recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tomsonit – NaCa2 [Al5Si5O20] • 6 H2O** — rombik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.

Növ müxtəliflikləri
-------------------

Kaliumlu, kalsiumlu, stronsiumlu tomsonitlər.

Xassələri
---------

Rəng – rəngsiz, ağ, çəhrayı, yaxud qəhvəyi; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ; Parıltı – şüşədən sədəfiyədək; Şəffaflıq – şəffafdan yarım-şəffafadək; Sıxlıq – 2,10–2,40; Sərtlik – 5–5,5; Kövrəkdir; Ayrılma – {010} üzrə mükəmməl; {100} üzrə orta; Sınıqlar – pilləli, qeyri-hamar, tikanlı; Morfologiya – kristallar: lövhəli və prizmatik; İkiləşmə: {110} üzrə; Mineral aqreqatları: radial-şualı və dərz şəkilli əmələgəlmələr, sferolitlər.

Mənşəyi və yayılması
--------------------

Əsasi effuziv süxurların boşluqlarında rast gəlir. Fəal vulkanizm rayonlarında başqa seolitlərlə birlikdə müxtəlif vulkanitlər üzrə inkişaf edir və plagioklazları, tünd rəngli mineralları və vulkanik şüşəni əvəz edir; nefelinli siyenitlərdə nefelinin dəyişilmə məhsulu kimi müşahidə edilir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: kalsit, analsim, fillipsit, şabazit, qonnardit, natrolit. Mineralın tapıldığı yerlər: Oaxy rayonu (Havay adaları); Kamçatka, Kuril adaları (Rusiya); Yeni Zelandiya; Dumbarton (Şotlandiya). Azərbaycanda Kiçik Qafqazın Qazax və Ağcakənd çökəkliklərində, həmçinin Xocavənd (Dağlıq Qarabağ), Kəlbəcər, Laçın rayonlarında, Naxçıvan MR-da, Dağlıq Talışda rast gəlir.

İstinadlar
----------

Mənbə
-----

* Azərbaycan mineralları. Bakı: Nafta-Press, 2004.

Xarici keçidlər
---------------

* THE MINERAL THOMSONITE

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | Microsoft: 2778221080 |
**Nevrologiya** — (yun. neuron – damar vəlogos – elm) Sinir sistemi və onun xəstəliklərindən bəhs edən elm.

Bu sahə, nevroloji xəstəliklərin səbəbləri, mexanizmləri, əlamətləri, diaqnostika yolları, müalicəsi, həmçinin proflaktikası ilə məşğul olur. Nevrologiya tibbin digər sahələri, neyrocərrahiyyə, oftalmologiya, otolarinqologiya, endokrinologiya, psixiatriya və s. bölmələrlə birbaşa əlaqəlidir. Ümumiyyətlə, orqanizmdə gedən istənilən patoloji dəyişikliklər sinir sistemini müəyyən dərəcədə zədələyir. Həkim-nevropatoloqun əsas vəzifəsi sinir sisteminin birincili və ya ikincili zədələnməsini aşkar etməkdir.
Diaqnozun dəqiqləşməsində aşağıda qeyd olunan müxtəlif müayinə metodları tətbiq edilir:

* Maqnit Rezonans Tomoqrafiya
* Kompüter Tomoqrafiyası
* Angioqrafiya
* Doppler ultrasonoqrafik müayinə
* Elektroensefaloqramma
* Elektroneyromiaqrafiya
* Audiometriya
* Göz dibi müayinəsi
* Bel punksiyası
* Neyrosonoqrafiya
* Nevroloji müayinə
* Genetik müayinə metodları

Həmçinin bax
------------

* Avropa Nevrologiya Akademiyası

İstinadlar
----------

1. ↑  "nevrologiya haqqinda məlumat. nevrologiya nə deməkdir? nevrologiya sozunun menasi - Nedir.az". 2017-01-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-06-02.
2. ↑  "Nevrologiya". 2018-06-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-06-02.
Sinuslar teoremi üçbucaqda hər bir tərəfin qarşısındakı bucağın sinusuna nisbəti olub, üçbucağın xaricinə çəkilmiş çevrənin diametrinə (radiusunun 2 misli) bərabərdir:

{\displaystyle {\frac {a}{sin\alpha }}={\frac {b}{sin\beta }}={\frac {c}{sin\gamma }}=2R}

Burada a, b və c üçbucağın tərəflərin uzunluqları, α, β və γ isə müvafiq tərəflərin qarşısında duran bucaqlardır.

Yuxardakı bərabərliyə əsasən:

{\displaystyle R={\frac {a}{2sin\alpha }}}

Sinuslar teoremi sabit əyriliyi olan səthlərdə daha böyük ölçülərə ümumiləşdirilə bilər.

Tarix
-----

İsbatı
------

Nümunələr
---------

Həmçinin bax
------------

* Kosinuslar teoremi

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Generalized law of sines". mathworldl". 2021-11-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-25.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Riyaziyyat** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**Nur Camaatı** — Səid Nursinin risalələrində açıqladığı fikirlərə əsaslanan, XX əsrin əvvəllərində yaranmışdir Camaatın davamçıları Səid Nursinin risalələrindəki fikirlərə və dünya görüşünə riayət edirlər. Risale-i Nurları oxuyana Nur tələbəsi deyilir. Hazırda hərəkat Nur Camaatı adı ilə də tanınır.

Nur camaatının yayılması
------------------------

Risale-i Nur camaatı hazırda Türkiyədə geniş yayılmışdır. Bundan başqa Azərbaycan, Almaniya, ABŞ, Avstraliya, Özbəkistan, Qazaxıstan, Rusiya, Tatarıstan, Qırğızıstan və s. kimi ölkələrdə də Risale-i Nurlar oxunur.

1996 ilində Diyanət İşləri Başqanlığı tərəfindən açıqlanan raporda Nur camaatinin qolları və fəaliyetleri bu şəkilde açıqlanmışdır

1. Yazıcılar Qurubu (Əhməd Hüsrəv Altınbaşak)
2. Sözlər Gurubu (Mustafa Sunqur)
3. Suffe Gurubu (Mehmet Kırkıncı)
4. İstanbul Gurubu (Abdullah Yeğin,Hüsnü Bayram,Ahmet Aytimur)
5. Kurdoğlu Gurubu (Mehmet Kurdoğlu)
6. İhlas Nur Gurubu (M.Said Özdemir)
7. Nesil Gurubu (Mehmet Fırıncı),
8. Yeni Asya Gurubu (Yeni Asya Gazetesi, Mehmet Kutlular)
9. Zehra Gurubu (İzzettin Yıldırım)
10. Med-Zehra qrupu (Muhammed Sıddık Dursun)

Azərbaycanda Nur camatının Mustafa Sunqur qurubu var.

Xarici keçidlər
---------------

* **Risaleinurenstitusu.org** :
* **Diyanət İşləri Başqanlığı raporu, 1996** :

İstinadlar
----------
**Hakuyo Nakamura** (中村白葉, *Nakamura Hakuyo*?, 23 noyabr 1890, Kobe – 12 avqust 1974) və ya doğum adı ilə **Çozaburo Nakamura** – Yaponiya ədəbiyyatşünası və tərcüməçisi. Rus ədəbiyyatını tədqiq etmiş və bir çox rus yazıçısının əsərini yapon dilinə tərcümə etmişdir.

Həyatı
------

Hakuyo Nakamura 1890-cı ildə Yaponiyanın Kobe şəhərində doğulmuşdur. 1912-ci ildə Tokio Xarici Dillər Məktəbinin rus dili bölməsini bitirmişdir. Tələbəlik illərində Masao Yonekava ilə birlikdə "Rus ədəbiyyatı" adlı jurnal nəşr etdirmişdir.

