**Çin kütləvi informasiya vasitələri** — Çin Xalq Respublikasının kütləvi informasiya vasitələri.

Tarixi
------

Çin Xalq Respublikasında müasir tipli qəzetlərin nəşrinə XIX əsrin ortalarından başlanılmışdır.

Dövri nəşrlər
-------------

2008-ci ildə ölkədə ümumi tirajı 35 milyard nüsxə olan dövri nəşrlərin sayı 2 mindən çox idi. Onların təqribən 20%-i Çin Kommunist Partiyasının orqanıdır.

### Qəzetlər

Aparıcı ümummilli qəzetlərin hamısı Pekində nəşr olunur ki, onlara misal olaraq, bunları göstərmək olar:

**"Jenmin jibao"** (*azərb*. "Xalq qəzeti"‎)

ÇXR MK-nın orqanıdır. 1948-ci ildən, gündəlik nəşr olunur. Tirajı təqribən 5 milyon nüsxədir.

**"Qunjen jibao"** (*azərb*. "Fəhlə qəzeti"‎)

Ümumçin həmkarlar ittifaqları federasiyasının orqanıdır. 1949-cu ildən, gündəlik nəşr olunur. Tirajı 2,5 milyon nüsxədir.

**"Szefan-tszyun bao"** (*azərb*. "Azadlıq ordusu"‎)

ÇKPMK Hərbi şurasının orqanıdır. 1956-cı ildən, gündəlik nəşr olunur. Tirajı təqribən 800 min nüsxədir.

**"Çjunqotsinnyan bao"** (*azərb*. "Çin gəncləri"‎)

Çin Kommunist Gənclər İttifaqı MK-nın orqanıdır. 1951-ci ildə təsis edilmişdir, 1978-ci ildən həftədə 4 dəfə çıxır. Tirajı 3 milyon nüsxədir.

Elm və təhsil məsələləri "Quanmin jibao" (*azərb*. "Ziya"‎) gündəlik qəzetində işıqlandırılır. Həmin qəzet 1949-cu ildən nəşr olunur. Tirajı təqribən 6 milyon nüsxədir.

İngilis dilində olan "China Daily" qəzeti 1981-ci ildən gündəlik buraxılır.

İri regional qəzetlərə misal olaraq, bunları göstərmək olar:

**"Sitszan jibao"** (*azərb*. "Tibet qəzeti"‎)

1956-cı ildən Lxasada gündəlik olaraq, Çin və Tibet dillərində) nəşr olunur.

**"Nanfan jibao"** (*azərb*. "Cənub qəzeti"‎)

1952-ci ildən Quançjouda gündəlik nəşr olunur.

**"Sint szyanjibao"** (*azərb*. "Sintszyan qəzeti"‎)

1956-cı ildən Urumçidə gündəlik nəşr olunur.

**"Quansi jibao"** (*azərb*. "Quansi qəzeti"‎)

Nannində gündəlik nəşr olunur.

### Jurnallar

Ölkənin aparıcı jurnallarının hamısı Pekində nəşr olunur ki, onlara misal olaraq, bunları göstərmək olar:

**"Tsyuşi"** (*azərb*. "Həqiqətə doğru"‎)

ÇKP MK-nın nəzəri orqanıdır. 1958-ci ildən 1988-ci ilədək "Xuntsi" (*azərb*. "Qızıl bayraq"‎) adlanırdı.

**"Jenmin xuabao"** (*azərb*. "İllüstrasiyalı xalq qəzeti"‎)

1951-ci ildən aylıq olaraq, Çin və 17 xarici dildə nəşr olunur.

**"Peking Rewiev"**

1958-ci ildən həftəlik olaraq, ingilis, alman, fransız, ispan və yapon dillərində nəşr olunur.

Radio
-----

Ölkədə radio verilişləri 1927-ci ildən aparılır. 1947-ci ildə ölkədə 42 dövlət, 90 özəl və xarici radiostansiya fəaliyyət göstərirdi. Bu sahə 1949-cu ildə milliləşdirilmişdir.

Pekin şəhərində Mərkəzi Xalq Radio Verilişləri Stansiyası yaradılmışdır.

Müxtəlif məlumatlara görə, 2008-ci ildə ölkədə 1200-dək radiostansiya işləyirdi.

Çin Beynəlxalq Radiosu 1941-ci ildən fəaliyyət göstərir. 2008-ci ilin məlumatlarına görə bu radio 38 dildə və 5 yerli Çin dialektində verilişlər yayımlayırdı.

Televiziya
----------

Ölkədə televiziya 1958-ci ildən fəaliyyət göstərir.

2008-ci ilin məlumatlarına görə Çində 450-dən çox telestudiya var idi.

İnformasiya agentlikləri
------------------------

Ölkədə iki dövlət informasiya agentliyi var:

**"Sinxua"**

1931-ci ildə Juytszin şəhərində təsis edilmiş, 1937-ci ilədək "Qırmızı Çin" adlanmışdır; 1937-ci ildən Pekində fəaliyyət göstərir.

**"Çjunqo"**

Pekində təsis edilmiş bu agentlik 1952-ci ildən fəaliyyət göstərir. Fəaliyyəti əsasən xaricdə yaşayan çinliləri məlumatlandırmaq məqsədi daşıyır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 6-cı cild: Çin – Dərk (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2015. səh. 75. ISBN 978-9952-441-11-6.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 6-cı cild: Çin – Dərk (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2015. səh. 76. ISBN 978-9952-441-11-6.