recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu məqalə **Abbasqulu xan Bayat** haqqındadır. **Bayatın digər istifadələri** üçün **Bayat** səhifəsinə baxın.* |

**Abbasqulu xan Həsən xan oğlu Bayat** (1735, Nişapur – 1779) — Bayat elindən olan sərkərdə, Nişapur valisi.

Həyatı
------

Nadir şah Əfşardan sonra onun qazandığı torpaqlarda ağır vəziyyət yarandı. Bu zaman İran dovlətinin taxt-tacına yiyələnən Adil şah dövran sürürdü. Onun sarayının görkəmli səxsiyyətlərindən biri, Xorasanın Bayat tayfalarından olan Abbasqulu xan Bayatdır.

Abbasqulu xan Bayat Cəfər xan Bayatdan sonra Nişapur hakimi təyin edilmişdi.

1751-ci ildə Dürranilər sülaləsinin hökmdarı Əhməd xan Abdali ikinci dəfə Xorasana gəldi. Nişapuru mühasirə etdi. Şahrux şah Qırxlı-Avşar tərəfindən Nişapurda hakim olan Abbasqulu xan Bayat 2.000 nəfərlə müdafiəyə başladı. Dalbadal bir neçə döyüşdən sonra əfqanlar 12 min tələfat verdikdən sonra yenə Herata qayıtdılar.

1752-ci ildə Əhməd xan yenidən Nişapura hücum etdi. Mühasirədə olan şəhərin vəziyyəti ağırlaşdığından Abbasqulu xan Bayat məsləhət gördü ki, Şahqulu xanın vasitəsilə Əhməd xana tabe olsun, bu şərtlə ki, əfqanlar keçən ilki müharibənin intiqamını almayıb, xalqın malına və canına toxunmasınlar.

Abbasqulu xan Bayat Nişapurun məşhur Came məscidini təmir etdirmişdi.

Ailəsi
------

Abbasqulu xanın Həsən xan, Cəfər xan adlı oğlanları vardı.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Qara Bayat eli və tanınmış simaları, "Soy" dərgisi, Bakı, 2011, səh.43-49.
* Ənvər Çingizoğlu, Avşarlardan qacarlaradək bölgə xanları, Bakı:Mütərcim, 2015,288 səh.

İstinadlar
----------

1. ↑  Məhəmməd Hüseyn Qüddusi, Nadir şah, Bakı, "Gənclik", 1998, səh.219.
2. ↑  Məhəmməd Hüseyn Qüddusi, Nadir şah, Bakı, "Gənclik", 1998, səh.220.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------
**İmperatriça Qenmey** (元明天皇, *Qenmey-tenno*?, 23 aprel 660 – 29 dekabr 721, Nara) – Yaponiyanın 43-cü monarxı. Asuka dövründə hakimiyyətdə olmuşdur.

Həyatı
------

O, İmperator Tencinin qızı olmuş və İmperator Tenmunun oğlu olan Şahzadə Kusakabe ilə evlənmişdir. Lakin Kusakabe 689-cu ildə ölmüşdür. İmperatriça Cito 697-ci ildə taxtdan imtina etdikdən sonra Qenmeyin oğlu İmperator Monmu taxta çıxmışdır. Monmunun 707-ci ildəki ölümündən sonra Qenmey imperatriça olmuşdur.

İmperatriça Qenmeyin hakimiyyəti dövründə 708-ci ildə ilk dəfə Yaponiyada mis hasil edilmiş və Yaponiyanın ilk sikkəsi olan vadokayçin tədavülə buraxılmışdır. 710-cu ildə paytaxtı müasir Nara şəhərinin yerləşdiyi Heyco şəhərinə köçürmüş və 794-cü ildə paytaxtın Kiotoya köçürülməsinə qədər davam edən Nara dövrünü başlatmışdır. Yaponiya mifologiyası və tarixi haqqında ilk əsər olan *"Kociki"* (712) onun hakimiyyəti dövründə tamamlanaraq ona təqdim olunmuşdur. 713-cü ildə əyalətlərin fudokilər tərtib etməsi barədə əmr vermişdir. 715-ci ildə taxtı qızı İmperatriça Qenşoya ötürmüşdür.

Qenmey ölümünə qədər aktiv siyasi həyatını davam etdirmiş və ritsuryo sisteminin saxlanılması üçün çalışmışdır.

Hakimiyyət eraları
------------------

* *Keyun* (704–708)
* *Vado* (708–715)
* *Reyki* (715–717)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Biographical Dictionary of Japanese History

Ədəbiyyat
---------

* *Iwao, Seiichi.* Biographical Dictionary of Japanese History (ingiliscə). Kodansha International. 1978. səh. 33. ISBN 0-87011-274-0. İstifadə tarixi: 1 oktyabr 2022.
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Mehdiqulu xan.

**Mehdiqulu xan Hacı Əliqulu xan oğlu Tacbəxş** (1886–1951)—İran jandarmasının komandanı, general-mayor.

Həyatı
------

Hacı Əliqulu xanın ikinci oğlu Mehdiqulu xan 1886-cı ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdu. Jandarm məktəbini bitirmişdi. Bir müddət İsfahanda xidmət etmişdi. Birinci Dünya müharibəsi dönəmində Kirmanşahda Nizaməssəltənin hökumətində iştirak etmişdi. Müharibə bitəndən sonra yenidən jandarm qüvvələrinə dönmüşdü. 1920-ci ildə mayor rütbəsi ilə Ərak və Məlayir jandarm dəstəsinə başçılıq etmişdi. 1924-cü ildə polkovnik rütbəsinə yüksəlmişdi.

Mehdiqulu xan Tacbəxş 1930-cu illərdə general-mayor rütbəsinə layiq görülmüşdü. O, Loristan, Kirmanşah döyüşlərində iştirak etmişdi. Fars əyalətində Qaşqay və digər ellərin çıxışını yatırmışdı. Loristan, Mükran və Kirman ordularına başçılıq etmişdi.

Mehdiqulu xan Tacbəxş 1939-cu ildə Əhməd Mətin-Dəftərinin kabinəsində İranın Əkinçilik idarəsinin rəisi olmuşdu. 1942-ci ildə yenidən Loristan əyaləti hərbi hissələrinin komandanı olmuşdu.

Mehdiqulu xan Tacbəxş 1951-ci ildə vəfat edib.

Mənbə
-----

* **Ənvər Çingizoğlu, Qacarlar və Qacar kəndi, Bakı, "Şuşa", 2008, 334 səh.**
* Ənvər Çingizoğlu, Dəvəli qacarlar, Bakı:Mütərcim, 2018, 184 səh.

Həmçinin bax
------------

* Qacarlar
* İran jandarması

Xarici keçidlər
---------------

* Mehdiqulu xan Tacbəxş: zəka və zəhmin tacı
**Mehmet Karaman** (1956, Samsun ili) — müəllim, iş adamı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

Həyatı
------

Mehmet Karaman 1956-cı ildə Samsun ilində anadan olub. İbtidai, orta və lisey təhsilini Samsun ilində alıb. Qazi Universiteti Təhsil Bölməsindən məzun olub.

Sinif müəllimi və riyaziyyat müəllimi olaraq çalışıb. Daha sonra bizneslə məşğul olub, bir müddət Azot Sanayi A. Ş. Baş İdarəsində çalışıb. Uzun illət Milli Gənclər Fondunun (MGV), Müəllimlər Fondunun, Müəllimlər Dərnəyinin üzvü olub.

