recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Rəşid Nəsib oğlu Əfəndiyev** – (22 may 1941 – 30 dekabr 1993) – Azərbaycan və sovet bəstəkarı, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının üzvü, Azərbaycanda ilk yaradılan "İRS" qədim Azərbaycan musiqi teatrının banisi və bədii rəhbəri.

Həyatı
------

Rəşid Nəsiboğlu Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında (Azərbaycanın xalq artisti, professor Cövdət Hacıyevin sinfində) bəstəkarlıq fakültəsində təhsil alıb. Təhsilini başa vurduqdan sonra Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Komitəsində xaricə yayım musiqi redaksiyasında işləməyə başlayıb. Daha sonra Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında "Sevgilim" vokal-instrumental ansamblının bədii rəhbəri olub.

1981-ci ildə Rəşid Nəsiboğlunun təşəbbüsü ilə Azərbaycanda ilk dəfə olaraq "İRS" qədim Azərbaycan musiqisi teatrı yaradılıb. Azərbaycanın ən qədim musiqilərini bərpa edən, bu musiqinin yalnız şərq mədəniyyəti ilə deyil, bütövlükdə dünya mədəniyyəti ilə qarşılıqlı əlaqələrini üzə çıxaran bu qeyri-adi kollektivin çıxışları dərhal ölkənin mədəni ictimaiyyətinin diqqətini çəkir və o zaman üçün görünməz populyarlıq qazanır.

Teatrın təqdim etdiyi proqram həm ölkə daxilində, həm də Azərbaycanın hüdudlarından kənarda çoxsaylı mükafatlara layiq görülür. "İRS" teatrı Birinci Zaqafqaziya xalq musiqisi festivalının əsas ödülünü – Böyük mükafatı qazanır. Daha sonra Neapolda (İtaliya) San-Karlo teatrının Qızıl medalına, İran İslam Respublikasında keçirilən "Fəcr" beynəlxalq musiqi festivalının mükafatına layiq görülür. Moskvadakı Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisinində ekspozisiyalardan biri "İRS" teatrına həsr olunur. Qısa zamanda teatrın fəaliyyəti sovet və xarici mətbuat səhifələrində işıqlandırılır. "İRS"in hazırladığı proqram respublika və mərkəzi televiziyada, həmçinin xarini telekanallarda nümayiş olunur.

Bəstəkar Rəşid Nəsiboğlu (Əfəndiyev) müxtəlif janrlarda, o cümlədən simfonik janrda olan bir çox musiqi əsərlərinin, bir sıra televiziya filmlərinə, eləcə də "Qız qalası" cizgi filminə yazılmış musiqinin müəllifidir. Amma bəstəkara daha çox populyarlıq gətirən mahnı janrında yazdığı əsərlər olub. "Limanlar", "Şirin xəyal" ("Gecə yaman uzundur"), "Bəlkə də", "Odlar diyarı","Bəyaz gecələr", "Zarafat", "Görəsən", "Təbrizə yenə də yağışlar yağır", "Gecə durnalar uçar" kimi mahnılar günü bu gün də sevilə-sevilə dinlənilir.

Filmoqrafiya
------------

1. Günəş ardınca, sağlamlıq ardınca (film, 1971)
2. Xınalıq etüdləri (film, 1974)
3. İliç buxtası (film, 1974)
4. İlk traktorçu haqqında hekayə (film, 1973)
5. Qız qalası (film, 1984)
6. Muğan qəhrəmanı (film, 1973)
7. Mücrü (film, 1973)
8. Ötən ömrün notları (film, 2003)
9. Payız melodiyaları (film, 1974)
10. Səhhət (film, 1976)
11. Şamama (film, 1973)
**Evləri göydələn yar** — 2010-cu ildə istehsal olunmuş Azərbaycan tammetrajlı bədii televiziya filmi.

Məzmun
------

Film haqqında
-------------

* Bu film tamaşaçılar arasında böyük rəğbətlə qarşılanan "Evləri köndələn yar" televiziya tamaşasındakı hadisələrin 28 ildən sonrakı davamını göstərir.
* Telman Adıgözəlovun son işidir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**İdeya və süjet:** Anar
**Ssenari və dialoqlar:** Tural Rzayev
**Quruluşçu rejissorlar:** Ramiz Həsənoğlu, Vüqar Vəliyev
**Quruluşçu operator:** Eldar Məmmədov
**Quruluşçu rəssam:** Nurlana Bürhanzadə
**Bəstəkar:** Emin Sabitoğlu
**Mahnıların mətni:** Vaqif Səmədoğlu
**Səs rejissoru və musiqi tərtibatı:** Rəşad Əflatunoğlu
**Musiqi redaktoru:** Nadir Axundov
**Redaktor:** İlham Rəhimli
**Montaj üzrə rejissor:** Həsən Quliyev
**Rejissor qrupu:** Əli Hüseynov, Rəşad Nərimanoğlu, Cəmalə Laçınova, Sərxan Əhmədov
**Operator:** Faiq Məstanov
**Operator assistenti:** Elşən Rzayev
**Kran-kamera:** Füzuli Qasımov
**Səs operatoru:** Əliabbas Qasımov
**Kompüter qrafikası:** Kazım Bağırov
**Qrim üzrə rəssam:** Elbrus Vahidov
**Qrim ustası:** Zemfira Cəfərova
**Geyim ustası:** Reyhan Əliyeva
**Foto:** Xəyyam Piriyev, Vüsal Nazimoğlu
**Bədii quruluş hissəsi:** Mirzə Hüseynov
**Quraşdırıcılar:** Vasif Məmmədov, Elşad Ağabəyov, Rəhman Səfərov, Anar İsrafilov
**Çəkiliş texnikası:** Fariz Məmmədov, Orxan Ağalarov, Elçin Tağıyev, Zaur Kərimov, Vüsal Məhərrəmov, [[Elmar Cəfərov
**Sürücülər:** Çingiz Fərziyev, Əliseyran Əliyev, Vasif Şahbazov, Ramil Əliyev, Şakir Nağıyev
**İnzibatçı:** Sənan Orucov
**Filmin direktoru:** Mirzə Əliyev
**Prodüser:** Ramiz Həsənoğlu
### Rollarda

Səyavuş Aslan — Nadir
Yaşar Nuri — Surxayzadə
İlham Namiq Kamal (İlham Namiq-Kamal kimi) — Paşa Əhmədbəyxanlı
Firəngiz Mütəllimova — Mərcan
Ayşad Məmmədov — Şamil
Telman Adıgözəlov — Kamil; I fırıldaqçı
Hicran Nəsirova (Hicran Qəşəmova kimi) — Reyhan
Sevinc Əlişova — Gülər
Toğrul Rza — Şakir
Kübra Əliyeva (Kubra Əliyeva kimi) — Zivər
Arif Quliyev — Badambəyli
Ələsgər Məmmədoğlu (Əsgər Məmmədoğlu kimi) — şair Dağlaraşarlı
Xuraman Məmmədova – Xalabacı
Çingiz Əhmədov — Bəhram
Nuriyyə Əhmədova — qoca qarı
Kamilə Babayeva — təyyarə bələdçisi
Tahir Yaqubov — II fırıldaqçı
Rəşad Nərimanoğlu
Cəmalə Laçınova
Rövşən Quliyev
Ramil Məmmədov
Humay Abdullayeva
Ramiz Həsənoğlu (titrlərdə yoxdur)
Eldar Məmmədov (titrlərdə yoxdur)

Çəkilişə köməklik edən qurumlar
-------------------------------

* "Azərbaycan Hava Yolları" Dövlət Konserni
* Heydər Əliyev adına beynəlxalq hava limanı
* "Silk Way Business Aviation" şirkəti
* "Opera" restoranı
* "Rodi" dükanı
* "The Best" dükanı

Xarici keçidlərlər
------------------

* Filmi izlə Arxivləşdirilib 2019-02-28 at the Wayback Machine
* (anons-treyler)
* Filmi izlə
**Faza modulyasiyası** — daşıyıcı dalğaların eyni fazada variasiyası kimi informasiyanı kodlaşdıran modulyasiya formasıdır.

