recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
XVI əsrdə inşa edilmiş Müqəddəs Mixail kilsəsi
**Belarus qotikası** ― XV-XVI əsrlərdə (əsasən XVI əsrin ilk yarısında) inşa edilmiş bir sıra memarlıq strukturları ilə bağlı olaraq istifadə edilən indiki Belarus və Şərqi Polşa memarlıq üslubu. Qotika və Renessansın xüsusiyyətlərini özündə birləşdirən, rus-Bizans üslubunun təsiri ilə qədim rus arxitekturası ənənələri ilə zənginləşdirən Belorus qotikası öz abidələrinə unikal bir rəng və bədii dəyər verməsi ilə xarakterikdir.

Anlayış
-------

Nikolay Şekotixin — "belorus qotikası" anlayışının müəllifi
1920-ci illərdə Belarus qotik konsepsiyası ilk dəfə inkişaf etmişdir. N.İ. Kasperoviç[1][2], A. R. Yankevičienė[3], T.V.Qabruss[4], "Belarusiya sənətinin tarixindən eskizlər" əsərində belaruslu sənətşünas N. N. Şekotixin A. N. Kuşnereviç[5]. Şekotixin, sələflərindən fərqli olaraq, Polşa və Rus tədqiqatçılarından fərqli olaraq, bir xalqın bədii yaradıcılığının nəticəsi olaraq "Belarus kilsə qotik" ini nəzərdən keçirir və təkcə "Rus-Polşa dini-şovinist mövqeləri" əleyhinə olan maddi zəmin kimi deyil, diqqətini bu mədəni fenomenin milli köklərinə yönəldirir. Nikolay Şekotixin "belorus qotikası" anlayışının müəllifi kimi ilk dəfə tarixə düşmüşdür.

Xüsusiyyətləri
--------------

Renesans daşıma sisteminin istifadə edildiyi qotik daşıma texnikası (Murovanka'daki Virginın doğum kilsəsi istisna olmaqla) ilə qırmızı kvadrat kərpic (orta kərpic ölçüsü 26 - 32 × 13 - 16 × 7 - 9.5 sm) olan məbəd binaları tikilmişdir. Buradakı binaların həcmi heykəltəraşlıqla, rəsm xətləri ilə həll edilir, burada memarlıq dekoru ikinci rol oynayır. Əsas dekorativ elementlər portala və pəncərənin açılması, niş və arkatura planın müxtəlifliyi istifadə olunur. Çox vaxt, hörgü və portalların tamamlanması dairəvi qotik üslubuna deyil, yarımdəkilli bir forma idi.

Bütün pravoslav kilsələr bütün növlərin eyni hündürlüyə malik olduğu zal bazilikasının memarlıq tipindən istifadə edirlər. İcmanın nisbi sadəliyi ilə yanaşı, bu tip əsasən pravoslav dünyagörüşünə və liturgik praktikaya cavab verir, baxmayaraq ki, təsiri mərasimlə bu abidələrdə təsvir olunan Mazoviya memarlığı üçün ən az paylanmağa malikdir. Lakin, kilsələrin zalı bazilikası, hətta nisbətən kiçik (iki və ya üç zonada) uzaq-axial spatially təşkil təşkilatı prinsipinə tabe olduqda, pravoslav kilsələrində zalı mərkəzli bir yer kimi tikilir.

**Belarus qotikası nümunələri**
* İşkodldakı Troitski kostyolu
* Kostyolun qübbəsi, 1923
* Sınkoviç kilsəsi
* Murovanka kilsəsi
* Preçisten soboru
* Supraslda kilsə
* Kodendə Müq. Ruh kilsəsi
* Mirski qəsri

İstinadlar
----------

1. ↑  Касьпяровіч М. Беларуская архітэктура. — Віцебск, 1925. — С. 25-30, 52.
2. ↑  Шчакаціхін М. Нарысы з гісторыі беларускага мастацтваю / Репринт. изд. 1928 г. — Мн. 1993. — С. 242—270
3. ↑  Янкявічэне А. С. Самабытныя рысы беларускай готыкі //Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. 1974. № 1 (17). — С. 1-21
4. ↑  Габрусь Т. В. Што такое беларуская готыка? //Мастацтва. 1997. № 9. — С. 58-64
5. ↑  Кушнярэвіч А. М. Ініцыіруем паняцце «Готыка Вялікага княства Літоўскага» //Мастацтва. 1997. № 9. — С. 65-66
Navahrudakdakı məscid.
**Belarusda islam** — Belarusiyada islam uzun tarixə malikdir. Belarusiyada islam dini 14–16-cı əsrlərdə indiki Belarusu təşkil edən torpaqlarda Lipka tatarları tərəfindən gətirilmişdir. 2007-ci ilə olan məlumata görə, Belarusda 45.000 müsəlman var ki, bu da ümumi əhalinin 0,5%-nə bərabərdir.

Tarixi
------

1994-cü ildə bütün Belarus müsəlmanlarının I qurultayı keçirildi. Nəticədə Belarus Respublikasının Müsəlman Dini İcması yarandı. Qurumun yarandığı gündən ona rəhbərliyi İsmayıl Aleksandroviç edir. 1997-ci ildə 23 islam icması var idi, onlardan 19-u Belarusun qərb bölgələrində idi. 2007-ci ildə Əhmədiyyə müsəlmanlarının Belarusda öz etiqadlarını həyata keçirmələri açıq şəkildə qadağan edildi, ölkədə qadağan olunmuş digər dini qruplara da oxşar status verildi. Bu qadağaya əsasən, 13-ü yerli Belarus vətəndaşı olmaqla, 30 Əhmədiyyə müsəlmanı ibadət və ya nümayəndələrinin olması kimi fəaliyyətlərlə məşğul ola bilməz, onların belə hüquqları yoxdur. Belarus Avropada yeganə ölkədir ki, İslam peyğəmbəri Məhəmməd haqqında karikaturalar dərc etdiyinə görə qəzet redaktorunu həbs edib. 18 yanvar 2008-ci ildə Aleksandr Sdvijkov "dini ədavəti qızışdırmaq" ittihamı ilə üç il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.
Bu gün Qrodno vilayətində Smiloviçi, İvye, Slonim və Novoqrudokda məscidlər var. Minsk vilayətinin Kletsk və Vitebsk vilayətinin Vidzı şəhərlərində də məscidlər var. 1900–1902-ci illərdə Minskdə bir məscid tikilmişdir. Məscid altmış il sonra kommunistlər tərəfindən dağıdıldı. 2016-cı il noyabrın 11-də Minskdə məscid yenidən açılıb.

