recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**"Stalin" filmi** — 2006-cı ildə çəkilmiş Teluqu filmidir.

Məzmun
------

Stalinin həyatda yeganə missiyası hamıya kömək etməkdir. O, Hindistan Ordusunda mayordur. Lakin, sonra yerini polkovnik-leytenant İqbal Kakara təslim etdi. Stalin Sumati adlı fiziki qüsurlu bir qıza yardım edir. Lakin, Sumatiyə yuxarıdan aşağı baxdıqlarına görə o, intihar edir. Stalin bundan çox təsirlənir. Elə macəralar da bundan sonra başlayır.

Mövzu, hər kəsin başqalarına kömək etməsi lazım olduğunu və bunun müqabilində sadəcə bir şükür axtarmamalı, kömək alanlara daha üç nəfər kömək etmələrini söyləmələri lazım olan bir şərtlə, onlardan kömək alanların da eyni şeyi tələb etməsi prinsipi ilə işləyir.. Stalin bu zəncirin insanlar arasında köməkçi davranış inkişaf etdirəcəyini düşünür, lakin təəssüf ki, zəncirin işə yaramadığını görür. Bir dəfə bir dilənçiyə xəsarət yetirən zəngin bir oğlanı bastırır.Bu zəncirvari bir reaksiyaya girir və varlı oğlan Stalinə hücum etmək üçün günah işləyir. Stalin hadisə yerindən yoxa çıxdıqda, günahkarlar Cansi və dostu Çitranı öz nəzarətlərinə götürürlər. Stalin nöqtəyə çatır və Muddu Krişnayyanın kürəkəninin əlini kəsir. Krişnayya bunu bir prestij məsələsi kimi qəbul edir və Stalini ortadan qaldırmağa çalışır, lakin bu müddət ərzində oğlunu itirir. yamaq gətirməyə müdaxilə etdikdə, Krişnayya onu öldürməyi və Stalini qətldə iştirak etməyi planlaşdırır. Stalin xəsarət alan Baş Naziri xilas edir, ancaq gərginlik səbəbindən şiddətli sinə ağrısı alır.

Stalin sonda "üç adama kömək" konsepsiyasını uğurlu hala gətirdiyinə görə bütün insanlara təşəkkür edir.

Rollarda
--------

Çirancevi — Stalin

Trişa — Çitra

Şarada — Stalinin anası

Monica — Lakşmi

Anuşka Şetti — xüsusi bir mahnıda rol alan

Mahnılar
--------

| Mahnı | Sözləri və musiqisi | Müğənni | Mahnının müddəti |
| --- | --- | --- | --- |
| Qo Qo Qova | Şriram | Rancit, Mahalakşmi İyer | 5:00 |
| Siqqutxo Çi Çi | Peddada Murtxi | Hariharan, Sadhana Sanqam | 4:59 |
| Mən hörümçək olacağam | Kandikonda | Navin, Rita | 5:07 |
| Tauba Re Tauba | Anandxa Şriram | S.P. Balasubrahmanyam, Sunidxa Upadraşta | 4:58 |
| Suryude Selavani | Suddala Aşok Teja | S.P. Balasubrahmanyam | 5:10 |
| Parare Parare | Anandxa Şriram | Şankar Mahadevan | 5:16 |

İstinadlar
----------

1. ↑  .
**Aşağı Buzqov piri** — Babək rayonunun Aşağı Buzqov kəndindən qərbdə ziyarətgah.

Yuxarı Buzqova gedən yolun sağında, qayaların altında yerləşən bu pir, hər iki Buzqov camaatının əsas inam yerlərindən biridir. Ziyarətgahın müqəddəsliyi buradakı bulaq, müxtəlif ağac və kollarla əlaqələndirilir. Xalqın inamına əsasən müqəddəslərdən biri buraya, qayanın altına sığınmış, ona görə bulaq və yaşıllıq əmələ gəlmişdir. İnamların xarakteri ilə tanışlıq onların islamdan əvvəlki dövrlərə aid olduğunu söyləməyə imkan verir. Muxtar Respublikanın digər bölgələrindəki bu tip pirlərdə olduğu kimi, burada da ağac və kollara müxtəlif rəngli parçalar bağlamaqla onları, bulağı müqəddəs sayırlar. İnamların xarakteri və ziyarətgahın quruluşu onun e.ə. II–I minilliyə aid olduğunu söyləməyə imkan verir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Naxçıvan Abidələri Ensiklopediyası. Naxçıvan. 2008

Həmçinin bax
------------

* Qədirzadə H. Q. Cəhriçay vadisi: m.ö. 4 minillikdən günümüzədək (tarixi-etnoqrafik araşdırma). N. 2007.
***Bardaqdan nə tökülə bilər*** qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor M. Ağayev tərəfindən 1988-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycantelefilm"də istehsal edilmişdir. Respublikamızın ən uzaq rayon mərkəzlərindən və yüksək dağ kəndlərindən olan bu gənclər rus dili və ədəbiyyatı institutuna daxil olmuşlar. Qızlar məktəbi yenicə qurtarmış, oğlanlar isə Əfqanıstan müharibəsində iştirak etmişlər. Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Dövlət Rus Dili və Ədəbiyyatı İnsitutunun pedaqoqları və tələbələri "Gənc Müəllim" klubunda müzakirədə iştirak edirlər. Dərs prosesinə həsr olunmuş bu müzakirə filmin əsas süjet xəttini təşkil edir.

Məzmun
------

Respublikamızın ən uzaq rayon mərkəzlərindən və yüksək dağ kəndlərindən olan bu gənclər rus dili və ədəbiyyatı institutuna daxil olmuşlar. Qızlar məktəbi yenicə qurtarmış, oğlanlar isə Əfqanıstan müharibəsində iştirak etmişlər. Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Dövlət Rus Dili və Ədəbiyyatı İnsitutunun pedaqoqları və tələbələri "Gənc Müəllim" klubunda müzakirədə iştirak edirlər. Dərs prosesinə həsr olunmuş bu müzakirə filmin əsas süjet xəttini təşkil edir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: R. Dadaşova  

Rejissor: M. Ağayev  

Operator: S. Bədəlov

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 265-266

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1988-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Özlülüyün təyini: Maye (mavi) sükunətdə olan lövhə (aşağıda) və hərəkətli lövhə (yuxarıda) arasında kəsilir.

**Özlülük** (viskozitet) axan maddələrin daxilində bir hissəciyin digərinə nisbətən hərəkətinə qarşı göstərdiyi müqavimət ilə səciyyələnən xassədir. O, həm də daxili sürtünmə üçün bir göstəricidir. Özlü axm mll 'km
ının əsas qanunauyğunluğu Nyuton tərəfindən qoyulmuşdur:

{\displaystyle F=\eta S{\frac {\Delta v}{\Delta y}}}
burada: F maye və qazın laylarının bir-birinə nəzərən sürüşməsini şərtləndirən toxunan qüvvə, S-sürüşmə baş verən qatın sahəsi, Δv/Δy –axının sürət qradiyentidir.η-mütənasiblik əmsalı dinamiklik əmsalı adlanır. O mayenin sürüşməyə müqavimətini kəmiyyətcə idfadə edir. Onun əksi olan φ=1/ηaxıcılıq adlanır.

Maye şəklində olan metallarda da özlülük adi mayelərdə olan xassələrə malik olur. Xüsusi özlülük xassəsinə malik olan material kimi heliumu göstərmək olar. 2,172 K –də helium yüksək axıcılıq göstərərək onun özülülüyü sıfra bərabər olur. 

