recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jan Batist Sey** (*fr.* Jean-Baptiste Say; 5 yanvar 1767[…], Lion – 14 noyabr 1832) — fransız iqtisadçısı

Həyatı
------

Jan Batist Sey 1767-ci ildə Lion şəhərində tacir ailəsində anadan olmuşdur. O, yaxşı kommersiya təhsili almış, iqtisadi biiklərini müstəqil surətdə artırmağa olduqca böyük səy göstərmiş, akademik seçilmiş, Paris Universitetinin və Fransanın digər tədris ocaqlarının siyasi iqtisad professoru olmuşdur. Sey özünü Adam Smitin etibarlı şagirdi, onun baxışlarının yalnız sistemləşdiricisi, sadələşdiricisi və geniş formada yayıcısı adlandırmasına baxmayaraq o, faktiki olaraq öz nəzəzriyyələrini yaratmışdır. Sey amillər nəzəriyyəsini Smitin "dəyərin gəlirdən ibarət olması" fikrindən yaratmışdır. Sey proteksionizmin əleyhinə olmuş və onun "bazarlar" qanunu merkantilizmin fiziokratik tənqidinin tərkib hissəsidir.

Əsərləri
--------

* Siyasi iqtisad traktatı və yaxud sərvətin əmələ gəldiyi, bölüdürüldüyü və istehlak olunduğu üsulun sadə şərhi (1803)
* Siyasi iqtisadın katexizisi(traktatın qısa şərhi) (1817)
* Siyasi iqtisad kursu (6 cildlik), (1828-1830)

Həmçinin bax
------------

* Sey qanunu

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  Jean Baptiste Say // Babelio (fr.). 2007.
3. 1 2  Find a Grave (ing.). 1996.
4. ↑  *Moiroux J.* Le cimetière du Père-Lachaise (fr.). Paris: 1908. P. 311.
5. ↑  LIBRIS. 2012.
**Ambar** — Kutaisi quberniyasının Raçin qəzasında (indi Qudauta rayonunda) kənd adı.

Toponimkası
-----------

Gürcücə yazılışı Ambari. Yerli tələffüz forması Əmbərli.Azərbaycanın Ayrum mahalında (indiki Gədəbəy rayonunda) Ambar və indi Salyan rayonunda Abadkəndin qədim adı Ambar(Yurd Bazar Ambarçı) kənd adları ilə mənşəcə eynidir.Azərbaycanda bir dağ Ambardağ adlanır.XIX əsrin əvvəllərində kənddə Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. Həmin əsrin 70-ci illərində Borçalı qəzasının Trialeti kənd icmasına mənsub məntəqələrdən idi. XIX əsrdə Dağıstan əyalətinin Kürə nahiyəsində Ambartəpə,Azərbaycanda Zaqatala dairəsində Ambarçay (digər adı Qanlıqobu),Lənkəran qəzasında Amburdərə,Qars əyalətinin Ərdahan dairəsində Ampur toponimləri ilə mənaca eynidir. Ehtimal ki, Ambar tayfa adıdır.Çin Türküstanında Kaşqar şəhərinin bir hissəsi mənbələrdə Anbarçi adlanır. Orta əsrlərdə Fərat çayı üzərində Anbar mahal adı ilə əlaqələndirilə bilər. Bəzi tədqiqatçılara görə türk dillərində ambar, ampar"su anbarı","məhsuldar torpaq" və s.mənalardadır.

Həmçinin bax
------------

Kutaisi quberniyası

Xarici keçid
------------

femida.az

İstinad
-------

1. ↑  B. Budaqov, Q. Qeybullayev. Gürcüstanda Türkmənşəli Toponimlərin izahlı lüğəti
**Maks Eyve** (d.  20 may 1901-ci il — 26 noyabr 1981-ci il) — Hollandiya şahmatçısı və riyaziyyatçısı, şahmat üzrə beşinci dünya çempionu (1935-1937), beynəlxalq qrosmeyster (1950). M.Eyve Aleksandr Alexina qarşı oyunda qalib gələrək dünya çempionu olub.

1970-ci ildə Eyve FİDE-nin prezidenti seçilib və həmin vəzifədə bir müddət işləyib (1970-1978).

Şahmat karyerası
----------------

Eyve təhsildə olduğu kimi, şahmatda da yaşıdlarını qabaqlayıb. 1913-cü ildə 12 yaşlı Maks Amsterdam şahmat klubunun üzvü olaraq turnirlərdə iştirak etməyə başladı. Bu klubda o, müharibəyə görə Hollandiyaya keçən görkəmli şahmatçılarla tanış olur. Bu tanışlıq onun istedadının inkişafında böyük rol oynayır.

1918-ci ildə məktəbi bitirdikdən sonra Eyve Amsterdam univeristetinin riyaziyyat fakültəsinə daxil olur. Tezliklə o, Hollandiyanın ən güclü şahmatçılarından biri olur. Bir il sonra Eyve beynəlxalq turnirlərdə çıxış etməyə başlayır. Amma ilk çıxışları uğursuz olduğundan özünü elmə sərf etməyə qərar verir. 1921-ci ilin yanvarında riyaziyyat üzrə namizədlik imtahanını müvəffəqiyyətlə verərək, ali məktəb müəllimi diplomu alır. Bundan sonra yenidən şahmat oynamağa başlayır. O, şahmata elmi tədqiqat predmeti kimi baxırdı. Şahnmat nəzəriyyəsini diqqətlə öyrənir, debütdəki bütün yenilikləri sistemləşdirirdi.

Artıq 1920-ci illərin axırlarında Eyvenin adı dünyanın ən güclü qrosmeysterləri arasında çəkilir. 1926-1927-ci illərdə o Aleksandr Alexinlə birinci görüşünü keçirir və 4,5:5,5 hesabı ilə uduzur. Sonar isə gənc şahmatçının qələbələr dövrü başlayır. 1928-1935-ci illər aralığında keçirilən bir neçə beynəlxalq turnirdə qalib gəlir.

Maks Eyve — Aleksandr Alexin
----------------------------

Eyvenin şahmat karyerasının zirvəsi 1935-ci ildə Alexinlə şahmat tacı uğrunda keçirdiyi görüş olmuşdur. Matçın şərtinə görə 30 görüşdə 15,5 xal toplayan şahmatçı qalib gəlirdi. Matçın startı hollandiyalı üçün uğursuz olur, hesab 4-cü görüşdən sonra 3:1, 9-cu görüşdən sonra isə 6:3 Alexinin xeyrinə idi. Lakin görüşdən-görüşə xallar arsındakı fərq azalır. Artıq 24-cü görüşdən sonra xallar bərabərləşir — 12:12.

Bu andan başlayaraq, Eyve hesabda irəli çıxır. Sonuncu görüş ərəfəsində Hollandiyalı 15:14 hesabı ilə irəlidə idi. Alexini ancaq qələbə qane edirdi. Lakin Eyve inamla oynayaraq, görüşü heç-heçə başa çatdırır.

Revanş oyunu 1937-ci il (Maks Eyve— Aleksandr Alexin)
İki ildən sonra revanş matçında Eyve Alexinə məğlub olur. Sonralar Eyve yazırdı:

> 
> 1935-ci ildə çempion olarkən mən Alexindən zəif oynayırdım. İki ildən sonra gücləndim, lakin uduzdum... Yuli Sezar haqlı imiş: Qazanılmış qələbəni müdafiə etmək, onu qazanmaqdan çox çətinmiş
> 
> 

.

Əsərləri
--------

O, şahmat ədəbiyyatçısı kimi də böyük miras qoyub getmişdir. Eyve şahmat nəzəriyyəsi və praktikasının bütün sahələrinə aid "Mittelşpil", "Endşpil" kimi silsilə fundamental kitablar, şahmat dərslikləri yazmış, qəzet və jurnallarda bir sıra diqqətçəkən məqalələrlə çıxış etmişdir.

Eyve həyatı boyu 90 turnirdə və 30 matçda iştirak etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Maktutor riyaziyyat tarixi arxivi.
**Kəpəz Nəşriyyatı** (*fr.* Les Éditions Kapaz) - Fransanın Strasburq şəhərində yerləşən və əsasən Azərbaycan Ədəbiyyatı ilə bağlı kitabların çap edilməsi ilə məşğul olan nəşriyyat. Bu nəşriyyatın təsisçiləri: Dilbadi Qasımov, Jan-Emmanuel Medina və Nicat Kasimov.

