recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Gerb zalıE.P.Hau, 1863Zalın sarayın planında yeri
**Gerb zalı** (*rus.* Гербовый зал) — Sankt-Peterburqdakı Qış sarayında rəsmi tədbirlərin keçirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş geniş zaldır. Zal Hərbi qalereya ilə saray bağının arasında yerləşir.

Tarixi
------

XVIII əsrin sonlarında indiki Gerb zalının yerində, memar Yuri Feltenin layihəsi əsasında inşa edilmiş Ağ qalereya mövcud idi. İmperatriçə II Yekaterinanın hakimiyyəti dövründə bu qalereyada dəbdəbəli saray balları keçirilərdi. 1796-cı ildə imperator I Pavelin göstərişi ilə, hələ 1762-ci ildə çevriliş nəticəsində öldürülmüş III Pyotrla vida mərasiminin keçirildiyi "Matəm zalı"nda, II Yekaterina üçün xüsusi matəm mərasimi təşkil edilmişdi. XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq, "Ağ qalereya" yenidən təyinatı üzrə istifadə olunmağa başlamışdı. Bu zaldan yenidən saray maskaradları, təntənəli qəbullar və balların sasləri gəlirdi. Lakin, 1830-cu ildə Çar I Nikolay bu zala fərqli bir məna vermək qərarına gəldi. Yeni layihənin əsas məqsədi güclü Rusiya imperiyasının qüdrətinin öyülməsi idi.

Oktyabr inqlabından sonra zal, Mariff komissarı Anatoli Lunaçarskinin göstərişi ilə 2000 nəfərlik tutumu olan konsert zalı kimi istifadə olunmuşdur. Hazırda Ermitaj muzeyinin tərkibində olan zal əvvəlki görünüşündə bərpa edilmişdir.

Memarlıq xüsusiyyətləri
-----------------------

Hazırkı görünüşündə zal, 1837-ci ildə sarayda baş vermiş yanğından sonra, memar Vasili Stasovun layihəsi əsasında rus klassisizmi stilində bərpa edilmişdir. Zalın giriş qapısının iki tərəfində qədim rus döyüşçülərini təsvir edən heykəllər qoyulmuşdur ki, heykəllərdə təsvir edilmiş döyüşçülərin qalxanlarında da Rusiya quberniyalarının gerbləri vardır. Bundan başqa, quberniyaların gerbləri qızıl suyuna çəkilmiş nəhəng tunc çilçıraqlarda da vardır.

Ümumilikdə zal kolonnada (sütunlar sırası) ilə əhatə olunmuşdur ki, bu da zalı eyvan xarakterli hissəyə bölür. Zalın mərkəzində XIX əsr Yekaterinburq daş ustalarının əl işi olan iri daş kuzə vardır. Gerb zalının dəbdəbəli görünüşü, qızılı sütunlar arasında düzülmüş fransız stilli pəncərələrlə xüsusi vurğulanmışdır.

* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Описание Гербового зала на сайте Эрмитажа". 2013-01-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-04-13.

Ədəbiyyat
---------

* (ing.) Hermitage Museum Website Arxivləşdirilib 2008-11-19 at the Wayback Machine Published by the Russian state Hermitage Museum. Retrieved 13 October 2008.
* *Norman, Geraldine.* The Hermitage: The Biography of a Great Museum. New York: Fromm International Publishing. 1998. ISBN 0-88064-190-8.

| ⛭Qış sarayı |
| --- |
| Otaqlar | İordan pilləkəni \* Feldmarşallar zalı \* Kiçik taxt zalı \* Gerb zalı \* Hərbi qalereya \* Müqəddəs Georgi zalı \* Böyük saray kilsəsi \* Aleksandr zalı \* Ağ zal \* Qızılı zal \* Şəxsi otaqlar \* Rotunda \* Ərəb zalı \* Malaxit zalı \* Neva anfiladası \* Bağlar | Sankt-Peterburqun gerbi |
| Digər | Böyük Pyotrun domiki \* Qış sarayında yanğın \* Ermitaj |
Nils Abel
**Nils Henrik Abel** (norv. Niels Henrik Abel; 5 avqust 1802[…] – 6 aprel 1829[…]) – Norveç riyaziyyatçısı.

Həyatı
------

Nils Abel pastor ailəsində doğulmuşdur, Kristianiya (indiki Oslo) universitetində təhsil almışdır, Təhslini fəlsəfə elmləri namizədi dərəcəsi ilə bitimişdir. 1822–1823-cü illərin qışında differensial tınliklərin inteqrallanmasına dair böyük elmi iş həyata keçirmiş və bu işinə görə mükafat olaraq ona ölkə xaricində təhsilin davam etdirmık üçün dövlət təqaüdü ayrılmışdır. İlk əvvəl o Berlinə yollanır və 1825-ci ilin sentyabrından 1826-cı ilin fevarlına qədər burada yaşayır. Burada o Avqust Krelemlə tanış olur və Kremel istedadlı norveçlini "*Journal fur reine u. angewandte Mathematik*" jurnalına işə düzəldir. Onun işi xüsusilə elliptik funksiyalar nəzəriyyəsinə dair idi. Nils Abel Karl Qustav Yakobi ilə bu sahəni nəzəçarpacaq dərəcədə inkişaf etdidir.

1826-cı ilin fevralında Abel İtaliyaya yollanır və bir neçə ayı Venesiyada keçirir. İyulda Parisə gedir və ilin sonuna qədər burada qalır. 1827-ci ilin əvvəlində Abel Berlinə qayıdır.

Vətənə qayıtdıqdan sonra o Kristianiya universiteti və mühəndis məktəbinin dosenti təyin olunur. Lakin tezliklə vərəm xəstəliyinə tutulur və vəfat edir. Müəllimi Holmboe tələbəsinin əsələrindən ibarət toplu — "Oeuvres completes" hazırlayır (2 cild, Xrist, 1839).

2002-ci ildə riyaziyatçının anadan olmasının 200-cü ildönümü münasibətilə Norveç hökuməti riyaziyyat üzrə Abel mükafatını təsis etdi.

Aydakı kraterləridən biri də istedadlı riyaziyyatçının adını daşıyır.

Fəaliyyətləri
-------------

Nils Henrik Abel Norveç riyaziyyatçısıdır, müasir cəbrin və cəbri funksiyalar nəzəriyyəsinin əsasını qoymuşdur. Abel beşinci dərəcəli tənliyin radikallarla həlli üzərində çalışmış və dərəcəsi dörddən böyük olan hərfi əmsallı cəbri tənliklərin ümumi halda həll olunmadığını isbat etmişdir. O, radikallarla həll edilən ixtiyari qüvvətdən tənliklər sinfi yaratmışdır. O, bir sıra inteqrallamanmayan funksiyalar tapmış və öz adını daşıyan "Abel inteqralları"nı tədqiq etmişdir. Abel elliptik funksiyalar nəzəriyyəsinin əsasını qoymuşdur.

