**Mortaymer "Morti" Smit** (*ing.* Mortimer "Morty" Smith) — *Rik və Morti* serialının iki baş qəhrəmanlarından biri. Morti Rik Sançezin nəvəsidir və Rik tez-tez onu öz macəralarına qoşulmağa məcbur edir. Morti bacısı Sammer ilə birlikdə Herri Herpson Orta Məktəbində təhsil alır.

Bioqrafiya
----------

Məlumatın asanlıqla tapıla bilməsinə baxmayaraq, Mortinin keçmiş həyatı haqqında çox şey deyilməmişdir. Mortinin hal-hazırda 14 yaşı var. Rik Sançez cəmi 14 il əsrarəngiz bir şəkildə itkin düşmüşdü. Rikin itkin düşməsinin Morti ilə əlaqəsi olması məlum deyil, ancaq Rik Mortinin uşaqlıq vaxtlarını xatırladığı bir neçə dəfə demişdir. Serialın "Rik növündən yaxın Rik-kontaktlar" adlı seriyasında, Rikin xoşbəxt xatirələrindən biri hələ uşaq olan Mortini qucağına götürməsi idi. Serialın "Şvifti olmaq" adlı seriyasında, Quşadamın (*ing.* Birdperson) divarında Rikin bir körpəni tutması təsvir edilmişdir. Uşağın kim olduğu şüphəli olsa da, böyük ehtimalla Mortidir.

Serialın "Qazorpazorp böyütmək" adlı seriyasında, Bet istəmədən Cerrinin Mortini öz inamsızlığı ilə doldurduğunu etiraf etmişdir.

Görünüş
-------

Morti gənc bir yeniyetmə oğlandır. Onun qısa qəhvəyi bir saçı var. Serialdakı çox personajdan fərqli olaraq, Mortinin baş dairəvi formadadır. Morti sarı bir köynək, göy şalvar və ağ ayaqqabı geyinir. Morti danışanda kəkələyir və yeniyetmə olduğuna görə səsi daim qırılır.

Şəxsiyyət
---------

Morti bir qədər asanlıqla manipulyasiya edilə bilən cavan, mehriban və həssas bir oğlandır. Morti, **çətinliyə düşmüş** olaraq təsvir edilmişdir. Morti, məktəbdə çətinlik çəkir. O həmçinin kəkələyir. Zəkasının zəif olmasına baxmayaraq, Morti yaxşı bir dinləyicidir və istiqamətləri yaxşı izləyir. Bu xüsusiyyətlər onu Rik üçün mükəmməl bir köməkçi edir. Mortinin riyaziyyat sinifində tələbə olan Cessikadan xoşu gəlir. Morti bəzən cəsarətsiz davranır, ancaq Morti bədbəxtlikdə cəsurluq və dərrakəlik göstərir. Morti öz yaşına görə olduqca məsuliyyətlidir.

Rik, Bet və Cerrinin Mortinin ağılsız olduğu haqda fikirlərini bildirmələrinə baxmayaraq, bunun əksi haqda sübutlar var. Qrup Anatomiya parkında Qonorrea tərəfindən hücuma məruz qalan zaman, xəstəliyi məğlub etmək üçün bədənindəki qaz binasından istismar etmək fikrinə gəlir. Morti mürəkkəb konseptləri tuta bilir. Məsələn, Rik sonsuz sayda gerçəkliyin multikainatı olmasını ona başa salanda Morti mövzunu asanlıqla başa düşmüşdür. Bunun başqa bir nümunəsi, serialın "Riklər dəli olmalıdır" adlı seriyasında, Rikin multikainatlar haqda olan qeyri-səmimiliyini anlamışdı. Onun gizli zəkası II mövsümdə də açıq-aydın görünür. Morti fikirləri oxuya bilən bir varlıq olan Fartın fikrini yayındıra bilmişdir. Bu, Mortiyə onu antimateriya silahı ilə öldürməsinə vaxt qazandırır. Serialın "Hər şeyi riktırlamaq" adlı seriyasında, yalnız yadplanetli parazitlərin müsbət xatirələr yarada biləcəyini, ilk Morti anlamışdı. Morti Yeniyetməkainatında olan zaman, Rikin perspektivindən iki-üç ay ərzində ağac xalqını tapmış, sivilizasiyalarına qəbul edilmiş, onların dilini və mədəniyyətini öyrənmiş və onları idarə edə biləcəyi rütbəyə qədər yüksəlmişdir. Bunlara baxmayaraq, "Bu yolu burxan bir şey yaxınlaşır" adlı seriyada, Skrupi Nupers Smit ailəsinin zəkasını soruşanda, Cerri və özünü axmaqlar adlandıraraq, Morti zəkasının zəif olduğunu düşünür. Yəqin ki, bu onun həssas təbiətindən əsaslanır. Çünki, Rik və valideynlər Mortiyə ağılsız olduğunu deyir və dərslərini yaxşı oxumur.

