**Amman** — İordaniyanın paytaxtı, Amman muhafazasının inzibati mərkəzi.

Tarixi
------

Amman şəhəri ölkənin şimal-qərbində Zerka vadisində, Ölü dənizdən 40 km şimal-şərqindədir. Şəhər Bibliya əsatirlərinə əsasən Rabbat-Ammon kimi tanınır. Aşşur və Əhəmənilər dövlətlərinin tabeliyində olmuşdur. Ellinizm və Roma imperiyası dövründə Filadelfiya adlanırdı. Roma imperiyasının, Selevkilər və Ptolemey dövlətlərinin tərkibinə daxil idi. 635-ci ildən Ərəb xilafətinin tərkibində olmuşdur. Xilafətin süqutundan sonra (10-cu əsr) müxtəlif dövlətlərin ərazisinə qatılmış və tənəzzülə uğramışdır. 1516-cı ildən Birinci Dünya müharibəsinin sonuna qədər Osmanlı imperiyasının tərkibində idi. 1921-ci ildən Transiordaniya əmirliyinin, 1946-cı ildən Haşimi Krallığının (İordaniya), 1950-ci ildən isə İordaniya Haşimi Krallığının paytaxtı olmuşdur. Müasir şəhər Roma tikililərinin qalıqlarını (teatr, forum, odeon, nimfeya) əhatə edən təpələrdə yerləşir. Qala yerləşən təpədə bir neçə sərdaba, divar fraqmenti (e.ə. 9-cu və ya 8-ci əsr), Herkules məbədinin (2-ci əsr), Bizans bazilikasının, Basman və Raqdan saraylarının (19-cu əsr) xarabalıqları, həmçinin əl-Hüseyn məscidi (1924), Kral Abdullahın mavzoleyi (1952) saxlanılmışdır.

Ümumi məlumat
-------------

Beynəlxalq aeroportu, nəqliyyat qovşağı var. Şəhər ölkənin mühüm ticarət, sənaye, elm və mədəniyyət mərkəzidir. Neft emalı, yeyinti sənayesi, toxuculuq, tütün, elektronika, gön-dəri, sement, metal emalı, inşaat materialları istehsalı müəssisələri, istilik-elektrik stansiyaları, İslam Sivilizasiyası Tədqiqatı Kral Akademiyası (1980), İslam EA (1986), İordaniya Universiteti (1962), Açıq Universitet (1985), Britaniya Şurası kitabxanası (1950), kütləvi (1958) və universitet kitabxanaları, arxeologiya muzeyi (1951), İslam muzeyi, Xalq sənəti və geyim (1972) muzeyi, mozaika qalereyası (1972) var. Turizm inkişaf etmişdir.

Qardaş şəhərlər
---------------

* Oman Maskat, Oman (1986)
* Azərbaycan Bakı, Azərbaycan
* Səudiyyə Ərəbistanı Ciddə, Səudiyyə Ərəbistanı (1988)
* Misir Qahirə, Misir (1988)
* Mərakeş Rabat, Mərakeş (1988)
* Pakistan İslamabad, Pakistan (1989)
* İraq Bağdad, İraq (1989)
* Yəmən Sana, Yəmən (1989)
* Çin Pekin, Çin (1990)
* Türkiyə Ankara, Türkiyə (1992)
* Sudan Xartum, Sudan (1993)
* Rusiya Nalçik, Rusiya (1994)
* ABŞ Mayami, ABŞ (1995)
* Qətər Doxa, Qətər (1995)
* Türkiyə Ankara, Türkiyə (1997)
* Braziliya San-Paulo, Braziliya, (1997)
* Əlcəzair Əlcəzair, Əlcəzair (1998)
* Rumıniya Buxarest, Rumıniya (1999)
* Mavritaniya Nuakşot, Mavritaniya (1999)
* Tunis Tunis, Tunis (1999)
* Bolqarıstan Sofiya, Bolqarıstan (2000)
* Livan Beyrut, Livan (2000)
* Cənubi Afrika Respublikası Pretoriya, Cənubi Afrika Respublikası (2002)
* Honduras Tequsiqalpa, Honduras (2002)
* ABŞ Çikaqo, ABŞ (2004)
* İsveçrə Cenevrə, İsveçrə (2005)
* İtaliya Milan, İtaliya (2005)
* İtaliya Kaıabriya, İtaliya (2005)
* Bosniya və Herseqovina Sarayevo, Bosniya və Herseqovina (2005)
* Rusiya Moskva, Rusiya (2005)
* Bəhreyn , Bəhreyn (2006)
* Qırğızıstan Bişkek, Qırğızıstan (2006)

Həmçinin bax
------------

* İordaniya
* İordaniya Universiteti

Xarici keçidlər
---------------

* Amman - Jordan Tourism Board
* Amman - Lonely Planet
* Amman Capital City of Jordan - YouTube

| Ərəb ölkələrinin paytaxtları |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Afrika | Asiya |
| 
* **Əlcəzair**, Əlcəzair
* **Qahirə**, Misir
* **Cibuti**, Cibuti
* **Əl-Əyun** (elan edilmiş), Qərbi Saxara
* **Xartum**, Sudan
* **Moqadişo**, Somali

 | 
* **Moroni**, Komor adaları
* **Nuakşot**, Mavritaniya
* **Rabat**, Mərakeş
* **Tripoli**, Liviya
* **Tunis**, Tunis

 | 
* **Əbu-Dabi**, BƏƏ
* **Amman**, İordaniya
* **Bağdad**, İraq
* **Beyrut**, Livan
* **Dəməşq**, Suriya
* **Doha**, Qətər

 | 
* **Ramallah**, Fələstin
* **Küveyt**, Küveyt
* **Manama**, Bəhreyn
* **Maskat**, Oman
* **Ər-Riyad**, Səudiyyə Ərəbistanı
* **Sana**, Yəmən

 |

 |

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 447. ISBN 978-9952-441-02-4.