Siyasi fəaliyyəti ərzində Milli Selamet Partiyası, Rifah Partiyası, Fəzilət Partiyası və Səadət Partiyasının üzvü olub. Milli Selamet Partiyasında gənclər qanadının sədr müavini, Rifah Partiyasında isə İdarə Heyətinin üzvü, İntizam Şurasının üzvü və il şöbəsinin sədri olub. 1987-2011-ci illərdə Milli Görüş lideri Nəcməddin Ərbakanın yardımçısı olub. 2003-cü ildən Səadət Partiyasında İdarə Heyətinin üzvü, seçim işləri üzrə sədr müavini, İntizam Şurasının sədri vəzifələrində çalışıb.

2023-cü il mayın 14-də Səadət Partiyasının namizədi olaraq Cümhuriyyət Xalq Partiyasının siyahısından Samsun ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Milli Təhsil, Mədəniyyət, Gənclər və İdman Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Evli və 3 uşaq atasıdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  *TBMM.* "Mehmet KARAMAN". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-02-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.

| ⛭TBMM-nin 28-ci çağırışında Səadət Partiyasının qrupu (2023—) |
| --- |
| Sədr müavinləri | İsa Məsih Şahin • Bülent Kaya |  |
| Üzvləri | Mustafa Nedim Yamalı • Məsud Doğan • Serap Yazıcı Özbudun • Şərafəddin Kılıç • Mehmet Atmaca • Cemalettin Kani Torun • Sema Silkin Ün • Nəcməddin Çalışkan • Birol Aydın • Selim Temurci • Mustafa Kaya • Doğan Demir • Mustafa Bilici • Mahmut Arıkan • ~~Həsən Bitməz~~ • Hasan Ekici • Ali Fazıl Kasap • Selçuk Özdağ • Mehmet Karaman

---

1. ↑  14.12.2023-cü ildə vəfat edib
 |
**Şərafəddin Kılıç** (1959, Aydın ili) — auditor, mühasib və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

Həyatı
------

Şərafəddin Kılıç 1959-cu ildə Aydın ilində anadan olub. Egey Universiteti Biznesin idarə edilməsi Bölməsindən məzun olub.

Uzun illər müstəqil auditor və mühasib olaraq çalıb.

Siyasi fəaliyyəti ərzində Rifah Partiyası, Fəzilət Partiyası və Səadət Partiyasının üzvü olub. Rifah Partiyasında Konağ ilçə şöbəsinin sədri, Fəzilət Partiyasında isə İzmir il şöbəsinin sədri vəzifəsində çalışıb. Səadət Partiyasının qurucu İdarə Heyətinin üzvü olub. Bir müddət Səadət Partiyasında İzmir il şöbəsinin sədri olub. Hazırda Səadət Partiyası İdarə Heyətinin üzvüdür.

2023-cü il mayın 14-də Səadət Partiyasının namizədi olaraq Cümhuriyyət Xalq Partiyasının siyahısından Antalya ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Kənd Təsərrüfatı, Meşə və Kənd Məsələləri Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə və ərəbcə bilir. Evli və 4 uşaq atasıdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  *TBMM.* "Şerafettin KILIÇ". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-02-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.
Keramik su qabları, XİX əsr
**Keramika** — çox qədim zamanlardan məlum olan, qeyri-üzvi maddələrin birgə bişirilməsi (sinterlənməsi) sayəsində əldə edilən polikristallik bərk materialdır. Keramika tikinti materialları, ev əşyaları ilə bərabər maşınqayırmada da geniş tətbiq olunur. Bu sahədə tətbiq olunan keramik materiallara texniki keramika deyilir. Texniki keramikanın mexaniki xassələri onun tətbiq sahəsindən asılı olaraq optimallaşdırılır. Maşınqayırmada tətbiq sahələrindən biri də mexaniki emaldır. Burada keramika kəsici alət materialı kimi istifadə olunur. Kəsici keramika üç növə bölünür: oksidkeramika, oksidsiz keramika və qarışıq keramika.

Oksidkeramika saf aluminium-oksiddən (Al2O3) ibarət olur. O, hal-hazırda ən geniş yayılmış keramik kəsici alət materialı sayılır (tətbiq sahəsi: 2000°C-yə qədər). Yüksək yeyilməyə davamlığına görə incə emalda tətbiq olunur. Zərbələrə həssas olduğundan kobud emalda istfadəsi mümkün deyil.

Keramikanın ən yaxşı nümunələri müxtəlif dövrlərdə xalqların yüksək nailiyyətlərini əks etdirir. Terrakota, mayolika, çini və s. keramikanın əsas texnoloji növlərindəndir.

Qazıntılar zamanı Göytəpənin bütün təbəqərində keramika nümunələrinə rast gəlinir. Saxsı məmulatının gili müxtəlif tərkibli olub əsasən bitki və mineral qatışıqlıdırlar. Bitki və mineral terkibli keramika demek olar ki, say etibarilə eynidir. Mineral tərkibli keramika əsasən abidənin alt qatında üstünlük təşkil edir və üst qata doğru tədricən azalır. Forma verən keramika parçalarının təhlilindən məlum olur ki, oturacaqları düz, qalın divarlı, konusvari və əyri formalı küplər, dopular, dərin xeyrələr, qulpları olmayan kiçik qablar Göytəpə sakinlərinin istifadə etdiyi əsas mətbəx qab-qacağı olmuşdur. Keramika məmulatının səthlərinin texniki işlənilməsi çox bəsit formada aparılmışdır.

Keramika qabların üzərində yapma üsulu ilə düzəldilmiş naxış nümunələrinə də rast gəlinir. Bunların içərisində ən çox istifadə olunmuş naxışlar, qabların ağız kənarını, bəzəyən bir, bəzən isə iki və ya üç uzun sov məməciklər, dalğavari xəttlər, dairəvi və yarımdairəvi, üçbucaq formalı yapmalardır. Bundan əlavə, abidənin üst qatında ağız hissəsi boyalı olan yaxşı bişirilmiş keyfiyyətli keramika nümunələrinə də rast gəlinmişdir. Qabların boyanmasında əsasən qırmızı və ya qırmızımtıl-qəhvəyi rəngli boyalardan istifadə olunmuşdur. Ehtimal etmək olar ki, Göytəpə dulusçuları boyaları yerli xammal olan oxra və ya gematitdən alırdılar.

İstinadlar
----------

1. ↑  Quliyev, F. Sivilizasiyanın başlanğıc nöqtəsi — Göytəpə neolit dövrü abidəsi
**Ahmet Ərbaş** (1966, Yozqat ili) — iş adamı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

Həyatı
------

Ahmet Ərbaş 1966-cı ildə Yozqat ilinin Yergöy ilçəsində anadan olub. 1992-ci ildə Ankara Universiteti Dil, Tarix və Coğrafiya Bölməsindən məzun olub. Karpaz Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunda və Kastamonu Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunda magistr dərəcəsi alıb.

Dövlət Arxivləri Baş İdarəsində mütəxəssis, TBMM-də məsləhətçi, Nəqliyyat Nazirliyində müşavir, Səhiyyə Nazirliyində isə baş müşavir vəzifələrində çalışıb.

2018 və 2023-cü illərdə MHP namizədi olaraq Kütahya ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. 28-ci çağırışda TBMM Daxili İşlər Komissiyasının sədr müavini vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə, fransızca və qırğızca bilir. Subaydır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  *TBMM.* "Ahmet ERBAŞ". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-02-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.
**Konstantin Slavin** (tam adı: *Konstantin Vladimiroviç Slavin*; 1970, Bakı) — professor, tibb elmləri doktoru, İllinoys Universitetinin Neyrocərrahiyə üzrə professoru

Həyatı
------

Konstantin Slavin 1969-cı il 20 avqust tarixində Bakıda doğulub. 1982-88-ci (13 yaşında universitetə qəbul olunub) illərdə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda təhsil alıb və təhsilini fərqlənmə ilə başa vurub. 1988-92-ci illərdə Moskavada neyrocərrahiyə üzrə rezidenturasını yekunlaşdırıb, 1994-95-ci illərdə İllinoysda ümumi cərrahiyə üzrə təcrübə keçmişdir.