Dəmiryolu İnstitutunda işləməsinə baxmayaraq özünü rus ədəbiyyatına həsr etməyə davam etmiş və 1915-ci ildə Fyodr Dostoyevskinin "Cinayət və cəza" romanını yapon dilinə tərcümə etmişdir. Bu, həmin romanın orijinal rus dilindən yapon dilinə ilk tərcüməsi olmuşdur. Anton Çexov, Lev Tolstoy, Maksim Qorki, Nikolay Qoqol kimi rus yazıçıların əsərlərini yapon dilinə tərcümə etmişdir.

Rus ədəbiyyatını tərcümə etdiyi və tanıtdığı üçün 1967-ci ildə SSRİ tərəfindən "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif olunmuşdur. 1971-ci ildə "Həyatımın 80 ili" adlı avtobioqrafik əsərini nəşr etmişdir. 1973-cü ildə Yaponiya İncəsənət Akademiyasının mükafatına layiq görülmüşdür.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who. səh. 993
2. 1 2 3  Britannica International Encyclopedia, "中村白葉"

Ədəbiyyat
---------

* The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who (ingiliscə) (II). Tokio: Rengo Press. 1961. səh. 993. İstifadə tarixi: 6 sentyabr 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* Kotobank saytında

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  Bu şablona bax  | 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| CiNii: DA00463982 · GND: 1089689578 · ISNI: 0000 0000 8252 3059 · LCCN: n84092947 · NDL: 00051487 · NUKAT: n2016048719 · VIAF: 65407831 · WorldCat VIAF: 65407831 |

 |
**Səd ibn əl-Hərs əl-Ənsari** (*ərəb.* سَعد بن الحَرث (الحارِث) الأنصاری‎) — 680-ci ilin (hicri 61-ci il) Aşura günü Kərbəla döyüşündə şəhid.

Kərbəla döyüşündə
-----------------

Səd Xəzrəc qəbiləsindən idi. Səd və qardaşı Əbu əl-Hütuf ibn əl-Hərs əl-Ənsari Nəhrəvan döyüşündə xəvariclərdən idilər və Ömər ibn Sədin ordusu ilə Kufədən Hüseynlə vuruşmağa gəlmişdilər.

Aşura günü günorta çağı Hüseyn ibn Əlinin bütün səhabələri şəhid olduqdan sonra Hüseyn səsləndi: "Ah, bizə kömək edəcək bir köməkçi yoxdurmu? Ah, Peyğəmbərin ailəsini müdafiə edəcək bir müdafiəçi yoxdurmu?" Hüseynin çadırlarında olan qadınlar və uşaqlar çağırışı eşidib ağlamağa başladılar. Səd və onun qardaşı Əbu əl-Hütuf qadın və uşaqların fəryadı ürəklərini tutduqda, xəvaric şüarını səsləndirdilər: "Hökm yalnız Allaha məxsusdur və Ona asi olana itaət olmaz" və sonra bəyan etdi ki, "Hüseyn Peyğəmbərin qızının oğludur, Qiyamət günü onun şəfaətini özümüzə arzulayırıq. O, belə vəziyyətdə, köməkçisi olmayan, Kərbəla səhrasında tək dayanıb kömək diləyən halda biz onunla necə döyüşə bilərik?"

Onlar Ömər ibn Sədin ordusuna qarşı çıxdılar və qılınclarını qınından çıxardılar. Səd və qardaşı şəhid olana qədər çoxlu əsgər öldürdülər.

Ancaq başqa bir mənbə hekayəni bir qədər fərqli şəkildə nəql edir. Deyilənə görə, Hüseynin şəhadətindən sonra qadınların fəryadını eşidəndə Ömər ibn Sədin ordusuna hücum edib şəhid oldular.

Həmçinin bax
------------

* Kərbəla döyüşündə Hüseynin ordusunda həlak olanların siyahısı

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Samāwī, Muḥammad ibn Ṭāhir.* Ibṣār al-ʻayn fī inṣār al-Ḥusayn. Najaf, Iraq: Al-Maṭbaʻah al-Ḥaydarīyah. 1922. 159. 2021-10-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-17.
2. 1 2  *Al-Sayyid Muhsin al-Amin.* A'yan al-Shi'a. 2. Beirut: Dar al-ta'atuf. 2000. 319. 2023-08-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-17.
3. ↑  *Muhammad Taqi Shushtari.* Qamus al-rijal. 5. 25. 2021-10-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-17.
4. ↑  *Mamaqānī.* Tanqih al-maqal fi 'ilm al-rijal. 2. Qum,Iran: Al al-Bayt li Ihya' al-Turath. 12. 2023-08-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-17.
**Sədaqət Məmmədağa qızı Nuriyeva** — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2018).

Həyatı
------

1988-ci ildə M.Əliyev adına ADİİ-nin "dram və kino aktyoru" fakültəsinə qəbul olunub, 1992-ci ildə həmin fakültəni bitirib. 1992-ci ildən Sumqayıt teatrında işləyir.

1996-cı ildən ATXİ-nın üzvüdür.

Ailəlidir, iki övladı var.

Sumqayıt teatrında 25 rol oynayıb. Onlardan:S.S.Axundov "Tamahkar" – Gülzar, A.Həsənoğlu "Yanmış evin nağılı" – Həlimə, F.Kərimzadə "Şah İsmayıl" – Taclıbəyim, Ş.Qəribli "Gəlin açıq danışaq" – telefonçu qız, katibə,şalvarlı qız, Ş.Qəribli "Sehrli açar" – Vüqar, F.Məmmədov "Anasının gül balası" -Eldar, R.Səməndər "Dərs"-Sevda, M.F.Axundov "Müsyö Jordan və Dərviş Məstəli şah" – Gülçöhrə, Şərəfnisə, İ.Məlikzadə "Subaylarınızdan görəsiniz" – Qəndab, Çiçək, A.Kamyu "Ağlasığmaz faciə" – Marta, A.Babayev "Kim nə deyər bizdə olan qeyrətə" – Jalə, C.Məmmədquluzadə "Danabaşlar" -Şərəf, M.Haqverdiyev "Fədakarlıq" – Gulya, İ.Məlikzadə "Gəl qohum olaq" – Minayə, Ə.Qiyas "Cəhənnəm ekspresi"- Sarışın və s.

Mükafatları
-----------

16 oktyabr 2018-ci ildə isə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

Filmoqrafiya
------------

1. Ağ dünya (film, 1995)
2. Həyat sən nə qəribəsən (teleserial, 2013)
3. Bir ailəm var (teleserial, 2013)

İstinadlar
----------

1. ↑  *President.Az.* "Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının əməkdaşlarına "Əməkdar artist" fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). President.az. 16.10.2018. 2023-08-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-16.
*Anemone caucasica* Willd.ex Rupr. =*Anemonoides caucasica*

Qısa morfoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------

Hündürlüyü 3-10 sm, gövdəsinin əsası yarpaqsız və ya 1-2 ədəd yarpaqlı, diametri 5-13 mm olan yumurtaşəkilli və yaxud dəyirmi

kök yumrularından ibarət çoxillik ot bitkisidir.

**Yarpaq**
----------

Kökətrafı yarpaqları uzun saplaq üzərində yerləşmiş, üçər-yarıya bölünmüş, seqmentləri 2-3 ədəd olub, mişarvari kəsilmişdişlidir, yuxarı tərəfdə çılpaq və ya az

tükcüklüdür.

**Çiçək**
---------

Çiçəkləri təkdir, qısa-tükcüklü, (meyvə verəndə əyilmiş) çiçək oxunda toplanmışdır. Çiçəkyanlığının yarpaqcıqları 8-10 sayda olub, uzunluğu 7-15 mm-dir, xətvari-uzunsovdur, göy

və ya mavi rənglidir, üst tərəfdən çılpaqdır.

