recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Daxili babasilin mərhələləri| Mərhələ | Diaqram | Rəsm |
| --- | --- | --- |
| 1 |  | Endoskopik görüntü |
| 2 |  |  |
| 3 |  |  |
| 4 |  |  |

**Babasil** (*ing.* Hemorrhoid) — düz bağırsağın ən aşağı hissəsində selikli qişanın altında yerləşən venoz damar toxumasının (düyünlərin) patoloji şəkildə dəyişməsindən ibarətdir. Qəbizlik, düz bağırsağın venoz sistemində durğunluq və digər faktorların təsiri altında bu düyünlərin öz yerini dəyişməsi baş verir. Bir çox hallarda düyünlərin ölçüləri xeyli artaraq onların hətta anal dəlikdən xaricə çıxmasına, qanaxmaya, ağrıların və s. əlamətlərin yaranmasına səbəb olur. Bu halda xəstədə hemorroy xəstəliyinin olmasını qeyd etmək olar.

Babasil xəstəliyinin əvvəlində defekasiya aktının bir qədər çətinləşməsi, anal dəlik ətrafında qaşınma, düz bağırsağın son hissəsində yad cismin olması hissiyyatı kimi ilkin əlamətlər qeyd edilir. Daha sonra hemorroy xəstəliyinin əsas əlaməti olan – düz bağırsaqdan qanaxma başlayır. Qanaxma defekasiya aktı (nəcisin xaric edilməsi) zamanı baş verir. Bu zaman qan al-qırmızı rəngdə olub bəzi hallarda nəcis ifrazından sonra şırnaqla xaric olur, əksər hallarda isə xəstələr ilk dəfə olaraq alt paltarlarında və ya tualet kağızında qan izlərinin olmasını qeyd edirlər.

Bəzi hallarda hemorroidal qanaxmalar güclü də ola bilər. Daha sonra hemorroidal düyünlər anal dəlikdən xaricə də çıxa bilər. Bəzi hallarda xəstələr düyünlərin xaricə çıxmasını hiss edərək öz barmaqları ilə onları geriyə-içəri salmalı olurlar. Daxili babasilin ciddi fəsadlarından biri düyünlərin boğulmasıdır. Bu zaman xaricə çıxmış düyünləri içəri salmaq mümkün olmur və arxa dəlikdə sıxılmaları nəticəsində onların boğulması baş verir. Babasilin fəsadlarından biri hemorroidal düyünlərin trombozudur. Bu zaman düz bağırsağın daxilində çox güclü ağrı və orada yad cismin olması hissiyyatı yaranır

Xəstəliyin risk faktorları
--------------------------

* xəstəliyə irsi meyilliliyin olması;
* bədən çəkisinin normadan artıq olması;
* uzun müddət ərzində ayaq üstə və ya oturaq vəziyyətdə işləmək;
* ağır əşyaların qaldırılması;
* xroniki qəbizlik;
* alkoqollu içkilərin xeyli miqdarda qəbul edilməsi;
* tez-tez kəskin, qıcıqlandırıcı qidaların qəbul edilməsi;
* təkrar hamiləliklər (xüsusən də uşağın ölçülərinin böyük olması və çoxdöllü hamiləlik zamanı)

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük rus · Kruqosvet · Laruss ensiklopediyası · Britannica (11-ci) · Britannica (onlayn) · Treccani · Universalis |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNE: XX527570 · BNF: 119795345 · GND: 4134304-9 · LCCN: sh85060235 · LNB: 000115127 · NDL: 00574867 · NKC: ph120669 · SUDOC: 02784045X |

 |
**Milli Qəhrəman ordeni** Gürcüstan hökuməti tərəfindən Milli Qəhrəman adı ilə birlikdə verilən ən yüksək mükafatdır və 2004-cü ildə yaradılmışdır.

Əsasnamə
--------

Milli Qəhrəman ordeni 24 iyun 2004-cü ildə təsis edilib. Bu, Gürcüstan qarşısında "müstəsna, fərqlənən qəhrəmanlıq" xidmətinə görə şəxslərə verilir. Mükafat 10.000 gürcü larisi məbləğində pul qrantını ilə birlikdə təqdim olunur.

Təsviri
-------

Milli Qəhrəman ordeni kənarlarında qızılı zolaqlar olan bənövşəyi (qırmızı) lentdə boyuna taxılır. Sifariş həm də ordenin lentinə uyğunlaşdırılır. Sifarişin diametri 5 sm-dir.

Təltif olunanlar
----------------

Con Makkeyn

Lex Kaçinski

Zviad Qamsaxurdiya

Merab Kostava

Georgi Mazniaşvili və başqaları.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Milli Qəhrəman Ordeni Haqqında" (PDF). www.heraldika.ge (Geo). 2024-03-20 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2024-03-20.
2. ↑  "Dövlət Mükafatları - Gürcüstan Prezidentinin Administrasiyası". president.gov.ge (Geo). 2015-07-12 tarixində arxivləşdirilib.
**Heydər Əliyev Muzeyi** — Neftçala şəhərində Azərbaycan Respublikasının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin həyat və fəaliyyətini, zəngin dövlətçilik irsini özündə təcəssüm etdirən muzey.

Ümumilikdə Heydər Əliyev mərkəz və muzeyləri Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin dövlətçilik məfkurəsinin dərindən öyrənilməsi, geniş təbliği, Azərbaycan tarixi və dilinin, mədəniyyətinin, milli-mənəvi dəyərlərinin yaşadılması istiqamətində sistemli fəaliyyət göstərir.

Azərbaycanda Heydər Əliyev muzeylərinin təşəbbüskarı və yaradıcılarından biri Quba Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru Elza Orucova olmuşdur.

Heydər Əliyev muzeylərinin mahiyyət etibarı ilə mərkəz kimi fəaliyyət göstərdiyini, onların regionlarda ictimai-siyasi və mədəni mərkəzlər kimi mühüm rol oynadığını nəzərə alaraq, habelə yerlərdən daxil olan çoxsaylı müraciətlərə əsasən Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin müvafiq əmri ilə Heydər Əliyev Muzeyləri mərkəz adlandırılmışdır.

Haqqında
--------

Muzeyin tikintisinə 2006-cı ilin oktyabrında başlanmış və 2007-ci ilin fevralında istifadəyə verilmişdir. Ancaq rəsmi açılışı 23 avqust 2007-ci ildə keçirilmişdir. Muzey bir ekspozisiya zalından, 14 fotostenddən, 10 vitrində ibarətdir. Heydər Əliyevin 1979-cu il mayın 30-da ilk dəfə Neftçalaya gəlişini və burada keçirdiyi görüşləri əks etdirən materiallar iki xüsusi ekspozisiyada nümayiş etdirilir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 2007-ci ilin avqustun 23-də Neftçala rayonuna gəlmişdir. Heydər Əliyevin adını daşıyan parkın və muzeyin açılışı olmuşdur. Park 2007-ci ilin əvvəlində salınmışdır. Parkın ərazisi 7 min kvadratmetrdir. Parkda Heydər Əliyevin heykəli ucaldılıb. Heykəlin hündürlüyü postamentlə birlikdə 6,4 metrdir. Heydər Əliyev parkının yanında isə daha bir istirahət guşəsi — Neftçilər parkı salınmışdır.

Həmçinin bax
------------

* Heydər Əliyev Muzeyi (Naxçıvan)
* Heydər Əliyev Muzeyi (Quba)
* Heydər Əliyev Muzeyi (Mingəçevir)

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Göyçay Rayon Heydər Əliyev Mərkəzi" (az.). ttps://kataloq.gomap.az. Archived from the original on 2023-01-25.
2. ↑  "Göyçay Rayon Heydər Əliyev Mərkəzi" (az.). ttps://kataloq.gomap.az. Archived from the original on 2023-01-25.
3. ↑  "Neftçalada Heydər Əliyev muzeyinin açılış mərasimi". 2012-03-30 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-02-02.
4. ↑  *Azərbaycan.-2007.-24 avqust.-S.2.* "Heydər Əliyev muzeyinin açılış mərasimi" (az.). Archived from the original on 2021-12-08. İstifadə tarixi: 24 oktyabr 2022.

