recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lia van Leer** (iv. ליה ון ליר, 8 avqust 1924, Belsı – 13 mart 2015, Qüds, İsrail) Qüds Beynəlxalq Film Festivalı qurucusu və direktoru. İsrailin Dövlət mükafatı laureatı (2004), Fransanın "Fəxri Legion" ordeni Yerusəlim fəxri vətəndaşı olmuşdur.

Bioqrafiya
----------

1924-cü ildə Belsıʼnin Besarabiya şəhərində taxıl taciri Şimen Greenberq və Beynəlxalq Qadınlar Sionist Təşkilatının (WIZO) fəalı Golda Greenberg'in ailəsində anadan olmuşdur.
Böyük Vətən müharibəsi başlanğıcında işğaldan sonrakı dövrdə atası Belsıʼdə nasistlər tərəfindən vurulub, anası Dnestryanı döyüşdə öldürülmüşdü.
1940-cı ildə məcburi Fələstinə yerləşdi, harada ki, bacısı artıq məskən salmışdı. 1946-cı ildə Qüdsdə İvrit Universitetinin Humanitar fakültəsini bitirmişdir.1948-ci ildə xeyriyyəçi fondun təsisçisi və Hollandiya sənətçisi Bernard van Leerin (1883–1958) oğlu mühəndis, pilot və dramaturq Vim van Leer (Wim van Leer) ilə görüşdü.

Nikahdan sonra Van Leer ailəsi ilə birlikdə Hayfa şəhərinə (1952) yerləşdi. 1955-ci ildə Lia van Leer ilk İsrail film klubunu qurdu (o vaxt ölkədə televiziya yox idi) və film istehsal toplanması ilə məşğul oldu. Növbəti il o Tel-Əviv və Qüds film həvəskarları icması açdı.

Van Leer tərəfindən toplanan filmlər 1960-cı ildə Hayfada təşkil edilən İsrailin kinematoqrafiya Arxivində yerləşdirildi (hazırda Orta Şərqdə ən böyük) .

Tezliklə Van Leer Yerusəlimdə yerləşdi. 1984-cü ildə Van Leer Xeyriyyə Fondu dəstəyi ilə, Lia 2008-ci ilədək liderlik edən Qüds Beynəlxalq Film Festivalı təşkil etdi.

2004-cü ildə karyerası boyunca əldə etdiyi nailiyyətlər üçün İsrail Dövlət mükafatı əldə etdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  Jewish Women's Archive. 1995.
3. ↑  "LIA VAN LEER 1924 – 2015 by Amy Kronish". 2022-04-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-27.
4. ↑  "Lia van Leer Biography". 2023-07-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-27.
5. ↑  "Lia van Leer — Founder". 2022-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-27.
6. ↑  ""Israel Prize Official Site (in Hebrew) – Recipient's C.V."". 2009-10-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-27.

Xarici keçidlər
---------------

* Lia Van Leer, 90, grande dame of Israeli cinema
**Litvinov tozağacı** (*lat.* Betula litwinowii) — bitkilər aləminin fıstıqçiçəklilər dəstəsinin tozağacıkimilər fəsiləsinin tozağacı cinsinə aid bitki növü.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Hündürlüyü 10–15 m-ə qədər olan kiçik aqacdır.Aşağı hissədə ağ rəngli çatlaq qabığı vardır.Cavan budaqları xırda yumşaq tüklüdür, vəzili ziyilciklidir. Yarpaqları yumurtaşəkilli və yaxud yumurtaşəkilli-rombvaridir, yarpağın qaidə hissəsi enli pazşəkilli və yaxud dairəvidir, təpə hissəsində üçkünc formada daralmışdır, kənarları iri birqat və yaxud ikiqat mişarvaridir, alt tərəfdən damarların küncündə saqqalcıqları yerləşmişdir. Saplaq 2,5-4 dəfə yarpaq ayasından qısadır. Bar verən salxımlar silindrşəkilli olub,uzunluğu 2,5-3,5 sm, eni 7–9 mm-dir. Meyvə verən çiçəklərin pulcuqları meyvə verən zaman üçbölümlü, qaidəsinə yaxın hissəsi isə pazşəkillidir. Fındıqca meyvələri əksinəyumurtaşəkilli-uzunsov və yaxud uzunsov-ellipsvaridir, fındıqcameyvənin qanadlarının eni fındığın ölçüsunə bərabərdir, nadir hallarda 1,5 dəfə enlidir. May-iyun aylarında çiçəkləyir, iyul-avqust aylarında meyvə verir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

BQ (Quba), BQ şərq, KQ şimal, KQ mərkəz

Yaşayış mühiti
--------------

Meşənin yuxarı kənarlarında rast gəlinir. Xarakterik subalp tozağacı meşəliyiəmələ gətirir və (B. pendula) tozaqacılığı tərkibinə keçir.

Təsərrüfat əhəmiyyəti
---------------------

Qabığı yun sapların boyanması üçün qırmızımtıl-sarı, yarpağı isə bozumtul-yaşıl və ya yaşılımtıl-göy rəng verir.

Sinonimləri
-----------

* *Betula caucasica* Litv. ex Leskov [Invalid]
	+ *Betula litwinowii var. recurvata* I.V.Vassil.
* *Betula recurvata* (I.V.Vassil.) V.N.Vassil.
* *Betula transcaucasica* V.N.Vassil.

İstinadlar
----------

1. ↑  Litvinov tozağacı:''*The Plant List* saytında takson barədə məlumat. (ing.)

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Betula litwinowii* | 
* Wikidata: Q15375916
* EoL: 1149404
* GBIF: 5331861
* GRIN: 446501
* iNaturalist: 189803
* IPNI: 107823-1
* IRMNG: 11045500
* Plant List: kew-21456
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:107823-1
* Tropicos: 3600277
* WCSP: 21456
* WFO: wfo-0000334221

 |
| *Betula pubescens var. litwinowii* | 
* Wikidata: Q28112149
* Wikispecies: Betula pubescens var. litwinowii
* GRIN: 476259
* IPNI: 77128719-1
* IUCN: 194832
* NCBI: 1685994
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:77128719-1
* WCSP: 488135
* WFO: wfo-0001384620

 |
**Jan Ameri** (*fr.* Jean Améry; 31 oktyabr 1912, Vyana – 17 oktyabr 1978, Zalsburq[…]) — avstriyalı yazıçı. Əsl adı Xans Mayer (*alm.* Hanns Mayer‎) olan yazıçı əsərlərinin böyük hissəsini İkinci Dünya müharibəsi haqqında yazmışdı.

Həyatı
------

Jan Ameri Vyanada doğulmuşdu. Atası yəhudi, anası isə katolik idi. Atasının Birinci Dünya müharibəsində cəbhədə ölməsindən sonra anası tərəfindən katolik olaraq yetişdirilmişdi. Vyanada fəlsəfə və ədəbiyyat üzrə təhsil alsa da, maddi vəziyyətinə görə davamlı olaraq təhsilini dayandırmalı olmuşdu.

Vyanada təhsil alarkən Nasistlərin Belçikanın işğalına qarşı çıxmış, Gestapo tərəfindən tutulduqdan sonra isə Auşvitz həbs düşərgəsinə göndərilmişdi. 1945-ci ildə düşərgədən azad edildikdən sonra isə Belçikada yaşamağa başlamışdı.

Müharibədən sonra
-----------------

Müharibə bitdikdən sonra öz alman köklərindən uzaqlaşdığını və fransız mədəniyyəti ilə olan bağını simvollaşdırmaq üçün Xans Mayer olan adını Jan Ameri olaraq dəyişdirmişdi. İsveçrədəki alman qəzetlərində jurnalist olaraq işləyən Jan Ameri uzun müddət Almaniya və Avstriyada kitab nəşr etdirməyi rədd etmişdi 1964-cü ilə qədər ölüm düşərgələrində yaşadığı təcrübələr haqqında heç nə yazmamış, daha sonra isə *"Jenseits von Schuld und Sühne*" *(Günah və kəffarə xaricində)* adlı əsərini nəşr etdirmişdi.