Nəşriyyatın loqosu əsasən Qərbi Azərbaycanda, Kiçik Qafqazda, Gəncə şəhəri yaxınlığında yerləşən Kəpəz dağından ilhamlanıb.

Nəşriyyat haqqında
------------------

Kəpəz Nəşriyyatı 2018-ci ilin avqust ayında Fransanın Strasburq şəhərində yaradılmışdır. Nəşriyyatın üç əsas təsisçisi mövcuddur ki, bunlar Nicat Kazımov, Dilbadi Qasımov və Jan Emmanuel Medinadır. Nəşriyyat tərəfindən bu günə qədər Azərbaycan ədəbiyyatının bir çox nümunəsi fransız dilinə tərcümə edilərək, çap olunmuşdur. Bu kitablardan Əhməd bəy Ağaoğlunun *Müsəlman dünyasında islahatlar* (*fr.* La Réfome du Monde Musulman) və Nəriman Nərimanovun Bahadır və Sona (*fr.* Bahadir et Sona) əsərlərini göstərmək mümkündür. 

Eyni zamanda Azərbaycan SSR Əməkdar incəsənət xadimi olmuş Hüseyn Abbaszadənin *Haradansınız Müsyö Abel?* (*fr.* Vous êtes d'ou Monsieur Abel?) romanı və *Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası - XIX əsrdən günümüzə* (*fr.* Anthologie de la littérature azerbaïdjanais, XIXe siècle à nos jours) adlı kitabı da nəşriyyat tərəfindən çap edilmişdir. Üzeyir Hacıbəyovun qardaşı Ceyhun Hacıbəylinin oğlu olmuş, mühacir ədəbiyyatının görkəmli simalarından olan Timuçin Hacıbəylinin *Mühacirlərin həyatı* (*fr.* La vie d’émigrés) adlı kitab, nəşriyyatın çap etdiyi kitablar arasındadır. 

Kəpəz Nərşiyyatı klassik Azərbaycan ədəbiyyatı nümunələrini çap etməklə yanaşı, müasir dövr Azərbaycan yazıçılarının bir sıra əsərlərini də, çap etməklə məşğuldur. Bu əsərlərdə nümunə olaraq Azərbaycan detektiv yazıçısı, nasir, publisist, Azərbaycan Respublikasının xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevin *Aşkar Metamorfoz* (*fr.* Une métamorphose certaine) əsərinin nəşriyyat tərəfindən fransız dilinə tərcümə edilməsini göstərmək mümkündür.

İstinadlar
----------
**Susa qətliamı** və ya **Yolaç kəndi qətliamı** — 26 iyun 1992-ci ildə Türkiyədə, Silvanın Yolaç (Susa) kəndindəki məsciddə namaz qılan 10 nəfərin PKK üzvləri tərəfindən gülləbaran edilərək qətlə yetirildiyi qətliam.

Qətliam
-------

Saat 22:30 radələrində Silvanın Yolaç kəndinə PKK yaraqlılarından ibarət böyük bir qrup basqın etmişdir. PKK döyüşçüləri kəndin ətrafına nəzarəti ələ keçirdikdən sonra Yolaç kənd məscidinə doğru irəliləmişdilər. Camaatı məsciddən çıxaran PKK yaraqlıları başda imam olmaqla bir qrupu ayıraraq yerə yıxmış və onları güllələmişdir.

Hadisə şahidlərinin ifadələrinə görə, öldürülənlər hər gecə namaz qılmaq üçün məscidə gəlirmişlər. Hadisə baş verən gecə məsciddə olanlardan biri su içməyə çıxan zaman məscidin mühasirəyə alındığını görmüşdür. Məscidi əhatə edənlər əsgər olduqlarını və Bismildən gəldiklərini bildirmişdilər. Bundan sonra məsciddə olanlar işlərinə davam etmişdilər, lakin daha sonra PKK yaraqlıları məscidə daxil olaraq oradakıları qətlə yetirmişdilər. Məscidin imamı Haluk Fidancı da daxil olmaqla 10 nəfər hadisə yerində həlak olmuşdur. Hücum nəticəsində yaralanan 4 nəfərə Diyarbəkir Tibb Fakültəsi və Silvan Dövlət Xəstəxanasında tibbi yardım göstərilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bal, İhsan; Özkan, Emre.* "PKK (Partiya Karkeren Kürdistan-Kürdistan İşçi Partisi) TERÖR ÖRGÜTÜ KRONOLOJİSİ (1976 – 2006)" (PDF). USAK. 20 yanvar 2016 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib.
2. 1 2  "PKK kana doymuyor". Milliyet. 27 iyun 1992. səh. 17.
**Kalka** (fr. calque — kopiya) ya da **Hərfi tərcümə**; linqvistikada başqa dillərin söz, ifadə və frazaların, dil vahidinə uyğun olaraq hərfi tərcümə ilə mənimsənilməsi.
Kalkaların yaranmasına gətirən mənimsəmə üsulu *kalka* ya da *kalkalaşdırmaq* adlanır.
Kalkanın öyrənilməsiylə linqvistika, leksikoloqiya və tərcüməşünaslıq məşğul olur. 
Kalkalar dil daşıyıcılarının, xarici dilin məişətə və elmə xarici mənimsəmələrin kəskin artımına - müxtəlif tarixi mərhələlərdə Azərbaycan dilinə ardıcıl olaraq fars, ərəb, rus, alman, fransız, ingilis dillərindən, birbaşa reaksiya kimi yaranıb. 
Bəzi, məsələn island dillində, kalkalaşdırma - praktiki olaraq xarici leksikanın yeganə assimilyasiya vasitəsidir. 
Linqivistikada aşağıdakı kalka növləri var:
sözyaradan kalka;
semantik kalka;
frazeoloji kalka;
yarımkalkalar;
yalançı kalkalar.
Sözyaradan kalkalar - xarici sözün bir dildən o biri dilə morfemlərlə tərcüməsindən əldə edilir.
Kalka adətən mənimsənilmiş söz kimi duyulmur, çünki öz dilinin morfemlərindən ibarət olur. Buna görə bu sözlərin gerçək mənşəyi, çox vaxt bu barədə ilk dəfə bilən insan üçün gözlənilməz olur.

* Sözyaradan kalka -məsələn *göydələn* sözü, rus *neboskreb* sözündən o isə öz növbəsində ingilis *sky-scraper* sözündən yaranıb.

*Yarımada* - (rus) *poluostrov*, (alman) *halbinsel*, 
insanpərvərlik - (rus)çeloveçnost, (alman) Menshclichkeit və sairə.
*əlyazma*- *rukopis*
*yarımköçürücü* (rus) *poluprovodnik*, (ingilis)*semiconductor*

* Semantik kalka - xarici sözün təsiri altında yeni məna daşımağa başlayır. Məsələn *əsmək* rus dili vasitəsilə, alman dilindən *kiminsə qayğısına qalmaq* mənasında işlənir.
* Frazeoloji kalkalar - məsələn **özünü ələ al** - rus **vozmi sebya v ruki** sözbirləşməsindən yaranıb, o isə öz növəsində uyğun alman frazasından.


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Dilçilik** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**Uğurlar, Çak** - Deyn Kuk və Cessika Albanın baş rolları paylaşdığı 2007-ci il amerikan romantik komediya filmi. Filmdə qadınlar Cakla seks etdikdən sonra "həyatlarının tək sevgilərini" tapırlar.

Məzmun
------

1985-ci ildə bir yığıncaqda cənnətdə yeddi dəqiqə oynarkən 10 yaşındakı Çarli Çak Loqan onunla seks etmək istəyən Anişa adlı qotik bir qızı öpməyi rədd edir. Əvəz olaraq Anişa Çarliyə lənətlənir. Beləliklə, yatdığı hər qadın Varlidən ayrılır və tezliklə başqa biriylə evlənir.