Xarici keçidlər
---------------

* MƏDƏNİYYƏT MÜƏSSİSƏLƏRİ
* *Azərbaycan.-2007.-24 avqust.-S.2.* "Heydər Əliyev muzeyinin açılış mərasimi" (az.). 31.10.2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 oktyabr 2022.
**Martina Barta** (çex. Martina Bárta; 1 sentyabr 1988, Praqa) — Çexiyalı caz müğənnisi. O, vokalist və eyni zamanda valtorn ifaçısıdır. Martina 4 To The Bar adlı Frankfurt-Mayndan olan caz qrupunda fəaliyyət göstərmişdir.

2017-ci ilin fevral ayında Çex telekanalı ČT Martina Bartanın Çexiyanı Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcəyini açıqlamışdır. Müğənninin müsabiqədə ifa edəcəyi mahnı olan "My Turn" mart ayında dinləyicilərə təqdim edilmişdir. Uzun məşqlərdən sonra Martina 9 may tarxində baş tutan Avroviziyanın birinci yarımfinal mərhələsində 14-cü nömrə altında səhnə almışdır. Nəticədə isə Martina 83 xalla 13-cü yerdə qərarlaşaraq, finala adlaya bilməmişdir.

Həyatı
------

Martina Barta 1 sentyabr 1988-ci ildə Çexiyanın paytaxtı Praqa şəhərində anadan olmuşdur.

Diskoqrafiya
------------

| Mahnı adı | İl |
| --- | --- |
| "My Turn" | 2017 |
|

İstinadlar
----------

1. ↑  Çex Milli Hakimiyyət Məlumat bazası.
2. ↑  "Mikhail Vasilyev at Wiwibloggs: Eurovision 2017: Jazz musician Martina Bárta will represent the Czech Republic in Kyiv". 2017-05-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-22.

|
|  |
|
| Əvvəlki:**Qabriela Qunçikova  "I Stand"** | **Çexiya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində** **2017** | Sonrakı:**Mikolas Yosef  "Lie to Me"** |

Xarici keçidlər
---------------
**Akustik dalğaötürən** — akustik dalğaların (səsin) müəyyən istiqamətdə yayılması üçün kanal; divar və s. ilə məhdudlaşdırılmış (hüdudlanmış) mühit sahəsindən ibarətdir. Səs dalğaları Akustik Dalğaötürəndə yayılan zaman məhdudlaşdırılmamış bircins mühitə nisbətən daha az zəifləyir (məsələn, hüdudlayıcının səthindən əksolunma hesabına). Süni akustik dalğaötürən səskeçirməyən divarlarla hüdudlanmış borular şəklindədir (məsələn, orqan boruları, ventilyasiya kanalları, tunellər və s.). Təbii akustik dalğaötürən, adətən, mühitin təbəqələrindən ibarət olur; məsələn, okean bir tərəfdən qruntla, o biri tərəfdən isə suyun səthi ilə hüdudlanmış su qatı şəklində səsin aşağı tezlikləri üçün dalğaötürəndir. Mühitin təbəqəli qeyri-bircinsliyi ilə də akustik dalğaötürən yarana bilər (məsələn, okeanda sualtı səs kanalı). Yalnız normal dalğalar akustik dalğaötürəndə öz strukturunu dəyişmədən yayılır. Bərk cism akustik dalğaötürəni, adətən, sərbəst sərhədlərlə hüdudlanır (mil, lövhə). Ultra — səs texnologiyasında rəqs enerjisini mənbədən müəyyən məsafəyə ötürmək və ya rəqs enerjisini hər hansı bir mühitə daxil etmək üçün işlədilən səsötürən tipli qurğular da bərk Akustik Dalğaötürən adlanır.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 257. ISBN 978-9952-441-02-4.
Pontiak, rəssam Con Miks Stenli onu belə təsvir etmişdir
**Pontiak** (*ing.*  Pontiac və ya Obwandiyag;təqribən 1720–20 aprel 1769-cu il) — Şimali Amerikada alkoqinlər qrupuna aid olan ottava]] hindu tayfasının döyüşçüsü.

1760-cı illərdə hindu tayfalarını ingilis müstəmləkəçilərinə qarşı üsyana hazırlığa başçılıq etmişdir. Pontiak tərəfindən yaradılan birliyə Şimali Amerikanın şərq hissəsində yaşayan bütün hindu tayfaları qoşulmuşdur. 1763-cü il 2 may tarixində Pontiakın başçılığı ilə hindu tayfaları Britaniya qalalarına hücuma keçərək bir sıra qələbələr qazandılar. Detroytun uzun müddət mühasirəsindən sonra Pontiak 1766-cı ildə sülh bağlamağa məcbur olaraq, ingilis kralının hakimiyyətini tanımalı oldu. Naməlum hadisə nəticəsində öldürülmüşdür.

Pontiakın şərəfinə Miçiqan, İllinoys , İndiana ştatları və Kanadanın Kvebek əyalətində bir sıra şəhərlər adlanmışdır. Bundan başqa, General Motors kompaniyasının idman avtomobillərindən biri Pontiac adını daşıyır.
Məzmun
------

Film şəhid Novruz Əliyev haqqındadır.

Füzuli bölgəsinin Şükürbəyli kəndində il yaza dönəndə, bayram günü Qaryağdı Əliyevin ocağında bir oğlan uşağı dünyaya gəldi. Ağır-ağsaqqalar onu ailəsinə bayram payı bilib adını Novruz qoydular. Novruzu anası Natella xanım vətən sevgisi ilə böyütdü. Torpaq, bayraq sevgisi ilə böyütdü.

Novruz ayağı yer tutub, yeriyəndən özünü idmana həsr etdi. Futbol ömrünün mənasına çevrildi. Topla yatıb, durdu. O, böyüyüb yetkin, yetənəkli vaxtlarında da topdan əl çəkmədi. Kənd, məhəllə uşaqlarını başına yığıb meydaçaya tələsdi...

Ailə başçısı Qaryağdı Əliyevin də alnına köçkünlük yazıldı. Çadır şəhərciyinə sığınıb övladlarını böyütdü. Genişlikdən gəlib, darısqallığa qısılan Novruzun suallarına cavab vermək özü məşəqqət idi.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Ənvər Çingizoğlu
**Rejissor:** Cəlal Cavadov
**Operator:** Əlinasir İmanlı
**Montaj:** Etibar Nəcəfov
**Mətni oxuyan:** Eldost Bayram
**Məsləhətçi:**
**Redaktor:** Faiq Şükürbəyli
**Direktor:**
**Tayfur Sökmen** (1892, Adana - 3 Mart 1980) 1892-ci ildə İstanbulda anadan olan türk siyasətçi və hərbçidir. O, Hatayın müstəqillik mübarizəsinin lideri kimi tanınır. Onun Hatayın Türkiyəyə qoşulmasında mühüm rolu olub.

Həyatı
------

Tayfur Sökmen 1911-ci ildə Hərbi Akademiyanı bitirib. Balkan müharibələri və I Dünya Müharibəsi illərində Osmanlı Ordusunda xidmət etmişdir.Qurtuluş savaşında da müxtəlif cəbhələrdə vuruşub.

Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Hatay fransızlar tərəfindən işğal edildi. Tayfur Sökmen Hatayın müstəqilliyi uğrunda mübarizəyə başladı. 1932-ci ildə Hatay Millət Məclisinə deputat seçildi. O, parlamentdə Hatayın müstəqilliyi üçün intensiv iş apardı.

Hatay Dövləti 1937-ci ildə qurulub. Tayfur Sökmen Hatay Dövlətinin ilk prezidenti seçildi. Prezidentliyi dövründə Hatayın inkişafı üçün mühüm işlər görüb. 

