Armi-Rana əyrisi
**Armi-Rana əyrisi** (*ing.* Armey-Rahn curve, BARS curve, Rahn curve) — dövlət xərclərinin ÜDM-dəki payındakı artımın ÜDM artımının sürətlənməsindən və optimal nöqtəyə çatdıqdan sonra (Skalli nöqtəsi) yavaşlamasına asılılığı. Asılılıq 1993-cü ildə Robert Barro, 1995-ci ildə Riçard Armi, 1996-cı ildə Riçard Rana və 1994-cü ildə Jerald Skallinin əsərlərində təklif olunur в 1996 году и Джеральдом Скалли.

Tarixi
------

Bağımlılıq 1993-cü ildə Robert Barro, 1995-ci ildə Riçard Armie, 1996-cı ildə Riçard Rana və 1994-cü ildə Jerald Skalli  tərəfindən təklif olunur.

Asılılığın mahiyyəti
--------------------

Armi-Rana əyrisi, dövlət xərclərinin ÜDM-dəki payındakı artımın ÜDM artımının sürətlənməsindən və optimallıq nöqtəsinə (Skalli nöqtəsi) çatdıqdan sonra yavaşlamasına asılılığı kimi.

Armi-Rana əyrisində, ÜDM-də dövlət xərclərinin payı ({\displaystyle g=G/X}) ölkənin iqtisadi böyüməsi ilə birlikdə böyüyür ({\displaystyle \Delta X/X}) - Skalli nöqtəsinə - {\displaystyle g^{\*}} (maksimum böyümə) və sonra azalır.

Tənqid
------

Uzun müddətdir ki, elmi ictimaiyyətdə dövlət xərclərinin payının hansı səviyyədə icazə verilən maksimum sayılması barədə müzakirələr aparılır. Beləliklə, amerikalı iqtisadçı J. Skalli öz işində ABŞ üçün ÜDM-in 23% -i səviyyəsində dövlət sektorunun optimal ölçüsünü müəyyənləşdirmişdir, 2003-cü ildə ABŞ-da ÜDM-də dövlət xərclərinin payı 35,7%, AB-də isə 47,6% olmuşdur.

Bununla birlikdə, tənqidçilər Armie-Rahn əyrisinin qurulmasının müəyyən çətinliklər yaratdığını və Skalli nöqtə dəyərlərinin özlərində məhdudiyyətlər olduğunu qeyd edirlər:

* hər ölkənin öz fərdi optimal nöqtələrini yaradan öz büdcə siyasətləri rejimi vardır;
* dövlət xərclərinin ÜDM-dəki payının göstəricisi birmənalı deyil (bəzən yalnız federal dövlət xərcləri qiymətləndirilir, bəzən - regional və bələdiyyə orqanlarının xərcləri daxil olmaqla ümumi dövlət xərcləri);
* dövlət xərclərinin artması əksər hallarda büdcə kəsirinin artması ilə əlaqələndirilir ki, bu da öz növbəsində yenidən maliyyələşdirmə faizinin artmasına və iş fəaliyyətinin soyumasına səbəb olur (bu, dövlət xərclərinin artımının ciddi şəkildə məhdudlaşdırılmasını tələb edir);
* dövlət xərclərinin ÜDM-dəki payının göstəricisi büdcə xərclərinin strukturunu nəzərə almır (büdcə ödənişlərinin müxtəlif maddələri \* dövlət sərmayələrinin gəliri baxımından fərqli effektivliyə və bütövlükdə iqtisadiyyata stimullaşdırıcı (çarpan) təsir göstərir).

Beləliklə, Armi-Rana əyrisinin praktik tətbiqi olduqca məhduddur və bütün kəmiyyət qiymətləndirmələri ciddi şərh tələb edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Rahn R. Fox H. What Is the Optimum Size of Government?//Vernon K. Krieble Foundation, 1996
2. ↑  Scully G.W. What is the Optimal Size of Government in the US? Arxivləşdirilib 2019-12-30 at the Wayback Machine// National Center for Policy Analysis, Policy Report 188, 1994
3. ↑  Scully G.W. What is the Optimal Size of Government in the US? Arxivləşdirilib 2019-12-30 at the Wayback Machine// National Center for Policy Analysis, Policy Report 188, 1994
4. ↑  Armey D. The Freedom Revolution — Washington, D.C.: Regnery Publishing Co. 1995
5. ↑  Балацкий Е. В. Кривая Арми-Рана Arxivləşdirilib 2019-12-30 at the Wayback Machine/ Энциклопедия теоретических основ налогообложения/ Под ред. И. А. Майбурова, Ю. Б. Иванова. — М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2016. С.108-111