Tezlik modulyasiyasından (FM) fərqli olaraq, faza modulyasiyasından radio dalğalarını ötürmək üçün geniş istifadə edilmir. Çünki faza modulyasiyası mürəkkəb texniki vasitələr tələb edir və orada qeyri-müəyyənlik problemləri ola bilər. Faza modulyasiyası Kasio CZ sintezatorları kimi rəqəmli sintezatorlarda istifadə edilir.

Nəzəriyyə
---------

Faza modulyasiyası məlumat siqnalına proporsiyada mürəkkəb paketin faza modulyasiyasını dəyişir.

Fərz edək ki, göndərilmiş siqnal {\displaystyle m(t)}-dir və modullaşdırılmış siqnal daşıyıcıdır.

{\displaystyle c(t)=A\_{d}\sin \left(\omega \_{\mathrm {d} }t+\phi \_{\mathrm {d} }\right).}
A\_d-daşıyıcının amplitududur.

Bu modullaşdırılan siqnal hasil edir.

{\displaystyle y(t)=A\_{d}\sin \left(\omega \_{\mathrm {d} }t+m(t)+\phi \_{\mathrm {d} }\right).}

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | GND: 4174163-8 · Microsoft: 96834759 |
**Bazar** – dünyanın bir çox ölkələrində həftənin sayca yeddinci ( bəzilərində birinci ) günü. Bazar günü həftədə şənbə günü ilə bazar ertəsi günü arasında yerləşir.

ISO 8601 beynəlxalq standartına görə yeddi günlük həftənin yeddinci günüdür.

Rəsmi sənədlərdə cümə bəzən qısaldılmış şəkildə **b.**- da yazılır.
Beşgünlük iş həftəsi qəbul edilmiş ölkələrdə bazar günü ikinci istirahət günüdür.

Adı
---

Günün adı qədimdən məhz bu gün kənd bazarlarının keçirilməsi ilə yaranıb.

Dinlərdə
--------

### Islam

İslam dinin rəsmi din edildiyi ölkələrdə və İsraildə bazar gene adı iş günüdür. Yəhudi xalqının inancına görə yeni il bazar günüdən başlaya bilməz, çünki, bu halda yanvar ayının 13-ü cümə gününə düşür ki, bu isə çox uğursuz hal sayılır. Bu gün azərbaycan dilində həm rəsmi, həm qeyri-rəsmi şəkildə **bazar günü** adlanır.

### Xristian

Bəzi konservativ xristian Avropa dövlətlərində bazar günü işləmək və mal almaq günah sayılır. İstisna kimi, kommunal xidmətlərin və xəstəxanaların fəaliyyəti təqdir edilir.

İstinadlar
----------

| Həftənin günləri |
| --- |
| Bazar ertəsi ·  Çərşənbə axşamı ·  Çərşənbə ·  Cümə axşamı ·  Cümə  ·  Şənbə ·  Bazar |


Vikianbarda Bazar ilə əlaqəli mediafayllar var.
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Zahir.

**Zahir Əbdürəhmanov** (*Zahir Şahismayıl oğlu Əbdürəhmanov*; 1 yanvar 1934, Göyçay – 16 sentyabr 2004, Bakı) — Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi (1980); Bakı şəhər Xalq Deputatları Sovetinin deputatı; Nərimanov rayon partiya komitəsinin I katibi (1981).

Həyatı
------

Zahir Əbdürəhmanov 1934-cü ilin yanvar ayının 1-də Azərbaycan SSR-nın Göyçay şəhərində anadan olmuşdur. 1951-ci ildə Göyçay şəhərində orta məktəbi Qızıl medalla bitirib, Azərbaycan Politexnik İnstitutuna daxil olmuşdur. 1956-cı ildə İnstitutu fərqlənmə diplomu ilə bitirərək Leytenant Smidt adına Neft Maşınqayırma zavodunda əmək fəaliyyətinə başlamışdır. Mühəndislikdən baş direktor vəzifəsinədək yüksəlmişdir. Bir müddət zavodun partiya komitəsinin katibi vəzifəsində də çalışmışdır.

Zahir Əbdürəhmanov təltif zamanı
Bakı şəhər Xalq Deputatları Sovetinin X, XIII, XIV, XV, XVI çağırış deputatı olmuşdur.

1979-cu ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Nərimanov rayon komitəsinin II katibi, 1981-ci ildən I katibi vəzifələrində çalışmışdır.

Bir müddət "Ümumittifaq Neft Maşınqayırma" İstehsalat Birliyi rəhbərliyində, sonra isə "Qaratəkrarmetal" İB-nin sədri vəzifəsində əmək fəaliyyətini davam etdirmişdir.

Müxtəlif dövrdə Azərbaycan Politexnik İnstitutunda Dövlət İmtahan Komissiyasının sədri kimi gənc mütəxəssislərin hazırlanmasına öz töhfəsini vermişdir.

Bir çox səmərələşdirici təklif və ixtiranın müəllifidir.

2004-cü il sentyabrın 16-da Bakı şəhərində vəfat etmişdir

Hobbisi
-------

Gənc yaşlarında Zahir Əbdürəhmanov şeirlər, publisistik yazılar ərsəyə gətirmişdir.

Təltifləri
----------

* Uzun illər məhsuldar əməyinə görə SSRI Kimya və Neft Maşınqayırma Nazirliyi və Həmkarlar İttifaqı Mərkəzi Komitəsinin Fəxri Fərmanı.
* 1970-ci il V.İ.Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar "Fədakar əməyə" görə medalı.
* 1976-cı il "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni və bir sıra medall.
* 1980-ci il aprelin 15-də ilə uzun illər səmərəli işlədiyinə, respublikada neft maşınqayırmasının inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə "Azərbaycan SSR Əməkdar mühəndisi" fəxri adı.

Filmoqrafiya
------------

* "Zəngin ömür kitabı olan şəxsiyyət" — ATV: 2008
* "İşığın zirvəsində" — Lider TV: 2017

Ədəbiyyat
---------

* Əsəd Quliyev, "Ağ gecə", Bakı, Azərnəşr, 2014.
* Müşfiq Cabiroğlu, "Etdiyim yaxşılıqlar qarşıma çıxır", "Yeni Təfəkkür", 22 sentyabr 2007.

İstinadlar
----------
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu məqalə **Hacısamlı nahiyəsi** haqqındadır. **Hacısamlı kəndi** üçün **Hacısamlı** səhifəsinə baxın.* |

**Hacısamlı nahiyəsi** – Qarabağ xanlığının bir bölgəsi.

İbrahimxəlil xan Cavanşirin baş vəziri olmuş, tarixçi Mirzə Camal Cavanşir Qarabaği 1847-ci ildə Vorontsovun tapşırığı ilə yazılan Qarabağ xanlarının tarixinə dair "Qarabağnamə" əsərində yazırdı: "…Cavanşir, Otuziki, Kəbirli, Dəmirçi, Həsənli, Bərgüşad, Qaraçorlu, Hacı Samlı, Kolanı, və Qapan ellərinin bəyləri ilə Dizaq, Vərəndə, Çiləbörd, Talış və Xaçın mahallarının məlikləri də bir para vilayət xanları kimi dövlət, əzəmət, cəlal və bünövrə sahibi idilər."

Burada adı çəkilən Hacısamlı nahiyyəsinin ərazisi indiki Laçın rayonunun şimalından Qırqız dağının aşırımına qədər, indiki Kəlbəcər rayonunun sərhəddi boyunca böyük bir ərazini əhatə edir. Aranı və yaylağı olmaqla heyvandarlıq və əkinçilik üçün əlverişli bir ərazidir.

Pənahəli xan Qarabağlının razılığı ilə təməli qoyulan Hacısamlı bəyliyinin daha yaxşı inkişafı və şöhrətlənməsi 1880-ci illərdə özünü göstərmişdir. Belə ki, Hacısamlı nahiyəsində bəylik titulunu Bülövlük (Biləvlik) bəylərindən sonra Əlipaşa bəy qazanmışdır. Şuşa bəy komissiyasının 21 dekabr 1872-ci il 374 saylı protokolu 16 avqust 1877-ci ildə Qafqaz canişini M. Vorontsov tərəfindən təsdiq edilərək Əlipaşa bəy Sultanova bəylik titulu verilmişdir. Məhz Hacısamlı nahiyəsinin şöhrətlənməsi Əlipaşa bəy Sultanovun və Sultan bəy Sultanovun bəyliyi dövründə olmuşdur.

