recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ceyms Brendan Bennet Konnolli** (d. 28 oktyabr 1868; Boston, Birləşmiş Ştatlar - ö. 20 yanvar 1957; Broкlin, Birləşmiş Ştatlar) — Birləşmiş Ştatları təmsil edən yüngül atlet. Ceyms Konnolli 1896 Afina Olimpiadasında bir qızıl, bir gümüş və bir bürünc medal, 1900 Paris Olimpiadasında isə bir gümüş medal qazanıb.

Həyatı
------

Ceyms Konnolli 1868-ci ilin 28 oktyabr günündə Birləşmiş Ştatların Massaçusets ştatının Boston şəhərində anadan olub. 1957-ci ilin 20 yanvar tarixində isə həmin ştatın Broкlin şəhərində ömrünün 88-ci yaşında vəfat edib.

### Afina Olimpiadası

Ceyms Konnolli 1896-cı ildə Yunanıstanın Afina şəhərində I Yay Olimpiya Oyunlarına üç yarış üzrə qatıldı. Hündürlüyə tullanma yarışlarında mübarizə aparan Konnolli 1.65 metr nəticəyə imza atdı və Birləşmiş Ştatların digər nümayəndəsi Robert Qarrett ilə birgə I Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalını qazandı.

Konnolli uzunluğa tullanma yarışlarında isə 5.84 metr nəticə göstərdi və I Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı. Üçtəkanla tullanma yarışlarında 13.71 metr nəticə göstərən Ceyms Konnolli Afina Olimpiadasında özünün birinci və yeganə qızıl medalını qazandı.

### Paris Olimpiadası

Ceyms Konnolli 1900-cı ildə Fransanın Paris şəhərində II Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Konnolli həmin yarışlarında ancaq üçtəkanla tullanma növündə mübarizə apardı. Üçtəkanla tullanmada Ceyms Konnolli 13.97 metr nəticəyə imza atdı və Paris Olimpiadasının gümüş medalını qazandı.

İstinadlar
----------
Mixail Vasilyeviç Lomonosov (1711–1765) M.V.Lomonosov iqtisadi coğrafiya terminini ilk dəfə olaraq elmə gətirmişdir.

Yaranması
---------

XVIII əsrdə Rusiyada coğrafiyanın inkişafında alimlərin xüsusi əməyi olmuşdur. Əldə edilmış məlumatların təhlili, xəritələrin ümumiləşdirilməsi, ərazilərin mənimsənilməsi vacib vəzifə idi. Rus alimi M.V.Lomonosov (1711–1765) "Coğrafiya" sahəsində xüsusi əhəmiyyəti olan işlər görmüşdür. 1739-cu ildə Rusiya Elmlər Akademiyasında yaradılmış "Coğrafiya" departamenti 1745-ci ildə "Rusiya Atlası"nı hazırladı. Lomonosov quberniyalar haqqında məlumat toplamaq və Atlası yenidən nəşr etmək üçün 1758-ci ildə onlara xüsusi sorğu sualları göndərdi. Burada iqtisadi məlumatların da olması, onların təhlillərinin aparılması "iqtisadi coğrafiya" sözünün yaranmasına səbbəb oldu. Bu termini ilk dəfə Lomonosov işlətmışdir. O, həmçının Şimal dəniz yolunun, Şimal Buzlu okeanının, onun iqlimi və buz örtüyü, su axınlarının, atmosferin öyrənilməsi üçün böyük əmək sərf etmışdir.

İqtisadi coğrafiynın yaranması Lomonosovun adı iə bağlıdır. M.V.Lomonosov bu elmin inkişafının zəruriliyini göstərmiş və onun əsas istiqamətlərini vermişdir. Rusiyada iqtisadi coğrafiyanın yarandığı gündən təsərrüfatın ixtisaslaşmasının, coğrafi bölgələşmənin,ərazı əmək bölgüsüsnün tədqiqinə daha böyük yer verilmişdir.

İnkişafı
--------

XX əsrin 20-ci illərindən başlayaraq keçmiş SSRİ-də, o cümlədən Azərbaycanda iqtisadi və sosial coğrafiyanın inkişafında N.N.Baranski (1881–1963), M.N.Vəliyev (1896–1943), İ.A.Vitver (1891–1966), İ.M.Mayerqoyz (1908–1975), H.B.Əliyev (1900–1982), Ə.M.Hacızadə (1920–1991), V.P.Maksakovski və başqalarının böyük xidmətləri olmuşdur.

Müasir iqtisadi və sosial coğrafiya ətraf mühitin cəmiyyətlə qarşılıqlı əlaqəsi, cəmiyyətin ərazi təşkili barədə elmdir. Bu elm həm ətraf mühiti, həm də onunla qarşılıqlı əlaqədə olan cəmiyyət problemlərini birlikdə tədqiq edir.

Mənbə
-----

AMEA, akademik H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun aparıcı elmi işcisi,i.e.n.- **Eminov Z.N.** , Bakı şəhəri, H.Əliyev adına liseyin coğrafiya müəllimi, c.e.n.- **Səmədov Q.M.**, **"COĞRAFİYA ENSİKLOPEDİYASI"**, 2012-ci il.
**Na-Dene** ( /ˌnɑːdɪˈneɪ/  həmçinin **Nadene**, **Na-Dené**, **Athabaskan–Eyak–Tlingit**, **Tlina–Dene** )Atabaskan, Eyak və Tlinqit dillərini özündə birləşdirən yerli Amerika dilləri ailəsidir. Haida dili də əvvəllər bu qrupa daxil edilmişdi, lakin indi onun bu qrupa daxil olub olmaması dilçilər tərəfindən mübahisəlidir mövzu sayılır. Hal-hazırda ən çox danışan sayına malik olan Na-Dene dili navaxo dilidir.

2008-ci ilin fevralında Na-Dene dillərini (Haida istisna olmaqla) Mərkəzi Sibirin Yenisey dilləri ilə birləşdirən Dene-Yenisey ailəsinin varlığı təklif olunan elmi məqalə dərc olundu və bu bir çox dilçilər tərəfindən rəğbətlə qarşılandı. 2014-cü ilə aid bir məqalədə Şimali Amerikanın Na-Dene dilləri ilə Sibirin Yenisey dillərinin iki qitə arasında tarixi Berinqiya bərzəxində danışılmış ortaq mənşəli dillər olduğu təklif edildi. 

1. ↑  Mark A. Sicoli and Gary Holton, Linguistic Phylogenies Support Back-Migration from Beringia to Asia Arxivləşdirilib 2014-10-30 at the Wayback Machine, PLoS ONE, March 12, 2014, accessed November 25, 2014.
**Taya mağaraları** (田谷の洞窟, *Taya no dokutsu*?) və ya **Yoqa qrottosu** (瑜伽洞, *Yoqado*?) – Yaponiyanın Kamakura şəhərində yerləşən süni mağaralar şəbəkəsi. Cosen məbədinin tərkibinə daxildir.

Tarixi
------

Qədim dəfnetmə mağarasının ərazisində yerləşdiyi güman olunan Taya mağaralarının tarixi məbədin qurulduğu 1532-ci ildən əvvələ aiddir. Bu tunellər Kamakura dövründə (1185-1333) qazılmış və Mantra sektasına mənsub olan buddistlər tərəfindən aketik təlim yeri kimi istifadə olunmuşdur. Onlar burada meditasiya ilə məşğul olarkən divarlara müxtəlif buddist qabartma naxışları həkk etmişdirlər. Mağaraların tağlarında və qum daşı divarlarından ibarət dar keçidlərində buddist ilahları və mifoloji varlıqları, eləcə də, sanskritcə işarələrin təsvirləri yerləşir.

Edo dövründə baş vermiş zəlzələ nəticəsində mağaraların tağlı tavanının bir hissəsi çökmüşdür və uzun müddət tərk edilmiş vəziyyətdə qalmışdır. 1830-cü ildə yerli kəndlilərin çəltik zəmilərini suvarmaq üçün mağarada yerləşən bulağın suyunu çəkməyə başlamışdırlar. Bu, buddist keşişlərinin mağaralara qayıtmasına və təlimlərinə davam etmələrinə ilham olmuşdur.