1998-99-cu illərdə Oreqon Səhiyyə və Elm Universitetinin Neyrocərrahi Əməliyyat Departamentində funksional və stereotaktik neyrocərrahiyyə proqramı təqaüdü çərçivəsində fəaliyyət göstərib. 
1997-ci ildə yazılı, 2004-cü ildə şifahi olaraq Neyrocərrahiyyə üzrə ABNS imtahanlarını müvəffəqiyyətlə verib. 2013-cü ildə Neyrocərrahiyə heyətinin ABNS attestasiyasını da keçməyə müvəffəq olub. 2004-cü ildən Amerika Neyrocərrahlar Birliyinin üzvüdür.

İndiyə kimi 17 təqaüd proqramı və mükafata layiq bilinib, 20-yə yaxın müxtəlif tibbi vəzifərlərdə çalışıb, 5 araşdırma həyata keçirib, 12 müxtəlif liderlik tələb edən vəzifələrdə fəaliyyət göstərib, 15-ə yaxın milli və yerli cəmiyyətlərin, 18 müxtəlif redaktə heyətlərinin üzvüdür, 60-ya yaxın elmi mövzulu tezis və kitablara rəy verib, 4 kitabın müəllifi, 33 kitabın həmmüəllifi, 105 elmi məqalə müəllifi, 89 elmi şərhin, 125 tezisin müəllifidir. 58 müxtəlif oral təqdimatlarda, 6 elektron təqdimatda natiqlik edib. 127 müxtəlif mühazirələrə qonaq mühazirəçi kimi dəvət olunub. Bu siyahını daha da uzatmaq olur.

Həyata keçirdiyi əməliyyatlar aşağıdakı sahələri əhatə edir:

* Baklofen nasosu (spinal nasos) idarəetməsi
* Beyin cərrahiyəsi
* Servikal disk əməliyyatı
* Beynin dərin stimulyasiyası və ya dərin beyin stimulyasiyası
* Epilepsiya əməliyyatı
* Qamma bıçaq
* Hidrosefaliya əməliyyatı
* Mikroneyrovaskulyar cərrahiyyə
* Parkinson xəstəliyi
* Spastiklik
* Onurğa beyni zədələnməsi (spinal kord)
* Onurğa beyni stimulyasiyası
* Spinal nasos implantasiyası
* Stereotaktik radio cərrahiyyə
* Trigeminal (üçlü sinir) nevralgiya
* Azan (vaqus) sinir stimulyator idarəolunması

İstinadlar
----------
**Xaç**, bir-birlərini düz bucaqlarda kəsən iki xətt və ya çubuqdan ibarət olan şəkildir. Şəkillərdən biriir və ya hər ikisi də ortasından ikiya bölünür. Plus (+) və ya vurma (x) şəklində ola bilər.

Əsrlər boyu xaç müxtəlif dinlərdə və mədəniyyətlərdə çox fərqli şeyləri simvolizə etmək üçün istifadə edilmişdir. Fərqli mənaları olan xaçlar forma etibarilə tamamilə eyni deyildirlər.

Qırmızı Xaç
-----------

Qırmızı Xaç hərəkatının simvolu
*border=none Əsas məqalə: Beynəlxalq Qırmızı Xaç və Qırmızı Aypara Hərəkatı*

Qamalı xaç
----------

Hindu Swastikası
*border=none Əsas məqalə: Svastika*

Xaç motivli bayraqlar
---------------------

Bəzi xristian ölkələr bayraqlarını xaçdan təsirlənərək yaratmışlar.

İsveç bayrağı Skandinaviya xaçına görə hazırlanmışdır.
* Birləşmiş Krallıq bayrağıBirləşmiş Krallıq bayrağı
* Burundi bayrağıBurundi bayrağı
* Danimarka bayrağıDanimarka bayrağı
* Dominikan bayrağıDominikan bayrağı
* Dominikan Respublikası bayrağıDominikan Respublikası bayrağı
* Finlandiya bayrağıFinlandiya bayrağı
* Gürcüstan bayrağıGürcüstan bayrağı
* İsveç bayrağıİsveç bayrağı
* İsveçrə bayrağıİsveçrə bayrağı
* İslandiya bayrağıİslandiya bayrağı
* Yamayka bayrağıYamayka bayrağı
* Malta bayrağıMalta bayrağı
* Norveç bayrağıNorveç bayrağı
* Portuqaliya bayrağıPortuqaliya bayrağı
* Serbiya bayrağıSerbiya bayrağı
* Slovakiya bayrağıSlovakiya bayrağı
* Tonqa bayrağıTonqa bayrağı
* Yunanıstan bayrağıYunanıstan bayrağı
* Åland bayrağıÅland bayrağı
* Farer adaları bayrağıFarer adaları bayrağı
* Martinika bayrağıMartinika bayrağı
**Firuzə xanım Qovanlı-Qacar** — Şuşadan gəlmiş, peşəkar akademik fortepiano təhsili almış, ilk azərbaycanlı peşəkar qadın pianoçu.

Həyatı
------

Firuzə xanım Tiflisdə İmperator, sonralar Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ordusunun polkovniki olan şuşalı Seyfulla mirzə Qovanlı-Qacarın ailəsində anadan olub. Ailənin ən böyük övladı olub. Seyfulla mirzənin həyat yoldaşı Ruxsarə xanım Qafqaz Müsəlman Qadınları Xeyriyyə Cəmiyyətinin üzvü idi və yüksək təhsilli qadın idi. O, rus, fransız və fars dillərini bilir, ədəbiyyat və musiqiyə xüsusi maraq göstərirdi. Seyfulla Mirzənin evində müxtəlif alman istehsalı üç royal var idi ki, onları Ruxsarə xanım mütəmadi olaraq çalırdı. Ruxsarə xanım uşaqlara fortepiano dərsi də verirdi. Bu evdə çox tez-tez musiqi məclisləri təşkil olunurdu və buraya təkcə onların qohumları deyil, həm də fortepiano musiqisinin pərəstişkarları da dəvət edilirdilər.

Seyfulla mirzə ilə Ruxsarə xanımın oğlu Əlixan mirzə musiqiyə həvəs göstərməmiş, bacısı Firuzə xanım isə musiqiyə həvəs göstərərək, həyatını musiqiyə həsr etmək qərarına gəlir.

### Musiqi təhsili

Firuzə xanım əvvəlcə Tiflisdə, sonra isə Peterburq Konservatoriyasında musiqi təhsili alıb. Konservatoriyanı "əla" qiymətlərlə bitirdikdən sonra Tiflisə qayıdır. Müəyyən vaxtdan sonra burada ailə həyatı qurur. Firuzə xanımın yaradıcılıqla bağlı bir çox planları var idi. Lakin taleyi buna imkan vermədi. İlk övladını dünyaya gətirərkən doğuş zamanı 27 yaşında vəfat edir.

Həmçinin bax
------------

* Seyfulla mirzə Qovanlı-Qacar

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  *Chingiz Qajar.* Old Shusha. Baku: Şərq-Qərb. 2014. səh. 290. ISBN 978-9952-448-82-5.
Detroyt Pistons oyunçuları alley-op icra edərkən
**Alley-op** (*ing.* Alley-oop,  — asma, paraşüt) — basketbolun hücüm elementlərindən biri. Alley-op zamanı hücumçulardan biri topu asma olaraq səbətə doğru atır, digər oyunçu isə tullanaraq topu göydə tutur və yerə enmədən səbətə salır. Bu həm də yuxarıdan atış hesab olunur (slem-dank).