Hacısamlı nahiyyəsi yaşayış məskəni kimi qədim əsrlərdən, minilliklərdən xəbər verir. Hətta bu ərazidə xristanlıqdan əvvəllərə aid abidələr var.

Mənbə
-----

* Qarabağnamələr. II cilddə. I cild. Bakı: 1989, 1991, səh.146.
* Əli Əliyev. Laçın – Qədim Oğuz yurdu. Bakı: Avropa nəşriyyatı, 2009, səh.64–65.

Həmçinin bax
------------

* Hacısamlı camaatı
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Cavanşir Məmmədov.

**Cavanşir Ağalı oğlu Məmmədov** (1932, Əhmədbəyli, Qaryagin rayonu) — Jdanov (Beyləqan) rayonu Partiya Komitəsinin birinci katibi

Həyatı
------

10 sentyabr 1930-cu il tarixində Füzuli rayonunun Əhmədbəyli kəndində anadan olmuşdur. 1953-cü ildə ADPU –nun tarix fakültəsini, 1968-ci ildə AKTA –nın aqronomluq fakültəsini, 1972-ci ildə isə Moskva ALİ Partiya Məktəbini bitirmişdir.

Cavanşir Məmmədov 1953–1954-cü illərdə Beyləqan rayon Komsomol Komitəsində təşkilat müdiri vəzifəsində çalışmış, 1954–1959-cu illərdə həmin qurumun ikinci və birinci katibləri vəzifəsinə yüksəlmişdir. 1959–1961-ci illərdə C. Məmmədov Azərbaycan SSR KP Beyləqan rayon Komitəsinin katibi vəzifəsində çalışmış, 1961–1963-cü illərdə Beyləqan rayon XDS İcraiyyə Komitəsinin sədri, 1963–1965-ci illərdə İmişli rayon İstehsalat Partiya Komitəsində katib, 1965–1978-ci illərdə Beyləqan rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, 1978–1988-ci illərdə Tərtər rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, 1988–1990-cı illərdə isə Füzuli rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi vəzifələrin müvəffəqiyyətlə çalışmışdır.
VII, VIII, IX, X, XI çağırış Azərbaycan Ali Sovetinə deputat seçilmişdir.

Mükafatları
-----------

4 dəfə "Qırmızı Əmək Bayrağı" (30.04.1966; 08.04.1971; 12.12.1973; 23.02.1981) və "Oktyabr inqilabı" (27.12.1976) ordenləri ilə təltif edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-15.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Hüseyn Məmmədov.

**Məmmədov Hüseyn Qurban oğlu** (15 may 1900, Dırnıs, Ordubad rayonu – 24 noyabr 1970, Bakı) — dövlət xadimi, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1948).

Həyatı
------

Hüseyn Məmmədov gəncliyində Bakı neft mədənlərində fəhləlik etmişdir. Bakıda hərbi siyasi məktəbi bitirdikdən sonra 1925-ci ilədək orduda siyasi rəhbər işləmişdir.

Hüseyn Məmmədov 1920-ci ildə Kommunist Partiyasına üzv olmuş, 1930-cu ildən Qonaqkənd rayonu, 1934–1936-cı illərdə isə Masallı və Kürdəmir rayon MTS-lərində çalışmışdır. 1936–1938-ci illərdə Kürdəmir, sonra isə Qaryagin rayonu (indiki Füzuli rayonu) partiya komitəsinin katibi olmuşdur.

1938–1943-cü illərdə Azərbaycan SSR Xalq toxuculuq komissarının müavini olmuşdur. 1943–1951-ci illərdə Ağsu Rayon Partiya Komitəsinin katibi olmuşdur. 1951–1953-cü illərdə Azərbaycan KP Naxçıvan Vilayət Komitəsinin 2-ci katibi, 1952–1963-cü illərdə Naxçıvan MSSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri – Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyəti sədrinin müavini olmuşdur.

Hüseyn Məmmədov 1947-ci ildə Ağsu rayonu üzrə planların yerinə yetirilməsində yüksək əmək göstəricilərinə nail olmuşdur. SSRİ Ali Sovetinin (4-cü çağırış), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin (1–6-cı çağırış) deputatı olmuş, dəfələrlə Azərbaycan KP MK üzvü seçilmişdir. 3 dəfə "Lenin" ordeni, "Qırmızı Əmək Bayrağı", "Qırmızı Ulduz", "Şərəf nişanı" ordenləri və medallarla təltif edilmişdir. Dırnıs kənd məktəbi Hüseyn Məmmədovun adınadır.

İstinadlar
----------



| ⛭SSRİ Sosialist Əməyi Qəhrəmanı |
| --- |
| A  • B  • C  • Ç  • D  • E  • Ə  • F  • G  • H  • X  • İ  • J  • K  • Q  • L  • M  • N  • O  • P  • R  • S  • Ş  • T  • U  • V  • Y  • Z **İkiqat Qəhrəmanlar** •    **Üçqat Qəhrəmanlar** |  |

| ⛭Qonaqkənd rayonunun rəhbərləri |
| --- |
| Azərbaycan SSR | 

|  |  |
| --- | --- |
| Rayon Partiya Komitəsibirinci katibləri | 
* Hüseyn Məmmədov
* Əhmədpaşa Səlimov (1953–1955)
* Əhmədpaşa Səlimov (195?–1959)

 |

 |
| *Qeyd 1: Qonaqkənd rayonu 8 avqust 1930-cu il tarixində təşkil olunmuşdur. Qonaqkənd rayonu 4 dekabr 1959-cu il tarixində ləğv olunmuş, ərazisi isə Quba rayonuna birləşdirilmişdir.* |
**Avropa Super Liqası** — Avropanın on iki futbol klubu tərəfindən yaradılan futbol turniri. Turnirin yaradılması haqqında qərarı "Mançester Yunayted", "Mançester Siti", "Tottenhem", "Liverpul", "Çelsi", "Arsenal", "Barselona", "Atletiko", "Real", "Milan", "İnter" və "Yuventus" futbol klubları qəbul edib. Təşkilatın ilk sədri olaraq Florentino Peres təyin edilmişdir.

Lakin Super Liqanın yaradılması "UEFA" və "FIFA"nın etirazına səbəb oldu. UEFA və FIFA Super Liqa klublarını milli, Avropa və dünya turnirlərindən kənarlaşdıracaqlarını və oyunçuların milli komandalarında oynamaq imkanını itirəcəklərini bəyan ediblər.

Bir müddət sonra komandalardan 9-u turniri tərk etdi. Bu səbəbdən turnirdə sadəcə 3 futbol klubu (Barselona, Real Madrid və Yuventus) iştirak edirdi. 

21 Dekabr 2023-cü ildə, turnirin təşkil olunmasına qoyulan qadağa aradan qaldırılıb. Bununla da, Avropa Super Liqası rəsmi olaraq UEFA'ya xəbərdarlıq verərək, turnirin təşkilinə maneə yaratmamağa çağırıb. Turnirin təşkil olunmaması ilə hüquqlarının polzuduğunu, həmçinin klublara külli-miqdarda maddi ziyan dəydiyini bildirib. Əgər hər hansı maneə olsa, məhkəməyə müraciət edəcəyini bilidirib.

İstinadlar
----------

1. ↑  *report.az.* "Avropada yeni Super Liqa yarandı, UEFA etiraz etdi" (az.). 19 aprel 2021. 2021-04-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 aprel 2021.
2. ↑  *bbc.com.* ""Acgözlülük, azarkeşin üzünə tüpürmək" - Avropa futbolunda parçalanma. Super Liqa niyə yaradılır? 9 suala cavabda" (az.). 19 Aprel 2021. 2021-11-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 Aprel 2021.
3. ↑  *ntvspor.net.* "Real Madrid, Barcelona ve Juventus'tan ortak açıklama!" (türk). 8 may 2021. 16 October 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 may 2021.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2024-01-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-01-31.
**Səbailik** — Abdullah ibn Səba adlı yəmənli bir yəhudi tərəfindən qulat ideyaları üzərində qurulmuş bir təriqətdir və ilk dəfə Allahı (с.с.) insanlara tanıtmaqla insanın ilahilik prinsipini İslam dininə daxil etmişdir. Bu gün Nusayrilik inancında hakim olan Əlinin ilahilik və ilahilik prinsipi ilk dəfə bu təriqət mənsubları tərəfindən Ələvi məzhəblərinə daşınaraq qarışdırılmışdır.