1927-ci ildə mağaralar ictimaiyyətə açılmışdır. Buna baxmayaraq, keşişlər burada təlim keçməyə davam edirlər.

Xüsusiyyətlər
-------------

Mağaranın **Otonaşiqava** (*hərf. səssiz çay*) adı ilə tanınan bulağı mürəkkəb tunel sistemi boyunca axır və bəzi divarlardan aşağı tökülür. Bulağın keşiş Kukayın daş heykəlinə həsr olunmuş müqəddəs otaqdan keçən hissəsinə Almaz suyu adı verilmişdir. Almaz suyunun xəstəlik sağaldıcı və arzuları həyata keçirmə xüsusiyyətlərinə malik olduğuna inanılır. Başqa bir inanca görə mağaranı ziyarət etmək ruhu və bədəni arındırır.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------
**Şər qarışanda** — rejissor Samir Kərimoğlu tərəfindən 2016-cı ildə çəkilən Azərbaycan tammetrajlı bədii qorxu janrlı filmi.

Məzmun
------

Filmdə əhvalat rayonlardan birində baş verir. Əsas personajlardan biri Aidə (Oksana Rəsulova) müəllimdir və 11-ci sinfin şagirdlərinin sinif rəhbəridir. Günlərin birində məktəbə yeni tarix müəllimi Seyran (Ramiz Novruz) gəlir. Aidə onunla ilk görüşdə həyəcanlanır. O, Aidənin rəhbərlik etdiyi sinfin uşaqlarını ələ alır, onlarla gəzintiyə aparır, yaxından ünsiyyət qurmağa çalışır. Hadisələrin gedişatında aydınlaşır ki, Seyranın həqiqi adı Fərruxdur. Aidənin əsl adi isə Günel... Fərrux, 1990-cı illərin əvvəllərində Günelə orta məktəbdə dərs deyib və onun gözü qarşısında sinif yoldaşlarını qətlə yetirib. Güneli isə azad edib. Fərrux 20 il həbs həyatı sürəndən sonra çıxır və Güneli tapır. Onun məqsədi yeni şagirdlərini və Güneli öldürməkdir. O da aydın olur ki, rayon təhsil şöbəsi Fərruxu tarix müəllimi kimi məktəbə göndərməyib. Finalda Günelin sayıqlığı nəticəsində uşaqlar xilas olur...

Film heyəti
-----------

### Film üzərində işləyənlər

**İdea və ssenari müəllifi:** Fariz Əliyev, Rəşad Süleymanoğlu
**Quruluşçu rejissor:**Samir Kərimoğlu
**Quruluşçu operator:** Nadir Mehdiyev
**Qurluşçu rəssam:** Cavid Hüseynov
**Bəstəkar:** Sevic Ağasıyeva
**Səs operatoru:** Orxan Ağalarov
**Səs rejissoru:** Azad Vəliyev
 **2-ci rejissor:** Azər Aydəmir
 **Bum operatoru:** Rüstəm Rüstəmov
**Qurluşçu rəssam:** Janna Kruçinina
**Qrim ustası:** Polina Tkacenko
**Qrim assistenti:** Liya Quliyeva
**Musiqi tərtibatı və montaj:** Samir Kərimoğlu
**Montaj təhcizatı:** Elçin Şükür
**Səs rejissoru assistentləri:** Əli Əliyev, Xumar Qulu-zadə
**Rejissor assistenti:** Fərid Məhərrəmov
**2-ci operator:** Asif Şirəliyev
**Rəng korreksiyası:** Nicat Zeynallı
**İşıqçılar:** Novruz Novruzov, Ülvi Bayramov
**Kamera texnik:** Anar Nəsrullayev
**Fotoqraf:** Məhəmməd Ağa
**Plyback:** Teymur Teymurov
**Dolly:** V.Mustafayev, V.Rzayev, O.Rzayev, T.Ağayev
**Sürücülər:**  Rəvan Bəşirov, Namiq Abdullayev
**İnzibatçılar:** Rahib Musayev, Elmar Musayev
**Baş prodüser:** Oksana Rəsulova
**Soundtrack:** "Bir gün gələr" bəstəkar: Jhonas Thander, söz: Ülviyyə Alovlu, ifa: İlhamə Qasımova
### Filmdə iştirak edənlər

Ramiz Novruz
Oksana Rəsulova
Qurban İsmayılov
İlhamə Qasımova
Anar Seyfullayev
Ülvi Həsənov
Mələk Kazımova
Cövdət Şükürov
Günəş Mehdizadə
Kəmalə Piriyeva
Sənan Əlləz
Rasim Məmmədov
Əlibəy Məmmədli
Şəhriyar Əbilov
Murad İsmayıl
Ramail Bayramov
Cavid Aydınov
Samir Arazxanov
Zemfira Əbdülsəmədova
Məsumə Babayeva
Nəsibə Eldarova
Ləman Məmmədova
Rəsul Rəsulov
Müslüm Kərimli
Səbinə Qaragözlü
Nicat Əskərzadə
Vaqif Hüseynov
Leyla Qasımova
Zəhra Bədəlbəyli
Əhməd Sədətdinov
Rəhnumə Rəsulova
Fəyyaz Rəsulov

Xüsusi təşəkkürlər
------------------

Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi
Xaçmaz rayonu Samur-Yalama Milli Parkı
Şabran rayonu İcra Hakimiyyəti
Şabran rayonu Pirəmsən və Leyti kənd sakinlərinə
Pirəmsən kənd orta məktəbinə

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçidlər
---------------
**Vətəndaş müharibəsinə şərhlər** (latınca: *Commentarii de Bello Civili (Vətəndaş müharibəsinə şərhlər)* ) - Yuli Sezar tərəfindən yazılan, Pompey və Roma senatı ilə olan vətəndaş müharibəsini təsvir etdiyi kitab.

Haqqında
--------

Sezarın digər kitabı olan *Commentarii de Bello Gallico* ilə müqayisə edildiyində sadəcə 3 cilddən ibarət olmasına görə daha qısadır. Ehtimal edilir ki, tamamlanmamışdır. Kitab e.ə. 49-48-ci illər arasında, Sezarın İtaliyanı ələ keçirməsindən qısa müddət əvvəl başlayan və Pompeyin Farsalus döyüşündə məğlub edilməsindən sonra onu təqib edən Sezardan qurtulmaq üçün Misirə qaçması arasında baş verən hadisələrdən bəhs edir. Pompeyin öldürülməsi və Sezarın Misirdəki vətəndaş müharibəsində döyüşən tərəf olaraq İsgəndəriyyə döyüşünə girməsi ilə sonlanır. 

*Commentarii de Bello Civilinin* Sezar tərəfindən yazılıb-yazılmadığı ilə bağlı hər hansı mübahisə yoxdur. Lakin, De Bello Alexandrino, De Bello Africo ve De Bello Hispaniensi adlı kitabların başqaları tərəfindən yazıldığı güman edilir: II əsrdə yaşamış tarixçi Suetonius bu kitabları Aulus Hirtius və Qay Oppiusun yazdığını iddia etmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Qay Yuli Sezar

İstinadlar
----------

1. ↑  *Suetonius.* "The Lives of the Caesars" (İngilis dili). 2012-05-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-08.
**Jül Şere** (*fr.* Jules Chéret; d. 31 may 1836, Paris – ö. 23 sentyabr 1932, Nitsa) — fransız rəssamı və qrafikçi. Müasir poster qurucularından biri.

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

Jül Şere mətbuatçı ailəsində anadan olmuşdur. Ailəyə pul lazım idi və Jül 13 yaşındaykən məktəbdən ayrıldı və üç ildir litoqrafistə yazıldı. Sonra Parisdəki Milli Dizayn Məktəbinə qatılıb. Heç bir sistematik təhsil almadan özünü göstərən bir sənətkar idi. Gənc illərində Şere tez-tez Paris muzeylərində olub; Ona ən böyük təsiri, əsasən, Vatto və Fraqonar olan rokoko rəssamları tərəfindən təmin edilmişdir.

