recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**İbrahimov Əlibaba Eynulla oğlu** (1972, Zərkənd, Vardenis rayonu – Aterk, DQMV) — Qarabağ müharibəsi şəhidi. 

Həsənriz (Aterk) uğrunda 40 Şəhid. Sərvan Ağayev, Yusif Qasımov

Həyatı
------

Əlibaba İbrahimov 1972-ci ildə Göyçənin Zərkənd kəndində dünyaya gəlib. 1988-ci il hadisələri zamanı ailəsi ilə birlikdə Kəlbəcər rayonunda məskunlaşıb. 1989-cu ildə Kəlbəcər rayonundakı 1№-li orta məktəbi bitirib. Moskva yaxınlığında hərbi xidmət keçib, hərbi xidmətini yarımçıq qoyaraq Azərbaycana qayıdıb və Qarabağ müharibəsində iştirak edib. 1992-ci ilin yanvarında Gəncə Milis batlyonunda 3 ay təlim keçəndən sonra bölmə komandiri təyin olunub. Onun bölməsinə Ağdərə rayonunun Aterk kəndinə kömək etmək tapşırılıb. Hərbi əmrə tabe olan Əlibaba İbrahimov Aterkə gedən bütün heyətlə mühasirəyə düşüb, vuruşaraq özü də, döyüşçü dostları da həlak olublar.

Əlibaba İbrahimov Bakı şəhərindəki Şəhidlər xiyabanında dəfn ediliblər.

  

Sıravi Əlibaba İbrahimov 19 noyabr 1992-ci il tarixdə respublikamızın suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunmasında, dinc əhalinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində göstərdiyi şəxsi igidlik və şücaətə görə "Azərbaycan Respublikasının Fəxri fərmanı" ilə (ölümündən sonra) təltif edilmişdir. İgid döyüşçünün məzarı Bakı şəhərindədir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-04-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-04-19.
**Yaponiyanın kapitulyasiyası** 2 sentyabr 1945-ci il— İkinci dünya müharibəsində hərbi əməliyyatlara son qoyan hadisə.

İyulun sonuna Yaponiya imperator donanması öz hazırlığını başa çatdıra bilmədi, müttəfiqçilərin Yaponiya ərazisinə soxulma təhlükəsi yarandı. Buna baxmayaraq açıqça sonuna kimi mübarizə aparmağı elan edən Yaponiyanın böyük hərbi şürası ("Böyük altılıq"), neytral Sovet hakimiyyəti ilə gizli öz maraqlarını güdən müqavilə bağlamaq istəyirdi. Həmin vaxtda Sovetlər birliyi Tehran və Yalta konfransının şərtlərini yerinə yetirmək üçün Yaponiyaya hücuma hazırlaşırdı.

6 avqustda amerikalılar Xirosimoya nüvə bombası atdılar. 8 avqustda Sovet hakimiyyəti Yaponiyaya müharibə elan etdi, 9 avqustda hərbi əməliyyatlara başlayaraq Mançjou-qoya hücum etdi. Bütün bu hadisələrin ümumi şoku imperator Hirohitonu işə qarışmağa vadar etdi və Böyük altılığı sülh müqaviləsini imzalamağa çağırdı. Bir neçə gün uğursuz müqavimətdən və nəticəsiz hakimiyyət çevrilişindən sonra, imperator Xirokito 15 avqustda xalqa radio vasitəsilə Yaponiyanın kapitulyasiyasını elan etdi.

28 avqustda Yaponiyanın müttəfiqçilər tərəfindən işğalı başlandı. Kapitulyasiyanın imzalanma mərasimi 2 sentyabrda ABŞın "Missuri" adlı hərbi gəmisində baş tutdu. Kapitulyasiyanın imzalanmasına baxmayaraq Yaponiyanın bəzi ada ərazilərində hərbi qarşıdurmalar baş verirdi. Kapitulyasiyanın imzalanması ikinci dünya müharibəsinin sona çatmağı hesab edilir.

Hərbi əməliyyatlar rəsmi olaraq 28 aprel 1952-də San-Fransiskoda sülh müqaviləsinin imzalanmasıyla başa çatdı.

Böyük hərbi şura
----------------

Yaponiyanın əsas siyasi idarəçisi Böyük hərbi şüra idi (1944-də baş nazir Koiso Kuniaki tərəfindən yaradılıb)— Böyük altılıq adnalan bu qruplaşmaya daxil idilər—Yaponiyanın baş naziri, xarici işlər naziri, hərbi nazir, donanma naziri, baş qərargah rəisi, hərbi donanma baş qərargah rəisi. Təzdən qurulan Sudzuki hakimiyyətində müvəqqəti daxil idilər:

* Yaponiyanın baş naziri— Kantaro Sudzuki
* Xarici işlər naziri— Siqenori Toqo
* Hərbi nazir— Koretike Anami
* Donanma naziri— Miçumasa Yonay
* Baş qərargah rəisi— Yosidziro Umedzu
* Hərbi donanma baş qərargah rəisi— Kosiro Oikava

Qanuna görə ordu və donanma nazirlər seçə bilər vəyaxut onları işdən azad edə bilərdi. Beləliklə onlar istəmədikləri hakimiyyəti devrə bilər istədiklərini gətirə bilərdilər.

Ədəbiyyat
---------

* Статья в "Известиях" от 4 сентября 1945 года о капитуляции Японии
* "Капитуляцию Японии принял!" статья о Кузьме Николаевиче Деревянко
* National Archives & Records Administration Featured Document (англ.)

İstinadlar
----------
**Loqo** (*ing.* Logo) – çox zaman uşaqlara proqramlaşdırmanı öyrətmək üçün istifadə olunan, ilkin olaraq 1968-ci ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunda (ABŞ) Seymur Papert (Seymour Papert) tərəfindən işlənib hazırlanmış proqramlaşdırma dili.
LOQO-da xüsusi komandalar icraçısı – Bağa nəzərdə tutulub. Canlı tısbağa qum üzərində hərəkət edərkən iz qoyduğu kimi, Bağa da yerini dəyişən zaman iz qoya bilər; onun bu bacarığından ekranda fiqurlar çəkmək üçün istifadə olunur. Bağanın davaranışını müşahidə etməklə verilən hər bir komandanın mənasını asanca görmək olar. Bununla da təkcə proqramlaşdırma dilinin vasitələrini deyil, həm də alqoritmləşdirməni asanca öyrənmək olar. Bağa "obyekt-fikir" əlaqəsini təmin edir ki (əvvəlcə döşəmədə sürünən mexaniki tısbağa, sonra isə kompüterin ekranında onun şərti görüntüsündən istifadə olunurdu), bu da LOGO dilinə gözəllik və cazibədarlıq verir.
Bağa çox mühüm keyfiyyətə malikdir: onun "istiqaməti" var ki, bu da özünü onunla eyniləşdirməyə və proqramın işinin əsas məntiqini asanca başa düşməyə imkan verir.
İlkin komandalar çox sadədir: onlar Bağanın neçə addım və məhz hansı istiqamətə (irəli, sağa, sola, geri) yerini dəyişməyi göstərir. Bağaya "hərəkət etməyi", yaxud "düşünməyi" öyrətmək, öz hərəkət və fikirlərini anlamağa vadar edir, buna görə də proqramlaşdırmanı öyrənmə prosesi daha səmərəli olur.
Loqo genişlənəbilən dildir; yəni proqramlar mövcud olan deyimlərə əsaslanaraq təyin olunmuş deyimlərdən qurulur. Məsələn, aşağıdakı prosedur kvadrat çəkir:

```
  *TO SQUARE*
```

CLEARSCREEN

FORWARD 50

RIGHT 90

FORWARD 50

RIGHT 90

FORWARD 50

RIGHT 90

FORWARD 50

END

Yəni: "Ekranı təmizlə (və bağanı mərkəzə yerləşdir), 50 addım (vahid) irəli (yuxarı) get, 90 dərəcə dön, 50 addım irəli get, 90 dərəcə dön və s.".
LOQO tədris dili hesab olunsa da, bəzi firmalar onu daha geniş yaymağa çalışmışlar.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Həmçinin bax
------------

* Loqotip — müəssisə və təşkilatların fəaliyyətlərini və markalarını bir adla ifadə etmək üçün yaddaşlarda qalmasına təsir edə biləcək simvol görüntüsü.
**İrlandiya Respublikaçı Ordusu** (**IRA**)(irl. Óglaigh na hÉireann)—İrlandiya Respublikasının qurulması üçün yaradılmış inqilabçı yarımhərbi təşkilat.
  