Qalereya
--------

* Belarusiyada tatar qəbiristanlığı.Belarusiyada tatar qəbiristanlığı.
* Iŭje məscidiIŭje məscidi
* Smilaviçydəki məscidSmilaviçydəki məscid
* Minskdəki məscid (1962-ci ildə dağıdılıb)Minskdəki məscid (1962-ci ildə dağıdılıb)
* Minskdəki məscid (2016-cı ildə tikilmişdir)Minskdəki məscid (2016-cı ildə tikilmişdir)

İstinadlar
----------

1. ↑  "BELARUS with VNESHINTOURIST Travel Agency -> MOHAMMEDANISM". 12 March 2007. 12 March 2007 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
2. ↑  "Belarus: Ahmadiyya Muslims among banned religious organisations". Forum18.org. 22 aprel 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 may 2013.
3. ↑  *Hryhorieva, V. V.* Confessions in Belarus (belarus). Ekapierspiektyva. 1998. 145. ISBN 9856102170.
4. ↑  Norris, Harry (2009). *Islam in the Baltic*. I. B. Tauris: London. p. 130. ISBN 978-1-84511-587-6
5. ↑  Book of Pogroms. Pogroms in Ukraine, Belarus and European Russia during the Civil War of 1918-1922. Collection of Documents. Political Encyclopedia. 2018. 579.
Koordinat:Sky map 23s 17d 11,9sn; +18º 42' 23″

**NGC 7578**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. **S0** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1784-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Həmçinin bax
------------

* NGC 7578A
* NGC 7578B

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 7578: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 7554 |
NGC 7555 |
NGC 7556 |
NGC 7557 |
NGC 7558 |
NGC 7559 |
NGC 7560 |
NGC 7561 |
NGC 7562 |
NGC 7563 |
NGC 7564 |
NGC 7565 |
NGC 7566 |
NGC 7567 |
NGC 7568 |
NGC 7569 |
NGC 7570 |
NGC 7571 |
NGC 7572 |
NGC 7573 |
NGC 7574 |
NGC 7575 |
NGC 7576 |
NGC 7577 |
**NGC 7578** |
NGC 7579 |
NGC 7580 |
NGC 7581 |
NGC 7582 |
NGC 7583 |
NGC 7584 |
NGC 7585 |
NGC 7586 |
NGC 7587 |
NGC 7588 |
NGC 7589 |
NGC 7590 |
NGC 7591 |
NGC 7592 |
NGC 7593 |
NGC 7594 |
NGC 7595 |
NGC 7596 |
NGC 7597 |
NGC 7598 |
NGC 7599 |
NGC 7600 |
NGC 7601 |
NGC 7602 |
NGC 7603



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Karina Boris qızı Aznavuryan** (20 Sentyabr 1974, Bakı, Azərbaycan) Rusiyanı təmsil edən qılıncoynatma idmançısı, ikiqat Olimpiya çempionu (2000, 2004), Dünya (2003) və Avropa (2004) çempionudur.

Həyatı
------

Karina Aznavuryan 20 sentyabr 1974-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur. Onun atası milliyətcə erməni, anası isə azərbaycanlıdır.  Qılıncoynatma ilə ilk dəfə Bakıda məşğul olmağa başlayıb. Qarabağ münaqişəsi başlandıqdan sonra onun ailəsi Moskvaya köçür. Əvvəllər rapira ilə məşqul olan Karina burada şpaqa ilə məşq etməyə başlayır. 1994-cü ildən etibarən Rusiya yığmasının tərkibində iştirak etməyə başlayır. 1996-cı ildə Atlantada keçirilən Olimpiya oyunlarında Rusiya yığmasının tərkibində bürünc medal qazanır. Daha sonra Sidney (2000) və Afina (2004) şəhərlərində keçirilən Olimpiya oyunlarında qızıl medallar qazanır. 2008-ci ildə Pekində keçirilən Olimpiya oyunlarında belində olan zədə səbəbindən iştirak etmədi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kairna Aznavuryan "Mən Bakıya qayıtmaq istərdim" - Memo.ru". 2013-09-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-08-11.
**Karine Ğazinyan** — Ermənistan Respublikası xarici işlər nazirinin müavini (2009–2011).

Həyatı
------

Karine Ğazinyan 1955-ci ildə İrəvan şəhərində anadan olub. 1977-ci ildə İrəvan Dövlət Universitetinin alman dili fakültəsini bitirib.

Təhsilini başa vurduqdan sonra 4 il Mozambikdə SSRİ səfirinin köməkçi-katibi, 1983–1988-ci illərdə Portuqaliyada SSRİ səfirinin köməkçisi vəzifələrində çalışıb.

1988–1992-ci illərdə Moskvada 31 nömrəli liseydə ingilis dili müəllimi, 1992–1994-cü illərdə İrəvan Dövlət Universitetində ingilis və portuqal dillərindən dərs deyib.

Ermənistanın Rumıniyada və Almaniyada fövqəladə və səlahiyyətli səfiri olub. 2009-cu il mart ayından 2011-ci il sentyabradək Ermənistan xarici işlər nazirinin müavini vəzifəsini tutub.

2011-ci il sentyabr ayında Ermənistan Respublikasının Böyük Britaniya və Şimali İrlandiyadakı səfiri təyin olunub.

Karine Ğazinyan 57 yaşında qəflətən Los-Ancelesdə müalicə olunduğu xəstəxanada əməliyyat zamanı vəfat edib.

Ermənistan Respublikasının Mxitar Qoş medalı və Rumıniya Böyük Xaç Ordeni ilə təltif olunub.

Ğazinyan rus, alman, rumın, ingilis və portuqal dillərini bilirdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ermənistanın Böyük Britaniya və Şimali İrlandiyadakı səfiri ölüb". 2012-12-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-09-13.
sceyeX document camera.
**Optik skaner** (optical scanner) – kağızda və ya başqa daşıyıcıda olanları xüsusi proqram təminatının (məsələn, qrafikanın oxunması və ya simvolların optik tanınması) köməyilə oxuyaraq, açıq və tünd (və ya rəngli) nöqtələr yığınını rəqəmli siqnala çevirən daxiletmə qurğusu. Quruluş özəlliklərinə görə skanerlərin bir neçə növünü fərqləndirirlər: planşet skanerlər (FLATBED SCANNER), səhifə skanerləri (PAGE SCANNER), slayd skanerləri (SLIDE SCANNER), əl skanerləri (HANDHELD SCANNER). Ən çox yayılmış növü planşet skanerlərdir ki, orada darayıcı qurğu tərpənməz sənəd boyunca hərəkət edir. Skanerlər adi faksimil operatorlarda olduğu kimi, baxdıqları kağızı tərpənməz baxış mexanizmi üzəri ilə hərəkət etdirə də bilər. Bəzi xüsusi skanerlər videosiqnalı proqram təminatı vasitəsilə emal olunmaq üçün rəqəmli siqnala çevirən standart videokamera ilə də işləyir. Əl skanerləri də çox tanınır; belə adlanmalarına səbəb istifadəçinin onları əllə tutaraq sənədin üzəriylə hərəkət etdirməsidir. Əl skanerləri ucuz olsalar da, onların baxış zonasının eni məhdud olur.

3D skanerlə köçürülmüş fayl

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Xarici keçidlər
---------------

Skaner nədir? Arxivləşdirilib 2017-05-28 at the Wayback Machine
Koordinat:Sky map 1s 54d 55,9sn; -9º 0' 1″

**NGC 757** - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismi. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. **E0** tipli  qalaktikadır. Amerika astronomu Ormond Stone tərəfindən 1885-ci ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 757: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 733 |
NGC 734 |
NGC 735 |
NGC 736 |
NGC 737 |
NGC 738 |
NGC 739 |
NGC 740 |
NGC 741 |
NGC 742 |
NGC 743 |
NGC 744 |
NGC 745 |
NGC 746 |
NGC 747 |
NGC 748 |
NGC 749 |
NGC 750 |
NGC 751 |
NGC 752 |
NGC 753 |
NGC 754 |
NGC 755 |
NGC 756 |
**NGC 757** |
NGC 758 |
NGC 759 |
NGC 760 |
NGC 761 |
NGC 762 |
NGC 763 |
NGC 764 |
NGC 765 |
NGC 766 |
NGC 767 |
NGC 768 |
NGC 769 |
NGC 770 |
NGC 771 |
NGC 772 |
NGC 773 |
NGC 774 |
NGC 775 |
NGC 776 |
NGC 777 |
NGC 778 |
NGC 779 |
NGC 780 |
NGC 781 |
NGC 782



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Bıçaq Qiymə
**Bıçaq Qiymə** — Ərdəbil bölgəsinə aid ənənəvi yemək.