İnanclar
--------

Etiqadın əsasları Əli ibn Əbu Talib üzərinə formalaşdırılmışdır. İbn Səba Tövratda hər peyğəmbərin bir nümayəndəsi olduğunu və Əli ibn Əbu Talibin İslam Peyğəmbəri Məhəmmədin (s.a.v) nümayəndəsi olduğunu gördüyünü; Məhəmmədin ən üstün peyğəmbər olduğunu, Əlinin isə üstün nümayəndə olduğunu bildirmişdir. O, həmçinin dedi: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "İsa Məsihin qayıdacağını, amma Məhəmmədin qayıdmayacağın söyləyənlərə açığı heyrətlənirəm". | "|

Sünni ilahiyyatçıları Səbailəri Əli ibn Əbu Talibin ilahiləşdirilməsini təbliğ edən ilk İslam hərəkatı hesab edirdilər. Rəvayətə görə, Əli ibn Əbu Talib, onu tanrı elan edən bir qrup səbainin yandırılmasını əmr etdi və onlar Əliyə dedilər: "İndi bildik ki, sən həqiqətən tanrısan, çünki odla cəza verən ancaq Allahdır". Səbailər Əlinin ölümünü inkar edirdilər. Onun qisas almaq və ədaləti bərpa etmək üçün qayıdacağına inanırdılar. Onlar Əlini Məhəmməd peyğəmbərin vəsiyyətinin davamçısı elan etmişlər və Əlinin imamətini "dayandırmaq" (təvəkkuf) və onun Məsih olaraq "qayıtması" ideyasını ilk dəfə irəli sürmüşdülər. 
Yenə bəzi səbailik mənsubları "Allah Əlidə və ondan sonra gələcək imamlarda təcəlli etdi" deyirlər. Onlar öz mülahizələri ilə insan ilahilik prinsipini İslama gətirmişlər.

Onlardan bir qrup Allahın Əli ilə bir olduğunu iddia edərək "Sən Allahsan" demişlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  Kaynak: Mustafa Öz, *Mezhepler Tarihi ve Terimleri Sözlüğü,* Ensar, İstanbul, 2011.
2. ↑  *Abdülkadir Şener, Kerim Aytekin, Hasan Karakaya, Muhammed Ebu Zehra.*  (türk). İstanbul: Hisar Yayınevi. 2017. Mezhepler Tarihi
**Şəvkət Çoruh** (30 iyun 1973, İstanbul) — 2006-cı ildən *Arxa Küçələr* adlı serialdakı Məsud rolu ilə tanınır. İstanbuldakı Ata Səhnənin qurucusudur.

Həyatı
------

Şəvkət Çoruh 1973-cü ildə İstanbulda dünyaya gəlib. 93 Hərbi sonunda Ardanuçun Anaçlı kəndindən İstanbula köç edərək hal-hazırda Ömərli Barajı suları altında qalmış olan Muradlı kəndinə yerləşmiş Artvinli bir ailənin tək uşağıdır. Anası dərzi, atası avtobus sürücüsü idi.

İlk təhsilini Üsküdarda Daşməktəb məktəbində tamamlayan Çoruh 14 yaşından 24 yaşına qədər Maltəpədə yaşayıb. Orta təhsilini Qartal Anadolu Məktəbində tamamlayıb. Məktəbdən məzun olduqdan sonra Müjdat Gəzən Sənət Mərkəzində teatr təhsili alıb.

1989-cu ildən bəri müxtəlif teatr oyunlarında rol alıb. Adını bir internet firmasının reklamında oynadığı "Kokoreççi" yazaraq duyurdu. Broadway keçmişində səhnələnən ən uzun tək nəfərlik oyun olaraq rekordlar kitabına girmiş *Caveman* (Mağara Adamı) adlı komediya Türkiyədə səhnələndi.

2006-cı ildən bu ilə qədər *Arxa Küçələr* adlı serialda oynayır. Serialda "Məsud" rolu ilə və kinoteatrda Eğreti Gelin, Usta filmləri və İnşaat ilə Çaqallarla Rəqs kimi film seriyasında aktyorluğu ilə tanınıb.

Çoruh 3 aprel 2017-ci ildə öz maddi dəstəyi ilə İstanbul Kadıköydə Ata Səhnə adını verdiyi teatrı açdı. Teatrın açılışında 8 mart 2021 tarixində həyatını itirən Rasim Öztəkin Türk teatrında tuluat simgəsi sayılan və özünə Münir Özkulun yerini verdiyi İsmail Dümbüllünün fesini Çoruha təhvil verdi.

2017də Ata Səhnədə səhnələnən "Bir Ata Hamlet" adlı Hamlet uyğunlaşdırılmasında rol yoldaşı Murad Ağqoyunlu ilə birlikdə "Teatr Jurnalı Əmək və Qələbə Mükafatları 2018də Komediya/Musiqili növündə Ən Yaxşı Kişi Aktyor Mükafatında dəyər verildi; 22. Afifə Jalə Mükafatlarında Haldun Dormen Özəl Mükafatını aldı.

Özəl həyatı
-----------

1993-cü ildə aktyor Günay Karacaoğlu ilə evləndi. 2003-cü ildə ayrıldı və 2017-ci il də Özgə Turna ilə evləndi. İlk evliliyindən Gülənay, ikinci evliliyindən Turna adlı bir qızı var.

Filmoqrafiya
------------

* Arxa Küçələr (2006–2022) — Məsud
* Çaqqallarla rəqs — Qayın Gökhan
* Çaqqallarla rəqs: xəstəsiyik dədə
* Çaqqallarla rəqs: sıfır problem
* Çaqqallarla rəqs 4
* Çaqqallarla rəqs 5

İstinadlar
----------
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Azər Əhmədov.

**Azər Əhmədov** — azərbaycanlı riyaziyyatçı, Kaliforniya Universitetinin professoru.

Həyatı
------

Azər Əhmədov 1974-cü ilin dekabrında Cəbrayıl rayonunun Xələfli kəndində doğulub. 1991-ci ildə orta məktəbi qızıl medalla, 1996-cı ildə Bakı Dövlət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 13 yaşından aktiv riyaziyyatla məşğul olub. Orta məktəbin son 3 ili ərzində Moskva Dövlət Universitetinin nəzdindəki Ümumittifaq Qiyabi Riyaziyyat Məktəbini də bitirib.

SSRİ səviyyəli bir neçə riyaziyyat müsabiqəsinin qalibi olub. 1996-cı ildə İtaliyada Beynəlxalq Ali Təhqiqatlar İnstitutunun Funksional Analiz şöbəsinə imtahan verib, qrant alıb 2 ilə yaxın (1998-ci ilin aprelinə qədər) orda tədqiqatçı işləyib.

1998-ci ildə Amerikada Yeyl Universitetinin doktoranturasına qəbul olunub və həmin universitetdə riyaziyyat doktoru dərəcəsi alıb.

Bu ildən Kaliforniya Universitetində 3 illik professor vəzifəsində çalışır.

Riyaziyyatda qruplar nəzəriyyəsi, qrupların həndəsəsi, 3 ölçülü topologiya, erqodik nəzəriyyənin bir çox problemləri ilə məşğul olur, məqalələri riyaziyyat jurnallarında çap olunur. Dissertasiyasında 20 il açıq qalmış problemi həll edib.

İstinadlar
----------

1. ↑  ""North Dakota State University"nin riyaziyyat fakültəsinin xəbərlər bülleteni, səh. 2" (PDF). 2010-07-15 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-10-16.
Nolan Qrafiki ilə müəyyən edildiyi kimi, populizm (və totalitarizm) aşağı solda yerləşir.
**Populizm** və ya **Xalqçılıq** — xalqın maraqlarının cəmiyyətdə hər hansı cəhətdən məhdudlaşdırmasının qarşısının alınması və xalqın xeyrini düşündüyünüldiyini önə sürərək edilən fəlsəfə çıxışı və ya ifadədir. Əsasən siyasi partiyaların hakimiyyətə gəlmək üçün istifadə etdikləri siyasi üsuldur. Başqa sözlə populizm demokratiyanın olmadığını və ya demokratiyanın zəif nöqtələrini göstərərək, mövcud rejimə, ideologiyaya, ya da hökumətə qarşı çıxma, onu tənqid etmək deməkdir.