1866-cı ildə sənətçi Parisə qayıdıb, burada çap işi və qrafika açıb. İngiltərədə böyük formatlı plakatlar və posterlər çap etmək üçün maşın alıb J. Şere eyni zamanda rəngli litoqrafiyanın texnoloji prosesini sadələşdirdi və bir "daş" dan iki fərqli rəng ilə təzyiqlər etmək imkanı verdi. Bundan əlavə, Şere yeni sənətkarlıq stili olan posterlər , müasir sənətin öncünü yaratdı. Şerenin inkişafına əsaslanaraq, Tuluz-Lotrek, T.-A. Steynlen, Ejen Qrasse, Alber Giyom kimi sənətkarların inkişaf etdirdilər.

Əsərlərinin müvəffəqiyyətindən sonra, Şere, yalnız bədii istiqaməti geridə buraxaraq, çap atelyesinin birbaşa idarə edilməsini dayandırdı. 1896-cı ildən 1900-cü ilə qədər Parisli sənətçilərin ən yaxşı posterlərindən ibarət bir kolleksiyanı azaldılmış formatda nəşr etdi. Bu seriya da böyük müvəffəqiyyət qazandı və bir çox imitasiyaya səbəb oldu. 1878-ci ildə və 1889-cu ildə Dünya sergisində iştirak edən sənətçi, əsərləri sırasıyla qızıl və gümüş medal qazandı. 1890-cı ildə 1900, 1910 və 1926-cı ildə Şere *Şərəf Legionu*nun müxtəlif dərəcələrinə layiq görülmüşdür. Şere çox görkəmli Fransız sənətkarları ilə dost idi.

### Vəfatı

Yaşlılıq dövründə Fransanın cənubuna köçdü. 1925-ci ildə görmə qabiliyyətini itirdi. 96 yaşında vəfat etdi, Parisin Monmartr mahalı Sen-Vensan qəbiristanlığında dəfn edildi. 1933-cü ildə Şerenin ölümündən bir il sonra Parisin Payız Salonunda böyük bir sərgi keçirildi — onun əsərlərinin retrospektivi.

Qalereya
--------

* «Mulen Ruj», 1890«Mulen Ruj», 1890
* «Cacao Lhara», təx. 1890«Cacao Lhara», təx. 1890
* «Quinquina Dubonnet», 1895«Quinquina Dubonnet», 1895
* «Arletta Dojer»«Arletta Dojer»
* «Pastilles Geraudel», təx. 1890«Pastilles Geraudel», təx. 1890
* «Maskarad», təx. 1900«Maskarad», təx. 1900
* «Musiqi», 1891«Musiqi», 1891
* «Rəqs», 1891«Rəqs», 1891
* «Banyer-deLyuşonda gül bayramı» (1890)«Banyer-deLyuşonda gül bayramı» (1890)
* «Mulen Rujda bal» (1892)«Mulen Rujda bal» (1892)
* «Cəhənəmdə orfey» (1858).«Cəhənəmdə orfey» (1858).

Xarici keçidlər
---------------

* Персональный сайт  (ing.)
**İvrit əlifbası** — Sami dil ailəsinə daxil olan və İsrail dövlətinin rəsmi dövlət dili olan İvrit dilinin yazılması üçün istifadə olunan əlifba.

İvrit əlifbasında yazı digər Sami əlifbasındakılar kimi sağdan sola yazılır. Əlifba 22 samit hərfdən ibarətdir. Sait səslər yazılmır və sait hərf də yoxdur. Hərflər bitişdirilməz və ayrı yazılır. 5 hərfin sözün sonunda yazılışı başqa cürdür.

Sait səslər (*Nikkud*, cəm: *Nikkudot*) əsas hərflərə qoyulan işarələrlə ifadə olunur, amma bu nöqtələmə çox vaxt istifadə olunmur. Bunlar ancaq dini mətnlərdə tədbiq olunur.

İvrit əlifbası təkcə İsrail yəhudilərinin deyil, həmçinin Aşkenazilərin danışdığı və German mənşəli olan *yidiş* (yəhudi almanca) ilə Seferad mənşəli yəhudilərin danışdığı *ladino* (yəhudi ispanca) dilinin yazılmasında da istifadə olunur. Musa peyğəmbərin dövründə yəhudilərin müqəddəs kitabı olan Tövrat ivrit dilində yazıldığına görə yəhudilər bu dili "Müqəddəs Dil" də adlandırırlar.

Tarix boyunca çox az şəkil dəyişdirmiş əlifbanın antik dövr İvrit əlifbası, Xana yazı, əl yazısı, raşi və solitreo kimi formaları mövcuddur.

Hər ivrit hərfinin öz cəbri dəyəri vardır. Məsələn, alefin dəyəri 1, yodun dəyəri 10-dur. 11 ədədi isə bu iki hərfin birləşməsi ilə əmələ gəlir. (יא).

Əlifba
------

| Hərf | Sofit | Adı | Səs | Cəbri dəyəri |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| א | — | Alef | a | 1 |
| ב | — | Bet, vet | b, v | 2 |
| ג | — | Qimel | q | 3 |
| ד | — | Dalet | d | 4 |
| ה | — | He | h, a | 5 |
| ו | — | Vav | v, u, o | 6 |
| ז | — | Zayin | z | 7 |
| ח | — | Xet | x | 8 |
| ט | — | Tet | t | 9 |
| י | — | Yud | y, i | 10 |
| ך | כ | Kaf | k, x, h | 20 |
| ל | — | Lamed | l | 30 |
| ם | מ | Mem | m | 40 |
| ן | נ | Nun | n | 50 |
| ס | — | Sameh | s | 60 |
| ע | — | Ġayin | ġ | 70 |
| ף | פ | Pe, fe | f, p | 80 |
| ץ | צ | Tsadik | ts | 90 |
| ק | — | Kuf | k | 100 |
| ר | — | Reş | r | 200 |
| ש | — | Şeş | ş, s | 300 |
| ת | — | Tav | t | 400 |
**Arif Əşrəfov** (15 aprel 1958, Xaçmaz) — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi IV çağırış deputatı.

Həyatı
------

Arif Əşrəfov 1958-cil il aprel ayının 15-də Xaçmaz şəhərində anadan olmuşdur. 1976–1990-cı illərdə Xaçmaz rayon Maliyyə şöbəsində inspektor, böyük iqtisadçı, baş iqtisadçı, şöbə müdiri vəzifələrində çalışmışdır. Dəfələrlə işdə fərqlənməyə görə Respublika Maliyyə Nazirliyi və yerli orqanlar tərəfindən fəxri fərman və mükafatlarla təltif olunmuşdur.

1990-cı ildən yeni yaradılmış Xaçmaz rayon Vergi inspeksiyasının rəisi vəzifəsinə təyin olunmuş, 2001-ci ilə qədər bu vəzifədə çalışmışdır. 2001-ci ildə yeni yaradılmış 1 Saylı ərazi idarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin hazırlanmasında işçi qrupunun tərkibində olmuşdur.

2003–2005-ci illərdə İqtisadi İnkişaf Nazirinin müşaviri, Antiinhisar Siyasəti Departamentinin rəhbəri vəzifələrində işləmişdir. Azərbaycan Respublikası "Rəqabər Məcəlləsi"nin Layihəsinin hazırlanmasında müstəsna rolu olmuşdur.

2006–2010-cu illərdə Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsində Aparatın rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

2010–2015-ci illərdə Dördüncü çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin deputatı olmuşdur.

İstinadlar
----------
**Tağıyev Baba Əli oğlu** (18 iyul 1961, Muğanlı, Noraşen rayonu) — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi III çağırış deputatı.

Həyatı
------

Baba Tağıyev 1961-ci il iyulun 18-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Şərur rayonunun Muğanlı kəndində anadan olmuşdur. Xarkov Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun bitki mühafizəsi fakültəsini bitirmişdir. Rus və fransız dillərini bilir.

1985-ci ildən Abşeron rayonunda bioloji laboratoriyanın aqronomu, baş aqronomu, direktor müavini olmuşdur. 1990-cı ildən Respublika Mərkəzi Laboratoriyasının direktor müavini, baş direktoru vəzifələrində çalışmışdır. 1989-cu ildə özəl sahibkarlıq fəaliyyətinə başlamışdır. 1999-cu ildən "Tağıyev" şirkətlər qrupunun qurucusu və təsisçisidir.