Özlülük materialların vacib fiziki-kimyəvi xassələrindəndir. Qaz və mayelərin boru ilə axması zamanı bu xassə xüsusi rol oynayır. Domna və martens sobalarında ərimiş şlakların özülülüyünü nəzərə almaq lazımdır. Maşınqayırmada tətbiq olunan yağların özlülüyü yağlama prosesinin gedişini təyin edir. Özlülük materialın strukturu ilə sıx əlaqəli olub onun texnoloji proses ərəfəsində alınan fiziki-kimyəvi xassəsini göstərir. Bir çox kimyəvi birləşmələrdə özlülük molekulyar kütlənin artması ilə qanunauyğun olaraq artır. Yağlarda özlülüyün yüksək olması onların tərkibində molekulyar tsikllər olması ilə izah olunur. Təmasda olduqda bir-biri ilə reaksiya verməyən mayeləri qarışdırdıqda o, orta özlülüyə malik olur. Əgər qarışdırmada yeni kimyəvi tərkibli maye alınarsa onda alınan maye 10 dəflərlə yüksək özülülüyə malik ola bilər.
Özlülyün vahidi, aralarındakı məsafə vahidə bərabər olan iki maye layına təsir edən toxunan qüvvələrin fərqi vahidə bərabər olan hal üçün Ns/m2 ilə ifadə olunur.

Həmçinin bax
------------

* Özlülük indeksi

Xarici keçidlər
---------------

* Maddələrin özlülükləri


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Kimya** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqalənini redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
Məzmun
------

Kinooçerk yeni Sumqayıt şəhərinin salınmasının 15-ci ildönümünə həsr olunmuşdur.

Gənclik şəhərinin taleyi ölkəmizin müxtəlif yerlərindən buraya gəlmiş adamların taleyi ilə sıx bağlıdır. Filmdə belə adamlardan bir neçəsi barədə söhbət açılır. Bu adamlar kimlərdir? Aslan Osmanov, Mixail Kabakov, Zəminə Həsənova və başqaları.

Oçerkin ikinci hissəsi bütünlüklə şəhərin yubileyinə həsr olunmuşdur. Şəhər doğum evində daha bir sumqayıtlı anadan olmuşdur. "Rossiya" kinoteatrında və "Roza" kafesində bayram təntənələri, bu əlamətdar hadisəyə həsr olunmuş təntənəli gecə, ümumxalq gəzintisi, atəşfəşanlıq və s. filmdə öz əksini tapmışdır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Əlibala Ələkbərov
**Ssenari müəllifi:** Əlibala Ələkbərov
**Operator:** Əlibala Ələkbərov
**Səs operatoru:** Əziz Şeyxov

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 170-179.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Həmədani.
**Molla Hüseynqulu Həmədani** (1823 -1893) — islam alimi, müctəhid.

Həyatı
------

Ayətullah Həsən Sədr "Əməl vəl Aməl" kitabında belə buyurur: Onun söz və davranışda və hətta fətva verməməkdə və vəzifələri qəbul etməməkdəki tərzi və yolu Seyyid ibn Tavus kimi idi. Belə ki, camaat namazlarını belə açıq şəkildə iqamə etməzdi. Fiqh və üsul elmlərini ustadı Şeyx Ənsarinin qələmə aldığı təqrir kitabından dərs verir, camaat namazını isə az bir xas şəxslərlə evdə iqamə edərdi.

Tələbələrinin tərbiyə və dərsləri (yetişmələri) üçün səy edərək onları cəhalət zülmətindən mərifət nuruna hidayət edərək, şəri riyazətlərlə və əməli mübarizələrlə hər növ çirkinliklərdən təmizləyərək Allahın saleh qullarından etdi.

Mərhum Mirzə Cavad Məliki-Təbrizi (İmam Xomeyninin əxlaq ustadı) Axund Molla Hüseynqulu Həmədaninin seçilmiş tələbələrindəndi, belə deyir: Şeyx və haqq elmlərdə mənim qabaqcıllarım belə deyirlərdi: axirəti istəyənlər dini məqamlarda heç bir yerə gəlməyiblər, sadəcə gecəni oyaq qalıb, gecələri ibadətlə keçirənlər bu məqama çatıblar.

Bəzi tələbələri
---------------

* Şeyx Məhəmməd Bəhari (özündən sonra vəsisi)
* Seyyid Əhməd Kərbəlayi
* Seyyid Həsən Sədr
* Seyyid Əbdülğəffar Mazandarani
* Şeyx Əli Zahid Qummi
* Mirzə Cavad Məliki-Təbrizi
* Seyid Cəmaləddin Əfqani

Əmirəl Möminin Əli (ə) "Vadius-Səlam" ruhlarına feyzləri

Axundun xas tələbələrindən olan Ayətullah Seyyid Əbdülhüseyin Lari onun haqqında belə buyurur: "Axund Molla Hüseyinqulu Həmədaninin belə buyurduğunu eşitdim: "Nəcəfdə elə insanlar varki, bu insanlar Hz. Əmirəlmöminin Əlinin (ə) nurani türbəsindən yuxarı çıxan feyzlərin "Vadius-Səlam"dakı ölülərin ruhlarına çatmalarını zahiri gözləriylə görməkdədirlər. Bunun bənzəri qəbirlərlə birləşən nur xətləri kimidir." Biz o kimsə dediyi insanların, özü olduğunu bilirdik, amma bunları büruzə verməzdi və bu cür kəramətlər və mükaşifələri olduqca çox idi.

Axund Molla Hüseyinqulu Həmədani, bir ömür nəfsiylə mübarizədən və mərifətə teşnə (ehtiyacı) olanların tərbiyə və təliminə özünü sərf etdikdən sonra 28 şaban 1311 hicri qəməri ilində (1890 miladi ilində) Kərbəlada İmam Hüseyin (ə) ziyarət etdiyi vaxtda əbədi aləmə köçdü. Səhni müqəddəsin dördüncü hücrəsində (Mərhum Seyyid Mürtəza Kəşmiri də orada dəfn edilmişdir) torpağa verildi.
Qəfildən kahin don Abbondio görür ki, onu gözləyən başkəsənlər *bravi*lərdir. Manzoninin "Nişanlılar" əsərindən bir səhnə.
**Bravi** (təkdə: *bravo*; bəzən *bravolar* kimi də tərcümə olunur) — XVI–XVII əsrlərdə şimali İtaliyanın kəndli lordları və ya donları tərəfindən öz maraqlarını qorumaq üçün muzdla tutduqları qatillər və ya kobud əsgərlər. Bu söz, güman ki, latın dilindəki *pravus* (pis, yaman, bəla deməkdir) və ispanca *bravo* (zorakılıq, aqressiv, qəddar, impulsiv mənasında) sözlərindən götürülmüşdür.

Bravilərin zorba insanlar üzərindəki hökmranlığı və insanları qorxutmaları onlara şöhrət və nüfuz gətirmişdir. Bu barədə Alesandro Manzoninin "Nişanlılar" (1827) adlı tarixi romanında xüsusi qeyd olunmuşdur. Həmin əsər XIX əsr italyan ədəbiyyatının ən məşhur əsərlərindən biri hesab olunur. Yerli tarixə dair araşdırmaları nəticəsində bravilərə qarşı müxtəlif xəbərdarlıqların dərc edildiyi vaxtları aşkar etməsi, Manzoniyə, bravilərin İtaliyada ən azından 1583-cü ildən 1632-ci ilə qədər mövcud olduğunu müəyyən eləməyə imkan verirdi.

"Nişanlılar" əsərindəki bravilər
--------------------------------

Əsərdə Don Rodriqo tərəfindən saxlanılmış bravilərə Qriqnapoko, Qriso, Montanarolo, Sfreciato, Squinternotto, Tanabuso və Tira-dritto daxil idi. Biondino və Karlottonun silahlı və ya silahsız olması aydın deyildi.

l'Innominato üçün işləyən Nibbionun əmri altında çox sayda bravi olsa da, onların çoxunun adı bizə məlum deyil.

İstinadlar
----------

1. ↑  Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Bravo". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.
2. ↑  Aqşin Quliyev. Hüquq ensiklopediyası. Bakı, Qanun, 2007. 1108 s.
3. ↑  Alessandro Manzoni, I promessi sposi, 1840.
**Gültac Əlili** — Azərbaycan teatr və kino aktrisası, Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının aktrisası.[*mənbə göstərin*]

Həyatı
------

Əlili Gültac Müzəffər qızı 1 iyul 1987-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olub. 2009-cu ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin teatr aktyorluğu fakultəsini bitirib.