Lazım olan ərzaqlar
-------------------

* 400 qram qıyılmış qoyun əti
* 4 baş soğan
* 4 ədəd yumurta
* Yarım stəkan badam dilimləri
* Yarım çay qaşığı zəfəran tozu
* 2 ədəd dəfnə yarpağı
* 1 litr su
* 100 qram kərə yağı
* 1 yemək qaşığı limon suyu və ya abqora
* Lazım olan miqdarda ədviyyələr (İstiot, sarıkök, darçın, hil, duz və ...)

Hazırlanma qaydası
------------------

Dilimlənmiş badamları təxminən 2 ilə 3 saat suda isladıb, süzməkdən sonra biraz kərə yağına qovurun. 

Dilimlənmiş soğanları kərə yağı ilə qızılı rəngə çevirikənə kimi qovurun. Sonra ət suyu şirəsi çəkilənə kimi soğan içərisində dəfnə yarpağı ilə əti qovurun, qovurarkən ətə ədviyyat əlavə edin və bir az qızardın.

Əti qovurduqdan sonra ətini bişirmək üçün üstünə bir az su tökün. Ət bişdikdən sonra qızardılmış dilimləri zəfəranla əlavə edin.

Pörtləmə suyu az və lazımlı miqdarda olduqda, yumurtaları bir-bir yeməyin üstünə verib və sarısının üzərinə bir az zəfəran səpin.

Sonda yumurtalar bağlamaq üçün qabın qapağını bağlayın. Yumurta bişdikdən sonra qaranı istədiyiniz plov ilə süfrəyə verib və zəfəranlı düyünün yanında isti soğanla süfrəyə verin.

Bu yemək zəfəran plovu ilə süfrəyə verilə bilər. Habelə yumurtaları ayrıca qızardıb süfrəyə verərkən yeyə bilərsiniz.

Görüntülər
----------

* 
* 
*

İstinadlar
----------

* Beytutə

* Çişi

* Nəmnak
**Karfagen əməliyyatı** — İkinci Dünya müharibəsi zamanı, 21 mart 1945-ci ildə Birləşmiş Krallığın Kopenhagenə (Danimarka) təşkil etdiyi hava hücumu. Əməliyyat nəticəsində 145 danimarkalı mülki şəxs həlak olmuşdur. Əməliyyatın hədəfi Gestaponun şəhərin mərkəzində yerləşən "*Shellhus*" qərargahı idi. Qərargahda sənədlər saxlanılmış və dindirilmə zamanı Danimarka vətəndaşlarına işgəncə verilmişdir. Danimarka müqaviməti uzun müddətdir ki, britaniyalılardan qərargaha hücum təşkil etməyi tələb etmişdi. Hücum nəticəsində qərargah binası məhv olmuş, 18 məhbus azad edilmiş və nasist antimüqavimət fəaliyyəti dayandırılmışdır. Hücumun bir hissəsi səhvən qərargah binasından təxminən 1.6 km (1 mil) cənub-qərbdə olan məktəbə yönəldilmişdir. Bu səbəbdən də itkilər arasında 86-sı məktəbli, 18-i isə yetkin olmaqla 125 danimarkalı mülki şəxs var.

Populyar mədəniyyətdə
---------------------

Hücumdan bəhs edən "*Gözümdəki kölgə*" adlı Danimarka filmi 2021-ci ilin oktyabrında Danimarkada nümayiş etdirilmişdir. "Netflix" filmi 2022-ci ilin mart ayında "Bombardman" adı altında buraxmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Moore.* "'The Bombardment': Netflix Releasing WWII Danish Movie in March 2022". What's on Netflix. 10 February 2022. 3 February 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 March 2022.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | BNF: 125686453 · LCCN: sh2004004766 · SUDOC: 034994629 |
**Oqtay Əli oğlu Haqverdiyev** (15 may 1936, Bakı – 12 mart 2017, Bakı) — Azərbaycan Respublikasının əməkdar dövlət qulluqçusu, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Maliyyə-kredit şöbəsinin sabiq müdiri, iqtisadiyyat nazirinin keçmiş müavini, əməkdar iqtisadçı.

Həyatı və Fəaliyyəti
--------------------

Oqtay Haqverdiyev 1936-cı il mayın 15-də Bakıda anadan olub. 1955-ci ildə orta məktəbi bitirəndən sonra O, Xalq Təsərrüfatı İnstitutuna daxil olmuş, 1960-cı ildə oranı uğurla bitirmişdir. Fəaliyyətinə sovxoz təsərrüfatında başlamış, daha sonra o, Tədqiqat İnstitutunun baş elmi işçisi vəzifəsində çalışmışdır. Sonrakı illərdə aspiranturada təhil almış, təchizat nazirliyində çalışmış, eyni zamanda Bakı un, qarışıq yem zavodu direktoru vəzifəsinə köçürülmüşdür. 1970-ci ildən Dövlət Planlaşdırma Komissiyasında (sonradan İqtisadiyyat Nazirliyi) işləmişdir. Haqverdiyev baş iqtisadçıdan İqtisadiyyat nazirinin müavini vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir.

Keçmiş SSRİ hökumətinin qərarı görə, Dövlət Plan Komissiyasının əməkdaşı olaraq, O, baş Laos (1981–84 illəri il), Vyetnam (1988) və Yəməndə (1989–90) nazirlərin baş müşaviri kimi işləməyə təyin edildi. Haqverdiyev Azərbaycan və Almaniya, Səudiyyə Ərəbistanı və Qazaxıstan arasında iqtisadi əməkdaşlıq üzrə üç hökumətlərarası komissiyasının üzvü, eləcə də "- Azərbaycan Avropa Birliyi" komitəsinin işçi qrupunun üzvü olmuşdur.

Haqverdiyev müstəqillik illərində hökumətin "1997–99 Azərbaycanda struktur tənzimlənməsi proqramları və iqtisadi artım", "mütəşəkkil cinayətkarlıq və korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə", "Dövlət idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi konsepsiyası", "Qiymətli kağızlar haqqında", "yoxsulluğun azaldılması üçün Dövlət Proqramı" s. qanun layihəsi və proqramının birbaşa yaradıcılarından olmuşdur. Xidmətlərinə görə Oktay Haqverdiyev Qırmızı Bayraq ordeni və SSRİ-nin "Əmək veteranı" medalı və Laos Xalq Demokratik Respublikasının ikinci ən böyük "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir. Azərbaycan iqtisadiyyatındakı fəaliyyətinə görə 22 iyun 2006-cı ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar dövlət qulluqçusu" adı ilə təltif olunub.

Oktay Haqverdiyevin son iş yeri — Azərbaycan Nazirlər Kabineti maliyyə və kredit şöbəsinin müdiri vəzifəsi idi. İyul 2007-ci ildə təqaüdə çımışdır. Hər kəs onu yüksək səlahiyyətli peşəkar və açıq, gülərüz insan kimi təsvir edirdi. O, yüksək dövlət vəzifələrində işləyən zaman həmişə dialoqa hazır idi və milli iqtisadiyyatın ən kəskin problemlərini qabardırdı. Ölkənin Əməkdar İqtisadçı, bazar iqtisadiyyatının inkişafına tərəfdarı idi, biznesə dövlətin qeyri-müdaxiləsini müdafiə edirdi, mövcud hökumətin nazirlikləri və idarələrinin minimuma endirilməsi israr edirdi. O, dəfələrlə müxtəlif proseslərlə bağlı öz fikirlərini ifadə edir və müstəqil Azərbaycanın milli iqtisadiyyatının inkişafı üçün çox təkliflər etmişdir.

