**Əfqan Hüseynov** (24 fevral 1963, Bakı – 1 noyabr 1992, Qubadlı rayonu) — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.

Həyatı
------

Mayor Əfqan Qaraxan oğlu Hüseynov 24 fevral 1963-cü ildə Bakı şəhərində keçmiş "Tələbələr" indiki"Çobanzadə "küçəsi 46 saylı evdə fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. 1970-ci ildə 109 saylı orta məktəbə getmiş, 1980-cı ildə C.Naxçıvanski adına hərbi təmaüllü orta internat məktəbində təhsilini başa vurmuş, sonra Bakı Ümumqoşun Komandirləri Məktəbinə qəbul olmuş və taqım komandirinin müavini təyin edilmişdir. 1984-cü il tarixdə SSRİ Müdafiə Nazirinin əmrinə əsasən leytenant hərbi rütbəsi verilmişdir.

11 oktyabr 1985-ci ildən 25 iyun 1987-ci ilə kimi Əfqanıstan Demokratik Respubllikasında gedən döyüşlərdə fəal iştirak etmiş və ağır yaralanmışdır. Onun döyüş xidməti yüksək qiymətləndirilmiş, "Qırmızı ulduz" ordeni ilə təltif edilmişdir. 1986-cı ildə ona baş leytenant rütbəsi verilmişdir.

1988-ci ildə SSRİ-nin hərbi Silahlı Qüvvələrinin yaranmasının 70 illiyi ilə əlaqədar olaraq Hüseynov Əfaqan Qaraxan oğlu "SSRİ Hərbi Silahlı Qüvvələrinin yaranmasının 70 illik "medalı ilə təltif edilmişdir. O, 1988-ci ildə C.Naxçıvanski adına Bakı hərbi təmayülli məktəbə tərbiyəçi bölük komandiri təyin edilmiş və növbəti kapitan hərbi rütbəsini almışdır. Yüksək dərəcəli biliyə malik bir zabit olduğu nəzərə alınaraq Hüseynov Əfqan Qaraxan oğlu 2 dekabr 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin 1-ci şöbəsində döyüş hazırlığı üzrə baş zabit vəzifəsinə təyin edilmişdir.

1991-ci il 25 dekabrda Azərbaycan Respublikası Milli Qvardiyasının yaranması ilə əlaqədar olaraq bir çox bacarıqlı zabitlər Qvardiyanın təşkili işlərinə cəlb edilmişdir. Hüseynov Əfqan Qaraxan oğlu 21 yanvar 1992-ci ildə Milli Qvardiyanın sıralarına daxil olmuş və qulluq etdiyi müddət ərzində bacarıqlı zabit kimi fərqlənmişdir.

O, bütün bacarıq və biliyini müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk hərbi qurumlarından olan Milli Qvardiyanın formalaşmasına sərf etmişdir. Milli Qvardiya Hüseynov Əfqan Qaraxan oğlu kimi bacarıqlı zabitlərinin əməyi nəticəsində bu günə kimi şərəfli bir yol keçmiş, heç bir şəxsi mənafeyə qulluq etməmiş, onun əsas vəzifəsi Azərbaycan dövlətçiliyinin qorunması ilə bərabər qanuni yolla seçilmiş respublika Prezidentinin və Ali hakimiyyət Orqanlarının inzibati ərazilərini, eləcə də yüksək vəzifəli nümayəndələrinin mühafizəsini təmin etmək olmuşdur. Milli Qvardiyanın şəxsi heyəti erməni təcavüzkarlarına qarşı gedən döyüş əməliyyatlarında uğurla iştirak etmişdir. 1992-ci ilin iyun ayında Füzuli bölgəsində yaranan ağır vəziyyət zamanı Milli Qvardiyanın şəxsi heyəti xüsusi fəallıq göstərmişdir. Milli ordu rəhbərləri tərəfindən yaxşı planlaşdırılmayan hücum əməliyyatı baş tutmuşdur, nəticədə ordunun bəzi hissələri döyüş mövqelərini tərk etmiş, əhali arasında qorxulu əhvali-ruhiyyə yayılmışdır. Milli Qvardiyanın bacarıqlı zabitləri və şəxsi heyəti, o cümlədən Hüseynov Əfqan Qaraxan oğlu döyüşə girərək erməni birləşmələrinə zərbə endirmiş, düşmənin hücumunun qarşısını almış və onu geri oturtmuşdur. Bu döyüşlərdən sonra kapitan Hüseynov Əfqan Qaraxan oğlu mayor hərbi rütbəsinə layiq görülmüşdür.

