**Halk** (*ing.* Hulk) — Marvel Comics nəşriyyatı tərəfindən yaradılmış xəyalı super qəhrəman. 1962-ci ildə Sten Li və Cek Kyorbi tərəfindən yaradılmış və həmin ilin mayında *"İnanılmaz Halk"* komiksinin ilk sayında peyda olmuşdur. "Qisasçılar" komiksinin ilk sayında komandanın qurucu üzvləri arasında da yer almışdır. Ən məşhur ifadəsi "Halk əzər!!!" (*ing.* Hulk Smash!!!) ifadəsidir.

Bioqrafiya
----------

"İnanılmaz Halk" komiksinin ilk sayı (may, 1962)
### İlk illəri

Brayan və həyat yoldaşı Rebekka Bennerin yeganə övladı kimi Ohayo ştatının Dayton şəhərində anadan olmuşdur. Brüs tez-tez içki qəbul edərək sərxoş olan atası tərəfindən döyülərək pis uşaqlıq keçirmişdir. Atası yenə onu döymək istəyərkən anası onu qorumaq istəmiş, amma Brayan onu öldürmüşdür. Atası müalicə üçün bir instituta yerləşdirilmişdir və Brüsə xalası baxmışdır. Uşaqlığındakı kabuslara görə özünə qapanan bir şəxsiyyət mənimsəmişdir.

Böyüdükdən sonra atom fizikası sahəsində dahi alimlərdən biri olmuş və ABŞ Müdafiə Nazirliyinin Nyu Meksiko ştatında yerləşən bir bazasında işləməyə başlamışdır. Burada bazanın komandanı general Taddeus "Tunderbolt" Ross və qızı Betti ilə tanış olmuşdur. Brüs və Betti qısa müddət ərzində bir-brini sevdilər. Brüs böyük miqdarda qamma radiasiyası yayan qamma bombası və ya "G-bomb" adlı bomba hazırlamışdır.

Bu zaman Brüsün atası müalicə aldığı institutdan çıxmışdır. Brüs atasının yanında yaşamasına icazə vermişdir, amma atası yenə onunla sərt davranmağa başlamışdır. Anasının məzarını ziyarət edərkən atası ona hücum etmiş, Brüs qarşılıq vermiş və səhvən onu öldürmüşdür. Polis hadisəni qəza kimi qiymətləndirmişdir, Brüs isə dəhşətli xatirələrinə birini də əlavə etmişdir.

### Halka çevrilməsi

Qamma bombasının ilk sınağında Brüs test zonasının yaxınlığında yerləşən bir sığınaqda idi. Bir vətəndaşın bu əraziyə səhvən girdiyini görəndə həmkarı İqor Starskidən onu təhlükəsiz bir yerə aparmasını xahiş etmişdir. Əslində şəxsiyyət dəyişdirmiş SSRİ cəsusu olan Starski onun test bölgəsinə getdiyini görməsinə baxmayaraq heç bir şey etməmişdir, onun ölümünün layihəni dayandıracağını düşünmüşdür. Rik Cons adlı vətəndaşı qoruyucu bölgəyə çatdıra bilən Brüs özünü qamma bombasından xilas edə bilməmişdir. Brüs Bennerin bədəni xeyli miqdarda radiasiyaya məruz qalmışdır. Möcüzəvi şəkildə sağ qalmış, lakin Halka dönüşmüşdür.

İlk əvvəllər Brüs ancaq gecələr Halka çevrilirdi, gün çıxanda isə əvvəlki vəziyyətinə qayıdırdı. Qısa müddət sonra laboratoriyada Halka çevriləndə öz şüurunu itirməməyin yolunu tapmışdır, Amma bu qısa çəkmiş və Brüs Benner Halka çevrildikdən sonra əsəbləşməğə və özünü idarə etməkdə çətinlik çəkməyə başlamışdır. Halkın inanılmaz gücünü təhdid kimi görən general Ross əsgərlərinə onu tutmağı əmr etmişdir. Bu hadisədə özünü günshkar hesab edən Rik Cons bir müddət Brüsə kömək etdikdən sonra ayrılmışdır.