Pasxa üsyanını başladan İrlandiya Könüllülərindən yaradılan İrlandiya Respublikaçı Ordusu 1919-cu ildə təsis edilən irland parlamenti tərəfindən rəsmi ordu olaraq tanındı. Bundan sonra,İRA İrlandiya İstiqlal müharibəsində uğurlu bir şəkildə hərbi əməliyatlar təşkil edə bilmişdir.
İstiqlal müharibəsini sonlandıran Anqlo-İrland sülh müqaviləsinin imzalanması ilə İRA-da ayrılıqlar meydana gəldi. Müqaviləni dəstəkləyən üzvlər İrlandiya Milli Ordusunun özəyini təşkil edirdi. Bununla belə,İRA-nın böyük bir hissəsi bu müqaviləyə qarşı çıxmışdı. Müqaviləyə qarşı çıxan İRA döyüşçüləri müqavilədən sonra yaranan İrlandiya Azad Dövlətinə qarşı İrlandiya vətəndaş müharibəsini başlatdılar. Bu müharibədə məğlub olan İRA döyüşçüləri (müqavivələyə qarşı çıxanlar) İrlandiya Azad Dövlətini və Şimali İrlandiya hökumətini devirmək üçün varlığını dəvam etdirdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Durney, 2004. səh. 8
2. ↑  Durney, 2004. səh. 7

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Britannica (onlayn) · Treccani · Universalis · RİA istinad |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 11876960x · GND: 2038353-8 · ISNI: 0000000089111022 · LCCN: n80063026 · NKC: mzk2004228364 · NLA: 35196384 · SUDOC: 026541025 · VIAF: 129760787 · WorldCat VIAF: 129760787 |

 |
**Mais Əsədov** və ya **Qəmlo** (tam adı: *Mais Əsəd oğlu Əsədov*; d. 1 may 1970, Yağlıvənd, Füzuli rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ – ö. 4 aprel 1993, Divanalılar, Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.

Həyatı
------

### Erkən illəri

Mais Əsədov 1970-ci il mayın 1-də Füzuli rayonunun Yağlıvənd kəndində anadan olmuşdur. Mais Əsədov kənddə orta məktəbi bitirdikdən sonra 1988–1990-cı illərdə SSRİ silahlı qüvvələrində hərbi xidmətdə olmuşdu.

### Qarabağ müharibəsi və döyüşlərdə iştirakı

O, Qarabağ müharibəsi zamanı 40-dan çox döyüş və kəşfiyyat əməliyyatında iştirak etmişdir.

### Ölümü

1993-cü il aprel ayının 4-ü düşmən artıq Divanalılar kəndində evləri yandırmağa başlamışdı. Üç saat çəkən döyüşdən sonra ermənilər itki verərək işğal etdikləri kəndi tərk etdilər. Mais Əsədov başda olmaqla bizim döyüşçülər kəndə daxil oldular. Bu vaxt Azərbaycanın "Qrad" artilleriya qurğuları səhvən öz mövqelərini atəşə tutdular. Mais Əsədov silahdaşları ilə birgə atəş mövqeyindən kənarlaşmaq üçün Ağamurad təpəsinin önündə yerləşən Ağoğlançaya döğru çəkilməli oldu. Erməni snayperi Ağamurad təpəsində mövqe tutmuşdu. Əsədov, öz döyüşçülərini yenidən irəli səsəmək üçün ayağa qalxaraq "İrəli! Qırın bu it uşağını!"- qışqıraraq nərə çəkdi. O, lakin düşmən gülləsinə tuş gəldi.

### Şəxsi həyatı

Subay idi.

#### Ləqəbi

Azərbaycan xalqı arasında "Qəmlo" kimi tanınırdı.

İrsi
----

### Ədəbiyyatda

Təltif və mükafatları
---------------------

2003-cü il iyun ayının 24-də Azərbaycan Respublikasının prezidenti Heydər Əliyevin sərəncamı ilə ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif olundu.

* 2003 — Azərbaycan "Azərbaycan Bayrağı" ordeni

Həmçinin bax
------------

* İsgəndər Aznaurov
* Asif Məhərrəmov
* Vəzir Orucov
* Aqil Quliyev

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  "Kərim Kərimli: XATIRLA MƏNİ!". www.azpress.az. www.azpress.az. Archived from the original on 2023-07-27. İstifadə tarixi: 30 iyun 2016.
2. ↑  ""Qarabağ qazisi olmaq mənim üçün şərəfdir"". karabakhinfo.com. karabakhinfo.com. Archived from the original on 2023-07-27. İstifadə tarixi: 20 iyul 2016.
**Eridania gölü** — təxminən 1.1 milyon kvadrat kilometrlik bir səth sahəsi olan Marsdakı bir nəzəriyyənin qədim gölüdür. Madim Vallis axını kanalının mənbəyində yerləşir və Eridaniya və Pethonitis daxildir. Eridania gölü quruduğu kimi, bir sıra kiçik göllərə bölündü.Eridaniya dənizinin müxtəlif hissələrində təxmin edilən su dərinliyini göstərən xəritə bu xəritə, təxminən 850 km məsafədədir.

Haqqında
--------

Eridania dənizinin ətrafındakı xüsusiyyətlər ilə seçilir. Daha sonra CRISM ilə edilən tədqiqatlar, 400 m-dən çox qalınlığında, saponit, talk-saponit, Fezəngin mika (məsələn, qlauconit-nontononit), Fe və Mg-serpentin, Mg-Fe-Ca karbonat və ehtimal Fe-sulfiddir. Fe-sulfid, ehtimal ki, vulkanlardan qızdırılan suyun dərin sularında formalaşmışdır. Hidrotermal kimi təsnif edilən belə bir proses həyatın başladığı yer ola bilərdi.

Eridaniya dənizinin zirvəsindən dərin hövzələr. Dərin su buz örtüyü ilə sıx eroziyaya qarşı qorunduğundan, mərtəbədə olan mesas var. CRISM ölçmələri göstərir ki, minerallar seafloor hidrotermal yataqlardan ola bilər. Həyat bu dənizdən çıxmış ola bilər. Vulkanik aktivitənin Eridaniya dənizinin zirvəsində minerallerin çöküntüsünə səbəb ola biləcəyini göstərən diaqram. Xloridlər sahil boyunca buxarlanma yolu ilə yatırılıb.