Gün-gündən mətinləşən yüksək döyüş hazırlığına yiyələnən Milli Qvardiyanın nəzdində yeni alay yaranması məsləhət görmüşdür. Həmin alayın ilk komandiri Əfqanıstan müharibəsində böyük döyüş təcrübəsi keçmiş mayor Hüseynov Əfqan Qaraxan oğlu təyin edilmişdir. Yeni təyin olunmuş təcrübəli komandir Milli Qvardiyanın rəhbərliyinin köməyi və özünün təşkilatçılıq bacarığı ilə alayın şəxsi heyətinin döyüş hazırlığını və təlimini qısa bir vaxt ərzində lazımı səviyyəyə çatdırmışdır.

Cəbhə bölgəsində yaranmış acınacağlı vəziyyət yeni yaranmış alayın şəxsi heyətinin tam komplekləşdirilməsinə imkan verməmişdir, Qubadlı, Laçın bölgələrində yaranmış acınacaqlı vəziyyətlə əlaqədar olaraq Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 186 saylı sərəncamı ilə 26 oktyabr 1992-ci il tarixində alayın şəxsi heyəti, başda alay komandiri mayor Hüseynov Əfqan Qaraxan oğlu olmaqla Qubadlı, Laçın bölgəsinə göndərilmişdir. Alay komandirinin şəxsi iştirakı ilə, alayın şəxsi heyəti bu bölgədə düşmənlə üzbəüz düşmüş, onun hücumunun qarşısı alınmış və 31 oktyabrda alay əks hücuma keçərək düşmənin bir çox mövqelərini ələ keçirmiş, əsas qüvvəsini məhv edib, öz döyüş mövqelərini möhkəmləndirmişdir. Bu döyüşdə alay komandiri mayor Ə.Hüseynov xüsusi fədakarlıq göstərmişdir. Bacarıqlı igid komandir Milli Qvardiyanın adını yüksəyə qaldırmışdır. Lakin özü 1 noyabr 1992-ci ildə alayın düşmən üzərinə yeni hücumu zamanı başına dəyən düşmən gülləsindən əbədi olaraq gözlərini yummuşdur. Mayor Hüseynov Əfqan Qaraxan oğlunun bu igidliyi Milli Qvardiyanın zabit və əsgərlərini heç də məyus etməmiş sonrakı döyüşlərdə onun intiqamını almaq arzusu ilə ağır döyüşlərə girmiş belə döyüşlərdə itkilər versələr də döyüşdən şərəflə çıxmışdılar.

Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti rəisinin 9 mart 1995-ci il tarixli 63 saylı əmri ilə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı mayor Hüseynov Əfqan Qaraxan oğlu əbədi olaraq Milli Qvardiyanın şəxsi heyətinin siyahısına salınmışdır. Əfqan Hüseynovun bir qız övladı var.

Bakı şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.

C.Naxçıvanski adına Liseydə və Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti Milli Qvardiyada onun büstləri qoyulmuşdur.

Ailəsi
------

Leyla Hüseynova ilə ailəli idi, bir qızı yadigar qalıb.

Milli Qəhrəman
--------------

Azərbaycan Respublikası prezidentinin 15 yanvar 1995-ci il tarixli 262 saylı fərmanı ilə Əfqan Qaraxan oğlu Hüseynova ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.

Bakı şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.