**Meyvə**
---------

Meyvələri tüklüdür və qısa əyilmiş sütuncuqludur.

**Çiçəkləməsi**
---------------

Aprel

**Meyvə verməsi**
-----------------

Aprel-May

**Azərbaycanda yayılması**
--------------------------

BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, KQ şimal, KQ mərkəzi, Lənk.-dağ.. Orta və yuxarı dağ qurşaqlarında.

**Yaşayış mühiti**
------------------

Meşələrdə, kolluqlarda, meşə ətrafında, dağ çəmənliklərində rast gəlinir.



1. ↑  Eldar Şükürov.İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı,Bakı 2016
**Karişma Kapur** (25 iyun 1974, Bombey) — Hindistan kino aktrisası.

Həyatı
------

Karişma Kapur 25 iyun 1974-cü ildə Hindistanın Mumbay şəhərində məşhur hind aktyoru Rac Kapurun oğlu aktyor Randhir Kapur və aktrisa Babitanın ailəsində dünyaya gəlmişdir. Karışmanın kiçik bacısı Karina Kapur da məşhur hind aktrisasıdır.

Filmoqrafiyasında 60-a yaxın film və serial var. Filmfare Awards (1997, 1998, 2001, 2002) mükafatı və Milli kinomükafatı (1998) laureatıdır. 1991-ci ildə "Sevgi əsiri" filmində Nilima rolu ilə debüt edib. Bu filmdən sonra daha çox komediya filmlərinə dəvət alan aktrisa Salman Xan və Qovinda kimi aktyorlarla çəkilib. 1996-cı ildə Amir Xanla çəkildiyi "Raca Hindustani" filmindəki rolu ilə daha çox məşhurlaşıb. Bu film ona ən yaxşı qadın rolu nominasiyasında ilk Filmfare Award mükafatını qazandırır. 2001-ci ildə "Qardaşın axtarışında" filmindəki roluna görə Karizma ikinci dəfə mükafata layiq görülür. Yaş Çopranın "Dəlisov məhəbbət" filmindəki Nişi roluna görə ən yaxşı ikinci dərəcəli qadın roluna görə Filmfare Awards və Milli kinomükafatına layiq görülüb. 2003-cü ildə ailə qurduqdan sonra Karizma kinemotoqrafiyadan uzaqlaşıb, lakin 2012-ci ildə kinemotoqrafiyaya qayıtdığını rəsmi şəkildə elan edərək "Təhlükəli sevgi" (2012) filmində çəkilib.

### Maraqlı faktlar

* Boyu : 163 sm

Şəxsi həyatı
------------

1992-ci ildən 1995-ci ilə qədər Karişma Cəsarətli Ürək filmində rol aldığı Acay Devqan ilə münasibətdə olmuşdur. 2002-ci ilin oktyabrında onun başqa məşhur aktyor Abhishek Bachchan ilə nişanı elan edildi, lakin onlar dörd ay sonra ayrıldılar. 29 sentyabr 2003-cü ildə Karişma sahibkar Sancay Kapurla evləndi. Bu evlilikdə iki uşağı dünyaya gəldi: qızı Samaira Kapoor (11 mart 2005-ci il təvəllüdlü) və oğlu Kiaan Raj Kapoor (12 mart 2010-cu il təvəllüdlü). Cütlük 2014-cü ildə boşanmaq üçün məhkəməyə müraciət etdilər.

Filmləri
--------

* Om Şanti Om (film, 2007) — Qonaq aktrisa
* Zehniyyət (serial, 2020) — Meira
* Fizzə (film,2000) — Fizzə
* Oğlumu qaytarın (film, 2002)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Karishma Kapoor in Kinopoisk.ru". 2023-07-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-09-08.
2. ↑  "Karishma Kapoor in İMDb.com". 2015-08-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-09-08.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Foto, video və audio | Deezer · Instagram |
| Tematik saytlar | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · IMDb · Kinopoisk |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Notable Names Database · Prabook |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 155063391 · GND: 136393004 · ISNI: 0000 0001 1948 4314, 0000 0003 9906 6431 · LCCN: no96009478 · NLA: 40524679 · SUDOC: 135468965 · VIAF: 80744771 · WorldCat VIAF: 80744771 |

 |
**M240**, rəsmi olaraq **United States Machine Gun, 7.62mm, M240** (Azərbaycanca Amerika Birləşmiş Ştatları Pulemyotu, 7.62 mm, M240) göbəkdən doldurmalı, barıt qazının geri təpməsiz və icra nəşrin irəli itələməsi ilə ardıcıl olaraq atış edə bilən bir pulemyot dur. Silah 7.62x51mm NATO sinifi fişəng (M13 lent ilə birlikdə) istifadə edilməkdədir. Bu silah Belçika istehsalı FN MAG ( ***M** itrailleuse d` **A** ppui **G** énéral* , "General Purpose Machine gun "Azərbaycanca Ümumi əlaqələr Pulemyotu) modelinin Amerika Quru Qoşunları üçün inkişaf etdirilmiş modelidir.

M240 1970 ci illərdən günümüzə ABŞ Ordusu tərəfindən istifadə edilməkdədir. Ən çox piyada tərəfindən istifadə edilən silah quru, dəniz və hava maşınlarına quraşdırılaraq istifadə edilməkdədir. M240 orta sinif pulemyot olmamasına qarşı təhlükəsiz istifadə baxımından NATO ölkələri içərisində ən çox seçilən silah olmuşdur.

M240 seriyası bütün silahlar bəsləmə əsnasında parçalanan zolaqlı standart NATO sursatı olan 7.62 mmlik güllələr atmaqdadır. M240 FN MAG ailəsinə aid silahlarla eyni və rahatlıqla bir-birləri ilə dəyişdirilə bilən fundamental parçalara malikdir. Ağırlıq və xüsusiyyət baxımından çox fərqli olan silahlarda bu dəyişikliklər edilə bilməz. M240 silahı bir Belçika fiması olan və ABŞ Ordusu ilə uzun zamandır iş əlaqəsi içərisində olan FN Herstalin ABŞ-də olan fabrikasıda çıxarılmaqdadır.

İstinadlar
----------
**Səhiyyə Nazirliyi** (vyet. Bộ Y tế) — Vyetnamda tibb, səhiyyə və səhiyyə sənayesinin idarə edilməsinə və rəhbərliyinə cavabdeh olan nazirlik. Nazirlik digər nazirliklər və baş nazirin aparatı ilə birlikdə "2001–2010-cu illər üçün Qidalanma üzrə Milli Strategiya" və "2002–2010-cu illər üçün Xəsarətlərin Qarşısının Alınması üzrə Milli Siyasət" kimi uzunmüddətli səhiyyə siyasəti proqramlarının yaradılmasına və icra edilməsinə cavabdehdir. Onun əsas ofisləri Hanoyda, Badin rayonunda yerləşir. 2019-cu ilin noyabrında nazir Nquyen Thi Kim Tyen təqaüd yaşına çatdığı üçün vəzifəsindən azad edilmiş və baş nazirin müavini Vu Dık Dam nazirliyə rəhbərlik etmişdir. 7 iyul 2020-ci ildə, koronavirus pandemiyası fonunda, yoluxucu xəstəliklər üzrə ixtisaslaşmış professor Nquyen Than Lonq müvəqqəti olaraq Səhiyyə Naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir. O, 12 noyabr 2020-ci ildə rəsmi olaraq səhiyyə naziri olmuşdur. Than Lonq "Viet A COVID-19" test dəsti qalmaqalı ilə bağlı korrupsiya iddialarından sonra 7 iyul 2022-ci ildə Milli Assambleya tərəfindən vəzifəsindən azad ediləmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "MOH, Health Policy". 6 May 2006 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 February 2009.
2. ↑  "GS.TS.Nguyễn Thanh Long giữ chức Bí thư Ban Cán sự Đảng, Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế - Tin nổi bật - Cổng thông tin Bộ Y tế". 2021-05-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-23.
3. ↑  "Ông Nguyễn Thanh Long làm Bộ trưởng Y tế". 2022-06-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-23.
4. ↑  "Bộ trưởng y tế Nguyễn Thanh Long bị cách chức". 2022-06-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-23.