Daha sonradan ölümünə qədər evli qalacağı Mari Eşanauer ilə evlənən yazıçı 1976-cı ildə *"İntihar: Könüllü ölüm haqqında"* adlı kitabını yayımlamış və 1978-ci ildə həddən artıq dozada yuxu dərmanı ataraq intihar etmişdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  .
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118502549 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
4. 1 2  .
5. 1 2  .
6. ↑  .
7. ↑  .
**Cənub Federal Universitetinin əsas korpus binası** - Rostov-na-Donu şəhərinin ərazisində, Bolşoy Sadovnaya küçəsi ev 105 ünvanında yerləşən bina. Bina 1914-1917-cu illərdə inşa edilmişdir. Onun memarı Qeorqi Nikolayeviç Vasilev olmuşdur. Bina Cənub Federal Universitetinin əsas korpus binası yerləşir. Cənub Federal Universitetinin əsas korpus binası regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxil edilmişdir.

Tarixi
------

Bina gəlirli bina olaraq don taciri və meşə təsərrüfatçısı Q. Y. Kistovun olmuşdur. Bina Bolşoy Sadovnaya küçəsində yerləşir. Binanın tikintisinı 1914-cu ildə başlanılmışdır.

Birinci Dünya müharibəsi zamanı bina artilleriya briqadası tərəfindən icarərəyə götürülmüşdür. Oktyabr inqilabı və Rusiyada olan vətəndaş müharibəsi zamanı bina «Donsovqorxoz» adlı qurumun balansında olur. 1924-cü ildə Don ispolkomunun balansına verilir. Burada üstəlik Don işçi-kəndli inspeksiyası, Donvnutorq, Diyar torpaq idarəsi, Diyar sağlıq bölməsi, Diyar xakq təhsili bölməsi yerləşirdi. 
1935-ci il Rostov Şəhər soveti və Komunist Partiyasının Şəhər komitəsi tərəfinddən qəbul olunmuş qərar ilə, RSFSR rəhbərliyinin xüsusi qərarı ilə bina Ristov Dövlət Universitetinin balansına verilmişdir. Bununla yanaşı binada «Çerkavstoytrest», «Promstoytrest» və Diyar arxivi yerləşdirilmişdi. 1940-cı illərdə binanı müvvəqəti olaraq Dövlət Təhlükəsizlik Xalq Komisarlığı sonradan isə Universitetin inzibati-təsərrüfat aparatı və bir neçə falutə, laboratoriyası yerləşdirimişdi.

Arxitekturası
-------------

Bina beş mərtəbədən ibarətdir. O Bolşoy Sadovnaya küçəsi və Universitet xiyabanı ərazisinfə yerləşir. Küçənin künc hissəsində mövqe tutur. Fasadında lepka elementləri açıq-aşkar müşahidə edilir. Bina kronşteyn, karnız və eyvanlara sahibdir. Arxitektur baxımından motdernizm və neoklassizm elementləri üstünlük təşkil edir. Bina dəhliz sistemi əsasında inşa edilmişdir.

Mənbə
-----

* Доходный дом Г. Я. Кистова
* Tacir Kistovun evi Arxivləşdirilib 2017-01-18 at the Wayback Machine
* Ростовские университеты

İstinadlar
----------

1. ↑  "Rostov-na-Donu". Rostov vilayətinin rəsmi saytı. 2013-09-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-09-28.
**Güllər küçəsi** — Ağdam rayonunun Qaradağlı kəndinin ərazisində yerləşən küçə.

Tarixi
------

2016-cı il aprelin 3-də axşam saatlarından və aprelin 5-də saat 12:00-dək *Güllər küçəsi* Dağlıq Qarabağda baş verən toqquşma zamanı ermənilər tərəfindən ağır artilleriya silahları ilə atəşə tutub. Lakin, Azərbaycan Ordusu qarşı tərəfi ağır artilleriya silahları ilə susdurub.

2016-cı il aprelin 27-də axşam saatlarında və aprelin 28-nə keçən gecə ərzində *Güllər küçəsi* yenə də ağır artilleriya silahları ilə atəşə tutulub. Lakin, Azərbaycan Ordusu Dağlıq Qarabağda baş verən toqquşma zamanı qarşı tərəfi ağır artilleriya silahları ilə susdurub.

2017-ci il fevralın 24-25-nə keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi pozması nəticəsində Güllər küçəsinə mərmi düşməsədə əhali təşvişə düşüb. Lakin, Azərbaycan silahlı qüvvələri qarşı keçirdiyi əməliyyat zamanı onların qarşısın alaraq atəş nöqtələrinə cavab tədbirləri görüblər.

İnfrastruktur
-------------

1. 2011-ci ilin oktyabrın 1-də Güllər küçəsinə ilk dəfə təbii qaz verilməsinə başlanılıb.
2. 2012-ci ilin sentyabrın 1-də Güllər küçəsinə ilk dəfə telefon xətti çəkilib.
3. 1984-cü ildə Güllər küçəsində uşaq bağcasının təməli qoyulub.

İstinadlar
----------
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Yusif xan.

**Yusif xan Ərfəi** (1891 - 1926) — İran jandarmasının zabiti.

Həyatı
------

Yusif xan Ərfəi 1891-ci ildə Təbriz şəhərində anadan olmuşdu. İlk təhsilini doğma şəhərində almışdı. Sonra Osmanlı dövlətinə, İstanbul şəhərinə yollanmışdı. Orta və hərbi təhsilə bu şəhərdə yiyələnmişdi. 1913-cü ildə Osmanlı ordusunda naib (leytenant) kimi xidmət etmişdi. Birinci dünya müharibəsi dövründə müxtəlif rütbələrlə döyüşmüşdü. Osmanlı cəbhələrində "Qızıl Ay" cəmiyyətində rəşadət və şücaət göstərmişdi. Almaniya qərargahı tərəfindən Dəmir xaç ordeni ilə təltif olunmuşdu. Osmanlı ordusunda sərvan (kapitan) rütbəsinə qədər yüksəlmişdi.

Yusif xan Ərfəi 1919-cu ildə artilleriya zabiti kimi vətənə dönmüşdü.İran jandarmasında xidmətə başlamışdı. 1921-ci ildə yavər (mayor) rütbəsinə layiq görüldü.

Yusif xan Ərfəi Təbriz ordusu yarandıqdan sonra topxana rəisi vəzifəsinə təyin edildi. Sərhəng (polkovnik) rütbəsi ilə Urmiya qoşununa da rəhbərlik etdi. 1925-ci ildə Üşnəviyyə hissəsinə rəis göndərildi. 1926-cı ildə Salmas kazarmasında baş verən üsyanda həmin hissənin rəisi idi. Güllə ataşi ilə qətl edildi.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Qacarlar dövrünün hərbçiləri, Bakı, "Mütərcim", 2013. 334 səh.

Həmçinin bax
------------

* İran jandarması
**Bud sümüyünün sınıqları** — çox vaxt yaşlılarda onların sümüklərinin mexaniki davamlılığının azalması nəticəsində məişət zədələnmələri zamanı baş verir. Daha cavanlarda belə zədələnmələr avtomobil qəzalarından sonra ola bilər.

Bud sümüyünün sınıqlarının əlamətləri
-------------------------------------

Bud sümüyünün sınması ağır zədələnmələrə aiddir. Bud sümüklərində sınıq yerlərindən və xarakterindən asılı olmayaraq tipik əlamətlər özünü büruzə verir:

* kəskin ağrı;
* şişkinlik;
* deformasiya;
* ətrafın qısalması;
* qeyri-normal hərəkətin əmələ gəlməsi;
* fəaliyyətin pozulmasıdır.

