**Windows Vista** — "Microsoft"un "Windows NT" əməliyyat sisteminin əsas buraxılışı. Bu, 8 noyabr 2006-cı ildə istehsala buraxılmış, 30 yanvar 2007-ci ildə "Windows Marketplace"də satışa çıxarılmışdır. "Windows"un rəqəmsal distribusiya platforması vasitəsilə təqdim edilən ilk buraxılışı idi. Bu, "Windows XP"dən (2001) sonra "Windows"un daha yeni versiyası idi. İkisinin buraxılışı arasında olan beş illik boşluq ardıcıl "Windows" buraxılışları arasında o dövrdə ən uzun müddət idi.

"Microsoft" "Vista"nı "Longhorn" kod adı altında 2001-ci ildə, XP-nin buraxılmasından qısa müddət əvvəl inkişaf etdirməyə başlamışdı. Bu, XP ilə "Blackcomb" kod adlı növbəti əsas "Windows" versiyası arasındakı boşluğu aradan qaldırmaq üçün kiçik bir təkmilləşdirmə kimi nəzərdə tutulmuşdu. Bu, inkişaf prosesi tədricən davam etdiyi müddətdə "Blackcomb"un bir çox xüsusiyyətlərini mənimsəmiş və əsas "Windows" buraxılışı olaraq dəyişdirilmişdir. "Vista" yenilənmiş qrafik istifadəçi interfeysini və "Aero" adlı vizual üslubunu, "Windows Search"i, yenidən işlənmiş şəbəkəni, audio, çap və displey alt sistemlərini və digər dəyişikliklər arasında "Windows DVD Maker" kimi yeni multimedia alətlərini təqdim etmişdir. "Vista" ev şəbəkəsindəki maşınlar arasında əlaqə səviyyəsini yüksəltmək məqsədi daşıyırdı. Bunun üçün kompüterlər və qurğular arasında fayl və media mübadiləsini sadələşdirmək üçün "peer-to-peer" texnologiyasından istifadə edilmişdir. Bu, proqram tərtibatçılarına ənənəvi "Windows" API-ləri olmadan proqramlar yazmağa imkan yaradan ".NET Framework"un 3.0 versiyasını daxil etmişdir. Bu, "Itanium" və ACPI olmayan cihazlar üçün dəstəyi aradan qaldırmışdır.

"Windows"un "Vista"-dan sonra buraxılan növbəti versiyası "Windows 7" (2009) olmuşdur. "Windows 7" keçmiş versiyanın təqdim etdiyi bir çox xüsusiyyətləri özündə saxlamış və təkmilləşdirmişdir. "Microsoft" şirkəti "Vista" üçün əsas dəstəyi 10 aprel 2012-ci ildə, 11 aprel 2017-ci ildə isə genişləndirilmiş dəstəyi dayandırmışdır. "Vista" adətən "Windows"un ən pis versiyalarından biri kimi təsvir edilir, lakin gələcək buraxılışların əsasını qoyan mühüm versiya kimi qəbul edilir.

Tarixi
------

22 iyul 2005-ə — Vista adı bildirilməyənədək Longhorn kod adı ilə tanınırdı. 30 yanvar 2007-ci ildə satışa təqdim edilmişdir. Windows Vista köhnə versiya ilə müqayisədə bir çox yeni xüsusiyyət və dəyişikliyə sahibdir. Bu dəyişmə inkişaf etdirilmiş qrafiki istifadəçi interfeysi, vizual stil, yenidən hazırlanmış axtarış funksiyaları, multimedia vasitələri, yenidən hazırlanmış şəbəkə ünsiyyəti, görünüş və yazıçı kimi müxtəlif funksiyaları əhatə edir. Microsoftun Vista üçün təyin etdiyi əsas hədəf, Windows əməliyyat sisteminin təhlükəsizlik vəziyyətini inkişaf etdirmək olmuşdur. Vistanın işləyə bilməsi üçün ən azı 800 MHz tezlikli prosessor, RAM-ın 512 MB RAM-dan az olmaması lazımdır.

