recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Avropa Xalq Partiyası** (*ing.* EPP) — ümumavropa məkanında böyük nüfuza malik partiyadır və müasir Avropa dəyərlərinin formalaşmasında aparıcı rol oynayır. EPP deputatlar qrupunun mövqeyi Avropanın əsas beynəlxalq təşkilatlarında, o cümlədən Avropa Parlamenti, Avropa Şurası Parlament Assambleyası, ATƏT və NATO Parlament Assambleyalarında hər hansı məsələ ilə bağlı qərarların qəbul edilməsi zamanı həlledici rol oynaya bilir.

39 Avropa ölkəsindən 72 üzvü olan partiya qitənin 20 ölkəsinin, o cümlədən Avropa İttifaqına üzv 14 ölkənin və Avropa İttifaqına üzv olmayan 6 ölkənin hökumət başçılarını təmsil edir. 14 Avropa Komissarı, o cümlədən Avropa Komissiyasının prezidenti Joze Manuel Barrozo EPP-nin üzvləridir. Hazırda Avropa Parlamentinin ən böyük qrupu EPP qrupudur və 265 deputata malikdir. Avropa Şurası Parlament Assambleyasında 218 üzvü vardır. EPP ATƏT və NATO Parlament Assambleyalarında geniş siyasi qruplarla təmsil olunur.

EPP demokratik prinsiplərə əsaslanan sağ mərkəzçi siyasi partiyadır. Məqsədi demokratiklik, şəffaflıq və effektivlik prinsiplərilə federal Avropa quruculuğuna nail olmaqdır. EPP hesab edir ki, Avropa qitənin bütün ölkə və regionlarının azad vətəndaşlarını birləşdirməlidir, yəni *"Avropa hamı üçündür"*. Partiyanın istəyi çiçəklənən və dinc gələcəyə malik Avropa qurmaqdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Linkedin · Twitter |
| Foto, video və audio | Flickr · Instagram |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Britannica (onlayn) |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 1074647 · BNE: XX92832 · BNF: 11880626p · CiNii: DA07487286 · GND: 4015737-4 · ISNI: 0000 0001 2324 0013 · LCCN: n86020867 · NKC: kn20030110012 · SUDOC: 026587238 · VIAF: 134357925 · WorldCat VIAF: 134357925 |

 |
**Sara Jio** (18 fevral 1978, Beynbric-Aylend[d], Vaşinqton) — Amerikalı yazıçı, sentimental romanların müəllifidir.

Həyatı
------

Sara Jio 1978-ci ildə ABŞ-də anadan olub. Vətəni Vaşinqton ştatında yerləşən Bainbridge adasıdır. Uşaqlığı və məktəb illəri Burada keçdi, bu müddət ərzində Sara artıq gələcək çağırışda özünü təsdiqlədi. Qız jurnalist və yazıçı olmaq niyyətində idi və ilk romanı dərslər arasında bəstələdi. Jio humanitar fənlərin öhdəsindən asanlıqla gəldi, amma ədəbiyyata və dillərə üstünlük verdi. Məktəbi bitirdikdən sonra qız Sietl şəhərinə köçdü və burada Vaşinqton Universitetində oxumağa başladı. Hətta o zaman Sara jurnallar üçün məqalələr yazmağa başlayır, bunlara zamanla Glamour (jurnal), The Oprah Magazine və Marie Claire daxildir.

Biblioqrafiya
-------------

2011 — "Mart ayında Bənövşələr" (ing. The Violets of March)

2011 — "Duzlu külək" (ing. The Bungalow)

2012 — "Böyürtkən qışı" (ing. Blackberry Winter)

2013 — "Son Kameliya" (ing. The Last Camellia)

2013 — "Səhər parıltısı" (ing. Morning Glory)

2014 — "Ay cığırı" (ing. Goodnight June)

2014 — "Sakit sevgi sözləri" (ing. The Look of Love)

2015 — "Min üz arasında" (ing. Always)

2018 — "Sənə qayıt" (ing. Back to you)

2019 — "Parisin bütün çiçəkləri" (ing. All the Flowers in Paris)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-11-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-03.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-11-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-03.
3. ↑

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Foto, video və audio | Instagram |
| Tematik saytlar | Лаборатория Фантастики |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 13037022 · GND: 1013763491 · ISNI: 0000 0000 9829 4879 · LCCN: n2010059827 · NKC: mzk2015888978 · NTA: 357087658 · NUKAT: n2012064090 · VIAF: 145662371 · WorldCat VIAF: 145662371 |

 |
**Həmişəyaşar sənətkar... Əli Zeynalov** — rejissor Sənan Sultanovun 2015-ci ildə Azərbaycan Televiziyasında çəkdiyi sənədli film.

Məzmun
------

Filmdə görkəmli teatr və kino aktyoru, Azərbaycanın xalq artisti Əli Zeynalovun xatirəsinə həsr olunur.

Film haqqında
-------------

Filmdə "Sən həmişə mənimləsən", "Antoni və Kleopatra" teatr tamaşalarının, "Kölgələr sürünür", "Bir qalanın sirri", "Səhər", "Leyli və Məcnun", "Xoşbəxtlik qayğıları", "Üzü küləyə", "Birisigün, gecəyarısı...", "Üzeyir ömrü", səsləndirdiyi "O olmasın, bu olsun", "Uzaq sahillərdə", "Möcüzələr adası", "Mən ki gözəl deyildim" filmlərinin, eləcə də Azərbaycan Radiosunda "Nəsimi" radiotamaşasının və Azərbaycan Televiziyasında "Köhnə dəbli komediya" televiziya tamaşasının kadrlarından istifadə edilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Müəllif:** Yaqub Əlioğlu
**Rejissor:** Sənan Sultanov
**Operator:** Elşən Bədəlov
**Montaj:** Araz Əjdərov, Səbuhi Tağıyev
**Rejissor assistentləri:** Mikayıl Əjdəroğlu, Samir Məlikov
**Qrafika:** Murad Zeynalov, Kazım Bağırov
**Musiqi tərtibatı:** Əliabbas Qasımov
**Geyim:** İradə Həyatova
**Mətni oxuyanlar:** Ədalət Məmmədov, Əfqan Soltanov, Cəlal Məmmədov
**İnzibatçı:** Etibar Almazov
**Redaktor:** Səyavuş Məmmədov
### Rollarda

Əfqan Soltanov
Elşən Adıgözəlov
Sabir Əliyev
### Filmdə iştirak edən

Əli Zeynalov (arxiv; aktyor, xalq artisti)
Əlisəttar Atakişiyev (arxiv; rejissor, ssenarist, operator, rəssam)
Lətif Səfərov (arxiv; aktyor, ssenarist, rejissor)

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Səlim ibn Əmr ibn Abdullah** (*ərəb.* سالِم بن عَمْرو بن عَبْدالله‎) — Kərbəla döyüşündə şəhid. O, Müslüm ibn Əqilin qiyamında onu müşayiət etdi və Müslümün şəhadətindən sonra Hüseyn ibn Əlinin ordusuna qoşulmaq üçün Kufəni tərk etdi.

Müslüm ibn Əqilə qoşulması
--------------------------

Səlim ibn Əmr ibn Abdullah Bəni-Mədinə əl-Kəlbi qəbiləsinin xidmətçisi idi. O, Kufədə yaşayırdı. Səlim Müslüm ibn Əqilə qiyamda kömək etdi və Müslümün şəhadətindən sonra Kəsir ibn Şəhab tərəfindən həbs olundu. O, Übeydulla ibn Ziyadın zindanından qaçıb öz qəbiləsi ilə birlikdə gizlənməyi bacardı.

Hüseyn ibn Əliyə qoşulması
--------------------------

Hüseynin karvanı Kərbəlaya çatdıqdan sonra Səlim və Bəni-Kəlbdən bir neçə nəfər Hüseynin ordusuna qoşuldu. Aşura günü şəhid oldu. Səlim Aşura günü ilk hücumda şəhid oldu. Lakin başqa bir mənbədə Səlimin ilk şəhidlər arasında adını çəkmir.