2007-ci ildən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında artist vokalist solist vəzifəsində çalışır. İşlədiyi müddətdə O. Rəcəbov, A. Babayev"Seytanın yubileyi" Xəyalə, R. Mirişli, M. Haqverdiyev"Qısqanc ürəklər" Leyla, S. Ələsgərov, Ş. Qurbanov "Milyonçunun dilənçi oğlu" Qonşu qız, İ. Kalman "İdialı qaraçı" Zari, R. Mirişli, M. Haqverdiyev "Amerikalı kürəkən" Reyhan, O. Rəcəbov, A. Babayev "Əlin cibində olsun" Əsmər, S. Ələsgərov, İ. Məlikzadə "Kələkbazlar" Çiçək, F. Sücəddinov, T. Vəliyeva "Mən dəyərəm min cavana"Gülnaz, R. Hacıyev"Talelər qovuşanda" Nərgiz, Ə. Haqverdiyev "Kimdir müqəssir" Bahar, Nikolay Qoqolun "Evlənmə" Aqafa Tixonovna, Ü. Hacıbəyov "O olmasın bu olsun"Gülnaz R. Heydər O. Kazımi"Qızıl Toy" Aygün, Ə. Səmədli"Toya bir gün qalmış" Kiçik qız.

Filmoqrafiya
------------

1. Sonuncu fəsil (teleserial, 2013)
2. Gizlənpaç (film, 2016)
3. Sən demə (film, 2020)

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Gültac Əlili — "999-cu gecə" tamaşasından mahnı
**Zəriflik sözləri** (*ing.* Terms of Endearment) — kinorejissor Ceyms L. Bruksun Larri Mak Mörtinin eyniadlı romanı əsasında ssenari yazdığı, çəkdiyi və prodüserliyini etdiyi 1983-cü il melodram filmidir. Film otuz il ərzində ana Avrora Qrinuey və qızı Emma arasında münasibətlərindən bəhs edir. Filmin əsas hissəsi incə və sarkastik yumorla zəngin olub, üslubuna görə komediyanı xatırladır. Lakin filmin sonu kifayət qədər dramatikdir. Bu film bütün həyatını qızına həsr etmiş yaşlı qadının aşiq olmağa özünə icazə verməsi barədə hekayədir..
Film 11 nominasiyada Oskara namizəd göstərilmiş və ən yaxşı film nominasiyası da daxil olmaqla 5 nominasiyada qalib olmuşdur.

Film haqqda
-----------

Film Lerri Makmertinin romanının təmiz ekranlaşdırılmış variantı deyil beləki Cek Nikolsonun personajı filmin ssenari müəllifi və rejissoru Ceyms Bruks tərəfindən xüsusi olaraq əlavə edilmişdir. İkinci rol oynamasına baxmayaraq Nikolson düşünmədən filmdə rol almağa razılıq vermişdir. O, filmdə ən çox komik epizodlarda çəkilməkdən zövq almışdır..

Roman teatr tamaşası üçün adaptasiya edilmişdir. Eyniadlı tamaşa Londonda uğurla səhnələşdirilmişdir. BBC film və tamaşanı müqayisə etdiyi tənqidi məqalədə tamaşaya üstünlük verib filmiz "uzadılmış" xarakteristikası vermişdir..

Rollarda
--------

| Aktyor | Rol |
| --- | --- |
| Troy Bishop | Tommy Horton |
| Lisa Hart Carroll | Petsi Klark |
| Jeff Daniels | Flap Horton |
| Denni De Vito | Vernon Dalhart |
| Huckleberry Fox | Teddy Horton |
| Betty King | Rosie Dunlop |
| John Lithgov | Sam Burns |
| Şirli Makleyn | Aurora Greenvay |
| Cek Nikolson | Garrett Breedlove |
| Debra Vinger | Emma Greenvay Horton |

İstinadlar
----------

1. ↑  IMDb (ing.). 1990.
2. ↑  *Janet Maslin.* Terms of Endearment // The New York Times (resenziya). 23 noyabr 1983.
3. ↑  *Stephen Farber.* Comedy Buoys "Terms of Endearment" // The New York Times (resenziya). 20 noyabr 1983.
4. ↑  *Amita Sharma.* Review: Terms Of Endearment // BBC (resenziya). 24 oktyabr 2007.
**Ablaut** (*alm.* Ablaut‎) (**apofoniya** da adlanır) — Müxtəlifsistemli dillərdə morfoloji üsulun növləri arasında apofonasiya hadisəsinin özünəməxsus yeri və mövqeyi vardır. Bu hadisə fonetik dəyişikliyə əsaslanaraq daha çox german dillərində müşahidə edilir. Apofonasiyanın digər bir adı ablautdur.

A b l a u t (alman dilində ablaut)— səsləri morfoloji cəhətdən (kökdə sait foneminin dəyişməsi) eyni köklü sözlərdə və ya bir sözün müxtəlif formalarında səs dəyişməsi ilə şərtlənir. Məsələn, alman dilində binden — band — gebunden buna misal ola bilər.

"Söz tərkibində hər hansı bir fonetik dəyişkənlik düzxətli aktdır. Fonem sisteminin yenidən qurulması, fonetik təkamül və s. mürəkkəb xarakterli amillər, bütöv reduksiyalar buna misal ola bilər. Bu zaman müxtəlif xarakterli dil əvəzlənmələri,
yəni qovuşma, hissələrə ayrılma və s. kimi növlər üzə çıxır. Beləliklə, dinamik keçid prosesi intralinqvistik və ekstarlinqvistik səbəblərdən meydana gəlir və dildə tarixi reallıqları, gerçək prosesləri əks etdirir" 
"Ablaut" termini ilk dəfə alman filoloqu Yakob Qrimm tərəfindən Hind-Avropa dillərinin, əsasən də, german dilləri ailəsinin qrammatik quruluşunu təsvir edərkən işlədilib. Belə ki, bu hadisə german dillərində olduğu kimi, Hind-Avropa dillərində də mövcuddur. Lakin german dillərindən fərqli olaraq, Hind-Avropa dillərində apofoniya sözün bütün hissələrinə toxunur. German dillərində isə bu əsasən vurğulu hecaya aid olur. Qədim və müasir german dillərində bu hadisə özünü daha çox qaydasız fellərdə büruzə verir. Məsələn: ingilis dilində: write — wrote — written; alman dilində: nehmen — nahm — genonmen və s.
Bu kimi əvəzlənmələr ümumhind-Avropa əvəzlənməsi olan [ě] — [ē]— [ǒ]— [ō] səslərinin əvəzlənməsi ilə izah olunur.

Apofoniya və ya ablaut bir morfemin tərkibində saitlərin yerdəyişməsi və ya əvəzlənməsi, bir sözlə, əksər hallarda daxili fleksiya kimi çıxış edir: sing — sang — sung (ingiliscə mahnı oxumaq).

Alman və ingilis dilində olduğu kimi, rus dilində də eyni ilə bu hadisəyə təsadüf olunur.
Söz yaradıcılığında apofoniya hadisəsi Azərbaycan dili üçün o qədər də aktual deyil. Amma bəzi türk dillərində səs əvəzlənməsi hadisəsi söz yaradıcılığının bir növü kimi də təhlil olunur. Bu hadisəni fonetik söz yaradıcılığı kimi də təhlil edənlər
var. "Türkmən və özbək dilləri üzrə söz yaradıcılığının bu yolu, hətta xüsusi bir tədqiqat obyekti olmuşdur .

İstinadlar
----------

1. ↑  Горбачевич К.С. Изменение норм русского литературного языка. Ленинград, «Просвещение», 1971, 270 с. səh. 48.

Həmçinin bax
------------

* German dilləri
Vikianbarda Vaqif Mustafazadənin ev-muzeyi ilə əlaqəli mediafayllar var.