İllər ötür, Çarli otuzlu yaşlarında uğurlu diş həkimidir və ənyaxın dostu Stu ilə eyni yerdə işləyir. Çak sevgilisi Karola onu sevdiyini deyə bilmir və sahildə onunla sekslə məşğul olarkən ondan ayrılır. Ayrılmadan sonra Çak və Stu Cakın köhnə sevgililərindən Keytin toyuna getməyə qərar verirlər. Keytin toyunda Çak Ceym Vekslerə aşiq olur. Ceym bacarıqsız, amma çəkici və mehriban dəniz bioloqudur. Sonda toy bitir və görünüşə görə, hərə öz yoluna gedir. Pinqvinlərlə işləyərdən Ceym sürüşür və dişini qırır. Dişini düzəltdirmək üçün Çakın yanına gedəndə Çak ondan ödəmə yerinə onunla vaxt keçirməsini istəyir. Başlanğıc Ceym istəksiz olsa da, sonda qəbul edir. Bu arada Stu Çak onlarla sexs edən kimi qızların evləndiklərinə fikir verir. Axırda Stu Çakı müayinəyə gələn bütün qadınlarla yatmağa razı salır (Çak hələ öz "bacarığından" xəbərsizdir) və günahkar hiss etmədən müxtəlif qadınlarla seks etməkdən yaxşı bir şey olmadığı fikrini müdafiə edir. Ancaq çox sayda qadınla yatdıqdan sonra Çak Çeym ilə ciddi bir şey istədiyinə qərar verir. Ceymlə yatmamışdan əvvəl Stu ona Karol daxil yatdığı bütün qadınların evləndiklərini deyir. Eyni şeyin Ceymdə də olacağından qorxan Çak ondan qaçınmağa başlayır.

Stu Çakı razı salır ki, obez bir qadınla seks eləsin və daha aonra onun evlənib-evlənmədiyini görmək üçün izləyərək lənəti test eləsinlər.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. ↑  .
3. ↑  .
4. ↑  .
**Baklan buxtası**, və ua **Mançjur** — Böyük Pyotr körfəzinə daxil olan çoxsaylı buxtalardan biri. Yapon dənizi akvatoriyasına daxildir. XIX əsrin 80-90-cı illərdən «Mançjur» kononer qayığının şərəfinə adlandırılmışdır. Hazırkı ad 1972-ci ildə Uzaq Şərqdə çin mənşəlli adların dəyşdirilməsi zamanı qoyulmuşdur. Su səthinin sahəsi 22,7 km² təşkil edir.

Coğrafiyası
-----------

Mançjurka çimərliyi
Baklan buxtası Klerka yarımadasının sonucunda yerləşən burunla Bryusa yarımadasında yerləşən Çirok burnu arasında qəralaşır. Buxtanın çıxacağında iki ada yerləşir: Sibiryakov və Antipemko. Cənub-qərb sahillərini Klerka yarımadasının şimal-şərq sahilləri təşkil edir. Şimal-şərq sahilləri qumlu çimərlikdən ibarətdir. Burada Poyma çayının mənsəbi yerləşir. Bu hissədə buxtanın dibi 5 metrdir. əsasən qumdan ibarətdir. Şimal sahilləri hündür və qayalıdır. Poyma çayının buxtaya töküldüyü hissə meşə və kolluqlar, cənub hissə isə kol və otlarla örtülüdür. Buxtada sahillərə doğru getdikcə dərinlik azalır. Buxtanın dibi əsasən qumdan təşkil olunmuşdur nadir hallarda isə daşlara rastlanılır. Onlar əsasən su altı daşlardılar. Onların hündürlüyü 2,4 metrdir. Nerpa burnu yaxınlığında hündürlüyü 3,9 metr olan rif vardır. Nerpa burnu otla örtülsədə qayalıdır. Burnun cənub ətəkləri boz rəngdədir. Burundan qərbdəki sahillər isə hamardır. Nerpa burnundan şimal-şərqdə dərinliyi 7 metr olan bankə vardır. Çayların buxtaya töküldüyü hissələr alçaqdır. Əsasən ot və kollarla örtülüdür. Mənsəndə çayın eni 75 metr, dərinliyi isə 0,6—0,8 metrdir. Mənsəbdən 2 mil aralıda isə dərinlik 2 və ya 2,5 metrə çatır. Dərinliyi 4,5 metr bankı Poyma çayından şərqdə yerləşir. Şirok burnu qayalıdır və Baklan buxtasının şimal çıxışını təşkil edir. Çirok urnundan şərqdə rif yerləşir. Burada rifin hündürlüyü 0,8 metrdir

Turizm
------

SAhil xətdinin girintili-çıxıntılı olması səbəbindən burada çoxlu sayda kiçik buxtalar əmələ gəlir. Burada 4 km uzunluğu olan çimərlik, laqun və dil vardır. Demək olar ki ona tökülən çayların mənsəbi dayazdır. Onlar buxtaya tonlarla qum gətirir. Sahillərində olan çimərliklərin eni 30-100 metr arsında dəyişir. Sahillərində ördək və vağlar yuva qurur

Qabarma elədə böyeük düyildir. Günlük 16-17 sm, maksimum isə 50 sm-dir. 
Yayda sahil sularında suyun hərarəti 26 °C və yuxarı olur. Avqustda orta temperatur 21-22 °C-dir.
Qışda yanvardan marta qədər buxta buzla örtülür.

İstinadlar
----------

1. ↑  ГИС "ПримGPS" ФГУП "Приморское аэрогеодезическое предприятие"
2. ↑  "Навигационное описание залива Петра Великого". 2012-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-23.
3. ↑  Shamora.info Бухта Баклан Arxivləşdirilib 2016-10-02 at the Wayback Machine
**Taqanroq mayakı** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində 1815-ci ildə inşa edilmişdir. Bina meteo nəzarət məqsədi ilə təsis edilmişdir. Meteostansiyası Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri, Şevçenko küçəsi, ev 143 ünvanında yerləşir.

Tarixi
------

1815-ci ilin mayında Taqanroq şəhərində, Azov dənizinin sahilində ilk hidroloji meteostansiya açılmışdır. Bu şəhərin iqtisadi cəhətdən inkişaf etməsi və mühün limsn şəhərinə çevrilməsi ilə əlaqadar formalaşmışdır. Stansiya Taqanroq kişi gimnaziyasında 1833-cü ilin aprelinə qədər fəaliyyət göstərmişdir. Araşdırmalar nəticəsində əldə edilən məlumatlar ictimai açıq yerlərdə göstərilirdi. 1865-ci ildə şəhərin maksimal və minimal temperaturu göstərilirdi.

1870-ci illərdə «Taqanroq» meteostansiyası Flaqman enişi rayonunda yerləşirdi. 1880-ci ildə Taqanroq mayakı inşa edildikdən sonra şəhər meteostansiyası bura köçürülmüşdür. Yüz il müddətində meteostansiya mayakın ətrafında fəaliyyət göstərmişdir. Müddətlə meteostansiyanın avadanlıqları yenilənirdi. XIX əsrdə avadanlıqlar olduqca sadə olmuşdur. Hava haqqında məlumatlar xüsusi siqnallarla nəzarətçi gəmilərə ötürülürdü. Teleqraf kəşf edildikdən sonra informasiya digər limanlara asanlıqla ötürülürdü. Havanın temperaturu gündə dörd, dənizdə axınlar isə üç dəfə məlumatlandırılırdı. Temperaturun ölçülməsi, yağıntının miqdarı hesablanan jurnallar bu gündə saxlanılır. XX əsrin əvvəllərində meteostansiyada radiodan istifadə edilməyə başlanmışdlr. Araşdırma işləri 1917-ci ildən 1921-ci ilə qədər fəaliyyətini dayandırmışdır.

Meteostansiya 1941-ci ildə işğal ilə əlaqədar fəaliyyətini dayandırmışdır. 1943-cü ilin dekabrında isə şəhər işğaldan azad edilmişdir. Meteostansiya XXI əsrdə belə fəaliyyətini davam etdirir. Onun yerləşdiyi ərazi 26 х 26 metr sahəni əhatə edir.