Mənbə
-----

* "Uşaqlar üçün ensiklopediya. Riyaziyyat.", Bakı, "Şərq-Qərb", 2008. səh.604

İstinadlar
----------

* Nils Abel

Həmçinin bax
------------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. ↑  Абель, Нильс Генрих (rus.). // *Энциклопедический словарь* / под ред. И. Е. Андреевский СПб: Брокгауз — Ефрон, 1890. Т. I. С. 25.
3. ↑  *Ѳ. И. П.* Абель (rus.). // *Энциклопедический лексикон* СПб: 1835. Т. 1. С. 27–28.
"Qələbə Günü"nə həsr olunmuş hərbi parad zamanı Moskva şəhəri üzərində uçuş həyata keçirən Rusiya Aerokosmik Qüvvələrinə məxsus İl-76 və Tu-95 hərbi nəqliyyat təyyarələri.
**Hərbi nəqliyyat təyyarəsi** qoşunların, silah sistemlərinin və digər hərbi təchizatın bir yerdən başqa yerə daşınması üçün istifadə olunan təyyarələrdir. Bu cür təyyarələr lazım olan hərbi ləvazimatın uzaq məsafədə yerləşən döyüş bölgəsinə çatdırılmasında ən effektiv vasitə hesab olunur. Əslində bombardmançı təyyarələrdən əmələ gəlmiş hərbi nəqliyyat təyyarələri İkinci dünya müharibəsində hava-desant bölmələrinin lazım olan yerə çatdırılmasında istifadə olunurdu. Bəzi hərbi nəqliyyat təyyarələri havada yanacaqdoldurma və ya hazırlanmamış pistlərə taktiki, əməliyyat və strateji havadan daşıma kimi çoxfunksiyalı vəzifələrə təyin olunur.

2014-cü ilə olan məlumata əsasən Antonov şirkətinin istehsalı olan Antonov An-124 Ruslan yük götürmə potensialına görə dünyanın ən böyük hərbi nəqliyyat təyyarəsi hesab olunur.

Həmçinin bax
------------

* Antonov An-124 Ruslan
* İlyuşin İl-76
* Tupolev Tu-95

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-07-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-12.
2. ↑  "The world's biggest military transport aircraft". 2021-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-12.

Xarici keçidlər
---------------

* Современные военно-транспортные самолёты на сайте "Уголок неба"
**Ziraat Bank** — Türkiyədəki üç dövlət bankından biri. 1863-cü ildə Osmanlı İmperiyası dövründə Mithat Paşa tərəfindən qurulan *Məmləkət Sandıqlarının* bir hissəsidir.

Tarixçə
-------

Türkiyə Respublikası Ziraat Bankı Anonim Şirkətinin 18 müxtəlif ölkədə 88 yerdə törəmə bankı, filial və nümayəndəlik ofisləri mövcuddur. Ziraat Bank ilk dəfə 1863-cü ildə "Milli Xəzinə" kimi fəaliyyətə başlamışdır. "Xəzinələr" 1883-cü ildə yardım fondları ilə əvəz edilmiş və Bank 1888-ci il tarixindən etibarən rəsmi olaraq "Ziraat Bank" kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1923-cü ildə Türkiyə Respublikasının yaradılması ilə Bankın adı Türkiyə Respublikası Ziraat Bankı adlandırılmışdır. 2000-ci ilin noyabr ayında Ziraat Bankı dövlət bankı statusunu dövlətə məxsus birgə səhmdar cəmiyyəti ilə əvəzləmiş və onun yeni adı Türkiyə Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirkəti ("T.C. Ziraat Bankası AŞ") olmuşdur. Türkiyə Respublikasının Xəzinə Katibliyi 100% səhmlərin tək sahibidir. Ziraat Bankının Baş Ofisi, Türkiyə Respublikasının paytaxtı olan Ankara şəhərində yerləşir və Baş Ofisin bir çox bölmələri ölkənin maliyyə mərkəzi olan İstanbul şəhərində fəaliyyət göstərir.

Ziraat Bankı 2014-cü ildə də əvvəlki illərdə olduğu kimi inkişaf tempini yüksəltmişdir. Belə ki, 2013-cü il ilə müqayisədə, 2014-cü ildə Bankın aktivləri 19% artaraq 108 milyard dollar, kreditləri 27.8% artaraq 74.5 milyar dollar, mənfəəti 21.6% faiz artaraq 1.75 milyard dollar təşkil etmişdir.

Ziraat Bank Azərbaycan
----------------------

Makro genişlənmə strategiyasına müvafiq olaraq Ziraat Bankı, Türkiyə ilə artan əlaqələrindən əlavə iqtisadi artım və sərmayə potensialına və coğrafi strateji mövqeyinə görə Azərbaycanda da "Ziraat Bank Azərbaycan" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti adı altında törəmə Bankını açmışdır. Bank, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən 30 dekabr 2014-cü il tarixində verilmiş 255 saylı lisenziya əsasında fəaliyyətə başlamışdır.

Bank üç səhmdardan ibarət olmaqla açıq səhmdar cəmiyyəti formasında təsis edilmişdir. Bunlardan, 99.98% səsvermə

```
hüququna malik səhmlərin sahibi T.C.Ziraat Bankası Anonim Şirkəti, 0.01% səsvermə
hüququna malik səhmlərin sahibi Ziraat Sigorta Anonim Şirkəti və 0.01% səsvermə
hüququna malik səhmlərin sahibi Ziraat Yatırım Menkul Değerler Anonim Şirkətidir.
```

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ziraat Bank Azərbaycan". Tarixçə. 2020-08-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 aprel 2020.
2. ↑  "Ziraat Bank Azərbaycan". Haqqımızda. 2020-09-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 aprel 2020.

Həmçinin bax
------------

* Ziraat Bank Azərbaycan rəsmi veb-səhifəsi
* Ziraat Bank Türkiyə rəsmi veb-səhifəsi
**Ziyadlı oymağı** — Qacar elinin oymaqlarından biri.

Tarixi
------

Ziyadlı oymağının bir qolu Qarabağda, bir qolu İrəvanda, bir qolu isə Astrabadda məskunlaşmışdı. Tarixçi Məhəmməd Məsum ibn Xocəki-İsfahani "Xülasət əs-səyyar" adlı əsərinin "Ziyadoğlu nəsli və Gəncənin xüsusiyyətləri haqqında qısa məlumat" başlığında yazır: "Mən - Allahın yazıq bəndəsi uğurlu tale sahibi olan bu alicənab şəxsin süfrəsinin kənarında oturanlardan biri kimi zati-alilərinin əmri ilə bu kitabı yazmağa məşğul olarkən özümə vacib bildim ki, qüdrətli və əzəmətli xanın nəsli, əcdadı haqqında da qısaca məlumat verim. Bu qısa məlumatı sidq-ürəklə hazırladım ki, zəmanə adamları xanın nəsil şəcərəsini bilsinlər. Düzdür, bu nəslin şəxsiyyətlərinin layiqli xidmətləri gün kimi aydındır və heç bir tərifə ehtiyacı yoxdur. Lakin bununla belə, mənim rəyimdən belə bir fikir keçdi ki, arif adamların bu nəslin işləri haqqında məlumatları olsun deyə onları bu kitaba daxil edim. Bu mübarək insanın babalarının məskəni Rum vilayəti olmuşdur. Qəriməş Xızr adı ilə tanınan Xızr bəy o diyarda mötəbər bir şəxs olmuşdur. O, Səfəviyyə təriqətinə sidq-ürəklə etiqad etdiyi və o müqəddəslərin işığına ürəkdən bağlandığı üçün eli, qohum-əqrabası ilə birgə vətənini tərk edib Azərbaycana və İraqa köçmüşdür. Xızr bəy bir müddətdən sonra dünyasını dəyişmiş və onun böyük oğlu Ümmət bəy Lahican vilayətində şahənşaha səcdə etmək şərəfinə nail olmuşdur o, zəmanəsinin yeganəsi olan bu şəxslə şahənşahla yaxınlıq mərtəbəsinə yüksəlmişdir. Ümmət bəy hörmət və izzət sahibi Sufi Lahicinin xidmətində olmuş şahənşahlıq lütfü və diqqəti həmişə onun üzərinə kölgə salmışdır. Xalq üçün qorxulu, təhlükəli vəziyyətlərdə bəşəri gücü çatan işləri daha çox o, gördüyü üçün, eləcə də saf etiqadına, fədakarlığına və çoxlu xidmətlərinə görə Ziyadoğlu ləqəbini qazanmışdır". Ziyadlı oymağının bir qolu Qarabağda (Gəncədə), bir qolu Çuxursəddə (İrəvanda) hakimiyyətdə olmuşdur.