Ilk alley-op 1960-cı illərə təsadüf edir. Məhs bu oyun elementinin ilk dəfə həyata keçirən El Taker və onun qardaşı Cerald olmuşdur. Onlar Oklahoma Babtist Universitetinin komandasında iştirak edirdilər. NBA-da alley-opu oyunçular 1990-cı illərdən sonra müntəzəm istifadə etməyə başladılar. Müasir dövrdə alley-op basketbolun ən populyar elementlərindən biri hesab olunur. Alley-op zamanı topu ötürən «oynayan müdafiəçi» , topu qəbul edən isə ön xətdə olan uca boylu hücumçu olur. Elementin uğurlu alınması üçün topun ötürülmə dəqiqliyi və uca boylu hücümçunun cəldliyi əsas şərtdir.

Alley-op basketbolda ən yüksək növ elemetlərdən biri hesab olunur və təkcə oyun zamanı tətbiq olunmur. Alley-opdan müxtəlif müsabiqələrdə yuxarıdan atış növü kimi istifadə edirlər. Məsələn, NBA-nın Bütün Ulduzları müsabiqəsinin ən sevimli etaplarından bir Alley-opdur.

Terminin mənşəyi
----------------

"Alley-op" termini fransız sözü olan ***Allez hop!-*** dan meydana gəlmiş. Sirk akrobatları hərəkətdən öncə bu sözü işlədirlərmiş .

Həmçinin bax
------------

* Basketbol terminologiyası

İstinadlar
----------

1. ↑  Sonics ushered Seattle into the big time 40 years ago Saturday (ing.)
2. ↑  alley-oop, adv. int. adj. and n Arxivləşdirilib 2012-04-20 at the Wayback Machine, Oxford English Dictionary entry for term "alley oop" (ing.)
**Ağ bənövşə** (lat. Viola alba) — Hündürlüyü 5–20 sm, uzun, nazik, sürünən yerüstü zoğları olan, kökümsovları nazik və ya qalıntəhər olan çoxillik gövdəsiz ot bitkisidir.

Yarpaq
------

Yarpaqları yumurtaşəkilli, enliyumurtaşəkilli,
böyrəkşəkilli, qaidə hissəsində qismən dərin-ürəkşəkillidir, kənarlarda dairəvidişlidir, uc hissədə sivritəhər və ya küttəhərdir, bəzən sivriləşmişdir; budaqların yarpaqları bəzən demək olar ki, üçbucaq formadadır; saplaqla birlikdə bütün yarpaqlar adətən uzuntəhər cod ağımtıl tüklərlə örtülüdür, nadir halda demək olar ki, çılpaqdır, adətən tünd-göy və ya bənövşəyi rənglənmişdir; kökətrafı yarpaqları uzun saplaq üzərindədir.

Çiçək
-----

Çiçəkləri uzun qoltuq çiçək saplağında olub, iki çiçəklaltlığı vardır, ətirlidir, ağ və ya bənövşəyi rəngdədir.

Meyvə
-----

Qutucuq şarşəkillidir, qismən codtəhər tüklüdür.

Çiçəkləməsi
-----------

Mart-Aprel

Meyvə verməsi
-------------

May (İyun)

Azərbaycanda yayılması
----------------------

BQ (Quba), Samur-Şabran oval. BQ şərq, Kür-Araz oval. KQ cənub, Nax.-dağ. Lənk. dağ. Lənk. oval. Orta dağ qurşağına qədər.

Yaşayış mühiti
--------------

Meşələrdə, kolluqlarda, meşənin kənarlarında, bağlarda rast gəlinir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Eldar Şükürov. İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı, Bakı 2016

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q159046
* Wikispecies: Viola alba
* APDB: 155470
* BioLib: 38845
* BOLD: 615031
* EPPO: VIOAL
* GBIF: 7296398
* GRIN: 101095
* iNaturalist: 450816
* IPNI: 867579-1
* NBN: NHMSYS0020704668
* NCBI: 369417
* PalDat: Viola\_alba
* PFI: 3163
* Plant List: kew-2463476
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:867579-1
* Tropicos: 33800631
* WFO: wfo-0000426240

 |
**Bund** — Litva, Polşa və Rusiyada Ümumi yəhudi fəhlə ittifaqı.

1897-ci ildə Vilnoda yəhudi sosial-demokrat qruplarının təsis qurultayında təşkil edilmişdi. Bund, əsas etibarilə Rusiyanın qərb vilayətlərinin yəhudi sənətkarlarının yarımproletar ünsürlərini birləşdirirdi. O Rusiya fəhlə hərəkatında millətçilik və separatizm təmsilçisi idi.

Bundçular RSDFP daxilində daim partiyanın opportunist qanadına ("iqtisadçılara", menşeviklərə, təsviyəçilərə) tərəfdar çıxır, bolşevizmə qarşı mübarizə edirdilər. Xarici hərbi müdaxilə və vətəndaş müharibəsi illərində Bundun rəhbərləri əksinqilab qüvvələri ilə birləşdilər. Bununla bir zamanda Bundun sıravi üzvləri arasında Sovet hakimiyyəti ilə əməkdaşlıq xeyrinə dönüş əmələ gəldi.

1921-ci ilin martında Bund öz-özünü ləğv etdi və onun üzvlərinin bir hissəsi ümumi əsaslarla RK(b)P-yə qəbul olundu.

Mənbə
-----

* **V. İ. Lenin**, *"Partiyanın nizamnaməsi haqqında"*, Bakı, "Azərnəşr", 1973, səh. 251–252.

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
| Rusiya bayrağı | *Rusiya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Kiçik taxt zalıE.P.Hau, 1863Zalın sarayın planında yeri
**Kiçik taxt zalı** (*rus.* Малый тронный зал) - Sankt-Peterburqdakı Qış sarayında həm də *"Pyotr zalı"* kimi tanınan, Çar I Nikolayın sifarişi ilə memar Oqüst Monferranın layihəsi əsasında 1833-cü ildə I Pyotrun xatirəsinə inşa edilmiş zal. 1837-ci ildə baş vermiş və sarayın böyük bir hissəsini məhv etmiş yanğından sonra zal, memar Vasili Stasov tərəfindən tamamilə bərpa edilmişdir.

Tarixi
------

Rusiya imperiyası dövründə Milad bayramı zamanı bu zalda Çarın xüsusi qəbulu keçirilər və diplomatlar Çarı şəxsən təbrik edərdilər. Birinci dünya müharibəsi zamanı isə zal sarayda yaradılmış hospitalın baş həkiminin şəxsi qəbul otağı kimi istifadə olunmuşdur. Bu gün Ermitaj muzeyinin tərkibinə daxil olan zalın orijinal quruluşu saxlanmışdır.

Memarlıq xüsusiyyətləri
-----------------------

Ümumilikdə zal inkişaf etmiş barokko stilində dizayn edilib, dizaynda mərkəz rolunu apsida içərisində yerləşdirilmiş taxt tutur ki, bu taxtın da arxasında iki korinf sütunu arasında italyan rəssamı Yakopo Amiqo tərəfindən çəkilmiş *"I Pyotr və Minerva"* əsəri yerləşdirilib. Zalın divarları dado nissədən yuxarı al məxməri rənglə boyanıb və gümüşü iki başlı qartallarla bəzədilib. Tavan isə çatmatağlarla həll edilib.