İctimai-siyasi fəaliyyəti
-------------------------

2005-ci ildə II çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. Parlamentin təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin üzvüdür. Azərbaycan-Belçika, Azərbaycan-Fransa, Azərbaycan-Lüksemburq, Azərbaycan-Türkiyə, Azərbaycan-Ukrayna parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının üzvüdür.

2009-cu ildə "İrəli Azərbaycan" İctimai Birliyinin sədri olmuş, 2010-cu ildə Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin idarə heyətinin üzvü seçilmişdir.[*mənbə göstərin*]

Mənbə
-----

* babatagiyev.az — Baba Tağıyev rəsmi saytı
* Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi III çağırış deputatı

### İstinadlar
**Onoguris**— Bizans dövründə Stefanopulos adlandırıldı, Lazitsa şəhərində (Qərbi Gürcüstanda, ehtimal ki, indiki Xunzi kəndində yerləşirdi) bir şəhər idi, Bizans tarixçisi Aqafiy tərəfindən Lazik müharibəsi haqqında yazdığı hesabatda qeyd edildi.

Tarixi
------

Aqafiy, qədim Onoguris adını Hunnik Onoguri qolundan aldı, burada yerli Kolxiyalılar tərəfindən məğlub edildi və buna görə də şəhər onların adına verildi. Aqafiyə görə, şəhərin Müqəddəs Stefana həsr olunmuş bir kilsəsi var idi, sonra şəhərin adı dəyişdirildi .

Sasani komandiri Mihr-Mixroe, Arxeopolisin uğursuz mühasirəsi zamanı bu şəhəri möhkəmləndirdi. Bizanslılar 554-555-ci illərdə qalanı mühasirəyə aldılar.

Tanınması
---------

Kauxçişvili (1963) "Onoguris" adını Unagira dağı adı ilə bağlayır və şəhəri qərbdə Tsikhegoji-Arxeopolis ilə şərqdə Kutaisi arasında yarıya qədər yerləşdirir. O, həmçinin şəhəri Ukimerion qalası (eyni zamanda Utimereos) ilə eyniləşdirir. 
1980-ci illərdə Nokalakevi ekspedisiyası zamanı Martvili bələdiyyəsi olan Abedati qalasında (gürcü: აბედათის ციხესიმაგრე) arxeoloji qazıntılar aparılmış və sonrakı araşdırmalar bunu Onogurislə əlaqələndirmişdir. Lakin Pılodze (2003) və Lomitaşvili (2003) bu eyniləşdirməni ayrıca tənqid etmişlər .
Lekvinadzalar  və Braund və Sinclair (2000), Müqəddəs Stefana istinad edən 6-7-ci əsrlərə aid Yunan yazısı əsasında şəhəri müasir Sepieti kəndi ilə eyniləşdirmişlər.
Pilodze (2003) Hongqidəki bir təpədə qazılmamış qalıqları bildirdi və onoguris qalıqları ola biləcəyini irəli sürdü. Nogela (Tsxhenistskali) çayı da yaxınlıqdan axır. 2015-ci ildə, İngilis-Gürcü ekspedisiyasından kiçik bir qrup, Nokalakeviyə, Xuntsistsikhe (Xunzi qalası) adlandırdıqlarını qazdı, bu da bir nəticəyə gəlmək üçün daha çox araşdırma lazım olduğunu söylədi.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Scholasticus, Agathias.* The Histories (ingilis). Walter de Gruyter. 1975. səh. 72. ISBN 9783110033571.
2. 1 2 3 4   Şablon:Cite jurnalı
3. ↑  *Tsetskhladze, Gocha.* Ancient West & East (ingilis). Brill. 2007. səh. 190.
**Qurban Namazov** (tam adı: *Qurban İbrahim oğlu Namazov*) — Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasında Baş məsləhətçi.

Həyatı
------

Qurban İbrahim oğlu Namazov 25.10.1947-ci ildə Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Daşkənd kəndində anadan olmuşdur.

1954-cü ildə Basarkeçər rayon Daşkənd kənd orta məktəbinin I sinfinə daxil olmuş və 1965-ci ildə Bərdə rayon Yeni Daşkənd kənd orta məktəbinin XI sinfini bitirmişdir.

1965-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun inşaat fakultəsinə qəbul olunmuş və 1970-ci ildə həmin institutun "Sənaye və mülki tikinti"ixtisasını əla qiymətlərlə bitirmişdir.

1970-1972-ci illərdə təyinat üzrə Yoşkarola və Sevastopol şəhərlərində hərbi tikinti sahəsində mühəndis-zabit kimi xidmət etmişdir.

1972-1974-cü illərdə Mingəçevir Politexnik Texnikumunda müəllim və Azərbaycan Avtonəqliyyat Nazirliyinin Mingəçevir Tikinti İdarəsində rəis işləmişdir.

1974-1976-cı illərdə Qazaxıstan Respublikasının Ağırsənayetikinti Nazirliyinin "Almaatamənziltikinti" tresti sistemində böyük mühəndis, şöbə rəisi və baş mühəndis vəzifələrində Alma-Ata şəhərinin mühüm obyektlərin tikintisində çalışmışdır.

1976-cı ildə valideynlərinin Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Daşkənd kəndindən Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndinə yenidən köçməsi ilə əlaqədar o, Bərdə rayonuna qayıtmışdır.
1977-1978-ci illərdə Azərbaycan Kənd Tikinti Nazirliyinin Bərdə 4 saylı trestində şöbə rəisi işləmişdir.

1978-1986-cı illərdə Azərbaycan Kənd Tikinti Nazirliyinin Nəzarət-Təftiş İdarəsində təftişçi və böyük təftişçi, 1986-1991-ci illərdə "Aqrarsənayetikinti" və "Kəndtikinti" Birliklərində Nəzarət- Təftiş İdarəsinin böyük təftişçi, rəis müavini və rəisi vəzifələrində işləmişdir.

1982-ci ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunda mühasibat uçotu və təftiş işi üzrə təhsil almışdır.

1991-1996-cı illərdə Dövlətqaçqınkomun Nəzarət-Təftiş İdarəsinin rəisi vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir.

1997-1999-cu illərdə "Azəravtonəqliyyat" Dövlət Konsernin Nəzarət-Təftiş şöbəsinin rəis müavini və rəisi işləmişdir.

1999-cu ildə dövlət daxili nəzarət sistemi ləğv edildikdən sonra Qurban Namazov 1999-2001-ci illərdə Konsernin Mərkəzi aparatında Mühasibat uçotu şöbəsinin rəis müavini vəzifəsində çalışmışdır.
2001-2008-ci illərdə "Azəravtonəqliyyat" DK-nın Bakı Beynəlxalq və Şəhərlərarası Avtovağzalında Baş mühasib işləmişdir.

2008-ci ilin dekabrından Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasında Baş məsləhətçi işləyir.

Ailəsi
------

Ailəlidir, üç oğlu və bir qızı var.

İstinadlar
----------
**Məhəmməd xan ibn Əbdürrəşid xan** (1538-1610)—Yarkənd xanlığının hakimi.

Həyatı
------

Əbdülkərim xanın vəfatından sonra yerinə keçən, qardaşı Məhəmməd xan (1591-1610), qardaşı oğlu Əbdürrəhim xanı Çalış- Qaşqar - Turfan yörələrinə əsas vali olaraq göndərir. Bu arada Əbdürrəşid xanın nəvələrindən Xudanbəndə sultanın, Qazaxların lideri Təvəkə xanın yardımıyla Çalış və Turfanı işğal etməsi ölkədə var olan siyasi hüzursuzluğu daha da artırmışdır.