* Populizmin möhkəm tərəfdarı olan William Jennings Bryan-ın 1896-cı ildən bəri Amerika Demokratik Partiyasının rəmzini udduğu bir cizgi.Populizmin möhkəm tərəfdarı olan William Jennings Bryan-ın 1896-cı ildən bəri Amerika Demokratik Partiyasının rəmzini udduğu bir cizgi.
* "1%" ə (elitaya) qarşı "99%" (xalq) ritorikası ilə beynəlxalq İşğal hərəkatı populist bir ictimai hərəkata nümunə oldu."1%" ə (elitaya) qarşı "99%" (xalq) ritorikası ilə beynəlxalq İşğal hərəkatı populist bir ictimai hərəkata nümunə oldu.

Həmçinin bax
------------

* Platon mağarası
* Avtokratiya
* Opportunizm
* Oxlokratiya
* Praqmatizm
* Sosial dövlət
**Axırıncı yol** — tammetrajlı bədii filmi rejissor Emil Abdullayev tərəfindən 2016-cı ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Azad Azərbaycan Televiziyası və İlk medianın birgə məhsuludur. "Axırıncı Yol" macəra komediyası "Bozbash Pictures" qəhrəmanları, Şəmi, Şöşü, Fəlakət, Şirin, Qılman və Ağsaqqalın başına gələn maraqlı əhvalatdan bəhs edir. Filmdə əsas rolları İlkin Həsəni, Ramil Babayev, Elşən Orucov, Azər Baxşəliyev, Nicat Rəhimov və İlkin Miskərli ifa edirlər.

Məzmun
------

Macəra komediyası "Bozbash Pictures" qəhrəmanları, Şəmi (İlkin Həsəni), Şöşü (Ramil Babayev), Fəlakət (Elşən Orucov), Şirin (Nicat Rəhimov), Qılman (İlkin Miskərli) və Ağsaqqalın (Azər Baxşəliyev) başına gələn maraqlı əhvalatdan bəhs edir. Belə ki, çıxılmaz bir vəziyyətə düşən qəhrəmanlar yerli bankların birindən içində iki milyon dollar olan inkassator avtomobilini qaçırırlar. Bundan xəbər tutan ölkə polisi cinayətkarları tapmaq üçün hər bir varianta əl atır. Şöşünün başçılığı ilə cinayətkar dəstə banka məxsus inkassator avtomobilinin görkəmini dəyişərək "SOSKA Uşaq Əyləncə Mərkəzi" adı ilə cinayət izini itirmək istəyirlər, lakin bu onları daha da çətin bir vəziyyətə salır...

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Ənvər Abbasov, Samid Ağayev, Elnur Hüseynov  

Rejissor: Emil Abdullayev  

Operator: Rəşad Qarayev  

Prodüser: İlkin Həsəni  

Rəssam: İqbal Əliyev

Rollarda
--------

İlkin Həsəni — Şəmi  

Ramil Babayev — Şöşü  

Elşən Orucov — Fəlakət  

Azər Baxşəliyev — Ağsaqqal  

Nicat Rəhimov (aktyor) — Şirin  

İlkin Miskərli — Qılman  

Cavidan Novruz — İntiqam  

Nigar Əliyeva — Mənzurə  

Tərlan Nur Yaşar — Misir  

Ədalət Əbdülsəmədov  

Sonaxanım Əliyeva  

Məhərrəm Qurbanov  

Cavanşir Hadıyev  

Yadigar Muradov

İstinadlar
----------

1. ↑  *Niyam Şirinov.* "Məşhur Rejissor Emil Abdullayev "Hər şeyi bütün çılpaqlığı ilə görürəm"" (az.). Express Xeberler.com. 19 dekabr 2016. 2017-06-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-25.
2. ↑  "Axırıncı yol" (az.). Park Cinema. 2021-02-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-25.
3. ↑  *Ümidə Qəhrəman.* ""Bozbash Pictures"dən yeni film: "Axırıncı yol"" (az.). Lent.az. 23 fevral 2016. İstifadə tarixi: 2017-08-25.[*ölü keçid*]

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2016-cı ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Sergey Kislyakın Rusiyanın ABŞ-dakı səfiri təyin edilməsi haqqında Prezident Dmitri Medvedyevin 26 iyul 2008-ci il tarixli 1122 nömrəli Fərmanı.
**Rusiya Federasiyası Prezidentinin Fərmanı** (*rus.* Указ Президента Российской Федерации >; *Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii*) və ya **Rusiya Prezidentinin (Fərmanı)** — Rusiya Prezidenti tərəfindən qəbul edilmiş əsasnamə statusu olan hüquqi aktdır.

Normativ hüquqi aktlar kimi, onlar hüquqi aktların iyerarxiyasında (Rusiya Federasiyası Hökumətinin fərmanları və digər orqanların göstəriş və göstərişləri ilə birlikdə) tənzimləmə statusuna malikdirlər. Prezidentin fərmanları 2020-ci il Rusiya konstitusiya referendumuna qədər Rusiya Konstitusiyası, Federal Konstitusiya Qanunları, Federal Qanunlar, Rusiya regionlarının qanunları və Rusiyanın beynəlxalq müqavilələri kimi daha yüksək prioritet olan mövcud qanunlara dəyişiklik edə bilməz; lakin bunlar hazırda İcra Sərəncamlarından daha aşağı prioritetdir və ya hər hansı digər Rusiya dövlət qanunu və ya öhdəliyi və bu qanunlardan hər hansı biri onları əvəz edə bilər.

Həmçinin
--------

* Fərman 172 – Qalıq yanacaq maliyyələşdirilməsi ilə bağlı münaqişələr Yönləndirmə hədəflərinin qısa təsvirlərini göstərən səhifələr
* İcra əmri (Amerika Birləşmiş Ştatları) – Amerika Birləşmiş Ştatlarının prezidenti tərəfindən verilmiş, yönləndirmə hədəflərinin qısa təsvirlərini əks etdirən Federal inzibati təlimat.

İstinadlar
----------

1. ↑  İngilis dilindəki "İdarəetmə Sərəncamı" termini də rəsmi internet saytında rus ukazının ekvivalenti kimi istifadə olunur. Rus Arxivləşdirilib 2013-01-15 at the Wayback Machine və ingilis Arxivləşdirilib 2015-01-26 at the Wayback Machine dilində
2. ↑  For example:  Arxivləşdirilib 2013-04-27 at the Wayback Machine

Xarici linklər
--------------


Vikianbarda Rusiya prezidentinin fərmanı ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Rusiya Prezidentinin aktları 1 may 2010-cu il tarixinədək olan fərmanların arxivi)
* Layihələrin hazırlanması və icrası, Rusiya Federasiyası Prezidentinin aktları (Rusiya)
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Miskinli.

**Bayramov Vəli Alı oğlu (Miskinli Vəli)** ({{DVTY}} şablonu boşdur ) — Azərbaycan aşığı.

Həyatı
------

Miskinli Vəli 1894-cü ildə Gədəbəy rayonunun Böyük Qarabulaq (indiki Miskinli) adlanan kənində yoxsul bir ailədə doğulmuşdur. Atası Vəlinin 2 yaşı olanda vəfat edib. O, doqquz yaşında ikən muzdurluğa başlamış, sonralar bir müddət çobanlıq etmişdir. 19–20 yaşlarında aşıqlığa başlamışdır. Onun ustadı olmayıb. Saz çalmağı, məclis aparmağı və ümumiyyətlə, aşıqlıq sənətinin sirlərini müstəqil öyrənib.

Aşıq Vəli təhsil almadığından yazıb-oxumağı bacarmasa da, güclü hafizəsinin köməyi ilə Azərbaycan el ədəbiyyatından saysız-hesabsız şeirləri, dastanları və folklor nümunələrini yadda saxlamışdır.

Miskinli Vəlinin şerləri janrca müxtəlifdir. Onun qoşma, qoşayarpaq qoşma, gəraylı, təcnis, dodaqdəyməz, gedərgəlməz təcnis, müxəmməs, divani, qıfılbənd və s. kimi şerləri vardır.

Miskinli Aşıq Vəli 21 dekabr 1995-ci ildə vəfat edib.