İlk tibbi yardım
----------------

Bud sümüklərinin nəqliyyat immobilizasiyasının ən optimal üsulu Diteriks şinalarının tətbiqidir, lakin bu tədbir həkim yardımı mərhələsində həyata keçirilir. Ekstremal vəziyyətlərdə həkimə qədər mərhələdə immobilizasiyanı əlaltı vasitələr ilə (uzun taxta parçaları) həyata keçirirlər. Onları zədələnmiş tərəfin qoltuq altından ayağın altına qədər, digərini əks tərəfdən qoyurlar. Şinalar qoltuq altında, qarın nahiyəsində, baldır, diz və topuq nahiyəsində bədənə bərkidilir. Əlaltı əşyalar olmadıqda zədələnmiş ayağı sarğı materialı yaxud müxtəlif digər parçalar ilə sağlam ayağa bintləyirlər. Nəqliyyat immobilizasiyası zamanı bud-çanaq, diz oynaqlarından başqa, baldır-pəncə oynaqları hərəkətsiz vəziyyətə salınmalıdır.

Yadda saxlamaq lazımdır ki, hər bir bud sümüyünün sınıqlarında ixtisaslaşmış travmatoloji həkim yardımı tələb olunur. Çox vaxt sınıq fraqmentlərin düzgün bitişməsi üçün zədələnmədən sonra ilk sutka ərzində cərrahi əməliyyat aparılmalıdır. Bud sümüyünün sınıqları adətən şok vəziyyəti ilə müşayiət edilir və bu səbəbdən zədənin ilk saatlarında şok əleyhinə ağrı kəsici (promedol, tramal və s.) tətbiq olunur, zədələnmişi təcili yardım maşını çağırıb xəstəxanaya, cərrahi şöbəyə çatdırmaq lazımdır.

Həmçinin bax
------------

* Bud sümüyü;
* Sınıqlar;
* Zədə;
* Yara;
* Sarğı.

İstinadlar
----------

1. ↑  *R.N.Soltanov, N.İ.Mirzəyev, S.H.Bəbirova, R.Ə.Atakişiyeva.* Həyat Fəaliyyətinin Təhlükəsizliyi və Fövqəladə hallarda ilk yardımın xüsusiyyətləri. Bakı: 2017. 2020. səh. 48.
2. 1 2 3 4 5 6 7  *R.N.Soltanov, N.İ.Mirzəyev, S.H.Bəbirova, R.Ə.Atakişiyeva.* Həyat Fəaliyyətinin Təhlükəsizliyi və Fövqəladə hallarda ilk yardımın xüsusiyyətləri. Bakı: 2017. 2020. səh. 49.
3. ↑  *R.N.Soltanov, N.İ.Mirzəyev, S.H.Bəbirova, R.Ə.Atakişiyeva.* Həyat Fəaliyyətinin Təhlükəsizliyi və Fövqəladə hallarda ilk yardımın xüsusiyyətləri. Bakı: 2015. 2020. səh. 49.
4. ↑  *R.N.Soltanov, N.İ.Mirzəyev, S.H.Bəbirova, R.Ə.Atakişiyeva.* Həyat Fəaliyyətinin Təhlükəsizliyi və Fövqəladə hallarda ilk yardımın xüsusiyyətləri. Bakı: 2017. 2020. səh. 50.

Xarici keçid
------------

Bud sümüyünün sınıqları
**Mirzə Mülküm xan** (1834, Yeni Culfa – 1908, Roma) — erməni əsilli İran diplomatı, publisisti, siyasətçisi.

Həyatı
------

Mirzə Mülküm xan 1833-cü ildə İsfahanda bir erməni ailəsində dünyaya göz açmışdır. Mülküm xan Fransada təhsil almış, İranda «*Fəramuşxanə*» adlı təşkilat qurmuşdur. «*Qanun*» qəzetini nəşr edən Mülküm xan müasir bir cəmiyyət qurmaq məqsədi güdürdü. Millətçilik onun təfəkküründə mərkəzi yer tutmurdu. Fəqət onun fəaliyyətləri fars millətçiliyinin inkişafı üçün ilham qaynağı olmuşdur. 

Mirzə Mülküm xanın hədəfi İranda qərb cəmiyyətlərinin analoqu olan bir cəmiyyət qurmaq idi və millətçilik bu nəzəriyyənin sadəcə bir ünsürü idi. Mirzə Mülküm «*şeyx və vəzir*» formasında iki cür millətçilikdən, ənənəvi və müasir millətçilikdən danışırdı. Onun fikrinə görə ənənəvi millətçiliyin təməlini din təşkil edir və ənənəvi millətçiliyin siyasi və ictimai səviyyədə təmsilçisi molla və şeyxdir. Müasir millətçiliyin təməlini isə dil təşkil edir və təmsilçisi nazirdir. Nazir, müasir dövlətin qurulmasının təzahürüdür. Mirzə Mülkümə görə milli birlik din vasitəsi ilə qurula bilməz. İranda dini müxtəliflik həddən çoxdur və dini fərqliliklər milli birliyin qurulmasına mane təşkil edir. Milli birlik dil birliyi ilə mümkündür.1908-ci ildə Romada dünyanını dəyişib.

İstinadlar
----------

1. 1 2  MALKOM KHĀN // Encyclopædia Universalis (fr.). Encyclopædia Britannica.
2. ↑  Mīrzā Malkum Khān // Faceted Application of Subject Terminology.
3. ↑  Mīrzā Malkum Khān // Faceted Application of Subject Terminology.
**NGC 1170**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Qoç bürcü istiqamətində yerləşir. **NF** tipli  qalaktikadır. Amerika astronomu Çarlz Peirce tərəfindən 1869-cu ildə 38.1 sm (15 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1170: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1146 |
NGC 1147 |
NGC 1148 |
NGC 1149 |
NGC 1150 |
NGC 1151 |
NGC 1152 |
NGC 1153 |
NGC 1154 |
NGC 1155 |
NGC 1156 |
NGC 1157 |
NGC 1158 |
NGC 1159 |
NGC 1160 |
NGC 1161 |
NGC 1162 |
NGC 1163 |
NGC 1164 |
NGC 1165 |
NGC 1166 |
NGC 1167 |
NGC 1168 |
NGC 1169 |
**NGC 1170** |
NGC 1171 |
NGC 1172 |
NGC 1173 |
NGC 1174 |
NGC 1175 |
NGC 1176 |
NGC 1177 |
NGC 1178 |
NGC 1179 |
NGC 1180 |
NGC 1181 |
NGC 1182 |
NGC 1183 |
NGC 1184 |
NGC 1185 |
NGC 1186 |
NGC 1187 |
NGC 1188 |
NGC 1189 |
NGC 1190 |
NGC 1191 |
NGC 1192 |
NGC 1193 |
NGC 1194 |
NGC 1195



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 1178** - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduz. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. **\*** tipli  qalaktikadır. Fransız astronomu Guillaume Bigourdan tərəfindən 1884-cü ildə 30.48 sm (12 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1178: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1154 |
NGC 1155 |
NGC 1156 |
NGC 1157 |
NGC 1158 |
NGC 1159 |
NGC 1160 |
NGC 1161 |
NGC 1162 |
NGC 1163 |
NGC 1164 |
NGC 1165 |
NGC 1166 |
NGC 1167 |
NGC 1168 |
NGC 1169 |
NGC 1170 |
NGC 1171 |
NGC 1172 |
NGC 1173 |
NGC 1174 |
NGC 1175 |
NGC 1176 |
NGC 1177 |
**NGC 1178** |
NGC 1179 |
NGC 1180 |
NGC 1181 |
NGC 1182 |
NGC 1183 |
NGC 1184 |
NGC 1185 |
NGC 1186 |
NGC 1187 |
NGC 1188 |
NGC 1189 |
NGC 1190 |
NGC 1191 |
NGC 1192 |
NGC 1193 |
NGC 1194 |
NGC 1195 |
NGC 1196 |
NGC 1197 |
NGC 1198 |
NGC 1199 |
NGC 1200 |
NGC 1201 |
NGC 1202 |
NGC 1203



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Epikriz** (yun. επίκροις – mülahizә, qәrar) – müalicә başa çatdıqda, yaxud onun müәyyәn mәrhәlәsindә xәstәnin vәziyyәti, xәstәliyin başvermә sәbәblәri vә inkişafı, müalicәnin әsaslandırılması vә nәticәsi haqqında yazılı qәrar, vacib tibbi uçot sәnәdi.