Windows Vista əməliyyat sistemi Microsoft şirkətinin istehtal etdiyi əməliyyat sistemləri arasında ən çox narazılıqlara, müzakirələ səbəb olan əməliyyat sistemi idi. Çoxları bunu Microsoftun "uğursuz"u kimi də adlandırırdılar. Beləliklə, "Microsoft" korporasiyasının 5 il əvvəl satışa çıxardığı Vista artıq satışdan çıxarılır. Vista 2017-cin ilin sentyabrın 11-dək "qismən dəstək" sistemində olacaq. "Tam dəstək" sisteminin dayandırılması o deməkdir ki, bu gündən etibarən istifadəçilər pulsuz texniki dəstək, təminat və yenilənmələrdən məhrum olacaqlar. Vista-nın təhlükəsizlik problemlərinin onlayn həll edilməsi və yenilənməsi də dayandırılıb.

Həmçinin bax
------------

* BlueKeep
* Windows Vista və Windows XP-nin müqayisəsi
* Microsoft təhlükəsizlik əsasları

İstinadlar
----------

1. ↑  "Microsoft Unveils New Ways for Consumers to Get Windows Vista". News Center. Microsoft. January 17, 2007. January 3, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 2, 2017.
2. ↑  "Microsoft Support Lifecycle". Support. Microsoft. November 8, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 11, 2012.
3. ↑  *Martindale, Jon.* "Ranking all 12 versions of Windows, from worst to best". Digital Trends. July 10, 2023. September 19, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: September 17, 2023. It's a bit of a meme, how bad Windows Vista was. It's often found at the top of everyone's "Worst Windows" lists.
4. ↑  "Windows 10 gets major update as Windows Vista reaches its end of life". Ars Technica. April 11, 2017. October 6, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: September 17, 2023.
5. ↑  *Warren, Tom.* "Microsoft finally says goodbye to Windows Vista". The Verge. April 11, 2017. July 30, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: September 17, 2023.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Windows Vista ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Microsoft Windows Vista
* Windows Vista End of Support
* Windows Vista Service Pack 2 (SP2) Update

| ⛭Microsoft Windows |
| --- |
| 
* Komponentlər
* Tarixi
* Tənqidi

 |
| DOS əsaslı | 
* 1.0x
* 2.0x
* 2.1x
* 3.0
* 3.1x
	+ for Pen Computing

 |
| Windows 9x | 
* 95
* 98
* Me

 |
| Windows NT | 

|  |
| --- |
| 
* NT 3.1
* NT 3.5
* NT 3.51
* NT 4.0
* 2000
* XP
	+ Pro x64
	+ Media Center
	+ Fundamentals for Legacy PCs
* Vista
* 7
* 8 and 8.1
	+ RT
* 10
* 11

 |
| Windows Server | 
* Server 2003
	+ Home Server
* Server 2008
	+ EBS 2008
	+ HPC Server 2008
* Server 2008 R2
	+ Home Server 2011
* Server 2012
* Server 2012 R2
* Server 2016
* Server 2019
* Server 2022
* MultiPoint Server
* Server Essentials

 |
| İxtisaslaşmış | 
* Windows Preinstallation Environment
* Windows IoT
* Windows 365

 |

 |
| Windows IoT | 
* Modular Windows
* Embedded Compact
	+ CE 5.0
	+ Embedded CE 6.0
	+ Embedded Compact 7
* Embedded Automotive
* Embedded Industry

 |
| Windows Mobile | 
* Pocket PC 2000
* Pocket PC 2002
* Mobile 2003
* Mobile 5.0
* Mobile 6.0
* Mobile 6.1
* Mobile 6.5

 |
| Windows Phone | 
* Phone 7
* Phone 8
* Phone 8.1
* 10 Mobile

 |
| Ləğv edilmiş | 
* Cairo
* Nashville
* Neptune
* Triton
* Odyssey
* 10X

 |
| Əlaqəli | 
* Tərtibat
	+ 95
	+ XP
	+ Vista
	+ 10
	+ 11
* Versiyalar
	+ XP
	+ Vista
	+ 7
	+ 8
	+ 10
	+ 11
* Yeniliklər
	+ XP
	+ Vista
	+ 7
	+ 8
	+ 10
	+ 11
* Silinmiş xüsusiyyətlər
	+ XP
	+ Vista
	+ 7
	+ 8
	+ 10
	+ 11
* Versiya tarixi
	+ Phone
	+ 10
	+ 10 Mobile
	+ 11
* Criticism
	+ XP
	+ Vista
	+ 10
* Microsoft Plus!
* Vista vs. XP

 |
| 
* List-Class article Versiyaların siyahısı
* List-Class article Müqayisə
* Category Kateqoriya

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | BNF: 15079788n · GND: 7536751-8 · Microsoft: 527868296 · NKC: ph385199 |