Ziyarə əş-Şühəda variantında Salim Kərbəla şəhidi kimi qeyd olunur: "Bəni-Mədinə Kəlbinin qulu Səlimə salam olsun". Lakin ilkin şiə tarix və rical mənbələrində Kərbəla şəhidləri arasında Səlimin adı çəkilmir.

Həmçinin bax
------------

* Kərbəla döyüşündə Hüseynin ordusunda həlak olanların siyahısı

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Mamaqānī.* Tanqīḥ al-maqāl. 2. 5.
2. ↑  *Ḥāʾirī Shīrāzī.* Dhakhīrat al-dārayn. 431.
3. ↑  *Samāwī.* Ibṣār al-ʿayn. 160.
4. ↑  *Shahrāshūb.* al-Manāqib. 4. 113.
5. 1 2  *Shūshtarī.* Qāmūs al-rijāl. 4. 613.
6. ↑  *Majlisī.* Biḥār al-anwār. 45. 72.
**"İtirilmiş həftəsonu"** (*ing.* The Lost Weekend) — rejissor Billi Uaylderin filmi.

Məzmun
------

Filmdə içki düşkününün faciəsindən danışılır. Bu içki düşkünü, Don Birnam adlı yazıçıdır. Onun qardaşı Vik və rəfiqəsi Helen birlikdə həftəsonu planlaşdırırlar. Pulsuz qalmış Donun artıq 10 gündür ki, spirtli içki içmədiyini zənn edərək, çıxıb gedirlər, lakin Don işləmək bəhanəsiylə getmir və yenidən içib əyyaşlıq etməyə başlayır.

Film haqqında
-------------

* Film Amerika yazıçısı Çarlz Ceksonun 1944-cü ildə yazdığı eyniadlı romanı əsasında çəkilmişdir.

Mükafatlar və nominasiyalar
---------------------------

### Mükafatlar

#### 1946-cı ilin "Oskar" mükafatı:

Ən yaxşı film – Çarlz Brekkett
Ən yaxşı kişi roluna görə – Rey Milland
Ən yaxşı rejissor işinə görə – Billi Uaylder
Ən yaxşı ssenariyə görə – Çarlz Brekkett, Billi Uaylder
### Nominasiyalar

#### 1946-cı ilin "Oskar" mükafatı:

Ən yaxşı operator işinə görə – Con F. Seits
Ən yaxşı musiqiyə görə – Mikloş Roja
Ən yaxşı montaja görə – Doan Harrison

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi :** Çarlz Cekson
**Ssenari müəllifləri :** Çarlz Brekkett, Billi Uaylder
**Rejissor :** Billi Uaylder
**Operator :** Con F. Seits
**Bəstəkar :** Mikloş Roja
**Prodüser :** Çarlz Brekkett
### Rollarda

Rey Milland – Don Birnam
Ceyn Uayman – Helen Sent-Ceyms
Fillip Terri – Vik Birnam
Hovard da Silva – Net
Doris Doulinq – Qloriya
Frenk Feylen – Bim Nolan
Meri Yanq – missis Deveric
Anita Bolster – missis Foli
Lilian Fonteyn – missis Sent-Ceyms
Frenk Ort – asılqançı
Lüis L. Rassell

İstinadlar
----------

1. ↑  Box Office Information for *The Lost Weekend*. Arxivləşdirilib 2014-03-08 at the Wayback Machine The Numbers.
2. ↑  "60 Top Grossers of 1946", *Variety* 8 January 1947 p8

Xarici keçidlər
---------------


Vikisitatda ***İtirilmiş həftəsonu*** ilə əlaqədar sitatlar var.

* *The Lost Weekend* — Internet Movie Database saytında.

* *The Lost Weekend*  TCM Movie Database saytında
* The Lost Weekend Rotten Tomatoes saytında  (ing.)
* *The Lost Weekend* film review at filmsite.org
* *The Lost Weekend* on Screen Guild Theater: January 7, 1946
**Əliyev Məhərrəm Əkbər oğlu** (16 noyabr 1931, Təklə, Astraxanbazar rayonu – 5 sentyabr 2015, Təklə, Cəlilabad rayonu) — tütünçü, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1951).

Haqqında
--------

16 noyabr 1931-ci ildə Azərbaycan SSR, Astraxanbazar (indiki Cəlilabad rayonu), Təklə kəndində anadan olmuşdur.

1948–1968-ci illərdə Astraxanbazarda Puşkin adına kolxozda kolxozçu, komanda rəhbəri, mühasib müavini və usta kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1968-ci ildən etibarən Cəlilabad rayonunda Nərimanov adına fermanın müdiri olmuşdur.

SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 27 iyul 1951-ci il tarixli fərmanı ilə 1950-ci ildə yüksək tütün məhsulu aldığına görə Əliyev Məhərrəm Əkbər oğluna "Lenin" ordeni, "Oraq və Çəkic" medalı və Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı verildi.

Azərbaycanın ictimai həyatında fəal iştirak etmişdir. 1951-ci ildən bəri Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur.

2002-cü ildən Azərbaycan Prezidentinin fəxri təqaüdü verilmişdir.

  

2015-ci il 5 sentyabrda yaşadığı Təklə kəndində vəfat etmişdir

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdlərinin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). e-qanun.az. 7 September 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 may 2019.

Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1976–1987. 4-cü cild
**Seksual inqilab** (*ing.* Sexual revolution) - 1960-1980-ci illərdə ABŞ-də sosial hərəkat.

Tarixi
------

Termin ilk dəfə Vilhelm Rayx tərəfindən 20 əsrin əvvəllərində işlənmişdir, lakin bu anlayışla bağlı əsas hadisələr 60 illərin sonlarında 70 illərdə baş vermişdir.

20 əsrə qədər seksuallıqla bağlı anlayışlar dinlə bağlı idi.

1960-cı illərin sonlarında Amerikada və Fransada güclü seksual qurtuluş hərəkatı başladı. 
Müharibədən sonra doğulan nəsil, artıq köhnə mənəvi qaydalara tabe olmaq istəmirdi. Tibbdə yeni ixtiralar kontrasepsiyanı və abortları asanlaşdırdı. Amma "seksual inqilab" həm sosial etiraz forması idi. Özünü doğrultmayan və insanları fəlakətlərdə qurtara bilməyən köhnə mənəvi dəyərlər şübhə altına alınmağa başladı. Əslində bu prosses həmin bu anlayışın ilk işlənməsi tarixindən başlamışdı 20 illərdən, bir az da irəliyə getsək, qadın və kişi bərabərliyi həmişə, xüsusi ilə burjua inqilabları dövründə, bu və ya digər dərəcədə, zamanın tələbinə uyğun həllini tələb edib.

Z. Freydin psixi həyatla bağlı kəşfləri, dünyada bu prossesə keyfiyətcə yeni baxış tələbi qoydu. Freydo-marksizm nəzəriyəçiləri xüsusi ilə Herbert Markuze öz "Eros və Bəşəriyyət" əsərində marksizmin 19 əsrdə qaldırdığı və uğurla həll etdiyi sosial nəzəriyələrin, 20 əsr üçün yetərsizliyini qeyd edir. Burjua inqilablar dövrü üçün qayda olan termin və anlayışlar 20 əsr cəmiyətlərində öz ilkin dəyərini və səslənməsini itirdilər. Freydin insanın fərd kimi hərəkətlərini seksual motivasiyalı olduğunu iddia edirdi. O insanın həm filoqienetik həm də ontoqenetik müstəvilərdə yaranmasını və inkişafını seksual enerjinin tarixi transformasiyası ilə əsaslandırdı. Markuze Freydin fərdi psixi nəzəriyəsini sosial məzmunlu hesab edirdi.