Oqtay Haqverdiyev 12 mart 2017-ci ildə 80 yaşında Bakıda vəfat edib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2017-03-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-13.
2. ↑  "Tanınmış iqtisadçı və dövlət xadimi Oqtay Haqverdiyev vəfat etdi". 2017-03-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-13.
***Oksetan***- (C3H6O ) -bir oksigen atomu saxlayan, oksigen tərkibli dördüzvlü doymuş heterotsiklik birləşmədir. Rəngsiz mayedir, suda, etanolda, dietil efirində və polyar üzvi birləşmələrdə yaxşı həll olur.

Alınması
--------

Oksetan 3-hallogen-1-propanola (və ya onların mürəkkəb efirlərinə) qələvilərin təsiri ilə alınır. Bu zaman oksetan həlqəsinin qapanması ilə daxilimolekulyar alkilləşmə hadisəsi baş verir. Belə ki, əvəz olunmamış oksetan 1500C-də kalium hidroksidin təsiri ilə 3-xlorpropilasetatın tsiklləşməsi ilə alına bilər. Bu zaman çıxım təqribən 40%-ə yaxın olur.

* ClCH2CH2CH2OCOCH3 + 2KOH → (CH2)3O + CH3COOK + KCl + H2O

Oksetanın başqa metodla sintezi 1,2-əvəzli karbonil birləşmələrinin fotokimyəvi üsulla alkenlərə çevrilməsinə əsaslanır (Paterno-Byuxi reaksiyası).cenrter 
Bu cür tsiklobirləşmədə karbonil komponenti kimi alifatik və aromatik aldehid və ketonlar, xinonlar və digərləri, alkenlər kimi alitsiklik və tsiklik olefinlər, bəzi heterotsikllər (məsələn furan) və keteniminlər istifadə oluna bilər. Qeyrisimmetrik əvəzli alkenlərdən istifadə etdikdə isə oksetanın izomerləri alınır.

Reaksiya qabiliyyəti
--------------------

Oksetan sadə tsiklik efirdir və uyğun reaksiya qabiliyyətinə malikdir. Oksetanın molekulu müstəvi quruluşludur, gərginləşmiş sadə efirlərə nəzarən elektron sıxlığı oksigen atomunda yüksək, α- carbon atomlarında isə aşağıdır. Bununla yanaşı gərgin vəziyyətdə olmayan sadə efirlərlə müqayisədə dördüzvlü həlqənin gərginləşmiş vəziyyətdə olması, karbon atomlarının elektrofilliyinin və oksigen atomunun nukleofilliyinin yüksək olması səbəblərindən oksetan və onun homoloqları üçün xarakterik reaksiyalar həlqənin açılması ilə gedir:

(CH2)3O + RNH2 {\displaystyle \to } RNH(CH2)3OH
(CH2)3O + RMgX {\displaystyle \to } R(CH2)3OH
(CH2)3O + HCl {\displaystyle \to } Cl(CH2)3OH
Oksetan qeyripolyar həlledicilərdə Lüis turşularının iştirakı ilə polimerləşir:

n(CH2)3O → (CH2CH2CH2O)n

Mənbə
-----

* C.R.Noller (1955), "Trimethlylene oxide" Org.Synth.29:92

1. 1 2  Oxetane (ing.).
2. ↑  *Bradley J. Williams A. J. Andrew S.I.D. Lang* Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset. // *Figshare* 2014. doi:10.6084/M9.FIGSHARE.1031637.V2
**Qəhrəman mirzə Əbdüssəməd mirzə oğlu Salur** (21 yanvar 1871, Tehran – 1 oktyabr 1945, Tehran) — Qacar şahzadəsi, əyalət valisi, tarixçi.

Həyatı
------

Əbdüssəməd mirzənin ikinci oğlu Qəhrəman mirzə Salur 21 yanvar 1871-ci ildə Tehran çəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl saray təhsili almışdı. İngilis və fransız dillərini bilirdi. Eynəssəltənə ləqəbi daşıyırdı. Həmədanın valisi, Nəhavəndin, Qəzvinin hakimi olmuşdu.

Qəhrəman mirzə Salur Fars əyaləti qoşunlarının komandanı, Xəmsənin hakimi vəzifəsini icra etmişdi.

Qəhrəman mirzə Salur sərtip (briqada generalı) rütbəsi daşıyırdı.

Qəhrəman mirzə Salur bir çox tarixi kitabların və xatirənin müəllifidir. 

Qəhrəman mirzə Salur 1 oktyabr 1945-ci ildə vəfat edib.

Ailəsi
------

Qəhrəman mirzə Salur Zeynəb xanımla ailə qurmuşdu.Məsud mirzə, Abbas mirzə adlı oğlanları vardı.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu. Qacarlar və Qacar kəndi. Bakı: Şuşa, 2008, 334 səh.

Xarici keçidlər
---------------

* Genealogy of Saloor family
* Maryam Saloor, Iranian Potter, Ceramist and Sculptor, descendant of Ezz ed-Dowleh
* Qəhrəman mirzə Salur farsca
* Qəhrəman mirzə Salurun kitabları
**Karisimbi** — Virunqa dağlarının vulkanik zəncirinə aid və Ruandanın ən yüksək nöqtəsi sayılan yatmış vulkan. Hündürlüyü 4507 m və bununla da Böyük Rift Dərəsinin bir hissəsi olan 8 dağdan ibarət dağ silsiləsinin ən yüksəyidir.

Karisimbi adı Ruanda dilindən "amasimbi" sözündən əmələ gəlib və mənası *qar* deməkdir. Vulkanının zirvəsində qarı əsasən quru mövsümü ərzində, iyun, iyul və avqust aylarında görmək olar.

Karisimbi və Bisoke dağları arasında, yalnız bu ərazidə yaşayan dağ qorillalarını canlı izləmək məqsədi ilə Dayan Fossi tərəfindən əsası qoyulmuş Karisoke araşdırmalar mərkəzi yerləşir.

Həmçinin bax
------------

* Ruandadakı vulkanların siyahısı

İstinadlar
----------

1. ↑  Karisimbi Arxivləşdirilib 2022-09-22 at the Wayback Machine// Global Volcanism Program. Smitsonian İnstitutu

Xarici keçidlər
---------------

* "Karisimbi". Global Volcanism Program. Smitsonian İnstitutu
* "Volcan Karisimbi, Rwanda/Congo DRC". Peakbagger.com. İstifadə tarixi: 2019-03-29.
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Rauf.
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: İsmayılov.

**Rauf Əbdülhüseyn oğlu İsmayılov** (28 iyun 1957, Mingəçevir – 14 aprel 2021) — Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının və Azərbaycan Reklamçılar İttifaqının üzvü, keçəçi rəssam, Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin müəllimi.

Həyatı
------

1957-ci ildə Mingəçevir şəhərində anadan olub. 1974–1976-cı illərdə Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbində, 1980–1986-cı illərdə Muxina adına Sankt-Peterburq Rəssamlıq İnstitutunun hazırlıq şöbəsində, 1986–1991-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İncəsənət Universitetinin rəssamlıq fakültəsində təhsil alıb.

