**Sübhün səfiri** — rejissor Ramiz Həsənoğlunun filmi. Film Mirzə Fətəli Axundzadənin 200 illik yubileyi ilə əlaqədar çəkilmişdir.

Məzmun
------

Film Azərbaycan və Yaxın Şərq ədəbiyyatı tarixində silinməz izlər qoyan, Azərbaycan dramaturgiyasının banisi, böyük ictimai xadim Mirzə Fətəli Axundzadənin həyatı və çoxşaxəli irsindən bəhs edir. Filmdə dramaturqun həyatının 3 dövrü — uşaqlıq, gənclik və qocalığı canlandırılır.

Film haqqında
-------------

* Filmdə M.F. Axundzadənin obrazının 30 yaşından ömrünün sonunadək olan dövrünü aktyor Elşən Rüstəmov canlandırmalı idi .
* Filmin premyerası 28 noyabr 2012-ci ildə Nizami Kino Mərkəzində olmuşdur.
* Budapeştdə filmin təqdimatı keçirilib.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi :** Anar
**Quruluşçu rejissor :** Ramiz Həsənoğlu
**Quruluşçu operator :** Kənan Məmmədov (Kənan Əziz kimi)
**Quruluşçu rəssam :** Rafiz İsmayılov (Rafiz Rza kimi)
**Bəstəkar :** Cavanşir Quliyev
**Səs rejissoru :** Teymur Abdullayev
**Rejissor :** Akif Rüstəmov
**Operator :** Tərlan Babayev
**Geyim üzrə rəssam :** Şahin Həsənli (rəssam)
**İcraçı prodüser :** Adil Qulamov
**Xətti prodüser :** Elşən Tarverdiyev
**Qrim üzrə rəssam :** Elbrus Vahidov
**Geyimlərin eskizi :** Tahir Tahirov (Tair Tairov kimi)
**Montaj :** Elmir Həsənov
**Məsləhətçi :** Zaman Əsgərli (filologiya elmləri doktoru, professor)
**Redaktor :** Ramiz Əliyev
**Musiqi redaktoru :** Rauf Əliyev
**Çalır :** Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri, Azərbaycan Dövlət qədim musiqi alətləri ansamblı
**Dirijor :** Rauf Abdullayev
**Ansamblın rəhbəri :** Məcnun Kərimov
**Solo balaban :** Elşad Cabbarov
**Solo tar :** Cavanşir Quliyev
**Solo kamança :** Fəxrəddin Dadaşov
**Rəqslərin quruluşçuları :** Zakir Ağayev, Yelena Ağayeva
**Dekor üzrə rəssam :** Elyaz Səfərov
**Rəssam-fotoqraf :** Pərviz Quliyev
**Qrim ustası :** İradə Gülbabayeva
**Rejissor qrupu :** Anar Almazov, Xədicə Qarayeva, Fuad Nəbiyev
**Operator qrupu :** Aydın Ələkbərov, Kamran Qulamov, İlham Babayev, Şunasib Qulamov
**Mətn düzümü :** Ramiz Əliyev
**Sinxron səs effektləri :** Əliqulu Səmədov
**Xüsusi effektlər :** Kamran Məmmədov
**Qrafika :** Aleksandr Melnikov
**İnzibatçılar :** Arif Kərimov, Elnur Əliyev, Vüqar Qurbanov, Günel Zeynalova (II)
**Rəssam assistenti :** Valeh Davudov
**Geyim üzrə rəssam assistentləri :** Arif Niftiyev, Səfurə Həsənli, Nərgiz Vəliyeva, Mehriban Ələkbərova
**İşıq ustası :** Tahir Bağırov
**İşıqçılar :** Şəmsi Qədirov, Xəqani Abdullayev, Rövşən Vahabov
**Səs texniki :** Kamal Məmmədov
**Operator kranı :** Aqil Həsənov, Əsgər Ələkbərov (II)
**Əlbəsəçi :** Turi Lazareva
**Pirotexniklər :** Əlibala Məmmədov, Vaqif Qurbanov
**Mühasib :** Lalə Məmmədova
**Sürücülər :** Əhməd Əbdülov, Mansur Mustafazadə, Kamal Yolçuyev
**Fəhlələr :** Sabit Qədirov, İsmayıl Səfərli
### Rollarda

