**Qalaktik koordinat sistemi** göy koordinat sistemidir, Günəş kimi onun mərkəzidir.

Qalaktik koordinat sistemində əsas müstəvi olaraq bizim daxil olduğumuz ulduz sisteminin — Qalaktikanın müstəvisi qəbul olunmuşdur. Qalaktika müstəvisinin göy sferi ilə kəsişdiyi böyük göy dairəsinə **qalaktik ekvator** deyilir. Qalaktika müstəvisi ekvator müstəvisi ilə **62°.6**-lik bucaq əmələ gətirir. Qalaktika müstəvisinə perpendikulyar olan və dünyanın mərkəzindən keçən xəttə **Qalaktikanın oxu** deyilir. Qalaktikanın oxu iki nöqtədə göy meridianını kəsir. Bu kəsişmə nöqtələrindən dünyanın şimal qütbünə yaxın olan **Qalaktikanın** **şimal qütbü L**, dünyanın cənub qütbünə yaxın olan isə **Qalaktikanın cənub qütbü L′** adlanır.

Qalaktikanın qütblərindən və verilmiş göy cismindən keçən böyük göy yarımdairəsinə **qalaktik enlik dairəsi** deyilir.

Şəkil 1. Qalaktik koordinat sistemi

Qalaktik uzunluq
----------------

Qalaktik ekvator boyunca C Qalaktika mərkəzindən verilmiş göy cisminin qalaktik enlik dairəsinə qədər olan qövsün uzunluğuna **qalaktik uzunluq l** deyilir.

l= ᑌCK

Qalaktik uzunluq 0**°**- 360**°** arasında qiymətlər ala bilər.

Qalaktik enlik
--------------

LML' qalaktik enlik dairəsi boyunca Qalaktika müstəvisindən M göy cisminə qədər olan qövsün uzunluğuna **qalaktik enlik b** deyilir.

b= ᑌKM

Qalaktik enlik 0**°**- 90**°** arasında qiymətlər ala bilər.

Təyin edilməsi
--------------

İlk qalaktik koordinat sistemi 1785-ci ildə Villiam Herşel tərəfindən istifadə edilmişdir. Lund Rəsədxanası 1932-ci ilə qədər bir neçə dərəcə fərqlənən bir sıra müxtəlif koordinat sistemləri istifadə edilmişdir. Bu, Lund gözətçiliyi əsasında standart bir qalaktik koordinat sistemini bir qalaktik şimal qütbündə R və qalaktik təyyarə və ekvatorial düzləmin kəsişdiyi nöqtədə 0 ° uzunluqdadır.

Motion of Earth and Sun around Milky Way 
1958-ci ildə Beynəlxalq Astronomiya Birliyi qalaktik nöqtəli hidrogenin hidrogen xəttindən radioaktiv izlənilməsinə istinad edərək qalaktik uzunluqun 32 °-ə və genişliyi 1,5 ° -ə dəyişməsini dəyişdirən qalaktik koordinat sistemini müəyyən etmişdir. Qalaktik uzunluq doğru yüksəlişlə eyni istiqamətdə artır. Qalaktik en, şimal qalaktik qutuya doğru pozitivdir, Günəşdən keçən bir təyyarə və qütblərin ± 90 ° olduğu zaman qalaktik ekvatora paralel 0° təşkil edir.

Düzbucaqlı koordinatlar
-----------------------

Bəzi tətbiqlərdə qalaktik uzunluq və enlik və məsafə əsasında düzbucaqlı koordinatlardan istifadə edilir. Uzaq keçmişə və ya gələcəyə aid bəzi işlərdə qalaktik koordinat sistemi x-oxun həmişə qalaktikanın mərkəzinə girməsi üçün fırlanan kimi qəbul edilir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  C. M. Quluzadə "Klassik Astronomiya" Bakı, 2007
2. 1 2  Blaauw, A.; Gum, C. S.; Pawsey, J. L.; Westerhout, G. (1960). "The new IAU system of galactic coordinates (1958 revision)". *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society*. **121** (2): 123.
3. ↑  Reid, M. J.; Brunthaler, A. (2004). "The Proper Motion of Sagittarius A\*". *The Astrophysical Journal*. The American Astronomical Society. **616** (2): 874, 883. arXiv:astro-ph/0408107.
4. ↑  "Searching for Stars Closely Encountering with the Solar System". *Astronomy Letters*. **36** (3): 220–226. arXiv:1003.2160.