Mənbə
-----

* Rossman, P. Irwin III; Ted A. Maxwell; Alan D. Howard; Robert A. Craddock; David W. Leverington (21 June 2002). "A Large Paleolake Basin at the Head of Ma'adim Vallis, Mars". Science. 296 (5576): 2209–2212. Bibcode:2002Sci…296.2209I. doi:10.1126/science.1071143. PMID 12077414.
* de Pablo, M. A.; Fairén, A. G.; Márquez, A. (3 March 2004). "The Geology of Atlantis Basin, Mars, and Its Astrobiological Interest" (PDF). 35th Lunar and Planetary Science Conference, 15–19 March 2004, League City, Texas: 1223. Bibcode:2004LPI….35.1223D. abstract no.1223.
* Cabrol, N. and E. Grin (eds.). 2010. Lakes on Mars. Elsevier. NY.
* Rossman, R.; et al. (2002). "A large paleolake basin at the head of Ma'adim Vallis, Mars". Science. 296 (5576): 2209–2212. Bibcode:2002Sci…296.2209I. doi:10.1126/science.1071143. PMID 12077414.
* "HiRISE | Chaos in Eridania Basin (ESP\_037142\_1430)".
* Joseph R. Michalski, Eldar Z. Noe Dobrea, Paul B. Niles & Javier Cuadros (10 July 2017). "Ancient hydrothermal seafloor deposits in Eridania basin on Mars". Nature Communications. 8: 15978. Bibcode:2017NatCo…815978M. doi:10.1038/ncomms15978. PMC 5508135. PMID 28691699.
Bakıdakı Müqəddəs Mürdaşıyan Zənənlər Kafedralı 
**Pravoslavlıq** — xristianlığın üç əsas cərəyanından (katolisizm və protestantlıq ilə yanaşı) biri. 988-ci ildən Kiyev Rus dövlətinin rəsmi dini olmuşdur. Bizans İmperiyası dağıldıqdan (1453) sonra onun ərazisində və qonşu dövlətlərdə hər biri öz hökmdarına tabe olan müstəqil (avtokefal) pravoslavlıq kilsələri yaranmışdır. Ona görə də pravoslavlıqda Vatikan kimi vahid ümumdünya mərkəzi yoxdur. Şərqi pravoslav kilsəsi mömin müqəddəs üç üqnumun vəhdətində təzahür edən vahid tanrıya etiqad etməlidir. *Mənbə:* Şərqi pravoslav kilsəsi

**Pravoslav azərbaycanlılar pravoslavlığı** qəbul edən və eyni zamanda keçmiş etnik köklərini qoruyan azərbaycanlılar və onlara yaxın olan xalqlar arasındakı etno-dini qrupdur .

Tarixi
------

Kilsə ənənəsinə görə, müasir Azərbaycan ərazisində ilk missioner və təbliğçi həvari Varfolomey idi .

Məşhur nümayəndələr
-------------------

Məşhur pravoslav azərbaycanlılar arasında Mirzə Kazım bəy (1802 - 1870 ) rus şərqşünas alim, Sankt-Peterburq Universitetinin (indi Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsi) Şərq Dilləri fakültəsinin ilk dekanı, hərbi xadimlər Mirzə-bek (Nikolay) Qayıbov, İbrahim bəy Aslanbəyov , rəssam Ucal (Peter) Haqverdiyev , yazıçı Fasil (Basil) Irzabekov  və söz yazarı Onegin Hacıqasımov da yer almışlar.

Onegin Hacıqasımov pravoslavlığı1985-ci ildə qəbul etmişdir. 1988-ci ildə Optina Çöl Monastırının rahibi oldu. 30 iyun 2002-ci ildə vəfat etmişdir. Moskva vilayətinin Domodedovo rayonu, Lyamtsino kəndinin qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

Say tərkibi
-----------

Bəzi məlumatlara görə, hazırda Azərbaycanda xristianlığı qəbul edən 5 mindən çox etnik azərbaycanlı var (bunlar əsasən pravoslavlardır). Xristianlıq yalnız bölgələrdə deyil, Bakı kəndlərində də qəbul edilir. Qeyd olunur ki, dini etiqad əksər hallarda iş yerində haqsızlıqla üzləşənlər tərəfindən dəyişdirilir.

Rusiya və pravoslavlığın dominant din olduğu digər ölkələrdə də pravoslav icmasına daxil olan etnik azərbaycanlıların sayının xeyli çox olduğu iddia edilir.

Qeydlər
-------

1. ↑  "Художник Уджал Ахвердиев. Душа у всех — главное". 2015-04-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-07.
2. ↑  "Уджал Ахвердиев. Исправляя путь Господень". 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-07.
3. ↑  "Я входил в мечеть, читал Коран — православный азербайджанец Василий (Фазиль) Ирзабеков". 2013-10-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-07.

İstinadlar
----------

* Onegin üçün məbəd.[*ölü keçid*] Şöhrətdən sonra[*ölü keçid*]
* Tsiklauri K. Hieroskhimonakh Simon (Hacikasimov) haqqında
Çanq-Mai (Chiang Mai Zoo) parkında pandalar
Zoologiya parkı
Barselonada akvarium
**Zoologiya parkı** — vəhşi heyvanları nümayiş etdirmək, öyrənmək və yetişdirmək məqsədilə onları bağlı və yarımbağlı şəraitdə saxlayan elmi-maarif müəssisəsi. Bəzi zoologiya parklarında ev heyvanları da saxlanır. Zoologiya parkı zoologiya bağından, adətən, ərazisinin böyüklüyü və heyvan kolleksiyasının müxtəlifliyi ilə fərqlənir. Zoologiya parkı təbiətə məhəbbət aşılayan, nadir və nəsli kəsilməkdə olan vəhşi heyvan növlərinin genetik fondunu saxlayan və təbiətin mühafizəsi ideyalarını təbliğ edən mərkəzdir. Zoologiya parklarında heyvanların iqlimə uyğunlaşdırılması, xəstəliklərinin öyrənilməsi, profilaktikası və müalicəsi sahəsində elmi-tədqiqat işləri də aparılır. Məktəblilər üçün ekskursiya, zoologiya və biologiyaya dair mühazirələr, sərgilər və s. təşkil olunur.

Tarixən zoologiya parklarından qabaq heyvanxanalar yaranmışdır. Eramızdan 1500
il əvvəl Misirdə böyük zoologiya parkı olmuşdur. Avropada ilk zoologiya parkı Vyanada (1752), Madriddə (1774), Parisdə (1793) yaradılmışdır. Bəzi böyük şəhərlər-də bir neçə zoologiya parkı var: Tokio və Çikaqoda 2, Paris və Londonda 3, Nyu-Yorkda isə 4.

Bakıda zoologiya parkı 1945-ci ildə yaradılmışdır və hal-hazırda BAKI HEYVANAT PARKI adlanır.

Dünyanın ən yaxşı zoologiya parkları Berlin, Leypsiq, Köln, San-Diyeqo, Praqa və Varşavadadır.

Həmçinin bax
------------

* Zoonozlar
* Zoologiya muzeyi

İstinadlar
----------


Vikianbarda Zoologiya parkı ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Nuşirəvan Süleymanov** - Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, şəhid.

Həyatı
------

Nuşirəvan Aydın oğlu Süleymanov 1972-ci ildə Laçın rayonunun Kaha kəndində anadan olub.

1992-ci ilin mart ayından könüllü olaraq Azərbaycan Milli ordusuna yazılmış, 816-cı Şuşa batalyonunun tərkibində qaynar nöqtələrdə, Ağdam ətrafında , Fərrux dağında, Paprəvənd və Boyəhmədli döyüşlərində iştirak etmişdir...