2015-ci il məlumatına görə meteostansiyada dəniz rejimi ölçülür və havanın çirklənmə monitorinqi aparılır. Araşdırma üçün distansion qurğulardan istifadə edir. 2015-ci ildə stansiya 200 illiyini qeyd etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Энциклопедия Таганрога, Ростов-на-Дону. Ростиздат, 2003". 2017-03-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-19.
2. ↑  "В мае исполняется 200 лет со дня открытия первой в Приазовье метеорологической станции". 2017-03-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-19.
3. ↑  "Таганрогской морской метеостанции исполнилось 200 лет". 2017-03-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-19.
**Birləşmiş Azadlıq Qüvvələri** (BAQ; *türk.* Birleşik Özgürlük Güçleri, BÖG) — Türkiyədən bir neçə inqilabi sosialist təşkilatın, xüsusən də Suriyada vətəndaş müharibəsi zamanı Rojava münaqişəsində fəal olan İnqilabçı Kommunardlar Partiyasının (DKP) birgə qürbətçi milisidir.

İspaniyada vətəndaş müharibəsinin Beynəlxalq Briqadalarından ilhamlanan milis 2014-cü ilin dekabrında Suriyanın Rojava muxtariyyətinin de-fakto daxilində olan Kobani şəhərində yaradılmışdır.

Türkiyə ilə mübahisə
--------------------

21 sentyabr 2015-ci ildə BAQ komandiri Əziz Gülər İŞİD-ə qarşı döyüşərkən minanın partlaması nəticəsində həlak olmuşdur. Onun cəsədi Türkiyəyə qaytarılmaq üçün [[Rəsulayn] xəstəxanasına aparılmışdır. Türkiyə hakimiyyəti onun cəsədini ölkəyə buraxmaqdan imtina etməsi mübahisələrə səbəb olmuşdur. Ailəsi Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə müraciət etməzdən əvvəl Suruç rayon rəhbərliyinə, Nazirlər Şurasının qərarına görə Türkiyə Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət etmişdi. 59 gündən sonra Gülərin cənazəsi Türkiyəyə daxil ola bilmiş və 22 noyabr 2015-ci ildə İstanbulda dəfn edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kadın Özgürlük Gücü kuruldu". Hawar Haber Ajansı. August 14, 2015. 2 May 2017 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: October 15, 2015.
2. ↑  "Governor once again rejects application of Rojava martyr Güler's family". Firat News Agency. 29 September 2015. İstifadə tarixi: 20 November 2015.
3. ↑  "Body of man killed in Syria while fighting ISIL allowed into Turkey after 59 days". Today's Zaman. 19 November 2015. 30 May 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 November 2015.
4. ↑  "Body of BÖG Commander Güler finally handed over to family". Firat News Agency. 19 November 2015. İstifadə tarixi: 20 November 2015.
5. ↑  "Kurdish commander killed in IS clashes buried in Istanbul". Yahoo! News. 22 November 2015. İstifadə tarixi: 24 November 2015.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* *The Carter Center.* "Foreign Volunteers for the Syrian Kurdish Forces" (PDF). Atlanta: Carter Center. 27 February 2017.
**Elmira Əmrahqızı** — tanınmış Azərbaycan jurnalisti, "Azadlıq" radiosunun Bakı nümayəndəliyinin rəhbəri (1993–1998), "Qızıl qələm" mükafatı laureatı. "Həsən Bəy Zərdabi" və "İlin qadını" mükafatlarına layiq görülüb.

Həyatı
------

Elmira Əmrah qızı Əhmədova 24 sentyabr 1952-ci ildə Ağstafa şəhərində anadan olub. 1958-ci ildə 24 saylı Dəmiryolu məktəbinə gedib. 1962-ci ildə məktəbi dəyişərək təhsili 1 saylı orta məktəbdə davam edib.

1969–1974-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Jurnalistika fakültəsində təhsil alıb.

1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin
Proqramların tərtibi şöbəsində işləyib.

"Bakı", "Baku", "Nezavisimaya qazeta" "Azərbaycan gəncliyi", "Ulduz",
"Azərbaycan qadını" və digər qəzet və jurnallarında işləyib.

1989–1990-cı illərdə "Azadlıq" qəzetində çalışıb.

1989-cu ildə "Kosmos uşaqlar üçün" adlı SSRİ jurnalistlərinin kosmosa göndərilməsi ilə
əlaqədar proqramının qaliblərindən biri olub.

1990-cı ildə "Azadlıq" radiosu ilə əməkdaşlığa başlayır.

1993–1998-ci illərdə "Azadlıq" radiosunun Bakı nümayəndəliyinin rəhbəri olub.

"Qızıl qələm", "Həsən Bəy Zərdabi" və "İlin qadını" mükafatlarına layiq görülüb.
27 fevral 1998-ci ildə dünyasını dəyişib. II Fəxri Xiyabanda dəfn edilib.

İki oğlu və iki nəvəsi var.

İstinadlar
----------

* Arxivləşdirilib 2013-12-25 at the Wayback Machine
* [modern.az ]
* Arxivləşdirilib 2016-03-10 at the Wayback Machine
**Müqəddəs Ruh kilsəsi** (pol. Kościół Świętego Ducha) – Polşanın Koden kəndində yerləşən katolik kilsəsi. Keçmişdə pravoslav kilsəsi olmuşdur.

Tarixi
------

Müqəddəs Ruh kilsəsi 1530-40-cı illərdə Pavel Sapeha tərəfindən öz qəsrində tikdirilmişdir. Kilsə onun ailəsinin dini ehtiyaclarını qarşılamaq məqsədilə qəsr kapellası kimi istifadə olunurdu. Əvvəlcə pravoslav kilsəsi kimi tikilsə də, daha sonra katolik kilsəsinə çevrilmişdir.

1680-ci ildə qəsrdə baş vermiş yanğın nəticəsində kilsəyə ziyan dəymişdir. 1783-cü ildə kazaklar kilsəni talan etmişdirlər. XIX əsrin əvvəlində kilsə fəaliyyətini dayandırmağa məcbur olmuşdur. XIX əsrin ortalarında kilsənin tağları çökmüşdür. 1960-cı illərdən etibarən kilsə sistematik olaraq bərpa olunur.

Memarlığı
---------

Kilsə qırmızı kərpiclərdən və qara zendrovka kərpiclərində tikilmişdir. Qərb fasadı üzərində müxtəlif fiqur motivləri olan şirli keramik plitələrlə bəzədilmişdir. Qərb fasadı dioqanal yerləşdirilmiş kərpiclərdən ibarət frizlə və ağ suvaqlı panellərlə bəzədilmiş hündür, üçbucaq damına görə fərqlənir. İkiqat və üçqat başlıqlı panellərin üzərində birqat və ikiqat başlıqlı yarımdairəvi panellər yerləşir. Dekorasiyanı damın kənarlarından uzanan dairəvi panellər tamamlayır. Bənzər, amma daha sadə dekorasiyalar şərq damında da yaradılmışdır.

Kilsənin interyeri almaz tağlarla əhatə olunan mərkəzi nefdən ibarətdir. Hazırlıq otağı beşik tağı ilə əhatə olunmuşdur. Gün işığı hər iki tərəfdən yarımdairəvi pəncərələrdən içəri düşür; okulyus qərb fasadından yerləşir. Həm şərq, həm qərb fasadında açılmış kiçik yarıqlar kilsənin çardağını işıqlandırır. Hazırlıq otağında kiçik pəncərə yaradılmışdır.

Mədəniyyətdə
------------

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------
**Linkoln milli ev-muzeyi** (*ing.* Lincoln Home National Historic Site) — tarixi binada ABŞ Prezidenti Abraham Linkoln və həyat yoldaşı Meri Todd Linkoln yaşamışdır. Bina İllinoys ştatının Sprinqfild şəhərində yerləşir. Linkolnlər bu evi 1844-cü ildə satın alıblar. Onlar burada 1861-ci ilə, Abraham Linkoln ABŞ Prezidenti seçilənədək yaşayıblar. Tarixi bina 4 blokdan və 1 qonaq otağından ibarətdir.

Abraham Linkolnin oğlu Robert Tod Linkoln 1887-ci ildə ailə evini İllinoys ştatına bağışlamışdır. O evin daim diqqətdə olmasını və ictimaiyyətə açıq olmasını istəyirdi. Ev və tarixi bölgə 18 avqust 1971-ci ildə ABŞ-nin Milli Tarixi Abidələri siyahısına salınmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *The National Parks: Index 2001–2003*. Washington: U.S. Department of the Interior. The NPS website for the park lists 1972; however the printed reference and the National Register listing both confirm 1971 as the establishment date.

