recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***20 il. Əsrin müqaviləsi*** tammetrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Arzu Məhərrəmov tərəfindən 2014-cü ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan televiziyasıda istehsal edilmişdir. Film "Əsrin müqaviləsi"nin 20 illiyinə həsr olunub.

Məzmun
------

Əsrin müqaviləsi 1994-cü ilin sentyabrın 20-də Bakıda "Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda "Azəri", "Çıraq" yataqlarının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və hasil olunan neftin pay şəklində bölüşdürülməsi" haqqında dünyanın 11 ən iri neft şirkəti ilə bağlanmış müqavilədir.

Film bu tarixi əhəmiyyətli hadisənin 20 illiyinə həsr olunub. Filmdə bu müddət ərzində neft-qaz sənayesinin mərhələli inkişafı əks etdirilir.

Film müxtəlif başlıqlardan ibarətdir: "Müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycanın neft-qaz sənayesinin böhrandan xilası", "Heydər Əliyev üçün aşılmaz sədd yoxdur", ""Əsrin müqaviləsi" Heydər Əliyevin şah əsərlərindən biridir", ""Əsrin müqaviləsi" silsilə layihələrə yol açdı", ""Xəzər neft-qaz sərgi və konfransları" da strateji mahiyyət daşıyır", "Çıraq-1 platformasından ilkin neftin hasilatı ümumxalq bayramına çevrildi", "BTC — XXI əsrin ən möhtəşəm layihələrindən biri", "Azərbaycan dünyanın ən iri qaz istehsalçıları sırasına da qoşuldu", "ARDNF — Beynəlxalq şəffaflıq təşəbbüsünün ilk tam hüquqlu üzvü", "Hazırda SOCAR nüfuzlu beynəlxalq iqtisadi qurumlardan biridir" və ""Əsrin müqaviləsi" artıq "minilliyin müqaviləsi"nə çevrilməkdədir".

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Arif Alışanov  

Rejissor : Arzu Məhərrəmov  

Operator: Fazil Hadıyev

İstinadlar
----------

1. ↑  "Əsrin müqaviləsi". 2022-04-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-19.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2014-cü ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Camphora glandulifera** (*lat.* Camphora glandulifera) — bitkilər aləminin dəfnəçiçəklilər dəstəsinin dəfnəkimilər fəsiləsinin camphora cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Cənubi-Şərqi Asiya, Hindistan, Çin və Şərqi Tibetdə bitir.

Botaniki təsviri
----------------

50 m və daha çox hündürlüyə qalxan, çadırvari çətirə malik, həmişəyaşıl ağacdır. Qabığı tünd-boz rəngdə olub, çatlıdır. Cavan zoğları yaşıldır. Yarpaqları tərs-yumurtavari, 9-12 sm uzunluqda, 5-7 sm enində, ucu sivriləşən, üstdən parlaq, tünd yaşıl, altdan açıq yaşıl olub, lələkvari damarlıdır. Yarpağın yan damarlarında alt tərəfdən vəziləri vardır. Yarpaq saplağı 2,5 sm uzunluqdadır. Çiçəkləri qısa saplaqlı, çiçəkyanlığı sarımtıl, 5-6 mm enində olub, 6 bölümlüdür. Erkəkcikləri 9 ədəd olub, üç cərgədə dairə şəklində yerləşmişdir. Yumurtalığı çılpaq, bir yuvalı olub, bir meyvə yarpağına malikdir. May-iyun aylarında çiçəkləyir. Meyvəsi şarvari, 10-14 mm diametrdə, bir qədər əyilmiş və yoğun saplağa malik çəyirdəkdir. Toxumu üstdən kələ-kötür olub, 9-11 mm diametrindədir. 1 kq-da 8-9 min toxum vardır. 1000 ədəd toxumun çəkisi 100-120 q-dır. Meyvələri oktyabr-noyabr aylarında yetişir. Toxumları yığılan kimi payızda səpilir. Toxumların tərkibində yağ olduğundan saxlandıqda cücərmə qabiliyyətini itirir.

Ekologiyası
-----------

Rütubətli, subtropik mənşəli bitki olub, illik yağıntının miqdarı 1500-2000 mm və daha çox olan ölkələrdə bitir. Çürüntülü, qırmızı torpaqlarda yaxşı inkişaf edir. Yalançı kafur ağacı əsl kafur ağacına nisbətən qışa daha çox davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Lənkəran zonasında park və bağlarda əkilmək, eləcə də qoruyucu meşə salmaq üçün istifadə oluna bilər.

İstifadəsi
----------

Oduncağı açıq qonur rəngdə, qoxuludur. Gəmiçilikdə və xarrat işlərində istifadə olunur. Yarpaqlarında və oduncağında efir yağı vardır. Budanmağı yaxşı götürür, ona görə də bəzək ağacı kimi geniş istifadə olunur. Park və bağlarda tək-tək, qrupla və canlı çəpər şəklində əkilə bilər.

Sinonimləri
-----------

### Homotipik sinonimləri

* *Cinnamomum glanduliferum* (Wall.) Meisn.
* *Laurus glandulifera* Wall.

### Heterotipik sinonimləri

* *Cinnamomum cavaleriei* H.Lév.
* *Cinnamomum dominii* (H.Lév.) C.F.Ji
* *Machilus dominii* H.Lév.
* *Machilus mekongensis* Diels

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q110692153
* GBIF: 4180926
* IPNI: 463124-1
* PFI: 8438
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:463124-1
* WFO: wfo-0000582955

 |
**Rəcəb Əşhəbəliyev** (10 sentyabr 1973, Bakı) — Azərbaycanı təmsil edən sərbəst güləşçi.

Karyerası
---------

Rəcəb Əşhəbəliyev 1998-ci ildə Türkiyədə baş tutan Dünya Çempionatını, həmçinin 1999-cu ildə Macarıstanda baş tutan Avropa Çempionatını dördüncü pillədə başa vurdu.

Rəcəb Əşhəbəliyev Azərbaycanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində (Avstraliya) baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil elədi. 130 Kq. turnirində çıxış edən Rəcəb Əşhəbəliyev qrup mərhələsinin birinci görüşündə Ukrayna nümayəndəsi Merab Vəliyev ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Rəcəb Əşhəbəliyev rəqibi üzərində vaxtından əvvəl təmiz qələbə qazandı. Qrup mərhələsinin növbəti görüşündə isə onun rəqibi Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Keri Koy oldu. Həm Əşhəbəliyev, həm də Koy qrup mərhələsində bir dəfə qələbə qazanmaışdı və bu görüş həlledici idi. Həmin görüşdə Rəcəb Əşhəbəliyev rəqibinə 0:10 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəsini qrup mərhələsində dayandırdı. Ümumi nəticədə Rəcəb Əşhəbəliyev olimpiadanı doqquzuncu pillədə başa vurdu.

Nəticələri
----------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Sıra** | **İl** | **Yarış** | **Ev sahibi** | **Nəticə** |
| Azərbaycan **Azərbaycan** |
| 1 | 1999 | Dünya Çempionatı | Türkiyə Türkiyə | 4. |
| 2 | 2000 | Avropa Çempionatı | Macarıstan Macarıstan | 4. |
| 3 | Olimpiya Oyunları | Avstraliya Avstraliya | 8. |

İstinadlar
----------

1. ↑  *Olympedia.org.* "Rəcəb ƏSHƏBƏLİYEV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
2. ↑  *International Wrestling Database.* "**RAJAB ASHKHABALIYEV**". www.iat.uni-leipzig.de (ingilis). 2022-08-04. 2022-08-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
3. 1 2 3 4 5 6  *Olympedia.org.* "2000 Summer Olympics / Wrestling / Super-Heavyweight / Freestyle (130 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Olympedia · Объединённый мир борьбы |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Güzgü (dəqiqləşdirmə).