Döyüşlərdə bir qayda olaraq qəhrəmanlıq göstərmiş, dəfələrlə düşmən mühasirəsinə düşmüş və həmişə ölümün gözünə dik baxaraq döyüşçü dostlarıyla birlikdə mühasirədən çıxmışdır. Şuşanın işğalından sonra Beyləqanda yerləşən 704 saylı hərbi hissəyə köçürülən Nuşirəvan burdada ağır döyüşlərin şahidi olur.

1994-cu il avqustun 5-də qəhrəmancasına şəhid olmuşdur. Hazırda Şəki şəhəri Yeni Hacı Çələbixan məcburi köçkünlər qəsəbəsində yerləşən Laçın rayon Kaha kənd tam orta məktəbi Nuşirəvan Süleymanovun adını daşıyır.

Atası Aydın Süleymanovun oğluna yazdığı bayatılardan:

Mən aşıq dağlar qaldı,  

Qarabağ ağlar qaldı.  

Aydının sinəsində,  

Bax belə dağlar qaldı.  

    

Əzizinəm qala dağı,   

Şah dağı, qala dağı.  

Çarəsi, dərmanı yox,  

Sağalmaz bala dağı.

Mənbə
-----

* Nuşirəvan Aydın oğlu Süleymanov[*ölü keçid*]
**Etibar Quliyev** — "Azərbaycan Bayrağı" ordeni təltifçisi; Qarabağ müharibəsi şəhidi.

Həyatı
------

22 aprel 1974-cü ildə Füzuli rayonunun Merdinli kəndində doğulmuşdur. 1980-ci ildə Merdinli kəndində orta mərktəbə gedib. 1988-ci ild
oranı bitirib. 1994-cü ildə Füzuli rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır.
Beyləqan rayonunda Cərcis peyğəmbərin ziyarətgahının ətrafındakı şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.

Döyüşlərdə iştirakı
-------------------

1994-cü ilin əvvəlində könüllü olaraq cəbhəyə yollanır. Tərtər və digər rayonlara aid yaşayış məntəqələrinin müdafiəsində fəal iştirak edir. 6 may 199-4cü ildə Tərtər döyüşlərində qəhrəmancasına həlak olur.
Cəbhədə bir erməni tankı naməlum trayektoriyalarla hərəkət edir, bəlli hədəfləri vurduqdan sonra gizlənir, kamuflyaj olurdu. Həmin tankın fəaliyyəti nəticəsində dostunu itirən Etibar onun intiqamını alacağına söz verir. Komandirdən çətinliklə icazə aldıqdan sonra erməni tankının yerini öyrənməyə başlayır. Diqqətli müşahidələri nəticəsində tankın yerini təyin etmiş Etibar qumbaraatandan atəş açmaqla tankla bərabər içindəki təxminən 30-a yaxın ekipajı da öldürmüşdü. Sevinc hissi ilə geri qayıdan Etibar tankın vurulması nəticəsində sağ qalmış yaralı erməni əsgərinin açdığı atəşlə ölmüşdü.

Ailəsi
------

Subay idi.

Mükafatları
-----------

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 iyun 2006-cı il tarixli 1527 saylı Sərəncamı ilə ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif verilmişdir.

Xarici keçidlər
---------------

*

Həmçinin bax
------------

* Qarabağ müharibəsi
* Erməni terrorizmi
* Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü

İstinadlar
----------
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Tofiq Əhmədov.

**Tofiq Əhmədov** (1978, Bakı) - Azərbaycan idmançısı.

Həyatı
------

Tofiq Əhmədov 1978-ci ildə Bakıda anadan olub. Onda idmana həvəsi əmisi Şahnəzər və qardaşı Vaqif yaradıb. Tofiq 1-ci sinifə gedəndə ondan 4 yaş böyük olan Vaqif Yasamal rayonundakı 13 saylı məktəbdə tanınan boksçulardan idi. 3-cü sinifdə Tofiq məktəbin yaxınlığında yerləşən "Məhsul" idman cəmiyyətində məşqə gedən qardaşından onu da idman zalına aparmağı xahiş edib. Vaqif balaca qardaşının sözünə əməl edib. Onun düşüncəsinin əksinə olaraq məşq edən uşaqların bir-birilərini əzişdirmələri, bəzən kiminsə burnunun qanaması balaca Tofiqi heyrətləndirməyib, qorxutmayıb. Bu vaxtlar təzəcə işə qəbul olunmuş gənc məşqçi Rasim Məmmədov da bu balaca oğlanda olan marağı və qətiyyəti görüb onu məşqə dəvət edib. Beləliklə, Tofiq Əhmədov idman aləminə daxil olub. Zənnində yanılmadığını görən Rasim müəllim Tofiqlə daha ciddi məşğul olur. Məktəbdə nümunəvi şagird kimi sevilən Tofiq məşqçinin bütün göstərişlərinə ciddiyyətlə yanaşır, gündən-günə ustalığını artırır. Çəkilən zəhmət öz bəhrəsini verir. Tofiq 11 yaşında məktəblərinin çempionu, 12 yaşında Bakı şəhər çempionu olur.

1991-ci ildə Respublika çempionu adına layiq görülən Tofiq 1992, 1993, 1995, 1996-cı illərdə bu yüksək titulu saxlayır. İstedadlı boksçu hələ orta məktəbdəykən ölkəmizin sərhədlərindən kənarda da uğurlar qazanır. O, 1993-cü ildə Gürcüstanda, 1995-ci ildə Türkiyədə keçirilən beynəlxalq yarışlarda kürsünün ən yüksək pilləsinə qalxır.

T.Əhmədov 1995-ci ildə məktəbi bitirib Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi Akademiyasına daxil olur. 1999-cu ildə akademiyanı bitirib əsgəri xidmətə gedir və həmin il Xorvatiyada hərbçilərin Ümumdünya Olimpiya Oyunlarında bürünc medal qazanır. Tofiqin dəri əlcək ustası kimi ən gərgin qarşılaşmasından biri də 2003-cü ildə Tailandda keçirilən Dünya çempionatıdır. O, burada öz çəki dərəcəsində dünyanın 40 boksçusu arasında 3-cü yerə çıxmışdır.

T.Əhmədov 2004-cü ildə neft ölkələri Dünya kubokunda, 2005-ci ildə İranda keçirilən Beynəlxalq Turnirdə, yenə həmin il Hollandiyada keçirilən spartakiadada 69 kq çəki dərəcəsində ən güclü idmançı olduğunu təsdiq edərək müstəqil Azərbaycana qızıl medallarla qayıtmışdır.

2006-cı il də Tofiq üçün uğurlu olmuşdur. O, Bakıda keçirilən ənənəvi AİBA Prezidenti, professor Ə.Çoudri turnirinin qalibidir. Bu il diqqəti cəlb edən yarışlardan biri də Kiyev şəhərində keçirilmişdir. Dünya şöhrətli dəri əlcək ustaları "Kliçko qardaşları" prizi uğrunda yarışlarda rabitəçi idmançı parlaq qələbə qazanaraq turnirin qalibi adına layiq görülüb.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------
**Angiofibroma** (angio + lat. fibralif + oma – şiş), hemangiofibroma – damar və lifli birləşdirici toxuma qarışığından ibarət xoşxassəli şiş. Selikli qişa angiofibroması rəngli, enli və ya ensiz ayaqcıqlı polip şəklində olur. Tez-tez baş verən qansızmalar nəticəsində şiş qonur rəng ala bilər. Burun-udlaq angiofibroması xüsusi klinik forma kimi təsvir olunur. Dəri angiofibroması kiçik formalı, aydın sərhədə malik düyün olub, kəsik səthi sarımtıl-qırmızı və ya qonur rənglidir. Dəri angiofibroması hüceyrə elementlərinin üstünlüyündən asılı olaraq lipid və ya siderotik ola bilər. Lipid dəri angiofibroması daha iri hüceyrələrin, siderotik angifibroması isə çoxlu miqdarda hemosiderofaqların olması ilə xarakterizə edilir. Angiofibromanın yerləşmə yeri müxtəlifdir, lakin daha çox yuxarı tənəffüs yollarının selikli qişası və ətrafların dərisi zədələnir. Rastgəlmə tezliyi azdır, əsasən, orta və yaşlı şəxslərdə təsadüf edilir. Angiofibroma zəif inkişaf edir və bəzən uzun müddət inkişafdan dayanır. Cərrahi yolla götürüldükdən sonra az hallarda residiv verir.