Zaldakı lunetlər içərisində Pietro Skotti (1768-1837) və Barnaba Mediçi tərəfindən çəkilmiş, Poltava döyüşü və Lesnaya döyüşünü təsvir edən iki rəsm əsəri yerləşdirilmişdir. Lakin, zalın əsas diqqət mərkəzi gümüşü və qızılı taxtdır ki, 1731-ci ildə, anqlo-fransız sənətkar Nikola Klausen tərəfindən işlənmişdir.

* S.Zaryanko,1837S.Zaryanko,1837
* Taxtın görünüşüTaxtın görünüşü
* Çatmatağlı tavan və lunetlərdəki əsərlərin görünüşü.Çatmatağlı tavan və lunetlərdəki əsərlərin görünüşü.

İstinadlar
----------

1. ↑  State Hermitage Museum (1833) Arxivləşdirilib 2005-02-06 at the Wayback Machine retrieved 11 aprel 2014
2. ↑  Budberg, p 201.
3. ↑  Taxtın tarixi haqqında Dövlət Ermitajının məlumatı burada Arxivləşdirilib 2005-02-06 at the Wayback Machine, xüsusiyyətləri haqqında məlumat isə burada Arxivləşdirilib 2013-08-31 at the Wayback Machine verilir.

Ədəbiyyat
---------

* *Budberg, Moura.* Great Palaces (The Winter Palace. Pages 194–201). London: Hamlyn Publishing Group Ltd. 1969. ISBN 0-600-01682-X.

* *Norman, Geraldine.* The Hermitage: The Biography of a Great Museum. New York: Fromm International Publishing. 1998. ISBN 0-88064-190-8.

* *Stuart, D.* Dear Duchess: Millicent, Duchess of Sutherland (1867 - 1955). London: Victor Gollancz Ltd. 1982. ISBN.
* History of the Hermitage retrieved 1 November 2008

| ⛭Qış sarayı |
| --- |
| Otaqlar | İordan pilləkəni \* Feldmarşallar zalı \* Kiçik taxt zalı \* Gerb zalı \* Hərbi qalereya \* Müqəddəs Georgi zalı \* Böyük saray kilsəsi \* Aleksandr zalı \* Ağ zal \* Qızılı zal \* Şəxsi otaqlar \* Rotunda \* Ərəb zalı \* Malaxit zalı \* Neva anfiladası \* Bağlar | Sankt-Peterburqun gerbi |
| Digər | Böyük Pyotrun domiki \* Qış sarayında yanğın \* Ermitaj |
**Alfa parçalanma** — atom nüvələrinin α-zərrəciklərinin buraxılması ilə müşayiət olunan parçalanmasıdır. Bu zaman kütlə ədədi 4, atom nömrəsi isə 2-yə enir. Alfa-parçalanması yalnız ağır nüvələrdə (Atom nömrəsi 82, kütlə ədədi 200-dən çox) baş verir. Nüvənin əsas (həyəcanlanmamış) halından Alfa parçalanma həm də α-radioaktivlik adlanır. α-şüalı radioaktivliyin A.Bekkerel (A.Becquerel) tərəfindən kəşfindən sonra o, radioaktiv maddə tərəfindən buraxılan şüalanmanın ən zəif keçən növü adlandırıldı, 1909-cu ildə isə E.Rezerford (E.Rutherford) və T.Royds (T.Royds) isbat etdilər ki, α-zərrəciklər 4He-un 2 dəfə ionlaşmış atomlarıdır. A.-p. zamanı nüvənin yükü z (elementar yük vahidilə) 2 vahid, kütlə ədədi isə 4 vahid azalır.

A.-p. zamanı ayrılan enerji α-zərrəcik ilə nüvə arasında onların kütlələri ilə tərs mütənasib olaraq bölünür. Əgər sonuncu nüvə həyəcanlanmış halda yaranırsa, onda α -zərrəciyin enerjisi bu həyəcanlanmanın enerjisinə qədər azalır və əksinə, əgər həyəcanlanmış nüvə parçalanırsa, artır (uzun məsafə qət edən α-zərrəciklər). α-zərrəciklər spektrinin incə quruluşu nüvələrin həyəcanlanmış hal enerjisini təyin etməyə imkan verir. α-radioaktiv nüvələrin yarımparçalanma periodu T½ buraxılan α zərrəciklərinin enerjisindən eksponensial asılıdır.

Zərrəciklərin potensial cəpərdən keçməsinin kvant-mexaniki təsvirinə əsaslanan A.-p. nəzəriyyəsi (bax. Tunel effekti) 1928-ci ildə amerika fiziki Q.Qamov və bundan asılı olmayaraq İngiltərədə Q.Herni və E.Kondon tərəfindən inkişaf etdirilmişdir. α-zərrəcik nüvədən uçub-çıxarkən potensial cəpəri keçməlidir. A.-p. ehtimalı çəpərin zərrəciyi buraxma qabiliyyəti ilə düz mütənasibdir-nüvədə α-zərrəciyin kinetik enerjisi böyük olduqca, o da böyük olur. A.-p. ehtimalı nüvənin ölçülərindən də asılıdır; bu, ağır atomların ölçülərini təyin etmək üçün istifadə olunur, həmçinin nüvədə α-zərrəciklərin yaranma ehtimalından da asılıdır.
Həyəcanlanmış nüvələrin A.-p.-sı nüvə reaksiyalarının köməkliyi ilə öyrənilir. Ağır nüvələrin uzun qaçan α-zərrəciklərinin buraxılmasına gətirən, dərin yerləşən həyəcanlanmış səviyyələrin parçalanması çoxdan məlum idi və radioaktivlik hadisəsinə aid edilir. Nüvələrin müşahidə olunan yaşama müddəti 10-12s-dən (Neytron rezonanslarının A.-p. bax. Neytron spektroskopiyası) 10-22 s (yüngül nüvələrin səviyyələrinin parçalanması) diapazonunda yerləşir. Yüngül nüvələrin bəzi parçalanmış səviyyələrinin gətirilmiş eni mümkün maksimum qiymətlərə malik olur ki, (viqner sərhəddinə) bu da onların cırlaşmış -klaster xarakterini göstərir. Nüvənin yüksək həyəcanlanmış səviyyələrinin A.-p.-nın öyrənilməsi həyəcanlandırma enerjisinin böyük qiymətlərində nüvə quruluşu tədqiqatının informatik metodlarından biridir.

İstinadlar
----------

* Küri М."Радиоактивность", пер. с франц. 2 изд. М. 1960;
* Учение о радиоактивности, История и современность, М. 1973.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Britannica (onlayn) · Universalis |
| Normativ yoxlama | GND: 4142015-9 · Microsoft: 141752856 |

* The LIVEChart of Nuclides - IAEA
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Şan (dəqiqləşdirmə).

**Şanlar** və ya **şan xalqı** — Cənub-Şərqi Asiyada yaşayan etnik qrupdur. Şanlar, əsasən, Birmanın (Myanma) Şan əyalətində yaşayırlar. Eyni zamanda Mandalay regionunun Kaçin və Kayin əyalətlərinin bir hissəsində və Çinin qonşu bölgələrində (Day xalqı), Laosun Assam regionunda (Ahom xalqı) və Taylandda da yaşayırlar. 1935-ci ildən bəri Myanmada etibarlı siyahıyaalma aparılmasa da, şanların sayının 4-6 milyon olduğu təxmin edilir.

Şan bayrağı
"Şan" Myanmanın içərisindəki bütün Tay etnik mənşəli insanlar üçün ümumi bir termindir. Şan əyalətinin paytaxtı təxminən 390.000 nəfər əhalisi olan, Myanmanın beşinci böyük şəhəri Tauncidir. Digər böyük şəhərlərə Hsipav, Laşio, Kenqtunq və Taçileik daxildir.