Rasim Balayev – Mirzə Fətəli Axundzadə
Nicat Əli – gənc Fətəli
Fəxrəddin Manafov – Abbasqulu ağa Bakıxanov
Məlahət Abbasova – Tubu xanım
Günəş Mehdizadə – Nisə xanım (Günəş Mehdiyeva kimi)
Pərviz Məmmədrzayev – Xanbaba
Rafiz Mehdizadə (Rafiz Mehdi-zadə kimi) – Rəşid
Eldar Bağırbəyov – Bestujev-Marlinski
Şahin Səlimov — Molla
Rafiq Əliyev (II) – Düpon
Bəxtiyar Xanızadə – Axund Ələsgər
Məmməd Səfa – Həsən bəy Zərdabi
Ayşad Məmmədov – Mirzə Şəfi Vazeh
Aleksandr Şarovski – İlminski
İlham Əsgərov – Şeyx-ül-İslam
Oleq Əmirbəyov – Mixail Lermontov
Elvin Mirzəyev – Qastino
Zaur Şəfiyev – Usmiyev
Fərhad İsrafilov – Mirzə Hüseyn
Əhməd Uz (Ahmet Uz kimi) – Fuad Paşa
Altan Akışık – Münir Əfəndi
Erol Alpsoykan – Aleksandr
Xalid Qaraata (Halit Karaata kimi) – Akop
Vüqar Əliyev – Yavər Şahin
Əli Sultan (Ali Sultan kimi) – İmam Fazil
Həsən Yıldız (Hasan Yıldız kimi) – Süavi əfəndi
Yıldırım Yanılmaz – Fərid Paşa
Ahhan Şener – Namiq Kamal
Elman Rəfiyev – Fridrix Bodenştedt
Yuri Baliyev (Yuriy Baliyev kimi) – Mixail Vorontsov
Kamran Yunis – Məmməd Tağı
Gülzar Qurbanova – Nanə
Almaz Amanova – Məmməd Tağının arvadı
Tofiq Əliyev – balaca Fətəli
Nilufər Məmmədrzayeva – Fətəlinin bacısı
Yaroslav Trifonov – Paxomov
Elvin Vəlimətov – gənc Düpon
Abgül Mirzəliyev – Səttar
Qədirhüseyn İsmayılov – Yavər
Elşən Şirəliyev – Nəcəf
Hacıbaba Məmmədov – Sərban
Ramiz Əzizbəyli – Hacı Qara
Ramin Şıxəliyev – Kərəməli
Qorxmaz Əlilicanzadə – Molla İbrahimxəlil
Azad Şükürov – Molla Həmid
Vahid Əliyev – Dərviş Abbas
Rəzzaq Məmmədov – nuxulu
Məhərrəm Musayev – nuxulu
İqrar Salamov – nuxulu
Rauf Şahsuvarov – nuxulu
Loğman Kərimov – Məstəli şah
Dilarə Əliyeva – Şəhrəbanu
Aytən Əlibəyli – Şərəfnisə
Ənvər Həsənov – Hatəmxan ağa
Elvin Əhmədov – Şahbaz bəy
Məbud Məhərrəmov – Müsyo Jordan
Xalidə Əliməmmədova – Xanpəri
Arif Kərimov – vəzir
Hikmət Rəhimov – Teymur ağa
Mətanət Atakişiyeva – Pəri xanım
Lalə Məmmədova (II) – Şölə xanım
Aytən Qulamova – Nisə xanım
Arzu Hüseynov – Xacə Məsud
Şamil Süleymanlı – Şah Abbas
Azər Mirzəyev – Zaman xan
Mirzə Ağabəyli – mollabaşı
Tofiq Bayramov – eşikağası
Şahmar Qəribli – münəccimbaşı
Əhməd Köşəoğlu (Ahmet Köşeoğlu kimi)
İlyas Ədhəmoğlu (İlyas Ethemoğlu kimi)
Ənvər Dönməz (Enver Dönmez kimi)
Mehmet Yüksəl (Mehmet Yüksel kimi)
Boris Qrafkin
Əsgər Rəhimov
Marina Qrabovskaya
Tutu Əliyeva
Mehriban Ələkbərova
Anar Almazov
Sevil Balayeva
Əlvida Cəfərov
Olqa Arsentyeva
Nəmxuda Usubəliyev (Namxuda Usubəliyev kimi)
Şahin Həsənov
Aydın Əlibalayev
Yuri Lobaçov (Yuriy Lobaçov kimi)
İsgəndər Qədimov
Araz Ağaverdiyev
Məsim İslamov
Oqtay Əhmədov (II)
Laçın Abbasov
Seyfəli Əsədov
Elvin Manafov
### Filmi səsləndirənlər

Sabir Məmmədov – Şah Abbas (Şamil Süleymanlı) (titrlərdə yoxdur)
Xalidə Quliyeva – Tubu xanım (Məlahət Abbasova) (titrlərdə yoxdur)
Kamran M. Yunis - Axund Ələsgər (Bəxtiyar Xanızadə) (titrlərdə yoxdur)
Vüsal Murtuzəliyev - Rəşid (Rafiz Mehdizadə);Tərcüməni oxuyan (titrlərdə yoxdur)