Məzmun
------

Kədərli komediya janrında çəkilmiş film toyla bağlı adət-ənənələrimizdən bəhs edir.

Festivallar və mükafatlar
-------------------------

1) 2002-ci ilin avqust ayında Bakıda "Araz" kinoteatrında keçirilmiş "Bizim Naməlum Kino" festivalı
* Film qalib gəldiyi üçün rejissor Mehriban Ələkbərzadəyə pul Mükafatı verilmişdir.

Film haqqında
-------------

Film rejissor Mehriban Ələkbərzadənin kinoda ilk işidir.

Film yazıçı İsi Məlikzadənin eyniadlı hekayəsi əsasında ekranlaşdırılmışdır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** İsi Məlikzadə
**Quruluşçu rejissor:** Mehriban Ələkbərzadə (Mehriban Ələkbərova kimi)
**Quruluşçu operator:** Amin Novruzov
**Quruluşçu rəssam:** Fikrət Əhədov
**Geyim üzrə rəssam:** Nizami Bəydəmirov
**Bəstəkar:** Cavanşir Quliyev
**Səs operatoru:** Nataliya Nuriyeva
**Rejissor:** Nazim Məmmədov
**Montaj edən:** Nelli Mahmudova
**Operator assistenti:** Kamal Məlikov
**Qrim edən:** Gülnarə Qasmova
**Quraşdırılmış səhnələrin operatoru:** Ramiz Babayev
**Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı:** Sərvər Musayev
**Bədii rəhbər:** Eldar Quliyev
**Redaktor:** Eldəniz Quliyev
**Filmin direktoru:** Davud Zöhrabov
**Mətni oxuyan:** Arif Quliyev (titrlərdə yoxdur)
### Rollarda

Ramiz Əzizbəyli — Nəsir
Etibar Baxşıyev — Əlibala
Fatma Mahmudova — Sara
Lalə Bağırova — növbətçi qadın
Fikrət Məmmədov — musiqiçi
Dadaş Kazımov — kəndli
Muxtar Avşarov — Muxtar
Nazir Əliyev — müştəri
### Filmi səsləndirən

Hacı İsmayılov — Nəsir (Ramiz Əzizbəyli) (titrlərdə yoxdur)

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 319; 367.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Florya Atatürk Dəniz Köşkü** — İstanbulun Bakırköy ilçəsinə bağlı Şenlikköy məhəlləsi sahillərində yerləşən bir binadır. Türkiyə Cümhuriyyətinin ilk prezidenti Mustafa Kamal Atatürkün bölgəyə göstərdiyi xüsusi diqqət və zaman-zaman həyata keçirdiyi səfərlər nəticəsində, dövrün İstanbul Bələdiyyəsi tərəfindən tikilərək Atatürkə hədiyyə edilmişdir.

Memarlıq xüsusiyyətləri
-----------------------

Köşk, qurudan 70 metr məsafədə dəniz dibinə sancılan zərbələr üzərində inşa edilərək, taxta bir estakada yolla quruya bağlanır. Bazasında qəbul salonu, yataq otaqları, hamam və kitabxana vardır. Köşk tikildiyi ilk dövrlərdə Atatürkün təşəbbüsü ilə yaxın ətrafda yerləşən və içində tərk edilmişdir Ayastefanos Monastırının xarabalıqlarının yerləşdiyi çəmənlikdə, köşkə bağça kimi bir qoruq yaradılmışdır. Bu qoruq, bu gün Flora Atatürk Ormanı adı ilə anılır və xalqa açıq park kimi istifadə edilir. Köşk, Türk memarlıq tarixində, ilkin respublika dövrü memarlığının rəmzi əsərlərindən biri kimi qiymətləndirilir.

Tarixi
------

1935-ci ildə bələdiyyə tərəfindən memar Seyfi Arkana layihəsi hazırlanmış və həmin il 14 avqust günü tikintisi tamamlanaraq Atatürkə təhvil verilmişdir. Dolmabaxça Sarayında qaldığı dövrlərdə tez-tez mühərriklə köşkə gələn Atatürk, xalqla birlikdə dənizə düşüb. Atatürk üç il ərzində müəyyən fasilələrlə köşkü yazlıq çalışma ofisi kimi istifadə etmiş, son səfərini ölümündən bir neçə ay əvvəl, 28 may 1938-ci il tarixində həyata keçirib. Xüsusilə 1936-cı ilin iyun və iyul aylarında uzun müddət burada qalmışdır. Köşk mühüm dəvətlərə və elmi toplantılara da ev sahibliyi etmişdir. Köşkdə qonaq olaraq qəbul edilmiş tanınmış qonaqlar arasında İngiltərə kralı VIII Edvard və Windsor hersoginya Wallis Simpson da olmuşdur. Atatürkün ölümündən sonra vəzifəyə gələn prezident İsmət İnönü, Cəlal Bayar, Camal Gürsel, Cövdət Sunay, Fəxri Korutürk və Kənan Kainat də köşkdən istifadə etmişdilər. Daha sonra rayonun köhnə parlaqlığını itirməsi və denizsuyu keyfiyyətinin aşağı düşməsi kimi səbəblərlə köşk daha az istifadə edlmişdir. 6 sentyabr 1988-ci ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Milli Saraylar Kollegiya rəhbərliyinin idarəçiliyinə daxil olan saray təmir olunaraq muzey kimi istifadəyə verilmişdir. Köşkün bəzi hissələri Türkiyə Böyük Millət Məclisinin nümayəndələrinə xidmət etməsi üçün sosial obyekt olaraq ayrılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑   Arxivləşdirilib 2010-12-22 at the Wayback Machine | başlık = Florya Atatürk Köşkü | erişimtarihi = 16 Mart 2011 |Milli Saraylar Daire Başkanlığı
2. ↑   Arxivləşdirilib 2015-06-07 at the Wayback Machine | başlık = Florya Atatürk Deniz Köşkü | erişimtarihi = 16 Mart 2011 | yayımcı = ataturk.net
3. ↑  "Köşk, Atatürk tarafından son olarak 28 Mayıs 1938 günü kullanılmış". 2014-10-17 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-02-19.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Florya Atatürk Dəniz Köşkü ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Florya Atatürk Deniz Köşkü Tarihçe
***Ayrılıq imiş*** tammetrajlı bədii filmi rejissorlar Ağaəli Əliyev və Faiq Kərimoğlu tərəfindən 2008-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. İ. F. A şirkətinin istehsalıdır. Film Orxan Hüseyn adlı əyalətdən gələn və məşhurlaşan müğənninin həyatından bəhs edir. Əsas rolları İzzət Bağırov,Natəvan Həbibi və Mehriban Xanlarova ifa edirlər.

Məzmun
------

Orxan Hüseyn *(İzzət Bağırov*) adlı müğənninin həyatından bəhs edən filmdə baş qəhrəman əyalətdən gələn bir oğlandır. Yaxşı insanların dəstəyi ilə o, bir xanım bəstəkarla tanış olur. Südabə (*Mehriban Xanlarova*) adlı bu xanım həm də konsert təşkilatçısıdır. Orxana hədsiz simpatiyası olan Südabə, istəmədən ona vurulur və hər şey də bundan sonra başlanır. Orxan isə Nərmin (*Natəvan Həbibi*) adlı bir qızla tanış olur və onun məhəbbətini qazanır. Süjet xətti Orxanı dəlicəsinə sevən Südabənin tapançadan açdığı güllə ilə yekunlaşır. Sevgisini kimsə ilə paylaşmayan əsas qəhrəman dünyadan nakam gedir.