**Vaqif Mustafazadənin ev-muzeyi**— Bakının tarixi kvartalı İçəri şəhərdə yerləşən ev-muzey. Bu muzeydə caz-muğamın banisi, bəstəkar və pianoçu Vaqif Mustafazadə yaşamışdır.

Tarixi
------

Xatirə muzeyi 1989-cu il iyulun 28-də yaradılmışdır.

1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət Musiqi Mədəniyyəti Muzeyinin filialı olmuşdur.

1989–1997-ci illərdə Muzeyin direktoru Zivar Ağasaf qızı Əliyeva olmuşdur.

2005-ci il martın 16-da Vaqif Mustafazadənin anadan olmasının 65-ci ildönümündə ev muzeyinin açılışı olub. Vaqifin xatirəsini əbədiləşdirmək ideyası anası Zivər Əliyevaya məxsusdur.

1997-ci ildə Zivər xanımın vəfatından sonra onun işini Vaqifin dayısı qızı Afaq xanım Əliyeva davam etdirmişdir. 

* Ev-muzeyin daxili görünüşü.Qonaq otağıEv-muzeyin daxili görünüşü.Qonaq otağı
* Qonaq otağıQonaq otağı
* Ev-muzeyin daxili görünüşü.Qonaq otağıEv-muzeyin daxili görünüşü.Qonaq otağı
* Ev-muzeyin daxili görünüşü.Qonaq otağıEv-muzeyin daxili görünüşü.Qonaq otağı
* DəhlizDəhliz

Ekspozisiya
-----------

Muzey Azərbaycan sovet caz bəstəkarı və ifaçısı Vaqif Mustafazadənin (1940–1979) həyatına və fəaliyyətinə həsr olunub. Muzeydə Vaqif Mustafazadənin həyatı və işi ilə bağlı fotoşəkillər, plakatlar, disklər, sənədlər və şəxsi əşyalar daxil olmaqla, 1214 əşyadan ibarət 3 otaqı var. Evin sol küncündə Zivər xanıma məxsus olmuş, Vaqifin və qızı Əzizənin ilk pianinosu var. 

* Sənətkarın medalları,  tələbə bileti və diplomuSənətkarın medalları, tələbə bileti və diplomu
* EksponatEksponat
* Azad Zeynalovun müəllifi olduğu "Vaqif Mustafazadə" heykəltəraşı Azad Zeynalovun müəllifi olduğu "Vaqif Mustafazadə" heykəltəraşı
* DəhlizDəhliz
* EksponatEksponat
* Vaqifin sevimli VEF М-697 radioqəbuledicisiVaqifin sevimli VEF М-697 radioqəbuledicisi

Həmçinin bax
------------

* Vaqif Mustafazadə

İstinadlar
----------

1. ↑  "Memorial house-museum of V.Mustafazade".
2. ↑  "The House Museum of Vagif Mustafazade". 2017-11-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
3. ↑  "Jazz in Azerbaijan: A Profile of Vagif Mustafazadeh". 2011-11-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
Məzmun
------

Şücaətli jurnalistlərdən bəhs edən filmin ikinci hissəsində Çingiz Mustafayev başda olmaqla ekstremal vəziyyətə düşən qorxmaz reportyorlardan danışılır. Filmdə belə vəziyyətdən çıxan jurnalistlər keçirdikləri hiss və həyəcanlarını bölüşürlər.

Film haqqında
-------------

Film Çingiz Mustafayevin xatirəsinə həsr olunmuşdur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**İdeya:** Seyfulla Mustafayev
**Müəllif:** Zəminə Əliyeva
**Rejissor:** Elvin Mirzəyev
**Operatorlar:** Zeynal Zeynalov, Sehrac Azadoğlu, Emil Babaxanov, Ramin Yaqubov, Ruslan Məmmədov, Müşfiq Hacıyev
**Redaktor:** Mir Şahin
**Kompüter dizaynı və montaj:** Murad Zeynalov
**Arxiv:** Gülnaz Əliyeva, Marina Karpova, Çinarə Vəliyeva, Nailə Əliyeva
### Filmdə iştirak edənlər

Zəminə Əliyeva (müəllif)
Vahid Mustafayev ("ANS" şirkətlər qrupunun prezidenti)
Mirşahin Ağayev ("ANS" şirkətlər qrupunun yaradıcılıq üzrə vitse-prezidenti)
Sevda Həsənova ("HESABAT" jurnalının xüsusi icmalçısı)
Ceyhun Əsgərov (müxbir)
İlqar Mikayıloğlu ("ANS" TV-nin baş aparıcı redaktoru)
Asif Bağırov ("ANS" TV-nin baş aparıcı redaktoru)
Azər Qarayev ("ANS" TV-nin baş operatoru)
Abdulla Şıxlinski (psixoloq)
### Arxiv kadrlarda iştirak edənlər

Çingiz Mustafayev
Vahid Mustafayev
Mirşahin Ağayev
Salatın Əsgərova (şəkil)
Alı Mustafayev (şəkil)
Fəxrəddin Şahbazov (şəkil)
Sevda Həsənova

Çəkilişə köməklik edən qurum
----------------------------

* Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə

Həmçinin bax
------------

* Bəd xəbərlər gətirən qəribə adamlar
**Ölüm yuxusu** – Azərbaycan yazıçısı Vaqif Sultanlının 1987-ci ildə yayınlanmış real və şərti-metaforik üslubun qovuşuğunda yazdığı miniatür roman

Məzmun
------

Vaqif Sultanlının bədii yaradıcılığında xüsusi yer tutan, real və şərti-metaforik üslubun qovuşuğunda qələmə alınmış "Ölüm yuxusu" romanında təsvir obyekti kimi seçilən yolun çəkilişi fonunda məzarlığın köçürülməsi problemi cəmiyyət həyatında baş verən ciddi xaos, çaxnaşma kimi canlandırılır. Təsvir olunan hadisələrin xaos kontekstində təqdimi obrazların xarakter cizgilərini, mənəvi dünyasının gizli çalarlarını bütün yönlərilə aşkarlamağa imkan verir. Gərgin, dramatik konflikt fonunda davam edən, qəbiristanlığı uçuran buldozerçinin intihar etməsi ilə tamamlanan romanda mənəvi-əxlaqi dəyərlərdən imtina olunması ölümlə eyniləşdirilir.

Nəşr tarixi
-----------

"Ölüm yuxusu" romanı ilk dəfə "Yazıçı" nəşriyyatında müəllifin "Sönmüş ulduzlar" (1988) adlı kitabında müəyyən ixtisarla yayınlanmışdır. Roman tam şəkildə 1992-ci ildə "İnsan dənizi" romanı ilə birlikdə "Gənclik" nəşriyyatında yayınlanmışdır. 2002-ci ildə "Turan" nəşriyyatında eyniadlı kitabda nəşr olunmuş, 2010-cu ildə Azərnəşrdə yayınlanan "Heçlik vadisi" adlı kitaba daxil edilmişdir.

Ədəbi tənqiddə
--------------

"Ölüm yuxusu" romanı haqqında Azərbaycan və dünya mətbuatında çox sayda məqalə dərc olunmuşdur. Roman haqqında prof. Tamilla Aliyeva (Türkiyə), dr. Əhməd Sami El Aydi (Misir), Vinsent Valş (Böyük Britaniya), dr. Xurşida Kodirova (Özbəkistan), Dr. Salavat İshakov (Rusiya) kimi tənqidçilər fikir söyləmişlər. Roman, eyni zamanda mətbuatda yazıçı Anarın "Göz muncuğu" əsəri ilə müqayisəli müstəvidə dəyərləndirilmişdir.

Romanın tərcümələri
-------------------

"Ölüm yuxusu" romanı türk, ingilis, rus, özbək dillərinə çevrilərək yayınlanmışdır.