İstənilən inqilabda olduğu kimi, seksual inqilabda da 80 illərdə əksinqilab dövrü başladı. Bu xeyli dərəcədə neokonservativ və neoliberal ideoloqiyaların revanşı ilə bağlı idi. Buna həm də 20 əsrin bəlası hesab edilən QİÇS təsir etdi.

Seksual inqlabın şüarları 1968 il Paris baharı hadisələrində ilk dəfə səslənməyə başladı. 
2013 ildə Türkiyədə baş verən "Taksim Gezi Parkı" ilə bağlı etirazlarda da bu şüarlar yenə gündəmə gəldi. Bu dinin siyasi sistemin mənəvi alətinə çevrilməsinə qarşı cəmiyətin bir reaksiyası idi.
**Xəfiyyə** (Rom: **Thupparivaalan**) — Mysskin tərəfindən ssenarisi yazılmış və eyni zamanda da rejissorluğu edilmiş 2017-ci ildə Tamil dilində çəkilmiş hind döyüş trilleri filmidir. Filmin prodüseri Vişaldır, o həmçinin Simranla baş rolda oynayır. Filmdə həmçinin Prasanna, Vinay, Anu Emmanuel, Andrea Jeremiah və K. Bhagyaraj da yer almışdır. Film və onun baş qəhrəmanı ingilis yazıçısı Artur Konan Doylun detektiv personajı Şerlok Holmsdan ilhamlanmışdır; filmin açılışında onun haqqında bəhs edilmişdir. Filmin hekayəsi bir uşağın ev itinin qətlini təhqiq etməyə başlayan və tezliklə özünü daha böyük bir sui-qəsdin arxasındakı cinayətkar tərəfindən təhdid altında görən detektiv Kaniyan Pongundrandan bəhs edir.

Film 2016-cı ilin martında nümayiş etdirilmiş və 14 sentyabr 2017-ci ildə təqdim edilmişdir. Rejissor Vişal, Thupparivaalan 2 adlı davam filmini 2020-ci ildə buraxmış və bu filmdə də Vishal və Prasanna rollarını təkrarlamışdırlar.

İstinadlar
----------
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Anar.

**Anar Nəcəfli** — Xəzər TV-nin "Xəzər Xəbər" verilişinin aparıcısı.

Həyatı
------

1980-ci ilin noyabr ayında Ucar rayonunda anadan olub.

1998-ci ildə orta məktəbi bitirib, Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə qəbul olunmuşdur. 2002-ci ildə həmin fakültəni bitirdikdən sonra hərbi xidmətə yollanmışdır. Hərbi xidmətdən qayıdandan 1 il sonra ANS şirkətlər qrupuna işə düzəlmiş və "İç xəbər" verilişində müxbir kimi çalışmışdır. Ancaq sonradan aparıcı kimi də fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.

2007-ci ildə isə müəyyən problemlər səbəbindən ANS-dən uzaqlaşmış və "Bürc FM" radiosunda işə düzəlmişdir. Əvvəl "Bürc FM"də xəbərlər buraxılışı olmayıb o, gələndən sonra burada "Xəbərlər" proqramı fəaliyyətə başlamış və 2-3 saatdan bir efirə çıxmışdır. Bir müddət sonra isə "Xəzər" telekanalı yarandığından fəaliyyətini burada davam etdirmişdir.

"Xəzər" telekanalında həm müxbirlik, həm də aparıcılıq edirdi.

İstinadlar
----------

* Onu bütün dünya seyr edir Arxivləşdirilib 2012-07-24 at the Wayback Machine
Məzmun
------

Film oyuncaqları ilə pis rəftar edən Humay haqqındadır. Ancaq sən demə, oyuncaqların da canı varmış. Onlar da küsüb üz döndərə bilərmiş. Bunu başa düşən Humay yuxusundan ayılandan sonra öz pis xasiyyətindən əl çəkir.

Multiplikasiya filmi uşaqlara ətrafındakılara məhəbbətlə, qayğıyla, həssaslıqla yanaşmağı öyrədir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Elçin
**Rejissor:** Nazim Məmmədov
**Quruluşçu rəssam:** Elçin Axundov
**Operator:** Ramiz Ağayev
**Bəstəkar:** Oqtay Rəcəbov
**Səs operatoru:** Kamal Seyidov
**Mahnının mətni:** Eldar Baxış
**Mahnı ifa edən:** Flora Kərimova
**Cizgi rəssamı:** Bəhmən Əliyev, Vaqif Məmmədov, Rauf Dadaşov, Vahid Talıbov, Arifə Hatəmi, Firəngiz Qurbanova (sonuncu şəxs titrlərdə yoxdur)
**Rəssam:** Hüseyn Cavid İsmayılov
**Montaj edən:** Nisə Hacıyeva
**Redaktor:** Ramiz Rövşən (R.Əliyev kimi)
**Direktor:** Faiq Abdullayev
### Filmi səsləndirənlər

Eldəniz Rəsulov — top (titrlərdə yoxdur)
Nuriyyə Əhmədova — karandaş (titrlərdə yoxdur)
Həmidə Ömərova — Humay (Titrlerde yoxdur)

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 314.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Annam** (tı-nom: 安南) və ya **Çunqki** (中圻) — Fransanın Cənub-Şərqi Asiyada protektoratı və müstəmləkəsi. Mərkəzi Vyetnamdakı Daynam imperiyasının ərazisini əhatə edirdi. Protektorat qurulmazdan əvvəl Annam adı Qərbdə bütövlükdə Vyetnamı ifadə etmək üçün istifadə olunurdu, vyetlər annamlılar adlandırılırdı. Annam protektoratı 1887-ci ildə Fransa Hind-Çininin bir hissəsi olmuşdu. Bura həmçinin, Vyetnamın digər iki regionu – cənubda Koxinxina və şimalda Tonkin daxil idi. Regionda ikili Fransa və Vyetnam administrasiyası sistemi var idi.

Nquyen sülaləsinin hökuməti hələ də Annam və Tonkini Daynam imperiyası kimi idarə edirdi, imperator isə Hyuedə yaşayırdı. 1948-ci ildə protektorat Vyetnamın Müvəqqəti Mərkəzi Hökumətinə birləşdirilmişdi, lakin bu, növbəti il yeni qurulan Vyetnam Dövləti ilə əvəz olunmuşdu. 1949-cu ildə Yelisey sazişlərini imzaladıqdan sonra Fransa 1950-ci ildə Baoday və Vyetnam Dövlətinin hökumətinə suverenliyin verilməsi haqqında müqavilə rəsmi imzalanana qədər qanuni olaraq buradakı protektoratını qorumuşdu. Region 1954-cü il Cenevrə Konfransına əsasən kommunist Şimali Vyetnam və antikommunist Cənubi Vyetnam arasında bölünmüşdü.

İqtisadiyyatı
-------------

Fransa hakimiyyəti dövründə sənaye çox az idi. İqtisadiyyat kənd təsərrüfatına əsaslanırdı. Əsasən sahilboyu kiçik deltalarda və bəzi rayonlarda bitən çəltik əkilməsi ildə iki dəfə məhsul verirdi. Həmçinin, balıq ovu, balıq duzlaması və balıq sousunun hazırlanması da populyar idi.

İpək əyirmə və toxuculuq fəal şəkildə aparılırdı. Hazırlanan digər məhsullar çay, tütün, pambıq, darçın, qiymətli ağaclar və kauçuk idi. Qəhvə, istiot, şəkər qamışı və jüt də az miqdarda becərilirdi. Regionun ixracatı çay, xam ipək və az miqdarda pambıq, düyü və şəkər qamışından ibarət idi. İdxallara düyü, dəmir məmulatları, un, şərab, tiryək və pambıq məmulatları daxildir. Dananq yaxınlığında kömür mədənləri fəaliyyət göstərirdi, dağlarda baş verən qızıl, gümüş, qurğuşun, dəmir və digər metallar çıxarılırdı. Annamlı qadın və uşaqların Çinə insan alveri 1870-ci ildən 1940-cı illərə qədərki dövrdə baş tutmuşdu.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Chisholm, 1911
2. ↑  *Lessard, Micheline.* Human Trafficking in Colonial Vietnam. Abingdon, UK: Routledge. 2015. ISBN 9781138848184.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* This article incorporates text from a publication now in the public domain: Kisholm, Hyu, ed.Annam // Britannika Ensiklopediyası. 2 (XI). Cambridge University Press. 1911. 61–63.
* Legrand de la Liraye, *Notes historiques sur la nation annamite* (Paris, 1866?)
* C. Gosselin, *L'Empire d'Annam* (Paris, 1904)
* E. Sombsthay, *Cours de législation et d' administration annamites* (Paris, 1898).