Rik Cons Fantastik Dördlükdən Halka nəzarət etmələrini xahiş etmişdir, Amma Torun ögey qardaşı Loki Tor və digərlərinin Halkla döyüşməsini təmin etmişdir. Lokinin hiyləsini başa düşən Halk, Eşşək arısı, Qarışqa-adam, Tor və Dəmir adam Qisasçılar komandasını quraraq onu məğlub edə bilmişdirlər, lakin özünü idarə etməkdə çətinlik çəkən Halk *"Qisasçılar"* komiksinin 2-ci sayında artıq komandanı tərk etmişdir.

Daha sonra Brüs Bennerin Halka çevrilməsi adrenalinlə bağlı olmağa başlamışdır. Artıq günün istənilən hissəsində Halka çevrilirdi və bu çevrilməni idarə edə bilmirdi. Halka çevrildikdə tamamilə şüurunu itirir və ağılsız yıxım maşınına çevrilirdi. Brüs Rik Consla ölkəni dolanmağa başlamışdır. Bu zaman müddətində General Ross, Lider, İyrənc məxluq kimi düşmənləri onu təqib etmişlər. Brüs uzun müddət Halk olduğunu ictimaiyyətdən gizlədə bilmişdir, lakin Ross tərəfindən aldadılan Rikki Cons topluma Halkın kimliyini açıqlamışdır.

Bir macərasından sonra Halk olarkən şüurunu yerinə gətirən aləti ələ keçirdikdə Halkdan qurtulmaq əvəzinə onu insanlığın xeyrinə istifadə etməyi qərara almışdır. Televizorlar önündə U-Foes adlı cinayətkar komandanı dayandıran Halk ictimaiyyət arasında sevilməyə başlamışdır. Halkın verdiyi zərərlər prezident tərəfindən əfv edilmişdir və bir qəhrəman elan edilmişdir, Amma Brüsün sevgilisi Betti bu seçimindən narazı idi və onun Halkdan qurtulmasını istədiyindən onu tərk etmişdir.

### Boz Halk

Halkın vəhşi kimliyi yenidən büruzə verməyə başlamışdır. Doktor Strenc ilə döyüşdən sonra Brüs Benner şəxsiyyətindən heç bir əsər qalmamışdır.

Daha sonra Halk alim Leonard Samson tərəfindən yaxalanmışdır. Samson Brüs Benneri və Halkı bir-birindən ayırmağı bacarmışdır. Brüs Halkdan qurtulmuş, Halk isə qaçaraq daha da təhlükəli olmuşdur. Brüs Halkı tutmaq üçün yığılan komandanın başına gətirilmişdir və Halk lənətindən qurtulduğunu sanaraq Betti ilə evlənmişdir.

Halk öz komiksinin 159-cu sayının (yanvar, 1973) üz qabığında ən böyük düşməni İyrənc məxluq ilə döyüşür.
Samson daha sonra Brüs Bennerin və Halkın ayrılıqda yaşayacaqları halda ikisinin də öləcəyini kəşf etmişdir. Samson ikisini də yenə bir yerə gətirməyi bacarmış, amma bu dəfə Halk boz rəngə çevrilmişdir.

Boz Halk Brüs Bennrin zəkasına sahib idi, lakin onun xatirələrinə malik olmadığından tamamilə fərqli şəxsiyyət idi. Bir müddət sonra bir sehrbazın sehri ilə sadəcə Boz Halk kimi yaşamağa başlamışdır. Boz Halk özünə Co Fiksit adını verərək Las Veqasda mafiya adamı kimi işləməyə davam etmişdir. Daha sonra Brüs Benner şəxsiyyəti yenə ortaya çıxmış və Boz Halka çevrilməyə başlamışdır.