Xarici keçidlər
---------------

* 

* Vikianbarda Linkoln milli ev-muzeyi ilə əlaqədar mediafayllar var
* nps.gov/liho/ — Linkoln milli ev-muzeyinin rəsmi saytı
**Ksonotlit (ekleit, curupait) Ca6 [Si6O17] (OH)2** 

—monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: nadir.

Xassələri
---------

Rəng – ağ, boz, bəzən solğun-çəhrayi;

Parıltı – liflər boyu ipəyi;

Şəffaflıq – qeyri-şəffafdır, lakin dənələrinin kənarları işıq keçirir;

Sıxlıq – 2,61–2,75;

Sərtlik – 5–6,5;

Ayrılma – {100} üzrə mükəmməl, {001 } üzrə orta;

Sınıqlar – tikanlı;

Başqa xassələr – çox özlüdür;

Morfologiya – kristallar: iynəvari,

Mineral aqreqatları: sıx və naziklifli kütlələr.

Mənşəyi və yayılması
--------------------

Ksonotlitin əmələ gəlməsi üçün ən əlverişli mühit ultraəsasi və əsasi süxurların əhəngdaşları ilə kontakt zonasıdır. Skarnlarda, serpentinitlərdə, orta və yüksək temperaturlu hidrotermal damarlarda qeyd edilir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: pektolit, prenit, kalsit. Mineralın tapıldığı yerlər: Sahil silsilələrinin kontakt zonaları, Riel adası (ABŞ); Tetela-de Ksonotola (Meksika); Bosso yarımadası (Yaponiya); Talnax (Rusiya) və b. Azərbaycanda ksonotlit Laçın və Kəlbəcər rayonlarının serpentinitlərində və Talışın subqələvi bazaltoid formasiyasının süxurlarında aşkar edilmişdir.

Tətbiqi
-------

Sementin mühüm komponentidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  rruff. International Mineralogical Association, Arizona Universiteti.
2. ↑  *Ralph J. Nikischer T. Mineralogy H. I. o.* Mindat.org (ing.): The Mineral and Locality Database. [Keswick, VA], Coulsdon, Surrey: 2000.

Mənbə
-----

* Azərbaycan mineralları. Bakı: Nafta-Press, 2004.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | Microsoft: 2776962427 |

* General Xonotlite Information
**Çarnli-Perski Evi** olaraq da bilinən **Ceyms Çarnli Evi** İllinoys ştatı, Çikaqo şəhəri, Qızıl Sahil məhəlləsində, Şimali Astor küçəsindəki tarixi bir ev muzeyidir. 1892-ci ildə inşa edilmiş, Sallivan Luis Henrinin az qalan yaşayış binalarından biridir. Ev, memarlıq tarixçiləri cəmiyyəti tərəfindən bir muzey və təşkilat qərargahı olaraq istifadə olunur. Ceyms Çarnli Evi 1998-ci ildə milli tarixi bir yer olaraq təyin olundu və tarixi yerlərin milli reyestrində yer aldı.

Təsviri
-------

Ceyms Çarnli Evi Çikaqonun Qızıl Sahilində, ticarət mərkəzinin şimalında, şimali Astor və şərqi Şiller küçələrinin cənub-şərq bölgəsində yerləşir. Bina üç hissəyə bölünmüşdür. Mərkəzi hissə daşlı pəncərələrlə əhatə olunmuşdur. Yuxarıda arxa divarın uçurulduğunu örtən bəzəkli taxta eyvan var. Yan hisslərin hər birində kərpic lintelləri ilə örtülmüş çəpər pəncərələr var. Üçüncü səviyyə, aşağı səviyyələrdən bir daş çubuğu ilə ayrılmışdır və hər hissədə iki dərin girintili kvadrat pəncərə movcuddur. Evin daxili hissəsi nisbətən düz xarici görünüşü ilə fərqlənir. Müxtəlif formalı və ölçülü şüşələri, qapıları olan daxili kitabxanalarla birlikdə yüksək keyfiyyətli ağac işləmələrinə malikdir. Əsas kitabxanada Afrika çəhrayı mərmər şöminesi var, yemək otağı isə Sallivan Luis Henrinin sevimli ağacından çox istifadə edilmişdir.

Tarixi
------

Qonşu bir binanın sökülməsindən sonra sağ tərəfdə əlavə bir bölmə əlavə edildi.
Ev təxmini on il müddətində ailəsi ilə birlikdə yaşayan Çikaqo meşəqıranı Çarnley üçün 1892-ci ildə tamamlandı. Bu müasir estetika klassik simmetrik bir forma kimi Sallivanın fərqli və orijinal dizaynıdır. Frank Lloyd Raytın dizayna nə dərəcədə təsir etdiyi dəqiq bilinmir, lakin bunun həm daxili, həm də xarici xüsusiyyətlərdə olduğu aydındır. Bina sonradan daşınmaz əmlaka investisiya qoyan *Valler* ailəsinin üzvlərinə məxsus idi. Ceyms Çarnli Evi 1986-cı ildə "*Skidmore, Owings & Merrill*" memarlıq firması tərəfindən satın alındı və sonradan bərpa edildi. Seymour Perski evi 1995-ci ildə satın almış və SAH-a bağışlamış, binanı Çarli Perskinin evinə çevirmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  "Charnley, James, House" (ingilis). tps.cr.nps.gov. 3 yanvar 2003 tarixində arxivləşdirilib.
3. 1 2  "NATIONAL HISTORIC LANDMARK NOMINATION" (ingilis). npgallery.nps.gov. 2020-02-20 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  *Wolfe, Gerard R.* Chicago: In and Around the Loop. New York, New York: McGraw=Hill. 1996. səh. 404–406. ISBN 0-07-071390-1..
5. ↑  ""Charnley–Persky House History"" (ingilis). www.sah.org. 2019-03-15 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Çarnli Evi veb saytı
* Ceyms Çarnli Evi haqqında bir sayt
* Ceyms Çarnli Evinin şəkilləri
Məzmun
------

Film 2006-cı il noyabr ayının 24-dən dekabrın 11-ə qədər bağlanan ANS televiziyasının 17 gününü əks etdirir. 17 gün bağlı qalan ANS televiziyası filmdə bağlanma səbəblərinə toxunmur, sadəcə olaraq o günləri bir daha xatırlayır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Müəllif :** Mir Şahin
**Prodüser :** Amil Hacıyev
**Rejissor :** Kənan Mustafayev
**Montaj :** Amil Hacıyev
**Montaj assistentləri :** Aydın Vəziroğlu, Ələkbər Azəroğlu
**ANS Qrafika :** Seymur Əlibəyov, Səməd Abbasov
**Arxivarius :** Gülnaz Əliyeva, Lamiyə Süleymanlı
**Operator :** Ramin Yaqubov
**Musiqisindən İstifadə edilən Bəstəkar :** Polad Bülbüloğlu ("Babək" filmindən) (titrlərdə yoxdur)
**Aparıcı :** Mir Şahin (titrlərdə yoxdur)
### Arxiv kadrlarda iştirak edənlər

Vahid Mustafayev (ANS Şirkətlər Qrupunun prezidenti)
Anar Cəbrayıllı (titrlərdə yoxdur)
Namiq Hüseynov (titrlərdə yoxdur)
Kəmalə Xəlilova (titrlərdə yoxdur)
Mir Şahin (titrlərdə yoxdur)
Seyfulla Mustafayev (ANS Şirkətlər Qrupunun vitse-prezidenti)
Azər Qarayev (ANS Tv-nin baş operatoru)
Sevil Nuriyeva (titrlərdə yoxdur)
Mais Məmmədov (ANS Tv-nin sədri)
Sabir Rüstəmxanlı (titrlərdə yoxdur)
Əhməd Şəfəq (titrlərdə yoxdur)
Azərin (titrlərdə yoxdur)
Namiq Məna (titrlərdə yoxdur)
Elman Türkoğlu (titrlərdə yoxdur)
Fuad Mustafayev (titrlərdə yoxdur)
Naxış Mustafayeva (titrlərdə yoxdur)
Ləman Əliəşrəfqızı (titrlərdə yoxdur)
İlham Əliyev (Azərbaycan Respublikasının prezidenti)
Çingiz Mustafayev (titrlərdə yoxdur)
Heydər Əliyev (titrlərdə yoxdur)
Vladimir Putin (titrlərdə yoxdur)
Gerhard Şröder (titrlərdə yoxdur)
Jak Şirak (titrlərdə yoxdur)
Artur Rasizadə (titrlərdə yoxdur)
Ramiz Mehdiyev (titrlərdə yoxdur)
Murtuz Ələsgərov (titrlərdə yoxdur)
Səddam Hüseyn (titrlərdə yoxdur)
Viktor Yuşşenko (titrlərdə yoxdur)
Əli Əhmədov (titrlərdə yoxdur)

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Şota Şalikaşvili körpüsü** (*gürc.* შოთა შალიკაშვილის ხიდი) — Gürcüstanın paytaxtı Tiflis şəhərində, Kür çayı üzərində yerləşən avtomobil körpüsü. Körpü paytaxtın Diqomi və Didube rayonlarını (Didube-Çuqureti rayonu) birləşdirir.

