**Susan Evelyn Bulmer -** (17 fevral 1933, İtaka[d], Nyu-York ştatı – 6 oktyabr 2016), Sue Bulmer kimi tanınan, Papua Yeni Qvineya və Yeni Zelandiyada işləyən qabaqcıl Amerika arxeoloqu idi. O, 1959–1960 və 1967–1973-cü illərdə Yeni Qvineya dağlarında qazıntılar aparan ilk arxeoloq idi.

Həyatı
------

Bulmer 1933-cü ildə Nyu-Yorkun İthaka şəhərində anadan olub. Valideynləri Freddie və Adeline Hirsch, hər ikisi Kornell Universitetində tələbə olarkən tanış olublar. 1937-ci ildə ailə Pasadena, Kaliforniyaya köçdü, burada atası Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda tədqiqatçı idi.

Təhsil
------

Bulmer 1954-cü ildə Kornell Universitetinin bakalavr pilləsini antropologiya ixtisası üzrə bitirmişdir. 1956-cı ildə Havay Universitetinin magistr pilləsini sosiologiya ixtisası üzrə bitirmişdir; onun dissertasiya mövzusu Amerika Samoa diasporası ilə əlaqəli idi.

1956-cı ildə o, tədqiqatını Yeni Zelandiyada davam etdirmək üçün təqaüdə layiq görüldü. Havaydan Fransız Polineziyasından keçən dörd aylıq yaxta səfəri onu arxeologiya sahəsi ilə tanış etdi.

Bulmer 1957-ci ilin yanvarında Auklendə gəldi. Həmin ilin sonunda o, Samoaya çöl səfərinə getdi. Bulmer Auklend Universitetindən iki arxeoloq, Jack Golson və Wal Ambrose Samoada apardığı qazıntıya qoşuldu. Bu təcrübə onun arxeologiyaya olan ömürlük həvəsini alovlandırdı.

Yeni Zelandiyaya qayıdandan sonra Bulmer Coromandel və Canterbury qazıntılarına qoşuldu. O, 1958-ci ildə Auklend Universitetində arxeologiya ixtisası üzrə ikinci magistr təhsili almağa başladı. Papua Yeni Qvineyada aparılan sahə işləri onun dissertasiyasının əsasını təşkil etdi və o, 1966-cı ildə magistr təhsilini (Arxeologiya) bitirdi.

1978-ci ildə Bulmer Papua Yeni Qvineya Universitetində fəlsəfə doktoru dərəcəsi almışdır. Onun dissertasiya mövzusu Port Moresbi bölgəsində tarixdən əvvəlki mədəniyyət dəyişikliyi idi.

Karyera
-------

1959–1960 və 1967–1973-cü illərdə Bulmer Papua Yeni Qvineyada çöl tədqiqatları, o cümlədən Port Moresbi ərazisində və Yeni Qvineya dağlıq ərazilərində, o cümlədən Wanlek, Yuku və Kiovada qazıntılar apardı.

1970–72-ci illərdə o, Papua Yeni Qvineya Milli Muzeyinin idarə heyətinin üzvü, sonralar Papua Yeni Qvineyanın baş naziri olan Maykl Somare ilə birlikdə idarə heyətində idi.

Bulmer 1973-cü ildə Yeni Zelandiyaya qayıtdı. O, namizədlik dissertasiyasını tamamlayarkən universitet tələbələrindən istifadə edərək saytda qeydlər aparmağa başladı, bu təşəbbüs Tarixi Yerlərə Dəyişiklik Aktının (1975) həyata keçirilməsi ilə nəticələnib.1970-ci illərin sonlarından Yeni Zelandiya Tarixi Yerlər Trestində (2019-cu ildən Yeni Zellandiya İrsi kimi tanınır) Şimal Bölgə Arxeoloqu kimi çalışmışdır. O, 20-dən çox arxeoloq və müqavilə işçisi olan arxeologiya bölməsi yaradıb, bir çox tələbə işlə təmin olunub.

1990-cı ildə Tarixi Yerlər Tresti yeni yaradılmış Mühafizə Departamentinə daxil edildikdə, o, Tarixi Yerlər Tresti üçün başlayan işi davam etdirərək Mühafizə Departamentinin alimi oldu.[1]1994-cü ildə Mühafizə Departamentindən təqaüdə çıxdıqdan sonra o, Yeni Qvineya tədqiqat layihələrinə qayıtdı.

Araşdırma
---------

1964-cü ildə Bulmer həyat yoldaşı Ralf Bulmer ilə birgə Yeni Qvineya dağlıqlarının tarixə qədərki tarixinə dair bir neçə fənndən dəlillərə əsaslanan ilk məqaləni hazırladılar.

Bulmerin Yeni Qvineya arxeologiyasına verdiyi töhfə 2016-cı ildə Okeaniyada Arxeologiya jurnalının xüsusi cildində qeyd edilmişdir. Bu cildə Bulmerin həm Yeni Qvineya, həm də Yeni Zelandiyadakı işlərini əhatə edən nəşrlərinin biblioqrafiyası daxildir.

Onun Papua Yeni Qvineyadakı işi üç sahədə tanınır: Dağlarda arxeologiyanın qabaqcıllarından biri kimi; sahilyanı dulusçuluğu və onun mədəni birliklərini və ticarət şəbəkələrini təsnifatlandırmaq üçün; erkən əkinçilik təcrübələrinə dair tədqiqatlar üçün.