Xarici keçidlər
---------------

* Ministry of Health official site

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | SUDOC: 260571547 |
**Nürnberq metrosu** 1972-ci ilin martın 1-də açılıb və 2008-ci ilin martın 15-dən Almaniyada ilk və yeganə sürücüsüz metro xəttinə malikdir.  Metropoliten ümumi uzunluğu 38,2 km olan 3 xəttdən ibarətdir. Bunun 32,7 km hissəsi tunel, 4,5 km yer səviyyəsindəki xətt və 1 km isə yer səviyyəsindən yuxarı xəttdən ibarətdir. Metropolitenin xəttlərinin adı müvfiq olaraq U1, U2 və U3 adlanır. U almanca U-Bahn (azərbaycanca metro deməkdir) sözündən götürülüb.2015-ci ildə metropoliten bir ilə 128,85 milyon sərnişin, bir günə isə ortalama 410 000 sərnişin daşımışdır. 2011-ci ildə 3-cü metro xəttinin açılması ilə Nürnberq əhalisinin 66 %-nin metro xəttinə çıxışı təmin edilmişdir.

  

Metropoliten plan

İstinadlar
----------

1. ↑   (#empty\_citation)
2. ↑  VAG Nürnberg (Hrsg.
3. ↑  "VAG-Mobil (Ausgabe 2/2017) - Seite 5: U3 kommt gut an" (PDF). 2020-04-04 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-08.
4. ↑   (#empty\_citation)
5. ↑  Bahn frei unter der Erde Arxivləşdirilib 2021-04-16 at the Wayback Machine, Nürnberger Nachrichten, 10.
**Səlim ibn Əmr ibn Abdullah** (*ərəb.* سالِم بن عَمْرو بن عَبْدالله‎) — Kərbəla döyüşündə şəhid. O, Müslüm ibn Əqilin qiyamında onu müşayiət etdi və Müslümün şəhadətindən sonra Hüseyn ibn Əlinin ordusuna qoşulmaq üçün Kufəni tərk etdi.

Müslüm ibn Əqilə qoşulması
--------------------------

Səlim ibn Əmr ibn Abdullah Bəni-Mədinə əl-Kəlbi qəbiləsinin xidmətçisi idi. O, Kufədə yaşayırdı. Səlim Müslüm ibn Əqilə qiyamda kömək etdi və Müslümün şəhadətindən sonra Kəsir ibn Şəhab tərəfindən həbs olundu. O, Übeydulla ibn Ziyadın zindanından qaçıb öz qəbiləsi ilə birlikdə gizlənməyi bacardı.

Hüseyn ibn Əliyə qoşulması
--------------------------

Hüseynin karvanı Kərbəlaya çatdıqdan sonra Səlim və Bəni-Kəlbdən bir neçə nəfər Hüseynin ordusuna qoşuldu. Aşura günü şəhid oldu. Səlim Aşura günü ilk hücumda şəhid oldu. Lakin başqa bir mənbədə Səlimin ilk şəhidlər arasında adını çəkmir.

Ziyarə əş-Şühəda variantında Salim Kərbəla şəhidi kimi qeyd olunur: "Bəni-Mədinə Kəlbinin qulu Səlimə salam olsun". Lakin ilkin şiə tarix və rical mənbələrində Kərbəla şəhidləri arasında Səlimin adı çəkilmir.

Həmçinin bax
------------

* Kərbəla döyüşündə Hüseynin ordusunda həlak olanların siyahısı

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Mamaqānī.* Tanqīḥ al-maqāl. 2. 5. 2023-08-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-24.
2. ↑  *Ḥāʾirī Shīrāzī.* Dhakhīrat al-dārayn. 431. 2023-08-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-24.
3. ↑  *Samāwī.* Ibṣār al-ʿayn. 160. 2021-10-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-24.
4. ↑  *Shahrāshūb.* al-Manāqib. 4. 113. 2023-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-24.
5. 1 2  *Shūshtarī.* Qāmūs al-rijāl. 4. 613. 2021-10-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-24.
6. ↑  *Majlisī.* Biḥār al-anwār. 45. 72. 2021-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-24.
**Vyetnam müharibəsində Çin Respublikası** — 1955–1975-ci illərdə baş tutan Vyetnam müharibəsi zamanı "Tayvan" kimi tanınan Çin Respublikasının iştirakı. Tayvan müharibə vaxtı Cənubi Vyetnamı (Vyetnam Respublikası) dəstəkləmişdi. Hər ikisi rəqib kommunist rejimlərinə, Çin Xalq Respublikasına və Şimali Vyetnama (Vyetnam Demokratik Respublikası) qarşı mübarizə aparan antikommunist Asiya dövlətləri idi.

1967-ci ilin noyabr ayından etibarən Tayvan ABŞ və VRO-ya kömək etmək üçün gizli şəkildə yük daşıma dəstəsini idarə etmişdi. Bu, Tayvan Hərbi Hava Qüvvələrinin 34-cü eskadronunun mövcud formalaşmasına əsaslanırdı. Hərbi hissəsinin gücünə iki yük təyyarəsi, yeddi uçuş zabiti və iki mexaniki daxil idi, lakin daha çox hərbi personal rotasiya ilə cəlb edilmişdir.

Tayvan adası ABŞ hərbi qulluqçuları üçün populyar R&R yeri idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "台湾曾秘密参加越战 (Eng:Taiwan was secretly engaged in the Vietnam War)" (Chinese). Xinhua News Agency. March 16, 2007. March 19, 2007 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: March 30, 2010.
2. ↑  "US war veteran searching for son he has never met - Taipei Times". www.taipeitimes.com. 3 April 2016. 5 April 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 August 2023.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* *Conboy, Ken; Morrison, James.* "Plausible Deniability: US-Taiwanese Covert Insertions into North Vietnam". Air Enthusiast (84). November–December 1999: 29–34. ISSN 0143-5450.
* *Moïse, Edwin E.* Tonkin Gulf and the Escalation of the Vietnam War. Chapel Hill: University of North Carolina Press. 1996. ISBN 0-8078-2300-7.
Topkapı əlyazmasından Əd-Zuha surəsi başlıqlı səhifə
**Topqapı əlyazması** və ya **Topqapı Quranı** hicri təqvim ilə II əsrin əvvəllərinə (miladi VIII əsr) aid olan Quranın erkən əlyazmasıdır.

Bu əlyazma İstanbulda, Topqapı Sarayı Muzeyində saxlanılır. Bu əlyazma ənənəvi olaraq Osman İbn Affana aid edilir. Bu əlyazmanın ölçüsü 41 — x 46 santimetrdir. Quranın tam mətninin 99%-dən çoxunu ehtiva edir. Cəmi iki səhifəsi (23 ayə) çatışmayan bu əlyazma Quranın tam mətninə ən yaxın olanıdır. Misir valisi Mehmed Əli Paşa bu əlyazmanı XIX əsrdə Osmanlı Sultanı II Mahmuda hədiyyə olaraq göndərmişdir.