Betti öldüyü bildiyi Brüsün Las Veqasda Boz Halk kimi dolaşdığını biləndə onun dalınca getmişdir. Onlar yenə bir araya gəlmiş, amma yenə yaşıl və dağıdıcı Halk geri dönmüşdür. Yaşıl Halk və Boz Halk Brüsün şüurunda bir-biriləri ilə mübarizə aparmağa başlamışdırlar. Brüs bəzən dağıdıcı Yaşıl Halka, bəzən sakin Boz Halka çevrilirdi. Samson bunun davam edəcəyi halda onun öləcəyini başa düşmüşdür. Müalicə nəticəsində üç müxtəlif şəxsiyyət 1 şəxsiyyət şəklində birləşdirilmişdir. Artıq Yaşıl Halkın içində ağıllı Halkın şüuruna sahib Benner var idi, Ancaq Halk kimi yaşamağa başlamışdır, lakin bu onun Betti ilə olan münasibətlərini bitirmişdir. Çünki Betti ərini bu şəkildə qəbul etmək istəməmişdir.

Bettinin bir dəfə yaralanması onda şok yaratmış və onun şüurunu tamamilə məhv etmişdir. Betti sağalanda Halk onu xəstəxanadan qaçırmış və onlar bir müddət qaçaq kimi yaşamışdırlar.

Onslaught ilə döyüşdən sonra bir çox super qəhrəmanla birlikdə özünü başqa paralel dünyada tapmış, lakin Halk onun bədənindən ayrılmışdır. Bu zaman Betti Halkın yanında çox qaldığından özünün də qamma radiasiyasından zəhərləndiyini başa düşmüşdür. Nyu Yorkda Halka məğlub olan İyrənc məxluq bunu öyrəndikdə öz qanını Bettiyə verərək onun daha da zəhərlənməsini təmin etmişdir. Sonda Betti ölmüşdür.

Brüs Benner digər dünyadan qayıtdıqdan sonra yenə Halka çevrilmişdir.

Gücləri
-------

Brüs Bennerin çevrildiyi Halk dünyanın ən güclü super qəhrəmanlarından biridir. İnanılmaz gücə və dayanıqlığa sahibdir, çox sürətlə qaça və tullana bilir, bədəni xəsarət aldıqda sürətlə sağalır. Halk döyüşdükdə daha çox adrenalin ifraz olduğundan döyüşdükcə daha da güclənir. Çox güclü ayaq əzələləri sayəsində uzun məsafələri tullanaraq qət edə bilir. Möhtəşəm gücü sayəsində iki əlini bir-birinə vuraraq super sonik güc yarada bilir.

Filmlər
-------

"İnanılmaz Halk" (2008) filminin posteri.
Halk ilk dəfə *"İnanılmaz Halk"* teleserialı ilə tamaşaçıların önünə çıxmışdır. Bu teleserial 1978–1982-ci illərdə 5 mövsüm (82 bölüm) yayımlanmışdır. Halkı teleserialda Billi Biksbi canlandırmışdır. Billi Biksbi 1988-ci ildə çəkilən *"İnanılmaz Halk qayıdır"* filmində də bu rolu oynamışdır. 1989-cu ildə *"İnanılmaz Halkın məhkəməsi"* filmi çəkilmişdir. Film Vankuver şəhərində çəkilmişdir. Bu filmdə Halkla yanaşı Daredevil də görünmüşdür. 1990-cı ildə Billi Biksbinin son Halk filmi — *"İnanılmaz Halkın ölümü"* filmi çəkilmişdir. 95 dəqiqə davam edən bu film də Vankuverdə lentə alınmışdır.

2003-cü ildə yepyeni *"Halk"* filmi çəkilmişdir. Erik Bana Brüs Benner rolunda oynamışdır. Universal Pictures tərəfindən maliyyələşdirilən filmdə Halkla yanaşı düşməni Əmici adam, General Ross və qızı Betti də yer almışdır.

