recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Xuraman Əkrəm qızı Qasımova** (6 iyun 1951, Bakı) — Azərbaycan opera müğənnisi (soprano), pedaqoq, Azərbaycan SSR xalq artisti (1986), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı, "Şöhrət" və "Şərəf", "İstiqlal" ordenləri laureatı.

Həyatı
------

Qasımova Xuraman Əkrəm qızı 6 iyun 1951-ci ildə Bakıda doğulmuşdur. Xuraman və böyük bacısı Fidan Qasımova bacılarının valideynləri daim incəsənətlə bağlı olub, şeir yazıb, musiqiyə meyl göstəriblər. 1975-ci ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını bitirmişdir. 1976-cı ildən Azərbaycan Opera və Balet Teatrının solisti olmuşdur.

Əsas partiyaları: Səlma ("Aldanmış ulduzlar", M. Quliyev), Sevil və Dilbər ("Sevil", F. Əmirov), Nigar ("Koroğlu", Ü. Hacıbəyli), Mimi və Müzetta ("Bohema", C. Puççini), Dezdemona, Aida ("Otello", "Aida", C. Verdi), Tatyana ("Yevgeni Onegin", P. Çaykovski), Xurşudbanu Natavan (Natavan, Vasif Adıgözəlov) və s.

İfaçıların 5-ci Zaqafqaziya müsabiqəsinin (1977, I mükafat), vokalistlərin M. Qlinka adına 7-ci Ümumittifaq müsabiqəsinin 1977 və Mariya Kallas adına Beynəlxalq müsabiqəsinin (Afina, 1981; həmçinin "Qran pri" qızıl medalına layiq görülmüşdür), eləcə də ifaçıların P. Çaykovski adına 8-ci Beynəlxalq müsabiqəsinin (Moskva, 1982) laureatıdır. Kinofilmlərə çəkilmişdir ("Mən ki gözəl deyildim", "Həyat bizi sınayır"). 1982-ci ildən Bakı Musiqi Akademiyasında dərs deyir (1994-cü ildən solo oxumaq kafedrasının müdiri, 1996-cı ildən professor) 1994-cü ildən İstanbul Dövlət Universiteti konservatoriyasının professorudur. Bir sıra xarici ölkələrdə (Bolqarıstan, Çexoslovakiya, Malta, Fransa, Avstriya, Norveç, Türkiyə, Finlandiya və s.) çıxış etmişdir.

Təltif və mükafatları
---------------------

* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 30 may 1986
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 13 iyul 1982
* Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı — 27 aprel 1984
* Azərbaycan SSR Lenin komsomolu mükafatı — 1976
* "İstiqlal" ordeni — 5 iyun 2021
* "Şərəf" ordeni — 27 may 2011
* "Şöhrət" ordeni — 5 iyun 2001

Filmoqrafiya
------------

* Gələcəyin qurucuları (film, 1982)
* Həyat bizi sınayır (film, 1972)
* Kədərimiz... Vüqarımız...
* Kinorejissor Həsən Seyidbəyli (film, 2002)
* Maestro Niyazi (film, 2007)
* Mən ki gözəl deyildim (film, 1968)
* Nəğməkar torpaq (film, 1981)
* Qaraca qız (film, 1966)(film, kinoalmanax)
* Silinməyən izlər... (film, 2011)
* Ürəkdən ürəyə (film, 2007)
* Üzeyir ömrü (film, 1981)
* Zəng (film, 1995)

Xarici keçidlər
---------------

* Fidan və Xuraman Qasımova bacılarının rəsmi saytı Arxivləşdirilib 2013-06-16 at the Wayback Machine
* Xuraman Qasımovanın doğum günü
* Səda — Xalq artistinə doğum günü sürprizi (07.06.2016)
* Xalq artisti Xuraman Qasımova 1990-cı illər haqqında

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Discogs · IMDb · Kinopoisk · MusicBrainz |
| Normativ yoxlama | LCCN: n88648651 · VIAF: 53270558 · WorldCat VIAF: 53270558 |
**Parəbüzənlər** (*lat.* Coccinellidae) — heyvanlar aləminin buğumayaqlılar tipinin həşəratlar sinfinin sərtqanadlılar dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.

Bu fəsiləyə aid qırmızı bərk qalxanvari qanadları üzərində 7 ədəd qara xalları olan yeddinöqtəli parəbüzən (*Coccinella septempunctata*) növü faydalıdır. Bədənin uzunluğu 4–7 mm, girdə və üstü qabarıq (sferik) formalıdır. Dünyanın hər yerində müxtəlif növləri yayılmışdır. Azərbaycanda 60-dan çox növü vardır. Böcəklər əsasən bitkilərdəki zərərverici həşəratlardan mənənə, yastıca və onların sürfələri ilə qidalanır. Kənd təsərrüfatı bitkilərinə zərərverənlərə qarşı bioloji mübarizə məqsədilə insanlara xeyir verən böcəkdir. Parəbüzənləri kimyəvi mübarizə üsullarından qorumaqla onların çoxalmasına səbəb yaradılmalıdır.

Yarımfəsilələri
---------------

* Chilocorinae
* Coccidulinae
* Coccinellinae
* Epilachninae
* Hyperaspidinae
* Microweiseinae
* Scymninae
* Sticholotidinae

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

* 12-nöqtəli vibidiya
**Natəvan Məmmədova** — Azərbaycan aktrisası.

Həyatı
------

Natəvan Məmmədova 7 mart 1966-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. Bakıdakı Moda Evinin işçisi olan anası tanınmış dərzi olub. Natəvan kinoda debütünü 17 yaşında edib. O, "Azərbaycanfilm"in çəkildiyi "Park" və digər filmlərdə obrazlar yaradıb. Lakin sonradan kinodan uzaqlaşaraq tamam ayrı sahəyə üz tutub. O, İnşaat Unversitetinin memarlıq fakültəsinə daxil olaraq memarlıq üzrə magistr dərəcəsi alıb. Daha sonra isə kinesioloji terapiya üzrə təhsil alıb.

Onun həyatında idmanla da bağlı maraqlı faktlar var. 90-cı illərin əvvələrində Azərbaycanda populyar olan şərq əlbəyaxa döyüş növləri ilə maraqlanıb. Bakı idman məktəblərinin birində kunq-fu ilə məşğul olub və bu yöndə olan yarışlara qatılaraq parlaq nəticələr əldə edib. 1990-cı ildə kunq-fu üzrə keçirilən Azərbaycan çempionatının bürünc mükafatını alıb. 1991-ci il təvəllüdlü Anar adında oğlu vardır.

90-cı illərin ortalarında Azərbaycanı tərk edib. 1997-ci ildən İsrailin Netaniya şəhərində yaşayır.

Filmoqrafiya
------------

1. Park (film, 1983) - qız
2. Tənha narın nağılı (film, 1984) - Surət
3. Bəyin oğurlanması (film, 1985) - Yasəmən
4. On yeddi yaşlı oğlan (film, 1985) - Məleykə

İstinadlar
----------

1. ↑  "KADRARXASI | `Vidadi Həsənovla öpüş səhnəm çəkiləndə...`". 2017-06-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-28.

Mənbə
-----
**Exochomus flavipes** (*lat.* Exochomus flavipes) — heyvanlar aləminin buğumayaqlılar tipinin həşəratlar sinfinin sərtqanadlılar dəstəsinin parəbüzənlər fəsiləsinin exochomus cinsinə aid heyvan növü.

Biologiyası
-----------

Formasına görə başqa parabüzən növlərindən çox da fərqlənmir. Qanadüstlüyü qaradır, heç bir ləkə və nöqtəsi yoxdur. Ayaqların qırmızı sarımtıl çalarları var, bu hissə nisbətən böyükdür, ayağındakı caynaqlar dişlidir. Bud hissədə az sarı ləkələr vardır. Böyüklüyü 4-4,5 mm-dir. 
Bostan bitkilərində və yoncalıq sahələrdə də yastıcalarla qidalanırlar. Quru otların altında qışlayırlar. Qış sığınacaqlarından martın axırında çıxırlar. İl ərzində bir bütün və bir fakultativ nəsil verirlər.