Ümumi məlumat
-------------

Xәstәliyin gedişi xüsusiyyәtlәrindәn vә nәticәsindәn asılı olaraq Epikrizә xәstәnin proqnozu, onun üzәrindә gәlәcәk müşahidәnin zәruriliyi haqqında qәrar, müalicәvi-әmәk tövsiyәlәri daxil edilir. Ölümlә nәticәlәnmә hallarında Epikrizdә ölümün sәbәbi göstәrilir. Peşә sirrinin gözlәnilmәsi qaydası ilә әlaqәdar Epikrizin mәzmunu ancaq tibb işçilәri arasında başa düşülәndir.

Epikrizin növlәri
-----------------

Epikrizin tәrtib olun masına zәrurәt xәstәni müşahidәnin müxtәlif dövrlәrindә yaranır. Ambulator xәstәnin tibb kartasında dispanserizasiya nәti cәlәrini (ildә 1–2 dәfә) qiymәtlәndirәrkәn, hәmçinin xәstәni hәkim nәzarәt komissiyasına göndәrdikdә vә stasionara yerlәşdirdikdә müalicәnin davam etdi rilmәsinә zәrurәt olduğunu әsaslandırmaq üçün Epikriz tәrtib olunur. Uşağın inkişaf tarixindә Epikriz uşaq 1,3 vә 7 yaşına çatdıqda, habelә 18 yaşlı yeniyetmә böyüklәr poliklinikasına köçürüldükdә qeyd edilir. Stasionar xәstәnin tibb kartasında (xәstәlik tarixindә) Epikrizdә onun stasionarda olmasının hәr 10–14 günlük yekunları (mәrhәlә Epikrizi), xәstә stasionardan ayrıldıqda çıxma Epikrizi, onu başqa müalicә müәssisәsinә köçürdükdә köçürmә Epikrizi, xәstә öldüyü hallarda isә ölәndәn sonra Epikriz tәrtib olunur vә ona sonra patoloji-anatomik Epikriz әlavә edilir. Müxtәlif növ Epikrizlәr mәzmununa vә başlıca olaraq qәrar hissәsinә görә fәrqlәnir.

Həmçinin bax
------------

Anamnez

İstinadlar
----------

1. ↑  Стандарты учреждения по внедрению медицинской документации Arxivləşdirilib 2022-03-02 at the Wayback Machine (rus.)
**Moldova Kommunist Partiyası** (abr. **MKP**; *rum.* Partidul Comunist al Moldovei, PCM; *mold.* Партидул Комунист ал Молдовей; *rus.* Коммунистическая партия Молдавии) — Moldova SSR-də hakim və yeganə qanuni siyasi partiya, 1991-ci ilə qədər Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının tərkib hissəsini təşkil edən on beş respublika səviyyəli partiyadan biri.

Tarixi
------

Moldovada ilk sosial-demokrat dərnəkləri XIX–XX əsrlərin ayrıcında yaranmışdır. 1902-ci ildə Rusiya SDFP-nin Kişinyov Komitəsi təşkil edilmişdir. Peterburqdan buraya sürgün olunmuş siyasi məjbuslar və leninçi "İskra"nın Kişinyov gizli mətbəəsi bu işdə mühüm rol oynamışdır. Rusiyada 1905–1907-ci illər inqilabı dövründə Moldova bolşevikləri mütləqiyyətçilərə qarşı siyasi mübarizəyə başçılıq etmiş, fəhlə sinfi ilə kəndlilərin ittifaqını möhkəmləndirmiş, əsgərlər arasında inqilabi iş aparmışdır. Çarizm devrildikdən sonra açıq fəaliyyətə eçən Moldova bolşevikləri SSRİ hakimiyyəti uğrunda mübarizəni genişləndirmişdir. 1919-cu ildə Bessarabiyanın kommunist təşkilatları Rusiya K(b)P-nın gizli Bessarabiya təşkilatlarında birləşdilər (1922-ci ildə müvəqqəti olaraq Rumıniya KP-yə daxil oldu). 1924-cü ilin oktyabrında Ukrayna SSR tərkibində Moldova MSSR təşkil olunduqdan sonra Moldova vilayət partiya təşkilatı yaradılmışdır. 14 avqust 1940-cı il tarixində Moldova vilayət partiya təşkilatı Moldova K(b)P-yə çevrilmişdir. MK(b)P-nin 1941-ci ilin fevralında keçirilən I qurultayında onun təşkilatca formalaşmasını başa çatdırmışdır. İkinci Dünya müharibəsi illərində MK(b)P nasist qüvvələrinə qarşı yerli mübarizəyə təşkilatçılıq etmiş və rəhbəri olmuşdur. İşğalçı qüvvələr ölkədən çıxarıldıqdan sonra MK(b)P-nin diqqət mərkəzi ölkədə yenidənqurma işlərinə, Sağsahil rayonlarının kollektivləşməsinə çevrilmişdir. MKP-nin növbəti illərdəki hədəfi Moldovanın iqtisadiyyatını və mədəniyyətini daha da yüksəltmək, sosializm və kommunizm quruculuğu vəzifələrini həyata keçirmək olmuşdur. 1982-ci ilin yanvarında MKP-nın 160,899 üzvü var idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Молдавија Коммунист Партијасы // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. VII ҹилд: Мисир—Прадо. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1983. С. 26.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | GND: 4270083-8 · VIAF: 312800464 · WorldCat VIAF: 312800464 |
**III Əbdülmalik** (Dərbənd – Dərbənd) — Dərbəndin son əmiri.

Hakimiyyətə gəlişi
------------------

Atası II Ləşkərinin öldürüldüyü il doğulmuşdu və anasının vətəni olan Qaytaqda böyümüşdü. 1065-ci ilin aprelində rəislərdən biri olan Müfərric ibn Müzəffər Sərirə qaçdı və oradan Qaytağa keçdi. 10 yaşındakı Əbdülmaliki də özü ilə götürüb Dərbəndə gələn Müfərric Maymunu devirdi.

Hakimiyyəti
-----------

Əmirliyi əslində əmirin qəyyumu Müfərric idarə edirdi. Şirvanşahın hücumlarından qorunmaq üçün Müfərric əvvəlcə Məmlan ibn Yezidi Dərbəndə gətirtsə də, sonra fikrindən daşındı. Oktyabr ayında böyük bir qüvvə ilə yürüşə keçən Şirvanşah I Fəribürz Dərbəndi ələ keçirdi və Dərbənd əmirliyinin müstəqilliyinə son qoydu. Dərbənd həmişəlik Şirvanşahlar dövlətinə birləşdirildi.

Geri dönüşü
-----------

İşğaldan sonra Qaytaq ölkəsinə qaçan Əbdülmalik səlcuqların Şirvana basqınından istifadə edərək 27 oktyabr 1068-ci ildə Dərbəndə qayıdaraq şəhəri geri aldı. 28 dekabr 1068-ci ildə rəislərin arasındakı münaqişələrlə bacarmayan əmir yenidən Qaytağa qayıtdı. Şahzadə Əfridun (sonrakı I Əfridun) Dərbəndə canişin olaraq gəldi. 1070-ci ildə xalq yenə üsyan edərək Əfridunu devirdi və əmiri Qaytaqdan çağırdı. 1075-ci ildə isə yenidən devrildi. Qaytağa qaçan əmir xalq tərəfindən Qimeydi kəndi yaxınlığında tutuldu və həbs edildi.