Fəaliyyəti
----------

Keçədən hazırlanan yüzlərlə əsərin müəllifi olan Rauf İsmayılov "Ana məhəbbəti", "Hünər meydanı", "Fəryad", "Gəl rəqs edək", "Gecə görüntüləri", "Qurtuluş", "Məhəbbət sorağında", "Tənha ağac" və s. əsərlərin müəllifidir. 2002-ci ildə "Humay" milli mükafatına, 2005-ci ildə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının təsis etdiyi Soltan Məhəmməd adına xüsusi mükafata, 2005–2006-cı illərdə İran İslam Respublikasının, 2006-cı ildə Alman səfirliklərinin xüsusi diplomlarına layiq görülüb. 2006-cı ildə Bakı şəhərində "Həyatın bir anı", 2009-cu ildə "Ulu sənət", 2010-cu ildə "Ulu xalq – ulu sənət" adlı fərdi sərgiləri təşkil olunmuşdur.

Mənbə
-----

* Rauf İsmayılov Arxivləşdirilib 2011-08-07 at the Wayback Machine

Qalereya
--------

* Əsərləri
* Müəllifi Rauf İsmayılov olan əsərMüəllifi Rauf İsmayılov olan əsər
* Müəllifi Rauf İsmayılov olan əsərMüəllifi Rauf İsmayılov olan əsər
* Müəllifi Rauf İsmayılov olan əsərMüəllifi Rauf İsmayılov olan əsər
* Müəllifi Rauf İsmayılov olan əsərMüəllifi Rauf İsmayılov olan əsər
* Müəllifi Rauf İsmayılov olan əsərMüəllifi Rauf İsmayılov olan əsər
**Rauf İsmayılzadə Yusif oğlu** (7 yanvar 1936-cı il, Gəncə - 2015-ci il, Gəncə) ― Prezident mükafatçısı (2008), sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru(1972).

Həyatı
------

Rauf İsmayılzadə 7 yanvar 1936-cı ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 1956-cı ildə Gəncə Musiqi Texnikumunu bitirən İsmayılzadə daha sonra Göygöl rayonunda tar müəllimi kimi çalışmağa başlamışdır. Rauf İsmayılzadə 1958-1963-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının Xalq musiqi nəzəriyyəsi şöbəsində təhsil davam etdirmişdir. Konservatoriyada təhsilini başa vurduqdan sonra 1963-cü ildə Gəncə Musiqi Texnikumunda musiqi nəzəriyyəsi üzrə müəllim kimi fəaliyyət göstərmişdir. Pedaqoji fəaliyyətlə yanaşı, yaradıcılıqla da məşğul olan Rauf İsmayılzadə 500-dən artıq elmi və publisistik məqalənin, 20-ə yaxın kitabın müəllifidir.

1981-ci ildə Gəncədə Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının Gəncə şöbəsi yaradılımış və Rauf İsmayılzadə də həmin şöbədə məsul katib vəzifəsini icra etmişdir. Alim həm də ictimai xadim kimi fəaliyyət göstərmişdir. Belə ki 1981-1985-ci illər ərzində Gəncə şəhəri, Kəpəz rayon Sovetinin deputatı seçilmişdir. 

Rauf İsmayılzadə 1 iyun 1994-cü ildən Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının Gəncə şəhər şöbəsinin sədri seçilmişdir. O, 1965-ci ildə AMEA-nın Mədəniyyət və İncəsənət İnstitutunun dissertantı olmuş və 1972-ci ildə sənətşünaslıq elmləri namizədi elmi adını qazanmışdır. 

* SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının üzvü (1976)
* Əmək veteranı (1988)
* Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü (1996)

Kitabları
---------

* "Nizaminin musiqi dünyası" (2001)
* "Gəncədə ilk musiqi məktəbi" (2004)
* "Muğam rəngləri" (2005)
* "Fikrət Əmirov haqqında xatirələr" (2006)
* "Ulu Öndər Heydər Əliyevin kəlamları" (2007)
* "Gəncənin musiqi mədəniyyəti" (2008)

Vəfatı
------

Rauf İsmayılzadə 2015-ci ildə Gəncə şəhərində vəfat etmişdir.

Mükafatları
-----------

Rauf İsmayılzadə 2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Prezident mükafatına layiq görülmüşdür.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Gəncənin ilk elmi dərəcəli sənətşünas alimi Rauf İsmayılzadə vəfat edib" (Azərbaycan). trend.az. 9-6-2015 tarixində arxivləşdirilib.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  "Rauf İsmayılzadə" (PDF) (Azərbaycan). anl.az/down. 2021-05-25 tarixində arxivləşdirilib (PDF).

Ədəbiyyat
---------

Rauf İsmayılzadə "Azərbaycan musiqi rəngləri" - Bakı: İşıq, 1985.- 41, [3] s.
**Vilyam Adams** (*ing.* William Adams; 24 sentyabr 1564, Cillinhem[d], Kent qraflığı – 16 may 1620[…], Hirado[d], Naqasaki prefekturası) – XVII əsrdə Yaponiyada yaşamış ingilis dənizçi və tacir. Tokuqava İeyasu tərəfindən ona Miura yarımadasında torpaq verildiyi üçün Yaponiyada **Miura Ancin** (三浦按針?, *azərb.* "Miura şturmanı"‎) adı ilə tanınmışdır. O, Yaponiyaya çata bilən ilk ingilis şəxs hesab olunur.

Həyatı
------

Vilyam Adams 1564-cü ildə İngiltərənin Kent qraflığının Cillinhem şəhərində doğulmuş, gəmiqayırma sahəsində işləməyə başlamışdır. 1598-ci ildə bir holland flotuna şturman kimi qatılmış, bir neçə bədbəxt hadisədən sonra qəzalı vəziyyətdə olan gəmisi *"Liefde"* ilə 1600-cü ilin aprelində Yaponiyanın Kyuşu adasına çatmışdır.

Tokuqava İeyasu onunla dostluq əlaqələri qurmuş, onu maliyyə nümayəndəsi, xəbərverən, şturman, gəmiqayıran və tərcüməçi kimi vəzifələrə təyin etmişdir. Bunun sayəsində Adams Yaponiyada varlı şəxsə çevrilmiş, 80-ə yaxın xidmətçiyə və öz mülkünə sahib olmuşdur. Rəsmi iş çərçivəsində bütün Yaponiyanı gəzmişdir. İeyasunun dəstəyi ilə ingislərə və hollandlara məktublar yazmış, onları Yaponiya ilə ticarət etməyə dəvət etmişdir. Hollandlar 1611-ci ildə Yaponiyaya gələndə Adams tərcüməçi və nümayəndə qismində onlarla görüşmüşdür. O, ingilis tacirlərə də kömək etmiş, lakin onun Yaponiyadakı fəaliyyəti həmvətənlərinin xoşuna gəlməmiş, onu "milliləşdirilmiş yaponiyalı" hesab etmişdirlər. Adams Koxinxina, Siam və Okinavada da ticarətlə məşğul olmuşdur.

İeyasunun ölümündən sonra Adamsın Yaponiyadakı təsiri azalmışdır. O, 16 may 1620-ci ildə ingilis və holland ticarət postlarının yerləşdiyi Hiradoda ölmüşdür. Adams yapon qadınla evlənmiş və ondan iki uşağı olmuşdu.