Yayılması
---------

Naxçıvanın dağətəyi və aran, xüsusən çayların vadisində olan təbii zonalarında, səhra bitkilərində, xüsusən də kol və yarımkol, ən çox da yabanı bitkilər üzərində yayılıb.

Ədəbiyyat
---------

1. Naxçıvan Muxtar Respublikasında yayılan yırtıcı cücülərin xeyirli fəaliyyəti və onların mühafizəsi. A.Mehdiyev, M.M.Seyidli, 41
2. Ümumi entomologiya I-II hissələr. Ağayev B.İ. Bakı 1979-1981
3. Naxçıvan MR-da yayılan parabüzənlər (Coleoptera, Coccine elidae) və onların bioloji mübarizədə istifadə imkanları. Mehdiyev A.M

İstinadlar
----------

1. ↑  Ümumi entomologiya I-II hissələr. Ağayev B.İ. Bakı 1979-1981

Həmçinin bax
------------
**Ramiz Lütfəli oğlu** **Məlik-Aslanov** (14 mart 1942, Bakı) — dirijor, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1991). professor (1993), Əməkdar incəsənət xadimi, Beynəlxalq müsabiqələrin laureatı.

Həyatı
------

Ramiz Lütfəli oğlu Məlik-Aslanov — 14 mart, 1942-ci il, Bakı

Qədim və nəcib zadəgan ailəsindəndir.

Erkən uşaqlıqdan musiqi ilə məşğul olmağa başlayıb. 

1959-cu ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının nəzdində musiqi məktəbi (indiki Bülbül adına Xüsusi Musiqi Məktəbi) bitirib. 

1959-1965 - Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını (indiki Bakı Musiqi Akademiyası) violonçel sinfi üzrə bitirib.

1966 - N.A.Rimski-Korsakov adına Leninqrad Dövlət Konservatoriyasında(indiki N.A.Rimski-Korsakov adına Sankt-Peterburq Dövlət Konservatoriyası) opera-simfonik dirijorluq ixtisası üzrə 
aspiranturada təhsilini davam etdirmişdir.

Fəaliyyəti
----------

● 1971-ci ildən Dövlət Teleradio Komitəsinin simfonik orkestrinin bədii rəhbəri və baş dirijoru olmuşdur.

● 1977–1979-cu illərdə Qahirə konservatoriyasının orkestrində işləmiş, vətənə qayıtdıqdan sonra Qara Qarayev adına Dövlət Kamera Orkestrinin rəhbəri və dirijoru olmuşdur. Üzeyir bəy Hacıbəyovun bir çox əsərlərinə, o cümlədən operalarından parçalara dirijorluq etmişdir. O, Moskva, Sankt-Peterburq və London Kral Simfonik Orkestrlərinə dirijorluq etmək şərəfinə layiq görülüb. İstanbul Konservatoriyasının dirijorudur.

Ailəsi
------

● Həyat yoldaşı: Tamilla xanım Əli qızı Muxtarova (08.04.1937, Bakı) 

● Övladları: Teymur (24.11.1970, Bakı), Zaur (20.07.1974, Bakı)

İstinadlar
----------

1. ↑  *"Respublikanın musiqi-ifaçılıq sənəti xadimlərinə Azərbaycan Respublikası fəxri adlarının verilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 17 may 1991-ci il tarixli, 215 nömrəli **Fərmanı** Arxivləşdirilib 19 oktyabr 2022 at the Wayback Machine (az.)

Xarici keçidlər
---------------

Həmçinin bax
------------

● Məlik-Aslanovlar

● Məlik-Aslanovlar[+]

● Xudadad bəy Məlik-Aslanov

● Lütfəli Məlik-Aslanov
*border=none Əsas məqalə: Fransanın inzibati bölgüsü*
**Kanton** (*fr.* Canton) Fransada — inzibati-ərazi vahidi, bir neçə icmanı əhatə edir (ən azı kənd yerlərində — şəhərlərdə, əksinə bir neçə kantona uyğun gələ bilər). Fransada 1774 dənizaşırı, o cümlədən 2074 kanton mövcuddur.

Kantonun funksiyası
-------------------

Kantonlar ilk növbədə seçki sisteminin struktur əsasını təşkil edir. Hər bir kanton müvafiq şöbənin Baş Şurasına öz nümayəndəsini seçir. Əks təqdirdə yalnız Paris məclisi təşkil olunur.

Tarixi
------

Kantonlara və departamentlərə bölünmə 1790-cı ildə Fransada tətbiq edildi. Qanunun ilkin variantı kantonların rayonlara (districts) birləşdirilməsini nəzərdə tutulurdu , lakin 1800-cü ildə rayonlar dairələrin əvəzinə yaradılmışdır.

Həmçinin bax
------------

* Fransa rayonlarının siyahısı

Ədəbiyyat
---------

* *Дерюжинский, Владимир Фёдорович.* Кантон, во Франции // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
**Müşfiq Hüseynov** (14 fevral 1970, Ağdam) — azərbaycanlı futbolçu. "Kəpəz", "Neftçi", "Qarabağ", MKT-Araz futbol klublarının oyunçusu olub. Azərbaycan çempionu və Azərbaycan kubokunun sahibidir. M. Hüseynov milli çempionatımızda 363 oyunda 141 qol vurub. "Qarabağ" klubunda məşqçilik karyerasına başlayıb. Azərbaycan milli futbol komandasında 3 oyun keçirib.

Həyatı
------

Müşfiq Hüseynov 14 fevral 1970-ci ildə Ağdamda anadan olmuşdur. Uşaq yaşlarından futbola həvəsi onu bu sənətə peşəkar yanaşmasına səbəb olmuşdur.

Karyerası
---------

### Qarabağ

Müşfiq Hüseynov Qarabağ klubunda ilk oyununu 1989-cu ildə keçirib. Həmin ildə 28 dəfə meydana çıxan Hüseynov, 6 dəfə fərqlənib. Növbəti mövsümdə 22 dəfə meydana çıxıb və 8 qolun müəllifi olub. Qarabağın heyətində SSRİ çempionatında, Milli çempionatda və kubokda 264 oyuna çıxıb və 151 qolun müəllifi olub. Uzun müddət kapitanı olub. Müşfiq Hüseynov həmçini Azərbaycan klublarından Qarabağın avrokuboklarda mərhələ keçməsində əsas pay sahibi olub. Beləki onun səfərdə Makkabiyə 2 qolu mərhələ keçməyə yardımçı olub.

### Milli komanda karyerası

Müşfiq Hüseynov Azərbaycan milli komandasının heyətinə ilk dəfə 1993-cü ildə dəvət olunub. Futbolçu milli komandada 3 oyun keçirib.

| Azərbaycan milli komandası |
| --- |
| İl | Oyun | Qol |
|
| 1993 | 1 | 0 |
| 1994 | 1 | 0 |
| 1995 | 1 | 0 |
| Cəmi | 3 | 0 |

Məşqçilik karyerası
-------------------

### Qarabağ

Müşfiq Hüseynov 2008-ci ildən Qarabağda baş məşqçi Qurban Qurbanovun köməkçisi olaraq çalışır.

Uğurları
--------

Azərbaycan Qarabağ
* Azərbaycan SSR çempionatı
* Qalib (1): 1990
* Azərbaycan SSR kuboku
* Qalib (1): 1990
* Azərbaycan çempionatı
* Qalib (1): 1993
	+ İkincilik (2): 1993–1994; 1996–1997;
* Üçüncülük (1): 2003–2004,
* Azərbaycan Kuboku
	+ Qalib (2): 1993, 2005–2006
	+ Finalçı (2): 1995–1996, 1997–1998

Xarici keçidlər
---------------

* 




1. 1 2  Mushfig Huseynov // FBref.com (çd.).
**David Navara** (çex. David Navara, 27 mart 1985, Praqa, Çexoslovakiya) — Çex şahmatçısı, qrosmeyster (2002).

2007-ci il aprel ayının FİDE reytinq siyahısında 2720 əmsalı ilə dünyada 14-cü, Çexiyada isə ən yüksək əmsallı oyunçu olmuşdur. 2015-ci il mayına olan göstəricilərə əsasənə isə o, şəxsi əmsalını 2751 qədər yüksəldə bilmişdir.

