**Pervozvannı Həvari Andrey adına patriarx kafedralı** (*rus.* Патриарший собор в Пицунде в честь Апостола Андрея Первозванного, translit. *Patriarşiy sobor v Pitsunde v çest Apostola Andreya Pervozvannoqo*), həmçinin **Pitsunda kafedralı** (*rus.* Пицундский храм, translit. *Pitsundskiy xram*), **Böyük Pitsunda kafedralı** (*rus.* Большой Пицундский храм, translit. *Bolşoy Pitsundskiy xram*) və ya **Biçvinta kafedralı** (*gürc.* ბიჭვინთის ტაძარი, translit. *biçvintis tadzari*) — Gürcüstan Respublikası əraziləri daxilində *de-fakto* müstəqil olan Abxaziya Respublikasının Qaqra rayonunun Pitsunda şəhərində gürcü ortodoks kafedralı. Kafedral hal-hazırda Abxaziya ortodoks kilsəsi tərəfindən istifadəyə verilir və həmin orqanın mərkəzi kimi fəaliyyət göstərir.

Tarixi
------

Pitsunda kafedralı X əsrdə Gürcüstan kralı III Baqratın buyruğuyla tikilmişdir. Kafedral Abxaziya XVI əsrdə Osmanlı imperiyasının hegemoniyasına tabe olana qədər Abxaziya Gürcü Ortodoks Katolikosatının mərkəzi kimi fəaliyyət göstərir. XVII əsrdə yaşamış Fransa səyyahı Jan Şardenin yazdığına görə, artıq Pitsundada yaşamayan katolikos zeytun yağının əziz tutması mərasimini gerçəkləşdirmək üçün yepiskop və knyazlarla birlikdə kafedralı ildə bir dəfə ziyarət edərmiş. Kafedral 1869-cu ildə Abxaziya Rusiya imperiyasının hakimiyyəti altında olarkən bərpa edilmişdir.

Memarlıq xüsusiyyətləri
-----------------------

Tikili üzərində xaç olan bir günbəzə malik üç nefli və üç apsidalı, uzanan yarımdairəvi apsidalı düzbucaqlı şəklində olan bir kafedraldır. Kafedral təsirli həcminə görə gözə çarpandır. Kafedralın hündürlüyü günbəzlə birlikdə – 29 metr (95 ft), uzunluğu – 37 metr (121 ft), qalınlığı – 25 metr (82 ft). Kafedralın divarlarının qalığı – 1.5 metr (4.9 ft). Tikili ağır bozrəngli qumdaşı bloklarının üzərində dayanır. Kafedralın divarları daş və kərpicdən hazırlanmışdır. Bu, Bizans memarlıq üslubu üçün tipik bir üsuldur. Kafedralda XIII və XVI əsrlərə aid divar rəsmlərinin qalıqları var. 1830-cu ildə kafedralda XII əsrə aid bir gürcücə yazılmış dörd incil əlyazması tapılmışdır. Əlyazma hal-hazırda Tbilisi şəhərində yerləşən Gürcüstan Milli Əlyazmalar Mərkəzində qorunub-saxlanılır.

Qalereya
--------

* Pitsunda kafedralı. Qriqori Qaqarin. 1847-ci il.Pitsunda kafedralı. Qriqori Qaqarin. 1847-ci il.
* Kafedralın pəncərəsi.Kafedralın pəncərəsi.
* Kafedralın orqanı.Kafedralın orqanı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Пицундский храм". www.abkhazia.ru (rus). РУСАЛТУРС. October 17, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 3, 2019.
2. ↑  *Lopatin, N.* Археологические открытия 2007 года (rus). ЛитРес. 2017. ISBN 9785457515574. 2017-08-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-03.
3. ↑  Акты собранные Кавказскою Археографическою Комиссиею (rus) (5). səh. 1069–1070.
4. ↑  *Экзеков, Мусса.* По обе стороны Большого Кавказа. Сборник документов (1-я половина XIX века) (rus) (Том II). Питер. 2012. 574–575. ISBN 9785459008906.
5. ↑  "Pitsunda Cathedral". abkhazia.travel (ingilis). Tourist site of Abkhazia. June 17, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 3, 2019.

Xarici keçidlər
---------------

* pitsundaorgan.tk — Pitsunda kafedralının rəsmi saytı  (rus.)
* Photos of the Pitsunda Cathedral saytında.
* Photos and background information Arxivləşdirilib 2018-01-04 at the Wayback Machine saytında.  (rus.)