  


|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Britannica (11-th) |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNE: XX5232844 · BNF: 12313676s · GND: 4212912-6 · LCCN: n87111158 · LIBRIS: 139487 · SUDOC: 032028806 · VIAF: 126759142 · WorldCat VIAF: 126759142 |

 |
**"Sonuncu imperator** (*ing.* The Last Emperor) — Ssenari müəllifləri Mark Peploe və Bernardo Bertoluççi olan, Çinin sonuncu imperatoru Pu İnin həyatından bəhs edən 1987-ci il istehsalı olan bioqrafik, tarixi dram filmidir. Filmdə Pu İnin kiçik yaşlarında taxta çıxmasından, Çin kommunistləri tərəfindən həbsə atılması və siyasi reabilitasiyasına qədər həyatı əks olunmuşdur.

Film Çin hökumətinin icazəsi ilə Pekindəki Yasaq şəhərdə çəkilən ilk bədii filmdir.
Film ən yaxşı film və ən yaxşı rejissor nominasiyalarıda daxil olmaqla doqquz Oskar mükafatı qalibi olmuşdur.

Süjet
-----

Filmdə hadisələr 1950-ci ildə Çinin sonuncu imperatoru Pu İnin türməyə gətirilməsi ilə başlayır. 1945-ci ildə Çinə daxil olan Qırmızı ordu tərəfindən əsir götürülərək 5 il ərzində sovet əsgərlərinin dustağı olan kecmiş imperator hərbi cinəyatkar və siyasi dustaq kimi həbsxanaya təcrid olunur. Həbsxanaya gətirilərkən kecmiş imperatoru vağzalda bir necə insan tanıyır və önündə baş əyir. Pu İn həbsxanya gələn kimi ayaqyolunda damarını kəsərək intihara cəhd edir. Xəyallar onu kecmişə iki yaşı olarkən 1908-ci ildə anasından alınaraq saraya ölüm ayağında olan nənəsi İmperatriça Cısinin önünə gətirildiyi vaxta aparır. Cısi özündən sonra taxt-tacın varisi kimi Pu İni elan edir. Tac qoyma mərasimindən sonra yeni mühitdən qorxan Pu İn dəfələrlə evə qayıtmaq istədiyini bildirir. Burada onun yeganə əsl dostu süd anası Modur.
Türmə rəisinin səyi nəticəsində imperatorun həyatı qurtarılır və 981 nömrəli məhbus kameraya yerləşdirlir. Kamerada imperator balaca qardaşı Pu Cze ilə qarşılaşır. Hadisələr yenidən kemişə qayıdır və qəhrəmanlar yasaq şəhərdəki uşaqlıq xatirələrin yada salırlar.

Rollarda
--------

| Ad | Rol |
| --- | --- |
| Con Lone | Pu İn |
| Con Şen | Vanrong |
| Piter O'Tul | Rejinald Jonston |
| Ying Ruocheng | Türmənin rəisi |
| Viktor Vong | Chen Baochen |
| Dennis Dun | Big Li |
| Ruyuci Sakamato | Amakasu Masahiko |
| Maggi Han | Yoshiko Kasashima |
| Rik Yanq | Gənc müstəntiq |
| Vivian Vu | Ven Su |
| Fan Quan | Pu Cze |
| Ceyd Gou | Ar Mo |
| Lisa Lu | İmperatriça Cısi |
| Bezil Pao | 2-ci Can şahzadəsi |

Həmçinin bax
------------

ÇXR filmlərinin siyahısı  

İtaliya filmlərinin siyahısı  

Böyük Britaniya filmlərinin siyahısı  

Fransa filmlərinin siyahısı  

ABŞ filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------

Filmi izlə (azərbaycan dilində)



1. ↑  Love And Respect, Hollywood-Style Arxivləşdirilib 2020-04-26 at the Wayback Machine, an April 1988 article by Richard Corliss in *Time*
2. ↑  "The 60th Academy Awards (1988) Nominees and Winners". oscars.org. 2014-10-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-07-31.
***In vitro*** (*lat.* vitrum — "şüşə", *azərb.* şüşənin içində‎) — eksperimental biologiyada canlı orqanizmlərdən kənarda, sınaq şüşəsində təcrübələrin aparılması texnologiyası. Təcrübələrin canlı orqanizmlər, insan və ya heyvanlar üzərində aparıldığı *in vivo* terminin əksidir.

Molekulyar biologiya, biokimya, farmakologiya, tibb, genetika və digər sahələrə aid olan bir çox eksperimentlər *in vitro*, canlı hüceyrələrin və ya hüceyrəsiz modellərin üzərində aparılır.

Üstünlükləri
------------

Canlı orqanizmlər həddən artıq mürəkkəb funksional sistem olub, on minlərlə gendən, zülal və RNT molekullarından, kiçik üzvi birləşmələrdən, qeyri-üzvi ionlardan, çoxhüceyrəli orqanizmlərdə isə orqanlar sistemindən ibarətdirlər. Canlı orqanizmin yaşaması üçün bu saysız-hesabsız komponentlər bir-biri ilə və ətraf mühitlə qarşılıqlı əlaqədə olmaqla qida əldə etmək, tullantıları çölə atmaq, başqa orqanizmlərə, işığa, səsə, istiyə və s. reaksiya vermək bacarığına sahib olmalıdır.

Canlı orqanizmlərin belə xüsusi mürəkkəbliyə sahib olması onların müxtəlif komponentlərinin təyin edilməsi və əsas bioloji funksiyalarının öyrənilməsində çətinliklər yaradır. *In vitro* təcrübənin əsas üstünlüyü isə tədqiq olunan sistemin istənilən səviyyədə sadələşdirilməsinin mümkünlüyü və tədqiqatçının çox kiçik komponentlər üzərində işləməsinə şərait yaratmasındadır.

Çatışmazlıqları
---------------

Bu metodun əsas çatışmazlığı əldə olunan nəticələrin canlılar üzərinə ekstrapolyasiyasının bəzən həddən artıq çətin olmasındadır. *In vitro* tədqiqat aparan mütəxəssislər əldə etdikləri nəticələrin izah olunmasında çox diqqətli olmalıdırlar, çünki bu bəzən yanlış təsəvvür formalaşmasına səbəb ola bilər. Çünki bir çox hallarda *in vitro* müsbət nəticə verən hər hansı dərman vasitəsi *in vivo* mənfi nəticələr doğura bilər, belə ki, *in vitro* təcrübələr zamanı canlı orqanizmin həmin dərmana əks reaksiyasını, qarşılıqlı təsirini öyrənmək mümkün olmur.

Həmçinin bax
------------

* *ex vivo*
* *in vivo*

İstinadlar
----------

1. ↑  *Alberts, Bruce.* Molecular biology of the cell. New York: Garland Science. 2008. ISBN 0-8153-4105-9.
2. ↑  *Vignais, Paulette M.; Pierre Vignais.* Discovering Life, Manufacturing Life: How the experimental method shaped life sciences. Berlin: Springer. 2010. ISBN 90-481-3766-7.
3. ↑  *Jacqueline Nairn; Price, Nicholas C.* Exploring proteins: a student's guide to experimental skills and methods. Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press. 2009. ISBN 0-19-920570-1.
4. ↑  *Rothman, S. S.* Lessons from the living cell: the culture of science and the limits of reductionism. New York: McGraw-Hill. 2002. ISBN 0-07-137820-0.
5. ↑  *De Clercq E.* "Recent highlights in the development of new antiviral drugs". Curr. Opin. Microbiol. 8 (5). October 2005: 552–60. doi:10.1016/j.mib.2005.08.010. PMID 16125443.
**İçəridə** – 2016-cı ildə yayımlanmağa başlayan Türkiyə teleserialı.