İrsi
----

Adamsın Miura yarımadasındakı mülkü olan Hemi ərazisində hər il onun şərəfinə festival keçirilir. Burada onun həyat yoldaşının və uşaqlarının qəbirləri yerləşir. Onun həyatı bir neçə əsərin mövzusu olmuşdur. İngilisdilli yazıçı Ceyms Klavell 1975-ci ildə onun həyatı əsasında "Şoqun" romanını yazmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  William Adams // Gran Enciclopèdia Catalana (kat.). Grup Enciclopèdia, 1968.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18  Kodansha Encyclopedia of Japan

Ədəbiyyat
---------

* Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). I cild (A–Conso). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 11. ISBN 0-87011-621-5. İstifadə tarixi: 13 avqust 2022.
Türk bölgələr fraksyonuna qoşulan millət vəkillərinin imzaları
**Türk Bölgələr Fraksiyası** İran İslami Şura Məclisində 2016 Oktiyabr ayının sonunda 100 Güney Azərbaycanlı və başqa Türk dilli deputatların imzası ilə qurulub və rəsmiləşən İran məclisində daxili fraksiyadır.

Fraksiyanın qurumu
------------------

25 millət vəkili fraksiyanın mərkəzi şurasında üzv olacaqlar. Bu fraksiyanın başqanlığı üçün, səslər icmayi ilə Məsud Pezeşkiyan (Təbriz, Azərşəhr və Üskü vəkili), birinci başqan yardımcısı Nadir Qazipur (Urmu millət vəkili), ikinci başqan yardımcısı Rza Kərimi (Ərdəbil millət vəkili) seçildilər. Məhəmməd Həsənnijad (Mərənd millət vəkili) və Şahabəddin Bimiqdar (Təbrizin başqa millət vəkili) fraksiyanın katibləri (dəbirləri) və Zəhra Sai (Təbriz millət vəkili) isə fraksiyanın danışanı seçildilər.

Fraksiya məqsədi
----------------

Bu fraksiyanın məqsədi Türkdilli millət vəkillərinin zərfiyyətindən Güney Azərbaycan və başqa Türk dilli məntəqələrin problemlərini aradan qaldırılmaqdır.

Qaynaq
------

* Türk nüfüslü məntəqələr deputatlarının fraksiyonun quruluşu (Bağlantı)
* Sayi xəbər verdi: Pezeşkiyan başçılığı ilə Türk dilli bölgələr fraksiyonunun quruluşu (Bağlantı)
**Türk Dövlətləri Təşkilatının bayrağı** – Türk Dövlətləri Təşkilatı tərəfindən istifadə olunan bayraq.

22 avqust 2012-ci ildə Bişkekdə təşkil olunan Türk Şurasının II Zirvə görüşündə qəbul edilmişdir. 12 oktyabr 2012-ci ildə isə İstanbulda üzv ölkələrin bayraqları ilə birlikdə Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayev və Türkiyə prezidenti Abdullah Gül tərəfindən dalğalandırılmışdır.

Dizaynı
-------

Bayrağın dizaynı üzv ölkələrin bayraqlarında olan ünsürlərin bir araya gətirilməsi ilə yaradılmışdır. Azərbaycan bayrağının ulduzu, Qazaxıstan bayrağının rəngi, Qırğızıstan bayrağının günəşi və Türkiyə bayrağının ayparasından istifadə edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Logo ve bayrak Türk Konseyi Üye Devletlerinin ulusal bayraklarından unsurları içermektedir". turkkon.org. 24 iyun 2020 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  "Türk Konseyi'ne dört ülkeden ortak bayrak". hurriyet.com.tr. 24 iyun 2020 tarixində arxivləşdirilib.
3. ↑  "Gül Ve Nazarbayev, Türk Konseyi'nin Bayrağını Göndere Çekti Kaynak: Gül Ve Nazarbayev, Türk Konseyinin Bayrağını Göndere Çekti". tkihaber.com. 24 iyun 2020 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "Güçlü kardeşlik bağları Türk Konseyi bayrağı altında yeni boyutlar kazanacak". 24 iyun 2020 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Türk Konseyi Bayrağı Göndere Çekildi
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Tariyel Abdullayev.

**Tariyel Abdullayev** (tam adı: *Tariyel Oruc oğlu Abdullayev*; 1949, Şamxor rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ – 27 yanvar 1990, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Qanlı Yanvar şəhidi.

Həyatı
------

1949-cu ildə Şamxor rayonunda (indiki Şəmkir rayonu) anadan olmuşdur. Bakıda 54 nömrəli tam orta məktəbi bitirmişdir. 4 nömrəli tikinti idarəsində rəngsaz işləmişdir. Bəhruz və Firuz adlı iki oğlu yadigar qalmışdır.

Qanlı Yanvar faciəsi
--------------------

XI Qızıl Ordu meydanında güllə yarası almışdır. Güllə arxadan dəymiş, qarın nahiyəsindən çıxmışdır. Xəstəxanaya aparılarkən maşın yenidən atəşə tutulmuş və aşmışdır. Tariyel Xəstəxanada 4 saat əməliyyat stolunda olmuş, işıqlar söndüyündən şam işığında əməliyyatı davam etdirilmişdir. İkinci dəfə yanvarın 22-də cərrahiyyə əməliyyatı aparılmış, lakin bu əməliyyatlar heç bir müsbət nəticə verməmişdir. Yanvarın 27-si aldığı xəsarətlərdən vəfat etmişdir.

Şəhidlər xiyabanında dəfn olunmuşdur.

Ünvan
-----

Bakı, 5-ci mikrorayon, Tağızadə küçəsi, ev 38, mənzil 14.

Qeydlər
-------

1. **^**  Rafiq Səməndər öz kitabında doğulduğu kəndin Dəllər Cəyir, Qulu Kəngərli isə öz kitabında doğulduğu kəndin Qaranüy olduğunu yazmışdır.

Həmçinin bax
------------

* "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adı alanların siyahısı
* Azərbaycan Respublikasının Azadlıq uğrunda mübarizlərinin siyahısı
* Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunanlar

İstinadlar
----------

1. ↑  ""20 Yanvar Şəhidi" fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 17 yanvar 2000-ci il tarixli 259 saylı **Fərmanı**". 2022-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-07-17.
2. ↑  "Şəhidlər" (PDF). 2022-10-05 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2022-10-05.
3. ↑  "Qara Yanvar şəhidləri" (PDF). 2015-07-17 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2015-07-17.
**Türx axını** (*türk.* Türk Akını, *rus.* Турецкий поток) ya da rəsmi adı ilə **TürkAxın** — Rusiyadan başlayıb Qaradəniz üzərindən Türkiyəyə köçürülməsi planlanan təbii qaz boru xətti layihəsinin adı. Layihənin tövsiyəsi Türkiyəyə etdiyi bir dövlət ziyarəti vaxtı 1 dekabr 2014 tarixində Rusiya dövlət başçısı Vladimir Putin tərəfindən edildi. Daha əvvəlcədən edilməsi planlanan "Cənub Axın Layihəsi"nin yerini alan layihə 10 oktyabr 2016 tarixində imzalanan Dövlətlərarası Müqavilə ilə rəsmiyyət qazanmışdır.

Boru xəttinin Anapa yaxınlarındakı Russkaya kompressor dayanacağından başladılması planlanarkən, Türkiyəyə haradan giriş edəcəyi hələ qərar bağlanmamışdır. Xəttin Türkiyədəki başlanğıc nöqtəsinə qərar verildiyinə "Gazprom"un boru döşəmə işlərinə tezliklə başlaması gözlənilməkdədir. Həmçinin iki dənə boru döşəmə gəmisi Qaradənizdə hal-hazırda gözləyir.