Qruplar
-------

### Əsas qruplar

Şan xalqının əsas qrupları bunlardır:

1. **Tay Yay** və **Şan Proper** - bu günədək şan xalqının tay dilində bildiyi ən böyük qrup
2. **Tay Lü** - ənənəvi əraziləri Sişuanqbanna (Çin) və şərqi əyalətlər
3. **Tay Xuen** və ya **Tay Xün** - Tay Yayın Kenqtunq bölgəsində əksəriyyəti təşkil edən alt qrupu. Kenqtunq rayonunun keçmiş hakim ailəsi bu qrupa aid idi.
4. 

### Digər tay-şan qrupları
**Teymur Əmrah** (*Teymur Həşim oğlu Əmrahov*; 8 oktyabr 1971, Kirovabad) — Azərbaycanın klassik estrada müğənnisi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2012).

Həyatı
------

Teymur Əmrah 8 oktyabr 1971-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olub. İncəsənət gimnaziyasının vokal sinfi üzrə Sergey Zarenbonun sinfini bitirib. İlk müəllimləri Gəncə şəhər Uşaq yaradıcılıq evində görkəmli musiqişünas Oqtay Nağıyev, Ağdam rayonu Uşaq yaradıcılıq evinin məşhur "Qarabağ bülbülləri" ansamblının rəhbəri Murad Rzayev, Gəncə şəhər 6 nömrəli klubun direktoru Kifayət Əmirov olmuşlar.

1990-cı ildə Bakı Musiqi Akademiyasının Vokal sinfinə daxil olub. Burada görkəmli Opera müğənnisi Firudin Mehdiyevdən, Aktyor sənətindən Teatr və Kino aktrisası Şəfiqə Məmmədovadan dərs alıb.

1994-cü ildə indiki Heydər Əliyev adına Sarayda Solo konsert keçirib.

2005-ci ildə Azəristar layihəsinin Vokal müəllimi kimi fəaliyyət göstərib.

2020-ci ildə Heydər Əliyev adına Sarayda "Bu dünya bir nərdivandı" adlı solo konserti keçirilib.

Fəaliyyəti
----------

Müxtəlif illərdə Azərbaycan Milli Konservatoriyası və Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində mahnı janrından dərs demişdir. 20 il Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrında Solist kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Hal-hazırda Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun solistidir.

Tələbələri
----------

* Teymur Əmrahın iki tələbəsi – Prezident Mükafatçısı Amil Həsənov, Xalq artisti Samir Cəfərov "Qızıl kitab"a düşüblər.
* Azərbaycan Respublikasının əməkdar artistləri Elton Hüseyinəliyev və Aqşin Abdullayev onun yetirmələridir.
* Digər tanınmış tələbələri: Emil Rəhmanov, Ayaz Qasımov, Zamiq Hüseynov, Sima Qasımova, Elvin Abdullayev, Xalq ulduzu müsabiqəsinin qalibi Tural Salmanov, Mirkamil Kamilov, İradə İbrahimova, Elçin Hüseynov, Nəsimi Məmmədov

Mükafat və təltifləri
---------------------

* Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti — 14 sentyabr 2012.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 sentyabr 2012-ci il tarixli Sərəncamı". president.az (azərb.). Azərbaycan Respublikası Prezidentinin rəsmi internet saytı. 14 sentyabr 2012, 18:30. 23 September 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 may 2016.
**Eyler cəmi** — yığılan və dağılan ardıcıllıqlar üçün istifadə olunan bir cəm metodu. Bir Σ*a**n* ardıcıllığının Eyler çevrilməsi bir qiymətə yaxınlaşırsa bu qiymət **Eyler cəmi** olaraq adlandırılır.

*q* ≥ 0 olmaq şərtiylə Eyler cəmi (E, *q*) olaraq göstərilən ümumi üsullar çoxluğu içində sayıla bilər. (E, 0) mümkün (yığılan) cəmi ifadə etdiyi halda, (E, 1) mümkün Eyler cəmini ifadə edir. Bu üsulların hamısı Borel cəmindən gücsüz olmasına baxmayaraq, *q* > 0 halında Abel cəmiylə müqayisə edilə bilməzlər.

Eyler cəmi alternativ ardıcıllıqların yığılmasını sürətləndirmək məqsədilə istifadə edilir. Bu üsulla dağılan toplananların da hesablanması mümkün ola bilir.

{\displaystyle \_{E\_{y}}\,\sum \_{j=0}^{\infty }a\_{j}:=\sum \_{i=0}^{\infty }{\frac {1}{(1+y)^{i+1}}}\sum \_{j=0}^{i}{i \choose j}y^{j+1}a\_{j}=\lim \_{n\to \infty }\sum \_{j=0}^{n}a\_{j}\cdot y^{j+1}\sum \_{i=j}^{n}{\frac {i \choose j}{(1+y)^{i+1}}}}
Bu üsul təkrarlama yoluyla tətbiq edilə bilmir. Bunun səbəbi isə

{\displaystyle \_{E\_{y\_{1}}}\sum \,\_{E\_{y\_{2}}}\sum =\,\_{E\_{\frac {y\_{1}y\_{2}}{1+y\_{1}+y\_{2}}}}\sum }
bərabərliyinin mövcudluğudur.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Riyaziyyat** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**Buluq əl-Mərəm** (*ərəb.* **بلوغ المرام من أدلة الأحكام**‎) — İbn Həcər əl-Əsqəlani (1372-1448) tərəfindən toplanmış şəriət qanunlarının əsaslandığı hədislər toplusudur. Bu janr ərəb dilində "Əhədis-ül-Əhkam" kimi qeyd olunur.

Kitabın müqəddiməsində müəllifin sözlərinə görə, o, məcmuənin hər bir hədisini əzbər öyrənənlərin dərin bilikləri ilə seçilmələri üçün hərtərəfli təhlilə məruz qoymuş və bu işin "İslamda həm yeni başlayan tələbələr, həm də mütəxəssislər üçün" faydalı olmasından ötrü əlindən gələni etmişdir. 

"Buluq əl-Mərəm" başqa məcmuələrdən toplanmış 1,5 minə (1358) yaxın hədisdən ibarətdir: "Səhihi-Buxari", "Səhihi-Müslim", "Sünəni-Əbu Davud", "Sünəni-Tirmizi", "Sünəni Nəsai", "Sünəni-İbn Macə", "Müsnəd İmam Əhməd" və s. "Buluq ə-Mərəm"də nəql olunan hər bir hədisin sonunda əl-Hafiz ibn Həcər həmin hədisi ilkin kimin topladığını qeyd edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Bulugh Al-Maram". www.kalamullah.com. İstifadə tarixi: Apr 30, 2019.
2. ↑  "بلوغ المرام من أدلة الأحكام • الموقع الرسمي للمكتبة الشاملة". shamela.ws.
**Mürsəl Qorxmaz oğlu İbrahimov** (20 sentyabr 1970, Bakı) — azərbaycanlı dövlət və siyasi xadim; Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovniki; Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi (2023).

Həyatı
------

Mürsəl Qorxmaz oğlu İbrahimov 1970-ci il sentyabrın 20-də Bakı şəhərində anadan olub.

M. İbrahimov 1992-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft və Kimya İnstitutunun Qaz Neft Mədən fakültəsini bitirib.

M. İbrahimov 1992–1997-ci illərdə DİN Mühafizə İdarəsinin Xətai rayon Mühafizə Şöbəsində taqım komandiri, baş inspektor vəzifələrində xidmət aparıb. Daha sonra DİN Daxili Təhqiqatlar İdarəsinin inspektor və baş inspektor vəzifəsində işləyib.