Əlyazmanın Paleoqrafik təhlili onun VIII əsrə aid yazılara uyğun gəldiyini göstərir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "The "Qur'ān Of ʿUthmān" At The Topkapi Museum, Istanbul, Turkey, From 2nd Century Hijra". Islamic Awareness. 2008-07-19. 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-05.
2. ↑  "Mushaf Topkapi". January 5, 2014 tarixində arxivləşdirilib.
3. ↑  "Kodex Topkapı Sarayı Müzesi at corpus coranicum". 2015-07-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-09.
**Vyetnam Xalq Silahlı Qüvvələri** (vyet. Lực lượng Vũ trang nhân dân Việt Nam (LLVTNDVN)) — Vyetnam Sosialist Respublikasının birbaşa Vyetnam Kommunist Partiyası Mərkəzi Hərbi Komissiyasının komandanlığı altında olan silahlı qüvvələri. Bu, 3 komponentdən ibarətdir: Vyetnamın hərbi qüvvələri olan Vyetnam Xalq Ordusu, Vyetnamın polisi və hüquq-mühafizə orqanları olan Vyetnam Xalq İctimai Təhlükəsizliyi və Vyetnam milisi olan Vyetnam Özünümüdafiə Milisi.

Vyetnam Xalq Ordusu
-------------------

Vyetnam Xalq Ordusu (vyet. Quân đội nhân dân Việt Nam) — Vyetnam ordusu. Bura daxildir: Vyetnam Xalq Quru Qoşunları (Vyetnam Xüsusi Qüvvələri), Vyetnam Xalq Donanması (Dəniz Piyadaları, Dəniz Xüsusi Əməliyyat Qüvvələri və Dəniz Hava Qüvvələri), Vyetnam Xalq Hərbi Hava Qüvvələri, Vyetnam Sərhəd Mühafizəsi və Vyetnam Sahil Mühafizəsi.

Vyetnam Xalq İctimai Təhlükəsizliyi
-----------------------------------

Vyetnam Xalq İctimai Təhlükəsizliyi (vyet. Công an nhân dân Việt Nam) — Vyetnamın əsas polisi, jandarmiyası və təhlükəsizlik qüvvəsi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Luật Quốc phòng Việt Nam năm 2018, Chương IV.
2. ↑  "Luật Quốc phòng Việt Nam năm 2018". 2022-04-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-24.
**Sini çanaqlı tısbağa** (Caretta caretta), dənizlərdə yaşar. Yumurtaqoymaq xaricində quruya heç çıxmaz. Kürək tərəfi qırmızı-qəhvəyi alt tərəfi isə ağımtıl açıq sarı rənglidir. Qıçları üzməyə yarayacaq şəkildə kürək forması alıb və xarici kənarlarında ən çox 2 dırnaq var bu da daha çox yeriyici yox üzücü olduğu üçün dür. Oksigeni havadan almasına baxmayaraq uzun müddət sualtında qala bilir. Yumurtalarını gecə qumlularda açdıqları çuxurlara basdırarlar. Bir dəfəyə 100 yumurta qoya bilir (maksimum 162ə qədər təsbit edilmişdir). Balalar 2 aylıq kürt dövründən sonra gecə vaxtı yumurtadan çıxaraq dənizə qaçırlar ki bunun özü ayrı bir mənzərədir.

Aralıq dənizi sahilləri üçün endemikdir. Ən əhəmiyyətli yumurta qoyma bölgəsi Adananın Yumurtalıq mahalı və Bələk, Anamur, Kəndsiyəz, Dalyan sahilləridir. Bələk sahilləri, Caretta carettaların Aralıq dənizidəki ikinci (Yunanıstanın Zakintos adasının ardından) və Türkiyə onun ən böyük yumurtlama sahəsidir. 2006 ili içində Belekdə isə 1000 , Anamurda 2007-ci ildə 1040 ədəd yuva aşkarlanıb və müdafiə altına alınmışdır.Bağalarının həcmi 1 metrə qədər böyüyə bilir. Balıqlar, buğumayaqlılar ,qabıqlılar və su canlıları (xüsusilə dəniz yumşaqbədənliləri ) ilə bəslənirlər.

Təxminən 106 milyon ildir yer üzündə olduqlarını düşünülməkdədir. İnsanoğlunun yerləşmə və çoxalma tutumu üzündən bu gün bir çox növ kimi sayları gedərək azalmaqdadır. Nəsili tükənmə təhlükəsi altında olduğu üçün mühafizə altındadır.
**Taixue (Tai-shueh**; sadələşdirilmiş Çin dili: 太 学; ənənəvi Çin dili: 太 學; lit. 'Greatest Study or Learning') və ya bəzən "İmperator Akademiyası", "İmperator Məktəbi", "İmperator Universiteti" adlandırılır və ya "İmperator Mərkəzi Universiteti", Han sülaləsi ilə Sui sülaləsi arasındakı Qədim Çində ən yüksək təhsil müəssisəsidir. Universitet 2. əsrdə 30.000 tələbə və akademik tutdu. Bu, Han sülaləsinə imperiya hökumətində dövlət qulluğu vəzifələrini tutmaq üçün savadlı bürokratlarla təmin etdi. Çində ilk ümummilli dövlət məktəb sistemi, CE 3'te Han İmparatoru Pinqin rəhbərliyi altında, Taixue Chang'an'ın paytaxtında və prefekturalarda və daha kiçik bölgələrin əsas şəhərlərində qurulmuş yerli məktəblərlə quruldu. Sui sülaləsi, imperatorluq akademiyasına daha böyük inzibati rol verən və adını Guozijian (國子監) olaraq dəyişdirən böyük islahatlar başlatdı. Guozijian olaraq, təşkilat 1905-ci ildə Qing sülaləsinin sonlarına yaxın ləğv edilənə qədər ardıcıl sülalələr tərəfindən davam etdirildi.

Köhnə universitet binasında imperator mühazirə otağı
Taixue, yüksək səviyyəli dövlət qulluğu vəzifələri üçün Konfutsiçilik və Çin ədəbiyyatını digər şeylər arasında öyrətdi, baxmayaraq ki, tövsiyə əvəzinə rəqabət imtahanına əsaslanan bir dövlət xidməti sistemi Sui'ye qədər tətbiq olunmadı və Song sülaləsinə qədər yetkin bir sistem halına gəlmədi (960–1279) .

İstinadlar
----------

1. ↑   Arxivləşdirilib 2021-01-12 at the Wayback Machine.University of California Press. pp. 26–. GGKEY:APYE9RBQ0TH.
2. ↑   Arxivləşdirilib 2021-01-10 at the Wayback Machine.University of California Press. p. 26.
3. ↑   Arxivləşdirilib 2021-01-10 at the Wayback Machine.Professional Press. p. 192.
4. ↑   Arxivləşdirilib 2021-01-11 at the Wayback Machine.Random House. pp. 104
5. ↑  Yuan, 193–194.
6. ↑   Arxivləşdirilib 2021-01-13 at the Wayback Machine.A Consultant Report to The University Grants Committee of Hong Kong
7. ↑   Arxivləşdirilib 2006-08-26 at the Wayback Machine.Higher Education in the People’s Republic of China: Historical Traditions, Recent Developments and Major Issues
8. ↑  Ebrey, *CIHC*, 145–146.

Həmçinin bax
------------

* Konfutsiçiliyin əsas dövlət ideologiyası kimi yüksəlişi
* İmperator Kolleci (Guozijian) İmperator Kolleci
* İmperator Kolleci
Təbii yayılması:
----------------

Bitki təbii halda əsasən Aralıq dənizi ölkələrində, Asiya, Hindistan, Avstraliya, Afrika, Pakistan, Hindistan, Himalay və s. ölkələrdə subtropik, enliyarpaqlı meşələrdə bitir.

