**Yuxarı Oslan** (tatar. Югары Ослан районы) — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Respublikanın qərbində, Volqa çayının sağ sahilində yerləşir. Kazan aqlomerasiyasına daxil edilmişdir.

Kama Tamaqı, Apas, Kaybiç, Zelenodol rayonları ilə, Kuybışev su anbarı boyunca Layış rayonu ilə həmsərhəddir.

İnzibati mərkəzi Yuxarı Oslan kəndidir.

Coğrafiyası
-----------

Yuxarı Oslan rayonu Volqa dağlarının şimal-şərq hissəsində (ərazisi Uslonski dağları və Yuryevy dağları adlanır), Sviya və Volqanın aşağı axınları arasında yerləşir.

Ən böyük çay Sviyadır. Digər böyük çayları (ümumi uzunluğu ən azı 15 km): Sulitsa Klyançayka və Çanqara, Biya (Sviyanının qolu).

Təbii və iqlim şəraiti ilə rayon mülayim iqlimi ilə xarakterizə olunur. Torpaq və bitki örtüyü meşənin çölə keçməsi səbəbindən rəngarəngdir. Torpaq örtüyü əsasən gilli suxurlardan ibarətdir. Relyefi əsasən təpəli-düzənlikdir. Qayalar və çay vadiləri, çoxlu yarğanlar və dərələrədir. Əsas suxurları: əhəng daşı, gil, dolomit, qum və qumdaşı. Rayon ərazisi 1373,9 km²-dir.

Tarixi
------

1920-ci ilə qədər bu rayon Kazan vilayətinin Sviyajski qəsasının tərkibinə daxil idi. 1920–1927-ci illərdə Sviyajski kantonu olaraq mövcud olmuşdur. 1927–1931-ci illərdə Sviyajski və Tenkov rayonlarının ərazisinə daxil olur.

Tenkov və Sviyajski rayonlarını birləşdirərək 20 oktyabr 1931-ci ildə Yuxarı Oslan rayonu qurulur.

1 fevral 1963-cü ildə ərazinin Zelenodol rayonuna verilməsi ilə ləğv edilir və 12 yanvar 1965-ci ildə yenidən bərpa edilir.

Əhalisi
-------

Əhalisinin böyük əksəriyyətini ruslar təşkil edir. Yerdə qalanları: 24,9-i tatarlar və 6,2 %-i çuvaşlar.

Urbanizasiya Şəhər şəraitində (İnnopolis şəhəri) rayon əhalisinin 2,51 % -i yaşayır.

Yerli özünü idarəetmə
---------------------

Yuxarı Oslan rayonu ərazisinə 1 şəhər və 19 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 74 yaşayış məntəqəsi daxildir.

Təhsil
------

Rayonda təxminən 3 min uşağın təhsil aldığı 35 ümumtəhsil məktəbi vardır. 17 uşaq bağçasında və körpələr evində 500-dən çox uşaq tərbiyə olunur. Yuxarı Oslan da gənclər idman məktəbi var.

Mədəniyyət
----------

Rayonda 19 mədəniyyət evi, 16 kənd klubu, mərkəzi kitabxana və 28 filial vardır.

Tanınmış şəxsləri
-----------------

Kafil Əmirov (1949) — Tatarıstan Respublikasının prokuroru

Vladimir Belokurov (1904–1973) — teatr və kino aktyoru, SSRİ xalq artisti (1965)

Semyon Konovalov — (1920–1989) — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

Mənbə
-----

* Yuxarı Oslan rayonunun rəsmi saytı  (rus.)

İstinadlar
----------

1. ↑  26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. Rusiya Dövlət Federal Statistika Xidməti.
2. ↑  "General Information" (russian). Verkhneuslonsky District. June 13, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 20, 2017.

| ⛭Tatarıstan Respublikası |
| --- |
| Bayraq Tatarıstan Respublikasının | **İnzibati mərkəz**: **Qazan (şəhər)**  | **Şəhərlər**: Aqrız| Aznakayevo| Almetyevsk| Arsk| Bavlı| Bolqar | Buinsk| Bügülmə| Çistopol|Laişevo| Leninoqorsk| Mamadış| Mendeleyevsk| Menzelinsk|Naberejnıe Çelnı | Nijnekamsk| Nurlat| Tetüşi| Yelabuqa| Zainsk| Zelenodolsk

---

 | Tatarıstan Respublikasının bayrağıTatarıstan Respublikasının gerbi |
| **İnzibati-ərazi bölgüsü**: | **Rayonlar**: Əgerce|
Aznakay|
Aksubay|
Aktanış|
Alekseyevsk|
Əlki|
Əlmət|
Apas|
Arça|
Ətnə|
Bavlı|
Baltaç|
Buqulma|
Bua|
Yuxarı Oslan|
Biektau|
Çuprəle|
Alabuqa|
Zəy|
Zelendol|
Kaybiç|
Kama Tamaqı|
Kukmara|
Layiş|
Leninoqorsk|
Mamadış|
Mendeleyevsk|
Minzələ|
Müslim|
Nijnekamsk|
Novoşeşminsk|
Nurlat|
Pitrəç|
Balık Bişməse|
Saba|
Sarman|
Spas|
Təteş|
Tukay|
Teləçe|
Çirmeşən|
Çistopol|
Yurtazı

---

 |
| **Məqalələr**: | Gerb | Himn | Tarix | Əhalisi | İnzibati-ərazi bölgüsü | Bayraq |