Vikianbarda Angiofibroma ilə əlaqəli mediafayllar var.

Burun-udlaq angiofibroması

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 498. ISBN 978-9952-441-02-4.
**Rövşən Saleh oğlu Camalov** - şəhid. "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir. Bəhruz Camalovun kiçik qardaşı. Kərbəlayi Miralılar nəslindəndir.

Həyatı
------

Rövşən Saleh oğlu Camalov 1973-cü ildə Ağdam rayonu, Seyidli kəndində anadan olmuşdur. Seyidli kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Ağdam peşə məktəbinə qəbul olunmuşdur. O, Qarabağda baş verən hadisələrə biganə qala bilmədiyi üçün təhsilini yarımçıq qoyub canından artıq sevdiyi vətəninin müdafiəsinə qalxmışdır.

Döyüş yolu
----------

Rövşən Camalovun ilk döyüş yolu Yaqub Rzayevin yaratdığı Ağdam rayonunun özünümüdafiə dəstəsindən başlayır. Sonralar o, Azərbaycanın ilk çağırışçısı olaraq Milli Ordumuzun qurucularından biri, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, polkovnik-leytenant Şirin Mirzəyevin yaratdığı ilk nizami özünümüdafiə batalyonunda qulluq etmiş, bölük komandiri olmuşdur. O, döyüş yoldaşları arasında "General Ərşad" adı ilə tanınan şəhid Ərşad Nadirovun komandir olduğu batalyonda da döyüşmüşdür.

Rövşən Camalov Şelli kəndi uğrunda gedən döyüşlərdə ağır yaralanmasına baxmayaraq yaralı döyüş yoldaşının həyatını xilas edə bilmişdir. Rövşən yarası tam sağalmamış yenidən silahdaşlarının yanına qayıtmış, torpaqlarımız uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir.

Rövşən Camalov 31 dekabr 1993-cü ildə Qaraqaşlı kəndi uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur. O, Bakıda Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 9 oktyabr 1994-cü il fərmanı ilə Rövşən Camalov ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir.

Mənbə
-----

* Orxan Zakiroğlu (Baharlı). Qarabağın Seyidli oymağı. I kitab. Bakı, 2017

Həmçinin bax
------------

* Seyidli kəndi
* Seyidli oymağı
* Kərbəlayi Miralılar
**OpenMP** — proqram paralelləşdirilməsi üçün açıq standarddır. Solaris, IBM AIX, HP-UX, GNU/LINUX, MAC OS X və Windows əməliyyat sistemlərində dəstəkləyir. Əsasən C, C++ və Fortran proqramlaşdırma dillərində ümumi yaddaşa malik çoxprosessorlu sistemlərdə çoxaxınlı proqramlaşdırma üçün istifadə edilir. Openmp qazanc məqsədi güdməyən, Openmp Archtecture Review Board (Openmp ARB) adlı beynəlxalq birlik tərəfindən idarə edilir. Openmp standart stolüstü kompüterlərdən tutmuş super kompüterlərə qədər paralel proqramlaşdırmanı inkişaf etdirmək üçün proqramçılara sadə və əlverişli interfeys verən ölçülə bilən və portativ bir model təklif edir.

Hazırlanması
------------

OpenMP hazırlanmasına daxil olan şəxslərin əksəriyyəti proqram təminatı satıcıları AMD, IBM, Intel, Cray, HP, Fujitsu, Nvidia, NEC, Microsoft, Texas Intstruments, Oracle Corporation şirkətləri və kompüter təchizat qrupları əməkdaşlarıdır.

Openmp ARB ilk interfeys proqramını Fortran 1.0 üçün oktyabr 1997-ci ildə buraxdı. Növbəti il C/C++ üçün standartı buraxıldı. 2014-cü ilin iyul ayında ən yeni 4.0 versiyası buraxılıb.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Sabir Əhmədov .

**Əhmədov Sabir Ağaqardaş oğlu** (1954, Şamaxı rayonu – 28 iyun 1992) — şair, müəllim, döyüşçü. 1992-ci ildə Füzuli rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə şəhid olub. Vətənpərvərlik ruhunda şeirlər yazmışdır. Ölümündən sonra (2007) "Mən ölmədim Mən diriyəm" adlı şeirlər toplusu çap olunmuşdur.

Həyatı
------

Sabir Əhmədov 1954-cü ildə Azərbaycanın Şamaxı rayonunun Əngəxaran kəndində anadan olmuşdur. ADPU-nun filologiya fakültəsini bitirmişdir. 1976-cı ildə Şamaxı rayonunun Məlhəm kəndində Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi işləmişdir. 2 illik fəaliyyəti dövründən sonra Bakı şəhərinə köçmüş və zavodda mülki müdafiə şöbəsinə işə düzəlmişdir. Bu dövrdə Vətən sevgisi mövzusunda "Bilmirəm", "Vətənimi Sevirəm", "Sənə", "Sənsiz", "Oyan", "Yalan doğru, doğru yalan", "Ölmək- Unudulmaq demək" kimi onlarla şeirlər yazmışdır.

Xocalı soyqırımından sonra 1992-ci ilin mart ayında cəbhəyə yollanmış, 1992-ci ilin iyun ayının 28-də Füzuli rayonu Qırmızıbazar qəsəbəsi uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.

Xatirəsinin əbədiləşdirilməsi
-----------------------------

* Doğulduğu Əngəxaran kəndindəki tam orta məktəbə onun adı verilmiş və məktəbin həyətində büstü ucaldılmışdır.

İstinadlar
----------


1. 1 2 3 4  "Mən ölmədim, mən diriyəm". Bakı, "Müəllim" nəşriyyatı, 2007
**Ramazan Dünyamalı oğlu Quliyev** (9 mart 1961, Məmmədbəyli, Zəngilan rayonu – 25 avqust 1993, Cəbrayıl rayonu) — azərbaycanlı şəhid, kəşfiyyatçı.

Həyatı
------

Ramazan Dünyamalı oğlu Quliyev 9 mart 1961-ci ildə Zəngilan rayonunun Məmmədbəyli kəndində anadan olub.

1967–1978-ci illərdə Məmmədbəyli kənd orta məktəbində oxumuşdur.

Sürücülük ixtisası üzrə peşə məktəbində təhsil alıb.

1981–1983-cü illərdə Rusiyada hərbi xidmətdə olmuşdur.

9 il Rusiya Federasiyasının Kazan (Tatarıstan) şəhərində yaşamışdır.

1992-ci ildə Zəngilan RHK-dan Milli Orduya çağırılmışdır. Baş çavuş 865-ci hərbi hissənin kəşfiyyatçı manqasının komandiri olmuşdur.