İstinadlar
----------

Vaqif Sultanlının "Ölüm yuxusu" kitabı Moskvada nəşr olunub

Vaqif Sultanlının "Ölüm yuxusu" kitabı Özbəkistanda nəşr olunub

Həmçinin bax
------------

* Vaqif Sultanlı
* İnsan dənizi (roman)
* Səhra savaşı (roman)
***Bərəkət*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Əli Musayev tərəfindən 1985-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Kinolentdə respublikamızda taxılçılığın inkişaf etdirilməsindən, payızlıq buğda üçün mineral gübrələrin əhəmiyyətindən və ondan istifadə olunmasının vacibliyindən danışılır.

Məzmun
------

Kinolentdə respublikamızda taxılçılığın inkişaf etdirilməsindən, payızlıq buğda üçün mineral gübrələrin əhəmiyyətindən və ondan istifadə olunmasının vacibliyindən danışılır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 244

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 332.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1985-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Aktiv dielektriklər**- xassələri xarici energetik faktorların təsiri ilə idarə olunan materiallardır. Xarici energetik təsirlərdən istifadə etməklə elektronikanın funksional elementlərini yaratmaq mümkündür. Aktiv dielektriklər elektrik və optik siqnalların generasiyasının modulyasiyasını təmin edir, informasiyanın yadda saxlanılmasına və çevrilməsinə imkan yaradır. Elektron aparatların merəkkəbliyinin artması və funksional elektronikaya keçidlə əlaqədar bir çox vacib texniki və elmi məsələlərin həllində aktiv dielektriklərin rolu böyük əhəmiyyət kəsb edir. Lakin son dövrdə yeni hadisələrin-elektet, pyezoeffektlər, qeyri-xətti optik effektlər, seqnetoelektriklərin, injeksiya cərəyanlarının və s. kəşfi dielektriklərin aktiv rol oynadığı qurğuların layihələndirilməsinə təkan verir. Hazırda dielektrik cihazları yarımkeçirici cihazlar qədər perspektivli və bir sıra hallarda əvəz olunmazdır. Aktiv dielektriklərə seqnetolektriklər, pyezoelektriklər, piroelektriklər, elektretlər, kvant elektronikasının materialları, maye kristalları, maqnito və akustikooptik materiallar, qeyri-xətti optik xassələrə malik dielektrik kristalları və s. aiddir. Nəinki bərk dielektriklər, həmçinin mayelər və hətta bəzi şəraitdə qazlarda aktiv dielektrik xassələrinə malik ola bilərlər. Kimyəvi tərkibinə görə aktiv üzvi və qeyri-üzvi materiallar sinfinə daxil edilir. Quruluşuna və xassələrinə görə isə kristallik və amorf polyar və qeyri-polyar olur. Belə materiallar aktivlik xassələrini yalnız spontan və ya dayanıqlı qalıq polyarlaşma müşahidə olunduqda büruzə verir. Lakin xarici faktorla təsir etdikdə materialın aktivlik nümayiş etdirməsi üçün onun ilkin polyarlıq halında olması mütləq şərt deyil. Bütün xarakterik xüsusiyyətlərini nəzərə almaqla aktiv dielektriklərin ümumi təsnifatını müəyyənləşdirmək çox çətindir. Müxtəlif istismar şərtində eyni bir material ya izolyator, ya da kondensatorun passiv dielektriki, ya da idarə edici, çevirici elementlərin aktiv funksiyasını yerinə yetirə bilər. Texniki təyinatdan asılı olaraq materiallara qoyulan tələbat da fərqlidir. Belə ki, passiv dielektriklərlə olan başlıca tələblərdən biri xarici faktorların təsirindən xassələrinin sabit qalmasıdr. Aktiv dielektriklərdə isə tamamilə bunun əksinədir-xaricdən həyəcanlanma nəticəsində xassələri nə qədər güclü dəyişərsə də aktiv element enerjinin idarə olunması və ya daxil olan informasiyanın çevrilməsi funksiyası bir o qədər yaxşı yerinə yetirilir. Əksər hallarda aktiv dielektriklər materiallarının xassələrinin idarə olunmasında istifadə olunan fiziki effektlərin növünə görə təsnif olunur. Bu növ təsnifat məntiqli və əsaslandırılmış olsa da bir qrup materialı digər qrupdan aydın fərqləndirmək üçün kifayət etmir.

1.Рез И. С. Поплавко Ю. М. Диэлектрики. Основные свойства и применения в электронике. М.: Радио и связь, 1989, 288 с. 

2. Kerimov M. K. Kurbanov M. A. Bayramov A. A. Mamedov A. I. Matrix Active Micro and Nanocomposites Based on the Polymer, Semiconductive and Ferropiezoceramic Materials. Nanocomposites and Polymers with Analytical Methods/Book 3. Book ed. By: John Cuppoletti, 2011, INTECH Open Access Publisher. pp. 375 – 404.
***Batalyon*** tammetrajlı sənədli filmi rejissor Nizami Abbas tərəfindən 2016-cı ildə çəkilmişdir. "Yaddaş" Sənədli Filmlər Studiyasında istehsal edilmişdir. Film 1991-ci ildə yaranmış, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda qəhrəman döyüşlər aparmış əfsanəvi Tərtər Batalyonu haqqındadır.

Məzmun
------

Film 1991-ci ildə yaranmış, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda qəhrəman döyüşlər aparmış əfsanəvi Tərtər Batalyonu haqqındadır. Film batalyonun keçdiyi şərəfli döyüş yolundan bəhs edir.

Film haqqında
-------------

Filmin çəkilişləri Ağdərə rayonunun işğaldan azad olunmuş ərazilərində aparılmışdır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Nizami Abbas  

Rejissor: Nizami Abbas  

Quruluşçu operator: Üzeyir Abbas

Montaj rejissoru: Mübariz Nağıyev  

Prodüser: Cavid İmamverdiyev  

Bəstəkar: Rauf Əliyev

Operator: İsmayıl Qasımov

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Batalyon" sənədli filmi 10 saylı cəzaçəkmə müəssisəsində nümayiş etdirilib" (az.). AzərTac. 2 oktyabr 2017. 2021-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-03.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2016-cı ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Ağ cırtdanlar** – ulduz təkamülünün son mərhələsində ölçüləri planetlərlə müqayisə edilə bilən və effektiv temperaturu çox böyük olan ulduzlar. Ağ cırtdanların kütləsi Günəşin kütləsi tərtibindədir, radiusları isə Günəşin radiusundan təxminən 100 dəfə kiçikdir. 

Ağ cırtdanlar maddəsinin orta sıxlığı təqibi 108–109 kq/m³-dir. Ağ cırtdanların sayı bütün Qalaktika ulduzlarının bir neçə faizini təşkil edir. Onların çoxu qoşa ulduzlar sisteminə daxildir. Ağ cırtdanlara aid edilmiş ilk ulduz 1862-ci ildə Amerika astronomu A.Klarkın kəşf etdiyi Sirius B (Siriusun peyki) ulduzu olmuşdur. 1910-cu illərdə Ağ cırtdanlar xüsusi ulduzlar sinfi kimi ayrılmışdır; adı ilk təmsilçilərinin rənginə uyğun müəyyən edilmişdir. Ağ cırtdanlar başlanğıc kütləsi 8M☉-dan az olan adi ulduzlardan, onlarda istilik-nüvə yanacağının tükənməsindən sonrakı təkamülün sonuncu mərhələsində yaranır. Bu mərhələdə ulduz, qırmızı nəhəng və planetar dumanlıq mərhələlərini keçməklə özünün xarici qatlarını kənara atır və çox yüksək temperatura malik nüvəsini çılpaqlaşdırır. 

Ulduzun nüvəsi tədricən soyuyaraq Ağ cırtdanlar halına keçir və nüvəsində toplanmış istilik enerjisinin hesabına uzun müddət işıq saçmaqda davam edir. Vaxt keçdikcə Ağ cırtdanların işıqlığı azalır. 