İstinadlar
----------

1. ↑  V.Minorski -Şirvan və Dərbənd tarixi, səh 55
2. ↑  V. Minorski -Şirvan və Dərbənd tarixi
**Henrik Yohan İbsen** (20 mart 1828, Şien — 23 may 1906, Kristianiya) — görkəmli norveç dramaturqu.
Müasir realist dramaturgiyanın inkişafına misilsiz töhfələr vermiş bu yazıçını çox vaxt "müasir dramaturgiyanın atası" adlandırırlar.

Həyatı
------

Henrik İbsen 1828-ci ildə zəngin tacir ailəsində anadan olub. Onun ailəsi 1836-cı ildə müflisləşib. İbsen 1844-cü idən başlayaraq əczaçı işləyib. Əczaçı işlədiyi dövrdə o özünün ilk şerlərini və 1848-ci ildə Avropada baş vermiş inqilabi hadisələri özündə əks etdirən "Katalina" (1850) dramını qələmə alıb. 1850-ci ildə İbsenin "Qəhrəmanlıq kurqanı" adlı pyesi Kristianiyada (indiki Oslo) tamaşaya qoyulub. 1852–1857-ci illərdə Bergendə Norveçin ilk milli teatrına, 1857–1862-ci illərdə isə Kristianiyada Norveç teatrına rəhbərlik edib.

1864–1891-ci ilərdə Roma, Drezden və Münhendə yaşayıb. İbsen 1862-ci ildə yazdığı "Məhəbbət komediyası"nda o dövrün norveç məmurlarının satirik obrazını, 1864-cü ildə qələmə aldığı "Taxt-tac uğrunda savaş" adlı tarixi dramında isə mütərəqqi tarixi missiyanı həyata keçirən qəhrəman obrazını yaradıb.

1860-cı illərin sonu, 1870-ci illərin əvvəllərində sosial-siyasi baxışlarında formalaşan kəskin ziddiyyətlər fonunda İbsen köhnə dünyanın dağılması, "insan ruhunun inqilabı və intibahı" həsrətində olur. Roma imperatoru Flavi Klavdi Yulian haqqında "İmperator və qalliyalı" dramında (1873) İbsen insanın ruhani və cismani təbiətinin birləşməsi haqqında fikirlərini oxucuya çatdırır və bu hadisənin tezliklə baş verəcəyini israr edir.

Dramaturqun yaradıcılığının son illəri pyeslərində qələmə aldığı psixoloji mənzərlərin olduqca mürəkkəbləşməsi ilə xarakterizə edilir. Yaradıcılığının belə mürəkkəb psixoloji mərhələyə qədəm qoyması ilə İbsen yaratdığı qəhrəmanlarına qarşı daha kəskin mövqe tutur. Belə əsərlərə misal kimi onun "Memar Solnes" (1892), "Yon Qabriel Borkman" (1896) pyeslərini göstərmək olar.

Onun ən məşhur əsərləri "Oyuncaq ev", "Kabuslar" və musiqisi dahi norveç bəstəkarı Edvard Qriq tərəfindən yazılmış Per Günt dramları sayılır.

Əsərləri
--------

* Katilina (1850)
* Qəbir hövzəsi (1850)
* Solhauq bayramı (1855)
* Olaf Lilyekrans (1856)
* Vikinqlər Helqelandda (1858)
* Məhəbbət Komediyası (1862)
* Brend (1866)
* Per Günt (1867)
* İmperator və Qalliyalı (1873)
* Cəmiyyətin Əsasları (1877)
* Oyuncaq Ev (1879)
* Kabuslar (1881)
* Xalq Düşməni (1882)
* Vəhşi Ördək (1884)
* Rosmersholm (1886)
* Hedda Gabler (1890)
* Yon Gabriel Borkman(1896)
* Biz Ölülər Oyananda (1899)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Henrik Ibsens skrifter.
2. 1 2  IbsenStage.
3. ↑  Tidsskrift for Den norske legeforening, Tidsskrift for Den norske lægeforening (норв.). *(untranslated)*, 1881. ISSN 0029-2001; 0807-7096
4. ↑  .
5. ↑  Henrik Ibsens skrifter.
6. 1 2  Henrik Ibsens skrifter.
7. 1 2 3  The Virtual Ibsen Centre.
8. ↑  Henrik Ibsens skrifter.
9. ↑  The Virtual Ibsen Centre.
**Febril tutmalar** (FT) - uşaqlarda (əsasən 3 ay – 5 yaş arasında)
qızdırma ilə əlaqəli olan və beyin zədəsi/infesksiyası olmadan baş
verən tutmalar. Adətən FT hərarət >38,5 °C olanda baş verir. Tipik
hallarda FT qısa generalizə olunmuş tonik-klonik tutma şəklində
keçir. Lakin, fokal (parsial) FT xəstələrin 10%-də və uzun müddətli
(>20 dəq) FT xəstələrin 5%-də müşahidə olunur.
Ümumiyyətlə, əhalinin 4–5%-i ən azı 1 dəfə FT keçirir. İlkin
febril tutmanı keçirilmiş şəxslərdə epilepsiyanın başlanması ehtimalı
2–4% və təkrar FT-nin ehtimalı 30–40%. FT beyinin zədələnməsinə
səbəb olmur.

FT iki qrupa bölünür:

1. Sadə FT (qısa, generalizə olunmuş, bir qızdırma epizodunda 1
FT, tutmadan sonra nevroloji defisitsiz)

2. Mürəkkəb FT (uzun müddətli, yəni >20 dəq.; və ya fokal; və ya
bir qızdırma epizodunda >1 FT; FT-dən sonra nevroloji defisit)
Sadə FT-dən sonra epilepsiyanın başlanması ehtimalı 2%,
mürəkkəb FT-dən sonra isə ehtimal 4–12%-ə çatır.

**EEQ:** tutmaarası Elektroensefaloqrafiya(EEQ) əksər hallarda normal olur.

**Müalicə:** davamlı müalicə tövsiyə edilmir. Yalnız qızdırma
zamanı antikonvulsantlar məsləhət olunur.

Istinadlar
----------

1. ↑  "UŞAQLARDA EPİLEPSİYA ÜZRƏ KLİNİK PROTOKOL,2010,səh.29" (PDF). 2016-03-04 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-09-28.
**NGC 2149**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanlıqdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. **RN** tipli  qalaktikadır. Fransız astronomu Eduard Stefan tərəfindən 1877-ci ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2149: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2125 |
NGC 2126 |
NGC 2127 |
NGC 2128 |
NGC 2129 |
NGC 2130 |
NGC 2131 |
NGC 2132 |
NGC 2133 |
NGC 2134 |
NGC 2135 |
NGC 2136 |
NGC 2137 |
NGC 2138 |
NGC 2139 |
NGC 2140 |
NGC 2141 |
NGC 2142 |
NGC 2143 |
NGC 2144 |
NGC 2145 |
NGC 2146 |
NGC 2147 |
NGC 2148 |
**NGC 2149** |
NGC 2150 |
NGC 2151 |
NGC 2152 |
NGC 2153 |
NGC 2154 |
NGC 2155 |
NGC 2156 |
NGC 2157 |
NGC 2158 |
NGC 2159 |
NGC 2160 |
NGC 2161 |
NGC 2162 |
NGC 2163 |
NGC 2164 |
NGC 2165 |
NGC 2166 |
NGC 2167 |
NGC 2168 |
NGC 2169 |
NGC 2170 |
NGC 2171 |
NGC 2172 |
NGC 2173 |
NGC 2174



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Böyük Kaç Rannı** (*ing.* Great Rann of Kutch) — Mövsümdən asılı olaraq bataqlaşan şoranlıq ərazisi. Tar səhrasının bir hissəsini təşkil edir. Qucarat ştatının Kaç dairəsinə daxildir.