Film haqqında
-------------

Film 2007-ci ildə təqdim edilməli idi. Ancaq filmin rejissoru və ssenaristi Ağaəli Əliyevin vəfatı premyeranı bir xeyli yubatdı. Ona görə də filmin tamamlanma işlərini rejissor Faiq Kərimoğlu öz üzərinə götürdü.

Film üzərində işləyənlər
------------------------

**Ssenari müəllifi:** Ağaəli Əliyev  
**Rejissor**: Ağaəli Əliyev, Faiq Kərimoğlu  
**Operator:** Zaur, Tofiq, Rüfət, Asif  
**Rəssam:** Arif İsmayılov  
**Bəstəkar:** Nadir Əzimov, Vüqar Meyxanaçı, Rəşad Bağırov, Zamiq Qasımov  
**Prodüser:** Arzu Məmmədoğlu

Rollarda
--------

İzzət Bağırov — Orxan  
Natəvan Həbibi — Nərmin  
Mehriban Xanlarova — Südabə  
Anar Heybətov — Toğrul  
Həsənağa Vəzirov — Azər  
Kazım Abdullayev — Nuru  
Səidə Quliyeva — Sona xanım

İstinadlar
----------

1. ↑  "Natəvan Həbibi təklif gözləyir". 2023-06-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-10.
2. ↑  "Müğənni İzzət Bağırov Orxan Hüseyni bəyənmədi". 2022-11-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-10.
3. ↑  "İzzətin film çəkilişindən FOTOLAR". 2022-11-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-10.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  
2008-ci ilin Azərbaycan filmləri  
2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
***Avqust gələndə*** filmi rejissor Gülbəniz Əzimzadə tərəfindən 1984-cü ildə ekranlaşdırılmışdır. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə 15 yaşlı Arifin və onun dostlarının yeniyetmə xarakterlərinin formalaşmasından, şüurlarının özünütəsdiqindən danışılır. Filmdə əsas rolları Natiq Abdullayev, Şahmar Ələkbərov, Valeri Rıjakov, Dadaş Kazımov, Şükufə Yusupova və Ayan Mirqasımova ifa edirlər.

Məzmun
------

Film yeniyetmələr üçün nəzərdə tutulmuşdur, lakin hər bir uşaq filmi yaşlı tamaşaçıya da ünvanlanır. Burada 15 yaşlı Arifin (Natiq Abdullayev) və onun dostlarının yeniyetmə xarakterlərinin formalaşmasından, şüurlarının özünütəsdiqindən danışılır.

Arifin atası Nadir (Hamlet Xanızadə) gəmidə kapitan işləyib və günlərin birində vəzifəsini yerinə yetirərkən həlak olub. Anası (Şükufə Yusupova) həkimdir. O, iki oğlunu təkbaşına böyüdür. Arifin dayısı Cümşüd (Şahmar Ələkbərov) əczaçıdır, aptekdə işləyir və bacısının övladlarının qayğısına qalır.

Arif xilasedicilər dərnəyində məşqlərə gedir, amma sudan qorxur. Buna görə də məşqçi (Rafiq Əliyev) onu dərnəkdən qovur. Arif bununla barışa bilmir. O, hər kəsə üsyan edir, müəlliminə, anasına, onların qayğısını çəkən, evlərində sözü keçən, maddi ehtiyaclarını ödəyən dayısına. Arif qərara gəlir ki, özü pul qazansın, müstəqil olsun, atası kimi gəmidə işləsin. Anası buna etiraz eləsə də, Arif fikrindən dönmür.

Əhvalatda eyni zamanda sevgi xətti də işlənilib. Arif qonşu qız Nailəyə (Ayan Mirqasımova) vurulur. Nailə xalasının yanında dincəlir, o, bağdan gülləri yığaraq, adamların gur olduğu yerlərdə satır, amma ucuz qiymətə. Bununla da vağzalda gül satan alverçilərə maneçilik törədir. Gülsatan arvadlar Nailəni döymək istəyəndə Arif onu müdafiəyə qalxır. Bu, onların arasında sevgi münasibətinin yaranmasına gətirib çıxarır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Asim Cəlilov  

Rejissor: Gülbəniz Əzimzadə  

Operator: Valeri Kərimov  

Rəssam: Rafiz İsmayılov  

Bəstəkar: Aqşin Əlizadə

Rollarda
--------

Natiq Abdullayev — Arif  

Şahmar Ələkbərov — Cümşüd  

Valeri Rıjakov — Jenya  

Dadaş Kazımov — Ağakərim  

Şükufə Yusupova — Firuzə  

Ayan Mirqasımova — Nailə  

Mübin Axundov — Muxtar  

Teymur Kərimov — Şəmsi  

Hamlet Xanızadə — Nadir  

Rafiq Əliyev — Əhməd

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 1 (filmlərin izahlı kataloqu (1898–2002)). Bakı: 2003, səh. 124
2. 1 2 3  *Sevda Sultanova.* "Qonşu qızını sevən oğlanın məşqdən qovulması" (az.). Lent.az. 8 oktyabr 2016. 2017-07-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-21.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1984-cü ilin Azərbaycan filmləri  

1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Səbətçilər sarayı** — İstanbul Eminönü ilçəsində, Sarayburnunda olan bu saray, Topqapı Sarayının Sarayburnunda olan iki sahil köşkündən biridir.

Tarixi
------

1591-ci ildə Sultan III Murad zamanında Memar Davud Ağa tərəfindən tikilmişdir. Qəsrin tikintisində istifadə edilən materiallar müxtəlif yerlərdən xüsusi olaraq gətirilib. İnşa edildiyi dövrdə Topqapı Sarayı sərhədləri içində qalan qəsr, Sultan I Mahmud dövründə də (1574–1595) yenilənmişdir. Bu qəsrin eyni zamanda padşahlara məxsus qayıqların bağlandığı bir yer olduğu və padşahların donanmanın səfərə çıxışını və qayıdışını buradan izlədikləri məlumdur.

Tikintisində Dalğıc Əhməd Paşa ilə nəqqaşbaşı Lütfü Ağa da iştirak etmişdilər. Tikildiyi yerdə daha əvvəl Bəyazid Köşkü var idi. Sədrəzəm Sinan Paşanın təlimatı ilə tikildiyi üçün qəsrə Əlisinanpaşa qəsri də deyilmişdir. Osmanlı dövründə tikilmiş mülklərin ən görkəmlilərindən olan Səbətçilər qəsri ilə bağlı müxtəlif məlumatlar var. Bunlardan birinə görə, Ədirnə sarayında qaldırılmış fevkani quruluşlara səbətçi və ya sultani adı verildiyindən bu qəsrə Səbətçi deyilmişdir.

Səbətçilər qəsri kəsmə daşdan kvadrat planlı, üstü tağlı dörd guşəsi eyvanlı bir quruluşa malikdir. Bu günbəz taxta olub, dam içərisində yerləşdirilmişdir. Üstü günbəzli olan kvadrat məkandan çıxmalarla eyvanlı hissələr yarım kvadrat plandadır. Bu məkanın qarşısında üç hissəli ortası günbəzli, iki yəni tonozlu bir giriş hissəsinə yer verilmişdir. Bu məkanın altında xidmət hissələri var.

Səbətçilər qəsrinin İstanbul həyatında saraya aid əhəmiyyəti yerə məxsus qayıqların olduğu yerdə olmasıdır. Dəmir yolu keçməkdən əvvəl sultanların qayıqları burada qorunurdu. G. J. Grelot burada qayıqlar və kiçik savaş gəmiləri üçün 5-6 anbar olduğunu yazmışdır. Bu qayıqlar üçün anbarlar Səbətçilər qəsrinin göstərən bütün rəsm və fotolarda yer almışdır.