Tədqiq edilmiş Ağ cırtdanlar səthinin istiliyi 5·103K-dən 105K-dək temperatur intervalındadır. Ağ cırtdanların təxminən 3%-də spektr şüalarının çox güclü polyarlaşması və ya spektral xətlərin Zeyeman parçalanması müşahidə olunur; bu fakt həmin ulduzlarda maqnit induksiyası 3·105 Tl civa rında olan maqnit sahələrinin mövcud ol duğunu göstərir.

Mənbə:
------

Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 143–144. ISBN 978-9952-441-02-4.
***Vilsmeyer-Xaak reaksiyası***-aldehid qrupun-CHO dialkilamin, hidroksi və ya alkoksi qrupla aktivləşdirilmiş aromatik halqaya daxil edilməsi reaksiyasıdır

Ümumi məlumat
-------------

Aromatik bir aldehid və ya ketonun (5) alınması üçün əvəz olunmuş bir amidin (1) fosfor oksixlorid və aren (3) ilə kimyəvi qarşılıqlı təsiridir. Aralıq məhsul olan xlor duzu (Vilsmeyer reaktivi də deyilir) fərdi olaraq, məsələn, dimetilformamidin fosgen ilə qarşılıqlı təsiri ilə ayrıla bilər. Lakin xlor duzu təcrid olunmur və əmələ gəldikdən dərhal sonra istifadə olunur. Qarışqa turşusunun N-alkilamidləri -dimetilformamid və N-metilformamid — fosfor oksixlorid iştirakı ilə əla regioselektiv formilləşdirici maddələrdir. Bu reaktivlərlərin köməyi ilə aldehid qrupu aktivləşmiş qrupla halına görə para vəziyyətinə gətirilir. Bu reaksiya, həmçinin katalizatorun (Luis turşusu) rolunu fosfor oksixlorid POCl3, tionil xlor SOCl2, fosgen COCl2-nin oynadığı asilləşmə reaksiyası kimi qəbul edilə bilər. Ən efektiv sistem DMF-nin həm reaktiv, həm də həlledici rolunu oynadığı DMF — POCl3-dür. Vilsmeyer — Haak reaksiyasında iminium duzu elektrofil vasitədir [4].

The Vilsmeier-Haack reactionThe Vilsmeier-Haack reaction

Mexanizm
--------

Amid fosfor oksixlor ilə reaksiyaya daxil olduqda elektrofil- iminium kationu əmələ gəlir. Sonrakı elektrofil aromatik əvəzetmə hədəf aromatik keton və ya aldehidin alınması ilə nəticələnən hidrolizə məruz qalan iminium ionunun (aralıq maddə) əmələ gəlməsinə gətirib çıxarır [5].

Vilsmeier-Haack reaction mechanismVilsmeier-Haack reaction mechanism

Tətbiqi
-------

Vilsmeier — Haack reaksiyası təcrübə baxımından sadədir və tərkibində NR2-, OR- və OH-qrupları olan aromatik aldehidlərin çox yüksək məhsuldarlığını təmin edir. Yoğuşmuş aromatik karbohidrogenlərin — antrasen, azulen, piren və s.-nin, eləcə də furan, tiofen, pirol, indol seriyasının müxtəlif heterosiklik birləşmələrinin formilləşdirilməsində praktik olaraq dəyərlidir [4].

Mənbə
-----

1. ↑ Vilsmeier A. Haack A. Über die Einwirkung von Halogenphosphor auf Alkyl-formanilide. Eine neue Methode zur Darstellung sekundärer und tertiärer p-Alkylamino-benzaldehyde (нем.) // Chemische Berichte. — 1927. — Bd. 60, Nr. 1. — S. 119–122. — doi:10.1002/cber.19270600118.
2. ↑ Campaigne E. Archer W. L. Formylation of dimethylaniline (англ.) // Org. Syn.. — 1953. — No. 33. — P. 27.
3. ↑ Meth-Cohn O. Stanforth S. P. Comp. (англ.) // Org. Syn.. — 1991. — No. 2. — P. 777–794.
4. ↑ Перейти обратно:1 2 Курц А Л. Ливанцов М.В. Ливанцова Л.И. 3.5.6б. Реакция Вильсмейера — Хаака. Дата обращения: 27 июня 2013.
5. ↑ Jones, G.; Stanforth. (англ.) // Organic Reactions. — 2000. — No. 56. — P. 355. — doi:10.1002/0471264180.or056.02.
**Ölünün malikanəsi** və ya **Dead Man's Folly** — Aqata Kristi tərəfindən ilk dəfə 1956-cı ilin oktyabrında nəşr edilmiş detektiv fantastika əsəridir.

Haqqında
--------

Puaro yay şənliyinin bir hissəsi olaraq Cinayət Ovunu səhnələşdirən Ariadne Oliver tərəfindən Devondakı Nasse Evinə çağırılır. Nasse House-da xanım Oliver izah edir ki, onun Qətl Ovuna dair planlarının kiçik aspektləri evdəki insanların istəkləri ilə olduqca hiyləgər şəkildə dəyişdirilib, ta ki, əsl qətl onu təəccübləndirməyəcək. Varlı ser George Stubbs Nasse House-un sahibidir. Onun daha kiçik həyat yoldaşı gözəl Hatti Ledi Stubbsdır. O, yalnız gözəl paltarlara və zərgərlik əşyalarına maraq göstərir, ərinin katibi Miss Brewisdən başqa hamıya sadə görünür. O, Hattinin zahiri görkəmini görən, lakin işəgötürən Ser Corca qarşı hissləri üzündən özü ilə ziddiyyət təşkil edir. Hatti və Corcu əsrlər boyu mülkə sahib olan ailənin sonuncusu Emi Folliat təqdim etdi. Dul qalmış xanım Folliat müharibə zamanı iki oğlunu itirdi. Müharibədən sonrakı dövrdə ölüm rüsumları çox yüksək olduğu üçün o, ata-baba yurdunu və onu toxunulmaz saxlamaq üçün torpaqlarını satmalı oldu. O, yetim Hattini öz üzərinə götürdü, onu cəmiyyətə tanıtdı. Xanım Folliat mülkdəki lojanı icarəyə götürür. Michael Weyman, memar, tennis kortu layihələndirmək üçün saytda; bu yaxınlarda tikilmiş axmaqlığın uyğunsuz yerini tənqid edir. Ser Corc şəxsi mülkündən keçən üç gənc turistə qışqırır; onlar holland qadın, italyan qadın və tısbağalarla bəzədilmiş köynək geyinmiş kişidir. Bayram günü Hatti əmisi oğlu Etienne de Sousadan məktub alır və həmin gün onu ziyarət edəcək; onun qəfil gəlişindən çox əsəbi görünür. Yerli Qız Bələdçisi, Marlene Taker, oyunçu girmək üçün açarı tapanda ölü qurban kimi görünmək üçün qayıqxanada gözləyir. Onun ilk ziyarətçisi Hattinin xahişi ilə çay saatında sərinləşdirici nimçə ilə Miss Brewisdir. Puaro xanım Oliverlə birlikdə Marleni qayıqda ölü tapır. Hatti tapmaq mümkün deyil. Xanım Oliver qətli və yoxa çıxmağı izah etmək üçün çoxlu nəzəriyyələr ortaya qoyur, polis və Puaro isə festivala qatılanların hamısından Cinayət Ovunu bilənlərə qədər meydanı daraldır. İstintaq ilk növbədə Etienne de Sousa və qısa olaraq Amanda Brewis üzərində cəmlənir. Əmlakdakı kottecdə qalan və evliliyi problemli olan Ayaqların davranışı əlavə qarışıqlıq əlavə edir. Həftələrlə heç bir irəliləyiş əldə etmədikdən sonra Puaro yenidən Devonu ziyarət edir və Hattinin hələ də itkin düşdüyünü öyrənir. Suda boğulan qoca qayıqçı Merdell Marlen idi. nin babası. Puaro bir neçə ipucunu bir araya gətirir: Marlenin babası meşədə qadın cəsədi görmüşdü; Marlene kiçik alış-veriş etmək üçün kiçik məbləğdə pul alırdı, indi kiçik bacısının əlindədir. Merdell Puaroya nadinc şəkildə dedi ki, "Nasse House-da həmişə Folliats olacaq".