Şahmat karyerası
----------------

Navara 2004, 2005, 2010, 2012, 2013 və 2014-cü illərdə Çexiya Çempionu olmuşdur. 2005-ci ildə Navara Dünya Kubokunda iştirak etmiş, birinci raundda Predrag Nikolić tərəfindən məğlub edilmişdir. O, 2006-cı il 37-ci Şahmat Olimpiadasında olduqca uğurlu çıxış edərək Dünya səviyyəli oyunçulara qarşı 12 oyundan 8.5 xal toplamışdır.
2007-ci ildə Navara Veyk-an-Zee turnirinə dəvət alaraq Alexander Morozevichi əvəz etmişdir. Təşkilatçılar tərəfində Navara Express adlandırılan oyunçu, 13 oyundan 6.5 xal toplayaraq (+3−3=7) yarışı 7-ci başa vurmuşdur. 2007-ci ilin noyabrında Navara Dünya Kubokunda iştirak etdi. O, birinci raundda ABŞ-dən olan Ivanovu məğlub etdi, lakin ikinci raundun taybreykində Rublevsky tərəfindən məğlub edildi. 2008-ci ildə Navara 5.5/13 (+2-4=7) nəticə ilə Baku Grand Prix turnirində iştirak etmişdir. Navara 2011-ci ildə Dünya Kubokunda iştirak etmiş və yarışın yarımfinalında Aleksandr Qrişçuka məğlub olmuşdur. Sonuncu Avropa Çempionatında isə o, ikinci yeri tutmuşdur.


1. ↑  Çex Milli Hakimiyyət Məlumat bazası.
**Natalya Polonskaya-Vasilenko** (*ukr.* Наталія Дмитрівна Полонська-Василенко; 31 yanvar (12 fevral) 1884, Xarkov – 8 iyun 1973) — ukraynalı ikinci mühacir dalğanın tarixçisi, Taras Şevçenko adına Elmi Cəmiyyətin (1947-ci ildən) və Auqsburqdakı Ukrayna Azad Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1948-ci ildən).

Həyatı
------

Natalya Polonskaya-Vasilenko rus zadəgan ailəsində anadan olmuşdur, Kiyevdən olan tarixçi, general-mayor Dmitri Petroviç Menşovun və Mariya Fedorovna Muxortova ilə nikahdan olan qızıdır (Kursk və Oryol zadəganlarının nəslindən). Natalya Polonskaya-Vasilenko Kiyev Fundukleevskaya qadın gimnaziyasını 1901-ci ildə bitirmişdir. 1905-1911-ci illərdə Kiyevdə Ali Qadın Kurslarının tarix-filologiya şöbəsində təhsil alır. 1909-cu ildə V. Xvoykonun arxeoloji ekspedisiyasında işləmiş, 1913-cü ildə isə Kiyev Universitetinin tarix-filologiya fakültəsinə qəbul imtahanlarını vermişdir.

1910-1924-cü illərdə gimnaziyalarda tarix və coğrafiyadan dərs demiş, bir sıra təhsil müəssisələrində, o cümlədən Kiyev Universitetində professor vəzifələrində çalışmışdır. O, Ukrayna dilini mükəmməl bilirdi və 1920-ci illərdən etibarən əsərlərini əsasən bu dildə yazırdı.

O, 1923-cü ildə Ukrayna Dövlətinin keçmiş təhsil və xarici işlər naziri Nikolay Vasilenko ilə evlənir. Tezliklə keçmiş nazir həbs olunur və əksinqilabi fəaliyyətdə ittiham edilir. Həyat yoldaşının səyi ilə bir müddət sonra reabilitasiya olunur. Ömrünün son illərində Nikolay Vasilenko ağır xəstələnir və 1935-ci ildə vəfat edir.

Natalya 1918-1925-ci illərdə Kiyev Arxeologiya İnstitutunda, 1924-1941-ci illərdə Ümumkrayna Elmlər Akademiyasında işləmişdir (1934-1938-ci illərdə siyasi səbəblərə görə işdən azad edilmişdir). Kiyev İncəsənət İnstitutunda 1927-1932-ci illərdə professor olaraq çalışmışıdır.

1940-cı ilin oktyabrında Moskvada "Cənubi Ukraynanın XVIII əsrin ortalarında məskunlaşma tarixinə dair oçerklər (1734-1775) "mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edir.

Almaniya tərəfindən Ukraynanın işğalı zamanı Elmlər Akademiyasının Arxeologiya İnstitutunun (oktyabr-dekabr 1941) və Kiyev Mərkəzi Qədim Aktlar Arxivinin (dekabr 1941 - sentyabr 1943) direktoru, Keçid Dövrü Muzey-Arxivinin elmi məsləhətçisi (1942) olur. O, bundan əlavə Kiyev Şəhər idarəsi təşkilati şöbəsinin nümayəndəsi və şəhər küçələrinin adının dəyişdirilməsinə cavabdeh olan şəxslərdən biri olur.

Natalya 1943-cü ilin sentyabrında, Kiyevin azad edilməsindən bir qədər əvvəl Qərbə köçür. 1943-cü ilin oktyabrından Lvovda Ukrayna Mərkəzi Komitəsinin katibəsi (rəhbəri Vladimir Kubiyoviç olmuşdur) olur. 1944-cü ildə Praqada Ukrayna Azad Universitetində mühazirə oxuyur.

Universitet Münhenə köçdükdən sonra 1945-ci ildən Münhendəki universitetin professoru, 1965-ci ildən isə Ukrayna Tarixi Cəmiyyətinin vitse-prezidenti olur. 1966-cı ildən Ukrayna Azad Universitetinin fəlsəfə fakültəsinin dekanı işləyir.

Xarici keçidlər
---------------

* Arxiv surəti 7 fevral 2007 tarixindən Wayback Machine saytında
* Natalya Polonskaya-Vasilenko "Rodovid" layihəsində. Bəşəriyyətin nəsil ağacı.

* Аудиозапись воспоминаний Наталии Дмитриевны Полонской-Василенко (1965) Arxiv surəti 21 noyabr 2021 tarixindən Wayback Machine saytında
**Gürcüstan Xalq Maarif Muzeyi** — Tbilisidədir.

Zaqafqaziya maarif tarixinə dair ən dəyərli mənbələrdən olan bu muzeydə Qori müəllimlər seminariyasınında sənədləri qorunub saxlanılır. Sənədlər arasında burada təhsil almış Azərbaycanın digər görkəmli şəxsiyyətləri ilə yanaşı, Məmmədquluzadənin də seminariyaya qəbulu və orada oxuması haqqında çoxlu sənədlər vardır. Bunların arasında Mirzə Cəlilin atası Məmmədqulu Məşədi Hüseynqulu oğlunun 1882 il iyunun 21-də Qori müəllimlər seminariyasına qəbul edilməsi haqqında direktorun adına ərizəsi, Mirzə Cəlilin doğum tarixi haqqında qəza polis idarəsi tərəfindən verilmiş vəsiqə və ruhani idarəsinin şəhadətnaməsi, seminarist Cəlilin dərsə davamiyyəti və təhsil zamanı aldığı qiymətlər haqqında cədvəllər, 1886–1887 tədris ilində seminariyanı bitirərək "İbtidai xalq məktəblərində müəllimlik adına layiq görülməsi" haqqında məlumat və digər sənədlər də vardır. Qori seminariyasında təhsil almış azərbaycanlı tələbələr, o cümlədən Cəlil Məmmədquluzadə haqqındakı həmin sənədlərin mikrofoto surətləri Azərbaycan Respublikası Dovlət Ədəbiyyat və İncəsənət Arxivində saxlanılır.

Həmçinin bax
------------

Qori müəllimlər seminariyası

Mənbə
-----

Cəlil Məmmədquluzadə Ensiklopediyası. Bakı, 2008. səh.114.
**«Tuzla limanı»** (*ukr.* «Тузловські лимани») — Ukraynanın cənubunda milli park. Milli park Odessa vilayətinin Belqorod-Dnestr rayonu ərazisində yerləşir. 2010-cu ilin 1 yanvarında yaradılıb. Sahəsi — 27 865 hektardır.