Gəncə ziyadlıları tarixi ədəbiyyatda Ziyadoğlu kimi tanınırlar. Onların tayfa başçıları bu yörədə öncə bəylərbəyi, sonra müstəqil xan olmuşlar.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu. Qacarlar və Qacar kəndi. Bakı: "Şuşa", 2008, 334 səh.
* Azərbaycan tarixi şəcərə cəmiyyətinin xəbərləri. 3-cü buraxılış. Bakı: 2001, səh.110-111.

Həmçinin bax
------------

* Qacarlar
* Qarabağ bəylərbəyliyi
**Alma turşusu** və ya **oksikəhrəba turşusu**, НООС-СН(ОН)-СН2-СООН — ikiəsaslı oksiturşu.

100°S-də əriyən rəngsiz kristal maddədir. İlk dəfə 1785-ci ildə ildə K. Şeyele kal almadan almışdır. Üzüm, quşarmudu və bəzi başqa meyvələrdə də var. Alma turşusu bitki və heyvanların tənəffüsündə gedən oksidləşmə prosesinin aralıq məhsullarındandır.

İzomerləri
----------

Alma turşusunun d, l və r-izomerləri vardır.
Alma turşusu əsasən, yeyinti sənayesində, habelə tibdə və boyaqçılıqda işlədilir.

### r-alma turşusu

r-alma turşusunu kəhrəba turşusundan və ya fumar turşularından almaq olar.
Qeyri-fəal (r) alma turşusu 130oC-də əriyən və suda pis həll olan bərk maddədir. Bundan, sinxonin təsir etməklə alınan duzları kristallaşdırma yolu ilə sağ və sol alma turşularını əldə etmək olar.

### l-alma turşusu

l-alma turşusu, almada, sumaqda, üzümdə və başqa meyvələrdə rast gəlinir. Bu alma turşusu bərk maddə olub, asan kristallaşır, 100oC-də əriyir, suda yaxşı həll olur. Sol alma turşusu, şirniyyat işlərində, limonad hazırlamaq üçün və boyaqçılıq işlərində işlənə bilər.

### d-alma turşusu

d-alma turşusu təbiətdə rast gəlinmir. Onu r-alma turşusundan alırlar. d-alma turşusu l-alma turşusunun xassələrinə malik olub, polyarizasiya olunmuş işıq müstəvisini sağa fırladır.

Alma turşusu nəzəri cəhətdən
----------------------------

Valden çevrilməsi ilk dəfə bu turşu üzərində öyrənilmişdir.
1895-ci ildə Valden rasemikləşmənin qarşısını almaq və bu məsələni öyrənmək məqsədilə, alma turşusu ilə təcrübələr aparmış və aşağıdakı nəticələri əldə etmişdir. Sağ alma turşusuna PCl5 ilə təsir etdikdə sol xlorkəhrəba turşusu, sol alma turşusuna PCl5 ilə təsir etdikdə sağ xlorkəhrəba turşusu almışdır, sağ xlorkəhrəba turşusuna AgOH ilə təsir etdikdə sağ alma turşusu, KOH ilə təsir etdikdə isə sol alma turşusu əldə etmişdir.

Valden çevrilməsi praktiki cəhətdəndə əhəmiyyətlidir. Bundan istifadə edərək, stereoizomerləri bir-birinə çevirməkilə onlardan daha əhəmiyyətlisini əldə etmək olur.

Mənbə
-----

* M. Mövsümzadə, P. Qurbanov "Üzvi kimya", 1983.

1. ↑  malic acid (ing.).
**Törəmə meşələr** – İnsan fəaliyyətinin və təbii (kortəbii) hadisələrin təsiri ilə dəyişilmiş meşələr. Bu zaman meşəliyin tərkibi, quruluşu, məhsuldarlığı, ilkin meşələrə xas olan meşəbitmə şəraiti və digər xassələri dərindən dəyişir.

Növləri
-------

Törəmə meşələr ağacların təbii əvəz olunması və təsərrüfat tədbirləri nəticəsində (meşə əkini, xidməti və bərpa qırıntıları) öz ilkin vəziyyətinə bərpa olunması intensivliyindən asılı olaraq qısa müddətli, uzunmüddətli və davamlı uzunmüddətli törəmə meşələrə.bölünür.

1. Qısa müddətli törəmə meşələrdə bu proses əsas meşəyaradan ağac cinsinin (edifikatorun) bir nəslinin həyat müddətində
2. Uzunmüddətli törəmə meşələrdə 2–3 nəsil, davamlı uzunmüddətli törəmə meşələrdə isə 3 nəsildən artıq müddətdə başa çatır.

Azərbaycan respublikasında ilkin palıd və fıstıq meşlərinin yerinə törəmə vələs, dəmirqara və s. meşəliklər və törəmə kolluqlar geniş sahə tutur.

Xarici keçid
------------

* Törəmə meşə

Həmçinin bax
------------

* Meşə

İstinad
-------

1. ↑  Məmmədov Q. Ş. Xəlilov M. Y. Ensiklopedik ekoloji lüğət Bakı 2008
**Avstriya-Macarıstan bankı** (*alm.* Österreichisch-Ungarische Bank‎, mac. Osztrák–Magyar Bank) — Avstriya-Macarıstanın mərkəzi bankı, həmçinin əvvəl Avstriya-Macarıstan İmperiyasının tərkibinə daxil olmuş və milli kredit-pul sistemi olmayan ölkələrin mərkəzi bankı. 1902—1905-ci ildə memar İqnats Alpar tərəfindən Budapeştdə Azadlıq meydanında inşa edilmiş Avstriya-Macarıstan bankının binasında hazırda Macarıstan Milli Bankı yerləşir.

Tarixi
------

Avstriya-Macarıstan bankı 30 sentyabr 1878-ci ildə qurulmuşdur.

Avstriya-Macarıstan imperiyasının dağılmasından sonra, Avstriya və Macarıstanın ortaq şəkildə idarə etdiyi bank Avstriya-Macarıstan kronunu emissiyasına davam etdi, bu pul vahidi Avstriya, Macarıstan və Çexoslovakiyanın ortaq valyutası idi və eyni zamanda digər ölkələrin tərkibinə daxil olmuş Avstriya-Macarıstan ərazilərində dövriyyədə qalmışdır. Yeni dövlətlərin həll etməli olduqları ən vacib problem, məzənnəni sabitləşdirmək və daha da ucuzlaşmasının qarşısını almaq idi. Vəziyyəti düzəltmək üçün Çexoslovakiya təşəbbüs göstərdi. Hər şeydən əvvəl, ölkənin hökuməti Avstriya-Macarıstan bankından müharibə istiqrazları üzrə ödəmələri və Avstriya və Macarıstan hökumətlərinə borc vermə prosesini dayandırmağı tələb etdi. Daha sonra, Avstriya-Macarıstan bankı ilə yeni qurulmuş dövlətlər arasında danışıqlar aparıldı və bu görüşdə bütün yeni dövlətlərə emissiyaya nəzarət etmək üçün öz emissarlarını təyin etməsinə icazə verildi. Bank, öz növbəsində, bütün emissarların xəbəri olmadan borc verməyəcəyinə söz verdi.

