**İbrahim Məhəmməd oğlu Bayramov** (25 yanvar 1954, Toxluca, Krasnoselsk rayonu) — filologiya elmləri doktoru, professor, ADPU-nun Elmi-təşkilati şöbəsinin müdiri, Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü.

Həyatı
------

İbrahim Məhəmməd oğlu Bayramov 25 yanvar 1954-cü ildə Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan) Göyçə mahalının Toxluca kəndində anadan olmuşdur. 1970-1971-ci tədris ilində Toxluca kənd orta məktəbində təhsil almışdır. 1971-ci ildə X.Abovyan adına Ermənistan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Filologiya fakültəsinin Azərbaycan bölməsinə qəbul olunmuş, 1975-ci ildə EDPİ-nin Filologiya fakültəsinin Azərbaycan bölməsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1975-1988–ci illərdə Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının Toxluca kənd orta məktəbində Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi işləmişdir. 1977-1981-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun Müasir Azərbaycan dili şöbəsinin 10.02.01 (5706.01) Azərbaycan dili ixtisası üzrə qiyabi aspiranturasında təhsil almışdır. 12 dekabr 1986-cı ildə "Müasir Azərbaycan ədəbi dilinin xalq danışıq dili hesabına zənginləşməsi yolları (leksika və frazeologiya)" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsi, 2007–ci ildə AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun nəzdində filologiya elmləri doktoru və elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün təqdim olunan dissertasiyaların müdafiəsini keçirən D.01.141.Dissertasiya Şurasında 10.02.01 (5601.01) "Ermənistanın türk mənşəli toponimlərinin tarixi-linqvistik təhlili" movzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək filologiya elmləri doktoru elmi dərəcəsi almışdır.
1987-1988-ci illərdə Göyçə mahalının Toxluca kənd orta məktəbinin direktoru vəzifəsində işləmişdir. 1987– ci ildə Göyçə mahalının Toxluca kənd sovetinin deputatı seçilmişdir. 1988-ci ilin dekabr ayının 1-də Ermənistan Respublikasının rəhbərliyinin göstərişi ilə Qərbi Azərbaycanda yaşamış digər azərbaycanlılar kimi ata-baba yurdundan qovulmuşdur.

1989-1993-cü illərdə S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası) Azərbaycan və rus dili kafedrasının baş laborantı, 1993-1995- ci illərdə N.Tusi adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin (indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti) Azərbaycan dilinin onomalogiyası elmi-tədqiqat laboratoriyasına kiçik elmi işçi vəzifəsində işləmişdir. 1995-1997-ci illərdə AMEA-nın Milli Münasibətlər İnstitutunun "Qaçqınçılıq tarixi" şöbəsinin böyük elmi işçi vəzifəsndə, 1997-2003 - AMEA-nın Milli Münasibətlər İnstitutunun "Qaçqınçılıq tarixi" şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləmişdir.

1995-1997- ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Müasir Azərbaycan dili kafedrasında müəllim, 1997-2009–cu illərdə dosent vəzifəsində işləmişdir. 1997-2016- cı illərdə, 2019-2022–ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Elmi Şurasının üzvü olmuşdur.
İbrahim Bayramov 2003-2021- ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Magistratura və doktorantura şöbəsinin müdiri, 2005-2007-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Tədris metodika şöbəsinin müdiri, eyni zamanda 2005-2007-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Elmi Şurasının Elmi katibi vəzifəsində işləmişdir. 2009-cu ilin 04 iyunundan Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Müasir Azərbaycan dili kafedrasının professorudur. 01 oktyabr 2021-ci il tarixdən Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Elmi-təşkilati şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləyir. 
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin 2021-ci il 17 dekabr tarixli Sərəncamı ilə "Əməkdar müəllim" fəxri adı verilmişdir (Vəsiqə № I-1343).

İbrahim Bayramov 18 kitabın elmi redaktoru olub. 1 kitabın məsləhətçisi, 1 kitabın kitabın tərtibçisidir. Elmi rəhbərliyi ilə 3 nəfər filologiya üzrə fəlsəfə doktoru dissertasiyası müdafiə edib. Filologiya 3 nəfərin doktorluq, 9 nəfərin namizədlik dissertasiyasının rəsmi opponenti olub. 
Əsərləri Bakı, Naxçıvan, Gəncə, Ankara, İğdır, Kabul şəhərlərində nəşr olunmuşdur.

2003-20016-cı illərdə, 2019-2021-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Elmi Şurasının, 2009-2016-cı illər ərzində ADPU-da fəaliyyət göstərən Dissertasiya Şurasının üzvü olmuşdur.