Çətin duruma düşən Əbdürrəhim xan, əmisi Məhəmməd xandan yardım istəyincə, kalmıklara müraciət edərək Xudabəndə sultanın ölkədən çıxarılmasını istədi. Kalmıkların bir istəyə uyması üzərinə Xudabəndə sultan keçici bir müddət üçün ələ keçirdiyi Çalış və Turfandan çıxarıldığı kimi özü də yaxalanaraq Əbdürrəhim xana təslim edildi. Sonunda ruhani olan bir şəxsin ricası ilə Xudabəndə sultan sərbəst buraxılmış və Yarkənd yörəsinə göndərilmişdir. Bu arada Kalmıklarla dostluğu irəlilədən Əbdürrəhim xan, Kalmık öndəri Düreng Tayşinin qızı ilə evlənərək onlarla qohumluq qurmuşdur. Əbdürrəhim xanın Kalmık xanımından dünyaya gələn oğlu Abdulla irəlidə Şərqi Türkistana son parlaq dövrünü yaşadacaqdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Karashahr-- thən known as Chálish--*A History of thə Moghuls of Cəntral Asia*[*ölü keçid*]

Həmçinin bax
------------

* Yarkənd xanlığı
**Himeyuri Sülh Muzeyi** (ひめゆり平和祈念資料館, *Himeyuri Heyva Kinen Şiryokan*?) – Yaponiyanın Okinava prefekturasının İtoman şəhərində yerləşən muzey. Muzey Okinava döyüşü zamanı yaralı yapon əsgərlərə tibbi yardım göstərmiş Himeyuri tələbələrinə həsr olunmuşdur.

Tarixi
------

*"Himeyuri"* sözü Okinava prefekturasının iki qadınlar məktəbini bildirmək üçün istifadə olunur. Onların 1916-cı ildə yaratdıqları jurnalın adından yaranan bu söz bu məktəblərdə təhsil alan şəxsləri adlandırmaq üçün istifadə olunmağa başlanmışdır.

İkinci dünya müharibəsi zamanı Himeyuri tələbələri Okinava döyüşündə yaralanan yapon əsgərlərə tibbi yardım göstərmək məqsədilə səfərbər olmuşdurlar. Müharibə nəticəsində əsgərlərə qayğı göstərən 136 Himeyuri tələbəsi və müəllimi ölmüşdür. Himeyuri Sülh Muzeyi 1989-cu ildə bu şəxslərin fədakarlığını anmaq və müharibə xatirələrini nümayiş etdirmək məqsədilə yaradılmışdır.

Xüsusiyyətlər
-------------

Muzey Himeyuri qülləsinin yaxınlığında yerləşir. İki məktəbin əsas binası əsasında modelləşdirən muzey binasında müharibədən əvvəlki dövrü təsvir edən sənədlər, sahə xəstəxanasının dioraması və sağ qalmış Himeyuri tələbələrinin mesajları sərgilənir. Muzey ziyarətçilərini Okinava döyüşündən bir il əvvəl – 1944-cü ildə məzun olmuş sinifin fotosu qarşılayır.

Muzeyin birinci sərgi zalı məktəblərin həyatına həsr olunub. İkinci sərgi zalında isə Himeyuri tələbələrinin vəzifələri və xəstəxana kimi istifadə olunmuş Haebaru mağarasının modeli sərgilənir. Üçüncü sərgi zalında müharibədən sağ çıxmış Himeyuri tələbələrinin müsahibələri və ABŞ ordusu tərəfindən çəkilmiş fotoları nümayiş etdirilir. Dördüncü sərgi zalında sağ qalanların yazılı xatirələri və Himeyuri tələbələrinin fotoları yer alır. Beşinci sərgi zalında sağ qalan Himeyuri tələbələrinin bəyannaməsi öz əksini tapmışdır: "Bizim hər birimiz müharibədə yaşadıqlarımızı danışmağa davam edəcəyik".

Qalereya
--------

* Muzeyin girişində daş abidə.Muzeyin girişində daş abidə.
* Muzeyin bağçası.Muzeyin bağçası.
* Tələbələrə həsr olunmuş heykəl.Tələbələrə həsr olunmuş heykəl.
* Muzeyin girişiMuzeyin girişi

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  "Reflecting on the Horrors of War: Okinawa's Himeyuri Cenotaph and the Himeyuri Peace Museum". Nippon.com (ingiliscə). 13 may 2022. 24 November 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 noyabr 2022.

Xarici keçidlər
---------------

* himeyuri.or.jp/JP/top.html — Himeyuri Sülh Muzeyinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram · YouTube |
| Normativ yoxlama | CiNii: DA10586297 · LCCN: no2008029969 · NDL: 00813285 · VIAF: 135255198 · WorldCat VIAF: 135255198 |
**Çao Pey**, **Çao Pi** (çin. sadə. 曹丕, pinyin: *Cáo Pī*, d.187–ö.29 iyun 226) — Vey hökmdarı, dahi Çin şairi və sərkərdəsi, Çao Çaonun konkubina Biandan olan oğlu, Çao Çjinin qardaşı, Vey sülaləsinin banisi.

Həyatı
------

Çao Pey dünyaya gələrkən hələ onun atası Çao Çao adi orta dərəcəli perespektivsiz bir məmur idi. Uşaqlıq illəri müharibələrdə iştirak etdiyi üçün atasız keçmışdir. 211-ci ildə Çao Pey atasının — baş vəzir Çao Çaonun müavini təyin edilir. Bu illərdə hərbi yürüşlərdə onun böyük qardaşı Çao Am həlak olur və Çao Pey ailənin böyük oğluna çevrilir. Buna baxmayaraq Çao Çao onu varis kimi elan etməkdə tərəddüd edirdi. Çao Pey və Çao Çjau arasında qalan Çao Çao generalların məsləhətinə əsasən Çao Pey varis elan edilir. Ölkədəki nizam-intizamı saxlamaq baxımından, Çao Çjinin təcrübəsizliyi baxımından bu düzgün qərar sayılırdı.

220-ci ildə Çao Çao öldükdən sonra hakimiyyət Çao Peyə keçir. Varisin Çao Çao tərəfindən mübahisəsiz elan edilməsinə baxmayaraq, ilk vaxtlar çaxnaşmalar yaranır. Çao Pey atasının ölüm xəbərini Eçen şəhərində hərbi düşərgədə almış olur. Bundan istifadə edən Çao Çjan ordusunu paytaxt Loyana yürüdür. Bunun qarşılığında Çao Pey anasının adından onun varis olduğunu bəyan etdirir və cəld ölkədə nizamı saxlamaq üçün tədbirlər görür və ardaşı Çao Çjanın səlahiyyətlərini məhdudlaşdırmağa nail olur. Bundan sonra Çao Pey nominal imperator olan Syan-dini hakimiyyətdən uzaqlaaşdıraraq, Vey sülaləsinin başlandığını elan edir. Müqabilində o, hakimiyyəti əlindən alınmış imperatoru, "qun" titulu verərək Şenyana göndərir. Atasına isə o, ölümündən sonra Men Vey adlandırarq ona imperator titulu verir. Müxtəlif yazılarda Vey həm çarlıq həm də imperiya, o cümlədən hökmdarları isə həm çar həm də imperator kimi göstərilir.

Çao Pey taxta oturduqdan və özünü Han sülaləsinin qanuni varisi elan etməsindən sonra ölkənin digər ərazilərinə nəzarət edən sərkərdələr Lyu Bey (161–223) və Sun Çyuan (182–252) özlərini həmin ərazilərin hökmdarı elan edirlər. Lyu Bey ixtiyarında olan ərazilərdə Şu dövlətini quraraq özünü hökmdar və Şu sülaləsinin başlandığını elan edir. Gərgin siyasi durum onu, digər ərazilərdə hökmranlığını qurmuş Sun Çyuan ilə Vey dövlətinə qarşı müttəfiqliyə məcbur edir. Çibi döyüşündən sonra müttəfiqlər öz mövqeylərini xeyli möhkəmlətmiş olurlar.


| 
Şu
U
Vey
 |
| --- |
| Vey, Şu, U çarlıqlarının xəritəsi. 262-ci il |


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **SƏLƏF**Çao ÇaoHan sülaləsi
Baş vəzir |  | Üç çarlıq**Çao Pey**Vey sülaləsi |  | **XƏLƏF**Çao YuiVey sülaləsi |

1. ↑  China Biographical Database (ing.).
**Vladimir Alekseyeviç Ponomaryov** (*rus.* Владимир Алексеевич Пономарёв; 13 iyun 1959, Semey) — Rusiya hərbçisi, Ermənistan tərəfindən Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı, Xocalı soyqırımını törədənlərdən biri.