Lakin bank qısa müddətdə yeni dövlətlərin hökumətləri ilə razılaşmanı pozdu, istiqraz üzrə ödənişlərə yenidən başladı və Avstriya hökumətinə kredit verdi. Banka olan inamını itirərək yeni dövlətlər iqtisadiyyatlarını özləri təmin etməyə başladılar. 1919-cu ilin yanvarında Avstriya-Macarıstan kronunun dövriyyəsi Xorvatiyada və həmin ilin martında Çexoslovakiyada dayandırıldı. Bunun ardınca, Avstriya-Macarıstan bankının ölkədəki bütün filialları birbaşa hökumətin nəzarətinə keçdi.

Çexiya və Yuqoslaviya krallığında yeni valyutanın tətbiqi Avstriyanı pis vəziyyətdə qoya bilərdi, çünki möhürlənməmiş kronalar bu ölkədə qaldı və bu da inflyasiyanın artmasına səbəb ola bilərdi. Avstriya hökuməti pulları öz ölkəsində möhürləməyə məcbur oldu. Macarıstan pulunu yalnız Rumıniya və Çexoslovakiya ilə müharibə bitdikdən sonra möhürləməyə başladı, Polşa isə bu işi 1920-ci ildə etdi.

31 iyul 1924-cü ildə Avstriya-Macarıstan bankı rəsmi olaraq fəaliyyətini dayandırdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Травин Д. Маргания О.* Глава 4. Австро-Венгрия: Развод по габсбургскому счету // Европейская модернизация. В 2 томах. «Philosophy». 1 (3000 nüs.). М.; СПб.: АСТ, Terra Fantastica. 2004. ISBN 5-17-027096-8.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  Bu şablona bax  | 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 15003366b · ISNI: 0000 0001 2293 1816 · LCCN: n88068447 · NKC: ko2003183588, ko2003183589 · SUDOC: 166954950 · VIAF: 141082965 · WorldCat VIAF: 141082965 |

 |
**Sultan Süleyman türbəsi** — İstanbulun Fateh rayonunda yerləşən XVI əsrdə inşa olunan Süleymaniyyə külliyəsinə aid türbə.

Haqqında
--------

Osmanlı memarlığının ən gözəl nümunəsi olan Süleymaniyyə külliyəsi 1550-1558-ci illərdə inşa olunmuşdur. Külliyə məscid, mədrəsə, darül-hədis, 2 türbə (**Sultan Süleyman türbəsi** və Xürrəm Sultan türbəsi), darüş-şəfa və imarətdən ibarətdir. Külliyənin açılışı 15 oktyabr 1557-ci ildə baş tutdu. Külliyəyə aid olan türbənin inşası isə 1566-cı ildə Memar Sənan tərəfindən tamamlanmışdı. Türbəyə ilk dəfn olunan şəxs 10-cu Osmanlı sultanı Sultan Süleyman oldu. 7 sentyabr 1566-cı ildə davam edən Zigetvar səfəri əsnasında vəfat edən Sultan Süleymanın cənazəsi ordudan gizli şəkildə yarıldı və daxili orqanları sultan çadırının içində qazılan məzarda basdırıldı. Mumyalanan bədəni isə İstanbula göndərildi. Daxili orqanların dəfn olunduğu yerə sonrakı illərdə türbə inşa edildi. Ancaq sonrakı illərdə baxımsız qaldı və kilsəyə çevrildi.

Sultan Süleyman türbəsi Memar Sənanın fərqli əsərlərindən biridir. Səkkizbucaqlı formada olan türbə kəsmə daşdan inşa olunub. Türbənin giriş qapısı üzərinə Məkkədən gətirilən qara daş yerləşdirilmişdir. Daxili isə çinilərlə bəzədilmişdir. Türbədə dəfn edilənlər bunlardır:

* I Süleyman
* I Süleymanın qızı Mihrimah Sultan
* Sultan İbrahimin qızı Beyhan Sultan
* II Süleyman
* Validə Saliha Dilaşub Sultan
* II Əhməd
* II Əhmədin xanımı Rabiyə Sultan
* II Əhmədin qızı Asiyə Sultan
* II Mustafanın qızı Safiyə Sultan

Mənbə
-----

* Arxivləşdirilib 2018-07-02 at the Wayback Machine
**Pakistan Müsəlman Liqası (Q)** və ya **PML (Q)** — Pakistandakı mərkəzçi sağçı millətçi bir siyasi partiyanın mərkəzidir. 2018 Parlament seçkilərinə gəlincə isə 5 yerdən ibarət bir təmsilçiliyə sahibdir. Əvvəllər keçmiş Baş nazir Pərviz Əşrəf o zamankı hökumətinin müttəfiqi olaraq çalışırdı və 2013-cü ildə Pakistan Xalq Partiyası (PXP) ilə birlikdə Pəncab və Bəlucistan əyalətlərindəki rəqibi Pakistan Müsəlman Liqası (N)-na qarşı maliyyə mühafizəkar və mərkəzi sağçı qüvvə olmağı qərara aldı.

Onun rəhbərliyi və üzvləri vaxtilə keçmiş baş nazir Nəvaz Şərif başçılığı ilə Pakistan Müsəlman Birliyinin (Nəvaz) bir hissəsi idi. 1997-ci il ümumi seçkilərdən sonra siyasi fikir ayrılıqları yarandı və nəticədə partiya daxilində fraksiya yaranmasına səbəb oldu. Şücaət Hüseyinin başçılıq etdiyi müxaliflər, 1999-cu ildə baş vermiş hərbi çevriliş cəhdini o vaxtkı Ordu Qərargah rəisi və Qərargah Rəhbərləri Komitəsi Başçısı general Pərviz Müşərrəf rəhbərliyi ilə güclü və səsli dəstək verməyə çağırdılar. 2002-ci ildə, müxalif liderlər, prezident Pərviz Müşərrəf hökumətinə yönəlmiş partiyanı başlatdılar. Sonradan Müşərrəf hökumətinin ayrılmaz hissəsi oldu və öz baş naziri Şövkət Əzizi təyin etdi.

Partiya PML (N) quruluşunu ləğv etməyə başladıqda Dissident lideri Şücaət Hüseyn partiyanın başçısı seçildi. Tam üstünlüyü hökumətin müstəsna dəstəyi və Şərifin ictimai dəstəyini azaltmaq məqsədi ilə partiyaya fürsət verən Müşərrəf aldı.

Milli təhlükəsizlik müşaviri Tariq Əziz 2002-ci il seçkilərində Liqada böyük rol oynadı. Ancaq PML (N) ən böyük mühafizəkar cəbhə və ən böyük müxalifət partiyası olaraq meydana çıxdıqda onun fikri dağıldı. Partiya ayrıca bir birlik meydana gəldikdən sonra parçalanmağa başladıqdan sonra bir çox uğursuzluğa düçar oldu. Böyük üzvlər PML-N-ə qoşuldular və kiçik rəhbərlik olan Pakistan Təhrik-i İnsafa qarşı çıxdılar.

İstinadlar
----------

1. ↑  "IN THE LINE OF FIRE A Memoir According to Time magazine, Pakistan's President Pervez Musharraf". scribd. 26 March 2009. 7 January 2010 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  *Bukhari, Irfan.* "PML-Q: Musharraf's brainchild fractured, failing". Pakistan Today. 25 March 2011. İstifadə tarixi: 18 March 2012.
3. ↑  "PML-Q announces merger with PML-F". Dawn Newspaper. 18 September 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
4. ↑  "Chaudhrys in new League with Pir Pagara". The Express Tribune. 19 September 2010. 12 April 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 June 2020.
**Jetebsovun binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində iki mərtəbəli bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 301 qərar 18 noyabr 1992-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bina Mixail İliç Jerebsova mənsub olmuşdur.

Adres: Taqanroq ş, Frunze küçəsi, 70.

