**Epitalamus** — talamik beynin ən dorsal (arxa) hissəsi və ya talamus bölgəsi — epitalamusdan əlavə, talamus, subtalamus və metatalamusu da əhatə edən, lakin hipotalamus bölgəsi kimi təsnif edilən hipotalamus və hipofiz vəzi olmayan ara beyinin hissəsi.

Epitalamusun anatomik quruluşu
------------------------------

Epitalamus talamusdan yüksəkdir. Epitalamusa liflər (habenula), arxa spayka (commissura posterior) və epifiz vəzi daxildir. Limbik sistem və bazal qanqliya ilə sinir əlaqələri ilə sıx bağlıdır.

Funksiyası
----------

Epitalamus dorsal diensefalik keçirici sistem üçün bir əlaqə rolunu oynayır və ön beynin limbik strukturlarından ara beynin limbik strukturlarına məlumat ötürülməsinə xidmət edir.

Onun tərkib hissələrinin bəzi funksiyalarına hipofiz vəzi tərəfindən melatonin ifrazı və hormonların ifrazı (epifiz vəzinin sirkadiyalı ritmlərinə uyğun olaraq), hərəkət yollarının və emosiyaların tənzimlənməsi, bədəndə enerjinin saxlanması daxildir. Eyni tədqiqat həm də lateral frenulum və hipokampusda teta dalğalarının artmasının siçovullarda təkmilləşdirilmiş yaddaşla əlaqəli olduğunu müəyyən etdi. Bu, yanal habenulanın hipokampusdan asılı məkan məlumatlarının işlənməsi ilə məşğul olan hipokampusla qarşılıqlı əlaqədə olduğunu göstərir.

Komponenti
----------

Epitalamus, habenular üçbucağı, pineal vəzi və habenular komissuru özündə birləşdirən kiçik bir quruluşdur. Limbik sistem və bazal qanqliya ilə bağlıdır. Fotoreseptiv parapineal orqana malik olan növlər sol habenulada epitalamik asimmetriya göstərir.

Klinik əhəmiyyəti
-----------------

Epitalamusun disfunksiyası əhval pozğunluğu (məsələn, depressiya), şizofreniya və yuxu pozğunluğu ilə əlaqəli ola bilər.

Aşağı melatonin səviyyələri adətən əhval pozğunluğuna səbəb olur. Epitalamik kalsifikasiya limbik sistemə yaxın periventrikulyar lezyonlar və şizofreniya ilə əlaqəli olan kortikosubkortikal yolların lezyonları ilə əlaqələndirilə bilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Klein, Stephen B.; Thorne, B. Michael.* Biological Psychology. Macmillan Inc.(2004 ed.). 2006. 579.
2. ↑  *Caputo, Alberto; Ghiringhelli, Laura; Dieci, Massimiliano; Giobbio, Gian Marco; Tenconi, Fernando; Ferrari, Lara; Gimosti, Eleonora; Prato, Katia; Vita, A.* "Epithalamus calcifications in schizophrenia". European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience. 248 (6). 15 December 1998: 272–276. doi:10.1007/s004060050049. PMID 9928904.
3. ↑  *Sutherland, Robert J.* "The dorsal diencephalic conduction system: A review of the anatomy and functions of the habenular complex". Neuroscience & Biobehavioral Reviews. 6 (1). March 1982: 1–13. doi:10.1016/0149-7634(82)90003-3. PMID 7041014.
4. 1 2  *Goutagny, Romain; Loureiro, Michael; Jackson, Jesse; Chaumont, Joseph; Williams, Sylvain; Isope, Philippe; Kelche, Christian; Cassel, Jean-Christophe; Lecourtier, Lucas.* "Interactions between the Lateral Habenula and the Hippocampus: Implication for Spatial Memory Processes". Neuropsychopharmacology. 38 (12). November 2013: 2418–2426. doi:10.1038/npp.2013.142. PMC 3799061. PMID 23736315.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) · Treccani |
| Normativ yoxlama | Microsoft: 2776661492 |

* Анатомия головного мозга. Таламическая область. Arxiv surəti 20 aprel 2012 tarixindən Wayback Machine saytında
* Эпиталамус на сайте нейроанатомии Temple College, архив.
* Эпиталамус на сайте Neuroscience Information Framework.