3 avqust 2022-ci ildə Qərbi Azərbaycan İcması İdarə Heyətinin üzvü seçilmişdir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. 2012- ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranmasının 20 illiyi münasibəti ilə Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasında və inkişafındakı müstəsna fəaliyyətinə görə Səbail rayon təşkilatı tərəfindən Fəxri Fərmana layiq görülmüşdür. 2013- cü ildə Yeni Azərbaycan Partiyası Səbail rayon təşkilatı Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasında və inkişafındakı fəaliyyətinə görə Veteran vəsiqəsi təqdim etmişdir.

Əsərləri
--------

1. Ermənistan azərbaycanlılarının tarixi coğrafiyası, Bakı: Gənclik, 1995, 464 səh. (kollektiv)
2. Историческая география Западного Азербайджана, составитель: Сабир Асадов, Баку: Азербайджан, 1998, 560 стр. (коллектив)
3. Müasir Azərbaycan ədəbi dilinin zənginləşməsi yolları (dərs vəsaiti), Bakı: ADPU, 1999, 127 səh.
4. Qərbi Azərbaycan toponimlərinin tərkibində iştirak edən söz və coğrafi terminlər lüğəti, Bakı: Elm, 2000, 106 səh.
5. Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri, Bakı: Elm, 2002, 696 səh.
6. Qərbi Azərbaycanın toponimlər sistemi, Bakı: Elm, 2005, 432 səh.
7. Historical Geography of Western Azerbaijan, Complier: Sabir Asadov Baku: "Nicat-K" Publishing House, 2006, 624 pag. (kollektiv).
8. Qərbi Azərbaycan şivələrinin leksikası, Bakı: Elm və təhsil, 2011, 440 səh.
9. Qərbi Azərbaycan: tarixi həqiqətlər və ya Ermənistanın etnik təmizləmə siyasəti, Bakı: Çıraq, 2012, 288 səh.
10. Azərbaycan dialektologiyasının əsasları (Giriş), dərs vəsaiti, Bakı: ADPU, 2015, 93 səh. 11."Kitabi- Dədə Qorqud"un izi ilə, Bakı: ADPU, 2016, 112 səh.
11. Azərbaycan dili şivələrinin fonetikası, Bakı: Elm və təhsil, 2016, 252 səh.
12. Azərbaycan dili şivələrinin morfologiyası, Ankara: Sonçağ, 2019, 294 səh.
13. Azərbaycan dialektologiyası (frazeologiya, leksikoqrafiya, söz yaradıcılığı), Bakı: ADPU, 2019, 73 səh.
14. Türk dillərinin müqayisəsi (şivə və ədəbi dil materialları əsasında), Bakı: ADPU, 2020, 151 səh. (A. Bədəlova ilə birlikdə).
15. Azərbaycan dili şivələrinin leksikologiyası, Bakı: Elm və təhsil, 2020, 148 səh.
16. Azərbaycan dili şivələrinin sintaksisi, Bakı: Elm və təhsil, 2020, 88 səh.
17. Həqiqətin onomastikası. İndiki Ermənistan Respublikası ərazisindəki tarixi-coğrafi adların saxtalaşdırılması və dəyişdirilməsi, Birinci nəşr, Bakı: Şərq-Qərb, 2021, 464 səh. (Nazim Mustafa ilə birlikdə)
18. Azərbaycan dialektologiyası, Ankara: İKSAD, 2022, 451 səh.
19. The Onomastics of the Truth. Renaming and falsification of historical and geographical names in the territory of the present Republic of Armenia, Baku: "MaxOfset", 2022, 456 pag. (Həmmüəllif: Nazim Mustafa)
20. Ономастика истины, Баку: «Maxofset», 2023, 464 стр. (с соавтором Назим Мустафа)

Məqalələri
----------

200-dən çox elmi, elmi-metodik və publisistik məqaləsi çap olunmuşdur.

Təltifləri
----------

• "Əməkdar müəllim" - 2021

Mənbə
-----

• S.Sadıqova. Azərbaycan dilçiliyi simalarda. Bakı: Apostrof, 2021 səh.847-852

İstinadlar
----------

1. ↑  ADPU-da aspirant, doktorant və dissertantların müşavirəsi keçirilib. **"Azərbaycan müəllimi"** qəzeti Arxivləşdirilib 2013-09-06 at the Wayback Machine (az.)
2. 1 2  S.Sadıqova. Azərbaycan dilçiliyi simalarda. Bakı: Apostrof, 2021 səh.847-852
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-03-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-13.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-03-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-13.
5. 1 2
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-02-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-13.
7. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-08-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-13.
8. ↑

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Google Scholar |
| Normativ yoxlama | ISNI: 0000000035853602 · LCCN: n2006056019 · VIAF: 43728129 · WorldCat VIAF: 43728129 |