Marvel Studios dövründə çəkilən ilk film "İnanılmaz Halk"dır. 2008-ci ildə tamamlanan filmdə Edvard Norton yeni Halk olmuşdur. Lakin tezliklə 2012-ci ildə *"Qisasçılar"* filmində komandanın üzvü olacaq Halk rolunu Mark Ruffalo oynamış, 2015-ci ildə *"Qisasçılar: Altron dövrü (film, 2015)"* filmində də Halkı canlandırmışdır.

2018 və 2019-cu ildə çəkiləcək *"Qisasçılar: Sonsuzluq müharibəsi"* filmində də Mark Ruffalo rol alacaqdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  David, Peter (w), Keown, Dale (p), Farmer, Mark (i). "Moving On" *The Incredible Hulk* v2, 382 (June 1991)
2. ↑  Manning "1990s" in Gilbert (2008), p. 253: "The Hulk first met Agamemnon, the leader of the Pantheon team, in a story written by Peter David with art by Dale Keown."
3. ↑  ISBN 978–0756641238.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-06-28.
5. ↑  Lee, Stan (w), Kirby, Jack (p), Reinman, Paul (i). "The Hulk" *The Incredible Hulk* 1: 8 (May 1962)
6. ↑  Lee, Stan (w), Ditko, Steve (p), Roussos, George (i). "The Incredible Hulk" *Tales to Astonish* 60 (October 1964)
7. ↑  Sanderson "1970s" in Gilbert (2008), p. 144"
8. ↑  David, Peter (w), Keown, Dale (p), McLeod, Bob (i). "He's Back" *The Incredible Hulk* v2, 372 (August 1990)
9. ↑  Glenn, Greenberg (February 2014). "The Televised Hulk". Back Issue! (TwoMorrows Publishing) (70): 19–26.
10. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-09-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-06-28.
11. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-11-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-06-28.
12. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-08-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-06-28.
13. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2013-10-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-06-28.
14. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-06-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-06-28.

Xarici keçidlər
---------------

* Halk Marvel Dünyası Vikisində

| ⛭Halk |
| --- |
| 
* **Yaradıcılar:** Sten Li
* Cek Körbi

 |
| Müsbətpersonajlar | 
* Amadey Ço
* Amfibion
* Ərəb
* Betti Ross/Qırmızı Qadın-Halk
* Berit
* Karmilla Blek
* Kayera
* Marlo Çandler
* Dok Samson
* Qamma korpusu
* Hiro-Kala
* Carella
* Panteon
* Rik Cons
* Lira
* Qırmızı Halk/Thunderbolt Ross
* Sabra
* Rebekkaa Benner
* Suzan Benner
* Qadın-Halk
* Elayn Banner
* Skaar
* Tundra
* Varbound
	+ Hiroim
	+ Korq
	+ Elloe Kaifi
	+ Keyt Ueynsboro
* Cim Uilson

 |
| Düşmənlər | 
* İyrənc məxluq
* Əmici adam
* Bi-canavar
* Brayan Benner
* Brayan Benner
* Axış
* Halkbasterlər
* İntelligensiya
* Con Riker
* Caqqernaut
* Lider
* Medmen
* Maestro
* Tunderbolt Ross / Qırmızı Halk
* Qırmızı kral
* Tirannus
* Birləşmiş düşmənlər
* Uendiqo
* Zzzaks

 |
| Televiziya | 

|  |  |
| --- | --- |
| Teleserial | 
* *İnanılmaz Halk* (1977–1982)
	+ seriyalar
	+ teleserial musiqisi
* *İnanılmaz Halk qayıdır* (televiziya filmi, 1988)
* *İnanılmaz Halkın məhkəməsi* (televiziya filmi, 1989)
* *İnanılmaz Halkın ölümü* (televiziya, 1990)

 |
| Animasiya | 
* *Marvel super qəhrəmanları* (1966)
* *İnanılmaz Halk* (1982–1983) (personajlar)

