**Vaqif Əsədov** (tam adı: *Vaqif Firudin Əsədov*; 5 aprel 1947, Naxçıvan MSSR – 19 may 2022) — Azərbaycanın teatr rejissoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2006), Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının quruluşçu rejissoru, ssenari müəllifi, aktyor.

Həyatı
------

Əsədov Vaqif Firudin oğlu 5 aprel 1947-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasında anadan olub. 1969-cu il may ayının 25-də Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun (indi ki,Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti "Dram və kino aktyorluğu" fakültəsini bitirib. 1969-cu ildən 1989-cu ilə kimi Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında aktyor, quruluşçu rejissor, baş rejissor vəzifələrində çalışıb. 1982–1989-cu illərdə Naxçıvan şəhərində fəaliyyət göstərmiş "Cavid" Poeziya Teatrının yaradılmasına nail olmuşdur. Teatr səhnəsində oynanılan üç tamaşadan sonra o vaxt üçün çox böyük hesab olunan Lenin Komsomolu mükafatı laureatı adına layiq görülmüşdür. V. Əsədov hələ aktyor kimi işləyərkən yadda qalan bir çox obrazlar yaratmışdır. Rejissor kimi onun Naxçıvan teatrında hazırladığı "Elektra" tamaşası uğurlu tamaşa kimi vaxtı ilə Moskva televiziyası ilə nümayiş etdirilmişdir.

Mərhum aktrisa Zemfira Əliyevanın həyat yoldaşı, Rejissor, aktyor Rüfət Əsədovun əmisioğludur.

Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında quruluş verdiyi tamaşalar:

* "Mənim nəğməkar bibim" — (Ə. Əylisli)
* "Qiymətli qafiyələr" — (Ə. Əylisli)
* "Əlincə qalası"-(Həmid Arzulu)
* "Bir cüt bədmüşk ağacı" — (Ə. Əylisli)
* "Qarağaclar altında məhəbbət." — (Yucin Onil)
* "Elektra" — (Sofokl)
* "Sükut divarı" — (Paolo Messini)
* "Bəxt üzüyü."- (Vaqif Səmədoğlu)

"Cavid" Poeziya Teatrındaki fəaliyyəti

* Kəmalə Ağayeva -"Mənim Tanrım gözəllikdir, sevgidir." -quruluşçu rejissoru və Cavid rolunun ifaçısı
* Hüseyin Cavid — "Azər" -Səhnələşdirəni, quruluşçu rejissoru və Azər rolunun ifaçısı.
* Məmməd Araz — "Azərbaycan dünyam mənim." — Səhnələşdirəni, quruluşçu-rejissoru və yaşlı Məmməd rolunun ifaçısı.

1989-cu ildən o, Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrında quruluşçu rejissor kimi fəaliyyət göstərir, V. Əsədovun Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrında hazırladığı İ. Coşğunun "Açıl, bənövşəm açıl", A. Həsənzadənin "Mağara", "Oxu bülbül" kimi əsərlər gənclərin sevdiyi tamaşalara çevrilmişdir. Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında hazırladığı tamaşar

* 1. "Açıl, bənövşəm açıl" — (İ. Coşgun)
* 2. "Mağara" — (A. Həsənzadə)
* 3. "Oxu bülbül" (A. Həsənzadə) (azərbaycan bölməsi)
* 4. "Ana laylası" — (İ. Coşgun)
* 5. "Məhv olmuş gündəliklər" — (İ. Əfəndiyev) (rus bölməsi)
* 6. "Adsız" — (F. Mustafa) (rus dilində)
* 7. "Oliver Tvistin macəraları" — (Ç. Dikkens)
* 8. "Məhv olmuş gündəliklər" — (İ. Əfəndiyev) (azərbaycan bölməsi)
* 9. "Qaraca qız" — (S. S. Axundov, A. Şaiq)
* 10. "Yarımçıq qalmış" — (Y. Abramov, L. Bəyim)
* 11. "Oqtay Eloğlu" — (C. Cabbarlı)

Rejissor həmçini Akademik Milli Dram Teatrının səhnəsində "Burlaxatun"(N. Xəzri) və İrəvan Dövlət Dram Teatrın səhnəsində "Məhəbbət yaşayır hələ" (Hidayət),

Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrı səhnəsində "Qar çiçəyi" — (Y. Abramov, L. Bəyim) tamaşalarına qurluş vermişdir.

Rejissorun yaradıcılığı yalnız teatr tamaşaları hazırlamaqla məhdudlaşmamış. O, eyni zamanda bir sıra irimiqyaslı Dövlət səviyyəli tədbirlərin quruluşçu rejissoru və ssenari müəllifi olmuşdur. Belə tədbirlərdən C. Məmmədquluzadənin 120 illiyi, C. Məmmədquluzadənin 150 illiyi, H. Cavidin 120 illiyi, Zərifə Əliyevanın 80 illiyi, Heydər Əliyevin 80 illiyi, S. Vurğunun 100 illiyi, Həsən Turabovun 80 illiyi , "Yeni teatr" gənc rejissorların ümumrespublika festivalının açılış və bağlanış mərasimlərini, Gənclər Festivalı çərçivəsində "Tarixin canlı səhifələri"ni qeyd etmək olar.

I Nəsimi – şeir, incəsənət və mənəviyyat festivalı çərçivəsində Maqsud şair Leyla Bəyim və Yefim Avramovun müəllifi olduğu "İmmolatio" ("Qurbanvermə") tamaşasına,

II Nəsimi – şeir, incəsənət və mənəviyyat festivalı çərçivəsində "LEYLA. FONS VITAE" poeziya tamaşasına qurluş vermişdir.

19 may 2022-ci ildə vəfat etmişdir.

Mükafatları
-----------

* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 10 yanvar 1978
* "Şərəf nişanı" ordeni — 1986
* "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı — 16 may 2006
* Prezident mükafatı — 2002–2004
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü — 15 may 2006-cı ildən.
* 10 dekabr 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu ilə təltif olunmuşdur.

Filmoqrafiya
------------

1. Ac həriflər (film, 1993) (tammetrajlı film-tamaşa) (Aztv)-rol: Əhməd, "kor" kişi
2. Qayalarda qalan səs (film, 1995)
3. Yük (film, 1995)
4. Fatehlərin divanı (film, 1997)
5. Ömürdən uzun gecə (film, 1996)
6. Yaz yuxusunun işığı (film, 1996)
7. Şeirin xəzrisi (film, 2000)
8. Dahilərin divanı (veriliş, 2007)
9. El içində (veriliş, 2007)
10. Sirr (serial, 2012)
11. Son Hədd (serial,2013)
12. Arzuların ardınca... (film, 2015)
13. Laləli saray (serial, 2017)
14. Sən demə (film, 2020)

İstinadlar
----------

1. ↑  *AzərTAc.* "Xalq artisti Vaqif Əsədov vəfat edib" (az.). AzərTAc. 19.05.2022. İstifadə tarixi: 2022-05-21.
2. ↑  "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI". 2022-05-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-01.
3. ↑  *President.Az.* "V.F.Əsədovun "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu" ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). President.az. 10.12.2018. 2021-10-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-10.