Tarixi
------

İki mərtəbəli villa, Jerebsovun evi XIX əsrin ikinci yarısında inşa edilmişdir. Bina 1860-cı illərdə oldenburqlu və fransız agent olan Aleksandr Federoviç Qemerleyə mənsub olmuşdur. 1970-ci illərdə Şimali Alman İttifaqının konsulu binada xidmət etmişdir. 1872-ci ildə şəhərdə icra hakimiyyəti təsis edilərkən Qermele bu tərkibə daxil edilir. 1880-ci illərdə bina torpaq sahibi, 1-ci gildiya taciri fəxri şəhər sakini M. İ. Jerebsov almışdır. Bu hadisədən sonra binanın qiyməti

Bina 1880-ci illərdə iki mərtəbədən ibarət olan eklektika stilində idi. Onun damında hər metrdən bir amfir quraşdırılmışdır ki, onlarında sayı iyirmidir. Fasadı müxtəlif baralyeflərlə bəzədilmişdir. Əsasən uşaq və qadın başları üstünlük təşkil edir. Əsas girişin önündə yerləşən qapının üzərində iki qapılı pəncərə mövcuddur.
Bina 1992-ci ildə regional əhəmiyyətli mədəni və arxitektur abidələr siyahısına daxil edilmişdir. 1917–1918-ci illərdə Zaamur silah anbarı yerləşirdi. 1918-ci ilin yanvarında baş vermiş üsyan zamanı işçilər bu anbarı ələ keçirmək istəsələrdə bir nəticə verməmiş onlar isı güllələnmişdir. Həmin ilin yanvar-fevral ayları burada şəhər komitəsi yerləşirdi. O zaman şəhər rəhbəri A. K. Qluko idi.

Taqanroqun almanlar tərəfindən işğalı zamanı burada alman əsgər və zabitlərinin dözümlülük evi yerləşirdi. Stasionar xəstəxananın 30 əməkdaşı vardı. Burada 21 yataq vardı.

1925-ci ildən binada yaşayış mənzilləri yerləşir. Birinci mərtəbədə isə dəri-zövhəri disoanseri yerləşir.

Ədəbiyyat
---------

Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

Mənbə
-----

* Таганрог, ул. Фрунце, д. 70. Arxivləşdirilib 2017-02-28 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  "Tacir Jerebsovun evi". 2017-02-28 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-01.
**Palasovun binası** — Rostov vilayəti, Taqanroq şəhəri ərazisində bir mərtəbəli bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 301 qərar 18 noyabr 1992-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bina Mixail Dmitrieviç Alferakiyə mənsub olmuşdur.

Tarixi
------

Bir mərtəbəli villa zirzəmiyə sahibdir. Bina Taqanroq şəhəri, Qreçeskaya ev 61 ünvanında yerləşir. Taqanroqda ХIХ əsrin üçüncü hissəsində inşa edilmişdir. Binanın sahibi Nikolay Dmitrieviç öldükdən sonra evin sahibi onun oğlu bəstəkar Axiles olmuşdur. Ondan sonra isə evin sahibliyi Sergey və Mixaila keçmişdir. Binanın korpusu enişdə, Ukraynski xiyabanı, Qreçeskaya küçəsində ucaldılmışdır.

Binanın fasadı
1880-ci illərin sonları binanı yunan Anton Nomikos satın almışdır. 1910-cu ildən 1925-ci ilə qədər binanın sahibi İvan İvanoviç Minaev olmuşdur. O, binada həyat yoldaşı Yekaterina Petrovna ilə birlikdə yaşayırdı.

Zirzəmiyə malik binanın fasadı qırmızı kərpicdən inşa edilmişdir. Bina 19-cu əsin 3-cü yarısında inşa edilmişdir. Korpusun sahibi tacir Aleksandra Anastaseva olmuşdur.

Binanın fasadl
Zirzəmili bir mərtəbədən ibarət olan bina Ukrayna xiyabanının Qreçeskaya küçəsin baxan istiqamətdə enişdə yerləşir. 1842-ci ildə Aleksandra Anastaeva taqanroqlu tacir Starvo Anastaseviç Anaastasevə ərə getmişdir. 1880-ci ilərdə binanı onlardan Savva Yegoreviç Oalasov satın almışdır. Palasov tütün və tütün məmulatlarınln satışı ilə məşğul idi. Onun Taqanroqun bir neçə rayonunda evi vardı. Binanın zirzəmisində general akarinin ailəsi yaşayırdı. O, hərbi prokuror idi.

ХХ əsrin əvvəllərində binanı Sumlu tacir satın alır. Dmitri Vasileviç Çerevkov Aleksandrovskinin küçəsində bir neçə dükanı vardı. Dmitri 28 dekabr 1906-cı ildə 62 yaşında dünyasını dəyişir. O, vəsiyyətnaməsində 60 min rublu kasıb şagirdlərə ərmağan etmişdir.

Dmitri Vasileviçin ölümündən sonra bina Xarlampiya və Spiridon İvanoviç Mussuri qardaşlarına dövr edilmişdir. Qardaşlar binaya 1925-ci ilə qədər sahiblənmişlər. Burada bir müddət Taqanroq kommersiya uçilişinin alman dili müəllimi Matvey İvanoviç Şmidt yaşamışdır.

Arxitektura
-----------

Düzbucaqlı formalı pəncərəyə malikdir. Pəncərələr iki korpus korpusdan ibarətdir. Əsas girişi Qreçeskaya küçəsinə baxır. Fasadı karniz və kolonnalarla bəzədilmişdir.

Sovet hakimiyyəti illərində bina milliləşdirilmişdir. Hazırda binada yaşayış mənzilləri yerləşir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir

Ədəbiyyat
---------

* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой… (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Таганрог ул. Греческая, 61". 2020-11-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-01.
**Kulpinin binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində iki mərtəbəli bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 124 qərar 31 dekabr 2002-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bina Dmitri Feodoroviç Kulpinə mənsub olmuşdur.

Adres: Taqanroq ş, Petrovskaya küçəsi, 30.

Tarixi
------

Bina 1870-ci ildə inşa edilmişdir. Taqanroq şəhəri Nekrasov xiyabanının kəsişməsində, Petrovskata küçəsi ev 30 ünvanında yerləşir. Ən əvvəllərdən binada zabit Pavl Buyanovskinin ailəsi yaşayırdı. ХIХ əsrin 80-ci illərindən 1918-ci ilə qədər binada onların yaxın qohumu olan Anton yaşayırdı.

Binanın ilk sahibi türk xidmətçisi olan İvan Kontemirov olmuşdur. O, binanı XIX əsrin 70-ci illərində tacir Dmitri Fediroviç Kulpinə satmişdir. Dmitri Fediroviç Kulpin inanclı birisi idi. O, Nikolayevsk uşaq sığınacağındakı kilsədə işləyirdi. Binanın alınmasın xərclənın pulu o xlrda ticarətlə məmğul olması sayəsində əldə etmişdi.

XX əsrin əvvəllərində binaya sahiblik Kulpinin varislərinə keçmişdir. 1925-ci ilə qədər binanın sahibi Boris Fedoroviç Kulpin olmuşdur. Bjndan sonra isə bina milliləşdirilmişdir.

1910-cu illərdə otaqların bir necəsində A. P. Semenyute yaşamışdır. Semenyute 1912-ci ilin sentyabrında vəfay etmişdir. Bir zamanlar bu binada madam N. Fivetin emalatxanası yerləşirdi. O, burada tikiş işləri ilə məşğul olurdu. Hətta istəyənlərə sənətin sirlərini öyrədirdi.

1928-ci ildə binada mebel emalatxanası işləyirdi. Sinradan burada sosial tərbiyə instutu yerləşmişdi.