Haqqında
--------

Sarp Yılmaz ilk olaraq polis məktəbini bitirib. Serial məktəbin buraxılış mərasimi ilə başlayır. Sarpın daha əvvəl qaçırılan əkiz qardaşı Umut Mertdə sonradan Mert adı ilə tanınan eyni polis məktəbində oxuyur. Həyatına qədəm qoyan Mələk sayəsində Mert küçələrdən qurtularaq polis məktəbinə başlayır. Sarp və Umutun illər əvvəl törətmədikləri cinayətə görə atalarının qandallanaraq götürülməsinə şahid olmaları həyatlarının ən böyük faciələrindən biri olub. Ataları həbs olunduqdan sonra Umutun qaçırılması iki qardaş arasındakı bağı tam pozmasa da, illər sonra hər ikisi polis olmağı seçmiş və bir-birindən xəbərsiz eyni məktəbdə tanış olmuşlar. Polis Akademiyasının buraxılış mərasimi gələndə Sarpın müəllimi Yusuf Kaya onun zərərli oyunlarını üzə çıxararaq atasına meydan oxuyur. Məktəbdən qovulacağını son anda öyrənən Sarp mərasimdə müəlliminə silah dartıb və daha sonra həbsxanaya düşüb. Sarpı müdafiə etməyə gələn vəkil həmin vaxt qardaşı Mertə kömək edən Mələkdir. Sarpın həbsi ilə Mert indi arxa plandadır və daha da görünür. Həbsdən çıxan Sarp bədxahların ən etibarlı adlarından birinə çevrilib

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-12-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-29.
**Biqfut** (*ing.* big - böyük, foot - ayaq) və ya **saskvoç** — Şimali Amerikanın meşələrində məskunlaşdığı iddia edilən meymunabənzər bir canlıdır.

Xarici görünüşü
---------------

Biqfut, insanlar kimi dik yeriyən böyük bir primat görünüşünə malikdir. Bütün bədənində tüklər var ki, təsvir etdiklərinə görə qara, qəhvəyi və ya hətta qırmızımtıl qəhvəyi ola bilər. Onun boyu 1,83 m-dən 2,13 m-ə qədərdir və geniş çiyinləri və möhkəm quruluşu ilə təxminən 160 kq ağırlığındadır. Şahidlər deyirlər ki, onun kiçik sivri və aşağı başı var; bəzən kəllə sümüyünün üstündə təpədən söhbət gedir. Gözlər ümumiyyətlə kiçik və yüksək alın altında gizlənir.

İnsan ayağına bənzər nəhəng ayaq izləri ona adını verdi. Ekoloq Robert Michael Pyle onları bu cür təsvir edir: "Tırtıllar adətən 15-18 düym uzunluğunda olur. Onların beş barmağı, qoşa əzələsi və 18 və ya 21 sm uzunluğunda bir yay var. Geniş.

Onun çıxardığı səslər, qar adamı kimi yüksək tonlu qışqırıqlara, fitlərə və ya ciddi nəriltilərə bənzəyir, buna görə də bəzi kriptozooloqlar bunun Amerikaya Boğaz vasitəsilə gəlmiş yeti ilə əlaqəli bir növ ola biləcəyini iddia edirlər. Yerli Amerika xalqlarının əcdadları və müxtəlif heyvan növləri kimi, son buzlaşma zamanı Berinq. Onun vendiqo adlı mifik məxluqla əlaqəli ola biləcəyi də güman edilir.

İstinadlar
----------
Məzmun
------

Burada 1919-1920-ci illərin inqilabi hadisələrindən, gənclərin bu hadisələrdə iştirakından, ana ürəyinin kövrəkliyindən və genişliyindən bəhs olunur.

Güclü və zəngin daxili aləmə malik olan ana oğlundan ayrı düşməsinə, sonra onu itirməsinə mərdliklə dözür, özgə oğlan uşağını oğulluğa götürür. İnanır ki, bu uşaq vaxt gələcək onun oğlunu əvəz edəcək, oğluna layiq övlad olacaq. Ana həmin uşağı öz oğlu kimi cəsur, namuslu və xeyirxah bir insan kimi böyüməsinə çalışır.

Film haqqında
-------------

Film yazıçı Ənvər Məmmədxanlının "Ananın çırağı" hekayəsi əsasında ekranlaşdırılmışdır.

Film rejissor Tofiq İsmayılovun diplom işidir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Ənvər Məmmədxanlı
**Quruluşçu rejissor:** Tofiq İsmayılov
**Ssenari müəllifi:** Tofiq İsmayılov
**Quruluşçu operator:** İqor Boqdanov
**Quruluşçu rəssam:** Məmməd Hüseynov
**Bəstəkar:** Fərəc Qarayev
**Mahninin ifacısı:** Flora Kərimova (qeyd olunmayıb)
**Səs operatoru:** Akif Nuriyev
### Rollarda

Leyla Bədirbəyli — ana
Şahmar Ələkbərov — oğul
Mehdi Rəhimov
İsmayıl Osmanlı (titrlərdə yoxdur)

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 220.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Əbu Səid əl-Xudri** (612, Mədinə – 693, Mədinə, *ərəb.* أبو سعيد الخدري‎) — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri.

Bioqrafiya
----------

Məhəmməd peyğəmbərin hicrətindən təxminən 10 il əvvəl Mədinədə müsəlman ailəsində anadan olmuşdur. Əl-Əbcar kimi tanınan ulu babası Nisba əl-Xudri Xudri nəslindəndir. Atası Malik ibn Sinan Mədinənin İslamı qəbul edən ilk sakinlərindən olmuşdur. Ananın adı Ənisə binti Əbu Haris idi. O, Xəzrəc qəbiləsinin Bəni Nəcar qəbiləsindəndir. Əbu Səid İslam hüququnu yaxşı bilirdi. 2000-ə yaxın hədis rəvayət etmişdir.

Əbu Səid Uhud, Xeybər, Hüneyn döyüşlərində, Təbuk yürüşündə, Məkkənin fəthində iştirak etmişdir. Atasının öldüyü Uhud döyüşü zamanı Əbu Səidin 13 yaşı var idi.

Peyğəmbərin vəfatından sonra xəlifələr Ömər ibn Xəttab və Osman ibn Əffanın dövründə müsəlman hüququ sahəsində araşdırmalarla məşğul olmuş, fətvalar dərc vermişdir. Xəlifə Əlinin dövründə xaricilərə qarşı vuruşmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Али-заде А.* Абу Саид аль-Худри (rus.). // *Исламский энциклопедический словарь* Москва: Ансар, 2007. С. 35. ISBN 978-5-98443-025-8
**Nailə İslamzadə** (2 noyabr 1961, Balakən rayonu) — Televiziya aparıcısı, diktor, ssenari müəllifi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (1998).

Həyatı
------

1982-ci ildən 2006-cı ilə qədər Azərbaycan Dövlət Televiziyasında   diktor, aparıcı, jurnalist kimi fəaliyyət göstərib. Bu müddət ərzində dövlət bayramlarına, rəsmi tədbirlərə həsr olunmuş çoxsaylı canlı proqramların, televiziyada çoxsəpkili verilişlərin və "Xəbərlər" proqramının əsas aparıcılarından biri olub. On il ərzində müəllifi və aparıcısı olduğu "Ailələr, talelər" proqramı Azərbaycan televiziya məkanında tok-şounun bu janrında yaranmış ilk veriliş olaraq, Azərbaycan ailəsinin mənəvi, sosial və huquqi problemlərinin həlli yolunda ictimai fikrə istiqamətverici təsir göstərmiş, maarifləndirici, öyrədici tendensiyaya malik olmaqla böyük tamaşaçı rəğbətini qazanmışdır. Bununla yanaşı, bir il ərzində (2011) Türkiyənin TRT AVAZ kanalının dəvəti ilə  hər həftə türk dilində yayımlanan "İş'te kadın" proqramının müəllifi və aparıcısı olub.