1992-ci ilin iyun ayında 2 erməni quldurunu əsir götürmüş və rayonun Kolluqışlaq kəndində gedən döyüş zamanı 1 tank ələ keçirmişdir.

23 avqust 1993-cü ildə Cəbrayıl rayonunun Minbaşı kəndində ağır yaralanmış və 25 avqust 1993-cü ildə Mərcanlı hospitalında vəfat etmişdir.

Ramazan Quliyev Zəngilan rayonunun Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.

Ramazan Quliyevin ölümündən 10 gün sonra yoldaşı Göyərçinin Nişanə adlı qızı anadan olmuşdur.

Prezidentin fərmanı
-------------------

Baş çavuş Quliyev Ramazan Dünyamalı oğlu (ölümündən sonra) Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 16 sentyabr 1994-cü il tarixli fərmanı ilə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif olunub.

Mənbə
-----

* Mütəllim Həsənov, Ayaz İmranoğlu, "Ölümü öldürən oğul", Bakı, "Nurlan", 2005, səh.96, 300 tiraj.

Haqqında yazılanlar
-------------------

* Akif Kərimli. "Zəngilan şəhidləri", Bakı, "İşıqnəşr", 1994.
* "İki sahil" qəzeti, № 26(1985), 21 iyun 1997-ci il.
* Həsən Orucoğlu. "Mənim könlüm Zəngilanı istəyir",
* "Azərbaycan ordusu" qəzeti, № 11(497), 8 fevral 2000-ci il.
* Vahid Məhərrəmov. "Qələbə naminə", Bakı, "Hərbi nəşriyyat", 2000.
* Azərbaycan Respublikası Xatirə Kitabı, 3-cü cild, Bakı, 2001. səh.595.
* Həsrət nəğmələri
* "Zəngilanın səsi" qəzeti, № 5920, oktyabr 2004-cü il.
* Bərxudar Zəngilanlı. "Yuxum, çin ol", Bakı, "Nərgiz", 2005.
* Mütəllim Həsənov, Ayaz İmranoğlu. "Ölümü öldürən oğul", Bakı, "Nurlan", 2005, səh.96, 300 tiraj.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Sobulu, Əli.* Rusiya işğalları və Zəngilan. Bakı: Avropa. 2013. səh. 384. ISBN 978-9952-8032-5-9.
**Vüsal İsmayılzadə**  (tam adı: *Vüsal Əlibəndə oğlu İsmayılzadə*; 2001, Bakı şəhəri, Azərbaycan — 21 oktyabr 2020; Xocavənd rayonuDüdükçü kəndi, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, 2-ci Qarabağ müharibəsinin şəhidi.

Həyatı
------

Vüsal İsmayılzadə 2001-ci il oktyabr ayının 17-də Bakı şəhəri Buzovna qəsəbəsində anadan olub. 2007-2018-ci illərdə Xəzər rayonunun Buzovna qəsəbəsində yerləşən 322 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. Məzarı "Buzovna Şəhidlər Xiyabanı"nda yerləşir.

Hərbi xidməti
-------------

2018-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra 2019-cu ilin oktyabrın 23-ü Xəzər rayonu Hərbi Komissarlığına çağırılır.

### İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı

Sentyabr ayının 27-də İkinci Qarabağ müharibəsi başlayanda Vüsal İsmayılzadə əsgər yoldaşları ilə birlikdə əvvəlcə Füzuli, Cəbrayıl və Zəngilan, Xocavənd rayonlarının işğaldan azad olunmasında azad edilməsində böyük şücaət və qəhrəmanlıq göstərir. Onun döyüşlərdə necə mətinliklə vuruşduğu, göstərdiyi rəşadəti haqqında komandiri və əsgər yoldaşları ağız dolusu danışırlar. Oktyabrın 21-də Xocavənd rayonu Düdükçü kəndi istiqamətində gedən döyüşlərə qatılırlar və əsgər yoldaşları ilə raket atəşinə tutulurlar. Əsgər yoldaşları ilə birgə Vüsalda yaralanır. Yaralıları aparmağa maşın gələndə Vüsal əsgər yoldaşlarının maşına mindirilməsində köməklik göstərir. Ona özünün də minməsini də təklif etsələr də o onun daha çox yardıma ehtiyacı var deyərək öz yerinə digər əsgəri mindirir və növbəti kömək üçün maşının gəlməsini, yaralı dostlarını tək qoymamağı seçir. Yaralı halda çoxlu qan itirdiyindən Vüsal növbəti maşınla hərbi hospitala çatdırılanadək Şəhidlik zirvəsinə ucalır. 23 oktyabr 2020-ci ildə doğulduğu Buzovna qəsəbəsində yerləşən "Buzovna Şəhidlər Xiyabanında" dəfn olunub. Azərbaycan nın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev 15 dekabr 2020-ci il tarixli sərənacamına əsasən "Vətən uğrunda" medalı , "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı, "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı, "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı  ilə təltif edildi.

Təltif və mükafatları
---------------------

* 
* "Vətən uğrunda" medalı "Vətən uğrunda" medalı
* "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı
* "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı
* "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı

İstinadlar
----------

1. 1 2
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-12-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-12-25.
**Surac Ədalət oğlu Sadıqov** (d. 15 iyul 2001; Ağalıkənd, Biləsuvar rayonu — ö. 10 oktyabr 2020) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən Müharibəsinin şəhidi.

Həyatı
------

Surac Sadıqov 15 iyul 2001-ci ildə Biləsuvar rayonunun Ağalıkənd kəndində anadan olmuşdur. Kənd tam orta məktəbində təhsilini almışdır.

Hərbi xidməti
-------------

Surac Sadıqov Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda 27 sentyabr 2020-ci il tarixdən başlayan İkinci Qarabağ müharibəsində iştirak etmiş və 10 oktyabr 2020-ci il tarixində tarixində düşmən hücumunun qarşısını alarkən qəhrəmancasına həlak olmuşdur.

Şəhid Surac Sadıqov 11 oktyabr 2020-ci il tarixində Biləsuvar rayonu Ağalıkənd kənd məzarıstanlığında dəfn olunmuşdur.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Surac Sadıqov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.

Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Surac Sadıqov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.

Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Surac Sadıqov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

= Təltifləri
============

* (15.12.2020) — "Vətən uğrunda" medalı (ölümündən sonra)
* (24.06.2021) — "Cəsur döyüşçü" medalı (ölümündən sonra)
* (24.06.2021) — "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı (ölümündən sonra)

İstinadlar
----------

1. ↑  "İkinci Qarabağ müharibəsində şəhid olmuş hərbi qulluqçuların siyahısı" (PDF). mod.gov.az (az.). 2021-01-04 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 11 yanvar 2021.
2. 1 2  "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidentinin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamı". 15.12.2020. 2020-12-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15.12.2020.
3. 1 2  "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidentinin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamı". 24.06.2021. 2021-10-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 06.07.2021.
4. 1 2
**Ramal Məmmədov** (1 yanvar 2000, Gəncə – 1 oktyabr 2020, Füzuli rayonu) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, İkinci Qarabağ müharibəsinin şəhidi.

Həyatı
------

Ramal Məmmədov 1 yanvar 2000-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 2018-ci ildə orta məktəbi bitirərək, 2019-cu ilin oktyabr ayında müddətli hərbi xidmətə yollanmışdır. 1 il Beyləqan rayonunda yerləşən N sayl hərbi hissədə xidmət etmişdir.

27 sentyabr 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsi başlamışdır.