29 iyun 1939-cu ildə Hatay Məclisi Hatayın Türkiyəyə qatılmasına qərar verdi. Bu qərarın verilməsində Tayfur Sökmenin böyük rolu olub. Hatayın Türkiyəyə qatılması ilə Tayfur Sökmen Antalya millət vəkili seçildi.

Tayfur Sökmen 1943-cü ildə Demokrat Partiyasının qurucuları arasında idi. Demokrat Partiyasının ilk baş katibi oldu. 1950-ci ildə Demokrat Partiyası hakimiyyətə gələndə dövlət naziri vəzifəsində çalışıb.

Ölümü
-----

Tayfur Sökmen 3 mart 1980-ci ildə Ankarada vəfat edib.

İstinadlar
----------

1. ↑  Akşin, Sinay. (2007). Türkiyə tarixi. İstanbul: Çağdaş Yayınları. səh. 125
2. ↑  Güler, Mustafa. (2012). Hatay'da Bağımsızlık Mücadelesi ve Tayfur Sökmen. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. səh. 50
3. ↑  Kırlı, Saim. (2008). Hatay'ın Kurtuluşu ve Tayfur Sökmen. İstanbul: Bilgi Yayınevi. səh. 100
4. ↑  Üstel, Bülent. (2004). Hatay'ın Türkiye'ye Katılması. İstanbul: Turhan Kitabevi. səh. 150
5. ↑  Akşin, Sinay. (2007). Türkiyə tarixi. İstanbul: Çağdaş Yayınları. səh. 200
**Asteklər** — Mərkəzi Amerikada böyük imperiya və sivilizasiya yaradan xalq. Asteklərin yaratdıqları imperiya 1325-ci ildən 1521-ci ilədək indiki Meksika ərazisində mövcud olmuşdur. Onun paytaxtı Tenoçtitlan (müasir Mexiko) şəhəri olmuşdur.

Tarixi
------

Asteklər XII. əsrdə Aztlan adlandırdıqları əfsanəvi yerdən köç etdiyinə inanılan bir xalqdır. Onlar köçləri zamanı bir çox çətinliklərlə qarşılaşdılar və nəhayət 1325-ci ildə Meksika vadisində məskunlaşdılar. Onlar burada Tenoçtitlan şəhərinin əsasını qoydular və şəhər tez bir zamanda bölgənin ən mühüm ticarət və mədəniyyət mərkəzinə çevrildi.

Astek İmperiyası XV. əsrdə II. Montezuma dövründə zirvəyə çatdı. II. Montezuma Astek ərazisini genişləndirdi və Tenoçtitlan şəhərini möhtəşəm bir paytaxta çevirdi. Lakin 1519-cu ildə Ernan Kortesin başçılığı ilə ispanlar Astek imperiyasına qarşı ekspedisiya təşkil etdilər. İspanlar daha inkişaf etmiş silahlarından və Asteklər arasındakı münaqişələrdən istifadə edərək imperiyanı tez bir zamanda fəth etdilər.

Sivilizasiya
------------

Astek sivilizasiyası mürəkkəb sosial iyerarxiyaya malik idi. İmperator zirvədə idi. İmperatordan aşağıda zadəganlar, kahinlər, əsgərlər və tacirlər var idi. Cəmiyyətin ən aşağı səviyyəsində qullar var idi.

Asteklər kənd təsərrüfatında xeyli irəliləyiş əldə etmişdilər. Qarğıdalı, lobya və balqabaq kimi məhsullar yetişdirirdilər. Bundan əlavə, ticarət də Astek iqtisadiyyatında mühüm rol oynamışdır. Asteklər qızıl, gümüş, obsidian və lələk kimi məhsulları digər xalqlarla ticarət edirdilər.

### Din

Asteklər çoxallahlı dinə inanırdılar. Ən əhəmiyyətli tanrılar günəş tanrısı Huitzilopochtli, yağış tanrısı Tlaloc və döyüş tanrısı Tezcatlipoca idi. Asteklər tanrılarını razı salmaq üçün insan qurbanları verirdilər.

### Astek təqvimi

*border=none Əsas məqalə: Astek təqvimi*

Mədəniyyət
----------

Asteklər bu gün də hiss olunan bir miras qoydular. Astek dili olan Nahuatl hələ də Meksikada danışılır. Astek mətbəxi və ənənələri də Meksika mədəniyyətində mühüm yer tutur.

Asteklər riyaziyyat, astronomiya və memarlıqda da əhəmiyyətli irəliləyişlər əldə etdilər. Astek piramidaları və məbədləri bu gün də turistləri cəlb edir.
Angelos Sikelianos

İstinadlar
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-10-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-09.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-12-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-09.
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-09-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-09.
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-09-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-09.
7. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-11-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-09.
8. ↑
**Süsən Məcidova** (1916, Bakı – 24 iyun 1985) — Azərbaycan aktrisası.

Həyatı
------

Süsən Məcidova 1916-cı ildə Bakıda doğulub. Dördillik ibtidai təhsil alıb. Səhnəyə ilk dəfə 1929-cu ildə dram dərnəyində çıxıb. Tezliklə Türk İşçi Teatrının tamaşalarında kütləvi səhnələdə iştirak edib, epizod rollar oynayıb. 1933-cü ildən GTT-nin aktyor truppasına daxil olub və ömrünün sonuna kimi bu səhnədən ayrılmayıb.

17 iyun 1943-cü il-də Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına layiq görülüb. Duzlu yumoru, canlı dinamikası, güclü səhnə temperamenti, əlvan və realist ifadə vasitələri vardı. Romantik ruhlu, monumental səpkili, epik pafoslu rolları da şövqlə oynayıb. Çılğın ehtiraslı və qroteskii rollarda məharəti daha parlaq şəkildə səhnə təcəssümü tapırdı.

Rollar
------

Teatrda yüzdən çox rol oynayan aktrisamn daha çox uğur qazandığı əsas səhnə obrazları bunlardır: Yetər ("Hacı Qəmbər", Nəcəf bəy Vəzirov), Nərgiz ("Nərgiz", Mirmehdi Seyidzadə), Javklina, Zerbinetta ("Zorən təbib" və "Skapenin kələkləri", Jan Batist Molyer), Arabella Qlenervan ("Kapitan Qrantın uşaqları", Jül Vern), Qaraca qız, İfritə, Badam ("Qaraca qız", "Vətən" və "Xasay", Abdulla Şaiq), Sevgül ("Azad", Əyyub Abbasov), Anacan ("Anacan", Yusif Əzimzadə), Nabat ("Tamahkar", Süleyman Sani Axundov), Şərəbanı ("Yaşar", Cəfər Cabbarlı), Səkinə xala ("Keçən ilin son gecəsi", Anar), Sərvinaz ("Aqil və Sərvinaz", Əyyub Abbasov), Dayə ("Romeo və Cülyetta", Vilyam Şekspir), Yuliya ("Ovod", Etil Voyniç), Məhəbbət ("Dağ seli", Əfqan Əsgərov), Nabat ("Mənim nəğməkar bibim", Əkrəm Əylisli), Şaban nənə ("Danabaş kəndinin məktəbi", Cəlil Məmmədquluzadə), Faina ("Qastello", İsidor Ştok), Ana ("Rübailər aləmində", Məmmədhüseyn Təhmasib), Balaca ataman ("Qarlar Kraliçası", Yevgeni Şvarts), Sənubər ("İmtahan", Həsən Seyidbəyli), Həlimə ("Etibar", Rauf İsmayılov).