Kitabları
---------

* Miskin Vəli, Növrəs İman. İki ustad. Bakı: Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı, 1996, 192 s.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Miskin Vəli xalqın yaddaşında yaşamaq haqqı qazanıb". 2022-03-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-04-20.
2. ↑  *Azərbaycan Aşıqlar Birliyi.* "Ustad nəfəsli saz-söz ərməğanı" (PDF) (az.). "Zərdabi Nəşr" MMC nəşriyyatı. 2020. Archived from the original on 2023-06-16. İstifadə tarixi: 17 iyun 2023.
3. ↑  "Bayramov Vəli Alı oğlu — **gedebey.info** saytı". 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-03-20.
4. ↑  Nemət Qasımov. Ustad sənətkar: Miskin Vəli xalqın yaddaşında yaşamaq haqqı qazanıb. Xalq Cəbhəsi.- 2014.- 31 oktyabr.- Səh.14.

Xarici keçidlər
---------------

* Şair Vəli Miskinli
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Səfeh.

**İdiot** (*rus.* Идиот) — XIX əsr rus yazıçılarından Dostoyevskinin 1868-ci ildə yazdığı bir romandır.

Məzmun
------

Fyodor Dostoyevski bu əsərində, sara xəstəsi bir gənc adamın mərkəzinə yerləşdirdiyi bir dünyada dürüst və açıq bir insan olaraq yaşamağın çətinliklərinə toxunmaqda və cəmiyyətin nə qədər də iki üzlü bir sistem üzərinə söykənərək ayaqda dayandığını göz önünə çıxarır. Belə bir dünyada dürüst olmaq "idiot" olmaqdır.

Roman bir Dostoyevski klassikası olaraq son dərəcə axıcı və dərindir. Psixoloji maddələrin ağırlıqlı olduğu bir əsərdir. Dostoyevski burda ideal kişi tipini yaratmaq istəmişdir.

XIX əsr ortalarında keçən romanın qəhrəmanı Knyaz Lev Mışkin, sara xəstəsidir. Müalicə gördüyü İsveçrədən qayıdanda əlindəki geyimdən başqa heç bir şeyi yoxdur. Peterburqda özüylə uzaqdan qohum olan Lizaveta Prokovyevnanı və General olan yoldaşını görmək üzrə Yepançinlgilə gedər. Burada generalın üç qızı, Aglaya, Adelaida və Aleksandra ilə də tanış olur. Knyaz, maraqlı şəxsiyyəti ilə ailəni və Peterburqda tanış olduğu digər insanları təsir altına alır.

Dünyanın gəlmiş keçmiş ən gözəl eşq romanlarından olan İdiot, Dostoyevskinin dörd böyük romanından biridir. Dostoyevskinin ən unudulmaz qadın qəhrəmanı olaraq qəbul edilən Nastasya Filopovna, məşhur rus romançının, Knyaz Mışkinin şəxsiyyətində vermək istədiyi güclü eşqin yönəldiyi şəxsiyyətlərdən biridir. Nastasya Filopovna gözəlliyin, cazibədarlığın, yetkin qadınlığın, yüngülməcazlığın simvoludur. Romanın bir başqa maraqlı qadın qəhrəmanı Aglaya İvanovna da gəncliyin, həssaslığın və zəkanın simvoludur. "İdiot" insanlıq tarixində yazılmış olan ən gözəl, ən sarsıdıcı, ən təsiredici romanlardan biri olaraq qəbul edilir.

Obrazlar
--------

* **Knyaz Lev Mışkin** - baş qəhrəman. Uzun müddət xaricdə sara (epilepsiya) xəstəliyindən müalicə aldıqdan sonra, Rusiyaya qayıdan gənc;
* **Nastasya Filopovna** - əsərin əsas qadın qəhrəmanlarından biri.
* **Aglaya İvanovna** - Mışkinin uzaq qohumları olan Lizaveta Prokovyevanın və onun həyat yoldaşı General Yepançinin qızı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət" (PDF). 2016-12-13 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2016-05-10.

Xarici keçidlər
---------------

* Hüseyn Şərif tərcüməsi

Həmçinin bax
------------

| ⛭Fyodor Dostoyevski |
| --- |
| Roman: | 
Bədbəxt insanlar (1846) • Netoçka Nezvanova (1849) • Alçaldılmış və təhqir olunmuşlar (1861) • Ölü evdən qeydlər (1862) • Yeraltından Qeydlər (1864) • Cinayət və cəza (1866) • Qumarbaz (1867) • İdiot (1869) • Cinlər (1872) • Yeniyetmə (1875) • Karamazov qardaşları (1881)
 |
| Povest və hekayə: | 
Oxşar (1846) • Ev sahibəsi (1847) • Başqasının arvadı (1848) • Bəyaz gecələr (1848) • Bir kövrək ürəkli (1848) • Balaca qəhrəman (1857) • Əminin yuxusu (1859) • Stepançikovo kəndi (1859) • Nalayiq lətifə (1862) • Timsah (1865) • Əbədi ər (1870) • Milad ağacındakı dilənçi oğlan (1876) • İtaətkar bir ruh (1876) • Nəcib məxluq (1876) • Kəndli Marey (1876) • Gülməli insanın yuxusu (1877)
 |
| Qeyri-bədii yaradıcılıq: | 
Yay təəsüratları üzərində qış xatirələri (1863) • Bir yazarın gündəliyi (1881)
 |
**Rəbiə** — ərəb qəbiləsi. Ərəbləşmiş daha doğrusu arabı-müstaribe (ərəbləşmiş ərəblər) adlanan Adnanilərə mənsubdurlar.

Tarixi
------

### Rəbiə qəbiləsi Azərbaycanda

Əş-Şeyban tayfası Məhəmməd Peyğəmbərin ulu babası olan Mudarın qardaşı Rəbiə bin Nizarın qurduğu Rəbiə qəbiləsindəndir. Şirvanşahların əslən İbrahim peyğəmbərin oğlu İsmayıl peyğəmbərin övladları olduğunu hesab edənlər də var.

Rəbiə tayfasıdan olan Salman ibn Rəbiə əl-Bəhili xəlifə Osmanın (644-656) zamanında Aranı işğal etdi.

Z. Bünyadovun fikrincə, Şirvan tarixində ərəb Rəbiə tayfasının Şeyban qəbiləsinin nümayəndələri böyük yer tutur. Bunlar əvvəlcə, mərkəzi Bərdədə olan yarımmüstəqil əmirlik, sonralar isə XI əsrədək yaşamış müstəqil Şirvanşahlar dövlətini yaratmağa müvəffəq olmuşlar.

Məzyədilər kökcə Rəbiə adlı ərəb tayfasından idilər. Hələ xəlifə Osmanın (644-656) zamanında Aranı işğal edən Salman ibn Rəbiə bu tayfanın nümayəndəsi idi. Rəbiə tayfasının Şeybanilər nəslindən olan Məzyədilər Azərbaycanda hələ o zamandan yerləşməyə başlamışdılar. Məzyədilərin görkəmli nümayəndəsi olan Yezid ibn Məzyəd xəlifə Harun ər-Rəşid zamanı Cənubi Qafqaz vilayətlərinin, o cümlədən Şirvanın hakimi idi. Yezid ibn Məzyəd ərəblərin Azərbaycanda möhkəmlənməsində mühüm rol oynamış, bu yerlərdə gedən döyüşlərdə görkəmli bir sərkərdə kimi ad çıxarmışdı. O, Azərbaycanda Xilafətə dayaq yaratmaq məqsədilə buraya Rəbiə tayfasından, həmçinin Misirdən və Suriyadan çoxlu ərəb köçürmüşdü. Ərəblər, əsasən, Aran, Şirvan və Dərbənddə yurd salmışdılar. Yezid ibn Məzyədin özü də burada çoxlu torpaq mülkləri ələ keçirmişdi.Məzyədilər ilk dəfə Aranda paytaxtı Bərdə olan yarımmüstəqil əmirlik yaratmışdılar. O zaman Bərdə bütün Cənubi Qafqazda ərəb idarəçiliyinin mərkəzi idi. Yezid ibn Məzyədin iqamətgahı da Bərdədə idi. Bütün bu torpaqları o, Şirvan valisi kimi idarə edirdi. Ömrünün sonunadək Azərbaycanda yaşayan Yezid ibn Məzyəd 801-ci ildə Bərdədə ölmüş və burada da dəfn olunmuşdu. Yezid ibn Məzyədin ölümündən sonra onun oğulları Əsəd, Xalid və

Məhəmməd Cənubi Qafqaz valisi təyin edildilər. 859-cu ildə Məhəmməd ibn Yezid 
Gəncəni bərpa etdirib öz iqamətgahını bura köçürdü. Məzyədilərin müstəqilliyi artdı, onlar Azərbaycanda daha da möhkəmləndilər.861-ci ildə Məzyədilər 
sülaləsindən olan Heysam ibn Xalid Şirvanı müstəqil elan edərək "Şirvanşah" titulunu götürdü.