Şəhid Məmmədov Ramala komandir və zabit heyəti tərəfindən Ramalın evin tək uşağı olmağı ilə əlaqədar cəbhənin ön hissəsinə getməməyi bildirsələrdə, Ramalı razı sala bilməyiblər. Döyüşlərin ilk başladığı tarixdən, könüllü olaraq ön cəbhəyə yolla düşmüşdür. Xocavənd və Füzuli rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına iştrak etmiş,  böyük şücayət göstərmişdir.

Və son olaraq Ramal Məmmədov 2020-ci il oktyabrın 1-də Füzuli rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olmuşdur.

Ramal Məmmədov böyük izdihamla Bakı şəhəri Qaradağ rayonunun Lökbatan qəsəbəsində şəhidlər xiyabanında dəfn olunmuşdur.

İstinadlar
----------
**Salman Zeynalov** — Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, şəhid.

Həyatı
------

Salman Əyyub oğlu Zeynalov 26 mart 1965-ci ildə Laçın rayonunun Yuxarı Fərəcan kəndində anadan olub.
1979-cu ildə Fərəcan kənd orta məktəbini bitirib. Məktəbi bitirdikdən sonra hərbi komissarlıq tərəfindən Qazax rayonuna sürücülük kursuna göndərilib.Sonra 1983-cü ildə ordu sıralarına çağrılıb.Amur vilayətində hərbi xidmətdə olub.

1985-ci il iyul ayında hərbi xidmətdən tərxis olunub,Sumqayıt şəhərinə gəlib. Şəhərin 1 saylı trestində fəhlə kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb.

1992-ci ilin avqust ayında Salman könüllü olaraq 850 saylı batalyona yazılıb. Suarası, Aşağı Fərəcan, Yuxarı Fərəcan, Xanallar, Səfiyan, Türklər və Güləbird kəndləri uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib. Həmin kəndlərin işğalından sonra Laçın rayon DİŞ-nin polis batalyonuna işə qəbul olunub.
Bir müddətdən sonra polis bataliyonunun tərkibində əvvəl Goranboy, sonra isə Beyləqan istiqamətində gedən mövqe döyüşlərində iştirak edib.

Döyüşlərdə fərqləndiyinə görə Zeynalov Salman Əyyub oğluna serjant rütbəsi verilib.
10 fevral 1994-cü il Cəbrayıl rayonunun Cocuq-Mərcanlı kəndi uğrunda gedən döyüşdə Salman qəhrəmanlıqla şəhid olub.

İki övladı yadigar qalıb.

Məzarı Sumqayıt şəhərindəki Şəhidlər Xiyabanındadır.

Mənbə
-----

İstinadlar
----------
Barmaq batareya *Mignon*
**Batareya** — elektrokimyəvi enerji yığıcısı və çevricisidir. Yükləmə zamanı saxlanılmış kimyəvi enerji elektrokimyəvi redoksreaksiyası əsasında elektrik enerjisinə çevrilir. Bu yolla əldə edilən elektrik enerjisi elektrik şəbəkəsindən asılı olmayaraq istənilən yerdə tətbiq oluna bilər.

Yüklənə bilməyən batareyalarda reaksiyaları əksinə aparmaq mümkün deyil. Bir neçə dəfə yüklənə bilən batareyalarda (akkumlyatirlar) isə reaksiyalar həm də əksinə aparıla bilər.

Beləliklə kimyəvi və elektrik enerjilərini bir-birinə çevirmək dəfələrlə mümkün olur.

Bataerya anlayışı bir neçə qalvanik hücrələrin birlikdə işləməsini təsvir edir.
Tətbiq sahəsindən asılı oaraq batareyalar müxtəlif gücə, cərəyan şiddətinə, gərginliyə malik olurlar.

Batareya ilk dəfə olaraq XVIII əsrdə italyan fiziki Alessandro Volt tərəfindən ixtira edilmişdir.

Elektrik keçiriciliyi üçün kifayət qədər ionları olan demək olar ki, hər hansı bir maye və ya nəm obyekt hüceyrə üçün elektrolit rolunu oynaya bilər. Bir yenilik və ya elmi nümayiş kimi limon, kartof, və s.-yə müxtəlif metallardan hazırlanmış iki elektrod daxil etmək və az miqdarda elektrik enerjisi istehsal etmək mümkündür.

Voltaik yığın iki sikkədən (məsələn, nikel və qəpik kimi) və duzlu suya batırılmış bir kağız dəsmaldan hazırlana bilər. Belə bir yığın çox aşağı gərginlik yaradır, lakin bir çoxları ardıcıl olaraq yığıldıqda, onlar qısa müddətə normal batareyaları əvəz edə bilirlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "The Lemon Battery". 2022-03-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2007-04-10.
2. ↑  ZOOM activities: phenom Potato Battery Arxivləşdirilib 2018-09-12 at the Wayback Machine.
3. ↑  Howstuffworks "Battery Experiments: Voltaic Pile" Arxivləşdirilib 2011-07-12 at the Wayback Machine.

Mənbə
-----

* Lucien F. Trueb, Paul Rüetschi: Batterien und Akkumulatoren – Mobile Energiequellen für heute und morgen. Springer, Berlin 1998
**Repo müqaviləsi** (*ing.* Repurchase agreement) — qiymətli kağızların satışı zamanı bağlanır. Bu müqaviləyə əsasən qiymətli kağızları satan tərəf onları əvvəlcədən müəyyən edilmiş qiymətə geri almağı öhdəsinə götürür. Bu cür müqavilələr hələ orta əsrlərdən — italyan bankirlərinin veksellərlə əməliyyatlar keçirdiyi vaxtlardan mövcuddur

**Repo zəmanəti** verən avtomobil dileri öhdəsinə götürür ki, satdığı avtomobili bir il ərzində ilkin dəyərindən əvvəlcədən müəyyən edilmiş məbləği çıxaraq geri alacaq. Çıxılan məbləğ faizlə ifadə olunur. Hər növbəti il avtomobilin geri alınma dəyəri eyni miqdarda azalır.
Məsələn, diler −10 Repo zəmanəti verirsə, bu o deməkdir ki, o, 1 il ərzində satdığı avtomobili əvvəlki dəyərindən 10% çıxaraq geri satın almağı öhdəsinə götürür. Və hər növbəti il onun qiyməti daha 10% aşağı düşür. Beləliklə, diler avtomobil alıcısının avtomobilə sahib olma zamanı itirəcək maksimal məbləğə zəmanət verir.

Repo zəmanəti adətən müəyyən müddət (3–5 il) ərzində qüvvədə qalır.

Repo zəmanətinin **Trade-indən əsas fərqi** ondadır ki, Repo zəmanəti verən diler avtomobilin satın-alma qiymətini öncə göstərir, dəyəri nağd pulla qaytarır və növbəti avtomobilin alışı üçün heç bir məhdudiyyət qoymur. Bu zəmanətin qüvvədə olması üçün avtodiler avtomobil sahibinin texniki xidmətinin rəsmi servislərdə keçirilməsinə, onun texniki vəziyyətinə, maşının qət etdiyi məsafəyə və s. məhdudiyyətlər qoya bilər.

Repo zəmanəti əsasən əhalidə xüsusi maraq doğuran modellərə tətbiq olunur. Müqavilədə Repo barədə bəndin olması dilerin satılan modeldən əminliyini nümayiş etdirir.

Diler avtomobili alarkən aşağıdakı amillər yoxlanılır:
Yol Polisinin verdiyi cəzalar, Ödənişlərin gecikdirilməsi, Üçüncü şəxslər tərəfindən iddiaların olmaması, Avtomobilin həbs cəzasının olmaması.