Həyatı
------

Vladimir Alekseyeviç Ponomaryov 13 iyun 1959-cu ildə Qazaxıstan SSR-nin Semipalatinsk şəhərində anadan olmuşdur. 1980-ci ildə Novosibirsk Ali Ümumqoşun Hərbi-Siyasi Məktəbini bitirmişdir. 1980–1986-cı illərdə Əfqanıstanda, 1988–1992-ci illərdə Dağlıq Qarabağda Zaqafqaziya Hərbi Dairəsinin 4-cü ordusunun, 2-ci motoatıcı diviziyasının 366-cı alayında xidmət keçmişdir. Birinci Qarabağ müharibəsində iştirak etmişdir, Xocalı soyqırımını törədənlərdən biri olmuşdur. O, özünün və ümumiyyətlə 366-cı alayın bu soyqırımında iştirak etdiyini inkar etmişdir. 2000-ci ildə Kemerovo Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini, 2009-cu ildə Moskva İdarəetmə və Hüquq İnstitutunu bitirib. Maraq dairəsinə daxil olan sahələr terrorçuluğun fəlsəfəsi və problemləri, Azərbaycan–Ermənistan münasibətlərinin hazırkı vəziyyəti və Dağlıq Qarabağdakı etnosiyasi münaqişənin həlli prosesidir. 30 yanvar 2013-cü ildə Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin Milli Strateji Tədqiqatlar İnstitutunda "1988–1992-ci illərdə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin dinamikası" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək, tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Əvvəlcə Ermənistan Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunda, daha sonra isə Fəlsəfə, Sosiologiya və Hüquq İnstitutunda təcrübə keçmişdir. Ermənistan Milli Arxivinin direktorunun hərb tarixi üzrə müşaviri, Dağlıq Qarabağ Respublikasının fəxri vətəndaşı, Artsax Yazıçılar İttifaqının üzvüdür. Ehtiyatda olan polkovnik-leytenantdır. Rusiyanın Tomsk Politexnik Universitetinin Yurqa Texnoloji İnstitutunda humanitar təhsil və xarici dillər kafedrasının dosentidir.

Keçmiş Dağlıq Qarabağ Respublikası daxilində tanınmış bir fiqur olaraq qəbul edilir. Qarabağ erməniləri və Birinci Qarabağ müharibəsi haqqında şeirlər yazmışdır. O, dörd şeir toplusunun müəllifi və həmmüəllifidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "366-cı alayın mayoru: "Bakıdan, Moskvadan zəng edib məni söyürlər" - MÜSAHİBƏ".
2. ↑  "Մշակույթ, կրթություն և սպորտ". www.artsakhtert.com.
**İlahə Qasımova** (d. 14 oktyabr 1992; Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanlı karateçi. İlahə Qasımova, 2015-ci ildə baş tutan I Avropa Oyunlarında bürünc medal, 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında isə gümüş medal qazanıb.

Həyatı
------

İlahə Qasımova 14 oktyabr 1992-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. O, ali təhsilini Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasında alıb.

Karyerası
---------

İlahə Qasımovanın banneri (2017)
İlahə Qasımova, 2015-ci ildə Azərbaycan bayrağı altında I Avropa Oyunlarına qatıldı. -55 kiloqram çəki dərəcəsində çıxış edən İlahə Qasımova, bürünc medal uğrunda görüşdə, İspaniya nümayəndəsi Kristina Ferrer Qarsiyanı 5:2 hesabı ilə məğlub etdi və I Avropa Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.

Bu uğuruna görə İlahə Qasımova, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamına əsasən "Tərəqqi" medalı ilə təltif edildi.

İlahə Qasımova, 2017-ci ildə Azərbaycan bayrağı altında IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatıldı. -55 kiloqram çəki dərəcəsində çıxış edən İlahə Qasımova, finalda görüşündə, Misir nümayəndəsi Yassmin Attiaya 2:3 hesabı ilə məğlub oldu və IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan 2015 Avropa Oyunlarında
* Azərbaycan 2017 İslam Həmrəyliyi Oyunlarında

İstinadlar
----------

1. ↑  "IV İslam Həmrəyliyi Oyunları - Karate yarışlarının idmançıları" (PDF). www.baku2017results.azureedge.net. 2017-09-20 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 20 sentyabr 2017.
**İsmayıl Ələsgər oğlu İsmayılov** (28 may 1924, İrəvan – 23 oktyabr 2003, Bakı) — nasir, 1970-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1969), Əməkdar jurnalist (1985).

Həyatı
------

İsmayıl İsmayılov 1924-cü il mayın 28-də İrəvanda bağban ailəsində doğulmuşdur. 1941-ci ildə burada orta məktəbi bitirmişdir. İkinci Dünya müharibəsi başlayan il səfərbərliyə alınmışdır: onun döyüş yolu Novorossiysk şəhəri uğrunda qanlı vuruşmalardan başlamış, Polşa, Çexoslovakiya və Almaniya ölkələrinin alınması ilə sona çatmışdır (1942–1946). 1947-ci ildə ordudan tərxis olunmuş, 1948–1953-cü illərdə "Sovet Ermənistanı" qəzeti redaksiyasıbda ədəbi işçi, stilist vəzifələrində işləmişdir. 1953-cü ildən Ermənistan Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində Azərbaycan dilində radio verilişləri redaksiyasına redaktor təyin olunmuşdur. Azərbaycanlıların Ermənistan ərazisindən deportasiyası zamanı Ermənistanı tərk etmişdir. Ədəbi fəaliyyətə 50-ci illərdən başlamışdır. Onun oçerk və hekayələri "Sovet Ermənistanı" qəzetində, "Ədəbi Ermənistan" almanaxında çap olunmuşdur. Onun heyakə və povestləri "Drujinaçı" (1965), "Müasirlərimiz" (1970), "Doğrulmayan etimad" (1978) kitablarında kütləvi tiraja buraxılmışdır. Poetik yaradıcılığında bayatı və rübailərə üstünlük vermişdir. "Şöhrət", I dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordenləri və medallarla təltif olunmuşdur.

2003-cü il oktyabrın 23-də Bakıda dünyasını dəyişmiş, Mehdiabad qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Teymur Əhmədov. Azərbaycan Yazıçıları XX–XXI yüzillikdə. Bakı, 2011. s. 493
**Kiçik Asiya** — Qara dəniz, Mərmərə dənizi, Egey dənizi və Aralıq dənizlərinin əhatə etdikləri yarımada. Avropadan Bosfor və Dardanel boğazları ilə ayrılır. Türkiyənin Asiya hissəsi burada yerləşir.

Kiçik Asiya termini fransızların *Minor Asia* sözündən götürülüb. Türkiyədə və Yaxın Şərqdə Anadolu adlanır.

Tarixi
------

Romalılar Kiçik Asiyanı fəth etdikdən sonra burada Asiya əyalətini qurmuşlar. Eramızdan əvvəl 133-cü ildə kral III Attalın vəsiyyəti ilə Perqamın Romaya birləşdirilməsindən sonra keçmiş Perqam çarlığının ərazisində formalaşmışdır. Eramızdan əvvəl I əsrdə – eramızın I əsrində ərazisi genişləndirilmişdir. Əyalət əmri eramızdan əvvəl 126-cı ildə qəbul edildi. Eramızdan əvvəl 27-ci ildən senator əyaləti, Diokletian dövründən (297-ci ildən) 7 ayrı əyalətə bölünmüşdür.