Ümumi məlumat
-------------

Milli parkın ərazisinə Tuzla limanının gölləri, Qara dəniz sahilində mövcud olan kosa (dil), hansı ki, bu kosa Qara dənizi Tuzla limanından ayırır, Solyonoe gölünə tökülən Alkaliya və Xadjider gölünə tökülən Xadjider çaylarının aşağı axarları, eləcə də Lebedivka meşəsi daxildir.

Liman ərazisində suyun səviyyəsi və kimyəvi tərkibi bir çox faktorlardan asılı olaraq dəyişir: illik axım, atmosfer yağıntıları, buxarlanma, dəniz suyunun daxil olması, yeraltı sular və s.

Milli parkın yerləşdiyi ərazinin iqlimi mülayim kontinentaldır, yayı isti, qışı isə yumşaq və az qarlı keçir. Orta illik temperatur +8,1 və +11,8 °C arasında dəyişir.

Tuzla milli parkında, limanda və sahil akvatoriyasında 21 ailəyə daxil olan 58 balıq növünə rast gəlinir. İxtiofauna daha çox sahil zonalarında müxtəlifliyi ilə seçilir. Quruda 2 növ suda-quruda yaşayan və 5 növ sürünən növü qeydə alınıb. Quşlardan 8 növ Ukraynanın qırımızı kitabına düşüb. Milli park ərazisi step təbii zonasına daxil olduğuna görə daha çox step-çöl zonası üçün xarakterik olan bitkilər üstünlük təşkil edir. Ümumi bitki örtüyünün 80% -ni ot bitkiləri, 15% -ni ağaclar, 5% -ni isə kollar təşkil edir.

Milli park ərazisində onlarca irili-xırdal laqun mənşləli göl var. Onlardan ən böyükləri Alibey, Burnas və Şaqanıdır.

Xarici keçidlər
---------------

* "Битва За Прорву". otrageniya.com.ua (rus). İstifadə tarixi: 2022-07-18.
* "Текст закона". zakon.rada.gov.ua (ukrayna). İstifadə tarixi: 2022-07-18.

İstinadlar
----------

1. ↑  Decree of the President of Ukraine No 1, 2010 Arxivləşdirilib 2011-08-10 at the Wayback Machine
2. ↑  "Tuzly Lagoons National Nature Park" (ukrayna). Tuzly Lagoons NNP (Official Site). May 6, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: October 2, 2019.
3. ↑  "Головна | НПП "Тузлівські лимани"". НПП "Тузлівські (ukrayna). 2021-08-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-22.
**Yoroncima** (*yap.* 与論島) — Amami arxipelaqına daxil olan, Şərqi Çin dənizində yerləşən ada. Ada Yaponiyaya məxsus olur. Yoroncima Hedo çayının mənsəbindən, Okinava adasının şimal nöqtəsindən 22 km şimalda yerləşir. Sakit okeanla Çərqi çin dənizi arasındadır və bu iki su shəsini ayıran sərhəd rolunu oynayır. Kaqoşima prefekturasının ucqar cənub nöqtəsindəki adadır. Yaponlar adanı bəzən **Yoronto** adlandırırlar.

Coğrafiya
---------

Adanın ümumi sahəsi 20,8 km²-dir. Ada 23.5 km diametrə malikdir. Burada ümumilikdə 6000 insan yaşayır. Yoroncima adasının maksimal hündürlüyü 98 metrdir.

Tarixi
------

Yoroncima Ryukyu krtallığının bir parçası olmuşdur. Bu səbəbdən də adanın əhalisi öz şivəsində danışır. Yonnu futuba adlandırılan dil Ryukyu dilləri qrupuna daxildir. Bu dillər də Okinava dilinin bir parçasıdır. Qramatik baxımından dil yapon ədəbi dilininə yaxınlığı ilə seçilir.
Fonetik baxımından isə yapon dilindən olduqca zəngindir. Gənclər bu dili bilsə də, gündəlik həyatda əsasən yapon ədəbi dilindən istifadə edilir.

Adanın çağdaşlaşmasına İkinci dünya müharibəsinin sonlarında başlanılır. Bu ərəfələrdə okinavalıların bir çoxu hərbi əməliyyatlardan uzaq olmaq məqsədilə 20 km-lik boğöazı keşəırək adaya pənah gətirirdilər. Adanın elektriklləşdirilməsinə 190-cı illərdə başlanılır. Bundan sonra turizm bumu başlayır. Okinavaya gedə bilməyəmn yapon turistlər elə buradaca istirahət edirdilər.

Adanın mçədəniyyətİ Okinav ilə sıx bağlı olduğundan demək olar ki eynidir. Adada bu gündə xüsusi barabanlar məşhurdur. Burada masuri, mərcan bayramları qeyd edilir. Hələ də Okinav milli geyimi istifadə edilir. Görunuş baxımından yapon milli geyimindən heç də geri qalmır. Mədəniyyəti Okinava ilə eyni olsa da inzibati baxımından Kaqoşima prefekturasına daxildir.

Digər fərqliliklərdən biri də dini fərliliklərdir. Yaponlar həm sintoizmə həm də Buddizmdə etiqat edə bilirlər. Ancaq Yoroncimada buddizm kök sala bilməsiyindən Yoroncimalıların toy və yas mərasimləri sintoizm qaydaları ilə idarə edilir. Yoroşimalılar qədim bayramlarını da qeyd edirlər. Bu bayramlar haqqında Yoroncima muzeylərində məlumat əldə etmək olar. Adada əvvəllər qamış örtüklü damlara, köhnə alətlər və palmadan hazırlanmış mebellər evlərin bəzəyi sayılırdı. Hazırda da burada qamış örtüklü damlara rastlamaq mümkündür.

Hökumət
-------

Yoroncima adası Yoron qəsəbəsi ərazisinə daxildir.

İqtisadiyyat
------------

Yoronda duz və qamış sirkəsi hazırlanır. Okinavadan fərqli olaraq ada ABŞ nəzarətində deyildir və burada tuirizm inkişaf edir. Ada iqtisadiyyatına bu sahə böyük miqdarda gəlir gətirir. Adada çoxlu sayda restoran, otel və digər iaşə obyektləri vardır. Burada dayvinq, vindsyorfinq, snorkelinq, qayıqla üzmək kimi sahələr mövcuddur.

Nəqliyyat
---------

Adada Yoron hava limanı (IATA: RNJ; ICAO: RORY) Yoroncimaya və əks istiqamətdə hərəkət edıən təyyarələrə xidmət edir. Japan Air Commuter şirkəti Kaqoşima və Okinoerabu adasına reyslər təşkil edir. Ryukyu Air Commuter isə Naha istiqamətində fəaliyyət göstərir.

Yoroncima limanından Kaqoşima, Amami Yşima, Kobe, Osakaya gəmi reyslıəri təşkil edilir.

Mənbə
-----

* Yoron
* A Line
* Kacexan cəvahiratları
Gecə göyqurşağı Viktoriya şəlaləsində
**Gecə göy qurşağı** (bəzən **Ay göy qurşağı**) — ayın düşən işığı sayəsində meydana gələn göy qurşağı. Günəşin təsiri ilə meydana gələn göy qurşağından yalnız parlaqlığının azlığına görə fərqlənir. Günəş göy qurşağında olduğu kimi onunda radiusu (42°) eynidir və hər zaman göyün Ayın yerləşdiyi əks tərəfində olur.

Gecə göy qurşağında rəngləri seçmək mümkün deyil. Üstəlik gecə görmə rəng alqısını təmin etmək iqtidarında deyil. Nəticədə adətən ancaq ağ rəngdə görünür. Ancaq çəkiliş zamanı rəngləri görmək olur.
Ayın özü ətrafında görünən rəng fonu göy qurşağı sayılmaz. Şüaların suyun düşməsi, bulud və ya dumandakı buz kristallarının difraksiyonlarının fenomenidir. Bunlar gecə göyqurşağı sayılmır. Qalo əks olunması bu qəbildəndir.
Gecə göy qurşağını ayın tam ay fazasında həmçinin ayın ən parlaq zamanında müşahidə etmək olur. Gecə göy qurşağını formalaşdıran digər faktorlar isə onun səthə 42 dərəcə bucaq altında yerləşməsi və havanın tünd olmasıdır. Təbii ki, ayın əksinə yağışın yağması da vacibdir. Bu faktorlar gecə göy qurşağını nadir təbiət hadisəsi edir.