Botaniki təsviri:
-----------------

Hündürlüyü 15 m-ə çatan həmişəyaşıl koldur. Budaqları və onun üzərində olan tək-tək tikanları qara xallıdır. Ellips formalı, nisbətən kiçik və gümüşü rəngli yarpaqlara malikdir. Yarpaqları əks, düz bucaq altında kəsişən və bütöv, uzunluğu 3-dən 7 sm-dək və eni 0,8-dən 2,5 sm-dir; apeksi iti, kiçik nöqtəli, bünövrəsi klinşəkillidir. Yarpağın kənarı bütöv və əyilmiş, yuxarı tərəfi boz-yaşıl, aşağı tərəfi möhkəm üzlü, gümüşü, qızılı və ya qonur pulcuqludur. Saplağının uzunluğu 10 mm-dir. Kasacığı dörd pərli, uzunluğu təxminən 1 mm-dir. Çiçək tacı yaşılımtıl-ağ və ya açıq sarıdır; borucuğun uzunluğu 1-dən 2 mm-dək; qulaqcıqların uzunluğu təxminən 3 mm-dir. İki erkəkciyi çiçək tacının borucuğunun yuxarı hissəsində iki ləpəli xalla yapışmışdır. 
Meyvəsi ətli, şarşəkillidən ellipsvariyədək, yetişdikdə göyümtüldən bənövşəyiyədək dəyişir –çəyirdəyi qara, diametri 6 mm və uzunluğu 15-dən 25 mm - dəkdir. Ağac əsasən yazda çiçəkləyir. Oduncağı qiymətli və möhkəm, güclü qoxulu, nazik mebel istehsalında istifadə edilir.

Ekologiyası:
------------

Torpağa az tələbkar, quraqlığa davamlı və işıqsevəndir.

Azərbaycanda yayılması:
-----------------------

Abşeronda təbii və mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi:
-----------

Bordur və yaşıl çəpərlərin salınmasında istifadə olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Australian Plant Name Index (ing.).

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. Arxivləşdirilib 2019-11-17 at the Wayback Machine T.S.Məmmədov

Məlumat mənbələri
-----------------

* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.

İstinad
-------

* Флoрa Aзeрбaйджaнa. т.5. 1954; Флoрa Kaвkaзa. т.5. 1954;
* Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
* Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Olea europaea subsp. cuspidata* | 
* Wikidata: Q2671594
* Wikispecies: Olea europaea subsp. cuspidata
* APDB: 17457
* APNI: 165971
* EoL: 1278130
* FoC: 210001340
* GBIF: 5830157
* GRIN: 410990
* iNaturalist: 322082
* ISC: 37331
* ITIS: 833201
* NCBI: 129566
* NZOR: edf4212c-27d2-4818-b0c7-c84f4feecf82
* NZPCN: 3262
* Plant List: kew-355603
* PLANTS: OLEUC
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:77190043-1
* Tropicos: 50045401
* WCSP: 355603
* WFO: wfo-0000817789

 |
| *Olea cuspidata* | 
* Wikidata: Q39309242
* APDB: 17470
* APNI: 195269
* Ecocrop: 8060
* GRIN: 25552
* IPNI: 610663-1
* NZOR: 8d3bd117-9019-4088-90e5-e3cf0cd2f28e
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:328134-2
* Tropicos: 23000276
* WCSP: 355092
* WFO: wfo-0000817250

 |
**Travolator** — hərəkət edən səki.

**Hərəkət edən səki**lərdə (Travolatorlarda) sərnişinlər ya ayaq üstə durur ya da səkinin üstündə oturacaqlarla təchiz edilmiş kabinələrdə yerləşdirilirlər.

Hərəkət edən səkilər (Travolator) horizontal və bucaq altında yerləşdirilə bilərlər (meylli, və ya üfüqi).

Sürətinə görə hərəkət edən səkilər (Travolatorlar) az sürətli (2.5-3.6 km/saat), sürətli (12–17 km/saat) və passiv kabinəli sistemlərə (20–33 km/saat) bölünürlər. Sərnişinlər az sürətli səkilərin lentinə səkidən və ya giriş meydançasından keçirlər. Sürətli lentlərə isə ardıcıl olaraq aşağı sürətli lentdən daha böyük sürətli lentə prinsipi ilə keçirlər.

Sürət artdıqca hərəkət edən səkinin (Travolatorun) sərnişin daşıma qabiliyyəti artır, lakin müəyyən sürətdən sonra aşağı düşməyə başlayır.

Sürətli səkilər daha yüksək daşıma qabiliyyətini təmin edirlər.
Hərəkət edən səkilərin (Travolatorların) bir sıra üstünlükləri (məsələn: pillələrinin olmaması və bu səbəbdən istənilən qabaritli əşyaların rahat üzərində yerləşdirilə bilinməsi..) vardır. Lakin, onun məhdudiyyətləri də mövcuddur, məsələn; - onun yalnız müəyyən meyl bucağı altında yerləşdirilməsi (sərnişinlərin hərəkət zamanı müvazinətliliyini təmin edəcək meyl bucağı), eskalatorlardan fərqli olaraq sərt meyl bucağı altında yerləşdirilməsi imkanlarının məhdud olması.

Hərəkət edən səkilər (Travolatorlar) praktiki olaraq geniş ərazili, əhalinin (sərnişin) kütləvi axınlarının daimi mövcud olduğu böyük ticarət mərkəzlərində, hava limanlarında, dəmir yolu stansiyalarında, metropoliten stansiyalarında, yeraltı piyada keçidlərində, sərgi kompleksləri və s. istifadə olunur.

Mənbə
-----

* Çingiz Rəhimov, Bakı şəhərində avtobus sərnişin daşımalarının təşkilində müasir üsulların tətbiqi
* Chingiz Rehimov МЕТОДЫ ОПРЕДЕЛЕНИЯ ТРЕБУЕМОГО КОЛИЧЕСТВА ЛЕГКОВЫХ АВТОМОБИЛЕЙ ТАКСИ И ПРАКТИКА МИРОВЫХ СТРАН В ЭТОЙ ОБЛАСТИ Arxivləşdirilib 2012-09-06 at the Wayback Machine
* Cavadov Əlvahab, "Avtomobil Sərnişin Daşımaları".
**Elhad Nəziri** (29 dekabr 1992, Bakı) — futbolçu, Petrolul klubunun və Azərbaycan milli futbol komandasının müdafiəçisi.

Karyera
-------

Elhad Nəziri 1992-ci ilin 29 dekabr tarixində Zəngilan rayonunda anadan olub. Gənc yaşlarında futbolla məşğul olub, Neftçi və Qarabağ klublarında oynayıb. 2011–2012-ci il mövsümündə Lokomotiv-Biləcəri klubunun heyətində Azərbaycan Birinci Liqasında çıxış edib. 2012-ci ilin yayında Moldova çempionatına keçən Elhad Nəziri Milsami klubu ilə 2 illik (1+1) müqavilə imzalayıb. Milsamidə 6 oyun keçirən Elhad Nəziri 2013-cü ilin fevral ayında Ruminiyanın Petrolul klubuna transfer olub və bu klub ilə 3,5 illik müqavilə bağlayıb.

Milli komanda
-------------

2012-ci ilin oktyabr ayında Elhad Nəziri Berti Foqts tərəfindən milliyə dəvət olundu. Şimali İrlandiya milli komandası ilə keçirilən oyunda Elhad millinin heyətində debüt etdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Elhad Naziri // Transfermarkt (çd.). 2000.
2. 1 2  Elhad Naziri // FBref.com (çd.).