* *İnanılmaz Halk* (1996–1997) (seriyalar)
* *Halk və Z.Ə.R.B.Ə casusları* (2013-2015) (seriyalar)

 |

 |
| Filmlər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Tammetrajlı | 
* *Halk* (2003)
* *İnanılmaz Halk* (2008)

 |
| Animasiya | 
* Marvel Animated Features

 |

 |
| Video oyunlar | 
* *Questprobe featuring the Hulk* (1984)
* *The Incredible Hulk* (1994)
* *The Incredible Hulk: The Pantheon Saga* (1996)
* *The Incredible Hulk* (2003)
* *Hulk* (2003)
* *The Incredible Hulk: Ultimate Destruction* (2005)
* *The Incredible Hulk* (2008)

 |
| Başlıqlar | 
* *İnanılmaz Halk*
* *Halk: Son*
* *Hulk: The Manga*
* *Heyranedici hekayələr*
* *Qəzəbli Halk*
* *5 Ronin*

 |
| Hekayələr | 
* "Planet Halk"
* "Dünya müharibəsi: Halk"
* "Halkların düşüşü"
* "Dünya müharibəsi: Halklar"

 |
| Əlaqəli məqalələr | 
* Digər versiyaları
* Halk 2099
* Halk əlləri
* The Incredible Hulk (Amerikan təpələri)

 |

| ⛭Qisasçılar |
| --- |
| 
* **Yaradıcılar:** Sten Li
* Cek Körbi

 |
| Üzvlər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Əsas üzvlər | Qarışqa-adam · Kapitan Amerika · Halk · Dəmir adam · Tor · Eşşək arısı |
| Digərləri | Şahingöz · Civə · Qırmızı cadugər · Svordsmen · Herakl · Qara pantera · Qara cəngavər · Qara dul · Mantis · Bədheybət · Ay əjdahası · Cəhənnəm pişiyi · İkitapança uşaq · Kapitan Marvel · Şahin · Möcüzə-adam · Tiqra · Qadın-Halk · Monika Rembyu · Starfoks · Namor · Doktor Druid · Alaycı quş · Müharibə maşını · Şey · Ay cəngavəri · Alov quşu · Dağıdıcı adam · Unudulmuş biri · Mister Fantastik · Görünməz qadın · BŞ casusu · Kvasar · Məşəl-adam · Sersi · Skat · Hörümçək-adam · Qum-adam · Hiddət · Maşın-adam · Yaşayan ildırım · Hörümçək-qadın · Kristal · İldırımzərbə · Qara quzğun · Ədalət · Alovlu ulduz · Triatlon · Gümüş pəncə · Qarışqa-adam II · Eşşək arısı II · Kapitan Britaniya · Lyuk Keyc · Şimal porsuğu · Keşikçi · Exo · Ares · Amadeus Ço · Yokasta · Qamət · Vijn · Kapitan Amerika · Hörümçək-qadın · Valkiriya · Şeron Karter · Nova · Qarışqa-adam · Dəmir yumruq · Güc-qadın · Qoruyucu · Doktor Strenc · Qırmızı Halk · Dəlisov · Fırtına · Titrəyiş · Kapitan Britaniya · Venom · Havok · Günəş ləkəsi · Top mərmisi · Kollektor · Şan-Çi · Kapitan Kainat · Əzici · Hiperion · Rouq · Günəş alovu · Dumbot · Viktor Mança · Uçurum · Eks Nihilo · Gecə maskası · Ulduz brendi · Qoruyucu Aleksis · Ronin · Göy Marvel · Güc-adam · Ağ pələng · Kaluu · Nova · Doktor Vudu · Qılıncdiş  · Tor · Miss Marvel · Hörümçək-adam · Kabus Yarışçı · Şahingöz · Şuri · Dedpul · Sinaps · Məşəl-adam · Mahnı quşu · Sincab-qız · Uikkan · Halklinq · Kabel · Nebula · Yaxşı |