Gecə göyqurşağının göründüyü ərazilər
-------------------------------------

Gecə göy qurşağını dünyanın yağış yağan və gur şəlaləsi olan istənilən yerində müşahidə etmək olar. Onlara tez-tez Kamberlend şəlaləsi, Uilliamsburg ətrafı ərazilərdə (ABŞ), Zaili Alatausu (Qazaxıstan), Viktoriya şəlaləsi Zimbabve; Dombay (Rusiya) kimi ərazilərdə rast gəlinir.
Amerika Birləşmiş Ştatlarının Yosemit Milli Parkında şəlalələrin sayının çox olması səbəbindən gecə göy qurşağı adi haldır. Bu əsasən yaz aylarında daha çox müşahidə edilir.

Bu təbiət hadisəsi Yamal yarımadasında müşahidə edilir. Bu əsasən dumanlı havalarda baş verir. Bu isə onu deməyə əsas verir ki, gecə göy qurşağı istənilən qurşaqlarda müşahidə oluna bilər.

İncəsənətdə
-----------

* "Ay göyqurşağı (roman)" — tanınmış rus razıçısı Sergey Pavlovun əsəri.
* "Ay göyqurşağı" (mükafat) — fantastik janrda yazılan əsərlərin müəlliflərinə verilən mükafat.

İstinadlar
----------

1. ↑  Премия "Лунная радуга" Arxivləşdirilib 2022-07-13 at the Wayback Machine (rus.)

Mənbə
-----

* Gecə göyqurşağının videosu
* Geçə göyqurşağı Tyanşanda Arxivləşdirilib 2014-10-25 at the Wayback Machine
* Gecə göyqurşağı Viktoriya şəlaləsində Arxivləşdirilib 2008-05-27 at the Wayback Machine
* Gecə göyqurşağının şəkilləri
* Gecə göyqurşağını necə çəkməli?
* Gecə göyqurşağını necə çəkməli?
* Gecə göyqurşağı
* Gecə göyqurşağı  (ing.)
Cədvəldə (n+1) addımı ilə ardıcıllığın qurulmasına nümunə
**"Bir vahid" xətası** (off-by-one error-OBOE) – proqramlaşdırmada: hər hansı əməlin yerinə yetirilmələrinin sayını bir vahid azaltdıqda, yaxud artırdıqda meydana çıxan xəta. Tutaq ki, verilmiş massivin m-dən n-dək (daxil olmaqla) elementləri emal olunmalıdır. Burada cəmi neçə element var? İntuitiv cavab n−m ola bilər, ancaq bu, "bir vahid"i nümayiş etdirən "çəpər dirəyi" xətasıdır (FENCEPOST ERROR); düzgün cavab n−m+1 olacaq.
Ona görə də hesablama aralıqlarını çox zaman yarım-açıq intervallar vasitəsilə göstərirlər; "bir vahid" xətalarından qaçmaq üçün m-dən n-dək (daxil olmaqla) aralıq m-dən (daxil olmaqla) n+1-dək aralıq kimi göstərilir. Məsələn, beş dəfə təkrarlanan dövrü 0-dan 5-dək yarımaçıq interval kimi yazmaq olar:

```
 for (i = 0; i < 5; i++) {
 /\* Body of the loop \*/
 }

```

Dövrün gövdəsi öncə i-nin 0 qiyməti üçün yerinə yetirilir; sonra i ardıcıl iterasiyalarla 1, 2, 3 və sonda 4 olur. Bu nöqtədə i-nin qiyməti 5 olur və bu halda i < 5 yalan olduğundan dövr sona çatır. Ancaq müqayisə üçün <= (kiçik, yaxud bərabərdir) operatorundan istifadə oluncaydı, onda dövr altı dəfə yerinə yetirilərdi: bu halda i dəyişəni 0, 1, 2, 3, 4 və 5 qiymətlərini alır. Eyni zamanda, əgər i dəyişəninə başlanğıc qiymət olaraq 0 deyil, 1 mənimsədilsə idi, onda iterasiyaların sayı 4 olardı: bu halda i dəyişəni 1, 2, 3 və 4 qiymətlərini alır. Bu iki halın hər biri "bir vahid" xətasına səbəb ola bilər.
Proqramlaşdırma dilləri arasındakı fərqlər massivlə bağlı bolaşıqlıqlar yarada bilər. Belə ki, əksər dillərdə massivin elementlərinin nömrələnməsi 0-dan başlanır, ancaq bəzi dillərdə ilk elementin nömrəsi 1 götürülür. Pascal dilində isə ilk elementin nömrəsini istifadəçi özü müəyyən edə bilir.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Xarici keçidlər
---------------

Off-by-one error

Off-by-one error haqqında nümunələr

OBOE Arxivləşdirilib 2017-11-26 at the Wayback Machine
Rocu olmuş yeganə tozama daymyo Matsumae Takahiro.
**Tozama daymyo** (外様大名?, hərf. xarici daymyo) – Edo dövründə Yaponiyada mövcud olmuş daymyo sinfi. 1601-ci ildə baş vermiş Sekiqahara döyüşündən sonra Tokuqava şoqunluğunun tərəfində keçən daymyolar və onların davamçıları bu cür adlanırdı. Tokuqava şoqunluğu tərəfindən az etibar edildikləri üçün ayrı-seçkiliyə məruz qalırdılar.

Tarixi
------

Tozama daymyolar daymyo statusunu Oda Nobunaqa və Toyotomi Hideyoşiyə xidmət edərək alan, 1601-ci ildəki həlledici Sekiqahara döyüşündən sonra Tokuqava İeyasunun tərəfinə keçən feodal hakimlər idi. Fuday daymyolar isə Sekiqahara döyüşündən əvvəl də Tokuqavanın müttəfiqi olmuş daymyolar idi. Tozama daymyolar daha böyük topraqlara hakim olsalar da, şoqunluq tərəfindən az etibar edilirdilər və fuday daymyolardan daha aşağı pillədə qərarlaşırdılar. Strateji cəhətdən əhəmiyyətli yerlərdə tozama daymyoların qərarlaşmasına icazə verilmirdi. Fuday daymyolar şoqunluqdan daha asılı olsalar da, siyasi baxımdan tozama daymyolardan üstün idilər.

Edo dövrünün əvvəllərində bakufu tozama daymyolar haqqında narahat idi və hər bir nöqsan üstündə onları pisləyirdi, kayeki adlı sanskiyalar tətbiq edirdi. Tozama daymyolar şoqunluğun rocu kimi dövlət əhəmiyyətli vəzifələrinə təyin olunmurdular, lakin istisnalar olurdu: Koreya ilə diplomatik əlaqələri olan So klanı, Edo dövrünün sonlarında vacib vəzifələri tutan Matsumae və Sanada klanları, Tokuqava klanının ordusunda vacib yeri olan Todo klanı bu cür istisnalar idi. Tokuqava şoqunluğu Sekiqahara döyüşündən əvvəl onlarla yaxşı münasibətləri olan tozama daymyolar (İkeda, Kuroda, Hosokava və s.) ilə döyüşdən sonra onlara qatılan tozama daymyolar (Mori, Şimazu, Uesuqi və s.) arasında fərq qoyurdu. Tokuqava şoqunluğu ilə qan qohumluğu olan bəzi tozama daymyolara fuday daymyo münasibəti göstərilirdi. Bu cür tozama daymyolar cun-fuday daymyo adlanırdı.

Tozama daymyoların şoqunluq tərəfindən sıxışdırılması onların sayında da öz əksini tapmışdır. 1602-ci ildə 117 tozama və 78 fuday olduğu halda, 1795-ci ildə 98 tozama və 168 fuday var idi.