Cümhuriyyət dövründə hərbi dərmanlar anbarı kimi istifadə edilən qəsr, bərpadan əvvəl tamamilə əvvəlki vəziyyətini itirmişdi. Vəqflər Baş İdarəsi tərəfindən 1980-ci ildə aparılan bərpadan sonra Mətbuat Yayım Baş İdarəsinin Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzi olaraq istifadə edilmişdir.
Eminönü Xidmət Fondu 1998-ci ildə qəsrinin bərpa etmişdir. Mətbuat Mərkəzi istifadənin sonra restoran, bar kimi fərqli sahələrdə xidmət göstərən Səbətçilər qəsri, 2011-ci ilin iyun ayına qədər Avropa Mədəniyyət Paytaxtı Layihə Ofisi kimi istifadə edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Sultan III. Murat zamanında Mimar Davut Ağa tarafından yapılmış ve kullanılan malzemeler çeşitli yörelerden özel olarak getirilmiştir. [*ölü keçid*]
2. ↑  Osmanlı döneminde yapılmış köşklerin en görkemlilerinden olan Sepetçiler Kasrı’nın bulunduğu yerde padişahlara ait kayıklar bulunuyordu. [*ölü keçid*]
3. ↑  "Sepetçiler ismi nereden geliyor?". 2015-12-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-02-18.
4. ↑  Sepetçiler Kasrı

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Səbətçilər sarayı ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Sepetçiler Kasrı Eminönü`nde, Sarayburnu`nda yer alan bir yapıdır.
* Cumhuriyet döneminde askeri ecza deposu olarak kullanılan kasır, restorasyondan önce tümüyle kendi haline terk edilmişti.
**Şüşə** — Na2CO3 + SiO2 = Na2SiO3 + CO2CaCO3 + SiO2 = CaSiO3

Şüşə qablar
Öz keyfiyyət göstəricilərinə görə insan həyatında böyük rol oynayan süni material. Fiziki kimyəvi xüsusiyyətlərinə görə qeyri-üzvi maddə, bərk cisim, strukturuna görə anorf, izotrop; bütün şüşə növləri ilkin materialın əridilməsi nəticəsində kristallaşma müddətində ən yumşaq vəziyyətdən şüşə vəziyyətinədək gəlib çatırlar. Şüşənin ərimə temperturu 300-dən 2500 °C-dək olaraq şüşə əmələgətirən (oksidlərin, ftoridlərin, fosfatların və s.) miqdarından asılıdır. Şüşə materialları strukturlarına görə möhkəm olmurlar və zərbəyə davamsızdırlar.

Adın yaranması
--------------

Fulqurit
Materialın adı müxtəlif dillərdə eyni cür səslənir. Roman dillərində olan adlar (*it.* vetro, *fr.* verre, *isp.* vidrio, *port.* vidro) (lat. vitrum ) latın dilindəki adı təkraralayır. Ancaq rumın dilindəki (*rum.* sticlă) sözü slavyan dillərindən götürülüb. Latın dilindəki *vitrum* k’woit - «işıqlı» (o isə *ing.* white) sözündən götürülüb.

German dillərindəki *ing.* glass, *alm.* Glas‎, holland, danimarka və isveç dilindəki *glas* sözü p.ger. \*glasan ~ glazandən götürülüb, o isə g’hel- «parıldayan».

Slavyan dillərindəki (*rus.* стекло, *belar.* шкло, *ukr.* скло; q.slav. стькло, bolq. стъкло, mak. стакло, serb-xorv. стакло, sloven. steklo; çex. sklo, slovak. sklo, pol.  — szkło) — qot stikls («kubok», «boşqab», < qədim german dili \**stikkon* — «deşmək», *ing.* stick, götürülüb.

### Şüşəyaradan maddələr

Şüşəyaradan maddələr aşağıdakılardır:  

Oksidlər:

* SiO2
* B2O3
* P2O5
* TeO
* GeO2

Ftoridlə:

* AlF3

və s.

Şüşə istehsalında rəng də qatılır və bu yolla materialın fiziki-kimyəvi xüsusiyyətləri möhkəmləndiriilir.

Həmçinin bax
------------

* Optik material
* Büllur
* Tibbi şüşə
* Üzvi şüşə
* Triplesk

İstinadlar
----------

1. ↑  *DiMarzio E. A.* Equilibrium theory of glasses // Ann. New York Acad. Sci. 1981. Vol. 371. P. 1—20). *Шульц М. М. Мазурин О. В.* Современное представление о строении стёкол и их свойствах. — Л.: Наука. 1988 ISBN 5-02-024564-X
2. 1 2  *Шульц М. М. Мазурин О. В.* Современное представление о строении стёкол и их свойствах. — Л.: Наука. 1988 ISBN 5-02-024564-X

Mənbə
-----

* Краткая химическая энциклопедия. Т. V. М.: Советская энциклопедия. 1961
* Качалов Н. Стекло. Издательство АН СССР. Москва. 1959
* Шульц М. М. Мазурин О. В. «Современные представления о строении стёкол и их свойствах». Л.: Наука. 1988
* A.K. Varshneya. Fundamentals of inorganic glasses. Society of Glass Technology, Sheffield, 682 pp. (2006).
* М. И. Ожован. Топологические характеристики связей в окисных системах SiO2 и GeO2 при переходе стекло-жидкость. ЖЭТФ, 130 (5) 944—956 (2006).

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Şüşə ilə əlaqəli mediafayllar var.
***12 əsr sonra*** qısametrajlı sənədli televiziya filminin müəllifi Ramal Məmişovdur. Film rejissor Fərhad Zamanbəyov tərəfindən 2014-cü ildə çəkilmişdir. Film Naxçıvan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Babək rayonunun təşkil olunması tarixindən, onun dünənindən və bu günündən ətraflı bəhs edir.

Məzmun
------

Film Babək rayonunun təşkil olunması tarixindən, onun dünənindən və bu günündən ətraflı bəhs edir. 1978-ci il oktyabrın 23-də təşkil olunmuş yeni rayona mərkəzi hakimiyyətin iradəsinin əksinə olaraq Babək adının verilməsi Heydər Əliyevin qətiyyətinin nəticəsi idi.

Babək rayonunun ərazisi tarixi arxeoloji abidələrlə zəngindir. Buranın təbii coğrafi mövqeyi rayonda əkinçi-maldar tayfaların qədim dövrlərdən məskunlaşmasına və uzun müddət yaşamasına şərait yaratmışdır. I Kültəpə və II Kültəpə kimi dünya miqyaslı abidələr Babək rayonu ərazisindədir.

Babək rayonunda Elektrik şəbəkəsi, Yol Təmir istismar sahəsi, Rabitə idarəsi kimi dövlət müəssisələri, sutkada 25 min kərpic (tuğla) istehsal gücünə malik Kərpic zavodu, Sirab mineral sular zavodu, Uzlük plitələr zavodu, "Şərab-2" Üzüm Emalı Səhmdar Cəmiyyəti, Qoşadizə, Hacıvar və Cəhri dəyirmanları fəaliyyət göstərir.

Filmi Babək rayonuna və onun tarixinə səyahət də adlandırmaq olar.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Müəllif: Ramal Məmişov  

Rejissor: Fərhad Zamanbəyov  

Operator: İlham Vəliyev

İstinadlar
----------

1. ↑  "Babək rayonunun təşkil olunmasının 30 illiyi haqqında". 2018-02-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-17.
2. 1 2  "Babək rayonu". 2022-03-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-01.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2014-cü ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Almanya kilsələrindən birindəki vitrajAlmanya kilsələrindən birindəki vitraj
**Vitraj** — (**fr. vitrage, lat. vitrum- şüşə sözündən**)- şüşədən və s. şəffaf materiallardan düzəldilən ornametli və ya süjetli dekorativ kompozisiya. Şəffaf materialdan hazırlanmış ornamentli və ya süjetli kompozisiya pəncərə və qapı şəbəkələrinin bəzədilməsində, habelə interyerlərin tərtibatında vitrajdan istifadə olunur.