Boru xəttinin planlanan təxmini daşınma tutumu ildə 31.5 milyard kub metrdir. Türkiyənin bu layihədən ildə 15.75 milyard kub metr təbii qaz alması və qalan 15.75 milyard kub metr qazın Avropaya ixrac edilməsi düşünülür. Ancaq, Türk-Yunan sərhədində Avropaya köçürüləcək təbii qaz xəttinin bu miqdarı daşımaq üçün yetərli tutumu olmadığı tərəfdən narahatlıqlar da vardır. Avropa Enerji Komissiya başçısı Maroş Şefçoviç isə tövsiyə edilən boru xəttinin müştərilərinin tələblərini aşdığını müəyyən edir. Nəticə olaraq Rusiya ilə Türkiyə arasındakı müzakirələr hələ tamamlanmış deyildir.

Türkiyə və Rusiya arasındakı ilk birbaşa təbii qaz boru xətti olan Mavi axın 2005-ci ildə dövriyyəyə girdi. Daha sonra genişləndirmə planı çərçivəsində adı "Cənub axını" olaraq dəyişdirildi. 2009-cu ildə Rusiya dövlət başçısı Putin, Qaradənizin altından keçərək Samsundan Ceyhana qədər uzanan və həmçinin Suriya, Liviya, İsrail və Kipri də ehtiva edən "Mavi axın 1" layihəsini açıqladı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Turk Stream". 2017-06-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-04.
2. ↑  "Putin:Russia Cannot Continue South Stream Construction in Current Situation". 2016-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-04.
3. ↑  ""Russia drops South Stream gas pipeline plan"". 2014-12-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-04.
4. 1 2  ss441.pdf
5. 1 2 3  "Launch date of Turkish Stream not to differ much from South Stream schedule - Gazprom". 2015-01-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-04.
6. ↑  "Game on for 'Turkish Stream'". 2015-01-25 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-04.
7. ↑  "Russia's New Turkish Stream Gas Strategy More Bark Than Bite". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-04.
8. ↑  "EU Energy Chief Says Russia's Turkish Stream Gas Project Won't Work". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-04.
9. ↑  Presses Ahead With Plan for Gas Pipeline to Turkey
10. ↑  "Gazprom, Turkey Revive and Reconfigure Blue Stream Two". 2016-03-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-04.
**Şərqi Timor dövlət himni** — **«Pátria»** (*azərb.* «Vətən»‎). Birinci dəfə 28 noyabr 1979-cu (Protuqaliyadan İstiqlal Bəyannaməsi günü) ildə ifa olunub. Ondan sonra 7 dekabr 1979-cu ildə indoneziyalı qoşunlar Şərqi Timora daxil olunmuşdular. Qoşunlar çıxandan sonra, 20 may 2002-ci ildə Şərqi Timor son olaraq azadlığın alandan sonra **«Pátria»** dövlət himni himni elan ifa olunmu.dur.
Musiqini qoşan — Afonsu Redentor de Araju (*port.* Afonso Redentor de Araújo), sözlərinin müəllifi — Fransişku Borja da Koşta (*port.* Francisco Borja da Costa). Fransişku Borja da Koşta İndoneziya ilə işğal birinci günüdə öldürülmüşdür. Bugünkü vaxtda himn ancaq portuqal dilində ifa edilir, tetum dilində (ölkənin dövlət və rəsmi dili) versiyası yoxdur.

Himnin sözləri
--------------

### Portuqal dilində sözləri

Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.
Vencemos o colonialismo, gritamos:
abaixo o imperialismo.
Terra livre, povo livre,
não, não, não à exploração.
Avante unidos firmes e decididos.
Na luta contra o imperialismo
o inimigo dos povos, até à vitória final.
Pelo caminho da revolução.
### Azərbaycan dilinə tərcümə

Vətən, Vətən, Şərqi Timor, bizim ölkəmiz.
Şörhət bizim azadlığımızın insanlarına və qəhrəmanlarına.
Vətən, Vətən, Şərqi Timor, bizim ölkəmiz.
Şörhət bizim azadlığımızın insanlarına və qəhrəmanlarına.
Müstəmləkəçiliki utarıq və deyəriq:
"Ləğv imperializmi!".
Azad torpaq, azad xalq,
Yox, yox, yox əməliyyata!
İrəli, birli, bərk, güclü,
İmprerializmnən döyüşə,
Xalqın düşməniylə, qələbəyə qədər.
İnqilab yoluynan.

Xarici keçidlər
---------------

* Şərqi Timor dövlət himni YouTube'da

| ⛭Asiya dövlət himnləri |
| --- |
| Dövlət himnləri | Azərbaycan • Bəhreyn • Banqladeş  • Butan  • Bruney  • Çin Xalq Respublikası  • Ermənistan  • Əfqanıstan  • Gürcüstan • Hindistan  • İndoneziya  • İran  • İraq  • İsrail  • Yaponiya • İordaniya • Qazaxıstan • Şimali Koreya  • Koreya Respublikası  • Küveyt  • Qırğızıstan  • Kambociya  • Kipr Respublikası  • Laos  • Livan  • Malayziya  • Maldiv adaları  • Monqolustan  • Myanma  • Nepal  • Oman  • Pakistan  • Filippin  • Qətər  • Rusiya  • Səudiyyə Ərəbistanı • Sinqapur  • Şri-Lanka  • Suriya  • Şərqi Timor  • Tayvan (münaqişəli)  • Tacikistan  • Tailand  • Türkiyə  • Türkmənistan  • Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri  • Özbəkistan  • Vyetnam  • Yəmən |
| Regional himnlər | Abxaziya (münaqişəli)  • Adıgeya (Rusiya)  • Altay Respublikası (Rusiya)  • Başqırdıstan (Rusiya)  • Çeçenistan (Rusiya)  • Dağıstan (Rusiya)  • Fələstin Dövləti (münaqişəli)  • İraq Kürdüstanı (İraq)  • Kalmıkiya (Rusiya)  • Qaraçay-Çerkesiya (Rusiya)  • Şimali Kipr Türk Respublikası (münaqişəli)  • Şimali Osetiya (Rusiya)  • Saxa Respublikası (Rusiya) • Siqhizm himni (Siqlər) • Cənubi Osetiya (münaqişəli)  • Tatarıstan (Rusiya) • Tıva (Rusiya)  • Tibet (münaqişəli) |
| Asiya Təşkilatları | ASEAN |
| Keçmiş dövlət himnləri | Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı (1944-1991) |
**Nihonqi** (日本紀) və ya **Nihon Şoki** (日本書紀), — Antik Yaponiyanın tarixinə dair yazılmış ikinci ən qədim əsər (720-ci il).[1][2]

Haqqında
--------

«Kociki» adlanan dini və əbədi abidənin tərtib edilməsindən cəmi səkkiz il sonra, yəni 720-ci ildə, ikinci bir salnamə meydana çıxdı, işıq üzü gördü. Bu kitab əslində mifoloji salnamə – qanun namə idi. Bu «Nihonqi» idi. Bu məcəllə şahzadə Tonerinin rəhbərliyi altında hazırlanmışdı. Bu kitab qədim Çin dilində yazılmışdı. Bu abidənin «Kodziqi»dən fərqləndirən formal cəhət ondan ibarətdir ki, burada fiksasiya üsulundan istifadə edilmişdir: yəni «Nihonqi» xronikası qədim Çin ədəbi dilində bəzi fonetik üslubları təqlid etmək yolu ilə yazılıb, lakin hər iki xronikanın yazılmasında məqsəd birdir: hökmranlıq edən sülalənin legitimliyi, yəni qanuniliyi. Lakin burada hakim sülaləsinin adı çəkilmir. Burada yalnız allah Amatarasu yüksək dərəcəyə qaldırılırdı və belə inama işarə vurulurdu ki, bütün imperatorların və hakimlərin əsli-kökü ilahi mənşədəndir. [1]

### Məzmunu

Nihonqinin məzmunu zəngindir. Burada bu və ya başqa bir əsatirin bir neçə variantı verilir, hökmdarların əməllərindən geniş surətdə bəhs edilir. Onlar haqqında hekayət 697- ci ilə qədər gedib çıxır. («Kociki»də hadisələr Suyxonun hakimiyyəti dövrünə qədər, yəni 628-ci ilə qədər davam edir) Buddizmlə bağlı olan nə varsa «Nihonqidə» öz əksini tapıb, «Kociki» isə Buddizm haqqında məlumat yoxdur, Yapon tarixçiləri «Nihon Şoki»nin kompilyativ xarakterini göstərir. (Kompilyasiya – müxtəlif əsərlərdən istifadə edilən, yaradılan əsər, orijinal olmayan əsər).