Əsas tozama klanları
--------------------

* Maeda klanı
* Şimazu klanı
* Date klanı
* Mori klanı
* Todo klanı
* Asano klanı
* Uesuqi klanı
* Satake klanı
* Hosokava klanı
* İkeda klanı
* Nabeşima klanı
* Kuroda klanı
* Tsuqaru klanı
* Kakizaki klanı
* Haçisuka klanı
* Senqoku klanı
* Koide klanı
* Kyoqoku klanı
* Kato klanı
* İto klanı
* Arima klanı
* Nanbu klanı
* Kamey klanı
* Sanada klanı
* Matsura klanı
* Omura klanı
* So klanı
* Saqara klanı
* Soma klanı
* Qo-Hoco klanı
* Oda klanı

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Kodansha Encyclopedia of Japan. səh. 97
2. ↑  "Tozama Daimyo (nonhereditary feudal lord)". Japanese Wiki Corpus (ingiliscə). 2024-03-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 mart 2024.

Ədəbiyyat
---------

* Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). VIII cild (Temp–Z). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 97. ISBN 0-87011-628-2. İstifadə tarixi: 8 mart 2024.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
**Bard** — Qədim keltlərdə şair-nəğməkar. Bardlar poeziyası eramızdan əvvəl meydana çıxıb və XVIII əsrə qədər davam etmişdir. Bir müddət bardlar knyaz saraylarında oxuyan şair-nəğməkarlar idi.

Bardlar bir neçə dərəcəyə bölünürdülər. Yüksək dərəcəli sənətkar bard olmaq üçün uzun müddət (10–12 il) xüsusi məktəbdə təlim almaq lazım idi. Bardlar poeziyası Avropada çox yayılaraq romantizmin inkişafına təsir göstərmişdir.

XIX–XX əsrlərdə bard, əsasən, şair sözünün sinonimi kimi işlənirdi. Bəzən təmtəraq üçün, yaxud kinayə məqsədilə də "şair" əvəzinə "bard" deyirlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  *"Ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti"*, Bakı, Maarif, 1978, səhifə 20.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Giant Bomb |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük rus · Laruss ensiklopediyası · Britannica (11-ci) · Britannica (onlayn) · Pauly-Wissowa · Treccani · Universalis |
| Normativ yoxlama | GND: 4327252-6 · LCCN: sh85011823 |
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Tofiq Abbasov.

**Abbasov Tofiq Abbas oğlu** (13 iyul 1949, Sumqayıt) — futbolçu, məşqçi, "Neftçi" komandasının oyunçusu.

Həyatı
------

Tofiq Abbasov 1949-cu ildə Bakı şəhərində dünyaya göz açıb. Orta məktəbi bitirəndən sonra Azərbaycan Bədən Tərbiyəsi İnstitutuna qəbul olub. 1973-cü ildə institutu tamamlayıb. 1966-cı ildən 1967-ci ilədək "Polad" futbol komandasında, 1968-ci ildən 1979-cu ilədək Neftçi Bakı klubunda oynayıb. 1984-cü ildə Moskvada məşqçilik məktəbinə daxil olub, 1986-cı ildə bitirib. 1986-cı ildən 1987-ci ilədək Termist, 1987-ci ildən 1988-ci ilədək Xəzər Sumqayıt, 1989-cu ildən 1992-ci ilədək "Göyəzən" komandasında baş məşqçi işləyib. 1992-ci ildən Rusiyanın Moskva vilayətində idman sahəsində işləyir. Hazırda "Dinamo" (Moskva) qadınlardan ibarət basketbol komandasını çalışdırır, klubun baş direktorudur.

Ailəlidir, iki övladı var.

İstinadlar
----------

1. ↑  FootballFacts.ru (rus.).
**Optik sıxlıq** — işığın uducu mühitdə, aşkarlanmış fotolövhələrdə, işıq süzgəclərində və s. optik sistemlərdə udulmasını xarakterizə edən optik parametr.

Buraxma əmsalının ({\displaystyle \tau }) tərs qiymətinin onluq loqarifmi ilə təyin olunur:{\displaystyle D=\lg(1/\tau }), yaxud {\displaystyle D=\lg {\frac {F\_{dax}}{F\_{xar}}}}.
Burada Fdax və Fxar uyğun olaraq verilmiş dalğa uzunluğuna malik işığın obyektə daxil olma və ondan xaric olma intensivliyidir.

D=4 olması o deməkdir ki, işıq 104=10 000 dəfə zəifləyib, yəni insana bu, mütləq qara obyekt kimi görsənir.

Optik sıxlıq monoxromatik şüalanma zamanı additiv kəmiyyətdir, yəni ardıcıl qoyulmuş bir neçə obyektin optik sıxlığı bu obyektlərin optik sıxlıqının additiv cə-minə bərabərdir. Şüalanma qeyri-monoxromatik olduqda, udma qabiliyyətinə malik olan obyektlərin optik sıxlığı ayrı-ayrı obyektlərin optik sıxlığının cəmindən kiçikdir. Səpici olmayan bircins mühitlər monoxromatik şüalanmaya məruz qaldıqda (uducu layın üzlərindən qayıtma nəzərə alınmadıqda) onların optik sıxlıqğı *D={\displaystyle \kappa } cl* kimi təyin olunur (*c*—konsentrasiya, *l*—uducu mühit layının qalınlığı, {\displaystyle \kappa }—maddə-nin vahid konsentrasiyasın müvafiq udma əmsalıdır). Uducu layın işıq düşən və çıxan üzlərindən qayıtma baş verdiyi nəzərə alındıqda D = {\displaystyle \kappa }*cl*— lg[(1— R1) (1— R2)] olur (R1 və R2 uducu mühit üzlərinin qaytarma əmsallarıdır). Mühit qismən səpici olduqda optik sıxlıq düşən işıq dəstəsinin forma və ölçülərindən asılı olur.

İstinadlar
----------
**Dilarə Məmmədağa qızı Cəbrayılova** — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin V çağırış deputatı.

Həyatı
------

Dilarə Məmmədağa qızı Cəbrayılova 1971-ci il iyun ayının 3-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur.1978-ci ildə Nardaran qəsəbəsində yerləşən 130 saylı tam orta məktbə daxil olmuş, 1988-ci ildə oranı bitirmişdir. Elə həmin ildə M.F.Axundov adına Rus dili və Ədəbiyyatı İnstutuna daxil olmuş, 1993-cü ildə həmən İnsitutun Rus dili və Ədəbiyyatı ixtisası üzrə təhsilini tamamlamışdır
1996-cı ildən 2012-ci ilə qədər Sabunçu rayonu Nardaran qəsəbəsi 130 saylı tam orta məktəbdə pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 2004-cü ildə Bakı Slavyan Universitetinə daxil olmuş, 2005-ci ildə Yenidən hazırlanma və ixtisasartırma kursunu bitirərək tarix ixtisasına yiyələnmişdir.2012-ci ilin sentyabr ayından isə Nardaran qəsəbəsində yerləşən 295 saylı tam orta məktəbin direktoru vəzifəsində çalışır.2000-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür, 2015-ci ildə 27 saylı Sabunçu II Seçki Dairəsindən Azərbaycan Respublikası V Çağırış Milli Məclisin deputatı seçilmişdir.
Milli Məclisin Aliə ,qadın və uşaq məsələləri komitəsinin üzvüdür.
Brazilya,İtaliya , Kanada ,Qazaxıstan, Qətər,Litva,Polşa, Türkiyə,
Türkmənistən, parlamentləri ilə əlaqələr üzrə işçi qruplarının üzvüdür.
Azərbaycan-Rusiya parlamentlərarası komissiyasının üzvüdür.
Ailəlidir, iki övladı var.

İstinadlar
----------

1. ↑  2015-ci il 24 noyabr tarixli iclasın stenoqramı Arxivləşdirilib 2018-09-19 at the Wayback Machine. parliament.az  (az.)
**Nübar Muxtar qızı Muxtarova** (30 avqust 1948) — Azərbaycan pedaqoqu, pedaqoji elmlər doktoru (1996), professor (1997). "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur (2009).

Həyatı
------

Nübar Muxtarova 30 avqust 1948-ci ildə Litva SSR-in Şaulyay şəhərində anadan olmuşdur. Sonra Şamaxı rayonuna köçmüşlər. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu bitirmişdir. 1986-cı ildən Bakı Dövlət Universitetində çalışır. 10 elmi-praktik konfransın, o cümlədən, 4 beynəlxalq elmi-praktik konfransın təşkilatçısı və rəhbəri olmuşdur. Rusiya, Türkiyə, Çin, Malayziyada keçirilən beynəlxalq konfranslarda çıxış etmişdir. BDU-nun Böyük Elmi Şurasının qərarı ilə nəşr olunan "Pedaqoji aləm" adlı jurnalın təsisçisi və baş redaktorudur (1999-cu ildən). Bakı şəhər YAP Səbail rayon Qadınlar Məclisinin sədridir. 2 kitab, 2 monoqrafiya və 100-dən artıq elmi məqalənin müəllifidir.