2007-2016-cı illərdə Azərbaycan Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyində Multimedia Mərkəzinin rəisi vəzifəsində çalışaraq, nazirliyin mühum layihələrinə həsr olunmuş filmlərin ssenarilərini yazaraq hazırlayıb.

2014-cü ildən isə Azərbaycan Respublikasının millətlərarası, multikulturalizm və dini məsələlər üzrə Dövlət müşavirliyinin ideyası və Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin maddi-texniki dəstəyi əsasında yaranmış,  məramı milli-mənəvi və dini dəyərlərimizin təbliği, erməni saxtakarlıqlarının üzə çıxması, xalqımızlın həyatında tarixən mövcud olan tolerantlığın, mədəni və linqvistik müxtəlifliyin qorunub saxlanılması olan "Kulturaplus" internet televiziyasına rəhbərlik edərək,  Azəbaycan tarixi və mədəniyyəti, ölkəmizin dahi şəxsləri haqqında tammetrajlı publisistik və sənədli filmlərin hazırlanmasına rəhbərlik edib. 

Onların içində, iki böyük şəxsin, Heydər Əliyev və Pantifik İoann II Pavelin əsasını qoyduqları və İlham Əliyev tərəfindən davam etdirilən Vatikanla Bakı arasındakı münasibətlər haqqında bəhs edən "Bakıda messa keçirilə bilər", blokadada olan Naxçıvanda "Heydər Əliyevlə gecə söhbəti",    dini radikalizmlə mübarizə mövzusundan bəhs edən "Fitnə" və "Şəhadət", "Vəhdət" adlı filmlərim və Heydər Əliyev Fondunun sifarişi ilə hazırlanan görkəmli yazıçısı Maqsud İbrahimbəyovun həyat və yaradlcılığından bəhs edən və təqdimatında 1-ci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın da iştirak etdiyi "Əbədi Maqsud" filmlərini misal gətirmək olar.

2019-cu ildən İctimai televiziyada, qısa müddət ərzində tamaşaçı rəğbəti qazanmış "Ötən günlər" verilişinin aparıcısıdır. 

1998-ci ildə əməkdar artist adına layiq görülub. 2005-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

Filmoqrafiya
------------

* Tək olanda qorxma... (teleserial, 2013)

İstinadlar
----------

1. ↑  .
Təyyarənin qara qutusu
ТУ-М3 təyyarəsinin qara qutusu
**Qara qutu** (*ing.* Black box) — təyyarə qəzalarında təyyarə parça-parça olsa, dənizin dibinə getsə də, dərhal pilot kabinəsindəki son danışıqları yazan qara qutular axtarılır. Əksəriyyətlə qorxunc qəza xarabalığı arasından sağlam tapılan bu qutular sayəsində qəzanın səbəbləri araşdırılır.

Kabinədəki səsləri və uçuş məlumatlarını yazan hər iki qutu da paslanmayan poladdan düzəldilir. En və uzunluqları təqribən 25 santimetr, dərinliyi 12–13 santimetrdir. Qutuların kənar qalınlıqları 6–7 mm-dir. Qutular bundan başqa istiyə və yanğına dözümlü olmaqla birlikdə plastiklə əhatə olunmuş və maye köpüklə də təchiz edilmişdir.

Qutular o qədər möhkəmdir ki, dənizə düşmüş bir təyyarənin qutuları 7 il sonra çıxarılıb və yenə də dinlənilmişdir. Əvvəllər qutular qanadların birləşmə nöqtəsinə yaxın bir yerə yerləşdirilirdi. Bu bölgə təyyarənin ən ağır qismi olduğuna görə düşmə anında ağır hissələr qutuların üstünə düşərək zərər verə bilirdi. Sonralar isə bu qutular təyyarənin quyruq qisminə qoyulmağa başlandı. Əlbəttə, bu təyyarənin quyruq qismindəki oturacaqların daha etibarlı olduğu demək deyil, ancaq bu yer qutuların təyyarənin xarabalığından uzağa düşməsini təmin etməkdədir.
Təyyarə qəzalarının səbəbləri müxtəlifdir. Havada bir formada fırlanaraq yerə düşən təyyarələrdə sərnişinlərin sağ qalma ehtimalı yoxdur. Bu səbəblə də təyyarənin hazırlandığı material bu baxımdan vacib deyil. Təyyarə yerə bütün halda çırpılsa da, düşən bir liftdə olduğu kimi yolçular toqquşmanın şiddətindən həyatlarını itirərlər.

Təyyarənin içinə maye köpük doldurmaq elektronik alətləri qoruya bilər, ancaq insanların yalnız ölüm səbəblərini dəyişər. Təyyarənin materialını qaraqutu materialından düzəltmək, parçalanmaq və yanğın təhlükələrinin qarşısını alar, ancaq təəssüf ki, bu materialdan düzəldilmiş təyyarə də uça bilməz.
Qaraqutuların rəngləri qara deyil, narıncıdır. Bu rəngin seçilməsinin səbəbi xarabalıq içindən daha rahat tapılması üçündür.

Mənbə
-----

* Jurnal "Maxi"
* TƏYYARƏLƏRİN QARAQUTULARI Arxivləşdirilib 2007-09-27 at the Wayback Machine

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Qara qutu ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Aviation Safety Network
* 
* 
*
**İmmunopatologiyalar** — Orqanizmin immun sistemində baş verən hər hansı patoloji dəyişiklik və ya reaksiyalar. Bu cür dəyişikliklərə immun sistemin anadangəlmə və qazanılmış deffektləri və ya immunodefisitləri, təcili və ləng tipli hiperhəssaslıq reaksiyaları, autoimmun proseslər aiddir.

**İmmunodefisitlər** — orqanizmin immun sisteminin anadangəlmə və ya qazanılmış çatışmazlığı olub, immun müdafiə reaksiyalarının qənaətbəxş olmaması ilə xarakteriza olunur. Anadangəlmə (birincili) və qazanılmış (ikincili) immunodefisitlər ayırd edilir. Anadangəlmə (birincili) immunodefisitlər zamanı immun sisteminin çatışmazlığı artıq erkən uşaq yaşlarından özünü büruzə verir. Bu zanman müxtəlif infeksion agentlərə qarşı orqanizmin lazımi qədər mühafizə edilməməsi üzündən bu vəziyyət çox vaxtı elə uşaq yaşalrında ikən ölümlə nəticələnir. Birncili immunodefisitlər orqanizmin immun sisteminin inkişafının müxtəlif mərhələlərində baş verən genetik pozuntularla əlaqədar olaraq meydana çıxır. Bu pozuntular hemo və limfopoezin müxtəlif səviyyələrində meydana çıxdığından immunodefisitlər də müxtəlif aralıüqlı gediçşə malik olurlar. Məsələn:Hemopoezin sütun hüceyrələri səviyyəsində pozğunluq tam aplaziya və ya sütun hüceyrələrindən T- və B- limfositlərin diferensiasiyasının məhdudlaşması ilə nəticələnir. Hemopoezin daha yülksək səviyyələrdə pozulması T və B limfositlərin hissəvi defisitinə gətirib çıxarır. T limfositlərin əmələ gəlməsi və differensiasiya səviyyəsində bu pozuntu T defisitin, B limfositlərin əmələ gəlməsi və differensiasiyaslı səviyyəsində isə bu pozuntu M, G, və A immunoqlobulinləri hazırlayan müxtəlif plazmatik hüceyrələrin defisitinə səbəb olur. Qazanılmış immunodefisitlər (ikincili) immunodefisitlər immun sistemin genetik defekti ilə əlaqdədar olmayıb, müxtəlif patoloji proses və xəstəliklər nəticəsində meydana çıxır. Qazanılmış immunodefisitə ağır iltihabi proseslər, bəzi infeksiyalayr (QİÇS,vərəm,brusselyoz, kandidoz və s), toksikozlar, güclü qanitirmə, qidalanma pozğunluqları,onkoloji xəstəliklər, diabet, piylənmə və s səbəb ola bilrər.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------
**"İtiləmə"** (*ing.* Shank) — 2009-cu ilin, cavan britaniyalı rejissor Saymon Pirsin gənclər arasında zorakılıq və homoseksuallıq haqqında film.