Ran sözü (*hind.* रण) hindi dilindən tərçümədə "şoranlıq" mənasını verir. Ərazisi 30 000 km² ərazini əhatə edir və Kaç körfəzi ilə Hind çayının mənsəbi arasında yerləşir. Şoranlığın şimalı ilə Kaş körfəzinə Luni çayı tökülür. Yağışlar mövsümündə şoranlıq bütünlüklə su ilə örtülür və burada köçəri quşlar müşahidə edilir. Rütübətli illərdə Kaçdan Kambey körfəzinə qədər ərazilər bataqlıqlaşır.

Əvvəllər bölgə Ərəbistan dənizinin şelf ərazisi olmüşdür. Sonradan isə Hind okeanından tektonik preoseslər sayəsində ayrılmış və gölə çevrilmişdir. Bu hələ Makedoniyalı İsgəndərin dönəmindən öncə baş vermişdir. 3000 il öncə isə Racastanın şimalında mövsümdən asılı olan bir çaya çevrilir. 1863-cü ildə Böyük Kaç Rannın geoloji strukturunu Ferdinand stoliç araşdırmışdır.

Mənbə
-----

* Böyük Kaç Rannı
**Hiperlipidemiya**- - qanda triqliseridlərin və xolesterinin həddindən artıq yüksək cəmləşməsidir. Lipid piyin digər adıdır. Lipidlər bədəndə asanlıqla yığılır və enerji mənbəyi kimi istifadə olunur. Xolesterin qaraciyərimizdə yediyimiz yağlı yeməklərdən əmələ gələn yağlı kimyəvi maddədir (lipid). Xolesterin qanda müəyyən miqdarda olur. Sağlam qalmağınız üçün insana bir qədər xolesterin lazımdır. Xolesterin qanda lipoproteinlər adlanan hissəciklərin bir hissəsi kimi daşınır. Triqliseridlər bədəndə olan əsas piy formasıdır. Omba, bud və ya mədə nahiyyəsində piy toplanması haqqında fikirləşdikdə, triqliseridlər haqqında fikirləşirsiniz. 
Yeməyimizin tərkibində olan triqliseridlər həzm prosesinin və yağların parçalanmasının son məhsuludur. Yediyimiz hər bir yemək - karbohidratlar, yağlar və ya zülallar - dərhal orqanizimdə istifadə olunmursa triqliseridlərə çevrilir. Onlar kürəciklərə çevrilib qanda xolesterin kimi lipoproteinlərlə daşınır. Qida qəbulu gecikən halda piy hüceyrələri (dəri altı piy hüceyrələri) triqliseridlərdən enerji mənbəyi kimi istifadə edir. Hiperlipidemiya bir çox hallarda həddindən artıq çox çəkili və ya qeyri-sağlam qidalanan insanlarda aşkar olunur. Bu həmçinin həddindən çox spirtli içki qəbul edilməsinin nəticəsi də ola bilər. Bəzi hallarda hiperlipidemiya irsi, yəni genetik faktorlarla bağlı ola bilər. İrsi hiperlipidemiya təxminən 500 nəfərdən 1 nəfərdə hiperlipidemiyanın səbəbidir. 
Həmçinin şəkərli diabet və bir sıra digər xəstəliklər səbəbindən lipidlərin (yağların) metabolizminin pozulması da hiperlipidemiyaya səbəb ola bilər. Bu cür hallarda hiperlipidemiya ikincilidir. İkincili hiperlipidemiyaya səbəb olan xəstəliklər aşağıdakılardır:

* Qeyri-aktiv tiroid (hipotiroidizm).
* Obstruktiv sarılıq.
* Kuşinq sindromu.
* Nevrotik anoreksiya
* Nefrotik sindrom.
* Xroniki böyrək xəstəliyi

İstinadlar
----------

1. ↑  Monarch Disease Ontology release 2018-06-29. 2018-06-29 2018.
2. ↑  "Hiperlipidemiya". 2021-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-10-15.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Məhəmmədəli xan.

**Məhəmmədəli xan Əbdülhüseyn xan oğlu Qaragözlü** (1847 - 1915) — Maarifçi, publisist, xəttat

Həyatı
------

XIX əsrdə İran dovlətinin bir sıra idarələrində bacarıqlı katib-xəttat kimi calısan azərbaycanlı səxsiyyətlər olmuslar. Onlardan biri Mirzə Məhəmmədəli xan Qaragozlu Həmədanidir. O, 1847-ci ildə Həmədanda anadan olmusdur və Əbdulhuseyn xanın oğludur.

Allahqulu xan Elxanı Həmədan hakimi təyin olunduğu zaman Məhəmmədəli xanı oz munsibasısı, (rəisi-dəftəri-hokumət), yəni Həmədan hokumətinin dəftərxana rəisi vəzifəsinə təyin etdi. O, gozəl xəttə malik idi və 1876-cı ildə Allahqulu xan
basqa isə təyin olunaraq, Tehrana dəvət olunduqda onun yanında munsi-xəttat vəzifəsini icra etməyə baslamısdır.

Allahqulu xan Elxanı 1881-ci ildə Zəncan hakimi təyin olunduğu zaman Məhəmmədəli xan da oz əvvəlki pesəsi ilə onun yanında xidmət etməyə basladı. Məhəmmədəli xan 1882-ci ildə Allahqulu xan vasitəsilə Londondan Tehrana qayıtmıs İranın səlahiyyətli numayəndəsi Mirzə Mülkum xanla tanıs olmus, sonra isə İngiltərə səfirliyinə munsi vəzifəsinə təyin olunaraq onunla Londona getmisdir, 6 il İranın Londonda fəaliyyət gostərən səfirliyində calısmısdır. O, bu muddət ərzində numayəndə kimi iki dəfə Tehrana gəlmisdir. Mirzə Məhəmmədəli xan burada fəaliyyət gostərərkən Mirzə Mülkum xanın İranın İslər Nazirliyinə
gondərdiyi məlumat və raportları səlis xətlə yazır, eyni zamanda "Qanun" qəzetinin nəsrində fəal istirak edirdi.

Mirzə Məhəmmədəli xan Londonda nəsr olunan və İrana gətirilməsi qadağan edilmis "Qanun" qəzetində fəaliyyətinə gorə Nəsrəddin şahın gostərisi ilə həbs olunmusdu. Məlum olduğu kimi bu qəzet İranda hokm surən haqsızlıqları, o cumlədən sah usul-idarəsini acıq tənqid etdiyi ucun qadağan edilmisdi. Burada dərc olunan yazıların Mirzə Məhəmmədəli xanın qələmindən cıxdığı guman edildiyi ucun bir necə adamı, o cumlədən onu Qəzvinə surgun edib, 22 ay orada saxladılar. Qeyd etmək lazımdır ki, Nəsrəddin şahın qatili Mirzə Rza
Kirmani də onların arasında idi.

Məhəmmədəli xan Həmədani həbsdən azad edildikdən sonra yenidən Avropaya getmis, 1892-1902-ci illərdə orada calısmıs, yasamısdır. O, 1903-cu ildə Avropadan qayıtdıqdan sonra Fəridülmülk (dovlətin misilsiz, yeganə adamı) ləqəbinə layiq gorulərək, Kirmansaha gondərilmis və orada xarici islər uzrə karguzar və pasport isləri rəisi vəzifəsinə təyin olunmusdur. Məhəmməd xandan "Yaddasthayi-ruzaneyi xətti" adlı gundəlik yadigar qalmısdır. O, gundəliyin bir yerində belə yazır: "Şükur edirəm ki, burada (Kirmansahda-Ə.Ç.) hec kəs məndən narazı və sikayətci deyildir. Yaxsı ad qazanmağı dunya malından və insanlara əziyyət verməkdən ustun tutdum. Kirmansahda qazandığım yazdıqlarımdır". O, iki il Həmədanda karguzarlıqla məsğul olmus, cətin səraitdə yasamısdır.