Arxitektura
-----------

Düzbucaqlı pəncərələrə malikdir. Kənarlarını qırmızı kərpicdən olan karnizlər bəzəyir. Birinci mərtəbənin pəncərə kənarları isə qəsr daşları ilə bəzədilmişdir. Binanın kəbarında qüllə vardır.

Sovet hakimiyyəti illərində bina milliləşdirilmişdir. Hazırda binadan yaşayış binası kimi istifadə edilir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir.

Ədəbiyyat
---------

Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.

Mənbə
-----

* Улица Петровская Таганрог Arxivləşdirilib 2018-04-06 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  "Таганрог ул. Петровская, 30". 2013-10-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-01.
Jan Mabilonun 1681-ci ildə yazdığı *De re diplomatica* əsərinin səhifə başlığı
**Diplomatika** (*amerikan ingilis.* Diplomatics; *britaniya ingilis.* Diplomatic) - sənədlərin, xüsusən də tarixi sənədlərin kritik təhlilinə əsaslanan elmi disiplin. Sənəd yaradıcıları tərəfindən istifadə olunan konvensiyalara, protokollara və formullara diqqət yetirir və bunlardan sənədlərin yaradılması, məlumat ötürülməsi prosesləri və sənədlərin qeyd etməyi təklif etdiyi faktlar ilə reallıq arasındakı əlaqələri artırmaq üçün istifadə edir.

Bu sahə əvvəlcə kral və papa kilsələri tərəfindən verilmiş rəsmi nizamnamələrin və diplomların həqiqiliyini öyrənmək və təyin etmək üçün bir vasitə kimi inkişaf etmişdir. Daha sonra eyni əsas prinsiplərin bir çoxunun digər rəsmi sənəd və hüquqi sənədlərə, xüsusi məktublar kimi qeyri-rəsmi sənədlərə və ən son olaraq elektron qeydlərin metadatasına tətbiq oluna biləcəyi qəbul edildi.

Diplomatiya tarixin köməkçi elmlərindən biridir. Paleoqrafiya disiplininə bənzəsə də, qarışdırılmamalıdır. Əslində, texnikaları mətn tənqidi və tarixi tənqid ədəbi fənləri ilə daha çox ortaqdır

İstinadlar
----------

1. ↑  *Brooke, Christopher N. L.* "The teaching of Diplomatic". Journal of the Society of Archivists. 4. 1970: 1–9. doi:10.1080/00379817009513930.
2. ↑  *Beal, Peter.* A Dictionary of English Manuscript Terminology, 1450–2000. Oxford: Oxford University Press. 2008. səh. 121.
3. ↑  *Duranti, Luciana.* "Diplomatics: New uses for an Old Science". Archivaria. 28. 1989: 7–27 (12). 2018-10-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-12-26.
**Yankeleviçin binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində iki mərtəbəli bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 124 qərar 31 dekabr 2002-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bina Dmitri Feodoroviç Kulpinə mənsub olmuşdur.

Adres: Taqanroq ş, Petrovskaya küçəsi, 32.

Tarixi
------

Bina XIX əsrin dördüncü rübündə inşa edilmişdir. Taqanroq şəhəri Petrovskaya küçəsi ev 32 ünvanında yerləşir. Bina Mekrasov xiyabanında qərarlaşırdı. Bu bina elə böyük olmayan bir mərtəbəli tikili idi. Görünüş baxımından uzun bina 400 rubl qiymətində qiymətləndirilirdi. Bina kərpiçdən inşa edilmişdi.

XIX əsrin dördüncü rübünün sonlarına yaxın binada üç dul qadın yaşayırdı: baş məsləhətçi Aleksandr Qirenin dul arvadı, kollec məsləhətçisi Yekaterina, general-mayor Rındinin qul arvadı. Bu üç dul qadınların ortaq cəhəti rus heykəltaraşı İvan Petroviç Martosun əmisi uşaqları olması idi.

Binanın sahibi iqtisad məhkəməsinin nümayəndəsi Martos olmuşdur. Binanın önündə iri bağça olmuşdur. Ev sahibləri burada gül əkir və ona qulluq edirdilər. Bağça Qreçeskaya küçəsinə açılırdı. 1825-ci ildə burada imperator I Aleksadr və onun həyat yoldaşı Yelizaveta Alekseevna olmuşdur.

1891-ci ilin oktyanrında 20 ara ilə Aleksadra Davıqova Qire və Yekaterina Petrovna dünyalarını dəyişmişdir. Birincisi 90, ikincisi isə 89 il həyat sürmüşdür.

Onların ölümündən sonra binada tacir Yakov Yankeleviç yaşayırdı. Nikolay Talalaev isə binaya köykənmiş N6 binasını inşa etdirmişdir. XX əsrdə birmərtəbəli binanın yerində tacir Şaya-Ber-Leyb Simonoviç iki mərtəbəli bina inşa etdirmişdir. Bu zaman binanın qiyməti 14 min rubla qalxmışdır.

Binanın son sahibləri şəhər məsləhətçisi Yakov Sotnikovun qızları: Sofiya və Vera olmuşdur.

1912-ci ildə binada "Zaimnı sbıt" adlı mağaza olmuşdur. Mağazanın sahibi M. Olşvanq idi. Bir dəfə binaya polislər gəlmiş və burada axtarış aparmışdır. Onlar burada oğurlanmış malları axtarırdılar. Olşvanq bir müddətə həbs edilmişdir. 1912-ci oldə binada Taqanrov limanının idarəsi yerləşirdi. Qonşu bibada isə limanın rəyisi A. P. Semenyut yaşayırdı. Böyük Vətən müharibısinə qədər 1918-ci ildən burada həkim D. Zimontun tibb kabineti yerləşirdi. O, qulaq, boğaz, burun üzrə mütəxəsis idi. Burada Akeksandr Nikolayeviç Kan praktika keçmişdir

Arxitektura
-----------

Pəncərələri düzbucaqlıdır. Qırmızı kərpiçlərlə işlənmişdir. Binanın kənarlarında uzun eyvanlar vardır. Əsas giriş binanın küncündə yerləşir. Sovet hakimiyyəti illərində bina milliləşdirilmişdir. Hazırda binada yaşayış mənzilləri yerləşir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir.

Ədəbiyyat
---------

Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Таганрог ул. Петровская, 30". 2013-10-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-02.
**Trenyovun binası** — Rostov vilayəti Konstantinovsk şəhəri ərazisində yerləşən tarixi arxitektur bina. Bina 1895-ci ildə inşa edilmişdir. Binada 1914–1916-cı illər ərzində rus dramaturqu, Talin mükafatı laureatı Konstantin Andreyeviç Trenyov yaşamışdır. Zirzəmiyə sahib tikili bir mərtəbədən ibarətdir.

Adres: 347250, Rostov vilayəti, Konstantinovsk ş, Tenyov xiyabanı, 9.

Tarixi
------

Konstantinovsk Trenyov xiyabanı, ev 9 ünvanında yerləşən iki mərtəbəli kərpiçdən ibarət olan bina. Bu binada 1914–1916-cı illərdə sovet dramaturqu, Stalin mükafatı laureatı Konstantin Andreyeviç Trenyov yaşamışdır. K. А. Trenyov Xarkov quberniyası, Volçanski qəzası, Romaşkovo xutorunda, Andrey Kirilloviç Trenyovun ailəsində anadan olmuşdur. Bir müddətdən Andrey Kirilloviç Trenyakovun ailəsi Xarkovdan Don vilayətinə, Millerovo dəmiryolu stansiyası, Mokraya Juravka xutoruna köçür.
Konstantin Andreyeviç Zemnaya məktəbi, Dones dairə uçilişində, Xarkov torpaqşunaslıq uçilişində, Don ilahi seminariyası, Sankt-Peterburq ilahi akademiyası və Peterburq arxeologiya instutunda oxumuşdur. Trenyov arxeoloq, aqronom, tarixçi və yazıçı idi. O, "Donskaya reç" və "Donskaya jizn" adlı qəzetlərdə işlənmişdir. Konstantinovsk qəsəbəsində ezamiyyətdə olarkən Larisa İvanovna Sokolska ilə tanış olmuşdur.