Süjet
-----

Kel adlı 18 yaşlı oğlan gənc bandanın üzvüdür. Özünün boş həyatında narkotik, seks, günahsız insanlara zorakılıqdan başqa heç nə bilmir. Amma onun balaca bir gizli sirri var. Bu sirri banda üzvlərindən ehtiyatla gizlətmək lazımdır: o gizli gay'dir və onun kişilərdən xoşu gəlir. O gizli olaraq bandanın başçısı Connoya aşiqdir, filmin gedişi ilə bilinir ki, o da Kelə biganə deyil. Ancaq açıq şəkildə bu hissləri etiraf etməkdən söhbət belə gedə bilməz: bandada homofobiyaya pərəstiş edilir, elə yaxınlıqda yaşayanlar da «mavisayağı» göründükləri üçün döyülürlər. Başqa bir hücumun qurbanı Olivye adlı fransalı tələbə olur.

Hadisələr elə cərəyan edir ki, Keli onun əvvəlki "banda-dostları" izləməyə başlayır və o Olivyenin evində özünə sığınacaq tapır. Oğlanlar arasında romantik əlaqələr sevgiyə çevrilir. Skott, Olivyenin müəllimi, hansı ki əvvəllər Kel tərəfindən hücuma məruz qalmışdı, Olivyeyə xəbərdarlıq etmək istəyir ki, iki gəncin bu əlaqələri yaxşı bitməyəcək.

Nessa, bandanın qeyri-formal rəhbəri, Connonu oğlanlara zorakılıq etməyə məcbur edir. Kel və Olivye zorakılığın qurbanı olurlar; gizli şəkildə Keli Olivyeyə qısqanan Conno onu zorlayır. Bütün bu dəhşətlərdən yalnız Kel və Olivyenin sevgisi xilas edir. 
Filmin sonunda Kel öz mobil telefonunu atır — bu onun keçmiş həyatını təcəssüm edən yeganə bir şeydir...

Tənqidlər
---------

Film ümumilikdə tənqidçilərin 60%-lik Fresh reytinq qazanmışdır (Rotten Tomatoes saytında).

Rollarda
--------

Rollarda| Aktyor | Rol |
| --- | --- |
| Ueyn Virqo | Kel |
| Mark Loren | Olivye |
| Tom Bott | *Conno* |
| Harri Sammers | *Skott* |
| Alisa Peyn | *Nessa* |

İstinadlar
----------

1. ↑  "Shank (2009) Director: Simon Pearce". Time Out. 2012-10-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-10-13.
2. ↑  "Shank You Very Much". 2013-01-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-12-31.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmin rəsmi saytı (ing.)
* *«İtiləmə»* — Internet Movie Database saytında.
**Karbon nanoboruları**

### Xassələri

Karbon nanoboruları, diametri 1:n.10 (n=1,2,....9) nanometr, uzunluğu isə bir neçə mikrona qədər olan, bir və ya iç-içə bir neçə qrafit laylarının bükülməsindən yaranan silindrik quruluşlara deyilir. 
Karbon nanoboruları özündə həm nanoklasterlərə xas, həm də həcmli bərk cisimlərə xas xassələri birləşdirdiyi üçün, onlarda füllerenlərdən fərqli yeni xassələr büruzə olunur. Məhz onların bu xassələrindən gələcəkdə yeni nanomaterialların və nanoqurğuların yaradılmasında istifadə edilməsi nəzərdə tutulur və çox prespektivli hesab olunur.

### Alınması

Sintezdən asılı olaraq birlaylı, ikilaylı və s. borular almaq mümkündür
Karbon nanoboruları (KNB) kovalent rabitəyə malik karbon atomlarından ibarət,özü təşkil olunmuş,boru şəkilli nanoquruluşlardır.Onlar əsasən iki formada – birdivarlı və çoxdivarlı karbon nanoboruları,həmçinin çoxtəbəqəli paketləşdirilmiş konusvarı nanoboru şəklində olur.Birdivarlı karbon nanoborusu təbii (özü-özünə)boru şəklində bükülmüş qrafit monoatom qalınlıqlı təbəqədən ibarətdir. Belə təbəqə şəklində qrafit qrafen adlandırılır. Monotəbəqənin bükülməsi istıqamətindən asılı olaraq, qrafen metal və ya yarımkecirici xassələrə malik olur. Coxdivarlı karbon nanoboruları konsentrik yerləşmiş bir neçə birdivarlı nanoborudan ibarətdir, onların diametri 10-40- nm təşkil edir

### Tətbiq sahələri

Karbon nanoborularının bir çox maraqlı xassələri var.Məsələn,onlar metal və ya yarımkecirici xassələrə malik ola bilər;misə nəzərən daha yaxşı elektrik cərəyanını keçirdirlər;almaza nisbətən daha yaxşı istilikkeçirmə xassəsinə malikdir. 
Karbon nanoborularını lazerlə buxarlandırma,karbon elektrodlarının qövs boşalmasında buxarlandırılması və qaz fazadan kimyəvi çökdürülmə texnologiyaları ilə almaq olar.Birlaylı nanoboru yaratmaq üçün katalizator kimi müsbət elektrodun mərkəzinə az miqdarda Co, Ni və ya Fe yerləşdirilir. Katalizatordan istifadə edilmədikdə çoxlaylı quruluşa malik nanoborular alınır. Qüsursuz nanoborular (xüsusılə də birdivarlı) almaq üçün metandan istifadə edilməklə ,proses 900-1000C-temperaturda aparılır. Bunun səbəbi odur ki, digər karbohidrogenlərə nisbətən metan parçalanmaya qarşı daha davamlıdır və bunun nəticəsi olaraq amorf karbonun əmələ gəlməsinin qarşısı alınır və katalizatorun çirklənməsi baş vermir. 
Mexaniki təsirlər KNB-nın elektron xassələrini çox dəyişir.Bundan istifadə edərək elektromexaniki cihaxların elementləri hazırlanır. KNB yarımkeçiriçi sahə tranzistorlarının yaradılmasında istifadə edilir. Karbon nanolifləri silindrik karbon nanoquruluşlarından ibarət olub konus şəkilli qrafen laylarının düzülüşündən ibarətdir.Burda karbon sap adlanan borulu mikrostrukturdan və ya liflərdən ibarətdir. Karbon nanoliflər bir çox alimlərin diqqətini potensial, termiki, elektrik və mexaniki xassələri ilə cəzb edir. Onların qeyri-adi xassələrinə və aşağı maya dəyərinə malik olması nanoliflərin müxtəlif materiallarda məsələn kompozitlərdə istifadəsinə imkan yaradır.

### Mənbə
**Bohol adası** (taqal Bohol) — Filippinnin sahəsinə görə onuncu ən böyük adası. İnzibati baxımdan eyni adlı vilayətə daxildir.

Coğrafiyası
-----------

Sebu adasından cənub-şərqdə, Leyte adasından isə cənub-qərbdə yerləşir. Mindanao adasından eyni adlı dənizlə ayrılır (bəzən bu dənizə Bohol dənizidə deyilir.)

Adanın sahəsi 3269 km², sahil xətdinin uzunluğu — 261 km-dir.

Əhalisi — 1 255 128 nəfərdir (2010 il).