Yerləşir
--------

Körpü Qriqol Robakidze prospektinin girəcəyində yerləşir. Sol sahil hissədə avtovağzal, Didube dəmir yol və metro stansiyaları vardır. 

Körpüdən yuxarı axar boyunca Mindeli, aşağı axar üzrə isə Baxuşti Baqrationi körpüləri yerləşir.

Adı
---

İlk əvvəllər körpü yerləşdiyi rayonun adına uyğun olaraq *Didube körpüsü* adlanırdı. Çağdaş adı isə ona 1990-cı ildə verilmişdir. Körpü əməkdar mühəndis, fəxri inşaatçı Şota Şalikaşvilinin şərəfinə adlandırılır .

Tarixi
------

Körpü 1953-cü ildə vaxtı ilə bərə daşımaçılığının yerində inşa edilmişdir. Layihə mühəndis M. Dididze və arxitektor Arçil Kurdiani tərəfindən hazırlanmışdır. Körpü Hərbi Gürcüstan yolunun şəhərə parad girişini təşkil etməsi üçün inşa edilir.

Konstruksiya
------------

İki aşırımdan ibarət olan, dəmir-beton konstruksiyalı körpüdür. Çay yatağı üzərində olan aşırımın uzunluğu 72 m, sağ sahildə olan aşırımın uzunluğu isə 19 metrdir. Körpü sənət əsəri xüsusiyyəti daşıyır. Köprünün dizaynında bir çox dekorativ elementlər istifadə olunmuşdur: oyma daş elementlər, dəmir məhəccərlər. Köprünün fasadı sarı tüf və boz granit ilə üzlənmişdir.

Körpü həm avtomobillərin həm də piyadaların hərəkəti üçün hesablanmışdır. Avtomobillərin hərəkəti üçün körpü altı zolaqlıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Şota Şalikaşvili//Gürcüstan parlament kitabxanası Arxivləşdirilib 2018-11-06 at the Wayback Machine (gürc.)
**Anna Vaçiki Hakobyan** (*erm.* Աննա Վաչիկի Հակոբյան; 1 fevral 1978, İrəvan) — Ermənistan Respublikasının Baş Naziri Nikol Paşinyannın həyat yoldaşı.*Armenian Times* qəzetinin baş redaktorudur. Qeyri-rəsmi olaraq, Akopyan "Ermənistan Respublikasının Birinci Xanımı" olaraq qəbul edilir və bu mövqe Ermənistan Respublikası Prezidentlərinin həyat yoldaşlarına məxsusdur.

Həyatı
------

### Təhsili və karyerası

Anna Hakobyan 1 fevral 1978-ci ildə Ermənistan SSR-də anadan olub. İrəvan Dövlət Universitetində təhsil alıb. Məzun olduqdan sonra Ermənistanda jurnalist kimi fəaliyyətə başlayıb. Hal-hazırda Ermənistandakı ən böyük qəzet olan *Armenian Times*-ın baş redaktorudur.

### Ermənistan İnqilabı

 *Əsas məqalə: Ermənistan inqilabı (2018)*
Hakobyan, keçmiş prezident Serj Sarkisyanın Baş Nazirliyə namizədliyini irəli sürməsinə cavab olaraq bir sıra hökumət əleyhinə dinc kütləvi etiraz aksiyaları olan 2018-ci il erməni inqilabında fəal rol oynadı.

### Baş Nazirin xanımı

Hakopyan 8 may 2018-də əri Nikol Paşinyanın Baş Nazir olaraq seçilməsindən sonra Baş Nazirin xanımı oldu. 2018-ci ilin avqustunda *Woman's World* adlı Amerikan jurnalı tərəfindən keçirilən bir sorğu Hakopyanın 2018-ci ilin ən gözəl First Lady-si olaraq tanındığını göstərdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Nikol Pashinyan Interview". mediamax.am. January 15, 2012. October 18, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 21, 2019.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-04-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-11.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-12-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-04.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-04-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-04.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Flickr · Instagram · YouTube |
| Tematik saytlar | IMDb · Kinopoisk |
Eldar İsgəndərzadənin ssenarisi əsasında rejissor Vasif Məmmədzadənin quruluş verdiyi "Aida İmanquliyeva" sənədli-bədii televiziya filmi 2018-ci ildə İctimai Televiziyada istehsal edilmişdir. Sənədli televiziya filmi Azərbaycan Şərqşünaslıq elminin görkəmli nümayəndəsi, Ərəb məhcər ədəbiyyatının ilk araşdırıcılarından biri, Azərbaycanın ilk qadın Şərqşünas alimi, filologiya elmləri doktoru, dəyərli zayalı kimi xatirələrdə ehtiramla anılan Aida İmanquliyeva haqqındadır.

Məzmun
------

Sənədli televiziya filmi görkəmli şərqşünas alim Aida İmanquliyevanın maraqlı həyat və yaradıcılığına həsr olunub. Aida İmanquliyeva 1939-cu il oktyabrın 10-da Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. O,132 saylı orta məktəbi qızıl medalla bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin ərəb şöbəsində təhsil alıb (1957-1962). Moskvada SSRİ Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunda ərəb filologiyası üzrə aspiranturanı bitirib (1966), Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Yaxın və Orta Şərq Xalqları İnstitutunda kiçik elmi işçi, sonra baş elmi işçi (1966-1976), ərəb filologiyası şöbəsinin müdiri (1976-1988), elmi işlər üzrə direktor müavini (1988-1991), direktor vəzifələrində çalışıb (1991-ci ildən). Bütün bunlar haqqında ekran əsərində geniş məlumat verilir, alimin çoxşaxəli və zəngin yaradıcılığı işıqlandırılır.

Film haqqında
-------------

Filmdə görkəmli alimi tanıyanlarının, tələbələrinin, davamçılarının, tanımış elm adamlarının, ziyalıların onun mənalı və zəngin elmi yaradıcılığı barədə maraqlı söhbətləri təqdim olunur.

Film üzərində işləyənlər
------------------------

**Ssenari müəllifi:** Eldar İsgəndərzadə
**Quruluşçu rejissor:** Vasif Məmmədzadə
**Operator:** Emin Rəhimov
**Montaj, qrafika və səs rejissoru:** Elşad Rasimoğlu
**Proqramın rəhbəri:** Natiq Abdullayev

Filmdə iştirak edirlər
----------------------

Akif Əlizadə — AMEA-nın prezienti, akademik
Nailə Vəlixanlı — akademik, uşaqlıq rəfiqəsi
Vasim Məmmədəliyev — akademik
Gövhər Baxşaliyeva — akademik
Vilayət Cəfərov — professor
Sara Xanlarova — əməkdar müəllim
Nərmin Sultanlı — fəlsəfə doktoru, rəfiqəsi
Gülnarə Məmmədova — tələbəsi
Fərda Əsədov — tələbəsi
Ruhəngiz Cümşüdlü — fəlsəfə doktoru, yolunun davamçısı

İstinadlar
----------
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Taksi (dəqiqləşdirmə).