İtaətkar təbiətinə baxmayaraq, Mortinin Rikə qarşı çıxmağa cəsarəti və gücü var. Serialın "Misiks və məhv" adlı seriyasında, Morti Rik ilə onun utanmaz təbiəti haqda birbaşa danışır. O, öz macərasına kəndlilərə kömək etmək məqsədiylə rəhbərlik etmişdir.

Morti öz əsəb problemlərini tez-tez yatırır, bu hadisələr "Bax, indi kim arınır" adlı seriyada çox diqqətəlayiqdir. Bu əsəb problemləri Mortinin isterik və ölümsaçan olmasına səbəb olmuşdur.

Serialın "Mortinin zehni dəyişilmələri" adlı seriyasında, Morti Rikə beynindən silməsini istədiyi hər şeyi xatırladığında özünü öldürməyə çalışır.

İstehsal
--------

Mortinin istehsalı ilə əlaqədar çox məlumat yoxdur. Mortinin səsi və ümumi görünüşü Gələcəyə qayıdış filmlərinin bir parodiyası olan və Castin Roylend tərəfindən yaradılan "*Dok və Martinin gerçək animasiya olunmuş macəraları*"ndan gəlir. Morti Gələcəyə qayıdış filmlərinin baş qəhrəmanı Marti Mekflayın parodiyasıdır.

Mortiyə görünüş və səs cəhətdən tamamilə identik olan və Marti adlanan başqa bir personaj, Castin Roylend tərəfindən yaradılmış olan "*Paloni Addım Təqdimatı*" adlı qısa filmdə görünür. Bundan başqa, "*Qeyri-əmtəəlik*" adlı qısa filmdə olan və Endi Dik tərədindən səsləndirilən Balqabaq-toxumu və Yerfındıqları personajıdır.

Qəbulu
------

Morti, Rik və Morti fanları tərəfindən çox yaxşı qəbul edilmişdir. Onu təsvir edən yüzlərlə şəkil çəkilmiş, suvenirlər, aksesuarlar yaradılmış, geyimlər hazırlanmışdır.

Çoxu tənqidçi və fan onu özünə inamı olmayan, qorxaq, cəsarətsiz bir yeniyetmə olaraq görür. *Tvtropes.org* saytı, Morti haqda "*Rikin köməkçisi rolunu oynayan nəvəsi. Ola bilsin ki, bir növ əlilliyi var. Morti sinifdə digər uşaqlarla ünsiyyət qurmaqda çətinlik çəkir, amma Rikin yanında cəsarətli olduğu görülmüşdür. O çox gizli dərinliklərə malikdir, Rikin ətrafında yaratdığı xaos və dəliliyə rəqabət göstərə bilən yeganə varlıq olduğunu sübut edir.*" yazmışdır. *Archiveofourown.org*  saytındakı *perixinkle* adlı bir istifadəçi Morti haqda "*o, sadəcə özünə şübhəsi olan və suallarla dolu olan qırıq-qabıq bir gəncdir. Morti həmin suallara cavab vermək üçün cəsarətlənə bilmir.*" yazmışdır. *Urbandictionary.com* saytında *A Clock With a Sense of Humour* adlı bir istifadəçi Mortini "*Kəkələyən, narahat, babasının dediklərini yerinə yetirmək üçün sürüklənən bir şəxs.*" olaraq xarakterize etmişdir. Başqa tənqidçilər onun qorxaq, kəkələyən bir personaj olmasına baxmayaraq, daha yaxşı xüsusiyyətlərə malik olduğunu demişdir.

