**Turhan Feyzioğlu** (1922, Kayseri – 24 mart 1988, Ankara) — Türkiyəli akademik və siyasətçi

Həyatı
------

Turhan Feyzioğlu Türkiyənin Kayseri şəhərində anadan olub. İbtidai məktəbi Kayseridə bitirdikdən sonra Galatasayar liseyində, daha sonra is və İstanbul Universitetinin Hüquq fakültəsində təhsil alıb. Böyük Britaniyada magistratura təhsili aldıqdan sonra Türkiyəyə qayıdıb və Ankara Universitetinin professoru olub. 1955-ci ildə o, Ankara Universitetinin Siyasi elmlər fakütləsinin dekanı seçilib. Həmçinin o, məktəbin bülletenində məqalələr yazmağa başlayıb, lakin onun məqalələri Demokrat Partiyası hökumətini qıcıqlandırıb və o istefa verib. 1960–1961-ci illərdə qısa müddətə akademik sahəyə qayıdaraq Ankarada Orta Şərq Texniki Universitetinin rektoru olaraq çalışıb, amma onun əsas maraq dairəsi siyasət olub.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

1957-ci ildə o, siyasətə atılıb və Cümhuriyyət Xalq Partiyasının üzvü olub. Eyni ildə Sivas vilayətinin millət vəkili seçilib. 1960-cı ildə (ODTÜ-də işlədiyi müddətdə) təsis məclisində də çalışıb və I Gürsəl Kabinetində Təhsil Naziri təyin edilib. Daha sonra 1961-ci ildə keçirilən seçkilərdə öz bölgəsi olan Kayseri vilayətindən millət vəkili seçilib. O, ilkində dövlət naziri olaraq, ikincisində isə baş nazirin müavini kimi İsmət İnönünün iki hökumətində çalışıb. Turhan Feyzioğlu partiyada əsas simalardan biri olub, lakin 1965-ci ildən başlayaraq partiyanın əsas katibi Bülənd Ecevit İsmət İnönü tərəfindən dəstəklənən partiyada onun nüfuzuna xələl gətirməyə başlayıb. Turhan Feyzioğlu Bülənd Ecevitin "ortanın solu" şüarına qarşı mübarizə aparıb.

1967-ci il 12 mayda Turhan Feyzioğlu və onun parlamentdəki 47 tərəfdarı Cümhuriyyət Xalq Partiyasından ayrılıb Güvən Partiyası adlı yeni partiya yaradıblar. Yeni partiyanın sədri Feyzioğlu olub. 1971-ci ilin 29 yanvarında partiyanın adı dəyişdirilərək Milli Güvən Partiyası, 1973-cü il 4 mayda isə Respublikaçılar Partiyası adlandırılıb. Cümhuriyyət Xalq Partiyasından ayrılan başqa bir partiya isə Milliyyətçi Güvən Partiyasına birləşdirilib. Bu dəyişiklikdən sonra partiyanın adı Respublikaçı Güvən Partiyasına dəyişdirilib və Turhan Feyzioğlu Respublikaçı Güvən Partiyasında fəaliyyətini davam etdirib.

Respublikaçı Güvən Partiyasının fəaliyyəti 1980-ci ildə Turhan Feyzioğlunun Kayseri vilayətindən millət vəkili olan vaxtadək davam edib. Onun partiyası dəstəyini itirsə də, o, 2 dəfə iki dəfə koalisiya hökumətlərində baş nazirin müavini vəzifəsində xidmət edib: 1975-ci ildə Süleyman Dəmirəl kabinetində və 1978-ci ildə Bülənd Evevitin kabinetində. (Kabinet IV Dəmirəl və Kabinet III Ecevit).

Ailə həyatı
-----------

Turhan Feyzioğlu Leyla Cınqıllıoğlu ilə ailə həyatı qurub. Onların qızı Səidə Mehmet Buçukoğlu ilə evlənsə də, amma o, 1969-cu il iyulun 7-də Mətin adlı oğlunu dünyaya gətirdikdən iki saat sonra vəfat edib. Mətin nənə və babası tərəfindən övladlığa götürülüb Feyzioğlu soyadını alıb. O, cinayət hüququ professoru olub, 2013-cü il may ayında isə Türkiyə Vəkillər Kollegiyaları Birliyinin sədri seçilib.

