**Göycə-Zəngi kaskadı** — Ermənistan (Qərbi Azərbaycan) ərazisindən axan Zəngiçay üzərində yerləşən kaskad SES. Kaskad 8 SES ibarətdir. Bunlardan altısı Razdan çayı üzərində, ikisi isə Artaşat irriqasiya kanalı üzərində yerləşir.

İstifadə tarixi və istifadəsi
-----------------------------

|  |
| --- |
| **Göyçə-Zəngi kaskadının xarakteristikası** |
| Adı ГЭС | Güçü, МВт | Günlük hasilatı kVt.s layihədə/müasir | SES tipi |  | Hidroaqreqatların sayı | Tikintisinə başlama ili | İlk turbinin istifadəyə verilməsi | Tikilmə ili |
|
|
| Göyçə 
40°33′17″ şm. e. 44°57′55″ ş. u. | 34,2 | 130/15 |  | 60,3/42,5 | 3 | 1940 | 1949 |  |
| Razdan SES
40°30′29″ şm. e. 44°45′39″ ş. u. | 81,6 | 375/40 |  | 136,5 | 2 |  | 1959 |  |
| Argel SES
40°22′44″ şm. e. 44°36′28″ ş. u. | 224 | 870/200 |  | 285 | 4 |  | 1953 |  |
| Arznin 
40°17′48″ şm. e. 44°35′18″ ş. u. | 70,6 | 300/80 |  | 118 | 3 |  | 1956 |  |
| Kanaker SES
40°13′14″ şm. e. 44°31′06″ ş. u. | 100 (102) | 425/110 |  | 169 | 6 |  | 1936 |  |
| İrəvan SES-I]]
40°11′22″ şm. e. 44°29′55″ ş. u. | 44 | 210/50 |  | 90,8 | 2 | 1957 | 1962 | 1962 |
| İrəvan SES-III40°09′51″ şm. e. 44°30′03″ ş. u. | 5,0 | 10/5 |  | 37 | 1 |  ? | 1955 | 1955 |

Göyçə SES
---------

Bəzi mənbələrdə Göl SES adlanır. Kaskadın ən əhəmiyyətli SES-dır. Stansiya 34,2 МVt güçə hesablansada, faktiki isə 24 МVt güçə malikdir. Tikintisinə 1940 ildə başlansada, yalnız tikinti İkinci Dünya müharibəsindən sonra başa çatdırılmışdır. Yeraltı qurğulara sahibdir.

Razdan SES
----------

Əvvəllər Atarbekyan SES adlanırdı. Ardıcıllığına görə ikincidir. Güçü 81,6 МVt-dır. İstifadəyə 1959-cu ildə istifadəyə verilmişdir.

Argel SES
---------

Əvvəllər Gümüş SES adlanırdı. Kaskadda ardıcıllığına görə üçüncüdür. Güçü 224 МVt-dır. Kaskadın və Ermənistanın ən böyük güçə malikdir. İlk aqreqat 1953 ildə istifadəyə verilmişdir. 1995-ci ildə burada qəza baş vermişdir.

Arznin SES
----------

Kaskadda yerləşən və Arznin adlanan SES. Ardığıcıllığına görə dördüncüdür. SES-nın güçü 70,6 МVt-dır. SES ilk dəfə 1956-ci ildə işə buraxılmışdır. Su anbarı yeraltı tikililərə sahibdir

Kanaker SES
-----------

SES İosif Andeeviç Ter-Astvasatryanın adını daşıyır. Ardıcıllığına görə beşinvidir. Ermənistan ərazisində istifadəyə verilən ən qədim SES-dır. SES 1936-cı ildə istifadəyə verilmişdir. Maksimal güçü 100 МVt təşkil edir. İrəvan şəhəri yaxınlığında yerləşir. Ermənistan üçün olduqca əhəmiyyətlidir. Şəhərin su təhcizatında mühüm rol oynayır.

İrəvan SES-I
------------

Tikilmə anına qədər İrəvan SES № 3 və ya İrəvan SES adlanırdı. 1926-cı ildə istifadəyə verilmişdir. İrəvan şəhərinin mərkəzində yerləşirdi. Strateji əhəmiyyəti əsasən onun şəhər mərkəzini enerji ilə təmin etməsi ilə əlaqədardıe. Hazırda SES-nın təmiri planlaşdırılır. Bundan sonra güçü 1,5—1,8 МVt artmalıdır.

İrəvan SES-II
-------------

Kaskad üzərində yerləşən SES-sı. 1932-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Artaşat irriqasiya kanalı üzərindı yerləşir. Üzərində bir hidroaqreqat yerləşir. Güçü 2,4 MVt-dır.

İrəvam SES-III
--------------

İrəvan SES-3
Artaşat irriqasiya kanalı üzərində yerləşir. Güçü 5 MVt-dır. 1955-ci ildə istifadəyə verilmişdir.

İrəvan SES ilk dəfə 1923-cü ildə tikilməyə başlamışdır. İlk dəfə isə 1926-cı ildə istifadəyə verilir. İkincisi isə 1929-cu ildə ildə verilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "Официальный сайт ОАО «Международная энергетическая корпорация»". 2012-07-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21.11.2010. (rus.)
2. ↑  *Papikyan Stepan Rafikoviç.* "ERMƏNİSTAN ENERGETİKASI. Dünən, Bugün və Sabah". 2012-04-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21.11.2010.