Seriyalar
---------

### I mövsüm

* "Pilot"
* "Otbiçən maşın iti"
* "Anatomiya parkı"
* "M.Nayt Şaym-Yadplanetlilər"
* "Misiks və məhv"
* "Rik arağı №9"
* "Qazorpazorp böyütmək"
* "Rikmış dəqiqə"
* "Bu yolu burxan bir şey yaxınlaşır"
* "Rik növündən yaxın Rik-kontaktlar"
* "Riksli iş"

### II mövsüm

* "Zamanda rikrılma"
* "Mortiyarısı qaçış"
* "Avto erotik assimilasiya"
* "Hər şeyi riktırlamaq"
* "Şvifti olmaq"
* "Riklər dəli olmalıdır"
* "Kiçik Rikdə böyük bəla"
* "Ölçülərarası kabel 2: Taleyi yoldan çıxarmaq"
* "Bax, indi kim arınır"
* "Toy Skvonçerləri"

### III mövsüm

* "Rikşenkdən rikçış"
* "Daşdan rikmantizm"
* "Turşu Rik"
* "Müdafiəçilər 3: Dünyabitirənin qayıdışı"
* "Uirli Dörli sui-qəsdi"
* "Dincəlmək və rikhatlaşmaq"
* "Riklantida qarışığı"
* "Mortinin zehni dəyişilmələri"

İstinadlar
----------

1. ↑  *Mayk Mek-Mahan (ssenarist) & Con Rays (rejissor).* "Bu yolu burxan bir şey yaxınlaşır" [*Rik və Morti*]. Adult Swim. 24 mart 2014.
2. 1 2 3  "Morty Smith" (ingilis). rickandmorty.wikia.com. 2019-01-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-01.
3. 1 2  *Castin Royland ilə Den Harmon (ssenarist) & Castin Roylend (rejissor).* "Pilot" [*Rik və Morti*]. Adult Swim. 2 dekabr 2013.
4. ↑  *Cayn Ridli (ssenarist) & Stefen Sandoval (rejissor).* "Rik növündən yaxın Rik-kontaktlar" [*Rik və Morti*]. Adult Swim. 7 aprel 2014.
5. ↑  *Tom Kauffmen (ssenarist) & Ues Arçer (rejissor).* "Şvifti olmaq" [*Rik və Morti*]. Adult Swim. 23 avqust 2015.
6. ↑  *Erik Akosta, Ueyd Randolf (ssenarist) & Ceff Mayers (rejissor).* "Qazorpazorp böyütmək" [*Rik və Morti*]. Adult Swim. 10 mart 2014.
7. ↑
8. ↑  *Den Qutermen (ssenarist) & Dominik Palçino (rejissor).* "Riklər dəli olmalıdır" [*Rik və Morti*]. Adult Swim. 30 avqust 2015.
9. ↑  *Mayk Mek-Mahan (ssenarist) & Xuan Meza-Leon (rejissor).* "Her şeyi riktırlamaq" [*Rik və Morti*]. Adult Swim. 16 avqust 2015.
10. ↑  *Mayk Mek-Mahan (ssenarist) & Con Rays (rejissor).* "Bu yolu burxan bir şey yaxınlaşır" [*Rik və Morti*]. Adult Swim. 24 mart 2014.
11. ↑  *Rayn Ridli (ssenarist) & Brayn Nyuton (rejissor).* "Misiks və məhv" [*Rik və Morti*]. Adult Swim. 20 yanvar 2014.
12. ↑  *Den Harmon, Rayn Ridli, Castin Roylend (ssenarist) & Dominik Palçino (rejissor).* "Bax, indi kim arınır" [*Rik və Morti*]. Adult Swim. 27 sentyabr 2015.
13. ↑  *Mayk Mek-Mahan, Ceyms Sisiliano, Rayn Ridli, Den Qutermen, Castin Roylend, Den Harmon (ssenarist) & Brayn Nyuton (rejissor).* "Mortinin zehni dəyişilmələri" [*Rik və Morti*]. Adult Swim. 17 sentyabr 2017.
14. ↑  "The Real Animated Adventures of Doc and Mharti" (ingilis). rickandmorty.wikia.com. 2019-01-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-01.
15. ↑  *Castin Roylend.* "Paloni Pitch Presentation" (ingilis). Roiland.tv. 2009. Event occurs at 15 mart 2013. 2022-09-01 tarixində arxivləşdirilib.
16. ↑  *Castin Roylend.* "The Unmarketables" (ingilis). Roiland.tv. Event occurs at 21 sentyabr 2012. 2021-01-18 tarixində arxivləşdirilib.
17. ↑  "Morty Smith" (ingilis). Tumblr. 2020-12-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-01.
18. ↑  "Rick and Morty" (ingilis). Amazon. 2023-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-01.
19. 1 2  "Characters / Rick And Morty — The Smith-Sanchez Family" (ingilis). Tvtropes.org. 2022-05-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-01.
20. ↑  "1 - 20 of 1408 Works in Morty Smith" (ingilis). Archiveofourown.org. 2022-05-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-01.
21. ↑  "Morty Smith" (ingilis). Urbandictionary.com. 2022-05-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-01.