Evlənən Trenyakov 1914–1916-cı illər ərazində Konstantonovskda İonna Sokolski məbədi yaxınlığında yaşamışdır. Pokrovski kilsəsində yerləşən dini məktəbdə tədris etmişdir. Binada vaxtı ilə kitabxana yerləşmişdir. Böyük Vətən müharibəsi zamanı bina yanğına məruz qalmışdır.

Təsviri
-------

Kərpiçdən inşa edilmiş bina İoanna Sokolski kilsəsi yaxınlığında yerləşir. Bina 1895-ci ildə inşa edilmişdir. A. K. Trenyovun 100 illiyi münasibətilə Rayon icraiyyə komitəsinin 1977-ci il 12 oktyabr 311 saylı qərarı ilə binanın fasadında memorial lövhə quraşdırılmışdır. Ağ mərmərdən ibarət olan lövhədə yazılır: "Bu binada 1914–1916-cı illərdə dahi yazıçı və dramaturq Konstantin Andreyeviç Trenyov işləmiş və yaşayışdır"

Mənbə
-----

* БИБЛИОТЕКА В ИСТОРИИ ГОРОДА Arxivləşdirilib 2018-01-01 at the Wayback Machine
* Иванова Л. А. Тренёвы и Тренёвка // *Донской временник. Год 2006-й*: краеведческий альманах / Донская государственная публичная библиотека. Ростов-на-Дону, 2005.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Дом Тренёва". 2018-11-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-15.
**Srabionovun binası** (**"Petroqrad" mehmanxanası** — Rostov vilayəti Rostov-na-Donu şəhəri ərazisində yerləşən bina. Bina 1910-cu illərdə arxitektor Aruyan Xeristoforoviç Zakiev tərəfindən layihələndirilmişdir. Bina Rostov-na-Donu ərazisində regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxil edilmişdir. İlk əvvəllər bina S. D. Srabionova məxsus olmuşdur. Burada "Petroqorod" adlı mehmanxana yerləşirdi. 1925-ci ildə isə bina milliləşdirilmişdir. Burada "Delovoy dvor" mehmanxanası yerləşirdi. 1940-cı illərdə mehmanxana "Don" adını daşıyırdı. Hazırda isə binada On beşinci apellasiya məhkəmədi yerləşir. 2009–2013-cü illərdə binada əsaslı təmir işləri aparılmışdır.. Hazırda binanın vəziyyəti idealdır. Məhkəmə binası kimi istifadə edilsədə regional mədəni irs kimi qruma altındadır.

Arxitektur xüsusiyyətləri
-------------------------

Strabionovun binası Temernis küçəsi ilə Qaxetnaya xiyababının kəsişmində qərarlaşır. Küçəyə baxan fasad simmetrik kompazisiyya sahibdir. Binanın künc hissələri xüsusi elementlərlə işlənmişdir. Mərkəzi hissəsində attik arkalı konfiqurasiya mövcuddur. Kənarları attika, dekorativ güldan və balonlarla işlənmişdir. Eyvan formalı çıxıtılar binanın gözəlliyinə sanki bir rəng qatır. Finanın fasadı isə relyef və dekorativ qara suvaqla işlənmişdir. Binanın əsas girişi Qazetnaya xiyabanı istoqamətinə açılır və arka ilə bəzədilmişdir. Bu hiddə qadın maskası qorelyeflə işlənmişdir.

* Bitanın təmiriBitanın təmiri
* FasadFasad
* Əsas girişin arpasıƏsas girişin arpası

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)". Официальный портал Правительства Ростовской области. 2013-09-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-14.
2. ↑  "Схема расположения здания суда". Официальный сайт Пятнадцатого арбитражного апелляционного суда. 2014-04-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-15.
3. ↑  "Справка о выданных разрешениях на строительство по объектам капитального строительства в г.Ростове-на-Дону в III квартале 2012г" (PDF). rostov-gorod.ru. 2017-02-17 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-15.
**Luseyl** (*ərəb.* لوسيل‎ *Lūsayl*) – Qətərin ikinci ən böyük şəhəri. Əd-Dəayin bələdiyyəsinin şimalında, Doha şəhər mərkəzindən 23 km şimalda, Qərb sahili laqununun şimalında yerləşir. Şəhərin sahəsi 38 km², əhalisi isə 198.000 təşkil edir. Şəhərdə yaxta limanları, yaşayış binaları, ticarət bölgələri, ada kurortları, bahalı ticarət və əyləncə mərkəzləri, qolf meydançaları, süni adalar, əyləncə bölgələri yerləşir. Tikinti işləri davam etməkdədir. Şəhərin tikintisində *Qatari Diar* və *Parsons* şirkətləri iştirak edir.

Şəhərdə tikilmiş Luseyl Stadionunun tutumu 80.000+ nəfərdir və 2022-ci ildə Futbol üzrə Dünya çempionatının açılış və final oyunlarına ev sahibliyi edəcək. 2015-ci ildə Luseyl İdman Arenasında Həndbol üzrə Dünya çempionatının bəzi oyunları baş tutmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Brandon Griggs.* "2022 World Cup city rises in the desert". CNN. 19 August 2014. 12 July 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 oktyabr 2017.

Xarici keçidlər
---------------

* lusail.com — Lusail rəsmi saytı
* Lusail şəhərinin tikinti profili
**Lotos məbədi** (*ing.* Lotus Temple) — Bəhai dininin Asiya qitəsi üzrə əsas ibadət mərkəzi. Lotus məbədi Hindistanın Nyu-Dehli şəhərində yerləşir. Binanın görünüşü nəhəng lotos gülünü xatırladır və 27 ləçəkdən ibarətdir. Həmin ləçəklər 3 mərtəbə formasında qurulmuşdur. Məbədin hündürlüyü 34 metrdir və məbədin daxilində 1.300 nəfər insan eyni anda ibadət edə bilər.

Məbədin unikallığı ondadır ki, burada bir ədəd də olsa düz xətt boyunca yerləşən hissə yoxdur. Məbədin tikilməsi üçün 100 milyon hind rublu xərclənmişdir. Məbədin tikilməsinə görə İrandan Fariburz (Fariburz Sahba) dəvət edilmişdir. Tikinti işləri 1980-ci ildə başlamışdır və 1986-cı ilin dekabrında yekunlaşdırılmışdır. Lakin bildirək ki, tikinti üçün nəzərdə tutulmuş yer hələ 1953-cü ildə alınmışdır.

Məbədə daxil olmaq üçün bütün insanlar ilk öncə ayaqqabılarını çıxartmalıdır. Həmçinin məbədin daxilinə girmək üçün də gələn şəxslərdən heç bir maddi vəsait tələb olunmur. Məbədin daxili olduqca sakit və səssiz olur, orada hündürdən danışmağa icazə verilmir, hətta fotoşəkillərin çəkilməsi və video görüntüyə almaq da qəti qadağandır. İçəri sərindir, çünki xüsusi sərinləşdirmə sisteminə malikdir. Məbədin tam mərkəzində qızıldan hazırlanmış bürc qoyulmuşdur. Ətrafında isə gələnlərin rahatlığını təmin etmək üçün bir neçə stol yerləşdirilib.