Filmoqrafiya
------------

1. Alma almaya bənzər (film, 1975) (tammetrajlı bədii film)-rol: Haşımın qayınanası
2. Anlamaq istəyirəm (film, 1980) (ikiseriyalı bədii film)-rol: Bikə
3. Azərbaycan naminə (film, 2005)
4. Bəxtiyar (film, 1955)
5. Bir cənub şəhərində (film, 1969)
6. Bizi bağışlayın (film, 1979)
7. Bizim Cəbiş müəllim (film, 1969)
8. Çardaş (film, 1973)
9. Dörd bazar günü (film, 1975)
10. Əmək və qızılgül (film, 1962)
11. Gənclik macərası (film) (tammetrajlı televiziya tamaşası) (AzTv)
12. Görüş (film, 1955)
13. Gözlə məni (film, 1980)
14. Gün keçdi (film, 1971)
15. Günlərin bir günü... (film, 1976)
16. Həyat bizi sınayır (film, 1972)
17. Xatirələr sahili (film, 1972)
18. Köhnə bərə (film, 1984)
19. Qaraca qız (film, 1966)(film, kinoalmanax)
20. Qayınana (film, 1978)
21. Qorxma, mən səninləyəm
22. Müşavirə (film, 1971)
23. O qızı tapın (film, 1970)
24. Sən niyə susursan? (film, 1966)
25. Şərikli çörək (film, 1969)
26. Şir evdən getdi (film, 1977)
27. Telefonçu qız (film, 1962)
28. Tənha narın nağılı (film, 1984)
29. Tütək səsi (film, 1975)
30. Uşaqlığın son gecəsi (film, 1968)
31. Var olun, qızlar... (film, 1972)
32. Yeddi oğul istərəm... (film, 1970)

İstinadlar
----------
**Girls Generation** — qızlardan ibarət Cənubi Koreya musiqi qrupudur.

Girls Generation musiqi qrupu 9 üzvdən ibarətdir. Qrup 2007-ci ildə qurulub. SM Entertainment şirkətinə bağlıdır. Qrupun koreyaca adı "So Nyuh Shi Dae" olub qısaca SNSD kimi işlədilir. Bundan başqa "SoShi" də qrupun taxma ləqəblərindən biridir. Qrup Çində "Shao Nü Shi Dai" Yaponiyada isə "Shōjo Jidai" olaraq tanınır. 어종영 런닝맨 이시영 준비 김종구 진영 윤성자 누님이 아빠 긍정적으로 생각 런닝맨 조 코리아 주루룩 준비 자꾸 뭐 cholo 정인아닙니다 좋은데 무료 인천장 유 서 노인 멘붕 오래 있습니다 석 janji jalan raya bom 누님이십시오 흔들리니 뭔 소리만 안 갚아 주세요 중국 tian 태안 태안 아니야 김태연 울지 말아야지 괜찮지만 코리아 좋지만 아빠

Qrup üzvləri
------------

* Taeyeon
* Jessica
* Seohyun
* Tiffany
* Hyoyeon
* Yuri
* Sooyoung
* Yoona
* Sunny
*

Koreya diskoqrafiyası
---------------------

**Albomlar**

2007: Girls' Generation

2010: Oh!

**Yenidən buraxılmış albomlar**

2008: Baby Baby (Girls' Generation albomunun yenidən buraxılması)

2010: Run Devil Run (Oh' albomunun yenidən buraxılışı)

**Kiçik albomlar**

2009: Gee

2009: Tell Me Your Wish (Genie)

2010: Hoot

**Xüsusi albomlar**

2008: Sweet Memories with Girls' Generation

2008: Heart 2 Heart with Girls' Generation

**Tək albomlar**

2007: The First Single Album (Into The New World adıyla da bilinir)

Yaponiya diskoqrafiyası
-----------------------

**Tək albomlar**

2010: Genie

2010: Gee

Xarici keçidlər
---------------

* Generation Oh!
* Girls Generation İnto the New World
* Girls Generation Facebook
* Girls Generation So Nyu Shi Dae
* Girls Generation Genie 3D
* Girls Generation Genie rəqsli
* Girls Generation The boys

Mənbə
-----

* Türkcə Vikipediya


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Musiqi** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Cənubi Koreya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |



|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Facebook · X · X |
| Foto, video və audio | Apple Music · Deezer · Google Play Music · Instagram · Last.fm · Last.fm · Spotify · Tidal · YouTube |
| Tematik saytlar | AllMusic · Discogs · IMDb · MusicBrainz |
| Normativ yoxlama | BNF: 165153185 · ISNI: 000000012072205X · NKC: xx0150046 · VIAF: 171753799 · WorldCat VIAF: 171753799 |
**Daewoo** (**Deu** - "Dae" Hanqıl: 대. Koreya dilində Böyük və "Woo" Hanqıl: 우. Koreya dilində Təsisçi Kim Vu-çunqun adından götürülmüşdür) və ya **Daewoo Group** — Cənubi Koreyanın ən böyük çebollarından biri. Kompaniya 1967-ci ilin mart ayının 22-də Daewoo Industrial adı ilə yaranmışdır. 1999-cu ildə Cənubi Koreya hakimiyyəti tərəfindən ləğv olunur. Şirkətə daxil olan digər şirkətlər isə fəaliyyətini davam etdirir. Bir çoxları isə General Motorsun tabeliyinə keçir. Daewoo Groupa daxil olan 20-yə yaxın şirkətlərdən bəziləri bu günə kimi fəaliyyətini davam etdirir.

1992-ci ildə Özbəkistanın UzDaewooAuto şirkəti yaranır. 1982-ci ildən fəaliyyət göstərən Daewoo Motors 2002-ci ildə tam şəkildə GM Daewoo oldu. GM Daewoo 2011-ci ildə adını dəyişərək GM Korea oldu.

Bölmələri
---------

Daewoo kompaniyası elektronika, məişət texnikası, avtomobil istehsalı ilə məşğul idi. Daewoo Groupun tərkibində 20-yə yaxın şirkətlər var idi. Daewoo Cənubi Koreyada ikinci ən böyük konqlomerat idi. Daewoo LG və Samsung şirkətlərini keçərək yalnız Hyundaidən geri qalırdı. Daewoo Groupun ən əsas korporasiyaları bunlardır:

* Daewoo Electronics — beynəlxalq elektronika istehsalçısı.
* Posco Daewoo — ən böyük Cənubi Koreya ticarət markası.
* Daewoo Heavy Industries (DHI) — ağır sənaye.
* Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering — gəmiqayırma və gəmi mühəndisliyi. Yeni adı ilə DSME.
* Mirae Aseet Daewoo — sığorta.
* Daewoo Telecom — telekommunikasiya.
* Daewoo Construction — xüsusilə Yaxın Şərq və Afrikada magistral, damba, göydələn tikintisi ilə məşğul olan şirkət.
* Daewoo Development Company — əsasən mehmanxanaların tikintisi ilə məşğul olan şirkət.
* Daewoo Motors — avtomobil istehsalçısı.
* Zyle Daewoo Motor Sales — Daewoo avtomobillərin satışı.
* Daewoo Precision Industries
* Daewoo Textile Co. Ltd.
* IAE (Institute for Advanced Engineering)
* Daewoo Bus — avtobus istehsalçısı.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Britannica (onlayn) |
**NGC 1014** - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduz. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. **\*2** tipli  qalaktikadır. Amerika astronomu Frank Muller tərəfindən 1886-cı ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1014: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 990 |
NGC 991 |
NGC 992 |
NGC 993 |
NGC 994 |
NGC 995 |
NGC 996 |
NGC 997 |
NGC 998 |
NGC 999 |
NGC 1000 |
NGC 1001 |
NGC 1002 |
NGC 1003 |
NGC 1004 |
NGC 1005 |
NGC 1006 |
NGC 1007 |
NGC 1008 |
NGC 1009 |
NGC 1010 |
NGC 1011 |
NGC 1012 |
NGC 1013 |
**NGC 1014** |
NGC 1015 |
NGC 1016 |
NGC 1017 |
NGC 1018 |
NGC 1019 |
NGC 1020 |
NGC 1021 |
NGC 1022 |
NGC 1023 |
NGC 1024 |
NGC 1025 |
NGC 1026 |
NGC 1027 |
NGC 1028 |
NGC 1029 |
NGC 1030 |
NGC 1031 |
NGC 1032 |
NGC 1033 |
NGC 1034 |
NGC 1035 |
NGC 1036 |
NGC 1037 |
NGC 1038 |
NGC 1039



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Polşa Ov İti** *(Pol. Ogar Polski)* — Polşada yetişdirilən ov itlərinin cinsi. *Ogar Polski* kimi tanınan Polşa mənşəli ov iti cinsidir. Bu itlərdə qoxu hissləri yüksək dərəcədə inkişaf etmişdir. Bu ağır çəkili və yüksək dözümlülüyə malik bu it, ovçuluq üçün çox əlverişlidir.