Yüksək ixtisaslı kadrların yetişdirilməsində əməyi var. "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur (2009).

Mənbə
-----

* Bakı Dövlət Universitetinin professorları, "Bakı Universiteti" nəşriyyatı, 2014, s.421

İstinadlar
----------
**Vyaçeslav Stepan oğlu Lıçkin** (30 sentyabr 1973, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — azərbaycanlı futbolçu. Futbol üzrə Azərbaycan milli yığmasının üzvü olmuşdur.

Həyatı
------

Azərbaycan futbolunun yetirməsi. 1989—1991-ci illərdə ikinci liqa klubu Termist klubunda oynuyurdu. 1991-ci ildə Neftçinin heyətində SSRİ birinci liqasında 3 oyun keçirtmişdir.

1992—1994-cü illərdə Dinamo Stavropol, Nart Çerkessk və Anji Mahaçqala kimi rus komandalarında çıxış edirdi.

1995—1996-cı il mövsümünü Neftçi də keçirtdi və öz etirafına görə, bu onun karyerasında ən yaxşı mövsümü idi.

1996/97 mövsümün əvvəlində Türkiyənin Trabzonspor komandasında oynuyurdu. Lakin legioner karyerası uğurlu alınmadı və o, tezliklə evə qayıtdı. 1997-ci ildə meneceri Ayvar Poxlakın köməyi ilə Finlandiyanın TPS klubuna keçdi və orada həmən əsas heyətin üzvü ola bildi.

1998-ci ilin ikinci yarısında Rusiyanın birinci liqasında çıxış edən Tümendə oynayıb, bu transferdə milli yığmanın üzvü və Tümenin sabiq-oyunçusu Arif Əsədovun rolu böyük idi. Yeni komandada 11 oyuna 4 top vurmuşdur, amma bu klubun aşağı liqaya düşməkdən xilas etmədi.

1999-cu əvvəlində Spartak Moskvanın 2 məşq toplanışında iştirak etdi, lakin sonda komandaya uyğun görsənmədi. Bundan az sonra Torpedo-ZİL ilə müqavilə bağladl. 1999-un yayında Kristall Smolensk FK keçdi.

2000-ci ildə Sankt-Peterburqun "Lokomotiv"i ilə bir illik müqavilə bağladı. Lakin komandada çox qalmadı və mövsümün ortasında tərk etdi. 2001-ci ildə eyni şəhərin Dinamo klubunun oyunçusu oldu.

2002-ci ilin əvvəlində həvəskarlar liqasının üzvü Kondopoqa FK-nın oyunçusu hesab edilirdi.

2002—2004-cü illər arasında Spartak Luxovitsı, Qazovik-Qazprom və Vidnoe FK klublarında oynamışdır.

2006—2007-ci illərdə Bakının İnter klubunda, 2007/08 mövsümündə isə Zaqatalanın Simurq klubunun heyətində çıxış edirdi.

2008-ci ildə 2010-cu ilə qədər həvəskarlar liqasında çıxış edən Neva klubunda oynuyurdu.

Azərbaycan milli yığmasının heyətində 45 oyuna 4 qol vurmuşdur.

Ailəlidir, iki qızı var.

Nailiyyətləri
-------------

* Azərbaycan çempionatının qalibi 1998
* Azərbaycan Premyer Liqasının gümüş mükafatçısı 2005.

İstinadlar
----------

1. ↑  Торпедо-ЗИЛ — Шинник 0:0
2. ↑  "Вячеслав Лычкин: Отказа не боюсь, «Спартак» стоит любого риска". 2021-04-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-03.
3. ↑  "Vladislav Lıçkın". 2021-07-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-03.
4. ↑  "Подписаны последние контракты". 2015-09-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-03.

Xarici keçidlər
---------------

* FootballFacts.ru saytında profili
**Zaman Arzuman oğlu Mirzəzadə** (8 fevral 1995, Lənkəran) — müdafiə mövqeyində çıxış edən Azərbaycan futbolçusu, mövqe müdafiəçisi.

Mirzəzadə uşaq yaşlarından "Xəzər Lənkəran" FK-da çıxış etmişdir. O, 2015-ci ildə əsas komandaya keçmiş, klub ləğv olunana qədər klubda çıxış etmişdir.

Həyatı
------

Zaman Arzuman oğlu Mirzəzadə 8 fevral 1995-ci ildə Azərbaycanın Lənkəran şəhərində anadan olmuşdur.

Karyerası
---------

Zaman Mirzəzadə "Xəzər Lənkəran" FK-nın yetirməsidir. O, 12 yaşında uşaq yaş kateqoriyasında karyerasına başlamışdır. Mirzəzadə "Xəzər Lənkəran"ın 17 yaşadək komandasında çıxış etmiş, 2012-ci ildə klubun gənclər komandasına keçid etmişdir. O, 2014-cü ildən əsas komandada çıxış etməyə başlamışdır. Bundan başqa, Mirzəzadə həm də ehtiyat komanda üçün çıxış etmişdir. O, Topaz Premyer Liqasının 2014/2015 mövsümündə, 2 may 2015-ci il tarixində klubun əsas heyətində eyni liqada çıxış edən "Bakı" FK ilə səfər oyununda debüt etmişdir. O, 86-cı dəqiqəsində meydana daxil olmuşdur. Mirzəzadə Topaz Premyer Liqasının 2015/2016 mövsümünün XIV turunda "Xəzər Lənkəran" FK səfərdə "Zirə" ilə oyun keçirmişdir. Mirzəzadə burada 49-cu dəqiqədə avtoqol müəllifi olmuşdu. Bundan sonra oyunda hesab dəyişməmiş, və "Zirə" 1:0 hesablı qələbə qazanmışdır. Mirzəzadə 32 nömrəli forma ilə çıxış edirdi.

### Çempionatda

Aşağıda mövsümlərinə görə Azərbaycan çempionatında statistikası verilmişdir:

| № | Mövsüm | Klub | Oyun | Qol | Ehtiyatda oyun |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2014 / 2015 | Xəzər Lənkəran | 1 | 0 | 3 |
| 2 | 2015 / 2016 | "Xəzər Lənkəran" | 32 | 1 | 4 |

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Onları tanıyaq" rubrikasında - Zaman Mirzəzadə (Xəzər-Lənkəran) » Premyer.Az". Premyer.Az. 2019-01-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-04.
2. ↑  "Peşəkar Futbol Liqası". www.pfl.az. 2015-09-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-04.
3. ↑  "Livescores - Soccer - Scoresway". www.scoresway.com. 2018-02-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-04.
4. ↑  "2 "qırmızı", 1 avtoqol - "Zirə" və AZAL 3 xala sevindi". fanat.az. 2023-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-04.
5. ↑  ""Xəzər Lənkəran" - "Qarabağ": heyətlər". qol.az. 2023-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-04.
6. ↑  Kim oynadı, kim vurdu 2014/15 Arxivləşdirilib 2015-09-24 at the Wayback Machine (az.)
**Creepypasta** - internetdə yayılan qısa qorxu hekayəsi ya da kopyalanıb yapışdırılaraq göndərilən şəkillərdir. Bir çox şəxs bu saytdakına oxşar hekayələr yaza bilər.

Məşhur nümunələr
----------------

### Slendermen

*border=none Əsas məqalə: Slendermen*
Slendermen (*ing.* Slender man) qara kostyumlu, üzü olmayan, ağ rəngli, incə bir şəxs olaraq təsvir edilir. Əsasən uşaqları təqib edir. Bəzilərini də qaçırdır. Bir çox saxta şəkil və videoları vardır. Bu məxluqat son dərəcə populyar oldu.