İstinadlar
----------


1. ↑  "Dead Man's Folly, p.1". 2022-07-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 iyul 2022.
2. ↑  "Dead Man's Folly". 2019-09-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 iyul 2022.
**Massimo Donati** (it. Massimo Donati; 26 mart 1981, Cedellano, Udine, Friuli Venezia Giulia) — İtaliyalı keçmiş futbolçu, hal-hazırda məşqçi işləyir. Mövqeyi Yarımmüdafiəçi olub. O hal hazırda, İtaliya D seriyasında "Leqnaqo Salus" klubunun baş məşqçisidir.

Karyera
-------

Massimo "Atalanta" klubunun yetirməsidir. 3 il Berqamo klubunda oynadıqdan sonra gənc yarımmüdafiəçi 15 milyon avroya "Milan"a transfer edilir. O zaman Donati İtaliyanın ən perspektivli gənc futbolçularından biri sayılırdı.

Massimo 2001-ci ildə "Milan"a qatılır. Futbolçu Milan klubundakı ilk mövsumundə yaxşı təsir bağışlamır. Gənc Massimonun ehtiyat oyunçular skamyasında oturub oyun praktikasından əziyyət çəkməməsi üçün Milan rəhbərliyi futbolçunu icarəyə göndərməyə qərar verir.

Donatinin "icarə gəzintiləri" serətli tempdə baş verir və futbolçu 3 ildə "Parma", "Torino", "Sampdoriya" və "Messina" kimi 4 fərqli klubda oynayır. Ancaq heç birində uğurlu olmur və 2006-cı ildə Donati doğma klubu "Atalanta"ya qayıdır.

2007-ci ildə Şotlandiyanın ən güclü klublarından biri olan "Seltik", 3,5 milyon funt sterlinqə Donatini satın alır. Əvvəlcə Massimo keltlərin əsas oyunçularından birinə çevrilir, lakin sonradan əsas heyətdəki yerini tədricən itirməyə başlayır və tezliklə İtaliyaya qayıtmaq istədiyini bildirir.

2009-cu ildə Donati "Bari"yə keçir. 2009/10 mövsümündə Donati 32 oyun keçirdir, 1 qol vurur və 3 məhsuldar ötürmə verir.

19 yanvar 2012-ci ildə oyunçu "Palermo" klubu ilə 30 iyun 2014-cü il tarixinədək müqavilə imzalayır.

Futbolçu daha sonra "Hellas Verona" klubuna keçir.

Titullar
--------

* Şotlandiya çempionu 2007/08

İstinadlar
----------

1. ↑  Massimo Donati // Transfermarkt (çd.). 2000.
2. ↑  Massimo Donati // As (isp.). Madrid: Grupo PRISA, 1967.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-11-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-19.
4. ↑  "Benvenuto, mister Donati!". F.C Legnago Salus (italyan). 16 iyun 2022. 2022-06-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2023.
5. ↑  *Walton, David.* "Former Celtic midfielder Massimo Donati restarts managerial career in Serie D". 67 Hail Hail (ingilis). 19 iyun 2022. 2022-07-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2023.
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-11-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-19.
7. ↑

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AS.com · ESPNFC.com · FootballDatabase.eu · Kooora · Soccerbase (oyunçu) · Soccerway · Transfermarkt (oyunçu) · Transfermarkt (məşqçi) · TuttoCalciatori.Net (oyunçu) · worldfootball.net (oyunçu) |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
**Xoalı** (vyet. Hoa Lư) — Vyetnamın keçmiş paytaxtı, Daykovyetin siyasi, iqtisadi və mədəni mərkəzi idi (X əsr). Xoalı üç Vyetnam sülaləsinin yarandığı yerdir: Din, Erkən Le və Li. Köhnə şəhər xarici və daxili qalalar da daxil olmaqla təxminən 300 hektar əraziyə malikdir, dağlarla əhatə olunmuşdur.

Kral Li Konq Uan 1010-cu ildə paytaxtı Txanlonq şəhərinə köçürmüşdü. Köhnə Xoalı qalası dağıdılmışdır və şəhərin ən erkən tarixi abidələri Din sülaləsinə – X əsrin ikinci yarısına aiddir. Xoalıda Din Tyen Xoanq və oğullarının məbədləri, Le Day Xanyuya, kraliça Zıonq Van Nqa və oğullarına həsr olunmuş Le məbədi var. İnzibati cəhətdən qədim Xoalı şəhəri Ninbin vilayətinin eyniadlı mahalında yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Hoa Lu Ancient Capital". 2011-12-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-12-22.

Əlavə ədəbiyyatı
----------------

* Trấn Bạch Đằng, Lê Vǎn Nǎm, Nguyễn Quang Vinh, Vua Lê Đại Hành (Thành Phố Hồ Chí Minh: Nhà Xuất Bản Trẻ, 1998.
* Trấn Bạch Đằng, Lê Vǎn Nǎm, Nguyễn Đức Hòa, Cờ Lau Vạn Thắng Vủỏng (Thành Phố Hồ Chí Minh: Nhà Xuất Bản Trẻ, 2005.
**Vladimir Bartol** (24 fevral 1903 – 12 sentyabr 1967, Lyüblyana, Sloveniya Sosialist Respublikası[d], Yuqoslaviya SFR) — sloveniyalı yazıçı. Ən məşhur əsəri 1938-ci ildə yazdığı "Ələmut" romanıdır. "Ələmut" əsəri sonradan bir çox dillərə çevrilmi və dünya səviyyəsində Sloveniya ədəbiyyatını təmsil edən əsərlər sırasına qatılmışdır.

Həyatı
------

Bartol 24 fevral 1903-cü ildə indiki Triestin yaxınlığında Sveti İvan kəndində doğulmuşdur. O vaxtlar Triest Avstriya-Macarıstan imperiyasının tərkibində olub, indi İtaliya sərhədlərinə daxildir. Qreqor Bartol və Marica Bartol Nadlisekin üçüncü uşağı idi. Ata-anası ona son dərəcə geniş təhsil vermişdi. Anasından rəsm və biologiya öyrəndi. Avtobioqrafiya şəklində yazdığı hekayələrində Bartol özünü həddindən həssas, zəngin bədii təxəyyül gücü olan və bir az da qəribə uşaq kimi göstərir.

Kiçik avtobioqrafik hekayələrində Bartolun bir çox fərqli mövzu ilə maraqlandığını görmək olar: biologiya, psixologiya incəsənət, teatr və ədəbiyyat. Bir elm olaraq kəpənəklər topladı və onları araşdırdı.

Vladimir Bartol orta təhsildən sonra biologiya və fəlsəfə təhsilini də Lyublyana Universitetində tamamladı. Ziqmund Freydin araşdırmalarını diqqətlə oxumuşdur. 1925-ci ildə məzun oldu və araşdırmalarına Parisin Sarbonna Universitetində davam etdi. Sonra Sloveniya Elmlər və Sənətlər Akademiyasına üzv seçildi, Lyublyanaya qayıtdı və 12 sentyabr 1967-ci il tarixinə qədər burada çalışmışdır. Qəbri Lyubliyanadakı Cjale məzarlığındadır.

Əsərləri
--------

* Lopez (1932, oyun)
* Əl-Əraf (1935, qısa hekayələr toplusu)
* Ələmut (1938, roman)
* Triest yalanları (1957, qısa hekayələr toplusu)
* Don Lorenso (1985, hekayə)
* Müqəddəs İvandakı gənclik (2001, avtobioqrafiya)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  Vladimir Bartol // Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (xorv.). 2009.
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119081008 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.