**"Taksi 5"** (fr. *Taxi 5*) — Frank Qastambid tərəfindən yaradılan komediya filmi. Filmin premyerası 12 aprel 2018-ci ildə baş tutub. Rusiyada filmin sərbəst buraxılması 10 May 2018-ci ildə baş tutub.

Süjet
-----

Film əvvəlki filmin (Taksi 4) hadisələrindən 10 il sonra baş verir.

Paris Polis müfəttişi Silven Maro Fransanın paytaxtının ən yaxşı polis müfəttişlərindən biri hesab olunur və istənilən cinayətkarı tuta bilir. O, xüsusi qüvvələrdə xidmət etmək arzusundadır, lakin tapşırıqlarından biri zamanı onu Paris bələdiyyə başçısını həyat yoldaşı ilə birlikdə görürlər və rəhbərlik Maronu Marselin bələdiyyə polis bölməsinə yollayır. Köhnə polis işçisi, indi isə Marselin bələdiyyə sədri olan Gibert, Silvenə Ferrarilərlə şəhəri alt-üst edən cinayətkar dəstənin qarşısını almağı tapşırır. O, bu işin öhdəsindən layiqincə gəlmək üçün əfsanəvi taksi sürücüsü olan Danielin qardaşı oğlu Ediyə müraciət edir .

Rollarda
--------

* Frank Qastambid — *polis müfəttişi Silven Maro*
* Malik Bentlaxa — *taksist Eddi Makluf, Danielin qardaşı*
* Sabrina Uazani — *Samia Makluf, Danielin bacısı*
* Bernar Farsi — *Marselin bələdiyyə başçısı*
* Eudar Montut — *polis müfəttişi Alen Trezor, Emilin dostu*
* Ramzi Beida — *Raşid*
* Salvador Espozito — *Toni Doq*
* Anuar Tubalu — *Mişel Petruçiani*

Davamı
------

Frank Qastambid "Daxildə 50 dəqiqə"yə müsahibəsində bildirib ki, əgər "Taksi 5" yaxşı gəlir əldə etsə, onun növbəti işi "Taksi 6" olacaq.

Taksi 5 filmi yaxşı gəlir əldə etsə də, "Premyera" qəzetinə müsahibəsində Sami Naseri demişdir ki, Lük Besson köhnə komandanı toplayarsa "Taksi 6-da" çəkilməyə hazıram. Lakin sonradan aktyor Frank Qastambidlə işləməkdən qəti imtina etdiyini deyib.

2018-ci il Dinar Film Festivalında Sabrina Uazani altıncı filmin planda olduğunu təsdiqləyib, lakin buraxılış tarixi və çəkilişlərin başlanması hal-hazırda məlum deyil.

Saundtrek
---------

| № | Başlıq | İfaçı | Müddət |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | Va Bene  | L'Algérino | 3:18 |
| 2. | Boîte Auto  | Ninho | 3:19 |
| 3. | Attache Ta Ceinture (feat. Naza)  | Lartiste | 3:02 |
| 4. | Cash  | Hamza | 3:28 |
| 5. | Santana  | Alonzo | 3:50 |
| 6. | Du Temps  | Vegedream | 2:53 |
| 7. | Calma  | Marwa Loud | 2:29 |
| 8. | Le Couz  | Naps | 3:38 |
| 9. | A 2000  | Soprano, Kooseyl | 2:59 |
| 10. | S Line  | MMZ | 3:23 |
| 11. | 9 milli  | Sadek, Kofs | 3:23 |
| 12. | California Girl  | Zøla | 3:07 |
| 13. | Tokarêve  | Maes | 2:31 |
| 14. | Lambo (feat .PLK)  | Mister V | 3:29 |
| 15. | All Eyes on Me (feat. S.Pri Noir)  | Sam’s | 3:31 |
| 16. | Gamos  | Kazmi | 3:08 |
| 17. | A Different Way  | DJ Snake ft.Lauv | 3:18 |
| 18. | Get Low  | DJ Snake ft Dillon Francis | 3:22 |

İstinadlar
----------

1. ↑  "Taxi 5". JPBOX-Office. JPBOX-Office. 2018-05-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 aprel 2019.
2. ↑  "Taxi 5 Outcome & Incomes with Numbers". Taxi 5 Outcome & Incomes with Numbers. "The Numbers". 2018-05-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 aprel 2019.  (#first\_missing\_last)
**Maalot qətliamı** (ivr. ‏הפיגוע במעלות‏‎, *ərəb.* مذبحة معالوت‎) — 1974-cü il mayın 13-dən mayın 15-dək Maalot şəhərində Fələstinin Azadlığı Uğrunda Demokratik Cəbhə (DFLP) terror təşkilatının yaraqlıları tərəfindən İsrail vətəndaşlarına qarşı törədilmiş qətliam. Livanla sərhəddən İsrailə daxil olan 3 terrorçu müxtəlif yerlərdə 4 mülki vətəndaşı qətlə yetirib və ələ keçməkdən yayınaraq Netiv Meir məktəbində ən azı 89 nəfəri girov götürüb, bundan sonra İsraildən 26 yoldaşının azad edilməsini tələb ediblər.

Təxminən on saat davam edən binanın mühasirəsindən sonra xüsusi təyinatlılar hücuma cəhd etdilər, lakin terrorçular özlərini öldürməzdən əvvəl 25 nəfəri öldürməyə və ən azı 30 girovu yaralamağa nail oldular. Ümumilikdə qətliam nəticəsində 29 nəfər həlak olub ki, onların da əksəriyyəti Netiv Meir məktəbində girov saxlanılan uşaqlardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "1974: Teenagers die in Israeli school attack". BBC. 2020-08-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-04-06.
Boinq 757
**"Yakutiya Avia Şirkəti"** — rus aviaşirkəti, əsasən "Yakutsk" Beynəlxalq Hava Limanında mərkəzləşmiş şirkət olaraq Yakutiyanın bütün hava limanları və Rusiya Federasiyasının Beynəlxalq Hava Limanlarına uçuşlar həyata keçirir. Aviaşirkət hətta beynəlxalq retsləri belə mövcuddur. İrkutsk və Yakutskdan Çin ilə Cənubi Koreyaya uçuşlar həyata keçirilir. Avropaya Moskvadan çarter uçuşları təşkil olunur.

Tarixi
------

Saxa inzibati-ərazi baxımından ən iri bölgələrindən biridir. Mülki aviasiya muxtariyyətin mədəni və iqtisadi baxımından inkişafına böyük təsir. 2002-ci ildə Saxa Respublikasının göstərişi ilə "SaxaAvia" və "Yakutiya hava xətti" aviaşirkətinin bazasında "Yakutiya" Avia Şirkəti qurulur.

Günümüzdə isə aviaşirkət Yakutiyanın bütün hava limanlarına, MDB və Cənub-Şərqi Asiya ölkələrinə reyslər təşkil edir.

Şirkətin mərkəzi ofisi Yakutskda yerləşir. Üstəlik Moskva və Krasnodarda bazaları vardır. Rusiyanın 40 şəhərində nümayəndəliyi vardır.

Arsenalı
--------

2016-cı ilin fevral ayına olan məlumata görə şirkət 15 təyyarəyə sahibdir'

| Təyyarə | Sayı | Yer sayı |
| --- | --- | --- |
|
|
|  **Boeing 757-200F** | 1 | yük' |
|  **Boeing 737-800** | 3 | *170* |
| **Bombardier Q400** | 3 | *72* |
| **Bombardier Q300** | 2 | *50* |
| **Sukhoi SuperJet 100-95B**  | 2 | *93* |
| **Аn-24RV** | 4 | 48 |

### Uşuşlar həyata keçirilən şəhərlər:

**Yakutiya**

Buluu, Deputatskaya, Dokuuskay, Zıryanka, Lensey, Xonuu, Nuörunquru, Nurba, Orta Kolıma, Tiksi, Suntar, Çerskey, Çokuurdaax, Saaskılaax və Ediqeen.
**Rusiya**:

Anadır, Həştərxan, Blaqoşenskaya, Bratskay, Vladivostok, İrkutsk, Bilibino, Krasnodar, Krasnoyarsk, Maqadan, Moskva, Novosibir, Oxa, Sankt-Peterburq, Soçi, Urenqoy, Surqut, Çita.
**ABŞ**

Ankoric
**Azərbaycan**

Bakı
Gəncə
**Almaniya**

Hannover
**Çin**:

Pekin
Harbin
**Tacikistan**:

Düşənbə
Xucant
**Şimali Koreya**:

Seul
**Özbəkistan**

Daşkənd
Fərqanə
**Ukrayna**

Kiev
**Fransa**

Paris
**Çexiya**

Praqa

İsinadlar
---------

1. ↑  "About Us Arxivləşdirilib 2010-10-04 at the Wayback Machine." Yakutia Airlines. Retrieved on 18 July 2010. "JSC "Air Company Yakutia" Address: 9, Bykovsky st. Yakutsk, Russia, 677014." Russian address: "Contact Us Arxivləşdirilib 2010-10-04 at the Wayback Machine." "ОАО "Авиакомпания "Якутия" Адрес: Республика Саха (Якутия), 677014, г. Якутск, ул. Быковского, 9"
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2015-02-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-07.
3. ↑  "Yakutia Airlines Fleet Details and History". Planespotters.net. 24 June 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 February 2016.