Rəngli vitrajlar zəngin işıq boyaları əmələ gətirir və interyerin emosional ifadəliliyini artırır. Bəni Həsəndə (MƏR) və Romada tapılmış rəngli, hamar, şüşə parçalarından məlum olur ki, e.ə. II minillikdən Qədim Misirdə, eramızın I əsrindən isə Qədim Romada sadə vitrajlar hazırlanmışdır. Roma və Ravennadakı erkən xristian bazilikalarının pəncərə çərçivələrində şüşə alebastr və selenitdən hazırlanmış xüsusi kütlə ilə əvəz edilirdi; alebastr və selenit parlaq işığı keçirmədiyindən binanın interyerində əmələ gələn yarımqaranlıqda işıq zolaqlarından orijinal dekorativ effekt yaranırdı. X-XII əsrlərdə Fransada roman məbədlərində və Almaniyada dini mövzuda, sujetli vitrajlar düzəldilirdi. Sonralar dini rəsmlərlə yanaşı məişət səhnələri təsvir olunan vitrajlar (Şartrdakı kilsə, 1260 ildən sonra) yarandı və rəngli şüşələrə rəngsiz şüşələr əlavə edildi (Paris Notr-Dam kilsəsi, V-ı XIII-XIV əsrlər, XIX əsrdə bərpa edilmişdir). XIV-XV əsrlərdə vitraj sənəti İngiltərədə və digər Avropa ölkələrində (İsveçrə, İtaliya, Polşa) geniş yayıldı.

Müasir vitrajlar kiçik şüşə parçalarından hazırlanır və qurğuşun, polad, yaxud plastik kütlədən hazırlanan lentlə birləşdirilir. Naxışlar rəngsiz şüşə üzərində həkk edilir, yaxud kimyəvi üsulla vurulur. Sovet rəssamlarından A.V.Stoşkus, K.J.Morkuans, L.Q.Polişşuk və b. müxtəlif həyat hadisələrini təsvir edən **vitraj**lar yaradılır.

Azərbaycanda **vitraj**ın şüşə parçalarının taxta alata bənd edilmiş həndəsi formalı şəbəkə növü inkişaf etmişdir. Bunların ən yaxşı nümunələri Şəki xanlarının sarayında və Şəkixanovların evinin tərtibatında (XVIII-XIX əsrlər) qalmışdır.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük rus · Kruqosvet · Pravoslav · Britannica (11-ci) · Britannica (onlayn) · Catholic (1997—…) · Universalis |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 119338054 · GND: 4021177-0 · LCCN: sh85055165, sh85055109 · Microsoft: 2777847483 · NDL: 00571763 · NKC: ph127117 |

 |


Vikianbarda Vitraj ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Минухин Е. Витражи, Рига, 1959; Советское декоративное искусство 73/74, M. 1975.
* The Stained Glass Museum (Ely, England)
* The website of the British Society of Master Glass Painters
***114=18.51. 18.51 dəqiqəlik fəlsəfi-eksperimental ballada*** qısametrajlı sənədli televiziya filmi müəllif İlham Tumas tərəfindən 2010-cu ildə çəkilmişdir. Film Gəncə Şəhər Psixiatriya Xəstəxanasının sakinlərinin həyat tərzi, gündəlik fəaliyyətləri haqqında bəhs edir. Film Azad Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir.

Məzmun
------

Film Gəncə Şəhər Psixiatriya Xəstəxanasının sakinlərinin həyat tərzi, gündəlik fəaliyyətləri haqqında bəhs edir. Burada yaşayan xəstələrin müxtəlif incəsənət sahələrinə olan maraqları işıqlandırılır.

Film haqqında
-------------

* Filmdə psixoterapevt M.E.Burnonun elmi nəzəriyyəsinə aid tibbi eksperimentlərdən, artterapiya metodlarından yararlanılıb.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: İlham Tumas  

Rejissor: İlham Tumas  

Operator: Nəsimi Babayev  

Prodüser: Sərxan Qədimov

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2010-cu ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Mənbə
-----

ATV televiziyası Arxivləşdirilib 2017-05-20 at the Wayback Machine
**Azərbaycan dilləri** dörd dil ailəsinəndə təzahür edir:Hind-Avropa, Altay, Kartveli, Naxç-Dağıstan. Azərbaycanda ən yayqın dil Azərbaycan dilidir. 2009-cu il məlumatına görə ümumi əhalinin 98,6 % bu dildə sərbəst danışa bilir. Xarici dillərdən isə Rus dili və İngilis dili ən geniş anlaşılanıdır. Üstəlik burada az saylı talış, avar, ləzgi, saxur, tat, kürd, gürcü, udin xalqlarının nümayəndələri müvafiq dillərdə danışırlar. Dağ yəhudiləri Dağ yəhudiləri dilindən istifadə etsələrdə son zamanlar miqrasiya və modernizasiya ilə əlaqəli olaraq unudulur.

Dillər
------

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına görə rəsmi dil Azərbaycan dilidir. Konstitutsiyasıyaya görə dövlət rəsmi dilə yanaşı digər dillərin inkişafını təmin edir.

### Rəsmi dil

Azərbaycan Respublikasında rəsmi dil Azərbaycan dilidir. Ölkədə tədris, siyasət, elmi, mədəni və digər sahələrdə əlaqə bu dillə təmin edilir. Dil haqqında qanuna görə Azərbaycan dili dövlət tərəfindən qorunur və inkişaf etdirilir.

### Rus dili

Rus dili Azərbaycanda yayqın dildir. Bununla belə əsasən rus milli azlığı tərəfindən məişətdə istifadə edilir. Son on illiklər ərzində isə ingilis dili bu dili xarici dil olaraq böyük həcmdə sıxışdırmışdır.

### Erməni dili

Hazırda Azərbaycan ərazisi daxilində erməni dili işğaldan azad olunmuş Qarabağ ərazilərində yaşayan ermənilər tərəfindən istifadə edilir. Üstəlik Ermənistandan deportasiya olunmuş azərbaycanlılarında bir qismi bu dili sərbəst şəkildə bilsədə günlük məişətdə istifadə edilmir.

### Dağıstan dilləri

* Avar dili
* Axvax dili
* Buduq dili
* Qrız dili
* Cek dili
* Ləzgi dili
* Rutul dili
* Udin dili
* Xınalıq dili
* Saxur dili

### İran dilləri

* Dağ yəhudiləri dili
* Kürd dili
* Tat dili
* Talış dili

Azərbaycanda UNESCO tərəfindən təhlükə altında hesab edilən dillər
------------------------------------------------------------------

* zəif dərəcədə təklükədə - ləzgi, talış dilləri
* açıq şəkildə təhlükədə - cuhuri, rutul, saxur dilləri
* ciddi şəkildə təhlükədə - buduq, xınalıq, qrız, tat, udin dilləri
* kritik şəkildə təhlükədə - yoxdur
* yoxa çıxmış - kilit

İstinadlar
----------

1. ↑  The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan Arxivləşdirilib 2015-12-06 at the Wayback Machine: Population by ethnic groups Arxivləşdirilib 2016-11-13 at the Wayback Machine
2. ↑  "Конституция Азербайджанской Республики". Система Гарант. 2008-03-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-03.
3. ↑  "Закон Азербайджанской республики «О государственном языке в Азербайджанской Республике»". Medialaw.ru. 2011-02-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-03.
4. ↑  "Azərbaycan və Rudiya. Cəmiyyət və dövlət". 2011-03-25 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-03.
5. ↑  *unesco.org.* "UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger. INTERACTIVE ATLAS". 2016-12-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-06-22.

| Azərbaycan dilləri |
| --- |
| Rəsmi | Azərbaycan |
| Etnik | Axvax · Avar · Azərbaycan · Buduq · Cek · Dağ yəhudiləri · Erməni · Xınalıq · Kürd · Qrız · Ləzgi · Rus · Rutul · Saxur · Talış · Tat · Udin |
| Tarixi | Azəri · Kilit · Qafqaz albanları · Şirvan ərəb |
**Topxana saat qülləsi** — Digər tanınan adıyla Nusrətiyə saat qülləsi, İstanbulun Topxana səmtində Nusrətiyə Məscidinin yanında yer alan saat qülləsi. XIX əsrin ikinci yarısında, 1848-ci ildə Sultan Əbdülməcid tərəfindən tikdirilən saat qülləsi yuxarı doğru mərhələli olaraq daralan, saatlı hissəylə birlikdə dörd mərtəbəli bir binadır.