Görünüşləri
-----------

Polşa Ov İtlərinin boyu 55–65 sm (22–23.5 düym) yüksəkliyinə çatır. Bu itlərin erkək cinslərinin çəkisi isə 25–32 kq (55–70,5 lb), dişi cinslərinin çəkisi isə 20–26 kq (44–57,5 lb) olur.

Xüsusiyyətləri
--------------

Polşa ov itlərinin orta ömrü 13 ilə 14 yaşa qədərdir. Orta ölçülü erkək, Polşa Ov İti tez-tez güclü və görünüşlü, möhkəm bir sümük quruluşu ilə təsvir edilir. Bu heyvanların rəngləri adətən qəhvəyi və qızılı rəngin qarışığı olur və boyundan quyruğa qədər olan üst hissə isə adətən qara rəng olur. Polşa Ov İtlərinin səsi tez-tez rezonant və təmiz kimi təsvir edilir, bu da bu növ itləri ideal bir ov iti edir. Polşa Ov İtləri çox gec qocalırlar. Ağıllı və asanlıqla məşq olunmuş Polşa Ov İtləri, sakit, şəvqətli ov iti və böyük ev heyvanları olaraq bilinir. Digər cinslərlə dostcul və çox sadiqdirlər.

İstifadələr
-----------

Polşa ov itləri, maral, qaban, dovşan və tülküləri ovlamaq üçün Polşalılar tərəfindən istifadə edilir. Bəzən isə sərhədləri axtarmaq üçün qan izi ilə mükəmməl işləyir. Həmçinin bu itlərin səs qavrama qabiliyyəti də çox yüksəkdir. Qaban tutmaq, hücum etmək və heyvan ovlamaq üçün daha çox istifadə edilir. Gözətçi itlər kimi də istifadə olunur. Onlar tapşırıldığı ərazini izləyirlər və dərhal icazəsiz bir qonağın olması barədə sahiblərinə siqnal verirlər. Onların temperamenti və adaptasiyası onları şəhər şəraitində saxlamağa imkan verir. Ev şəraitində sakitdir, hətta tənbəldir və aktivliyə can atmırlar, baxmayaraq ki, onlar ov itidirlər.

Həmçinin bax
------------

* Bu itlər haqqında Polyak tərəfindən yazılmış kitab.
* Polşada yanğın zamanı Polşa Ov İti
**Mrk 809** — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. **Sc** tipli  qalaktikadır.  Levis Svift tərəfindən 1886-cı ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da Mrk 809: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 5567 |
NGC 5568 |
NGC 5569 |
NGC 5570 |
NGC 5571 |
NGC 5572 |
NGC 5573 |
NGC 5574 |
NGC 5575 |
NGC 5576 |
NGC 5577 |
NGC 5578 |
NGC 5579 |
NGC 5580 |
NGC 5581 |
NGC 5582 |
NGC 5583 |
NGC 5584 |
NGC 5585 |
NGC 5586 |
NGC 5587 |
NGC 5588 |
NGC 5589 |
NGC 5590 |
**NGC 5591** |
NGC 5592 |
NGC 5593 |
NGC 5594 |
NGC 5595 |
NGC 5596 |
NGC 5597 |
NGC 5598 |
NGC 5599 |
NGC 5600 |
NGC 5601 |
NGC 5602 |
NGC 5603 |
NGC 5604 |
NGC 5605 |
NGC 5606 |
NGC 5607 |
NGC 5608 |
NGC 5609 |
NGC 5610 |
NGC 5611 |
NGC 5612 |
NGC 5613 |
NGC 5614 |
NGC 5615 |
NGC 5616



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Elektron elm** — elmi məsələlərin həlli ilə məşğul olan və lazımi informasiya kommunikasiya infrastrukturuna malik, yüksək sürətli İnternet şəbəkəsi ilə elmi-texniki informasiya və hesablama resurslarına çıxışı olan elmi müəssisə və təşkilatların birgə fəaliyyətini nəzərdə tutan konsepsiyadır.

Elmi fəaliyyət zamanı şəbəkə vasitəsilə çoxlu sayda məlumatları əldə etmək, yadda saxlamaq, emal etmək (yəni hesablamaq, məntiqi nəticə çıxarmaq, mülahizə irəli sürmək, analiz və sintez etmək, dinamikasını tədqiq etmək və s.), daha sonra isə onu lazımi formada təqdim etmək, başqa sözlə, çap etmək, vizuallaşdırmaq, ötürmək və s. tələb olunur. Bütün bunları yerinə yetirmək üçün İnternet əvvəllər mövcud olmayan unikal imkanlar yaradır.  

E-elmin əsasını telekommunikasiya, informasiya və hesablama resursları kimi üç əsas komponent təşkil edir. Əlaqələndirilmiş və tənzimlənən bu komponentlər birlikdə elə bir elektron infrastruktur formalaşdırır ki, nəticədə tədqiqat işinin xarakteri tamam dəyişir. Həmin infrastruktur, alimlərə onlayn rejimdə texniki resurslardan birlikdə və əlaqəli şəkildə istifadə etmək imkanı verir, hesablama resursları və verilənlər arxivi kimi əsas tədqiqat alətlərindən istifadəsini sadələşdirir.

Elektron elmin xüsusiyyətləri
-----------------------------

* elmi fəaliyyət qloballaşır, əldə olunmuş məlumatlar bölüşdürülür;
* ənənəvi elmi nəşrlərin yerini e-nəşrlər, veb-saytlar tutmağa başlayır;
* elektron elmi kitabxanalar şəbəkəsi yaradılır;
* müxtəlif bilik sahələri üzrə xüsusi onlayn mühitlər formalaşır.

Mənbə
-----

* İnformasiya cəmiyyəti problemlər, 2012: İNTERNETİN MAHİYYƏTİ, XÜSUSİYYƏTLƏRİ VƏ TƏSİR İMKANLARINA DAİR

BƏZİ BAXIŞLAR\*

1. ↑  Hacırəhimova, M. Ş. Elektron elm: beynəlxalq qurumlar, təşəbbüslər və hüquqi baza/M. Ş. Hacırəhimova, T. X. Fətəliyev.// — B. : İnformasiya texnologiyaları, 2010, — s.92 — ISBN 978-9952-434-27-9
**Xülusi Bəhçət** (*türk.* Hulusi Behçet) (20 fevral 1889, Konstantinopol – 8 mart 1948, İstanbul) — Türk dermotologiya mütəxəssisi və alimi.

1937-ci ildə, bir qan damarı iltihab xəstəliyi olan və bu gün öz adı ilə anılan Bəhçət Xəstəliyini təsvir edən ilk elm insanı olmuşdur.

Çətin bir uşaqlıq keçirən Bəhçət çox gənc yaşda anasını itirmiş və nənəsi tərəfindən böyüdülmüşdür. Atasının Dəməşqdəki işləri səbəbiylə ibtidai təhsilini o vaxtlar Osmanlı İmperiyasında olan Dəməşqdə tamamlamışdır. Fransızca, almanca və latınca öyrənmişdir. Tibb təhsilini Gülhanə Hərbi Tibb Akademiyasında almışdır. O dövrlərdə Osmanlı Dövlətində mülki tibb təhsili almaq mümkün olmadığından, ali təhsilini hərbi yolla davam etdirmişdir. 1910-cu ildəki buraxılışından sonra dörd il ərzində dermotologiya və cinsi yolla bulaşan xəstəliklərdə xüsusi araşdırmalar aparmışdır.