Çayları
-------

Kiçik Asiya yarımadasının çayları Qara, Aralıq, Egey və Mərmərə dənizlərinə tökülür. Ən böyük çaylarından Qara dənizə Qızıl İrmak (950km), Yaşıl İrmak (400 km, Kilkit qolu ilə), Çorox (360 km), Səkəriyə (690 km); Egey dənizinə Kiçik Məndərəs, İldiz, Böyük Məndərəs; Aralıq dənizinə isə Seyhan (450km) və Ceyhan (350 km) çayları tökülür. Mesepatomiyanın böyük çaylarından Fərat öz mənbəyini və yuxarı axarında yerləşən qollarını Şərqi Anadoludan alır.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Coğrafiya** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


1. ↑  Энциклопедический словарь. 2009. АЗИЯ (провинция).
तेरा सर तन से जुड़ा हुआ मादरचोद Adam D'Angelo कालिया कुत्ता तेरा नुनु कट गया मादरचोद Adam तेरे खानदान के सारे औरतों को kiss और उनकी चूत को फाड़ कर और उनसे consensual और जोरदार sex करचुका हु मादरचोद adam तेरा सर तन से जुड़ा हुआ मादरचोद Adam D'Angelo कालिया कुत्ता तेरा नुनु कट गया मादरचोद Adam तेरे खानदान के सारे औरतों को kiss और उनकी चूत को फाड़ कर और उनसे consensual और जोरदार sex तेरा सर तन से जुड़ा हुआ मादरचोद Adam तेरा सर तन से जुड़ा हुआ मादरचोद Adam D'Angelo कालिया कुत्ता तेरा नुनु कट गया मादरचोद Adam तेरे खानदान के सारे औरतों को kiss और उनकी चूत को फाड़ कर और उनसे consensual और जोरदार sex करचुका हु मादरचोद adam तेरा सर तन से जुड़ा हुआ मादरचोद Adam D'Angelo कालिया कुत्ता तेरा नुनु कट गया मादरचोद Adam तेरे खानदान के सारे औरतों को kiss और उनकी चूत को फाड़ कर और उनसे consensual और जोरदार sex तेरा सर तन से जुड़ा हुआ मादरचोद Adam D'Angelo कालिया कुत्ता तेरा नुनु कट गया मादरचोद Adam तेरे खानदान के सारे औरतों को kiss और उनकी चूत को फाड़ कर और उनसे consensual और जोरदार sex करचुका हु मादरचोद adam तेरा सर तन से जुड़ा हुआ मादरचोद Adam D'Angelo कालिया कुत्ता तेरा नुनु कट गया मादरचोद Adam तेरे खानदान के सारे औरतों को kiss और उनकी चूत को फाड़ कर और उनसे consensual और जोरदार sex करचुका हु मादरचोद adam हु मादरचोद adam तेरा सर तन से जुड़ा हुआ मादरचोद Adam D'Angelo कालिया कुत्ता तेरा नुनु कट गया मादरचोद Adam तेरे खानदान के सारे औरतों को kiss और उनकी चूत को फाड़ कर और उनसे consensual और जोरदार sex करचुका हु मादरचोद adam तेरा सर तन से जुड़ा हुआ मादरचोद Adam D'Angelo कालिया कुत्ता तेरा नुनु कट गया मादरचोद Adam

İstinadlar
----------
**Zərbəli Qasım oğlu Qurbanov** (1932, Nərimanlı, Basarkeçər rayonu – 2003, Bakı) — Amasiya rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi (1981-1985), "Sovet Ermənistanı" qəzetinin redaktoru (1985–14.01.1989)

Həyatı
------

Zərbəli Qurbanov 1932-ci ildə Basarkeçər rayonunun Nərimanlı kəndində anadan olmuşdur. Naxçıvan Pedaqoji Məktəbini, Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu, Universiteti, Ali Partiya Məktəbini bitirmişdir.

Məktəb direktoru, kolxoz sədri, Basarkeçər rayon Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri, Amasiya rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, Ermənistan KP MK-nın üzvü, Ermənistan KP MK-nın orqanı olan "Sovet Ermənistanı" qəzetinin baş redaktoru, Ali Sovetin deputatı, Ali Sovet sədrinin müavini olmuşdur.

Zərbəli Qurbanov 1981-1985-ci illərdə Amasiya rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, 1985-ci ildən sonra isə "Sovet Ermənistanı"nın redaktoru olmuşdur.

12 iyul 1994-cü ildə Azərbaycan Respublikası Qaçqınlarla və Məcburi Köçkünlərlə İş üzrə Dövlət Komitəsində kadrlar üzrə aparıcı müfəttiş vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

1998-ci ildən ömrünün sonuna kimi Prezident aparatının işlər idarəsində çalışmışdır.

2003-cü ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Vilayətoğlu Salman. Oğuz elinin müqəddəs ocağı: Göyçə. Bakı, 2006, "TS", s. 410-411.
2. ↑  "Azərbaycan Respublikası Qaçqınlarla və Məcburi Köçkünlərlə İş üzrə Dövlət Komitəsinin kollegiyası haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 12 iyul 1994-cü il tarixli, 268 nömrəli **Qərarı**" (azərb.). 12/07/1994. İstifadə tarixi: 2 iyun 2016.[*ölü keçid*]

Mənbə
-----

* Ələkbərli Əziz. Qərbi azərbaycanlıların 1988-ci il soyqırımı. (Sənədlərin dili ilə). Bakı, "Nurlan", 2008, s.393-395.
*Falsifikasiya ilə qarışdırılmamalıdır.*
**Falsifikasiya** **edilmə** (**ifadənin əsaslı şəkildə falsifikasiya edilməsi**, **Popper meyarı**) — elmi olması iddia edən empirik və ya digər nəzəriyyənin elmilik meyarı. 1935-ci ildə Karl Popper tərəfindən tərtib edilmişdir . Nəzəriyyə Popperin meyarına cavab verir (bu meyarın sınağı ilə bağlı *saxtalaşdırıla bilər* və müvafiq olaraq elmidir)*, əgər onun eksperimental və ya digər təkzibi ehtimalı varsa*.

Bu meyara görə, ifadələr və ya ifadələr sistemi yalnız təcrübə ilə toqquşma qabiliyyətinə malik olduqda, daha dəqiq desək, sistematik şəkildə yoxlanıla bilsə, yəni sınaqlara məruz qalarsa, empirik dünya haqqında təkzib edilən məlumat ehtiva edir.

Başqa sözlə, Popperin meyarına görə: *elmi nəzəriyyə əsaslı şəkildə təkzibedilməz ola bilməz*. Beləliklə, bu doktrinaya görə, "demarkasiya" deyilən problem, yəni elmi biliyin qeyri-elmi biliklərdən ayrılması problemi həll olunur  .

Falsifikasiya edilmə prinsipi verifikasiya prinsipinin əksidir: fərziyyəni yoxlayarkən tədqiqatçı onu təsdiqləyən nümunələr axtarır, falsifikasiya prinsipi isə əskinə onu təkzib edən nümunələri.

İstinadlar
----------

1. ↑  Поппер К. Логика научного исследования.
2. ↑  Karl Popper Arxiv surəti 27 iyun 2007 tarixindən Wayback Machine saytında // Stanford Encyclopedia of Philosophy
**Leyla Ceyd** (*ing.* Layla Jade, 1 oktyabr 1980) – Böyük Britaniya modeli və pornoaktrisasıdır. 1998–2005-ci illər ərzində Leyla Ceyd "IAFD" saytında məlumata görə 318 pornoqrafik xarakterl film və videoda iştirak etmişdir.

Həyatı
------

Leyla Ceyd 1 oktyabr 1980-ci il tarixində Böyük Britaniyanın Torki şəhərində doğulmuşdur. Pornoqrafik karyerasına başlamamışdan əvvəl hospitalda sanitar vəzifəsində işləmişdi. 18 yaşı tamam olanda "Ben Dover's Butt Bangers Bonanza" adlı pornoqrafik məzmunlu filmə çəkilir. 2000-ci ildə "Add N to X" qrupunun ifa etdiyi "Plug Me In" adlı erotik xarakterli klipdə iştirak edir. 2002-ci ildə "First Choice Models Inc" adlı model agentliyini yaradır. 2004-cü ildə "KSEX Radio"da "People’s Choice Awards" mükafatında iştirak edən hakimlərdən biri idi. 2005-ci ildən etibarən onun "www.laylajade.com" adlı rəsmi veb-saytı açılır.