Mənbə
-----

* Vladimir Bartol: Alamut, Slovene 1st reprint, Published by: Sanje, Ljubljana, 2002, İSBN 961-6387-10-3
**Vazopressin** — əsas xüsusiyyətlərindən biri qan damarlarını daraltmaq və bu yolla qan təzyiqini artırmaq olan hormon.

Bu, insanın təkamül prosesində xüsusi əhəmiyyətli faktordur. Bu təhlükəsizlik sisteminin işləməsi hərtərəfli planlaşdırılmışdır. Ürəyin mədəcik hissəsinə və ürəyə gedən damarların içinə qan təzyiqini ölçən xüsusi reseptorlar yerləşdirilmişdir. Məlumdur ki, insan qan təzyiqini ölçmək üçün texnoloji cihazlardan istifadə edir. Bu cihazlar bir çox müxtəlif elm sahəsinə mənsub mütəxəssisin birgə fəaliyyəti ilə icad edilmişdir və qabaqcıl texnologiya ilə istehsal edilir. Halbuki, ürəkdə eyni funksiyanı gözlə görünməyən çox kiçik molekullar həyata keçirirlər. Bu reseptorlardan çıxan sinirlər isə sanki kabel rabitəsi kimi hipofiz vəzinə bağlanıblar. Normal qan təzyiqi ilə bu reseptorlara daima impuls göndərilir və bu kabellər vasitəsilə hipofiz vəzinə müntəzəm elektrik axını ötürülür. Hipofiz vəzi isə bu siqnalları aldıqda vazopressin hormonunun ifraz edilməsini dayandırır.

Ciddi qanaxma olduqda insan çox qan itirir və damarlarındakı qan miqdarı azalır. Bu da qan təzyiqinin düşməsinə səbəb olur ki, aşağı qan təzyiqi xəstə üçün çox təhlükəlidir. Qan təzyiqi düşdükdə damarların və ürəyin içində yerləşən reseptorların hipofizə göndərdiyi impuls da kəsilir. Bu isə hipofizin həyəcan vəziyyətinə keçməsinə və vazopressin hormonu ifraz etməsinə səbəb olur. Vazopressin hormonu dərhal qan damarlarının ətrafında yerləşən əzələlərin gərilməsinə səbəb olur və bu proses qan təzyiqinin qalxmasını təmin edir.

İstinadlar
----------
***Birillik yem bitkilərinin aralıq, təkrar və qarışıq əkini*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Ruslan Şahmalıyev tərəfindən 1986-cı ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Elmi-kütləvi film respublikada sənaye əsasları üzrə intensiv surətdə inkişaf etdirilən heyvandarlığın möhkəm yem bazası ilə təmin olunmasına həsr edilmişdir.

Məzmun
------

Elmi-kütləvi film respublikada sənaye əsasları üzrə intensiv surətdə inkişaf etdirilən heyvandarlığın möhkəm yem bazası ilə təmin olunmasına həsr edilmişdir.

Filmdə mal-qaranın qidalı yemə tələbatını ödəmək üçün bir sıra müsbət keyfiyyətli birillik dənli, paxlalı bitkilərin becərilməsini genişləndirməyə xüsusi diqqət yetirilməsindən danışılır. Filmdə bu bitkilərin aralıq, təkrar və qarışıq əkinləri ətraflı şəkildə izah olunur. Kinolentdə eyni zamanda birillik yem bitkilərinin aralıq, təkrar və qarışıq əkini barədə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Yemçilik, Çəmənçilik və Otlaqlar İnstitutunun bölmə və laboratoriyalarında aparılan tədqiqat işləri əsas yer tutur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 250

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 332.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1986-cı ilin Azərbaycan filmləri  

1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Güngörməz qalası** — Hacıqabul rayonu, İkinci Udullu kəndi ərazisində yerləşən arxeoloji abidə.

Ümumi məlumat
-------------

Güngörməz qalası rayon mərkəzindən 45 kilometr aralıda yerləşir. Mənbələrə görə, bu yaşayış yerinin tarixi antik dövrdən XVII əsrə qədər olan böyük bir müddəti əhatə edib. Deyilənlərə görə, qala gün düşmədiyi üçün "Güngörməz" adlandırılıb. Düşmən hücumlarından qorunmaq üçün inşa edilən qala dağın ən hündür zirvəsində tikilib. Divarlarının eni 3 metrdir. Daxilində isə əlavə divarlar mövcuddur. Bu divarların da aşağı hissəsi 2 cərgə nəhəng sal daşlardan ibarətdir. Güman edilir ki, siklopik qalaları xatırladan "Güngörməz" qalasının inşasından əvvəl də bu ərazidə müdafiə qalası mövcud olub. "Güngörməz" qalasının tikintisində də siklopik qala qalıqlarından da istifadə edilib. Tarix-diyarşünaslıq evinin direktoru Sərdaxan Təhməzov bildirib ki, ərazidə qazıntı işləri aparılarkən küp qəbirlər, varlı adamlara məxsus məzarlar, saxsı qablar, daş dövrünə aid müxtəlif əşyalar və s. tapılıb. Qəbirlərdə onların işlətdikləri əşyalar, silahlar aşkar edilib. Həmin əşyalar rayonun tarix-diyarşünaslıq muzeyinə verilib. Arxeoloji abidədə yeni tədqiqat işlərinin aparılmasına ehtiyac var.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Babayev, Mahir.* "Düşmən hücumlarından müdafiə olunmaq üçün inşa edilən "Güngörməz" qalasının tədqiqinə ehtiyac var". azertag.az. 24.06.2016. 2019-04-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-12-23.
**Turuşka sülaləsi** — Şimali Hindistanda, Kəşmir, Kabilistan (indiki Əfqanıstanda tarixi bölgə) və Qəndhara bölgələrində hökm sürən qədim kral sülaləsi. Sülalənin ya qarışıq Qərbi Göytürk-Eftalit ya Hind-Skif mənşəli olduğu güman edilir. Sülalənin sakinləri əsasən hindu brahmanları olsa da, sülalənin hakim sinfi buddistlər və Buddanın güclü inanclıları idi. Bu xanədan tərəfindən Kəşmir və Qəndharada bir çox buddist abidələri ucaldılmışdır ki, bu da onların Buddizm dininə məhəbbətini göstərirdi. Hindistanda məskunlaşan Orta Asiya tayfalarının Hindistan cəmiyyətinə inteqrasiya etmək üçün Buddizmi və buddistlərin əsas inanclarını qəbul etməsi adi hal idi. Bu sülalənin Türk Şahilərin Kabilistanı idarə etdiyi dövrdə Kəşmiri də idarə etdiyi güman edilir və iki sülalə arasında Kapisa və Qəndhara bölgələri üzərində toqquşmalar baş verə bilirdi. Bu sülalə Qəznəvilər tərəfindən bütün Kəşmirlə birlikdə tabe edilərək fəth edildi. Qəznəvi sultanı Səbuktəkinnin başçılıq etdiyi təkrarlanan işğal dalğaları bu sülalənin son məhvinə və nəticədə Kəşmir bölgəsinin ilhaqına gətirib çıxardı. Beləliklə, Hindu-Buddist Turuşka hakimiyyəti məhv edildi və onların torpaqları həm Kəşmir bölgəsini, həm də Pəncab bölgəsini fəth edən türk-müsəlman Qəznəvilərin əlinə keçdi.

Ədəbiyyat
---------

1. Долин А. А. Попов Г. В. Кэмпо - традиция воинских искусств. Москва, Наука, 1991, 432 c. ISBN 5-02-016966-8, С.55-75.
2. Encyclopedic dictionary of Brockhaus and Efron: in 86 tons (82 tons and 4 extra). - SPb. 1890-1907.

İstinadlar
----------

1. ↑  Босворт, Клиффорд Эдмунд. Мусульманские династии. Справочник по хронологии и генеалогии. — Москва: Главная редакция восточной литературы издательства «Наука», 1971. — С. 255.
2. ↑  Encyclopedic dictionary of Brockhaus and Efron: in 86 tons (82 tons and 4 extra). - SPb. 1890-1907; See: India, XIII, 139.