İstinadlar
----------

1. ↑  Süleyman Əliyarlı – Azərbaycan tarixi, Bakı, 2008, səh 267

Həmçinin bax
------------

* Əbdürrəhman ibn Rəbiə
* Salman ibn Rəbiə əl-Bəhili
* İsa ibn Şeyx
* Məhəmməd ibn Bəis
**Cənubi Afrika İttifaqı** — Cənubi Afrika Respublikasının 1910–1961-ci illərdə adı.

Tarixi
------

1910-cu ildə Cənubi Afrika ərazisindəki ingilis müstəmləkələrinin (Kap koloniyası, Natal, Narıncı Çay və Transvaal ərazilərinin) birləşdirilməsi nəticəsində Böyuk Britaniyanın dominionu kimi Cənubi Afrika İttifaqı təşkil olundu. 1931-ci il 11 dekabrda Afrika İttifaqı, Hyufaundlend, Kanada, Avstraliya, Yeni Zellandiya və İrlandiya ilə birlikdə Britaniya dominionlarının müstəqil assosiasiyası olan Millətlər Birliyində müstəqil dövlət oldu. İkici Dünya müharibəsi (1939–1945) zamanı Cənubi Afrika İttifaqı Almaniyaya (1939), İtaliyaya (11 iyun 1940) və Yaponiyaya (8 dekabr 1941) müharibə elan etdi. 1942-ci ildə SSRİ ilə konsulluq əlaqələri yaradıldı.(1956-cı ildə kəsilmişdi). Müharibədən sonra ABŞ İngiltərənin zəifləməsindən istifadə edərək Cənubi Afrika İttifaqının iqtisadiyyatında üstün mövqe tutdu. 1948-ci ildə millətçi partiya hakimiyyətə gəldikdən sonra Cənubi Afrika İttifaqı hökuməti aparteid və irqçilik siyasəti yeriməyə başladı. 31 may 1961-ci ildə Cənubi Afrika İttifaqı hökuməti Millətlər Birliyindən çıxdığını və Cənubi Afrika Respublikasının yaradıldığını elan etdi.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası. X cild. Bakı, 1987, səh.423–424.
* Советский Энсиклопедический словарь. М.1989, C.1587.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Nyufaundlend (dəqiqləşdirmə).

**Nyufaundlend** — Kanadanın indiki Nyufaundlend və Labrador əyalətinin ərazisində 1907−1949-cu illərdə mövcud olmuş Britaniya dominionu.

1855-ci ildə Nyufaundlend adalarındakı Britaniya koloniyası özünüidarə hüququ əldə etdi. 1869-cu ildə Nyufaundlend adalarının yerli rəhbərliyi Kanada Konfederasiyasına qatılmaqdan imtina etdi.

26 sentyabr 1907-ci ildə Nyufaundlend Yeni Zellandiya ilə eyni vaxtda dominion statusu aldı.

1927-ci ildə İngiltərə parlamentinin qərarı ilə Labrador yarımadasının xeyli hissəsi (300 min km²-ə qədər) Nyufaundlendə birləşdirildi.

11 dekabr 1931-ci ildə Nyufaundlend Kanada, Avstraliya, Yeni Zellandiya, Cənubi Afrika İttifaqı və İrlandiya ilə birlikdə Britaniya dominionlarının müstəqil assosiasiyası olan Millətlər Birliyində müstəqil dövlət oldu.

Lakin dominion müstəqillik uzun sürmədi, 5 aprel 1932-ci ildə 10 min nəfər Koloniya binasına (Yığıncaqlar Palatasına) doğru yürüş edərək baş nazir Skvisi qaçmağa məcbur etdi. Skvis 1932-ci ilin sonundakı seçkilərdə də məğlub oldu. Yeni rəhbərlik, başda Elderdik olmaqla, ölkədəki problemləri Birləşmiş Krallığın dəstəyi ilə aradan qaldırmağa cəhd göstərirdi. Nəticədə Nyufaundlend 1934-cü ildə yenidən Londondan təyin edilən xüsusi komissiyanın idarəçiliyinə − koloniya statusuna qaytarıldı.

1948-ci ildə — 3 iyun və 22 iyul tarixlərində, koloniyanın gələcəyini müəyyənlədirmək üçün 2 referendum keçirildi. 1-ci referendum nəticəsiz başa çatdı (44,5% dominion statusun bərpa edilməsinə, 41,1% Kanada ilə konfederasiyaya və 14,3% komissiya rəhbərliyinin davam etməsinə səs verdi). İkinci dəfə isə yalnız konkret iki məsələ (Nyufaundlendin dominion statusunun bərpası və Nyufaundlendin Kanada ilə konfederasiyası) ümumxalq səsverməsinə çıxarıldı. Bu dəfə Nyufaundlendin Kanadaya birləşdirilməsinə 52%, dominion statusunun bərpa edilməsinə isə cəmi 48% səs verildi. Sonuncu referendumun nəticəsinə əsasən 31 mart 1949-cu il tarixdən etibarən Nyufaundlend Kanadanın subyektinə çevrilmiş oldu və Kanadaya qatılan ən son əyalət oldu.

Həmçinin bax
------------

* Nyufaundlend və Labrador
Qasımbəy məscidi
**Məşədi Mirzə Qafar İsmayılov** — azərbaycanlı məşhur memarlardan biri və Qasım bəy Hacıbababəyovun şagirdi. Fəaliyyəti boyunca yüzdən çox bir və iki mərtəbəli şəxsi evlərin memarlığını etmiş. Bundan başqa da, xeyli sayda dükanların, məscidin və ictimai hamamın da memarı olmuşdur.

Həyatı
------

Məşədi Mirzə Qafar İsmayılov tanınmış azərbaycanlı memar Qasım bəy Hacıbababəyovun tələbəsi olmuşdur. O, 1868-ci ildən 1898-ci ilə qədər memarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. O, memarlıqdan başqa, dizaynerlik də etmişdir. Mirzə Qafar təkcə İçəri Şəhərdə 25-dən çox şəxsi evin memarı olmuşdur.

Layihəsi Mirzə Qafar İsmayılov tərəfindən hazırlanmış və bir müddət Nəriman Nərimanovun yaşadığı bina.1893-cü ildə İçəri Şəhərdə tikilmiş Xanlar məscidi də Mirzə Qafarın layihəsi əsasında inşa olunmuşdur.

Xanlar məscidi
O, 1896-cı ildə tikintisi başa çatmış Qasım bəy məscidinin memarı olmuşdur. Məscid o zamanki Karantika, indiki Əziz Aslanov küçəsində yerləşməkdə və bir çox xüsusiyyəti etibarilə Bəylər məscidinə bənzəməkdədir. Buna baxmayaraq, bu iki məscidin arasında müəyyən fərqlər də mövcuddur.

Onun bir digər əsəri olan və Tacir Babayevə məxsus olan bina 1900-cü ildəəsasında tikilib. Əvvəllər iki mərtəbədən ibarət olan binaya 3-cü mərtəbə sonralar əlavə olunub. Nəriman Nərimanov bu binanın 2-ci mərtəbəsində 1913–1918-ci illərdə ailəsi ilə birgə yaşayıb.

İstinadlar
----------

1. ↑  Эфендизаде, 1986. səh. 50
2. ↑  Фатуллаев, 1978. səh. 215
3. ↑  "Məşədi Mirzə Qafar İsmayılov". Azərbaycan Arxeologiyası. 16 moyabr 2017. 24 dekabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2024.
4. ↑  "ХАNLАR MƏSCİDİ" (az.). icherisheher.gov.az. 2015-06-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-29.
5. ↑  *Vilayət Quliyev.* "Millətin birləşdiyi gün, yaxud Zərdabinin dəfni – III YAZI". modern.az. 13 iyul 2012. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2024.
6. ↑  Fətullayev-Fiqarov, 2013. səh. 251
7. ↑  "Burada Nəriman Nərimanovun toyu keçirilib". 21 mart 2016. 21 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2024.