I Dünya Müharibəsi (1914–1918) zamanı Ədirnədəki hərbi xəstəxanada dermatoloji və zöhrəvi xəstəliklər mütəxəssisi kimi çalışıb. Müharibədən sonra (1918–1919 arası) tibbi biliyini inkişaf etdirmək məqsədilə əvvəl Budapeştə sonra da Berlinə getmişdir və burada bir çox məşhur həmkarı ilə tanışlıq imkanı tapmışdır.

Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra sərbəst işləməyə başlayıb; Əvvəl Hasköy Cinsi Xəstəlikləri Xəstəxanasında (Haliç) baş həkim olmuş, sonra Vaqif Qureba Xəstəxanasına keçmişdir. O dövrdə İstanbul Tibb Fakültəsinin bir hissəsi olan xəstəxanada professor da olmuşdur.

1923-cü ildə, məşhur bir diplomatın qızı olan Rəfiqə Davaz ilə evlənmişdir. Evlilikdən bir qızları olmuşdur.

Elmi işləri
-----------

1933-cü ildə qədim Darül Funundan İstanbul Universiteti yeni qurulmuşdu. Bu islahat dövründə İstanbul Universitetinin Dəri Xəstəlikləri və Sifilis Klinikasını qurmuş və professor seçilmişdir. Xülusi Bəhçət, Türk akademiyasında professor adını alan ilk şəxsdir. Peşənin ilk illərindən bəri dermatologiya məsələsində məhsuldar bir elm insanı olaraq, bir çox milli və beynəlxalq konqresə orijinal məqalələrlə iştirak etmiş və bir çox elmi jurnalda məqaləsi dərc olunmuşdur.

Bəhçət, yeni nəsillərin təhsilinə yardım etmək üçün çox sayda məqaləni Türkcəyə çevirmişdir və Koreya kimi uzaq ölkələrlə əlaqə qurmaq üçün beynəlxalq yığmalarda orijinal fakt göstərişlər dərc etmişdir.

O, eyni zamanda Türk tibbinin inkişafında nəşriyyatda da lider idi və 1924-cü ildə Türkiyədəki "*Turkish Archives of Dermatology and Syphilology*" adlı ilk dermato-veneroloji jurnalını yaymışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Hulusi Behçet // Who Named It? (ing.).
2. ↑  "The value of the 'Tin-Tack' sign of Hulusi Behçet in the clinical diagnosis of cutaneous leishmaniasis [TURKDERM]". Türkdem Journal. 4 March 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 may 2019.
3. ↑  "Türk Tıpında önemli şahıslardan biri". Türkiye Klinikleri. 26 January 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 may 2019.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  Bu şablona bax  | 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| GND: 1197994564 · ISNI: 0000000079119493 · LCCN: nr99024551 · NKC: xx0072578 · NTA: 168455501 · VIAF: 66390487 · WorldCat VIAF: 66390487 |

 |
**SOCAR-AQS** 2007-ci ildə SOCAR və Abşeron Qazma Şirkəti tərəfindən inteqrə olunmuş qazma və quyu xidmətlərini göstərən birgə müəssisə olaraq təsis edilmiş Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir.

Tarixi
------

Müəssisə, 2009-cu ildən etibarən IADC təşkilatının üzvüdür. SOCAR-AQŞ, Dənizdə Neft və Qaz Quyularının Qazılması və Quyu Təmiri Xidmətlərinin Göstərilməsi, Kəmər Endirmə Xidmətləri, Atqıya Qarşı Avadanlıqların və Quyuağzı Avadanlıqların Təmiri və Sınağı Xidmətlərinin göstərilməsi üçün ISO 9001:2008, ISO 14001:2004 və OHSAS 18001:2007 beynəlxalq standartlarının tələblərinə əsasən sertifikatlaşdırılmışdır.

2017-ci ildə SOCAR-AQŞ dənizdə neft və qaz quyularının qazılması və quyu təmiri xidmətlərinin göstərilməsi sahəsi üzrə API Spec Q2 Keyfiyyət İdarəetmə Sisteminin tələblərinə əsasən sertifikatlaşdırılmışdır.

Hal-hazırda SOCAR-AQŞ dayaz sulu "Günəşli" yatağında yerləşən 7 və 11 saylı, "Qərbi Abşeron" yatağının 20 saylı, ‘’Ümid’’ yatağının 1 saylı və ‘’Bulla’’ yatağında 6 saylı Dərin Dəniz Stasionar Özüllərində (DDSÖ) qazma işləri aparır.

Mükafatlar
----------

* 2010-cu ildə Yeni Qazma Texnologiyalarının və yeni İdarəetmə Metodlarının Tətbiqi nominasiyası üzrə Caspian European Club tərəfindən **İLİN ŞİRKƏTİ** adına layiq görülmüşdür.
* 2011–2013-cü illərdə də Caspian European Club tərəfindən **İLİN QAZMA ŞİRKƏTİ** mükafatına layiq görülmüşdür
* 2015-ci ildə BP Azərbaycanın yerli müəssisələr arasında elan etdiyi Qabaqcıl Texnologiyaların Uğurlu Tətbiqi nominasiyası üzrə **İLİN ŞİRKƏTİ** Mükafatını almışdır.
* "Caspian Business Award — 2016" mükafatına layiq görülərək **İLİN QAZMA ŞİRKƏTİ** elan edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. IADC Contractor Members
2. SOCAR-AQŞ Amerika Neft İnstitutunun "API Spec Q2" sertifikatına layiq görülüb

Həmçinin bax
------------

* Azəri-Çıraq-Günəşli
* Neft Daşları
**Subyektin özünüidarəetmə identifikasiya kodu** (*alm.* Amtlicher Gemeindeschlüssel‎)  — bəzi ölkələrdə (Almaniya, Avstriya, İsveçrə) şəxsi idarəetmə subyektin birmənalı şəkildə müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunan rəqəmsal ardıcıllıq.

Regionları müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunan digər sistemlər də mövcüddur (poçt indeksi, NUTS).

Almaniya
--------

Almaniyada identifikasiya kodları əsasən statistik məqsədlər üçün istifadə edilir və dövlətin statistik orqanları onları vermək üçün məsuliyyət daşıyırlar.

### Strukturası

Almaniyada identifikasiya kodu 8 rəqəmdən ibarətdir. İlk **İki rəqəmi** torpaq, **üçüncüsü**  — inzibati rayon. İnzibati rayonlar olmadığı torpaqlarda üçüncü rəqəm 0 təşkil edir. **Dördüncü və beşinci** rəqəmlər rayonun və ya şəhərin torpaq tətərfdən idarə edilməsinin, **altıncı, yeddinci və səkkizinci** — yerli hökumətin aktual subyektini özünüidarəetməni göstərir.

### Nümunələr

**08 1 11 000** — Ştutqart

* **08** — Baden-Vürtemberq torpağı
* **1** — Ştutqart inzibati rayonu
* **11** — Ştutqart torpaq tabeliyində olan şəhəri
* **000** — (torpaq tabeliyində olan bir şəhər olaraq, Ştutqartda daha bir bölmə yoxdur)

### Federal torpaqlar

Federativ dövlətlər şimaldan cənuba (1-9), Almaniyanın Federativ Respublikasına (10) və əlifba sırasına (11-16) qoşulma xronoloji qaydada verilir.

* 01: Şlezviq-Qoltşteyn
* 02: Qamburq
* 03: Aşağı Saksoniya
* 04: Bremen
* 05: Şimali Reyn — Vestfaliya
* 06: Qessen
* 07: Reynland-Pfalts
* 08: Baden-Vürtermberq
* 09: Bavariya
* 10: Saar
* 11: Berlin
* 12: Branderburq
* 13: МMeklenburq — Pomeraniya
* 14: Saksoniya
* 15: Saksoniya-Anxalt
* 16: Türinqiya

### Xarici keçidlər

* Almaniyanın Statistika İdarəsi (alm.)

