**Şamxor mahalı** — Gəncə xanlığının mahallarından biri.

Mahal haqqında qısa bilgi
-------------------------

* Sahəsi —
* Əhalisi —
* Yaranması — 1747-ci il
* Mərkəzi — Dəllər kəndi
* Sərhədləri — Qərbdən Ayrım mahalı, şimaldan Şəmşəddil mahalı, şərqdən Şəki xanlığı, cənubdan Gəncə mahalı.

Mahalın tarixi
--------------

Xanlıqlar dövründə Şamxor mahalı Gəncə xanlığının tərkibində olmuşdur. Qazax sultanlığından başlayaraq Kür çayı boyunca cənuba doğru uzanan Gəncə xanlığı İrəvan və Qarabağ xanlıqları əhatəsində yerləşirdi. Samux, Kürəkbasan, Gəncə, Şamxor (Şəmkir) və Ayrım mahallarından ibarət idi. Ərazisi 5000 kv. verst idi. 
Gəncə xanlığının Rusiya tərəfindən işğal edilməsindən sonra aparılmış kameral təsvir sənədləri XIX əsrin əvvəllərində xanlığın inzibatı bölgüsü haqqında daha dəqiq təsəvvür yaradır. 1807-ci ilin fevralında çar məmurlarının Yelizavetpolda keçirdiyi kameral təsvir dairədə Gəncə, Kürəkbasan, Şamxor, Samux və Ayrım mahallarını qeydə almışdır. 
1817-ci ildə Yelizavetpol dairəsində keçirilmiş müfəssəl kameral təsvir sənədlərində də bu dairədə 5 mahalın: Gəncə, Kürəkbasan, Şamxor, Samux və Ayrım mahallarının olması göstərilmişdir. 
1831-ci ildə dairədə keçirilmiş kameral təsvir sənədləri Yelizavetpolun 6 mahaldan ibarət olmasını qeyd edir: 1) Dağlıq mahalı-dairənin cənub-qərbində, Gəncə dağlarında yerləşir; 2) Şəmşəddil distansiyası ilə sərhəddə olub Şamxor çayın hər iki sahilində yerləşən Şamxor mahalı; 3) Qarabağ əyaləti ilə həmsərhəd olub Kürəkçayın əsasən sol və bir az da sağ sahilini əhatə edən Kürəkbasan mahalı; 4) Şamxor və Kürəkbasan arasında yerləşən Gəncəbasan mahalı; 5) Kür çayının sağ sahili boyu Samux dağ silsiləsini əhatə edən Samux mahalı; 6) Bütün dairəyə səpələnmiş, köçəriliklə məşğul olan Ayrumlar mahalı  Görünür, Gəncə xanlığı ləğv edildikdən sonra, çox ehtimal ki, XIX əsrin 20-ci illərinin II yarısında, çar məmurları Yelizavetpol dairəsinin inzibati quruluşunda bəzi dəyişikliklər etmiş və nəticədə yeni bir mahal-Dağlıq mahalı yaradılmışdır.

Mahalın oba və kəndləri
-----------------------

Şamxor mahalı 1804-cü ildə

| # | Kəndlər | Kişilər | Qadınlar | Qeydlər |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Dəllər | 43 | 74 |  |
| 2 | Qapanlı | 11 | 20 |  |
| 3 | Keçili | 45 | 82 |  |
| 4 | Alabaşlı | 29 | 50 |  |
| 5 | Seyfəli | 42 | 85 |  |
|

Şamxor mahalının nаibləri
-------------------------

| Titul | Adı | Başlanığıcı | Sonu |
| --- | --- | --- | --- |
| Naib | Mərdan bəy Dəllər | 1747 | 1761 |
| Naib | Zaman bəy Dəllər | 1761 | 1777 |
| Naib | Rüstəm bəy Dəllər | 1777 | 1784 |
| Naib | Hacı İbrahim bəy Dəllər | 1784 | 1810 |
| Naib | Əli bəy Dəllər | 1810 | 1822 |

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Şamxor mahalı, Bakı: Mütərcim, 2013, 152,-səh.

Həmçinin bax
------------

* Gəncə xanlığı

İstinadlar
----------

1. ↑  Obozrenie Rossiyskix vladeniy za Kavkazam, I hissə, SPb. 1836, s.322.
2. ↑  ЦГИААР. Фонд 24. оп 1. д.10, в. 9-15
3. ↑  ЦГИААР. Gəncə. 1817 в. 1-267
4. ↑  Обозрение…ч. II, с.355-356

Xarici keçidlər
---------------

| ⛭Gəncə xanlığının mahalları |
| --- |
| Mahallar | Samux mahalı  • Kürəkbasan mahalı  • Dağlıq mahalı  • Şamxor mahalı  • Ayrım mahalı  • Şəmşəddil mahalı  • Qazax mahalı  • Borçalı mahalı |