Ədəbiyyat
---------

* Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 123.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Hərbi Liseydə Milli Qəhrəmanın xatirəsinə futbol turniri keçirilib. 3 noyabr 2015 il". 2016-08-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-16.

Xarici keçidlər
---------------

* Hüseynov Əfqan Arxivləşdirilib 2014-10-22 at the Wayback Machine
* Əfqan Hüseynov Arxivləşdirilib 2011-11-17 at the Wayback Machine

| ⛭ Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları |
| --- |
| 1992 | Məhərrəm Seyidov • İlham Əliyev • Yuri Kovalyov • Mikayıl Cəbrayılov • Əlif Hacıyev • Səfəralı Məmmədov • Yusif Əliyev • Vüqar Hüseynov • Nofəl Quliyev • Mehdi Abbasov • Valeh Müslümov • Bu məqalə "Yaxşı" məqalə statusuna layiq görülüb Albert Aqarunov • Səfiyar Behbudov • Ramiz Qəmbərov • Aqil Quliyev • Yunis Əliyev • Riad Əhmədov • Naiq Yusifov • Yevgeni Karlov • Elgiz Kərimov • Fəxrəddin Musayev • Mərifət Nəsibov • Sərxan Ocaqverdiyev • Canpolad Rzayev • Mehman Sayadov • Pərviz Səmədov • Cəlil Səfərov • Fikrət Hacıyev • Fərhad Hümbətov • Tofiq Hüseynov • Şahlar Hüseynov • Firudin Şamoyev • Maşallah Abdullayev • ~~Rasim Əkbərov~~ • Kazımağa Kərimov • Şahin Tağıyev • Etibar Hacıyev • Məhəmməd Həsənov • Şikar Şikarov • Anatoli Davidoviç • Səyavuş Həsənov • Seymur Məmmədov • Əlabbas İsgəndərov • Eldar Tağızadə • Hikmət Nəzərli • Kərim Kərimov • Yavər Əliyev • Zakir Məcidov • Ruslan Polovinko • Cavanşir Rəhimov • Sergey Senyuşkin • ~~Surət Hüseynov~~ • Ənvər Fərəcov • Sahil Məmmədov • Elşad Hüseynov • Rizvan Teymurov • Pəhlivan Fərzəliyev • Şamoy Çobanov • Təbriz Xəlilbəyli • Şikar Aslanov • Natiq Əhmədov • Akif Əkbərov • Kazım Məmmədov • Elşad Yəhyayev • Nazim Quliyev • Şahlar Şükürov • Sərdar Səfərov • İnqilab İsmayılov • Namiq Allahverdiyev • Sadıq Hüseynov • Nizami Məmmədov • Hidayət Rüstəmov • Şakir Salahov • Malik Əsədov • Cəmil Niftəliyev • Fazil Mehdiyev • Faiq Ağayev • Faiq Rəfiyev • Arif Hüseynzadə • Vüqar Mürsəlov • İmamverdi Əliyev • Aytəkin Məmmədov • Tahir Həsənov • İlqar İsmayılov • Əli Məmmədov • Ənvər Arazov • Mətləb Quliyev • İqor Makeyev • Səxavət Məhərrəmov • Ruslan Muradov • Fəxrəddin Nəcəfov • Salatın Əsgərova • Alı Mustafayev • Bu məqalə "Yaxşı" məqalə statusuna layiq görülüb Çingiz Mustafayev • Əliyar Əliyev • Səfa Axundov • Əsəd Əsədov • Ərəstun Mahmudov • Hikmət Muradov • Viktor Seryogin • Fəxrəddin Şahbazov • Bəylər Ağayev • Aslan Atakişiyev • İxtiyar Qasımov • Ələkbər Əliyev • Rövşən Əliyev • Asif Məhərrəmov • Yunis Nəcəfov • Baxşeyiş Paşayev • Mirəsgər Seyidov |  |