Mənbə
-----

* *Эфендизаде, Р. М.* Архитектура Советского Азербайджана. Moskow. 1986.
* *Фатуллаев, Ш.* Градостроительство Баку XIX—начала XX веков. Leningrad. 1978.
* *Fətullayev-Fiqarov, Ş.* XIX-XX əsrin əvəllərində Azərbaycanda şəhərsalma və memarlıq. Baku. 2013.
Neftin çirklənməsi
**Ekvadorun ətraf mühiti** — Ekvadorun ətraf mühiti təxminən 20.000 növ bitkidən, 1500 növ quş, 341 növ məməli və 840-dan çox sürünən və suda-quruda yaşayan növlərdən ibarətdir. Buraya Qalapaqos adaları kimi Dünya İrsi Saytları və Yasuni Milli Parkı kimi möhtəşəm parklar daxildir.

Ətraf mühitə ziyanı
-------------------

Ekvadorda mədənçıxarma bəzi maliyyə gəlirləri yaratsa da, yüksək ekoloji xərclərlə nəticələndi. Digər əsas problemlərdən biri də ağacların kəsilməsi və neft hasilatıdır.

Ətraf mühit performansı
-----------------------

Yale Universiteti və Kolumbiya Universitetinin 10 Ətraf Mühit Performansı İndeksində Ekvador bəzi zəngin ölkələri qabaqlayaraq dünyada 30-cu yerdə idi.
Ekvador 2018-ci ildə Meşə Landşaftının Dürüstlük İndeksində 7,66/10 orta hesabla 172 ölkə arasında 35-ci yerdə qərarlaşıb.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ecuador: Environmental Profile". Mongabay. 2018-01-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-29.
2. ↑  "Environmental Performance Index 2010: Ecuador". archive.ph. 2010-02-08. Archived from the original on 2010-02-08. İstifadə tarixi: 2022-07-29.
**Alla Həsənova** (d. 6 avqust 1970) — Azərbaycanı təmsil edən voleybolçu. Alla Həsənova, Azərbaycan yığmasının heyətində 1994-cü ildə baş tutan Dünya Çempionatına qatılıb və 9-cu yeri tutub.

Həyatı
------

Alla Həsənova 1970-ci il 6 avqustda anadan olub.

Alla Həsənova ailəlidir. Onun, həyat yoldaşı, futbol üzrə Azərbaycan yığmasının sabiq qapıçı Elxan Həsənovdur.

Karyerası
---------

Alla Həsənova, 1994-cü ildə Azərbaycan yığması ilə birgə Braziliyada baş tutan Dünya Çempionatına qatıldı. Yarışların 1/8 final mərhələsində Azərbaycan yığması, Almaniya yığmasını 1:3 hesabı ilə məğlub oldu və Dünya Çempionatını 9-cu yerdə başa vurdu.

Alla Həsənova daha sonra, 2005-ci ildə Azərbaycan yığması ilə birgə Xorvatiyada baş tutan Avropa Çempionatına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Azərbaycan yığması, Rusiya yığmasına 0:3 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatını 4-cü yerdə başa vurdu.

Alla Həsənova isə həmin Avropa Çempionatında, topu oyuna daxil edən ən yaxşı voleybolçu seçildi.

İstinadlar
----------



| ⛭Azərbaycan yığması - 1994 Voleybol üzrə Dünya Çempionatı (9-cu yer) |
| --- |
| Həsənova **(K)** • Teterina • Aidarova • Kərimova • Serquyeva • Kuzmina • Tsarenko • Volçkova • Barinova • Selernyova • Fyodorova • Ravva • Stepanişyova • Arifova • Şabovta • Baş məşqçi: Qarayev |  |

| ⛭Azərbaycan yığması - 2005 Voleybol üzrə Avropa Çempionatı (4-cü yer) |
| --- |
| Alla Həsənova **(K)** • İlahə Ağayeva • İnessa Qorxmaz • İrina Siminyagina • Kseniya Poznyak • Nataliya Məmmədova • Natəvan Qasımova • Oksana Kurt • Oksana Məmmədyarova • Valeriya Məmmədova • Yelena Parxomenko • Yelena Şabovta • Baş məşqçi: Faiq Qarayev |  |
**Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Balıq Ehtiyatları Sazişi** (**BMTBES**) və ya sadəcə **Balıq Ehtiyatları Sazişi** (formal olaraq **Dəniz hüququ haqqında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 10 dekabr 1982-ci il tarixli Konvensiyasının müddəalarının həyata keçirilməsinə dair Saziş**) — geniş əraziləri əhatə edən və bir sıra dövlətlər üçün iqtisadi və ekoloji narahatlıq doğuran balıqçılıq ehtiyatlarının birgə idarə edilməsini gücləndirmək üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən yaradılmış çoxtərəfli müqavilə. 2016-cı ilin dekabrına olan məlumata görə, müqavilə 90 dövlət və Avropa İttifaqının daxil olduğu 91 tərəf tərəfindən ratifikasiya edilmişdir. 

Balıq ehtiyatları birdən çox eksklüziv iqtisadi zonadan keçir və ya orada olurlar. Saziş 1995-ci ildə qəbul edilmiş, 2001-ci ildə qüvvəyə minmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Overview - Convention & Related Agreements

Xarici keçidlər
---------------

* United Nations Conference on Straddling Fish Stocks and Highly Migratory Fish Stocks
* The Quest for Sustainable International FisheriesRegional Efforts to Implement the 1995 United Nations Fish Stocks Agreement: An Overview for the May 2006 Review Conference
* Procedural history and related documents on the *United Nations Fish Stocks Agreement* in the Historic Archives of the United Nations Audiovisual Library of International Law
**Patrik Andrade** (Erickson Patrick Correia Andrade) — Kabo-Verdeli peşəkar futbolçu. Ağdamın "Qarabağ" futbol klubunun və Kabo-Verde millisinin yarımüdafiəçisi.

Karyera
-------

Futbolçu karyerasına, 2009-cu ildə Kabo-Verdenin "Sportinq Praia" klubunda başlayır.

2013-cu ildə futbolçu Avropaya gələrək Portuqaliyanın "Riberio" klubu ilə müqavilə bağlayır.

Daha sonra, 14 iyul 2014-cu ildə Portuqaliyanın birinci liqasında yarışan "Moreirense" klubuna keçir. 14 yanvar 2015-ci ildə "Nasional" klubuna qarşı oyunda yeni komandasında debüt edir.

Portuqaliyada 5 illik futbol karyerasından sonra, 2018-ci ildə Portuqaliyanı tərk edərək Bolqarıstana gedir. 26 iyun 2018-ci ildə Bolqarıstanın "Çernoe More" klubu ilə mqavilə bağlayır. Yeni klubunun heyətində 30 iyul 2018-ci ildə "Levski Sofiya" ilə oyunda dübüt edir.

28 avqust 2020-ci ildə 150 min avro qarşılığında, Azərbaycanın ən güclu klubu və son 6 ilin çempionu olan "Qarabağ" klubuna transfer olunur.

2022-ci ildə, Serbiyanın "Partizan" klubuna keçir.

Milli Komanda Karyerası
-----------------------

1 Oktyabr 2020-ci ildə Kabo-Verde milli komandasına dəvət edilir. 10 Oktyabr 2020-ci ildə Kabo-Verdenin Qvineya milli komandası ilə yoldaşlıq göruşundə meydana çıxıraq milli komandada debut edir. Futbolçunun Kabo-Verde millisində rəmi debütu isə 26 mart 2021-ci il tarixində Kamerun milli komandası ilə göruşdə baş tutur.

İstinadlar
----------





1. ↑  Patrick Andrade // Transfermarkt (çd.). 2000.
2. ↑  Patrick Andrade // FBref.com (çd.).
3. 1 2  "Arxivlənmiş surət". 2021-12-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-29.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-06-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-29.
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-29.
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-01-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-29.
7. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-09-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-29.
8. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-07-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-29.
9. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-05-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-29.
10. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-12-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-29.
11. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-01-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-29.
12. ↑
13. ↑