Bulmerin geniş tədqiqat maraqlarına Yeni Zelandiyada yerli kənd təsərrüfatı və Yeni Qvineyada yayılan qədim it cinsi daxil idi.

Bulmer 1990-cı ildə xəzinədar vəzifəsində çalışaraq Dünya Arxeologiya Konqresində fəal idi.

Şəxsi həyatı
------------

Bulmer 1959-cu ildə sosial antropoloq və etnobioloq Ralf Bulmerlə evləndi.

Onların üç övladı olub və 1979-cu ildə boşanıblar.1985-ci ildə Pasadenada orta məktəb günlərindən dostu olan psixiatr Terens (Terri) O'Meara ilə evləndi. Evlilik 2010-cu ildə ölümünə qədər davam etdi.

Həmçinin bax
------------

Arxeologiya

Antropologiya

Flavio Biondo

Edvin Hamilton Devis

İstinadlar
----------

1. ↑  *Golson, Jack.* "Susan Bulmer, an archaeological pioneer". Archaeology in Oceania (ingilis). 51 (S1). 2016: 11–18. doi:10.1002/arco.5117. ISSN 1834-4453. 2022-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-26.
2. ↑  *Bulmer, Susan.* A New York Yankee in Aotearoa // Campbell, Matthew (redaktor ). Digging into history: 50 years of the New Zealand Archaeological Association. Dunedin: New Zealand Archaeological Association. 2004. 58–61. ISSN 0113-7832. OCLC 156739392.
3. ↑  *Golson, Jack.* "Susan Bulmer, an archaeological pioneer". Archaeology in Oceania (ingilis). 51 (S1). 2016: 11–18. doi:10.1002/arco.5117. ISSN 1834-4453. 2022-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-26.
4. ↑  "US Graduate Student Alumni". www.fulbright.org.nz (ingilis). 2020-09-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-09-07.
5. ↑  *Golson, Jack.* "Susan Bulmer, an archaeological pioneer". Archaeology in Oceania (ingilis). 51 (S1). 2016: 11–18. doi:10.1002/arco.5117. ISSN 1834-4453. 2022-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-26.
6. ↑  *Golson, Jack.* "Susan Bulmer, an archaeological pioneer". Archaeology in Oceania (ingilis). 51 (S1). 2016: 11–18. doi:10.1002/arco.5117. ISSN 1834-4453. 2022-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-26.
7. ↑  *Bulmer, Alice.* "Dr Susan Bulmer – A bibliography, 1956–2009". Archaeology in Oceania (ingilis). 51 (S1). 2016: 19–22. doi:10.1002/arco.5112. ISSN 1834-4453. 2022-10-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-26.
8. ↑  *Denham, Tim.* "Revisiting the past: Sue Bulmer's contribution to the archaeology of Papua New Guinea". Archaeology in Oceania (ingilis). 51 (S1). 2016: 5–10. doi:10.1002/arco.5115. ISSN 1834-4453.
9. ↑  *Bulmer, Susan; Bulmer, Ralph.* "The Prehistory of the Australian New Guinea Highlands". American Anthropologist. 66 (4). 1964: 39–76 – JSTOR vasitəsilə.
10. ↑  Denham, Tim; White, Peter, redaktorlar "Renewing the past: Sue Bulmer's contribution to the archaeology of Papua New Guinea". Archaeology in Oceania. 51 (S1). 2016: 1–103.
11. ↑  *Bulmer, Alice.* "Dr Susan Bulmer – A bibliography, 1956–2009". Archaeology in Oceania (ingilis). 51 (S1). 2016: 19–22. doi:10.1002/arco.5112. ISSN 1834-4453. 2022-10-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-26.
12. ↑  *Denham, Tim.* "Revisiting the past: Sue Bulmer's contribution to the archaeology of Papua New Guinea". Archaeology in Oceania (ingilis). 51 (S1). 2016: 5–10. doi:10.1002/arco.5115. ISSN 1834-4453.
13. ↑  *Bulmer, Susan.* Ngā Marā: traditional Māori gardens // Bradbury, Matthew (redaktor ). A history of the garden in New Zealand. Auckland, N.Z.: Viking. 1995. 16–37. ISBN 0-670-86466-8. OCLC 35115048.
14. ↑  *Koler-Matznick, J.; Yates, B.C.; Bulmer, S.; Brisbin, I.L. Jr.* "The New Guinea singing dog: its status and scientific importance". Australian Mammalogy (ingilis). 29 (1). 2007: 47. doi:10.1071/AM07005. ISSN 0310-0049. 2016-05-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-26.
15. ↑  *Fowler, P. J.* "World Archaeological Congress 2". Antiquity (ingilis). 64 (245). 1990: 829. doi:10.1017/S0003598X00078911. ISSN 0003-598X. 2020-03-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-26.
16. ↑  *Pawley, Andrew.* "Notes on a large small game hunter". Journal of the Polynesian Society: No. 48: Man And A Half: Essays In Pacific Anthropology And Ethnobiology In Honour Of Ralph Bulmer. 1991. səh. 3. 2021-12-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-09-08.
17. ↑  *Golson, Jack.* "Susan Bulmer, an archaeological pioneer". Archaeology in Oceania (ingilis). 51 (S1). 2016: 11–18. doi:10.1002/arco.5117. ISSN 1834-4453. 2022-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-26.