Xarici keçidlər
---------------

* Elhad Nəziri statistika
* Sportal.az-a intervyu
* Azərbaycan millisinin heyəti — AFFA Arxivləşdirilib 2009-07-23 at the Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | eu-football.info (oyunçu) · FootballFacts.ru · National Football Teams.com · Romanian Soccer · Soccerway · Transfermarkt (oyunçu) |
**Slovak Sovet Respublikası**, (slovak. Slovenská republika rád, mac. Szlovák Tanácsköztársaság, *ukr.* Словацька Радянська Республіка) Rusiya və Macarıstandan sonra elan edilən üçüncü kommunist dövlətdir. Dövlətin paytaxtı Prešov şəhəri olmuşdur. Dövləti yaradan Çexoslovak jurnalist Antonín Janousek olmuşdur. Slovakiyanın müttəfiqləri Macarıstan Sovet Respublikası ilə Ukrayna Sovet Sosialist Respublikası olmuşdur. Yaradılmış bu dövlət çox uzun bir ömür yaşaya bilməmişdir. 16 iyun 1919-cu ildə yaradılmış və 7 iyul 1919-cu ildə süquta uğramışdır. Macarıstan Qırmızı Ordusu çexləri məğlub edə bilməmiş və bu ərazi Çex ordusunun əlinə keçmişdir. Çexlər birinci olaraq bu ərazini ələ keçirdikdən sonra, bu dövləti süquta uğratmışdırlar. Bununla da, Slovakiyada olan kommunist quruluş da, dağılmışdır. Dövlətin rəhbəri Macarıstan Sovet Respublikasına sığınmışdır. Ancaq bu dövlət də qısa bir müddət sonra devrilmiş və Çexoslovakiyaya verilmişdir. Buradan da SSRİ-yə qaçmışdır.

Slovak Sovet Respublikasının Preşov şəhərində elan edilməsi

İstinadlar
----------

1. ↑  "World Statesmen.org - Slovakia". 2015-07-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-28.
**Proqramların Qiymətləndirilməsi Ofisi** — 13 dekabr 1955-ci ildə Birləşmiş Ştatların Müdafiə Departamenti tərəfindən yaradılmış, Laos krallığında fəaliyyət göstərən məxfi paramilitar missiya. 23 iyul 1962-ci il tarixli Laosun neytrallığı haqqında beynəlxalq müqavilə 1962-ci ilin sentyabrında missiyanın sona çatmasına gətirib çıxarmışdı.

Zəmin
-----

İkinci Dünya müharibəsinin sona çatması ilə Laos artıq Fransa İttifaqının tabeliyində deyildi. Dövlət tamamilə suveren olmuş və Laos Kral Hökuməti tərəfindən idarə olundu. Cenevrə Konfransında əldə edilən razılaşmalar Laosun xarici hərbi bazalara malik olmasını və hər hansı xarici hərbi ittifaqda iştirakını qadağan etmişdi, lakin Laos Kral Ordusunu dəstəkləyən kiçik bir Fransa hərbi təlim missiyasına icazə verilmişdi. CenevrəKkonfransından sonra Fransa 1 yanvar 1955-ci ildə Laos hökumətini maliyyələşdirməyi dayandıracağını elan etmişdi. Fransa təlim missiyası sona çatmışdı. ABŞ Vyetnamı mühasirəyə almaq məqsədilə Laos Kral Ordusunun kommunist Şimali Vyetnam tərəfindən dəstəklənən Patet Laoya qarşı təkmilləşdirməyə çalışırdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Conboy, Morrison, p. 17.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* Ahern, Thomas L. Jr. (2006), *Undercover Armies: CIA and Surrogate Warfare in Laos*. Center for the Study of Intelligence. Classified control no. C05303949.
* Anthony, Victor B. and Richard R. Sexton (1993). *The War in Northern Laos*. Command for Air Force History. OCLC 232549943.
* Conboy, Kenneth and James Morrison (1995), *Shadow War: The CIA's Secret War in Laos*. Paladin Press. ISBN 0-87364-825-0.
* Castle, Timothy, (1995). *At War in the Shadow of Vietnam: Military Aid to the Royal Lao Government, 1955-1975*. Columbia University Press. ISBN 978-023107-977-8ISBN 978-023107-977-8.
**Hüseyn Həsən oğlu Haqverdiyev** (3 mart 1956, Ucar) — Azərbaycan rəssamı, fotoqraf və heykəltaraş, Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (2021).

Həyatı
------

Rəssam Həsən Haqverdiyevin və Vera Kalininanın oğlu olaraq 1956-cı ildə Ucarda anadan olmuşdur. 1958-ci ildə ailəsi Bakıya köçmüşdür. 1971-ci ildə Əzim Əzimzadə adına İncəsənət kollecinə daxil olmuş, 1975-ci ildə oradan məzun olmuşdur. Həmin il Vera Muxina adına Leninqrad ali incəsənət akademiyasına daxil olmuş, heykəltaraşlıq fakültəsini 1980-ci ildə bitirmişdir. Azərbaycan Həvari Prefektinin baş kafedral kilsəsi olan Müqəddəs Bakirə Məryəm kilsəsindəki "Bakirə Məryəm" heykəlinin müəllifidir. Səngəçal terminalının girişindəki "Xəzər dənizi əfsanəsi" əsərinin müəllifidir. İlk simpoziumu 1980-ci ildə nümayiş olunmuşdur. Hindistan, ABŞ, Almaniya, Gürcüstan, BƏƏ kimi ölkələrdə sərgi və simpoziumları baş tutmuşdur. 2014-cü ildə Özbəkistanda solo sərgisi baş tutmuşdur. Bakıda yaşayır.

Ailəsi
------

Əli Haqverdiyev, Ucal Haqverdiyev, Səidə Haqverdiyeva, Aidə Haqverdiyeva və Zemfira Qafarovanın qardaşıdır.

Təltif və mükafatları
---------------------

* "Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı" fəxri adı — 16 oktyabr 2021
* "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı" fəxri adı — 30 may 2002

Filmoqrafiya
------------

* "Fransız" (film, 1995) — quruluşçu rəssam kimi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Hüseyn Haqverdiyev bioqrafiyası". 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-31.
2. ↑  "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". president.az. 16 oktyabr 2021. 19 oktyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 oktyabr 2021.
3. ↑  "Təsviri sənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası fəxri adlarının verilməsi haqqında". e-qanun.az. 30 may 2002. 12 July 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 oktyabr 2021.

Xarici keçidlər
---------------

* 150-dən çox eksponatın sərgiləndiyi Daş Salnamə Muzeyindən VİDEOREPORTAJ
* "Adsız" sərgi maraqla qarşılandı
**Məryəm Şabanova** (d. 2 iyun 1985, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — azərbaycanlı müğənni, 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində milli seçimin finalçısı.

Karyerası
---------

Məryəm Şabanova (qızlıq soyadı: Aranoviç) 1985-ci ildə Bakı şəhərinin Füzuli küçəsində (əvvəlki adla Basin) anadan olub. Yəhudi əsillidir. Uşaqlıqdan musiqi ilə məşğul olub. Orta musiqi təhsili vardır. 2002-ci ildə orta təhsilini bitirdikdən sonra musiqi ilə məşğul olmağa başlamışdır.

2006-cı ildə Məryəm Rüstəm adlı bir şəxslə ailə həyatı qurub və həyat yoldaşının soyadını götürüb. 2007-ci ildə onun bu nikahdan Daniel adlı oğlu olub. Məhz həmin zamanda Məryəm Şabanova musiqi fəaliyyətini dayandırır. 2012-ci ildə isə onun ikinci oğlu - David dünyaya gəlib.