Mənbə
-----

* А/к "Yakutiya" Tvitterdə
* Официальный сайт а/к "Yakutiya"
***Samedik*** filmi rejissor Sahil Nəzərov tərəfindən 2017-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Arı Productionda istehsal edilmişdir. Bütün hadisələr mafiya dəstəsinin iki ağıldan kəm üzvünün oğurladıqları hard diski yoldan təsadüfən keçən Samedik adlı uşağın önünə atmaqla başladı. Əsas rolları Səməd Səfiyarov, Səbinə Əliyeva, Elsəvər Mehdizadə, Elşən Hacıbabayev, Nizami Həsənli, Ataş Hüseyn, Sayqa Cahid və Pərvanə Talıbzadə ifa edirlər.

Məzmun
------

Bütün hadisələr mafiya dəstəsinin iki ağıldan kəm üzvünün oğurladıqları hard diski yoldan təsadüfən keçən Samedik adlı uşağın önünə atmaqla başladı. Hard diski götürən Samedik özü də bilmədən özünü böyük bir tələyə saldı. Qağa adlı mafiya başçısı ağıldan kəmlərin bu işdə onu yarıtmayacaqlarını başa düşərək işə özü əl atdı. Çarəsiz qalan Samedikin köməyinə isə onun partizan babası çatır. Babanın varlığından xəbər tutan Qağa yol alır babanın dədə — baba yurdu olan Novxanıya. Qalan əhvalatlar da Novxanı kəndində cərəyan edir. Mafiya üzvləri onun babasını tutub aparır və Samedik evdə tək qalır. Ən sonda onun köməyinə nənəsi gəlir və mübarizədən Samedik qalib ayrılır.

Film haqqında
-------------

* Filmin tam ssenarisi 10 günə ərsəyə gəlmişdir.
* Filmin çəkilişləri 2016-cı ilin payızında başlanılaraq Bakının Mərdəkan qəsəbəsində və Fatməyi kəndində baş tutub.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Rejissor: Sahil Nəzərov  

Ssenari müəllifi: Ramiz Hüseynzadə  

Operator: Əhməd Barasov  

Prodüser: Ramiz Hüseynzadə  

Rəssam: Ziya Dolxanov, Valeh Davudov  

Bəstəkar: Tural Məmmədli

Rollarda
--------

Səməd Səfiyarov  
Səbinə Əliyeva  
Elsəvər Mehdizadə  
Elşən Hacıbabayev  
Nizami Həsənli  
Ataş Hüseyn  
Sayqa Cahid  
Pərvanə Talıbzadə

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycanda 20 il sonra ilk uşaq filmi çəkildi Arxivləşdirilib 2018-06-21 at the Wayback Machine, az.baku.ws  (az.)
2. ↑  "Evdə tək" filminin Azərbaycan versiyası çəkildi Arxivləşdirilib 2017-03-30 at the Wayback Machine, news.day.az  (az.)

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  
 2017-ci ilin Azərbaycan filmləri  
 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Qiymətli kağızlar üzrə Beynəlxalq Kredit Assosiasiyası** (*ing.* The International Securities Lending Association, qıs. ISLA) — qiymətli kağızların kreditləşdirilməsi sənayesi iştirakçılarının ümumi maraqlarını təmsil etmək üçün 1989-cu ildə yaradılmış ticarət birliyidir.

Haqqında
--------

ISLA bazar və prudensial tənzimləmə rejimləri və investorların müdafiəsi kimi məsələlərdə Avropa üzrə tənzimləyicilərlə sıx əməkdaşlıq edir. Birləşmiş Krallıqda assosiasiya İngiltərə Bankının sədrliyi ilə bazar praktikantları komitəsi olan Qiymətli Kağızların Kreditləşdirilməsi Komitəsində nümayəndəliyə malikdir.

ISLA bir sıra əsas bazar təşəbbüslərinə, o cümlədən Böyük Britaniyanın Pul Bazarları Məcəlləsinin və standart kredit müqaviləsi, Qlobal Qiymətli Kağızlar Kredit Müqaviləsi (GMSLA) işlənib hazırlanmasına töhfə vermişdir.

ISLA-nın sığorta şirkətləri, pensiya fondları, aktiv menecerləri, banklar və kastodian bankları da daxil olmaqla 4000-dən çox müştərini təmsil edən 140-dan çox üzvü var. ISLA üzvlərinin əksəriyyəti Birləşmiş Krallıqda və ya Avropada yerləşir, baxmayaraq ki, ABŞ və Uzaq Şərqdə sənaye iştirakçılarının sayı artmaqdadır. Borcalan olmayan üzvlərə 2004-cü ilin sentyabrından etibarən ISLA-ya qoşulmağa icazə verilib.

Endryu Dayson 2013-cü ildə ISLA-ya qoşulub və 2016-cı ilin ortalarında baş direktor vəzifəsini icra edib. ISLA-nın əvvəlki sədri Eurex Clearing-dən Conatan Lombardo idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "ISLA Global Securities Lending Aggregate"
2. ↑  *About ISLA*.

Ədəbiyyat
---------

* Marsh I. W. Niemer N. The impact of short sales restrictions, report commissioned by the International Securities Lending Association //The Alternative Management Association, and the London Investment Banking Association. – 2008.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı
* Qiymətli Kağızlar üzrə Beynəlxalq Kredit Assosiasiyasına giriş (ISLA)
Məzmun
------

Filmdə hadisələr müasir şəhərdən, sivilizasiyadan uzaq, real və irreal aləmin qovuşduğu ucqar bir məkanda baş verir. Orada mistika və gerçəklik o qədər bir-birinə qarışıb ki, hər cür möcüzə gözləniləndir. Oranın insanları öz yazılmamış qanunları ilə yaşayırlar. Onları pozanlara verilən cəzalar da tamamilə fərqlidir.

Film haqqında
-------------

Filmdə Azərbaycan kinosu tarixində ilk dəfə olaraq birbaşa səsyazma avadanlığından istifadə olunmuşdur.

Filmin layihəsi Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Bu meydan, bu ekran" müsabiqəsinin 5 qalibindən biri olub (2007).

Filmdə Yuxarı Çardaxlar kəndinin sakinləri də çəkilmişlər.

Filmin televiziyada ilk nümayişi 12 aprel 2008-ci ildə SKY CHANNEL 195 ilə gerçəkləşib. Qeyd edək ki, SKY CHANNEL 195 televiziya kanalı gənc istedadların yeni filmlərinin nümayişi üzrə ixtisaslaşıb.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** İradə Səyya
**Quruluşçu rejissor:** İlqar Safat, Mikayıl Mikayılov
**Səs rejissoru:** Teymur Kərimov
### Rollarda

Ruslan İsmayılov — Abu
Sona Mikayılova (Sonaxanım Mikayılova kimi)
İdris Rüstəmov
Vüsalə Ağamalıyeva

Sponsor
-------

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi

Çəkilişə köməklik edən qurumlar
-------------------------------

Yuğ Teatrı

Çəkilişə kömək edənlər
----------------------

Vaqif İbrahimoğlu

Mənbə
-----

* "Bu meydan, bu ekran-2008". //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 27.