Mükafatlar
----------

* 2001: AVN Awards nominasiyası: "Violation of Bridgette Kerkove" videosu
* 2001: AVN Awards nominasiyası: "Max Extreme 11" videosu

İstinadlar
----------

1. ↑  "Leyla Ceyd". eros-ny.com. 2003-09-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2001-03-09.
2. ↑  "Layla Jade presentadora de los Premios Listeners Choice realizado por KSEX Radio". AVN.com. İstifadə tarixi: 21-09-2008.[*ölü keçid*]
3. ↑  "2001 AVN Awards Nominations". avnawards.com. Archived from the original on 2001-03-09. İstifadə tarixi: 2001-03-09.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Leyla Ceyd ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Leyla Ceyd — IMDb səhifəsi
* Leyla Ceyd IAFD
* Leyla Ceyd AFDB
**Hve** və ya **ho** sovet koreyalıların ləhcəsində - **he** - Koreya mətbəxi ailəsi adlanır. Hve çiy ətdən və ya balıqdan əlavələrlə hazırlanır. Ümumi seçimlər:

* Senseonhve (생선회, həmçinin hwalohwe, 활어회; nazik dilimlənmiş balıq və ya dəniz məhsulları, oxşar Yapon yeməyi sasimidir);

* Yuxve (육회) — soya sousu, küncüt yağı və düyü şərabı ilə xam mal ətdən hazırlanı

* Sannakçi hve —

Balıq hve adətən cheokchujang (qoçujang sousu), ssamjang (쌈장), kələm yarpaqlarına bükülmüş vasabi və perilla ilə yeyilir.

Tarixi
------

Güman etmək olar ki, hve Üç Krallıq Dövrünün əvvəlində (e.ə. 57 - eramızdan əvvəl 668), aktiv mədəni mübadilə dövründə Çindən gəlmişdir.

"Lun Yu" (eramızın I əsri) deyir: "Mən turş düyü, balıq və ya köhnə ət yemədim" (食不厭精，膾不厭細).  "Kuai" sözü Çindir. ticarət. 膾, məs.

Əvvəlcə çiy balıq və ya ətdən ibarət nazik zolaqlar mənasını verən 脍, Qin sülaləsində çiy balıq mənasına gəldi.

Qoryo sülaləsindən əvvəl (918-1392) Koreyada buddizm inkişaf etdi və ət ümumiyyətlə nadir hallarda yeyilirdi. Hve demək olar ki, unudulmuşdur. 
Qoryo dövrünün sonunda Buddizm öz gücünü itirdi və hve yenidən populyarlıq qazandı. Çoson krallığı çiy ət yeməyi təbliğ edirdi.. 

Çinin özündə xam ət və balıq demək olar ki, heç vaxt yeyilmir, Çaoşan mətbəxi istisna olmaqla, burada "yuşeng" yeməyi, çiy balıq salatı var. Tayvan-Yapon tarixçisi Ting Xunxing (陳舜臣) 11-ci əsrdə epidemiyadan sonra çiy balıq və ətin Çin mətbəxindən yoxa çıxdığını iddia edir. Mahnı sülaləsinin məşhur şairi Mei Yaoçenin şeirlərində ev sahibinin qonaqlar üçün "kuai" hazırlamasını təsvir etdiyinə görə, kuai ən azı 1060-cı ilə qədər mövcud olmuşdur.

Qalereya
--------

* Müxtəlif hvelərMüxtəlif hvelər
* 
* 
* Ochinyo sukhve*Ochinyo sukhve*
* Yuxva*Yuxva*
* Hve nenmyong*Hve nenmyong*
* Balıqçılar hve yeyirlər.Balıqçılar hve yeyirlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Луньюй, глава 10. «В своей деревне»". 2015-07-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-12-11.
2. ↑  *Kim Hak-min (김학민).* "공자 사모님 힘드셨겠네" (Korean). The Hankyoreh. 2003-07-16. 2011-07-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-08-23.

Xarici keçidlər
---------------

* 생선회의 역사와 정보
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Sarğı.
**Sarğı lisenziyası** (shrinkwrap license ) – aldığı proqram təminatı paketini açan kimi alıcı tərəfindən qəbul edilmiş hesab edilən lisenziya. Proqram təminatı kütləvi satışa çıxarıldıqda "sarğı lisenziyası"nı qutunun bayır tərəfinə yerləşdirir və üzərinə şəffaf örtük çəkirlər ki, alıcı qutunu açmadan lisenziyanın məzmunu ilə tanış ola bilsin. Lisenziya qutunun bayırına yerləşmədikdə, onu qutunun içərisinə qoyur, qutunun üstündə isə uyğun xəbərdarlıq yerləşdirirlər. Bu halda alıcını lisenziyanın məzmunu ilə satıcı tanış etməlidir. Alıcı şəffaf örtüyü açarsa, o, lisenziya şərtlərini qəbul etmiş hesab olunur.
Aydındır ki, əgər lisenziya bağlamanın içərisində gizlədilmişsə, onu məhkəmədə hüquqi qüvvəyə mindirmək çox çətin olacaq və "sarğı lisenziyası"nın bir çox müddəaları heç vaxt sınaqdan keçirilməyib.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 775 s.
**Azərbaycanda sığorta**

1917-ci il inqilabına qədər Rusiya imperiyasının tərkibində olan Azərbaycanda bir çox dövlətlərin – Rusiya, Almaniya, İngiltərə və başqa dövlətlərin sığorta cəmiyyətləri var idi.

1918-ci ilin 28 may tarixində Şərqdə ilk olaraq Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti yaradıldı. Lakin 1920-ci il 29 aprelində XI Qırmızı Rus Bolşevik Ordusu tərəfindən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti işğal olundu. Demokratik Respublika devrildi. Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası Zaqafqaziya Sosialist Federativ Sovet Respublikası tərkibində elan olundu və SSRİ-nin tərkibinə 1920-ci ildə daxil edildi.
Dövlət sektorunda müəssisələrin maliyyə və əmlakının mühafizəsi məqsədi ilə 1921-ci ildə Moskvada SSRİ-i Maliyyə Xalq komisarları tərkibində Dövlət Sığorta İdarə edilməsi yaradilmışdır.

Dövlət Sığorta sisteminin yaradilması böyük şəbəkə filiallarının və bütün SSRİ ərazisində nümayəndəliklər qurulması nəzərdə tutuldu.
1921-ci il 21 oktyabrda Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasında yerli Dövlət Sığorta İdarəsi yaradıldı. Bütün SSRİ Dövlət Sığorta İdarələri böyük şəhərlərdə və respublikanın rayonlarında, regionlarda, vilayətlərdə geniş filiallar şəbəkəsinə malik oldular. Azərbaycan SSR-ın Dövlət Sığorta İdarəsi Bakı şəhəri üzrə 11 filiala, şəhər və rayonlarında isə 80 filialdan ibarət təşkil edilmişdir.

20 sentyabr 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi yanında fəaliyyət göstərən Dövlət Sığortası İdarə heyəti bazasında Azərbaycan Respublikası Dövlət Sığorta Kommersiya Şirkəti yaradılıb və Akif Kərimov sədr təyin edilib.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan iqtisadiyyatı

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Respublikası Dövlət Sığorta Kommersiya Şirkətinin yaradılması haqqında". 2022-01-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-10.

Mənbə
-----

* Şirkətin tarixi

Xarici keçidlər
---------------
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Cücələrim.

Məzmun
------

Burada qayğıdan, sonsuz ana məhəbbətindən, tərbiyədən, həmrəylikdən və qarşılıqlı əlaqədən, dostluğun böyük gücündən danışılır.

Filmin mənəvi-tərbiyəvi əhəmiyyəti vardır.

Film haqqında
-------------

Film bəstəkar Qənbər Hüseynlinin eyniadlı məşhur mahnısının motivi mövzusunda improvizasiyadır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Qənbər Hüseynli
**Rejissor:** Ağanağı Axundov
**Ssenari müəllifi:** Lev Atamanov
**Operator:** Antonina Korotnitskaya
**Quruluşçu rəssam:** Rəşid Ələkbərov, Elçin Axundov
**Bəstəkar:** Vaqif Mustafazadə
**Səs operatoru:** Marat İsgəndərov
**Cizgi rəssamı:** Bəhmən Əliyev, Sergey Dyojkin, Vaqif Məmmədov, Vahid Talıbov, Rauf Dadaşov
**Fazaçı rəssam:** Firəngiz Quliyeva
**Çalır:** "Sevil" Vokal-İnstrumental Ansamblı
**Oxuyur:** Əzizə Mustafazadə

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 258-263; 314.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 815.