| 1993 | Şövqiyar Abdullayev • Niyazi Aslanov • Tahir Bağırov • Muxtar Qasımov • Əsəd Əhmədov • Zakir Yusifov • Aqil Məmmədov • Kamil Nəsibov • Qasım Rzayev • Məzahir Rüstəmov • Bu məqalə "Yaxşı" məqalə statusuna layiq görülüb Allahverdi Bağırov • Yusif Mirzəyev • Vəzir Orucov • Vasili Əliyev • Oqtay Güləliyev • Kərəm Mirzəyev • Soltanağa Bayramov • Etibar Əliyev • Paşa Təhməzov • Gültəkin Əsgərova |
| 1994 | Etibar İsmayılov • İbrahim Məmmədov • Rafael Əsədov • Sergey Murtuzəliyev • Elbrus Allahverdiyev • Rəfael Həbibov • Eldar Məcidov • Namiq Abdullayev • Rövşən Hüseynov • Şirin Mirzəyev • Rasim İbrahimov • Rafiq Alıcanov • Elxan Zülfüqarov • Mirələkbər İbrahimov • Elşad Əhədov • Rafiq Nəsrəddinov • Bu məqalə "Yaxşı" məqalə statusuna layiq görülüb Koroğlu Rəhimov • Yelmar Edilov • Mübariz Əhmədov • Rövşən Əkbərov • Aqil Musayev • Natiq Məmmədov • Elnur Nuriyev • Nadir Əliyev • Vahid Quliyev • Eldar Məmmədov |
| 1995 | Vəzir Sədiyev • Elman Hüseynov • İsgəndər Aznaurov • Rövşən Abdullayev • İsrafil Şahverdiyev • Qorxmaz Eyvazov • Eldar Həsənov • Tabil Həsənov • Əfqan Hüseynov • Fəxrəddin Cəbrayılov • Fərhad Ağayev • Xanoğlan Məmmədov • Arif Qubadov • Samir Xasıyev • Roman Yusifov • Ehtiram Əliyev • Dilqəm Nağıyev • Nazim Babayev • Zabit Quliyev • İlham Həsənov • Elşən Hüseynov • Bəşir Kərimov • Şamil Ramazanov • Mirzə Quliyev • Eldar Ağayev • İntiqam Atakişiyev • Bəxtiyar Allahverdiyev • Fariz Qəhrəmanov • Zaur Sarıyev • Yalçın Nəsirov • Elşad Məmmədov • Famil İsgəndərov • Arif Qədiməliyev • Samir Zülfüqarov • Emin Quliyev • Novruz Qurbanov • Faiq Əmirov • Eldar Xəlilov • Yavər Şahbazov • Rəşad Mirabov • Fariz Mədətov • Əsgər Əliyev • Bəhruz Mənsurov • Əmiraslan Əliyev • Əjdər Babayev • Çingiz Babayev  • Ramazan Çirinqov  • Mədət Quliyev  • Nurəddin İbrahimov  • Faiq Cəfərov |
| 1997 | Mövsüm Məmmədov • Ələsgər Novruzov • Füzuli Rüstəmov • Araz Səlimov |
| 1999 | Mixail Slesaryov • Rövşən Rzayev |
| 2009 | Eltun İsgəndərov |
| 2010 | Bu məqalə "Seçilmiş" məqalə statusuna layiq görülüb Mübariz İbrahimov |
| 2016 | Bu məqalə "Yaxşı" məqalə statusuna layiq görülüb Şükür Həmidov • Murad Mirzəyev • Samid İmanov |
| 2017 | Çingiz Qurbanov |
| 2020 | Bu məqalə "Yaxşı" məqalə statusuna layiq görülüb Polad Həşimov • İlqar Mirzəyev • İbad Hüseynov |
| Bu məqalə "Yaxşı" məqalə statusuna layiq görülüb — bu işarə həmin məqalənin "Yaxşı" məqalə statusuna layiq görüldüyünü bildirir. |
| Bu məqalə "Seçilmiş" məqalə statusuna layiq görülüb — bu işarə həmin məqalənin "Seçilmiş" məqalə statusuna layiq görüldüyünü bildirir. |