Dörd səmti bir-birinə bənzər olaraq hazırlanan tikilinin dənizə baxan hissəsinin qapısının üstündə Əbdül Məcidə məxsus Tuğranın üz tərəfi yerləşdirilib.

Mənbə
-----

* Tophane Saat Kulesi Arxivləşdirilib 2014-01-05 at the Wayback Machine

Qalereya
--------

* Topxana saat qülləsiTopxana saat qülləsi
* İstanbul, Nusrətiyə saat qülləsi, 21 may 1862İstanbul, Nusrətiyə saat qülləsi, 21 may 1862
* Topxana (Nusrətiyə )saat qülləsi, Aprel 2013Topxana (Nusrətiyə )saat qülləsi, Aprel 2013
* Topxana (Nusrətiyə )saat qülləsi, Aprel 2013Topxana (Nusrətiyə )saat qülləsi, Aprel 2013

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Topxana saat qülləsi ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Topxana saat qülləsi restavrasiya olunur.
**1-ci Türkoloji Qurultay** — qısametrajlı sənədli filmi.

Film Azdövlətkinoda istehsal edilmişdir. Burada dünyada ilk dəfə Azərbaycanda Birinci Türkoloji Qurultayın keçirilməsindən bəhs edilir. Filmdə Səməd Ağamalıoğlu, Qəzənfər Musabəyov, Əli bəy Hüseynzadə və Hüseyn Cavid iştirak edirlər.

Məzmun
------

Film dünyada ilk dəfə Azərbaycanda Birinci Türkoloji Qurultayın keçirilməsindən, türk xalqlarının yeni latın əlifbasını qəbul etmələrindən, qurultayın türk xalqları ədəbiyyatı və dil problemləri barədə yekdil qərarlar verməsindən söhbət açır.

Mənbə
-----

Ведомости НКП. "Азербайджанское киностроительство", стр. 6. Газ. "Кино" 28 февраля 1928 года.

Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası. Memarlıq və İncəsənət İnstitutu. Nazim Sadıxov. Azərbaycan bədii kinosu (1920-1935-ci illər). Bakı: Elm, 1970.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh.16.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1926-cı ilin filmləri  

1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Ovod** (*ing.* Gadfly) — irland yazıçısı Etel Lilian Voyniç tərəfindən yazılmış roman.

Roman 1897-ci ildə ABŞ-də nəşr olunub. Əhvalatlar Gənclər Hərəkatının üzvü olan Artur Berton adlı qəhrəmanın ətrafında baş verir. Onun atası Padre Montanelli ilə münasibətləri, dostu Cemmaya olan sevgisi ilə əlaqədar olan faciəvi hadisələr əsərin əsasını təşkil edir. Bu, din, məyusluq, inqilab, romantika və qəhrəmanlığın əsəridir. "Ovod" romanı bir əsrdən artıqdır ki, böyük maraqla qarşılanır və oxucularda güclü emosiyalar yaradır.

Azərbaycan dilində "*Atmilçəyi*" adı ilə də tərcümə və nəşr edilib.

Mövzu
-----

Bu əsər 19-cu əsrin 30-cu illərində italyanların işğalçı Avstriya imperiyasına qarşı üsyanından, bu üsyanın iştirakçılarından biri olan Artur Bertonun faciəli həyatından bəhs edir. "Ovod" (Atmilçəyi və ya Mozalan) təxəllüsü ilə kəskin yazılar yazan bu gənc idealist sonunda öz xalqının azadlığı uğrunda canından belə keçməyə hazır olan inqilabçı Feliçe Rivaresə çevrilir. O, usanmadan, yorulmadan, düşmənlə mübarizə aparır, hətta haqqında çıxarılan ölüm hökmünün dəyişdirilməsi təklifi də onu tutduğu yoldan döndərə bilmir. Bu mübariz gəncin qəlbində bir də şəxsi faciələrinin açdığı yaralar - doğmalarının onu intihara sürükləyən yalanı və bütün həyatını qaraldan cavabsız sevgisi var.

Tərcümə
-------

### Azərbaycan dilinə

Əsər Azərbaycan dilində ilk dəfə 1933-cü ildə "Azərnəşr" tərəfindən Nigar Rəfibəylinin tərcüməsində və Rəsul Rzanın redaktəsilə köhnə latın qrafikasında nəşr edilmiş, 1934-cü ildə Əvəz Sadığın redaktəsində təkrar nəşr edilmişdir.

1955-ci ildə Beydulla Musayevin tərcüməsində və Rəna Şıxəmirovanın redaktəsi ilə "Uşaqgəncnəşr" tərəfindən kiril qrafikasında nəşr edilmiş, həmin tərcümə "Gənclik" nəşriyyatı tərəfindən 1976-cı ildə Reyhan Salamovanın redaktəsi və sətiraltı qeydlərlə birlikdə, 1986-cı ildə isə Harriet Biçer-Stounun "Tom dayının koması" əsəri ilə birlikdə 50 cildlik "Dünya uşaq ədəbiyyatı kitabxanası" seriyasının 23-cü cildində nəşr olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Atmilçəyi", "Parlaq imzalar" nəşriyyatı, Bakı, 2022, 400 səh". 2022-08-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-12.
2. ↑  *Toğrul Musayev.* ""Ovod" nə deməkdir? – Qorxmaz Quliyevə cavab". Kulis.az (az.). 2024-04-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-04-01.
3. ↑  "İnsan kimisə qurban verməzdən öncə dərindən düşünməlidir". www.kaspi.az (az.). 2024-04-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-04-01.
4. ↑  *Telman Orucov.* "Din və məhəbbət - faciələrə aparan ziddiyyət". anl.az. 2024-04-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-04-01.

Xarici keçidlər
---------------

* Romanın mətni  (ing.)
* N.Voljaninanın rus dilinə tərcüməsi
* Oxumağa dəyər - Etel Voyniç "Ovod"

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Əsərlərin mətnləri | Qutenberq layihəsi |
**Bir az da Bahar bayramı** — qısametrajlı bədii televiziya filmi. Rejissor Nazim Abbas tərəfindən 1979-cu ildə ekranlaşdırılmışdır. "Azərbaycantelefilm"də istehsal edilmişdir. Filmdə idman müəllimi Məmmədəlinin acı taleyindən söhbət açılır. Əsas rolları Tofiq Mirzəyev, Sona Aslanova, Adil İsmayılov və Çingiz Əhmədov ifa edirlər.

Məzmun
------

Filmdə idman müəllimi Məmmədəlinin (Tofiq Mirzəyev) acı taleyindən söhbət açılır.

Film haqqında
-------------

Film Maqsud İbrahimbəyovun eyniadlı hekayəsi əsasında ekranlaşdırılmışdır.