10 ildən artıq Milli Təhlükəsizlik Nazirliyində çalışıb, idarə rəisinin müavini vəzifəsinədək yüksəlib. 2015-ci ildən sonrakı dövrdə bir sıra özəl şirkətlərdə müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. Bir müddət "Kapital Bank" ASC Təhlükəsizlik Departamentin direktoru olub.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 17 aprel 2023-cü il tarixli Sərəncamına əsasən Mürsəl İbrahimov Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi vəzifəsinə təyin olunub.

Mükafatları
-----------

* (27 mart 2015) — "Hərbi xidmətlərə görə" medalı

İstinadlar
----------

1. ↑  "M.Q.İbrahimovun Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2023-04-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-17.
2. ↑  "Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin bir qrup əməkdaşının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2023-04-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-17.
**Baba yurdunda (pyes)** — XIX əsrin sonunda Azərbaycan dramaturgiyasında maarifçiliyin növbəti mərhələsini başa çatdıran Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev realist ədəbiyyatımızın və sənətimizin inkişafında əhəmiyyətli xidmətlər göstərmişdir. 1920-ci ildən sonra Ə. Haqverdiyev yaradıcılığının üçüncü dövrü başlanır. Bu dövrdə yazdığı dram əsərlərindən biridə "Baba yurdunda" pyesidir.

Əsərin mövzusu
--------------

"Baba yurdunda" (1927) pyesində Pərviz xanın nəslindən olan Cahangir ağanın zülmü təsvir olunur. Aradan iki əsr keçməsinə baxmayaraq, Azərbaycan kəndlisinin halı dəyişməmişdir. Pərviz xan getmiş, Cahangir ağa gəlmişdir. Cahangir ağa yoxsul kəndli qızı Gülnisəni zorla alır, nişanlısı yoxsul İskəndəri isə öldürtdürür. Əsərin axırında Cahangir ağanın oğlu, İskəndərzadə adı ilə meydana çıxır və öz atasına qarşı mübarizə aparıb, ölkədə zəhmətkeşlər hakimiyyəti yaranmasına çalışır. Kəndli qızından olan İskəndərzadə dairə icraiyyə komitəsinin sədri vəzifəsində işləyir. Müəllif yoxsul kəndlilərin zülmdən azad olub, hökumət işlərində böyük mövqe tutmalarına sevinir, xalqın azadlığı uğrunda çalışan İskəndərzadəni dərin məhəbbətlə təsvir edir.

Pyesdə Həsən surəti də vardır ki, o, kasıb kəndlidir. Lakin xəbisdir. Qızı Gülnisənin yalvarış və göz yaşlarına baxmayaraq, onu Cahangir ağaya zorla verir və özünün "səadətə" çatdığına sevinir. Cahangir ağa ilə qohum olmağından istifadə edərək, yoxsul kəndlilərə zülm edir. Xalqın, о cümlədən ədibin Həsən kimi xəbislərə, "öz sinfinə qənim kəsilənlərə" nifrəti daha böyükdür.

Obrazlar
--------

* Cahangir ağa – iyirminci əsrin əvvəlində, Pərviz xan nəslindən bir mülkədar, otuz beş yaşında
* Ehsanxan – qoca mülkədar, Cahangir ağanın mülk qonşusu
* Namaz – Cahangir ağanın darğası
* Gülnisə, Balaqız – kənd qızları
* Həsən – Gülnisənin atası
* Tubu – Həsənin arvadı
* Sadıq, Həzrətqulu – kəndli
* Şahmar bəy — pristav
* Aşıq Cəfər – saz aşığı
* İskəndərzadə – dairə icraiyyə komitəsi sədri
* Mirzə Səməd – katib
* Kəndlilər, şikayətçilər, qadın, yasovul, yüzbaşı, toybaşı, fərraş, mirab, milisioner və s.

Həmçinin bax
------------

* Bəxtsiz cavan
* Millət dostları (pyes)
* Ağa Məhəmməd Şah Qacar (pyes)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Kamran Məmmədоv.* ƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVЕRDİYЕV SЕÇİLMİŞ ƏSƏRLƏRİ (PDF). II cilddə, I cild. Bakı: "Lider nəşriyyat". 2005. səh. 22-23, 313.

Xarici keçidlər
---------------

* Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev
* ƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEV
* Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev (17.05.1870–11.12.1933)
**Flavius Belisarius** (Yunanca: Φλάβιος Βελισάριος, 505, İlirya - Mart 565, Konstantinopolis (müasir İstanbul), İmperator I Yustinian dönəminde Bizans Hərbi magistr.Bizans İmperiyasının ən parlaq generallarından biri hesab olunurdu. O, öz hərbi dühası və cəsarəti ilə imperiyanı bir çox təhlükələrdən xilas etdi və Romanın keçmiş şöhrətini dirçəltməyi bacardı.

Belisariusun ən mühüm nailiyyətlərindən biri Afrikada yerləşən Vandal Krallığının fəthidir. 533-cü ildə Belisarius kiçik bir ordu ilə Afrikaya çıxdı və Karfagen döyüşündə (533) vandalları qətiyyətlə məğlub etdi. Bu qələbə ilə Bizans İmperiyasının Aralıq dənizinin qərb hissəsində öz hökmranlığını bərpa etdi.Belisarius daha sonra İtaliyaya ekspedisiyaya getdi və Ostroqot krallığına qarşı vuruşdu. 536-cı ildə Neapolu tutdu və Romanı mühasirəyə aldı. Ostroqotlar Belisariusu məğlub edə bilmədilər və 540-cı ildə təslim oldular. Belisarius Romanı barbar istilasından xilas etdi və onu yenidən imperiyanın paytaxtı kimi bərpa etdi.Belisariusun hərbi uğurları təkcə Afrika və İtaliya ilə məhdudlaşmırdı. O, Sasani imperiyasına qarşı da vuruşmuş və 531-ci ildə Kallinicum döyüşündə farsları məğlub edə bilmişdir. Bu qələbə Bizansın şərq sərhədlərini təmin etdi.

Belisariusun hərbi uğurlarına baxmayaraq, o, imperiya sarayında siyasi intriqaların qurbanı olmaqdan qaça bilmədi. Belisariusun imperator Yustinian'a sədaqəti sual altına düşdü və rəqibləri onu gözdən salmaq üçün əlbir oldular.Belisarius 548-ci ildə İtaliyadan geri çağırıldı və imperator tərəfindən işdən azad edildi. 562-ci ildə Belisariusun imperatoru devirməyə çalışdığına dair sui-qəsd fikri irəli sürülür.Belisarius həbs edildi və bütün əmlakı müsadirə edildi.Lakin Belisariusun günahsızlığı tezliklə sübuta yetirildi və o, imperator tərəfindən əfv olundu. Belisarius 565-ci ildə Konstantinopolda vəfat etdi.

Belisarius Bizans İmperiyasının ən mühüm generallarından biri hesab olunur. O, öz hərbi dühası və cəsarəti ilə imperiyanı bir çox təhlükələrdən xilas etdi və Romanın keçmiş şöhrətini dirçəltməyi bacardı.Belisarius hekayəsi siyasi intriqalara və xəyanətlərə baxmayaraq qələbə və uğur qazanmağın mümkün olduğunu göstərən bir nümunədir. Belisarius bu gün də bir çox tarixçi və hərbi strateq tərəfindən qəhrəman sayılır.