2009-cu ildə Məryəm Azərbaycanı 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək üçün milli seçim turlarına qoşulur. 2 fevralda keçirilən yarımfinal mərhələsində Məryəm Şabanova uğurla çıxış edir və Azad Şabanovu, Elli Miçiyevanı və Ülviyyə Rəhimovanı geridə qoyaraq Safura Əlizadə və Milk & Kisses qrupu ilə birlikdə finala keçir. Lakin final mərhələsində Məryəm qələbə qazana bilmir və həmin il Azərbaycanı Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Safura Əlizadə təmsil edir.
Daha sonradan 2010-cu ilin aprel ayında Məryəm Şabanova Rusiyanın tanınmış müğənnisi Qriqori Leps üçün mahnı bəstələyir. Hal-hazırda Məryəm musiqi karyerasına davam edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Məryəmin ikinci övladı oldu". 2012-11-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-11-13.
2. ↑  ""Eurovision 2010"-a namizədlərimiz". 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-01-07.
3. ↑  "Eurovision-2010"\_musabiqesindeki\_temsilchisi\_\_173684.html Azərbaycanın "Eurovision-2010" müsabiqəsindəki təmsilçisi altı nəfərin arasından seçiləcək[*ölü keçid*]
4. ↑  *Vüqarlı, Vüqar.* "Around 20 artists have expressed their desire to represent Azerbaijan in Eurovision-2010" (Rusca). Day.az. 2009-07-08. 2009-07-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 Yanvar 2010.  (#apostrophe\_markup)
**Slovakiya Milli Bankı** (slovak. Národná banka Slovenska) və ya qısaca **NBS** — Slovakiya Respublikasının mərkəzi bankı; hansı ki, bu ölkə Avropa İttifaqının və Avropa Mərkəzi Banklar Sisteminin üzvüdür. Bankın əsas mərkəzi Bratislava şəhərində yerləşir. Rəhbəri Yozef Makuxdur. Slovak korunasının banknot və metal pullarının yeganə istehsalçısı olmuşdur. Hökumətin pul və kredit siyasətindən məsuldur.

Tarixi
------

Slovakiya Milli Bankının əsası 1 yanvar 1993-cü ildə qoyulmuşdur. Həmin vaxt Çexoslovakiya Dövlət Bankı 2 yerə ayrılmışdır ki, onlardan biri Çex Milli Bankı, digəri isə Slovakiya Milli Bankı idi.

1 yanvar 2009-cu ildən Avrosistemə üzvdür.

Fəaliyyəti
----------

9 regional filialı var və Slovakiyadakı bütün banklardan üstündür. Slovakiya hökuməti tərəfindən səlahiyyətləndirilən bu Bank, Slovakiyanı beynəlxalq maliyyə təşkilatlarında təmsil edir və pul siyasəti ilə bağlı beynəlxalq pul bazarı əməliyyatlarında iştirak edir.

Kremnitsa sikkə və medal muzeyi
Bankın Kremnitsada sikkə və medal muzeyi var. Slovakiya ən qədim muzeylərindən biri olan həmin muzey 1890-cı ildə yaradılıb və 1994-cü ildən Slovakiya Milli Bankına aiddir.

Rəhbərləri
----------

Bankın hazırkı rəhbəri olan Yozef Makux bu vəzifəni 12 yanvar 2010-cu ildən daşıyır. Slovakiya Milli Bankının bütün rəhbərləri aşağıdakılar olmuşdur:

* Vladimir Mazar (29 iyul 1993 – 28 iyul 1999)
* Marian Yusko (29 iyul 1999 – 31 dekabr 2004)
* İvan Şramko (1 yanvar 2005 – 11 yanvar 2010)
* Yozef Makux (12 yanvar 2010-cu ildən)

Binası
------

Slovakiya Milli Bankının baş ofis binasının açılışı 23 may 2002-ci ildə Bratislavada olmuşdur. 111,6 metr hündürlüyü olan bina 33 mərtəbədən ibarətdir. Bu hazırda Bratislavanın ən hündür binasıdır.

* NBS KoşitseNBS Koşitse
* NBS Banska BistritsaNBS Banska Bistritsa

Həmçinin bax
------------

* Slovakiya iqtisadiyyatı

İstinadlar
----------

1. ↑  Jozef Makúch Arxivləşdirilib 2011-05-10 at the Wayback Machine Národná banka Slovenska

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Slovakiya Milli Bankı ilə əlaqəli mediafayllar var.

* nbs.sk — Slovakiya Milli Bankının rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook |
| Foto, video və audio | Instagram · YouTube |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | ISNI: 0000 0001 1010 0476 · LCCN: no93018135 · NKC: ko2007147993 · VIAF: 125777102 · WorldCat VIAF: 125777102 |
**Assam zəlzələsi** — 12 iyun 1897-ci ildə baş vermiş zəlzələ.

12 iyun 1897-ci ildə saat 17.15 dəqiqədə Benqal körfəzindən və Kəlküttədən şimalda, Assam əyalətində baş verən şiddətli zəlzələdən 350000 km² sahədə dağıntılar olmuş, o cümlədən təxminən 75000 km² sahədə bütün daş evlər uçmuşdur. Zəlzələ 4 milyon km² sahədə hiss edilmişdir. 25000 km² sahədə torpağın şiddətli deformasiyası müşahidə edilmişdir. Bundan əlavə 100000 km² sahədə torpaqda yarıqlar əmələ gəlmişdir.

Yeraltı zərbələr nəticəsində əmələ gələn inersiya qüvvəsi yerin cazibə qüvvəsinin təxminən yarısına bərabər olmuşdur. Torpağın rəqs amplitudası 30 sm-ə qədər çatmışdır. Yerin səthində dəniz dalğalarına bənzər "Yer dalğaları" müşahidə edilmişdir. Bəzi yerlərdə qum və xırda daşlardan fəvvarə əmələ gəlmişdir. Bir neçə ev damına qədər torpağa gömülmüşdür. Çaylar öz istiqamətini dəyişmiş, şəlalələr əmələ gəlmişdir.

Bu zəlzələ episentrdə amplitudası 12 m olan fayla müşayiət edilmişdir.

Assam zəlzələsi dünyada ən güclü zəlzələlərdən biri hesab olunur. Bu zəlzələdən sonra, getdikcə zəifləşən 500-ə qədər təkrar zərbələr hiss edilmişdir.

1950-ci il avqustun 15-də Assam zəlzələsi rayonundan bir qədər şərqdə, yenə də böyük sahədə dağıntılarla müşayiət edilən güclü zəlzələ olmuşdur. Bu zəlzələ Assamın və qonşu sahələrin bir milyona yaxın əhalisini evsiz qoymuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Fuad Sultanov, Z. Sultanova. "Zəlzələlər", Bakı, "Azərnəşr", 1958. səh.15

| ⛭1896 ← • 1897-ci ildəki zəlzələlər • → 1898 |
| --- |
| İyun | Assam zəlzələsi (1897) |
Tarix elmində **tarixi faktların** iki növü fərqləndirilir: faktiki *tarixi fakt* və *elmi-tarixi fakt* .

**Tarixi fakt** baş vermiş və həmişə aşağıdakı xüsusiyyətlərə malik olan aktual hadisədir: zaman və məkanda lokallaşma, obyektivlik, tükənməzlik. Tarixi zaman xronoloji kateqoriyalarla təmsil olunur: il, əsr, minillik, dövr, era, mərhələ və s. Tarixi zaman kateqoriyaları tarixi keçmişin zamanla lokallaşdırılmasını təmin edir və temporal oriyentasiyaların inkişafına kömək edir. Tarixi məkan müəyyən bir ərazidə baş verən təbii-coğrafi, siyasi, sosial-mədəni proseslərin məcmusu ilə təmsil olunur. Tarixi hərəkat insanın və cəmiyyətin müxtəlif fəaliyyət sahələrindəki fəaliyyətini əks etdirir: əmək, sosial, siyasi, mədəni, təhsil, beynəlxalq, özünüinkişaf.

**Bir çox alimlər tarixi faktların 3 kateqoriyasını müəyyən etmişdir:**

1. Müəyyən məkan-zaman çərçivəsi daxilində yerləşən və maddiliyə malik olan obyektiv mövcud olan reallıq faktları (tarixi hadisələr, hadisələr, proseslər);
2. Mənbələrdə əks olunan faktlar, hadisə ilə bağlı məlumatlar;
3. Tarixçinin əldə etdiyi və təsvir etdiyi "elmi" faktlar.

Həmçinin bax
------------

* Fakt

İstinadlar
----------