Avstriya
--------

### Struktura

Avstriyanın identifikasiya kodu 5 rəqəmdən ibarətdir. **İlk** rəqəm federal dövləti (əlifba sırası ilə), **ikinci və üçüncü** — rayon, **dördüncü və beşinci**  — 
yerli hökumətin aktual subyektini özünüidarəetməni göstərir.

#### Nümunələr

**3 25 21** — Rappottenştayn

* **3** — Aşağı Avstriya
* **25** — Tsvetl rayon
* **21** — Rappottenştayn icma

**9 07 01** — Vena, 7. Noybau

* **9** — Vena
* **07** — Noybau (Venanın 7-ci rayonu)
* **01** —

### Federativ torpaqlar

* 1: Burqenland
* 2: Karintiya
* 3: Aşağı Avstriya
* 4: Yuxarı Avstriya
* 5: Zaltsburq
* 6: Ştiriya
* 7: Tirol
* 8: Forarlberq
* 9: Vena

### Xarici keçidlər

* İdentifikasiya kodları ilə bütün icmaların siyahısı  (alm.)
**Diri** – Azərbaycanın Qarabağ inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi
------

Diri kəndinin hazırkı Cəbrayıl rayonunun Xudayarlı kəndinin ərazisində yerləşdiyi güman edilir. Madərşahlıq dövrünə aid Mazan nənə türbəsi bu kənddə yerləşirdi.

Kəndin XIII–XIV əsrlərdə mövcud olduğu qaynaqlarda bildirilir. Bir qaynaqda yazılıb ki, Diri kəndi Şıxlar kəndində qərar tutan, Şeyx Cabir Ənsari övladından olan Şeyx Kəmaləddin oğlu Şeyx Siracəddin vəqfinə bağlıdır.

"Qurbani" dastanının Zəncan versiyasına görə kəndin yiyəsi Hüseynalı xan idi. O, həm də Dirili Qurbaninin əmisi olub. Xudayarlı kəndinin ərazisində "Hüseynalı zəmisi" adlı tarla yeri vardı. Dastanın Diri versiyasına görə kəndin sahibi Fərəməz bəy olub.

Aşıq Qurbani əslən Diridən olduğunu bir neçə qoşmasında bildirib. Qoşmalarının birində sevgilisi Pəriyə müraciətlə deyir:

Pəri, sənə qurban, Dirili Qurban!  

Yolunda fədadı bu baş ilə can,  

Bir əlimdə fanus, yanımda Xuban  

Öldüm bu bağçanı gəzə-gəzə mən.

XVII əsrdə Diri kəndinin əhalisi Qaradağ vilayətinə köçmüş, Dirili qışlağında məskunlaşmışdı.

XVIII əsrdə Diri kəndinin ərazisi xali, boş idi.

1727-ci ilə bağlı bir Osmanlı qaynağında Arazbar qəzasında mövcud olan Diri kəndinin adı çəkilir. Qaynaqdakı bilgini olduğu kimi yazımıza köçürürük.
Arasbar qəzasına tabe olan Diri kəndi. Kənddə heç kim yaşamır.
Dənli bitkilərdən edilən gəlir: 24.000 ağça.

Qarabağ xanlığı dövründə kəndin ərazisi əvvəlcə İbrahimxəlil xan Cavanşirin böyük oğlu, vəliəhdi Məhəmmədhəsən ağanın, xanzadənin vəfatından sonra böyük oğlu, general-mayor Cəfərqulu xanın mülkü idi.

Rus üsul-idarəsi dönəmində, XIX əsrdə, daha dəqiqi 1835-ci ildə Diri kəndinin ərazisinə Çələbiyanlı elinin Xudayarlı obası yerləşmişdi.

Coğrafiyası
-----------

Diri kəndi Diridağın yamacında yerləşirdi.

Tanınmışları
------------

* Dirili Qurbani — XVI əsr Azərbaycan aşığı

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Yük üstü çadırlı, yük altı qatırlı oba — Xudayarlı, Bakı, "Soy" dərgisinin buraxılışı, 2004, 128 səh.

İstinadlar
----------

1. ↑  Оsmanlı Tarixi Araşdırma və Uyqulama Mərkəzi dərgisi. H. Məmmədov. Osmanlı dönəmində Gəncə-Qarabağ əyalətində vəqflər. Ankara. 1993. səh. 639
2. ↑  Gəncə-Qarabağ əyalətinin müfəssəl dəftəri. "Şuşa" nəşriyyatı. Bakı. 2000. səh.479.

Həmçinin bax
------------

* Xudayarlı
* Mazan nənə türbəsi
* Qızqalası

|  |  |
| --- | --- |
| Kənd | *Kənd ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Geri ödəmə müddəti metodu** (*ing.* payback period) — ilə bir investisiyaya çəkilən xərcin nə qədər müddətə geri dönəcəyi hesablanır. Misal üçün hər il 1000 AZN gəlir gətirən 3000 AZN-lik bir investisiya üç illik geri ödəmə müddətinə sahibdir. İnvestisiyanın gətirdiyi gəlirlərin kumulyativ cəminin investisiya məbləğinə bərabər olduğu və ya onu keçdiyi il geri ödəmə ili olur.

Məqsədi
-------

Geri ödəmə müddəti metodu tez-tez istifadə edilən bir metoddur. Çünki akademik təhsil və çalışma sahəsindən asılı olmayan çox insan üçün istifadəsi asan və anlaşıqlıdır. Müəssisə bu metod vasitəsilə investisiya xərclərinin nə zaman geri dönəcəyini görür və buna uyğun olaraq investisiya layihəsinin reallaşdırılması ilə bağlı qərarını verir.

Düsturu
-------

Geri ödəmə müddəti əsasən il olaraq ifadə olunur. Hər il üçün xalis nağd pul mədaxili(1) = Nağd pul mədaxili(1) — nağd pul məxarici(1)hesablanır. Daha sonra xalis nağd pul mədaxillərinin kumulyativ cəmi hesablanır. Cəmi investisiya məbləğinə bərabər edən il isə geri ödəmə ili olur.

Əgər hər il üçün pul daxil olmaları sabit(eyni) olarsa, geri ödəmə müddəti = İnvestisiya məbləği(C0) / təxmin olunan xalis nağd pul mədaxili(C)

{\displaystyle PP={\mathbb {C} \_{0} \over C}}

Pul daxil olmaları müxtəlif olduqda isə aşağıdakı düsturdar istifadə edilir:

{\displaystyle {\displaystyle PP={n+{{(\mathbb {C} \_{0}-\mathbb {C} \_{k})} \over C}}}}

n — Pul daxilolmaların kumulyativ cəminin müsbətə keçdiyi ildən əvvəlki il

C0 — İnvestisiya məbləği

Ck — n -ci ilə qədər(n-ci ildə daxil olmaqla) pul daxil olmalarının kumulyativ cəmi

Bu düstur geri ödəmə müddətindən sonra ortaya çıxacaq dəyərləri (mənfi və ya müsbət) nəzərə almır.

Çatışmazlıqları
---------------

Geri ödəmə müddəti metodu pulun zaman dəyərini, alternativ xərcləri, kapitalın orta çəkili dəyərini nəzərə almır. Bu səbəbdən diskontlaşdırılmış geri ödəmə müddəti(DPP) daha əlverişlidir. İqtisadçılar tərəfindən isə daha çox xalis cari dəyər və daxili gəlirlilik dərəcəsi metodları istifadə edilir.

Həmçinin bax
------------

* Xalis cari dəyər
* Kapitalın orta çəkili dəyəri

Mənbə
-----

* PROJE ANALİZİ VE DEĞERLENDİRME. Anadolu universiteti. 2015
**Camalov Mərdan Talıb oğlu** —

Həyatı
------

27 may 1956-cı ildə Əli Bayramlı (indiki Şirvan) şəhərində anadan olmuşdur. 1973–1978-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun coğrafiya, 1983–1988-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisadiyyat İnstitutunun iqtisadiyyat fakültəsini bitirmişdir.