Müqayisə edilən hər bir xronikada ilk hökmdarların xronologiyasında və hadisələrin təsvirində yarı əfsanəvi təsvir hiss olunur: məlumatların, informasiyaların təsvirində əsaslandırılmış faktlar yoxdur, xüsusən Suykonun hakimiyyət illərinin (628) təsvirində «Nihonqi xronikası Yaponiyada sülalələr haqqında gələcək salnamələrin əsasını, bünövrəsini təşkil edir. Onun mifoloji hissəsi ilə Şintoizmin yazılı kanonların sistemə salmaq üçün mühüm addım sayıla bilər. 8-ci (VIII) əsrdən başlayaraq sarayda açıq qiraətlər keçirilməyə başlandı. Belə qiraət günlərində «Nihonqi»dən çox istifadə edilirdi və bu iş daimi xarakter daşıyırdı. 

### Mənbələri

Tarixçilər Nihonşoki adlanan bu xronikanın yaranmasında yeddi mənbədən istifadə olunduğunu da qeyd edirlər. Bu mənbələr aşağıdakılardan ibarətdirː 

1. Hakim saray başçısı haqqında rəvayət hakimin adı, onu genealogiyası, onun haqqında ən mühüm rəvayətlər və s.;
2. Başqa aristokratik dairələr haqqında birinci mənbədə deyilənlərə oxşar rəvayətlər;
3. Yerli, lokal hadisələr, rəvayətlər;
4. Hakim saray adaminen illik fəaliyyəti haqqında hekayətlər;
5. Bu və ya başqa hadisələr haqqında şəxsi mülahizələr;
6. Budda məbədləri haqqında qeydlər və 7) Koreya və Çin xronikaları. [1][2]

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Bədəlzadə A. Yapon ədəbiyyatı tarixi. Bakı, 2016, s. 31-32
2. 1 2  Aston, William George (1896). Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697. 1. London: Japan Society of London. English translation
**Yusuf Dəmir** (*türk.* Yusuf Can Taşar, 2 iyun 2003, Vyana, Avstriya) — cinah mövqeyində oynayan türk əsilli avstriyalı futbolçu. Avstriya milli futbol komandasında və La Liqa təmsilçisi olan Barselona klubunda çıxış edir.

Həyatı
------

Yusuf Dəmir 2003-cü il iyunun 2-də Avstriyanın paytaxtı Vyanada, ailəsinin kökləri Türkiyənin Trabzon şəhərindən olan türk ailəsində anadan olmuşdur.

Klub karyerası
--------------

### Rapid Vyana

26 may 2019-cu ildə Yusuf Dəmir Rapid Vyana ilə müqavilə imzaladı. Dəmir peşəkar debütünü 14 dekabr 2019-cu ildə Admira üzərində 3-0 liqa qalibiyyətində Rapid Vyana ilə etdi. 15 sentyabr 2020-ci ildə Dəmir UEFA Çempionlar Liqasının üçüncü təsnifat mərhələsində "Gent"ə 1-2 hesablı məğlubiyyətdə qol vurdu. O, 17 il, 3 ay və 10 gün sonra, Gerd Vimmerdən sonra UEFA Çempionlar Liqasında qol vuran ən gənc futbolçu oldu.

### Barselona

2021-ci ilin iyulunda Barselona Yusuf Dəmiri Rapid Vyana-dan 500.000 avroya bir mövsümlük icarəyə götürdüklərini və gələcəkdə 10 milyon avroya Yusuf Dəmiri komandaya transfer edə biləcəklərini elan etdi.

31 avqust 2021-ci ildə Barselona, Yusuf Dəmiri, əsas komanda oyunçusu kimi qeydiyyatdan keçdirdi. O, daha əvvəl Usman Dembele-nin geyindiyi 11 nömrəli formanın sahibi oldu.
Niger çayı yağışlar mövsümündə (Mali, 2001.)
**Nigerin daxili delta** — Mali ərazisində, Niger çayının orta axarında yerləşən daxili delta. Bəzən **Masina** adı ilə tanınır.

Təsviri
-------

Delta 425 uzunluğa və 87 km enə malikdir. Nigerin əsas qollarınfdan biri olan Bani çayının yatağında vaxtı ilə axarsız bir göl olmüşdür. Hazırda bu ərazidə yalnız yağıçlar mövsümündə göl əməllə gəlir. Bu sulu ərazidə çoxlu sayda canlıları müşahidə etmək mümkündür. Dörd ay müddətində(iyuldan oktyabra qədər) ddeltanın sahəsi 3,9 mın. km²-dən 20 min. km² qədər artır.

Əhali
-----

Deltanın yerləşdiyi ərazidə Fulbe və Doqon xalqları yaşayır. Burada dənli bitkilər, çəltik əkilir. Ərazi həmdə mühün heyvandarlıq bölgəsidir. Üstəlik delta Mali əhalisinin balıq və su məhsullarına olan tələbatın böyük bir hissəsini özündə cəmlədirir. 

Daxili deltanın yerləşdiyi ərazidə olan şəhərlər: Ke-Masina, Tombuktu, Ponti, Serave və Cenne.

Tarixi
------

Nigerin daxili deltası qədimdə Afrika xalqları tərəfindən istifadə edilmişdir. XV əsrə qədər ərazi Mali imperiyasına məxsus olmuşdur. Sonradan bölgə Sonqay imperiyasının tərkibinə qatılmışdır. XIX əsrə qədər isə Massina dövlətinin tərkibinə daxil olmuşdur. Öklənin paytaxtı Hamdullahi 1820-ci ildə inşa edilmişdir. Bu paytaxt 1862-ci ildə Ticanii Ömər əl-Həca tərəfindən ələ keçirilmişdir. Bir müddət sonra bölgəni fransizlar işğal etmişdir. Region Mali dövlətinə 1960-cı ildə onun müstəqillik etməsindən sonra dövr edilmişdir.

Ekologiya
---------

Mövsümü bataqlıq və daxili deltanın gölü Ramsar konvensiyasıçərcivəsində qorunur. 1987-ci ildə qorunmaya üç obyekt salınmışdır:Xoro və Debo gölləri, Seri kompleksi. Qorunan ərazilərin ümümi sahəsi 1620 km²-dir. Sahel bölgəyə yaxınlığı və bu ərazinin artması, üstəlik daxili deltada ilbəil yağıntının azalması Masinaüçün böyük təhlükədir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Inland Niger Delta, Mali : Image of the Day". 2011-11-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-11.
2. ↑  "Inner Niger Delta flooded savanna (World Wildlife Fund)". 2008-09-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-11.

Mənbə
-----

* Inland Niger Delta | Heilbrunn Timeline of Art History | The Metropolitan Museum of Art