**Klarens hersoqu** (*ing.* Duke of Clarence) — Birləşmiş Krallığın monarxial strukturunda olan əsilzadə ünvanlarından biri. Orta əsrlər dönəmində bu ünvan 3 dəfə təsis edilmiş, Corc Plantagenetin 1478-ci ildə edam edilməsi ilə ləğv edilmişdir.

Ünvan ilk dəfə 1362-ci ildə İngiltərə kralı III Eduardın ikinci oğlu Antverpenli Lionel üçün təsis edilmiş, ancaq onun oğul övladı olmadığı üçün ünvan onun vəfatından sonra boş qalmışdır.

Ünvan ikinci dəfə 1412-ci ildə İngiltərə kralı IV Henrinin ikinci oğlu Lankasterli Tomasın şərəfinə təsis edildi. Ancaq onun da qanuni övladı yox idi və gənc yaşında vəfat etmişdi.

Ünvan sonuncu dəfə 1461-ci ildə İngiltərə kralı IV Eduardın qardaşı Corc Plantagenetin şərəfinə təsis edildi. Ancaq o, qardaşına qarşı üsyan etdi və 1478-ci ildə ələ keçirilərək şərab çəlləyində boğularaq edam edildi. Onun oğul övladı olsa da, vətənə xəyanətlə təqsirləndirildiyi üçün bütün ünvanları ailəsinin əlindən alındı.

Ünvan daha sonra 1553-cü ildə İngiltərə taxtına əyləşən Ceyn Qreyin əri Gilford Dudli üçün verilmək istəndi. Belə ki, Ceyn Qrey sələfi VI Eduard tərəfindən varis olaraq göstərilmişdi ancaq o, ərini kral-konsort olaraq təyin etmək istəmədi. Bu səbəblə öz tacqoyma mərasimində ərinə Klarens hersoqu ünvanı verməyi planlaşdırırdı. Ancaq bu plan baş tutmadı və cəmi 9 gün sonra Ceyn Qrey taxtdan endirildi. Cütlük London qalasına həbs edildi və 12 fevral 1554-cü ildə edam edildi.

XVIII əsrdə bu ünvan səlahiyyətləri genişləndirilmiş formada yenidən bərpa edildi. **"Klarens və Müqəddəs Endryu hersoqu"** olaraq yenidən adlandırılan ünvan 1789-cu ildə Böyük Britaniya kralı III Corcun üçüncü oğlu Vilhelmin şərəfinə yaradıldı. Onun 1830-cu ildə Böyük Britaniya kralı olması nəticəsində ünvan taxt-tacla birləşdi. Ancaq IV Vilhelmin qanuni övladı yox idi və bu səbəblə bu ünvan da ləğv edildi.

Daha sonra bu ünvan **"Klarens və Avandol hersoqu"** adı altında Böyük Britaniya kraliçası Viktoriyanın varisi Albert Eduardın (gələcəkdə VII Eduard) böyük oğlu Albert Viktorun şərəfinə 1890-cı ildə təsis edildi. Ancaq cəmi 2 il sonra o, pnevmoniyadan vəfat etdi və ünvan yenidən ləğv olundu.

Bundan başqa kraliça Viktoriya digər oğlu Şahzadə Leopoldun şərəfinə **"Klarens qrafı"** ünvanını 1881-ci ildə bərpa etdi. Onun 1884-cü ildə vəfat etməsinin ardından ünvan oğlu Şahzadə Karl Eduarda verildi. Ancaq onun Birinci Dünya müharibəsi illərində Böyük Britaniyaya qarşı döyüşməsinin ardından 28 mart 1919-cu ildə qəbul edilən dövlət fərmanıyla ünvan əlindən alındı.

Klarens hersoqları
------------------

### Birinci təsisi (1362-1368)

| Hersoq | Şəkil | Doğum-ölüm tarixi | Evlilik | Valideynləri |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Antverpenli Lionel**
(1. Klarens hersoqu)
1362-1368 |  | 29 noyabr 1338 - 17 oktyabr 1368 | * Elizabet Burq
* Violante Viskont
 | * İngiltərə kralı III Eduard
* Enolu Filipa
 |
| *Antverpenli Lionelin oğul övladı olmadığı üçün ünvan onun vəfatından sonra boş qalmışdır.* |

### İkinci təsisi (1412-1421)

| Hersoq | Şəkil | Doğum-ölüm tarixi | Evlilik | Valideynləri |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Lankasterli Tomas**
(2. Klarens hersoqu)
1412-1421 |  | 1387 - 22 mart 1421 | * Marqarit Holland
 | * İngiltərə kralı IV Henri
* Mariya Bohun
 |
| *Lankasterli Tomasın qanuni oğul övladı olmadığı üçün ünvan onun vəfatından sonra boş qalmışdır.* |

### Üçüncü təsisi (1461-1478)

| Hersoq | Şəkil | Doğum-ölüm tarixi | Evlilik | Valideynləri |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Corc Plantagenet**
(3. Klarens hersoqu)
1461-1478 |  | 21 oktyabr 1449 - 18 fevral 1478 | * İzabel Nevil
 | * Yorklu Riçard
* Sesilya Nevil
 |
| *Corc Plantagenetin edam edilməsinin ardından ünvan ləğv edildi.* |

Oxşar ünvanlar
--------------

### Klarens və Müqəddəs Endryu hersoqu

| Hersoq | Şəkil | Doğum-ölüm tarixi | Evlilik | Valideynləri |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Vilhelm Henri**
1789-1830 |  | 21 avqust 1765 - 20 iyun 1837 | * Saksoniyalı Adelayde
 | * Böyük Britaniya kralı III Corc
* Maklenburqlu Şarlotta
 |
| *IV Vilhelm adıyla taxta çıxmış, nəticədə ünvan səltənətlə birləşmişdir.* |

### Klarens qrafı

| Hersoq | Şəkil | Doğum-ölüm tarixi | Evlilik | Valideynləri |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Şahzadə Leopold**
1881-1884 |  | 7 aprel 1853 - 28 mart 1884 | * Ualdekli Helen
 | * Böyük Britaniya kraliçası Viktoriya
* Konsort şahzadə Albert
 |
| **Şahzadə Karl Eduard**
1884-1919 |  | 19 iyul 1884 - 6 mart 1954 | * Viktoriya Adelayde
 | * Şahzadə Leopold
* Ualdekli Helen
 |

### Klarens və Avandol hersoqu

| Hersoq | Şəkil | Doğum-ölüm tarixi | Evlilik | Valideynləri |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Albert Viktor**
1890-1892 |  | 8 yanvar 1864 - 14 yanvar 1892 | - | * Böyük Britaniya kralı VII Eduard
* Danimarkalı Aleksandra
 |

Mənbə
-----

* 
*