Rollarda
--------

Tofiq Mirzəyev — Məmmədəli  

Sona Aslanova — Diləfruz  

Adil İsmayılov — MİS rəisi  

Çingiz Əhmədov — Faiq  

Hacıbaba Bağırov — satıcı  

Əminə Babayeva — ana

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 1 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 102

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1979-cu ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------

Fraqmentləri izlə
**Portuqaliyalı Beatris** (*port.* Beatriz de Portugal) (31 dekabr 1504, Lissabon – 8 yanvar 1538, Nitsa, Sardiniya krallığı) — Savoyya hersoqu III Çarlzın xanımı, Savoyya hersoqinası. Atası Portuqaliya kralı I Manuel, anası isə Kastiliya kraliçası I İzabellanın qızı Mariyadır. Bu səbəblə Portuqaliya infantası olaraq da hesab edilir.

Həyatı
------

8 aprel 1521-ci ildə Savoyya hersoqu III Çarlzla evləndi və bu nikahdan 9 övladı oldu. Ancaq bunlardan yalnız biri — Emanuel Filibert yetkinlik yaşına çatdı. 1531-ci ildə həm xalası oğlu, həm də bacısının əri olan Müqəddəs Roma imperatoru V Karl tərəfindən Asti qrafinası elan olundu. Vəfatının ardından bu ünvan oğluna keçdi.

1533-cü ildə imperatorun bacısı qızı Danimarkalı Kristinanı Şamberidə qarşıladı və onun Milan hersoqu II Françesko Sforzayla evləndirilməsində vasitəçilik etdi. Ancaq 2 il sonra dul qalan Danimarkalı Kristinanı böyük oğlu Lüdoviklə evləndirmək istəsə də, bu planı baş tutmadı və oğlu cəmi 1 il sonra vəfat etdi. Həmin ilin aprelində fransızların Savoyyanı işğal etməsinin ardından Donna Beatris həyatda qalan 2 övladı və Şamberidə qorunan Turin kəfənini də alaraq Milana qaçdı. Burada Danimarkalı Kristina tərəfindən qarşılandı və onunla birlikdə Paviyadakı imperatora sığındı. Buna baxmayaraq imperatordan dəstək ala bilmədi və ardından Nitsadakı ərinin yanına getdi. 1538-ci ildə cəmi 1 aylıq olan ən kiçik övladı ilə eyni gündə vəfat etdi.

Övladları
---------

* Adrian Con Amadeus (d. 19 noyabr 1522 — ö. 10 yanvar 1523)
* Lüdovik (d. 4 dekabr 1523 — ö. 25 noyabr 1536)
* **Emanuel Filibert**
* Ketrin (d. 25 noyabr 1529 — ö. may 1536)
* Mariya (d. 12 yanvar 1531 — ö. 1531)
* İzabella (d. may 1532 — ö. 24 sentyabr 1533)
* Emanuel (ö. may 1533)
* Emanuel (ö. may 1534)
* Con (d. 3 dekabr 1537 — ö. 8 yanvar 1538)

Mənbə
-----

* Stephens, Henry Morse (1903). *The Story of Portugal*. G. P. Putnam's Sons. p. 139. ISBN 9780722224731
* Liss, Peggy K. (10 November 2015). *Isabel the Queen: Life and Times*. University of Pennsylvania Press. p. 11. ISBN 9780812293203
* Ortega Gato, Esteban (1999). "Los Enríquez, Almirantes de Castilla". *Publicaciones de la Institución "Tello Téllez de Meneses"* (in Spanish). **70**: 42. ISSN 0210–7317

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | The Peerage |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | İtalyanların bioqrafiyası |
| Şəcərə və nekropolistika | WikiTree · WeRelate |
| Normativ yoxlama | NKC: jo20191039856 · VIAF: 3972159477688727990000 · WorldCat VIAF: 3972159477688727990000 |
Lizosom
**Lizosomlar** (yunanca "lizis" — həll edirəm, "soma" — bədən) — kiçik ovalşəkilli cisimcik olub membranla örtülmüşdür. O, 1955-ci ildə siçovulun qaraciyər hüceyrəsində belçikalı biokimyaçı Kristian de Dyuvtərəfindən tapılmışdır. Lizosomlara bütün heyvan və göbələk hüceyrələrində rast gəlinir. Lizosomlarda zülalları, nuklein turşularını, polisaxaridləri, lipidləri və s. maddələri parçalaya bilən 30-dan çox ferment var. Onlar sitoplazmadan membranla ayrılmışdır. Lizosomlar sitoplazmaya daxil olan qidanı əhatə edir, ümumi həzm vakuolu əmələ gətirir və fermentlərin köməyi ilə onu həll edir. Həll olunmuş qida hüceyrə tərəfindən istifadə edilir. Lizosomlar hüceyrə hissəciklərini, tam hüceyrələri və orqanları da məhv edə bilir. Məsələn, orqanizmin rüşeym dövründə lizosomların fəaliyyəti nəticəsində əvvəlki embrion hüceyrələrini parçalayır, onun əvəzinə sabit hüceyrələr yaranır. Qurbağa çömçəquyruğunda quyruğun yox olması lizosomun fəaliyyətinin nəticəsidir. Lizosomlar hüceyrədə yenidən yarana bilir. Sintez olunmuş lizosomlar holci aparatına daxil olur, sitoplazmaya yayılır və öz funksiyasını yerinə yetirir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Treccani · Universalis |
| Normativ yoxlama | BNF: 12124912g · LCCN: sh85079197 · Microsoft: 2780216420 · NDL: 00569577 |

| ⛭Eukariotik hüceyrələrin orqanoidləri |
| --- |
| Akrosom • Qolci aparatı • Vakuol • Vezikula • Hüceyrə membranı • Hüceyrə qılafı • Lizosom • Melanosom • Miofibrillər • Mitoxondri • Peroksisom • Plastidlər • Kirpikciklər/Qamçılar • Ribosom • Yığıla bilən vakuol • Stiqma • Xloroplastlar • Sentrosom • Sitoplazma • Endoplazmatik şəbəkə • Nüvə • Nüvəcik |  |
**Ebru Yaşar** (8 avqust 1978, Ankara)— Türkiyə müğənnisi.

Ebru Yaşar (2022)

Həyatı
------

Türkiyənin tanınmış müğənnisi Ebru Yaşar 8 avqust 1977-ci il tarixində Ankarada anadan olub. Musiqiyə qarşı olan boyük sevgisindən kiçik yaşlarından səhnəyə addımlarını atıb. Vaxt keçdikcə səsinin dəyərini daha gözəl bilən sənətçi yaxın dostlarının da məsləhəti ilə albom çıxarmaq istəyini reallaşdırıb.

1995-ci ildə "Bu sahildə" adlı albomunu çıxardıb. Albomun adını daşıyan mahnı hər kəs tərəfindən çox sevilib. Az müddətdə əldə etdiyi nailiyyətə görə eyni ildə Maqazin Qəzetləri Dərnəyi tərəfindən "İlin qadın sənətçisi" mükafatına layiq görülüb. Gün keçdikcə ulduzu parlayan sənətçi 3 il fasilədən sonra — 1998-ci ildə "İdobay" adlı musiqi şirkətiylə işləməyə başlayıb.

1999-cu ildə "Səni anan mənim için doğurmuş" adlı albomunu satışa çıxarıb. Albomuyla fırtınalar əsdirən sənətçi əsasən də albomun adını daşıyan mahnısı sayəsində kiçikdən-böyüyə hər kəsin məhəbbətini qazanıb.

Albomunda qazandığı nailiyyətə görə Maqazin Qəzetləri Dərnəyi tərəfindən "İlin qadın sənətçisi" seçilib və eyni ildə Kral TV tərəfindən "İlin qadın sənətçisi" və "Səni anan mənim için doğurmuş" adlı mahnısı "İlin mahnısı" mükafatına layiq görülüb. İbrahim Tatlısəslə birgə bu mahnıya gözəl bir klip də çəkdirib.