Vəfatı
------

1980-ci ildən sonra Turhan Feyzioğlu, siyasətdən gedib. O, 1988-ci ilin 24 martında Ankarada 66 yaşında infaktdan vəfat edib.

Kitabları
---------

Turhan Feyzioğlunun kitablarının siyahısı aşağıdakılardır. Onlardan beşi türk, biri isə fransız dilindədir.

*• Qanunların Konstitusiyaya uyğunluğunun təsadüfən yoxlanılması (1951)*

*• Demokratiya və diktatura haqqında (1957)*

*• Dövlət xadimi Atatürk (1963)*

*• Atatürk ve Milliyətçilik*

*• Türk Milli Mücadiləsinin və Atatürkçülüyün əsas prinsiplərindən biri olaraq Millət suverenliyi*

*• Atatürk Yolu*

*• Dahi xilaskar və yenilikçi Kamal Atatürk (Un Liberateur et un Modernisateur Genial Kemal Atatürk)*

|
|  |
| Sələfləri Bedrettin Tuncel | **Türkiyənin Milli Təhsil Naziri**6 yanvar 1961 - 7 fevral 1961 | Xələfləri Ahmet Tahtakılıç |
|
| Sələfləri Hayri MumcuğluAdnan ErziSitkı UlayAli Nasır Zeytinoğlu | **Türkiyənin Dövlət Naziri**20 November 1961 – 25 June 1962 | Xələfləri Hıfzı Oğuz BekataŞevket Raşit HatiboğluAli Şakir AğanoğluVefik Piriçcioğlu |
|
| Sələfləri Ali Akif Eyidoğan | **Türkiyə Baş nazirinin müavini**25 iyun 1962 - 25 dekabr 1963 | Xələfləri Ali Akif Eyidoğan |
|
| Sələfləri Zeyyat Baykara | **Türkiyə Baş nazirinin müavini**31 mart 1975 - 21 iyun 1977 | Xələfləri Turan GüneşOrhan Eyüpoğlu |
|
| Sələfləri Necmettin ErbakanAlparslan Türkeş | **Türkiyə Baş nazirinin müavini**5 yanvar 1978 - 18 iyun 1978 | Xələfləri Faruk SükanOrhan Eyüpoğlu |
|
| Sələfləri Yoxdur | **Orta Şərq Texniki Universiteti**17 avqust 1960 - 8 fevral 1961 | Xələfləri Seha Meray |

| ⛭Türkiyə Baş nazirləri |
| --- |
| TBMM hökuməti dövrü | Mustafa Kamal Atatürk • Fevzi Çaxmaq • Rauf Orbay • Fəthi Okyar |
| Respublika dövrü | İsmət İnönü • Fəthi Okyar • İsmət İnönü • Cəlal Bayar • Refik Saydam • Şükrü Saracoğlu • Rəcəb Pekər • Həsən Saka • Şəmsəddin Günaltay • Adnan Menderes • Camal Gürsəl • İsmət İnönü • Suat Hayri Ürgüplü • Süleyman Dəmirəl • Nihad Erim • Fərid Mələn • Naim Talu • Bülənt Əcəvit • Sadi İrmak • Süleyman Dəmirəl • Bülənd Ecevit • Süleyman Dəmirəl • Bülənt Əcəvit • Süleyman Dəmirəl • Bülənd Ulusu • Turqut Özal • İldırım Ağbulud • Məsud Yılmaz • Süleyman Dəmirəl • Tansu Çillər • Məsud Yılmaz • Nəcməddin Ərbakan • Məsud Yılmaz • Bülənd Ecevit • Abdullah Gül • Rəcəb Tayyib Ərdoğan • Əhməd Davudoğlu • Binəli Yıldırım |

İstinadlar
----------

1. 1 2  Turhan Feyzioğlu // NUKAT. 2002.
2. ↑  "Kılıçdaroğlu'na sözüm var: Hep doğruyu söyleyeceğim". Hürriyet Pazar (Turkish). 30 October 2011. 12 January 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 July 2013.
3. ↑  "Barolar Birliği Başkanı Metin Feyzioğlu". Radikal (Turkish). 26 May 2013. 24 September 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 July 2013.