M. T. Camalov əmək fəaliyyətinə 1978-ci ildə Sabirabad rayon Ağacanlı kənd məktəbində müəllim, 1981–1989-cu illərdə Əli Bayramlı şəhər Süni-dəri zavodunda çilingər, usta, növbə ustası, böyük usta, sex rəisi, rəis, 1989–1993-cü illərdə Azərittifaqın Əli bayramlı şəhər İstehlak Cəmiyyətində rəis, sədr, 1993–1995-ci illərdə Azərkooperativ Məişət Ticarət Kontorunun Bakı Universal Bazasının direktoru, 1995–1996-cı ildə "Azəriqaz" Dövlət Şirkətinin Sosial Təchizat Birliyinin rəis müavini, 1996–2005-ci illərdə Quruda Neft və Qazçıxarma İB-nin maddi-texniki təchizat şöbəsinin rəisi vəzifələrində çalışmışdır. 

Ailəlidir, 4 övladı var. Azərbaycan Respublikasının sabiq müdafiə sənayesi naziri Yavər Camalovun qardaşıdır.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

2005–2019-cu illərdə isə Şirvan Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 noyabr 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Zərdab Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir.

1997-ci ildən YAP-ın üzvüdür.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycandakı vəzifəli şəxslərin vəzifəli qohumları - SİYAHI". 2023-04-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-01.
Kisel
**Kisel** (est. kissell, fin kiisseli, *latış.* ķīselis‎, lit. kisielius, pol. kisiel, *rus.* кисель, *kisél’*, *ukr.* кисiль) – şirin, jele kimi desert xörəyi.

Hazırlanma qaydası
------------------

Kisel hazırlamaq üçün təzə və qurudulmuş meyvə-giləmeyvə, şirə, şərbət, mürəbbə, cem, povidlo, çörək kvası, süd və başqa xammallardan istifadə edilir. Kisel şəkər əlavə etməklə kartof və ya qarğıdalı nişastasından hazırlanır.
Meyvə-giləmeyvə nişastasını hazırlamaq üçün kartof nişastasından hazırlamaq lazımdır, çünki qarğıdalı nişastası ilə bulanıq kisel əldə edilir. Südlü və qozlu kiselləri isə qarğıdalı və buğda nişastası ilə hazırlamaq məsləhət görülür, çünki belə kisel zərif dada malik olur və onların şəffaflığı nəzərə alınmır.

Kisel eynicinsli olmalı, daxilində bərk hissəciklər olmamalı, dadı, rəngi, iyi və xarici görünüşü hazırlandığı xammala uyğun olmalıdır. Bəzən kiselin hər payına 0,2–0,3 q hesabı ilə limon turşusu əlavə edilir.

Kisel qatı, orta qatı və duru konsistensiyalı olur. Qatı kiselin hər payına 12–15 q, orta qatı kiselə 8–10 q, duru kiselə 4–7 q nişasta sərf olunur.

Nişastanı istifadə etməzdən qabaq 4 qat artıq su, şirə və soyuq həlimdə qarışdırıb süzmək lazımdır.

Qatı kisel hazırladıqda qaynayan mayeyə nişasta məhlulu əlavə edilir, 5–6 dəq, qaynadılır və isti-isti kaşı və çini qablara və ya paylıq formalar tökülür, üzərinə toz-şəkər səpilir ki, qurumasın.

Orta qatılıqda kiselə nişasta əlavə etdikdən sonra qaynadılmır, qaynayana kimi qızdırılır, stəkan, vaza və ya kremankalara tökülür, üzərinə toz-şəkər səpilir və soyuğa qoyulur.

İstifadə qaydası
----------------

Duru kiselləri sous kimi yarma kotletlərinə, pudinqə, makaron, yarma və kəsmik zapekankalarına tökmək üçün istifadə edirlər.

Həmçinin bax
------------


Vikianbarda Kisel ilə əlaqəli mediafayllar var.

Xarici keçidlər
---------------
Mormon kitabı
**Mormonlar** (*ing.* Mormons, tək halda **mormon** — Mormon) — Mormonizmə inanan etnodini qrup.

Tarixi
------

XIX əsrin ilk yarısında Şimali Amerikada qurulmuş olan çox dəyişik, geniş ölçüdə tepkilər yaratmış bir xristian məzhəbinə "mormon", bu məzhəbdən kimsələrə də "mormonlar" adı verilir. Məzhəbin əsl adı "Son Gün Əzizləri Kilsəsi"dir.

"Son Gün Əzizləri Kilsəsi", rəsmi qeydlərə görə 1830-cu ilin 6 aprel günü Nyu-Yorkda, La Fayettede Cozef Smit (1805–1844) adında biri tərəfindən qurulmuşdur. Öz iddiasına görə 14 yaşındaykən vəhy gəlib "Mormon kitabı" üçün təsirlənən Cozef Smit bu kilsəni ilk qurduğunda sadəcə 6 üzvü vardı. Bunlar eyni zamanda qurucu üzvülərdilər.

Quruluşu izləyən dönəmdə böyük çətinliklərlə qarşılaşan, gördükləri etiraz səbəbiylə yerlərini-yurdlarını buraxmaq məcburiyyətində qalan Cozef Smit və onun ardından gedənlər Smitin "Vəd edilmiş torpaqlar" saplantısına uyaraq Qərb yoluna düşdüler. Bunlardan bəziləri Ohayo, bəziləri də Missuriyə getdilər. İçlərindən böyük bir qismi Nauvooda, ilk yerləşik Mormon toplumunu qurduqları İllinoysda yerləşdilər. 1844-cü ildə Cozef Smit və qardaşı Hayrum, qorunmaq məqsədiylə həbsxanaya alınmış olmalarına rəğmən qızğın, gözü dönmüş bir topluluq tərəfindən öldürüldülər.

Məzhəbə qarşı sərt bir etiraz göstərilməsinin səbəbi, mormonların materialist dünyagörüşü və çoxevlilik düzənin, müdafiə edib uyğulamalarıydı. Bu məzhəbə görə, kişilər də, qadınlar da birdən artıq şəxslə evlilik qura bilirdilər.

Cozef Smitin yerinə Briqham Younq keçdi. 1846-cı ildə, Mormon Kilsəsinin yeni başçısı Briqham Younq və onbeş min Mormon, Qayalıq Dağlar bölgəsinə doğru yürüyüşə keçdilər. 1847-ci ilin iyul ayı içində, ilk və öncü Mormon topluluğu Salt Lake (Tuzlu Göl) Vadisine çatdı. Bu gün Utah adıyla bilinən çevrədə torpağı işləməyə başladı. Utah, o zamandan bəri Mormon Kilsəsinin qərargahı, mərkəzi olmuşdur.

Kilsənin əsas inancı, insanların ancaq öz günahlarından dolayı cəzalandırıla biləcəkləri, Adəmin günahlarından sorumlu olmadıqlarıdır. Zamanla bəlirli ölçüdə yayğınlaşan Mormon məzhəbi üzvlərinin sayısı, günümüzdə dünya ümumunda təqribi olaraq 16.000.000-dur. Yenə dünya ümumunda 67.049 Mormon gənci, davamlı şəkildə "missioner" kimi çalışırlar (2017-ci il məlumatlarına görə).

Amerikada bu məzhəbə qarşı ən şiddətli etiraz, çox evlilik uyğulamasından doğmuş və 1890-cı ildə bu qaydanın uyğulaması özəl bir qanunla yasaqlanmışdır.

Həmçinin bax
------------

* Mormonizm

İstinadlar
----------

1. ↑  "2017 Statistical Report for 2018 April Conference" Arxivləşdirilib 2019-05-13 at the Wayback Machine, *Mormon Newsroom*, March 31, 2018.  (ing.)

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Mormonlar ilə əlaqəli mediafayllar var.