3GPP / TISPAN IMS arxitekturası
**IP Multimedia Subsystem** və ya qısaca **IMS** — IP multimedia xidmətlərini çatdırmaq üçün standartlaşdırılmış arxitektura freymvorku. Tarixən mobil telefonlar IP paket kommutasiya şəbəkəsi üzərindən deyil, dövrə kommutasiya tipli şəbəkə üzərindən səsli zəng xidmətləri göstərmişdir. Səs (VoIP) və ya digər multimedia xidmətlərinin çatdırılmasının alternativ üsulları smartfonlarda əlçatan olub, lakin onlar bütün sənayedə standartlaşdırılmayıb. IMS bu cür standartlaşdırmanı təmin edən freymvorkdur.

IMS əvvəlcə simsiz standartlar orqanı 3GPP tərəfindən GSM-dən kənarda mobil şəbəkələrin inkişafının bir hissəsi kimi tərtib edilmişdir. Onun orijinal tərtibatı (3GPP Rel-5) GPRS üzərindən İnternet xidmətlərinin çatdırılması üçün bir yanaşma idi. Bu daha sonra simsiz lokal şəbəkə, CDMA2000 və sabit xətlər kimi GPRS-dən başqa şəbəkələrin dəstəyini tələb etməklə 3GPP, 3GPP2 və ETSI TISPAN tərəfindən yeniləndi.

IMS mümkün olduqda IETF protokollarından (məsələn, SIP) istifadə edir. 3GPP-ə görə, IMS tətbiqləri standartlaşdırmaq üçün deyil, simsiz və simli terminallardan multimedia və səs proqramlarına çıxışa kömək etmək, yəni FMC formasını yaratmaq üçün nəzərdə tutulub. Bu çıxış şəbəkəsini xidmət səviyyəsindən təcrid edən üfüqi idarəetmə təbəqəsinə malik olmaqla həyata keçirilir. Məntiqi arxitektura nöqteyi-nəzərindən xidmətlərin öz idarəetmə funksiyalarının olmasına ehtiyac yoxdur, çünki idarəetmə təbəqəsi ümumi üfüqi təbəqədir. Bununla belə praktikada bu mütləq daha da azaldılmış xərc və mürəkkəblik demək deyil.

Simli və simsiz şəbəkələr üzrə xidmətlərə giriş və təminat üçün alternativ və üst-üstə düşən texnologiyalara GAN, softswitch-lər və "çılpaq" SIP kombinasiyaları daxildir.

Ənənəvi simsiz/sabit operatorların nəzarətindən kənar mexanizmlərdən istifadə edərək məzmuna və kontaktlara daxil olmaq getdikcə asanlaşdığından IMS-nin maraqlarına ziddiyət yaranır.

IMS-ə əsaslanan qlobal standartlara misal olaraq VoLTE, Wi-Fi Calling (VoWIFI), ViLTE, WiFi and LTE over SMS/MMS, LTE over USSD və joyn və ya Advanced Messaging kimi tanınan RCS üçün əsas olan MMTel-i göstərmək olar. RCS daha sonra Presence/EAB (təkmilləşdirilmiş ünvan kitabçası) funksiyasını əlavə etdi.

Həmçinin bax
------------

* 4G
* Generic Access Network
* OMA Instant Messaging and Presence Service
* Mobil VoIP
* System Architecture Evolution
* SIMPLE
* Text over IP
* Ultra Mobile Broadband

İstinadlar
----------

1. ↑  *Technical Specification Group Services and System Aspects,* IP Multimedia Subsystem (IMS), Stage 2, TS 23.228, 3rd Generation Partnership Project, 2006
2. ↑  *Alexander Harrowell, Staff Writer,* A Pointless Multimedia Subsystem?, Mobile Communications International, October 2006, 2010-09-18 tarixində arxivləşdirilib
3. ↑  *Zhao, Peng; Wei, Qun; Xia, Hailun; Zeng, Zhimin,*  Tan, Honghua (redaktor ), "A New Mechanism of EAB in RCS", Knowledge Discovery and Data Mining, Advances in Intelligent and Soft Computing (ingilis), Berlin, Heidelberg: Springer, 2012, 247–254, doi:10.1007/978-3-642-27708-5\_33, ISBN 978-3-642-27708-5, İstifadə tarixi: 2021-04-08

### Əlavə ədəbiyyat

* *Camarillo, Gonzalo; García-Martín, Miguel A.* The 3G IP multimedia subsystem (IMS) : Merging the Internet and the Cellular Worlds (2). Chichester [u.a.]: Wiley. 2007. ISBN 978-0-470-01818-7.
* *Poikselkä, Miikka.* The IMS : IP multimedia concepts and services (2). Chichester [u.a.]: Wiley. 2007. ISBN 978-0-470-01906-1.
* Syed A. Ahson, Mohammed Ilyas, redaktor IP multimedia subsystem (IMS) handbook. Boca Raton: CRC Press. 2009. ISBN 978-1-4200-6459-9.
* *Wuthnow, Mark; Stafford, Matthew; Shih, Jerry.* IMS : A New Model for Blending Applications. Boca Raton: CRC Press. 2010. ISBN 978-1-4200-9285-1.

Xarici keçidlər
---------------

* A decent IMS tutorial
* IMS Call Flows