Sponsor
-------

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi

Çəkilişə köməklik edən qurumlar
-------------------------------

"Zeybək Yapım Film Müzik Tanıtım və Reklamcılık" Şirkəti (Türkiyə)
"Yurdfilm" kinostudiyası
İstanbul Universiteti
Şəki Şəhər İcra Hakimiyyəti
Dövlət Tarix muzeyi
Muzey Mərkəzi
Ramana qəsəbəsinin bələdiyyəsi
Novxanı qəsəbəsinin bələdiyyəsi
Qala Dövlət Tarix Etnoqrafiya Qoruğu
Mərdəkan Mədəniyyət Sarayı

Çəkilişə kömək edənlər
----------------------

Ömər Çalışqan ("Zeybək" şirkəti)
Əhməd Köşəoğlu ("Zeybək" şirkəti)
Nailə Vəlixanlı
Liana Vəzirova

İstinadlar
----------

1. ↑  Qələndər. ""Sübhün səfiri" filminin Türkiyədə çəkilişi başa çatıb" [Quruluşçu rejissor Ramiz Həsənoğlunun böyük mütəfəkkir Mirzə Fətəli Axundovun 200 illik yubileyinə həsr olnumuş filmi haqqında] //Həftə içi.-2012.- 11-13 fevral.- səh. 14.
2. ↑  "Sübhün səfiri": [eyni adlı 2 seriyalı bədii filmin quruluşçu rejissoru, Xalq artisti Ramiz Həsənoğlu ilə Təranə Vahidin müsahibəsi] //Mədəniyyət.- 2012.- 8 iyun.- səh. 11.
3. ↑  Qasımzadə, İ. Sübhün səfiri: [Mirzə Fətəli Axundzadənin 200 illik yubileyi ilə əlaqədar rejissor Ramiz Həsənoğlunun quruluşunda hazırlanan eyniadlı film haqqında] //525-ci qəzet.- 2014.- 1 mart.- S. 24-25.
4. ↑  [*ölü keçid*]
5. ↑  "Sübhün səfiri" Budapeştdə təqdim olunub: [rejissor, xalq artisti Ramiz Həsənoğlunun quruluşunda Mirzə Fətəli Axundzadənin həyatından bəhs edən eyniadlı filmin təqdimatı keçirilib] //Mədəniyyət.- 2014.- 24 oktyabr.- S.5.

Mənbə
-----

* Əlibəyli, B. Trilogiyadan..."Xəmsə"yə: Anar və Ramiz Həsənoğlunun "Sübhün səfiri" filmi haqda qeydləri //525-ci qəzet.- 2013.- 2 fevral.- S. 10.
* Əlibəyli, B. Trilogiyadan..."Xəmsə"yə: Anar və Ramiz Həsənoğlunun "Sübhün səfiri" filmi haqda qeydlər //525-ci qəzet.- 2013.- 9 fevral.- S. 19.
* "Sübhün səfiri" Şəkidə: [filmin təqdimatı] //Mədəniyyət.- 2013.- 6 fevral.- S. 4.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
* Anarın ssenarisi zəifdir? Axundovun ateistliyi "yumşaldılıb"? *Azadlıq Radiosu*
* Ramiz Həsənoğlu və "Sübhün səfiri" filminin çəkilişləri. Müəllif: Adil Qulamov
* Лермонтов и Ахундзаде: "Вестник рассвета" Рамиза Гасаноглу в Санкт-Петербурге (ФОТО)  (rus.)

| ⛭Mirzə Fətəli Axundov |
| --- |
| Pyesləri | Hekayəti Molla İbrahim-Xəlil kimyagər  • Hekayəti Müsyö Jordan həkimi-nəbatat və dərviş Məstəli şah cadükuni məşhur  • Sərgüzəşti-vəziri-xani-Lənkəran  • Hekayəti xırsi-quldurbasan  • Sərgüzəşti mərdi-xəsis  • Mürafiə vəkillərinin hekayəti |  |
| Traktatları | Kəmalüddövlə məktubları |
| Satirik povestləri | Aldanmış kəvakib |
| Poemaları | Puşkinin ölümünə Şərq poeması |
| Əsərlərinə çəkilən filmlər | Hacı Qara (film, 1929)   • Dərviş Parisi partladır   • Hacı Qara (film, 2002)  • Mürafiə vəkillərinin hekayəti (film, 2011)  • İksir |
| Əsərinə yazılmış opera | Aldanmış ulduzlar  |
| Haqqında çəkilən filmlər | Böyük yazıçı-maarifçi   • Səbuhi   • 150 il. Mirzə Fətəli Axundov (film, 1962)  • Mirzə Fətəli Axundov (film, 1972)  • Mirzə Fətəli Axundov (film, 1982)  • Sübhün səfiri (film, 2012) |
| Xatirəsi | Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanası  • Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrı  • Mirzə Fətəli Axundovun heykəli (Bakı)  • Mirzə Fətəli Axundov küçəsi (Naxçıvan)  • Mirzə Fətəli Axundov küçəsi (Şuşa) |