Məhəmmədəli xan Həmədani 1334-cu (1915) ildə, 71 yasında vəfat etmisdir.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Qaragözlülər, "Soy" еlmi-kütləvi dərgi, 2010, №5, səh.66-79.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

* Qaragözlü oymağı

Xarici keçidlər
---------------

* Mirzə Məhəmmədəli xan Qaragözlü (Fəridülmülk)
**NGC 123** — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduz. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. **\*** tipli  qalaktikadır. Alman astronomu Vilhelm Tempel tərəfindən 1880-ci ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 123: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 99 |
NGC 100 |
NGC 101 |
NGC 102 |
NGC 103 |
NGC 104 |
NGC 105 |
NGC 106 |
NGC 107 |
NGC 108 |
NGC 109 |
NGC 110 |
NGC 111 |
NGC 112 |
NGC 113 |
NGC 114 |
NGC 115 |
NGC 116 |
NGC 117 |
NGC 118 |
NGC 119 |
NGC 120 |
NGC 121 |
NGC 122 |
**NGC 123** |
NGC 124 |
NGC 125 |
NGC 126 |
NGC 127 |
NGC 128 |
NGC 129 |
NGC 130 |
NGC 131 |
NGC 132 |
NGC 133 |
NGC 134 |
NGC 135 |
NGC 136 |
NGC 137 |
NGC 138 |
NGC 139 |
NGC 140 |
NGC 141 |
NGC 142 |
NGC 143 |
NGC 144 |
NGC 145 |
NGC 146 |
NGC 147 |
NGC 148



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 1269**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. **SB0-a** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1836-cı ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1269: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1245 |
NGC 1246 |
NGC 1247 |
NGC 1248 |
NGC 1249 |
NGC 1250 |
NGC 1251 |
NGC 1252 |
NGC 1253 |
NGC 1254 |
NGC 1255 |
NGC 1256 |
NGC 1257 |
NGC 1258 |
NGC 1259 |
NGC 1260 |
NGC 1261 |
NGC 1262 |
NGC 1263 |
NGC 1264 |
NGC 1265 |
NGC 1266 |
NGC 1267 |
NGC 1268 |
**NGC 1269** |
NGC 1270 |
NGC 1271 |
NGC 1272 |
NGC 1273 |
NGC 1274 |
NGC 1275 |
NGC 1276 |
NGC 1277 |
NGC 1278 |
NGC 1279 |
NGC 1280 |
NGC 1281 |
NGC 1282 |
NGC 1283 |
NGC 1284 |
NGC 1285 |
NGC 1286 |
NGC 1287 |
NGC 1288 |
NGC 1289 |
NGC 1290 |
NGC 1291 |
NGC 1292 |
NGC 1293 |
NGC 1294



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
|  |  |
| --- | --- |
| П: | "Tibb" portalı |

**İnsult** — beyin qan dövranının kəskin pozulmasıdır. 

BQDKP-ı 2 yerə ayrılır:

1. keçib gedən bqdkp (24 saat ərzində)
2. insultlar.

İnsultun iki tipi fərqləndirilir: işemik(80-85%) və hemorragik(15-20%).

***İşemik insult*** — qan təchizatının çatışmazlığı nəticəsində beynin ocaqlı (fokal) zədələnməsindən əmələ gələn, 24 saatdan çox çəkən və ya bir sutka ərzində ölümə gətirib çıxaran nevrolojı simptomların kəskin inkişafı ilə xarakterizə olunan sindromdur. Bütün halların 80%-də işemik insult karotid hövzədə, 20%-də isə vertebrobazilyar hövzədə baş verir.

Kəskin serebral işemiya nəticəsində yaranan ocaqlı nevroloji defisit və ya retinal işemiya nəticəsində yaranan görmənin monokulyar pisləşməsi (*amaurosis fugax*) 24 saat ərzində tam keçib gedirsə, bu sindrom *tranzitor işemik həmlə* (TİH) kimi təsnifata daxil edilir.

Risk faktorları
---------------

Arterial hipertoniya, şəkərli diabet, ateroskleroz, UİX, səyirici aritmiya, qan xəstəlikləri, siqaret çəkmə, alkoqol qəbulu, narkomaniya, piylənmə, az hərəkətli həyat tərzi, per oral kontraseptivlərin qəbulu, qocalıq, kişi cinsi, genetik meyillik, afro-amerikan irqə mənsubluq.

Hemorragik insult
-----------------

Hemorragik insult — serebral arteriyanın travmatik genezli olmayan partlaması və qanın intrakranial sahəyə – intraventrikulyar, intraserebral, subaraxnoidal, subdural və ya epidural olaraq axması nəticəsində beyin qan dövranının kəskin pozulmasıdır. Bəzən intraserebral hemorragiya beyin infarktı sahəsində inkişaf edir, bu, *işemik insultun hemorragik transformasiyası* adlanır. Bəzən mürəkkəb insult(qarışıq) olur ki bu zaman eyni ocaqda həm işemik dəyişkənliklər,həmdə qansızmalar olur.

Yaşlı əhali arasında əlilliyin aparıcı səbəbi və ölümün əsas səbəblərindən biri olan serebral insult əvvəlki kimi səhiyyənin əsas problemlərindən biri olaraq qalmaqdadır. İnsult həyat üçün təhlükəli olan kəskin miokard infarktı və ya kəskin kəllə-beyin travması ilə eyni dərəcədə təxirəsalınmaz vəziyyət kimi qiymətləndirilməlidir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük katalan · Böyük rus · Kruqosvet · Britannica (onlayn) · Universalis · Müasir Ukrayna |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 11937387w · GND: 4052588-0 · LCCN: sh85022095 · Microsoft: 2910432664, 2910843312 · NDL: 00969244 · NKC: ph114279 · NSK: 000173178 |

 |
**NGC 2163**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanlıqdır. Göy üzündə Ovçu bürcü istiqamətində yerləşir. **RN** tipli  qalaktikadır. Fransız astronomu Eduard Stefan tərəfindən 1874-cü ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2163: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2139 |
NGC 2140 |
NGC 2141 |
NGC 2142 |
NGC 2143 |
NGC 2144 |
NGC 2145 |
NGC 2146 |
NGC 2147 |
NGC 2148 |
NGC 2149 |
NGC 2150 |
NGC 2151 |
NGC 2152 |
NGC 2153 |
NGC 2154 |
NGC 2155 |
NGC 2156 |
NGC 2157 |
NGC 2158 |
NGC 2159 |
NGC 2160 |
NGC 2161 |
NGC 2162 |
**NGC 2163** |
NGC 2164 |
NGC 2165 |
NGC 2166 |
NGC 2167 |
NGC 2168 |
NGC 2169 |
NGC 2170 |
NGC 2171 |
NGC 2172 |
NGC 2173 |
NGC 2174 |
NGC 2175 |
NGC 2176 |
NGC 2177 |
NGC 2178 |
NGC 2179 |
NGC 2180 |
NGC 2181 |
NGC 2182 |
NGC 2183 |
NGC 2184 |
NGC 2185 |
NGC 2186 |
NGC 2187 |
NGC 2188



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 2177**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. **OCL** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1835-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  SIMBAD Astronomical Database.
4. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2177: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2153 |
NGC 2154 |
NGC 2155 |
NGC 2156 |
NGC 2157 |
NGC 2158 |
NGC 2159 |
NGC 2160 |
NGC 2161 |
NGC 2162 |
NGC 2163 |
NGC 2164 |
NGC 2165 |
NGC 2166 |
NGC 2167 |
NGC 2168 |
NGC 2169 |
NGC 2170 |
NGC 2171 |
NGC 2172 |
NGC 2173 |
NGC 2174 |
NGC 2175 |
NGC 2176 |
**NGC 2177** |
NGC 2178 |
NGC 2179 |
NGC 2180 |
NGC 2181 |
NGC 2182 |
NGC 2183 |
NGC 2184 |
NGC 2185 |
NGC 2186 |
NGC 2187 |
NGC 2188 |
NGC 2189 |
NGC 2190 |
NGC 2191 |
NGC 2192 |
NGC 2193 |
NGC 2194 |
NGC 2195 |
NGC 2196 |
NGC 2197 |
NGC 2198 |
NGC 2199 |
NGC 2200 |
NGC 2201 |
NGC 2202



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Pédro Valdemár Manfredini** (*isp.* Pedro Waldemar Manfredini; 7 sentyabr 1935 – 21 yanvar 2019, Roma) — Argentinalı keçmiş futbolçu. Mövqeyi hücumçu olub. 1961-ci ildə "Roma" klubu ilə Yarmarkalar kubokunun qalibi olub.

