**Cavad xan Şirvanski** (*rus.* Джавад Хан Ширванский) — Rusiya İmperator ordusunda general mayor. Leyb-Qvardiyanın Qafqaz eskadronunda ilk azərbaycanlı korneti.

Həyatı
------

1809-cu ildə və ya 1814-cü ildə Şamaxıda doğulmuşdur. Atası Şirvan xanı Mustafa xan, anası isə İslamı qəbul etmiş gürcü, Adolf Berjenin sözləri ilə desək gözəllikdə tayı-bərabəri olmayan Güləndam xanım (ö. 1858) idi. Saray təhsili almışdır. 2 yaşından bəri Abbas Mirzənin himayəsində böyümüşdür. Muğan düzündəki Xaki kanalının sahibi idi.Həsən bəy Zərdabiyə "Cəmiyyət Xeyriyyə" təşkilatı üçün 3700 rubl kömək etmişdi.

Hərbi fəaliyyəti
----------------

1832-ci ilin iyul-avqust aylarında atası tərəfindən hələ 19 yaşındaykən qohumları Hüseyn bəy Şıxəlibəyli (1797-1842) və Əbdürrəhman sultan (1808-1855) ilə birlikdə Rusiya İmperator ordusuna yazdırılmışdı. 1833-cü ildə isə o artıq Əlahiddə Qafqaz Korpusu komandiri, Qafqaz Canişini Qriqori Rozen tərəfindən çeçenlərə qarşı döyüşlərdən ötrü "İgidliyə görə" gümüş qılıncı ilə mükafatlandırıldı.

6 aprel 1834-cü ildə Leyb-Qvardiyanın Qafqaz eskadronunda ilk azərbaycanlı kornet təyin olundu. Qardaşı Məmməd xan isə 1-ci kadet korpusunda təhsilə başladı.

1837-ci ildə Leyb-Qvardiyanın Qusar polkuna köçürüldü.Növbəti il isə 3-cü dərəcədən Müqəddəs Anna ordeni ilə təltif edildi. 1839-cu ildə 3-cü dərəcədən Müqəddəs Stanislav ordeni ilə təltif olunaraq leytenant rütbəsi aldı. 1840-cı ildə "İgidliyə görə" qızıl qılıncı ilə mükafatlandırıldı. Növbəti il 4-cü dərəcəli Müqəddəs Vladimir ordenini alaraq ştabs-rotmistr rütbəsinə yüksəldi.

1855-ci ildə polkovnik rütbəsinə yüksələn Şirvanski, növbəti il II Aleksandrın Moskvadakı tacqoyma mərasimində Şamaxı quberniyasını təmsil etmiş, 2-ci dərəcədən Müqəddəs Anna ordeni ilə mükafatlandırılmışdı. Rusiya-Osmanlı müharibəsində iştirak etmiş, 1877-ci ildə "Türklərə qarşı qələbəyə görə" medalı ilə təltif edilərək general-mayorluğa yüksəldilmişdir. 1882-ci ildə istefaya çıxmışdı.

Ailəsi
------

1849-cu ildə Hüseyn bəy Şıxəlibəylinin qızı Gövhər xanımla evlənmişdir. Övladları:

* Bala xan Şirvanski (d. 1852)
* Əmir xan Şirvanski (d. 1854)
* Rəşid xan Şirvanski (d. 1857)
* Sitarə bəyim (d. 1860)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Rusiya imperatorlarının mühafizəsində olmuş Azərbaycan hərbi hissələrinin geyimi bərpa olundu". 2018-09-22 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-15.
2. 1 2  Qafqaz Arxeoqrafiya Komissiyasının Aktları, cild 5, səh. 1111
3. 1 2 3  Qafqaz Arxeoqrafiya Komissiyasının Aktları, cild 8, səh. 496-497
4. ↑  S.A.Məlik-Sarkisyan, "Muğan düzü", 1897, Sankt Peterburq, səh. 44
5. ↑  "Həsən bəy Zərdabinin "Бакинский листок" qəzetinə məktubu". 2019-08-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-15.
6. ↑  1841-ci ildə Rusiya imperiyasının ordusu ümumi heyəti. Cild 1, səh 176 Arxivləşdirilib 2016-12-11 at the Wayback Machine.
7. 1 2  Rütbəsinə görə polkovniklərin siyahısı (1859) - səh. 321 Arxivləşdirilib 2022-02-28 at the Wayback Machine
8. ↑  E. E. İsmayılov. "İgidliyə görə" yazılı qızıl silahla təltif olunan 1788-1913-cü ildəki kavalyerlərin siyahısı. - Moskva, 2007, s. 213[*ölü keçid*]
9. ↑  Qafqaz Arxeoqrafiya Komissiyasının Aktları, cild 10, səh. 715 Arxivləşdirilib 2021-04-21 at the Wayback Machine