Məbədin ətrafında 9 hovuz yerləşir və burada da sakitliyə nəzarət olduqca güclüdür. Həmçinin hovuz və həyəti də insanlar qoruyur və daima təmiz saxlayır. Hovuzun içərisindəki su həmişə təmiz və büllurdur. Nyu-Dehli şəhərinin əsas turistik tikilərindən biri olan Lotos məbədinə hər il milyondan çox turist ziyarət edir.

Qalereya
--------

* Lotos məbədi
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------


Vikianbarda Lotos məbədi ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Rinay Malakofauna Muzeyi** Bakı şəhəri, Səbail rayonu, İbrahim Məmmədov 2A ünvanında yerləşir. Muzeydə nümayiş olunan eksponatlar okeanın dərinliklərindən toplanıb.

Tarixi
------

1932-ci ildən Sadıq Qarayev dəniz və okean faunasını əks etdirən bu kolleksiyanı toplamağa başlayıb.

1986-ci ildə Sadıq Qarayevin oğlu, geologiya-mineralogiya elmləri namizədi, professor Tofiq Qarayev atasının yolunu davam etdirərək muzeyi yaradıb.

Muzey rəsmi olaraq 1989-cu ildə təşkil edilmiş.
T. Karayev 1986-ci ildə yaradılan muzeyin tarixçəsi barədə danışır: 

```
"Atam Sadiq Karayev 1932-ci ildən 1937-ci ilə qədər İngiltərədə və ABŞ-da neft üzrə ekspert işləyib. O zaman milyonçular müxtəlif pullar, markalar, şəkillər yığırdılar. Atam neftçi olduğundan molyuska qabıqları toplayırdı.Hər ezamiyyətdən gələndə bir çamadan molyuska qabığı gətirərdi. Həmin çamadan hazırda Tarix Muzeyindədir".
```

Ekspozisiyası
-------------

  

Muzeyin ümumi kolleksiyasında 5 minə yaxın eksponat toplanıb.4 mindən çoxu Heydər Əliyev Fonduna bağışlanıb. 
Muzeyinin kolleksiyasında dünyanın müxtəlif okean, dəniz və göllərindən tapılmış 2000-dək molyuska qabığı (pelesipoda, qastropoda) nümunələri təqdim olunur. Sistemləşdirilmiş malakofauna 86 cinsdə nümayiş etdirilir. Toplunun unikallığı onunla səciyyələnir ki, burada müasir dəniz və yerüstü fauna mollyuskalarından başqa eyni zamanda 2000 il bundan öncə Ağcaqıl və Abşeron paleodənizlərində mövcud olan şirin su mollyuska qabıqlarına həsr edilmiş stendlərlə təqdim olunur. Bu toplunun bəzi nümunələri Avstraliya, Argentina, indoneziya milli muzeylərində nümayiş etdirilir.Mollyuska qabığlarına hərs edilmiş geniş elmi materiallara əsasən professor Karayev Tofiq Sadıxoğlu yeni cins Dzejrantçholia və bir neçə digər yeni növ mollyuskalar kəşf etmiş və onların monoqrafik təsviri verilmişdir. Muzey sərgilərində eyni zamanda dəniz ulduzlarının, kirpilərin və tısbağaların nümunələri də nümayiş etdirilir. Muzey ekoloqlar, paleontoloqlar, paleocoğrafiyaçılar üçün böyük maraq və əhəmiyyət kəsb edir.
Medal və diplomlarla təltif edilən muzey müxtəlif beynəlxalq sərgilərdə təmsil olunub. Eksponatları 14 ölkədə nümayiş etdirilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "DÜNYANIN YEGANƏ MUZEYİ AZƏRBAYCANDA". 2020-09-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-27.

Xarici keçidlər
---------------

* Üç okeandan toplanan molyuskalar "Rinay" malakofauna muzeyindən
**Qan sorucusu** (lat. *Shistosomum haematobium*)-Yastı qurdlar tipinə aid olan növ.

Xarici quruluşu
---------------

Erkək fərd 10–15 mm uzunluqda olub, qarın nahiyəsində boylama istiqamətdə novşəkilli büküş vardır. Dişilər erkəklərə nisbətən bir az uzun (20mm) və ensiz olurlar. Dişi fərd erkəyin novşəkilli büküşündə yerləşir və onlara həmişə cüt halda təsadüf olunur. Bu xüsusiyyətlərinə görə də fəsiləyə şistozomatidlər adı verilmişdir ( şisto- ikiləşmiş, zoma- bədən deməkdir).

İnkişafı
--------

Dişi fərd iti tikancığı olan yumurtalarını dal bağırsağın və sidik kisəsinin qan damarlarına tökür. Yumurtalar iri oval formada olub, uzunluğu 0,120-0,160 mm, eni isə 0,040-0,060 mm-dir. Yumurtalar tək-tək qoyulur, onda formalaşmış mirasidi sürfəsi olur. Yumurtada olan tikancıq vasitəsilə onlar sidik kisəsinə keçir və sidiklə xarici mühitə düşürlər. Yumurtadan çıxan mirasidi şirin suda yaşayan yumşaqbədənlinin bədəninə daxil olur və sporosistaya çevrilir. Sporosistada serkarilər formalaşır və yumşaqbədənlini tərk edərək suya düşürlər.

Həyat tərzi
-----------

Qan sorucusu qarın boşluğunun və sidik kisəsinin iri vena qan damarlarında parazitlik edir. Qan sorucularının məməlilərdə, quşlarda parazitlik edən növləri də vardır.

İnsan həyatına təsiri
---------------------

Serkarilər suda işləyən və ya çimən insanın dərisindən keçərək, onların qan damarına keçir və inkişaf edərək yetkin mərhələyə çevrilir. Qan sorucusu təhlükəli şistozomatoz xəstəliyini törədirlər.

Çoxalması
---------

* Ayrıcinslidir.

Həmçinin bax
------------

* Yastı qurdlar
* Pişik sorucusu

Xarici keçidlər
---------------

* Schistosoma haematobium (miracidium)
* Schistosoma haematobium (out from the egg shell)

Mənbə
-----

* Bəhlul Ağayev, Zülfiyyə Zeynalova Onurğasızlar Zoologiyası Bakı 2008

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
2. ↑  *Weinland D. F.* Human cestoides : an essay on the tapeworms of man : giving a full account of their nature, organization, and embryonic development, the pathological symptoms they produce, and the remedies which have proved successful (ing.). 1858. P. 87. doi:10.5962/BHL.TITLE.59479
**Raymund Bado** (mac. Badó Rajmund; 15 avqust 1902, Budapeşt – 31 dekabr 1986, Nyu-York, Nyu-York ştatı) — macar Yunan-Roma güləşçisi, Avropa çempionu.

Raymund Bado 1902-ci ildə Budapeştdə anadan olmuşdur. 1924-cü ildə cavan olmasına baxmayaraq, o, Olimpiya yığmasına daxil edilmişdi və Paris Olimpiya Oyunlarında 82,5 kq-dan yuxarı çəki kateqoriyasında gümüş medalı qazanmışdır. 1925-ci ildə o, Avropa Çempionatının gümüş medalını qazana bilmişdir və 1927-ci il Avropa Çempionatında birinci yeri tutdu. 1928-ci ildə o, Amsterdam Olimpiya Oyunlarında iştirak etdi, amma orada yalnız altıncı oldu.

1934-cü ildə Raymund Bado Misirə köçdü və orada məşqçi kimi fəaliyyət görməyə başladı. Onun sonrakı həyatı haqqında məlumat demək olar ki yoxdur.

Xarici keçidlər
---------------

* Raymund Bado Arxivləşdirilib 2020-04-18 at the Wayback Machine — *Sports-Reference.com* saytında Olimpiya statistikası (ing.)
* Raymund Bado — *International Wrestling Database* saytında profili (ing.)