Karyera
-------

Manfredini karyerasına Avelyanedanın "Rasinq" klubunda başlayıb. Burada meydanda olduğu 39 matçda 28 qol vurur.

1959-cu ildə yeddi mövsüm keçirdiyi İtaliyanın "Roma" komandasına keçir. "Roma"da oynayan zaman 1962/63 mövsümündə A Seriyasının bombardiri olub (Harald Nilsen) ilə birlikdə 19 qol vurur) və 1963/64 mövsümündə İtaliya Kubokunu qazanır. "Roma" da 130 oyun keçirib və 76 qol vurub.

1965-ci ildə "Breşiya" klubuna keçir. "Breşiya"da bir mövsum keçirdikdən sonra "Venesiya" klubuna keçir. "Venesiya"da iki mövsum keçirir və karyerasını orada bitirir. Daha sonra İtaliyada məşqçi kimi çalışır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Pedro Waldemar Manfredini // Transfermarkt (çd.). 2000.
2. 1 2  PEDRO WALDEMAR MANFREDINI // Argentine Soccer Database (isp.).
3. 1 2  E' morto Manfredini, mitico 'Piedone' della Roma anni sessanta (it.).
4. ↑  Педро Манфредини [*ölü keçid*]

Xarici Keçidlər
---------------

* Football.comeze.com saytında tərcümeyi-hal [*ölü keçid*]
* Enciclopediadelcalcio.com saytında profil

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | BDFA · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Transfermarkt (oyunçu) · worldfootball.net (oyunçu) |
***Persona non grata*** termini (Latınca, cəm formada: *personae non gratae* — "arzuolunmaz şəxs"), diplomatik nümayəndəliyin fəaliyyət göstərdiyi ölkənin hökuməti tərəfindən arzu olunmayan təmsilçi kimi qəbul etdiyi şəxs. Xarici diplomat və ya nümayəndə qəbul edən ölkə tərəfindən persona non qrata elan edildikdə, bu o deməkdir ki, həmin şəxs artıq qəbul edilmir və ölkədən çıxarılır. Bu hərəkət adətən ev sahibi ölkə tərəfindən rəsmi və güclü diplomatik etiraz kimi qəbuledilməz hesab edilən və ya ev sahibi ölkənin maraqları ilə uyğun olmayan davranışa cavab kimi həyata keçirilir.

Kimisə persona non-qrata elan etmək imkanı, diplomatik münasibətlər sahəsində ev sahibi ölkənin suveren hüququdur. Ev sahibi ölkə səfir və ya digər diplomatlar kimi diplomatik heyətin üzvünü ətraflı izahat vermədən ölkədən çıxarmaq səlahiyyətinə malikdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "persona non qrata". 20 avqust 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 avqust 2016.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus |
Azərbaycan Ermənistan Sərhədində ön cəphədə dayanan Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Piyadaları 2020 
**Piyada** — Quru qoşunlarındakı əsas döyüş sinifidir. Müharibədə ən ön cəbhədə yer alan, lazım gəldikdə düşmən ordusu ilə qabaq-qabağa döyüşəcək əsgərlərdən formalaşdırılır. Piyadalar, timdən tabora qədər müstəqil birliklərin tərkibində xidmət edirlər.

Piyadanın əsas silahı avtomatdır.

Piyadanın müharibədə vəzifəsi: Atəş və manevrlər ilə düşmənə yaxınlaşmaq, onu əsir almaq, məhv etmək və ya atəş açaraq, yaxından döyüş və əks-hücum ilə düşmənin hücumunu dayandırmaq və düşməni geri çəkilməyə məcbur etməkdir. Bir bölgənin tam olaraq ələ keçirilməsi və nəzarət altında saxlanılması, ancaq piyada birliklərinin mövcudluğu ilə mümkündür.

Piyadalar öz vəzifələrinə görə müxtəlif siniflərə bölünürlər: Piyada, Mexanikləşdirilmiş Piyada, Motorlu piyada, Komando, Sərhəd, Tank əleyhinə, Minaatan və Hava-Desant Qüvvələri olaraq müəyyənləşdirilmişdirlər.

Qalereya
--------

* Amerika Birləşmiş Ştatları piyadaları Bağdadda kəşfiyyat apararkən.Amerika Birləşmiş Ştatları piyadaları Bağdadda kəşfiyyat apararkən.
* Alman ordusundakı motoatıcı piyadalar 2006-cı ildə keçirilmiş bir hərbi təlim zamanı.Alman ordusundakı motoatıcı piyadalar 2006-cı ildə keçirilmiş bir hərbi təlim zamanı.
* Türk piyadaları Kosavada patrulda.Türk piyadaları Kosavada patrulda.
* Türkiyənin təlim keçdiyi Somali ordusunun piyadaları.Türkiyənin təlim keçdiyi Somali ordusunun piyadaları.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kara Kuvvetleri Komutanlığı – Piyade Sınıfı". 2020-04-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-28.
Arxaya doğru əyilmiş qanadlara sahib olan F-84F qırıcı-bombardmançı hərbi təyyarə modelləri düz qanadlı F-84 təyyarələrinin bazası əsasında yaradılmışdır. İlk prototip uçuşu 3 iyun 1950-ci ildə baş tutmuş və tədarükü quru qoşunlarına yardım təyyarəsi olaraq böyük çoxluqda Taktiki Hava Komandanlığına edilmişdir. "Republic" firması 2112 ədəd F-84F istehsal etmişdir. General Motors şirkəti də, əlavə olaraq 599 ədəd istehsal etmişdir. Bu rəqəmin 1301 ədədi NATO Hərbi Hava Qüvvələrinə verilmişdir. Eyni modelin RF-84F hava kəşfiyyat-foto modeli də yaradılmış və NATO ölkələrinə göndərilmişdir. 1950-ci illərin sonlarında supersonik North American F-100 Super Sabre təyyarəsi ilə dəyişdirilməsinə başlanılmışdır. Ancaq 1960-cı illərdəki Berlin böhranında təkrar xidmətə qəbul edilmişdir.

F-84F "Thunderstreak" modelinin taktiki-texniki xüsusiyyətləri
--------------------------------------------------------------

* Ekipaj: 1
* Mühərrik: 1 ədəd Wright J65-W
* İtələmə gücü: 32.3 kN
* Qanad uzunluğu: 10.24 m
* Uzunluğu: 13.23 m
* Hündürlüyü: 4.39 m
* Qanad sahəsi: 30.19 m²
* Qalxma çəkisi: 12701 kq
* Maksimum sürət: 1118 km/saat
* Mənzili (tam yanacaq ilə): 2600 km
* Silah təchizatı:
	+ 6 ədəd 12.7 mm-lik MG pulemyotu \*\*2722 kq qanad altı yük