İstinadlar
----------

1. ↑  James Howard-Johnston,Belisarius: The Last Roman General, səh. 73 - 132
2. ↑  Robert Browning,Justinian and Theodora, səh. 104 - 124.
3. ↑  John Julius Norwich,A History of Byzantium, səh. 143-156.
4. ↑  John Julius Norwich,A History of Byzantium, səh. 156 - 163.
5. ↑  Robert Browning,Justinian and Theodora, səh. 134 - 135.
**Anar Quliyev** (1977, Bakı) — Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədri.

Həyatı
------

Anar Quliyev 1977-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. O, 1999-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Aviasiya Akademiyasının İqtisadiyyat fakültəsinin İstehsalat və xidmət sahələrinin iqtisadiyyatı və idarə edilməsi ixtisası üzrə bitirib, mühəndis-iqtisadçıdır.

Əmək fəaliyyəti
---------------

1999-cu ildə əmək fəaliyyətinə Dövlət Əmlak Komitəsində mütəxəssis kimi başlayıb, 2000–2001-ci illərdə Dövlət Əmlakı Nazirliyində mütəxəssis, aparıcı mütəxəssis, 2001–2005-ci illərdə İqtisadi İnkişaf Nazirliyində baş mütəxəssis, böyük məsləhətçi, 2005–2009-cu illərdə Azərbaycanda İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Fondunda investisiyaların təşviqi üzrə direktor vəzifələrində çalışıb.

2009–2016-cı illərdə Nazirlər Kabineti yanında "İçərişəhər" Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsində şöbə müdirinin müavini, şöbə müdiri, 2016–2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyində direktorun müşaviri, aparat rəhbəri vəzifələrində işləyib.

2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin aparatının rəhbəri vəzifəsində çalışıb.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 iyun 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Anar Adil oğlu Quliyev Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 yanvar 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə Anar Adil oğlu Quliyev Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədri təyin edilib.

Təltifləri
----------

* Dövlət başçısının 16 may 2014-cü il tarixli sərəncamı ilə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif olunub.

İstinadlar
----------

1. ↑  "*A. A. Quliyevin Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədri təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı*". 2020-09-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-10.
**Külgrinda** — 1989-cu ildə İnija və Jonas Trinkunas tərəfindən yaradılmış Litvanın Vilnüs şəhərindən olan xalq musiqi qrupudur. Qrup Litvanın Romuva neopaqan hərəkatı ilə bağlıdır və tez-tez hərəkatın mərasimlərinin bir hissəsi kimi çıxış edir.

Tarix
-----

Qrup 1989-cu ildə müasir bütpərəstlik Romuva hərəkatının liderləri olan Jonas Trinkunas və həyat yoldaşı İnija Trinküniene tərəfindən yaradılmışdır. Qrup əvvəldən bu hərəkatın musiqi ifadəsi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Qeydə alınmış materialların bəziləri Romuva üzvləri üçün "musiqili kitablar" kimi fəaliyyət göstərib və qrup müntəzəm olaraq hərəkatın tədbirlərinin tərkib hissəsi kimi iştirak edib. Romuva internet saytında Külgrinda "ritual folklor qrupu" kimi təsvir edilmişdir.
Qrup öz adını gizli Samogitian sualtı yolu olan külgrindaya borcludur. Kūlgrindanın musiqisi adətən bir az studiya təkmilləşdirilməsi və vokal ifalarına diqqət yetirən sadə xalq musiqisi ifalarından ibarətdir. O, bir neçə vokalçının ritmik təkrar vasitəsilə musiqi ifadəsi nümunəsi yaradan bir-birinə bağlı melodiyalar ifa etdiyi ənənəvi polifonik mahnı oxuma forması olan sutartines üzrə ixtisaslaşmışdır. Musiqişünas Daiva Raciünaite-Vyciniene bu texnikanı çoxrəngli parça toxunuşu ilə müqayisə edib.
Qrup elektronik musiqiçi Donis, müğənni Rasa Serra və metal qrupu Ugnelakis kimi digər sənətçilərlə əməkdaşlıq edib. Son əməkdaşlıq Zalvarinis folk-rok qrupunun yaranması ilə nəticələndi.

Diskoqrafiya
------------

Külgrinda albomları əvvəlcə Dangus Records tərəfindən buraxıldı. Daha sonra qrup Aurea Studija ilə müqavilə bağladı.

* 1996: Külgrinda — kaset
* 2002: Ugnelakis su Külgrinda — Ugnelakis ilə
* 2002: Ugnies Apeigos ("Alov Ayini")
* 2003: Sotvaras — Donis ilə
* 2003: Perküno Giesmes ("Perkunas ilahiləri")
* 2005: Prüsu Giesmes ("Prussiya himnləri", sönmüş köhnə Prussiya dilində oxunur.)
* 2007: Giesmes Saulei ("Günəşin himnləri")
* 2009: Giesmes Valdovui Gediminui ("Kral Gediminasa ilahilər")
* 2013: Giesmes Zemynai ("Zemyna ilahiləri") — Donis ilə
* 2014: Laimos Giesmes ("Laimanın himnləri ")
* 2018: Giesmes Austejai (" Austeja ilahiləri ")

İstinadlar
----------

1. ↑  "Külgrinda". 2022-09-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-10.
2. ↑  "Apeigu folklor qrupu". 2022-12-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-10.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Şahin Mustafayev (dəqiqləşdirmə).

**Şahin Abdulla oğlu Mustafayev** (13 iyun 1965, Cucevan, Barana rayonu) — Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini (2019-cu ildən), Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat naziri (2008–2019), Tarif Şurasının sədri, Azərbaycan Stolüstü Tennis Federasiyasının Prezidenti.

Həyatı və fəaliyyəti
--------------------

Şahin Mustafayev 1965-ci ildə Ermənistanın Barana (Noyemberyan) rayonunun Cucevan kəndində anadan olub. 1989-cu ildə M. Voznesenski adına Maliyyə-İqtisad İnstitutunun Bakı filialını bitirib. 1990–1991-ci illərdə Bakı Baş Tikinti İdarəsində baş mühasib işləyib.

1991–1992-ci illərdə "Spektr" kiçik müəssisəsində baş mühasib, 1992–1999-cu illərdə Nəsimi rayonu üzrə Dövlət Vergi Müfəttişliyində dövlət vergi müfəttişi, böyük dövlət vergi müfəttişi, baş dövlət vergi müfəttişi və şöbə rəisi olub.

1999–2000-ci illərdə Baş Dövlət Vergi Müfəttişliyində İqtisadi Təhlil, Uçot, Hesabat və Vergi Daxilolmalarının Proqnozlaşdırma İdarəsində şöbə rəisi, 2000–2003-cü illərdə AR Vergilər Nazirliyinin İqdisadi Təhlil və Uçotun Təşkili İdarəsinin rəis müavini, rəisi, 2003–2005-ci illərdə AR Dövlət Neft Şirkətində mərkəzi mühasibatlığın baş mühasibi, İqtisadiyyat və Uçot İdarəsinin, 2005–2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin İqtisadi məsələlər üzrə vitse-prezidenti, 2006–2008-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Vergilər nazirinin birinci müavini vəzifələrində işləyib.

2008–2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının İqtisadi İnkişaf naziri, 2013–2016-cı illərdə isə Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat və Sənaye naziri vəzifələrində çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 yanvar 2016-cı il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat naziri təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 oktyabr 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Baş Nazirinin müavini təyin edilmişdir.

2020-ci ildə Azərbaycan Respublikasının iqtisadi inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.

Həmçinin, Azərbaycan Stolüstü Tennis Federasiyasının Prezidentidir.

Ailəlidir, 3 övladı var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ş.A.Mustafayevin "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2021-09-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-12.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Şahin Mustafayev ilə əlaqəli mediafayllar var.