Avtomobil lizinq şirkətinin balansında və ya bankda girovdadırsa, ödənişlərin gecikdirilməsi nəticəsində yaranan faizlər də nəzərə alınır, mövcud borcun 100%-lik məbləği hesablanır və ümumi Repo dəyərindən çıxılaraq banka və ya lizinq şirkətinə ödənilir. Qalan məbləğ isə keçmiş avtomobil sahibinə ödənilir

Xarici keçidlər
---------------

* repurchase agreement
**Konül Xasıyeva** (17 mart 1968, Şəki) — Azərbaycanın muğam ifaçısı, müğənni, Azərbaycanın Xalq Artisti

Həyatı
------

Könül Xasıyeva 1968-ci il mart ayının 17-də Şəki şəhərində anadan olmuşdur. Könül Xasıyeva 1975-ci ildə 1-ci sinfinə qədəm qoyur. 1981-ci ildə Azərbaycan Respublikasının 3-cü prezidenti Heydər Əliyevin sərəncamı ilə təşkil olunmuş "Gənclərin ümumrespublika baxış" müsabiqəsinin qalibi olmuşdur. 1981–1986-cı illərdə Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbində xalq artisti Şövkət Ələkbərovanın tələbəsi olub. 1986–1991-ci illərdə təhsil alıb-məzun olduğu Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında (indiki Musiqi Akademiyası) xalq artisti Arif Babayevin tələbəsi olmuşdur.

Könül Xasıyeva 7 may 2012-ci il tarixində Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv qəbul edilmişdir.

Karyerası
---------

Səhnəyə 1981-ci ildə Azərbaycan Respublikasının 3-cü prezidenti Heydər Əliyevin sərəncamı ilə təşkil olunmuş "Gənclərin ümumrespublika baxış" müsabiqəsində çıxmış və həmin müsabiqənin qalibi olmuşdur.
Azərbaycanın bütün şəhər və rayonlarında, eləcə də Türkiyə, Almaniya, Fransa, İsveçrə, İtaliya, İran, Rusiya və s. kimi ölkələrin şəhərlərində iştirak edib.
Dövlət tədbirlərində, ictimai tədbirlərdə, cəbhə və döyüş bölgələrində böyük konsert çıxışları olub.

Mükafatları, təltifləri və fəxri adları
---------------------------------------

1. "Azərbaycan Bayrağı" ali diplomu
2. "Ustad Sənətkar" media mükafatı
3. "Qızıl Qələm" media mükafatı
4. "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti"
5. Azərbaycanın xalq artisti — 2014
6. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü

İstinadlar
----------

1. ↑  "Əməkdar artistlər YAP-a üzv qəbul edildi". 2022-06-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-06-03.
2. ↑  Azərbaycan Respublikası prezidentinin 24.12.2002-ci il tarixli, 826 nömrəli fərmanı
3. ↑  *"Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 dekabr 2014-cü il tarixli, xxxx nömrəli **Sərəncamı** Arxivləşdirilib 2017-09-23 at the Wayback Machine  (az.)
4. ↑  "Prezident İlham Əliyev Könül Xasıyevaya Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünün verilməsi haqqında sərəncam imzalayıb". 2018-04-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-04.
**Hümbətov Rizvan Humay oğlu** (1 yanvar 1954, Güləbird, Laçın rayonu – 31 oktyabr 1992, Laçın rayonu) — "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilmiş döyüşçü

Həyatı
------

1 yanvar 1954-cü ildə Laçın rayonunun Güləbird kəndində doğulmuşdur. 1971-ci ildə Güləbird kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Bərdə rayonunda sürücülük peşəsinə yiyələnmişdir. Hərbi xidmətini 1975-ci ildə başa vuraraq Laçın rayon avtobazasında sürücü kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1991-ci ildə Laçın rayonunun könüllü özünümüdafiə dəstəsinə qoşulmuşdur. Rota komandiri Rizvan Hümbətov Malxələf, Susuzdağ, Qızartı, Koridor və digər döyüşlərdə xüsusi fərqlənmişdir. 8 oktyabr 1992-ci ildə Güləbirdə soxulmuş qulduların qovulmasında və 822 saylı düşmən tankının ələ keçirilməsində onun əvəzsiz rolu olmuşdur.

1992-ci il oktyabrın 31-də Səfiyan kəndi istiqamətində gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur. Sumqayıt şəhəri Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir. Ailəli idi. Üç övladı yadigar qalmışdır.

Təltifi
-------

Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 16 sentyabr 1994-cü il tarixli 202 saylı fərmanı ilə erməni işğalçılarına qarşı aparılan döyüş əməliyyatlarında öz xidməti vəzifəsini və hərbi hissənin qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirərkən xüsusilə fərqlənmiş çavuş Hümbətov Rizvan Humay oğlu (ölümündən sonra) "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilmişdir. 

1997-ci ildə Güləbird kənd tam orta məktəbinə Rizvan Hümbətovun adı verilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Laçın yurdu" jurnalı, №2(9), Bakı, "Bəxtiyar-4" nəşriyyatı 2013, ("Şəhidlərimiz, and yerimiz" adlı xüsusi buraxılış))
**Nəbi Surxay oğlu Zeynalov** (1 fevral 1975, Daşkənd, Vardenis rayonu – 31 iyul 1993, Ağdərə, Tərtər rayonu) — Azərbaycan ordusunun əsgəri, Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

Həyatı
------

Nəbi Zeynalov 1 fevral 1975-ci ildə Göyçə mahalının Daşkənd kəndində anadan olmuşdur. 1982-ci ildə Daşkənd kənd orta məktəbinin I sinfinə getmişdir. 1992-ci ildə Quşçu kənd orta məktəbini bitirmişdir.

1988-ci ildə ermənilərin məkirli siyasəti nəticəsində doğma yurdundan ailəsi ilə birlikdə indiki Göygöl rayonunun Quşçu kəndində məskunlaşmışdır.

Hərbi xidməti
-------------

Nəbi Zeynalov 1993-cü ildə Xanlar (indiki Göygöl) rayon Hərbi Komisarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. 1993-cü il iyul ayının 31-də Ağdərə bölgəsində gedən döyüş əməliyyatı zamanı şəhid olmuşdur.

Məzarı Göygöl rayonunun Quşçu kəndindədir.

Xatirəsi
--------

1996-cı ildən Göygöl rayonunun Quşçu Kənd Folklor Evi şəhid Nəbi Zeynalovun adını daşıyır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Nəbi Zeynalov // Azərbaycan Respublikası Xatirə Kitabı (20 cilddə).
2. ↑  Ayyıldız Tim & Siber Savaş Ordusu
3. ↑  *Yaquboğlu, Araz.* Daşkənddən Yeni Daşkəndə (PDF) (az.). Bakı: Elm və təhsil. 2023. səh. 262. ISBN 978-9952-568-22-6.

Ədəbiyyat
---------

* "Sərhəd" qəzeti, 27 iyul 1994-cü il. Xasay Zeynalov, ("Kəpəz ona lay-lay deyir" məqaləsi)
* Qocaman Qocamanov "Göyçə mahalında, Daşkənd elində" "Nurlan" nəşriyyatı-2007. səh. 23–24
* Xasay Zeynalov. "Vətən həsrətində, el firqətində" Hərbi nəşriyyat-2009, ("Ay Nəbi" şeiri) səh.209–210
* Araz Yaquboğlu, "Ömrün şəhidlik zirvəsi", Bakı, "Elm və təhsil", 2012.