"O beni sırtımdan vurdu" və "Yalan" adlı mahnılarına da klip çəkdirən sənətçi eyni sevgini bu 2 klipində də görüb. Adı İbrahim Tatlısəslə çox çəkilirdi, hətta sevgili olduqlar haqda döhbətlər yayılmışdı. Ebru Yaşar hər kəsə açıqlama verərək çox mehriban dost olduqlarını hər bildirib.

4 il sonra — 2003-cü ilin may ayında Ebru Yaşar "Aşkımız buraya kadar" adlı albomunu çıxarıb və bu albomundan "Aşkımız buraya kadar", "Yeminim var" və "O değil" kimi bir neçə hit mahnıya kliplər çəkdirib. 2006-cı ilin avqust ayında "Yeşillənirim" adlı albomu işıq üzü görüb. Bu albom onun ən çox satılan albomu olub.

2008-ci ildə İsmail YK ilə duet mahnısı olan "Seviyorum səni" mahnısını hər kəsə sevdirməyi bacarıb. Təzə albomuna bu mahnının adını verib. Bu albomda olan şux mahnısı "Eğer"ə də klip çəkdirib, bu albomdon ən axırıncı klipini Sinan Akçılın bəstələdiyi "Kararsız" adlı mahnıya çəkdirib. 2011-ci ildə "Delidir" adlı albomuyla yenə hər kəsin sevgisini qazanıb. Keçən il axırıncı albomu "Ebru"nu pərəstişkarlarına hədiyyə edib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-06-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-02.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter · Twitter |
| Foto, video və audio | Apple Music · Deezer · Instagram · Spotify · TikTok · YouTube |
| Tematik saytlar | MusicBrainz |
| Normativ yoxlama | LCCN: n2012060635 · VIAF: 262420259 · WorldCat VIAF: 262420259 |
Kabuki rəqsi
**Kabuki** (*yap.* 歌舞伎) — ənənəvi Yaponiya teatr sənəti. Mahnı ifa etməyin, musiqinin, rəqsin və dramın sintezini özündə əks etdirir. Kabuki sənət ustaları ağır qrimdən və yüksək rəmzli geyimlərdən istifadə edirlər.

"Kabuki" sözü yapon dilində üç heroqlifdən ibarətdir — 歌舞伎. Burada 歌舞 (*kabu*) simvolları "mahnı və rəqs", 伎 (ki) işarəsi isə "ustalıq" mənasını daşıyır.

Kabuki janrı XVII əsrdə Edo dövründə xalq mahnıları və rəqslərinin əsasında yaranıb. Bu janrın yaranması Okuni adlı İdzumi Taysya məbədinin qulluqçusu ilə əlaqəlidir. Belə ki, Okuni 1603-cü ildə Kioto çayının qurumuş qolunda və şəhərin küçələrində ayini rəqslər ifa etməyə başlayır.

Müasir Yaponiyada kabuki ən məşhur teatr sənəti kimi tanınır. 2008-ci ildə isə kabuki YUNESKO-nun mənəvi irsi siyahısına daxil edilir.

Xarici keçidlər
---------------

* Kabuki teatrının YUNESKO-nun rəsmi saytında səhifəsi

| ⛭Teatr sənəti |
| --- |
| Teatr | 
* Dram teatrı
* Musiqili komediya teatrları
* Vodevil

 |  |
| Musiqili teatr | 
* Opera teatrı
* Operetta teatrı
* Balet
* Balet teatrları
* Müzikl
* Müzik-holl
* Rok-opera

 |
| Janrlar | 
* Dram
* Komediya
* Faciə
* Faciəvi komediya
* Melodram

 |
| Teatr məktəbləri | 
* Stanislavın sistemi
* Epik teatrı
* Çexovun sistemi
* Biomexanika
* Antonen Artonun sitemi
* Müəllif teatrı
* Absurd teatrı
* Hekayə teatrı

 |
| Teatrdakı istiqamətlər | 
* Del arte komediyası
* Pantomim teatrı
* Parodiya teatrı
* Tək aktyor teatrı
* Küçə teatrı

 |
| Teatr çeşidləri | 
* Gənc tamaşaçılar teatrı
* Kukla teatrı
* Kölgə oyunu
* Atəş Teatrı

 |
| Şərqi teatr | 
* Kölgə oyunu
* No
* Kabuki
* Yuan dramı
* Çin operası
* Pekin operası
* Xenan operası
* Tuonq
* Teo
* Su üzərində kukla teatrı
* Vonqko
* Kaylıonq
* Kitnoy

 |
| Digər | 
* Teatrın binası
* teatr məktəbləri
* teatr terminologiyası
* teatr tənqidçiləri

 |
**Hibbsin fazalar qaydası** - ilk dəfə fazalar qaydası adı ilə 1876-cı ildə amerika alimi V.Hibbs tərəfindən verilmişdi.

İzahı
-----

Tarazılıq halında olan sistemdə fazalar sayı (F), sərbəstlik dərəcəsi (S) və asılı olmayan komponentlər sayı (K) bir-biri ilə aşağıdakı sadə nisbət üzrə əlaqədardır:

S+F=K+2

asılılığından sərbəstlik dərəcəsinin sayı tapılarkən, komponentlər sayından fazalar sayı çıxılır və alınan fərqin üzərinə 2 gəlinir.

S=K-F+2

fazalar qaydasına əsasən sistemlərin komponentlər sayına, fazalar sayına və sərbəstlik dərəcəsi sayına görə müəyyən təsnifatı mövcuddur.

Birkomponentli sistem üçün (K=1) yuxarıda göstərilən bərabərlik belə şəkil alır:

S=3-F

fazalar sayı da bir olduqda sistem ikivariantlı, yəni sərbəstlik dərəcəsinin sayı 2-yə bərabər olur. Sərbəstlik

S=3-1=2 dərəcəsinin 2 olması o deməkdir ki, müəyyən həddə cictemin halını müəyyən edən parametrlərdən ikisi, məsələn təzyiq və temperatur dəyişdirilərsə, sistemin halı dəyişmir.

sistemdə fazalar sayı vahiddən az ola bilmədiyindən, birkomponenetli sistem bundan artıq sərbəstlik dərəcəsi sayına malik ola bilməz. Belə sistemə misal buz, maye, su və ya su buxarı ola bilər.

İki faza arasındakı tarazılıq halında sistem birvariantlıdır:

S=3-2=1

Bunun misalı buz↔su, su↔buxar və ya buz↔buxar sistemləri ola bikər.

Üç faza arasındakı tarazılıq halında sistem variantsızdır (nonvariantdır):

S=3-3=0 bu hala misal müvazinətdə olan buz↔su↔su buxarı ola bilər.

Sərbəstlik dərəcəsinin sıfra bərabər olması o deməkdir ki, sistemin heç bir parametri dəyişdirilə bilməz. Əgər parametrlərdən biri dəyişdirilərsə, müvazinətdə olan fazalardan biri dərhal yox olmalı və ya yenisi əmələ gəlməlidir. Su üçün nonvariant nöqtə +0,0098oC-yə və 4,579mm civə sütunu təzyiqinə uyğun gəlir.

Beləliklə, su üçün aşağıdakı tarazılıq sistemlərinin mövcudluğu mümkündür:

Birfazalı (ikivariantlı)

* buz
* su
* buxar

İkifazalı (birvariantlı)

* buz↔su
* su↔buxar
* buz↔buxar

Üçfazalı (variantsız)

* buz↔su↔buxar

Mənbə
-----

* Z.Qarayev "Qeyri-üzvi kimya", Maarif-1975.