İnzibati mərkəzi Taqbilaran şəhəridir (*Tagbilaran*).

İqlimi
------

Bisay adalının şimalına daxil olan Luson adası kimi tayfunların təsirinə məruz qalır. Hava əsasən il boyü rütübətlidir. Leyte və Samar adalarında olan dağlar tayfunların fəaliyyətini nisbətən zəiflədir. Noyabrdan aprelə qədər adanın şimal-şərqi mussonların (*amihan*) təsirinə məruz qalır. Bu ilin daha rütübətli dönəmidir. Havanın temperaturu 25 (gecə) 28 °C (gündüz) arasında dəyişir. Maydan iyula kimi nisbətən isti və quraq dönəmdir. Avqustdan oktyabra qədər cənub-qərb müssonları (*habaqat*) aktiv olur. Bu dönəmdə hava tez-tez dəyişir.

Tarixi
------

Kaktiki olaraq kəşf olunduğu gündən XX əsrin birinci yarısına kimi İspaniyanın mülkiyyətində olmuşdur.

Resurslar
---------

Bohol adası kifayət qədər dünya səviyyəli turizm obyektlkərinə sahibdir

Bohol adası Panqlaoya avtomobil şossesi ilə birləşir. Bu iki adada da kifayət qədər çimərliklər vardır. Ağ qumlara sahibdir. Turistləri bohiol adasının çayları da cəlb edir. Ən iri çayı lobokdur. Adanın mərkəzi ilə sahilə doğru axır. İnabanqa adanın şimal-qərbindən, Abatan cənub-qərbindən, İpil şimalından axır. Ada çoxlu şəlalə və mağaralara sahibdir. Ən cəlbedici şəlaləsi Maq-Asodur. Çayın suları sərinliyi ilə seçilir.

Bohol dayvinq həvəskarlarını özünə cəlb edir.

Təhsil
------

Bohol əyalətinin savadlılıq səviyyəsi 98 %-dir.

Ali təhsil müəssisələri:

Bohol Adası Dövlət Universiteti (BISU)

Müqəddəs Ad Universiteti (HNU)

Bohol Universiteti (UB)

BIT Beynəlxalq Kolleci (BIT-IC)

Immaculate Heart of Mary Seminary

Mater Dei College

AMA Computer College

STI College

PMI Colleges Bohol

Bohol Wisdom School

Bohol Northern Star Colleges

Bohol Northwestern College

Cristal e-College

Blessed Trinity College (BTC)

Batuan Colleges Inc. (BCI)

Buenavista Community College (BCC)

Trinidad Municipal College (TMC)

Asian Divine Light College

Bohol College of Science and Technology

Bohol International Learning College (BILC)

Görməli yerləri
---------------

"Şokolad təpələri" — konusa bənzər təpələrdir. Üzəriləri otlarla örtülmüşdür.

Carlito syrichta mərkəzi.

Lobok çayı — Bu çayda çay səfərləri təşkil edilir.

Maq-aso şəlaləsi (Mag-Aso)

Qalereya
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  *Republic of the Philippines. National Statistics Office.* "Population and Annual Growth Rates for The Philippines and Its Regions, Provinces, and Highly Urbanized Cities Based on 1990, 2000, and 2010 Censuses" (PDF). April 2012. 2018-12-26 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-04-04.

Mənbə
-----

* Bohol adası  (rus.)
* Welcome to Bohol  (ing.)
**Həssan ibn Sabit** (554, Mədinə – 674, Mədinə, *ərəb.* حسان بن ثابت‎ *Ḥəssan b. S̱abit*) — Ərəb şairi, Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biridir. Ona "Rəsulullahın şairi" ləqəbi verilmişdir.

Bioqrafiya
----------

Tam adı Həssan ibn Sabit ibn əl-Münzir ibn əl-Xəzrəci əl-Ənsari (حسان بن ثابت بن المنذر الخزرجي الأنصاري)dir. Mədinədə doğulmuş, Xəzrəc qəbiləsindən olmuşdur. Təxminən 60 yaşında İslamı qəbul etmişdir. İslamı qəbul etdikdən sonra Məhəmməd peyğəmbərdən ayrılmamışdır.

O, şairlik istedadına malik olub, Məhəmmədin və müsəlmanların şərəfinə şeirlər yazmışdır. Səhhəti pis olduğu üçün döyüşlərdə iştirak etməsə də, şeirləri ilə müsəlman döyüşçülərin ruhunu yüksəldir. O, müxtəlif mübahisələrdə iştirak etmiş, şeirləri ilə müsəlmanlara ideoloji dəstək vermişdir.

Həssan Məhəmməd peyğəmbərin cariyəsi Mariyə əl-Qibtiyyə bacısı olan Sirinlə evlənmişdir. Sirin və Həsən xoşbəxt həyat sürmüşdür. Onların atasının şairlik yolunu davam etdirən Əbdürrəhman ibn Həssan adlı bir oğulları olmuşdur.

O, təxminən 120 yaşında vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Ibn ʿAdī ibn Mālik Ḥassān ibn Ṯābit // AlKindi.
2. ↑  ət-Tabari, Tarix, S.131.
3. ↑  "Из серии «Матери правоверных». Мария - представительница коптов". Журнал Аль-Ваъй (Сознание). Archived from the original on 2023-07-23. İstifadə tarixi: 2013-03-30.
**Kinoya böyük sevgilərlə... Hüseyn Seyidzadə** — rejissor Elvin Vəlimətovun 2012-ci ildə Azərbaycan Televiziyasında çəkdiyi sənədli film.

Məzmun
------

Filmdə görkəmli kinorejissor, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi Hüseyn Seyidzadənin 100 illik yubileyinə həsr olunur.

Film haqqında
-------------

Filmdə "Doğma xalqıma", "O olmasın, bu olsun", "Koroğlu", "Yenilməz batalyon", "Dəli Kür", "Qayınana" filmlərinin kadrlarından həsr olunur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Müəllif:** Sevda Ağazadə
**Rejissor:** Elvin Vəlimətov
**Operator:** Zaur Haşımov, Səfər Səfərov
**Montaj:** Rəşad Rəhimov, Araz Əjdərov
**Qrafika:** Vəfa Bağırova
**Müxbir:** Zakir Musayev
**Videomateriallar:** Fuad Əhmədov
**İnzibatçı:** Etibar Almazov
**Mətni oxuyan:** Sevda Ağazadə (titrlərdə yoxdur)
**Rejissor assistenti:** Cavid Babayev
**Redaktor:** Səyavuş Məmmədov
### Filmdə iştirak edənlər

Hüseyn Seyidzadə (arxiv; kinorejissor)
Rafiz İsmayılov (xalq rəssamı)
Fuad Poladov (aktyor, xalq artisti)
Tamilla Ağamirova (Rusiyanın xalq artisti)
Aydın Kazımzadə (əməkdar incəsənət xadimi)
Dilarə Seyidzadə (Hüseyn Seyidzadənin qardaşı qızı)

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Abbasəli Kərəm oğlu Həsənov** (1953, Gədəbəy rayonu) — Azərbaycan Respublikasının Tacikistan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri , şərqşünas, diplomat.

Həyatı
------

Abbasəli Həsənov 1953-cü ildə Gədəbəy rayonunda anadan olub. Əslən Göyçə mahalının Ardanış kəndindəndir.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

1998-ci ildən Azərbaycan Respublikasının İranda Fövqəladə və Səlahiyyətli səfiridir. Eyni zamanda 1998-ci ildən EKO-da İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatında idarə heyətinin üzvü, hazırda isə sədridir.

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin 10 fevral 2012-ci il tarixli sərəncamı ilə Abbasəli Kərəm oğlu Həsənov Azərbaycan Respublikasının Tacikistan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilib.

Filmoqrafiya
------------

1. Cavad Heyət varlığı (film, 2002)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Abbasəli Həsənov Azərbaycanın Tacikistandakı səfiri təyin olunub". 2012-02-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-09-22.