 |
| Düşmənlər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Komandalar | Cansız legion · Öldürücü legion · Bəla ustaları · Ali eskadron · Zodiak |
| Fərdi | Baron Zemo · Kolleksiyaçı · Doktor Dum · Kont Nefariya · Yumurtabaş · Qrandmaster · Norman Osborn · Qraviton · Ölüm iblisi · İmmortus · Kanq · Yaşayan Lazer · Maqneto · Mandarin · MODOK · Qırmızı kəllə · Loki · Kosmos kabusu · Taskmaster · Tanos · Altron · Qalaktus |

 |
| Baş qərargahlar | Qisasçılar qərargahı · Qisasçılar adası · Qisasçılar qülləsi |
| Alt komandalar | A-Fors · A-Nekst · Atlas casusları · Qisasçılar AI  · Qisasçılar Akademiyası · Qaranlıq Qisasçılar · Güc İşləri · Böyük Göllər Qisasçıları · Qüdrətli Qisasçılar · Yeni Qisasçılar (üzvlər) · Gizli Qisasçılar · Möhtəşəmlər (üzvlər) · Əsrarəngiz Qisasçılar · Qərb Sahili Qisasçıları (üzvlər) · Gənc Qisasçılar |
| Digər mediada | 

|  |  |
| --- | --- |
| Televiziya | 
* *Qisasçılar. Həmişə birlikdə*
* *Qisasçılar: Yerin qüdrətli qəhrəmanları*
* *Qisasçılar, birləşin!*
* *Marvel Disk Wars: The Avengers*
* *Marvel Future Avengers*

 |
| Film | 
* Marvel Animated Features
* *Qisasçılar*
	+ mükafatlar
	+ film musiqisi
* *Avengers Confidential: Black Widow & Punisher*
* *Qisasçılar: Altron dövrü*
	+ film musiqisi
* *Qisasçılar: Sonsuzluq savaşı*
* *Qisasçılar: Final*

 |
| Videooyunlar | 
* *Avengers in Galactic Storm*
* *Captain America and The Avengers*
* *Disney Infinity: Marvel Super Heroes*
* *Marvel: Avengers Alliance*
* *Marvel Avengers: Battle for Earth*
* *Lego Marvel's Avengers*
* *Marvel Avengers Academy*
* *Marvel's Avengers*

 |

 |
| 
* Həmçinin bax: **Category Kateqoriya** **Non-article page Üzvlər** **Non-article page Başlıqlar**

 |

| ⛭Müdafiəçilər |
| --- |
| 
* Yaradıcılar: Roy Tomas
* Ross Andru

 |
| İlk üzvlər | 
* Doktor Strenc
* Halk
* Namor
* Gümüş sörfçü

 |
| Əsas üzvlər | 
* Klea
* Şeytan-doğrayan
* Qarqoyl
* Cəhənnəm pişiyi
* Gecə şahini
* Qırmızı qoruyucu (Taniya Belinski)
* Satanın oğlu
* Valkiriya

 |
| Yeni komanda | 
* Mələk
* Heyvan
* Bulud
* Buz adam
* Ay əjdahası
* Valkiriya

 |
| Qeyri-rəsmi üzvlər | 
* Andromeda
* İnsan qırğını
* Zəhlətökən

 |
| Düşmənlər | 
* İnanılmaz mutant Alfa
* Dağıdıcı heyət
	+ Talançı
	+ Buldozer
	+ Payldrayver
	+ Şimşək topu
* Dormammu
* Şeytanın emissarları
* Gargantua
* Baş adamlar
	+ Qorilla-adam
	+ Şrunken Bons
	+ Mistik Çondu
	+ Rabi Törsdi
* Nebulon
* Gizli imperiya

 |
| Digər mediada | 
* *Müdafiəçilər*

 |
| Əlaqəli mövzular | 
* Müdafiəçilərin üzvlərinin siyahısı
* *Marvel Feature*

 |