Xarici keçidlər
---------------

* Morti Smit — IMDb səhifəsi
* Morti Smit rickandmorty.wikia.com-da

| ⛭*Rik və Morti* |
| --- |
| Personajlar | 
* Rik Sançez
* Morti Smit

 |
| Seriyalar | 

|  |  |
| --- | --- |
| I mövsüm | 
* "Pilot"
* "Otbiçən maşın iti"
* "Anatomiya parkı"
* "M.Nayt Şaym-Yadplanetlilər"
* "Misiks və məhv"
* "Rik arağı №9"
* "Qazorpazorp böyütmək"
* "Rikmış dəqiqə"
* "Bu yolu burxan bir şey yaxınlaşır"
* "Rik növündən yaxın Rik-kontaktlar"
* "Riksli iş"

 |
| II mövsüm | 
* "Zamanda rikrılma"
* "Mortiyarısı qaçış"
* "Avto erotik assimilasiya"
* "Hər şeyi riktırlamaq"
* "Şvifti olmaq"
* "Riklər dəli olmalıdır"
* "Kiçik Rikdə böyük bəla"
* "Ölçülərarası kabel 2: Taleyi yoldan çıxarmaq"
* "Bax, indi kim arınır"
* "Toy Skvonçerləri"

 |
| III mövsüm | 
* "Rikşenkdən rikçış"
* "Daşdan rikmantizm"
* "Turşu Rik"
* "Müdafiəçilər 3: Dünyabitirənin qayıdışı"
* "Uirli Dörli sui-qəsdi"
* "Dincəlmək və rikhatlaşmaq"
* "Riklantida qarışığı"
* "Mortinin zehni dəyişilmələri"
* "Bet əlifbası"
* "Rikçuriyalı mortizəd"

 |
| IV mövsüm | 
* "Samortinin sərhədi: Rik, öl, rikrarla"
* "Qoca və oturacaq"
* "Heyət quşunun Mortisinin üzərindən heyət toplarkən"

 |

 |
| Video oyunlar | 
* *Pocket Mortys*
* *Rick and Morty: Virtual Rick-ality*

 |
| Əlaqəli | 
* "Riyaziyyat atletinin qoçaqlığı" (*Simpsonlar* seriyası)
* "Terryfold"

 |