### Qatil Cef

Qatil Cefin (*ing.* Jeff the Killer) hekayəsi on üçüncü ad günü şənliyində başlayır. Üç gənc onu sıxışdırır, Cef onlarla dava edir və sonunda gənclər onu paltaryuyan toz və benzin tökərək yandırır. Xəstəxanada sarğılarla sarılır. Sarğılar çıxarılanda üzü ağappaq olur. Sonra psixi vəziyyəti pozulur. Ağzını kəsir, göz qapaqlarını yandırır və anasını, atasını öldürür. Qardaşını yataqda **go to sleep (yatmağa get)** deyərək öldürür.

### Skvidvardın intiharı

Skvidvardın intiharı (*ing.* Squidward's Suicide) Süngər Bob Kvadrat Şalvarın itmiş bölümüdür və Skvidvard qəhrəmanının intihar etməsidir. Bu bölümdəki arxa plan qorxuducu bir formada çəkilib və ölü bir uşaq şəkli gizlənib.

### Boğulmuş Ben

Boğulmuş Ben (*ing.* Ben Drowned) *The Legend of Zelda: Majora's Mask* oyununu alan bir universitet tələbəsinin hekayəsidir. Oyunun adı BEN deyə yazılır və bunu oynayan tələbə şübhəli bir şəkildə ölür.

1. ↑  **HOODIE (*Kafşonkalı)***

Əsasən Marble Hornets karekteridi daim sari Kafşonkalı paltar cins şalvar geyinir sifətində qara parca və üzərində qirmizi üzüntü bildirən ifadə var .

Dostu tərəfindən öldürüb. Adi **Brain Tomasdir *rəssamdır 30 yaş var və kişi dir.***

Ölümundəisə Alex Kraile dostu öldürmusdur bogazindan bicaq zərbəsi alaraq ölmüşdür ikici dəfə isə Mərtəbədən yıxılaraq olub .

Hoodie **Slendrmanin *ikici proxy olaraq bilinir .***

İstifadə etdiyi silah isə tapanca dir başqa rəvayətlərə gorə isə ya Turba yada levyə istifadə edərək oldurur

Ən yaxin dostunu da o qatil eləmişdir.

Deyilə gorə ən yaxin dostuyla bunun ag ciyərin də problem olduğu ucun Daim öskürür lər .

Onlar daim yaşadıqlarını Kameraya alırlar


1. ↑
**Qərəz**, və ya **önyarqı** — Bir şəxs və ya əşya haqqında müəyyən şərtlərə, hadisələrə və təsvirlərə əsaslanan müsbət və ya mənfi mühakimə, ön qərəz, öncədən olan fikir, ön mühakimə.

Anlayışın izahı
---------------

Bəzi insanlar həyatlarında ilk dəfə gördükləri insanlar haqqında mənfi fikir bildirirlər. Halbuki mənfi fikir bildirdikləri insanı tanısalar çox sevərlər və fikirlərində yanıldıqlarını görərlər. Hətta çox yaxşı dost belə ola bilərlər. Amma onların önyarğıları bunların olmasına mane olur.

Yəqin ki, kənar şəxslər bizim də haqqımızda belə fikirlər bildiriblər və bizim bundan xəbərimiz olmayıb. İnsanların bir çoxu belədir. Önyarğının pis bir şey olduğunu belə izah etmək olar. Siz əgər yaxın dostunuzla ilk dəfə tanış olduğunuz zaman önyarğılı davransaydınız indi yaxın dost deyildiniz. Yəni gələcək dostunuzu itirmişdiniz. İndi də önyarğılı davranaraq bəlkə də gələcək dostunuzu itirirsiniz. Həm məsələ sadəcə dostluqda deyil. Sadəcə insanların xarici görünüşünə görə önyarğılı davranmamaqdadır və hər zaman ona bir şans vermək lazımdır. Bir sözlə önyarğılardan qurtulmaq lazımdır.

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------

Mənbə
-----

* Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti (4 cilddə). Bakı, Şərq-Qərb. 2006
* Bəşir Əhmədov. "Etimologiya lüğəti. Araşdırmalar, mülahizələr". Bakı, Altun Kitab. 2015.
* Qulu Məhərrəmli, Elçin Şıxlı. Jurnalistika terminləri lüğəti. Bakı, Altun Kitab, 2016
* Şəhla Əhmədova. Azərbaycan dastanlarının leksikası. Bakı, "Altun kitab", 2017

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük katalan · Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Britannica (11-ci) · Britannica (onlayn) · Treccani · Universalis |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNE: XX540327 · BNF: 11947422s · GND: 4064037-1 · LCCN: sh85106310 · Microsoft: 34353579 · NDL: 00563100 · NKC: ph137686 |

 |
***"Renaissance"*** (həmçinin ***"Act I: Renaissance"*** adlandırılır) — ABŞ müğənnisi Beyoncé tərəfindən 29 iyul 2022-ci ildə Parkwood və Columbianın iştirakı ilə çıxarılmış yeddinci studiya albomudur. Bu, müğənninin "Lemonade"dan sonra (2016) ilk solo studiya relizi və elan edilmiş trilogiyanın birinci hissəsidir. Albomun yazılması və prodüserliyində Beyonse ilə yanaşı Nova Wav, The-Dream, Symbolyc One, A. G. Cook, Honey Dijon, Beam, Triki Stüart, BloodPop, Skrilleks, Hit-Boy, No I.D. P2J və başqa musiqiçilər də iştirak etmişlər. Beam, Qreys Cons və Tems albomun yazılmasında qonaq vokalçı kimi iştirak etmişdir.

Beyonse albomu COVID-19 pandemiyası zamanı hisslərinin ifadəsi kimi nəzərdə tutulmuşdur.

Albomun əsas sinqlı olan *"Break My Soul"* mahnısı 20 iyun 2022-ci ildə çıxarılmış, səkkiz ölkənin hit-paradında ilk onluğa daxil olmuş, Billboard Hot 100-də isə zirvəyə yüksəlmişdir. "Renaissance" özündə disko, haus, hip hop və bauns elementlərini birləşdirən ritmik rəqs, pop və R&B albomudur. Kompozisiyaların vəhdəti və enerjili təqdimatına görə albom, musiqi tənqidçiləri tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir.
**Azər Camal oğlu Badamov** (18 avqust 1968, Düztahir, Qusar rayonu) — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV, V, VI çağırış deputatı.

Həyatı
------

Azər Badamov 18 avqust 1968-ci ildə Qusar rayonu Düztahir kəndində anadan olub. 1985-ci ildə Bakı şəhəri 5 saylı kimya təmayüllü orta məktəbini bitirdikdən sonra D. Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutuna daxil olub. İki il ordu sıralarında xidmət edib, 1992-ci ildə Azərbaycan Texnologiya İnstitutunu bitirib. 1988–2009-cu illər ərzində "Azərittifaq"ın tikinti briqadasında fəhlə, şəhər mərkəzi xəstəxanasında mühasib-müfəttiş, DSMF rayon şöbəsində birinci dərəcəli müfəttiş, "Şahdağ" firmasında iqtisadçı vəzifələrində işləyib. Azər Badamov sahibkarlıq fəaliyyətilə də məşğul olub. Həmçinin, 2009–2010-cu illərdə Qusar Rayon Telekommunikasiya Qovşağının rəisi vəzifəsində işləyib.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

Azər Badamov Milli Məclisinin IV, V və VI çağırış deputatıdır. 2010, 2015, 2020-ci illərdə parlament seçkilərində 51 saylı Qusar Seçki Dairəsindən millət vəkili seçilib.

İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsi və Aqrar siyasət komitəsinin tərkibindədir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının VII qurultayında (5 mart 2021-ci il) YAP İdarə Heyətinin üzvü seçilib.

İstinadlar
----------

1. ↑  Dördüncü çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 2010-cu il 29 noyabr tarixli iclasın stenoqramı. Arxivləşdirilib 2020-10-28 at the Wayback Machine meclis.gov.az  (az.)
2. 1 2 3  "Azər Badamov" Arxivləşdirilib 2022-03-30 at the Wayback Machine. Məclis.info
3. ↑  "İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsi" Arxivləşdirilib 2023-06-28 at the Wayback Machine. Məclis.info
4. ↑  "Aqrar siyasət komitəsi" Arxivləşdirilib 2023-06-28 at the Wayback Machine. Meclis.info
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-02-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-11.