**Tatyana Sergeevna Yesenina** (*rus.* Татьяна Сергеевна Есенина; 11 iyun 1918, Moskva – 5 may 1992, Daşkənd) — rus şairi Sergey Yeseninin və aktrisa Zinaida Rayxın qızı, jurnalist və yazıçı.

Valideynləri boşandıqdan və atasının ölümündən sonra o, qardaşı Konstantinlə birlikdə Vsevolod Meyerhold və Zinaida Rayxın ailəsində böyüyüb.

Həyatı
------

Tatyana Yesenina Sergey Yeseninlə Zinaida Rayxın ailəsində dünyaya gəlib. Tatyananın anası ilə atası Petroqradda Rayx Sosialist İnqilabi qəzeti "Delo Naroda" redaksiyasında katib-makinaçı kimi çalışanda tanış olublar. Zinaida Rayx iyirmi iki yaşında qəzetə yazılarını gətirən gələcək əri Sergey Yesenini ilk dəfə burda görüb. Sergey Yesenin Zinaidaya öz şəklini verərək, onun arxasına "Çünki sən yolumda mənə yöndəmsiz bir qız kimi göründün, Sergey — yazmışdı".

30 iyul 1917-ci ildə Sergey və Zinaida Rayx Yeseninin yaxın dostu Aleksey Qaninin yanına Voloqdaya səfərləri zamanı evləndilər. Toy Voloqda vilayəti Tolstikovo kəndində qədim Kirik və İulitta daş kilsəsində baş tutdu. Bəyin şahidləri Spasskaya volostu, İvanovskaya kəndi, kəndli Pavel Pavloviç Xitrov və Ustyanskaya volostu, Ustya kəndi, kəndli Sergey Mixayloviç Barayev idi. Gəlin tərəfindən isə şahidlər Arxangelsk vilayəti, Konşino kəndi, kəndli Aleksey Alekseeviç Qanin və Voloqda şəhəri, tacir oğlu Dmitri Dmitrieviç Devyatkov oldu. Toy mərasimini keşiş Viktor Pevqov və məzmur oxuyan Aleksey Kratirov ifa edirdi.

1918-ci ilin aprelində Zinaida Yesenina doğum ərəfəsində valideynlərini ziyarət etmək üçün Oryol şəhərinə getdi. Orada 1918-ci il iyun ayının 11-də Tatyana dünyaya gəldi. Anası qızının qayğısına qalmaq üçün Oryolda qalmağa məcbur oldu. Avqust ayında Zinaida Rayx Xalq Maarif Komissarlığının inspektoru vəzifəsində işləməyə başladı. Bir ay sonra Oryol Rayon Hərbi Komissarlığının teatr və kinematoqrafiya şöbəsinin müdiri, 1 iyun — 1 oktyabr 1919-cu il tarixlərində isə rəhbəri oldu. Həmçinin Zinaida burda vilayət xalq maarif idarəsində incəsənət şöbəsinin müdiri vəzifəsini icra etdi.

Oryol Anton Denikinin Ağ ordusu tərəfindən tutulmazdan əvvəl Zinaida Rayp və qızı on bir aylıq Tatyana Moskvaya ərinin yanına getdilər. Onlar şair Vadim Şerşeneviçin Krestovozdvijenski döngəsindəki mənzilində məskunlaşıb və üç həftəyə yaxın orada yaşayıblar. Sonra onlar Sergey Yeseninin tutduğu evə köçüblər. Üçü təxminən bir il birlikdə yaşayıblar. Lakin bir müddət sonra ailədə ər-arvad arasında soyuqluq yarandı və Zinaida Tatyananı götürərək valideynlərinin yanına getdi. Bir müddət sonra qızını valideynləri ilə Oryolda qoyub ərinin yanına qayıtdı. Lakin bu qovuşma uzun sürmədi tezliklə onlar yenidən ayrıldılar. 1920-ci il fevralın 3-də Zinaida Rayx Moskvada Ana və Uşaq Evində Tatyananın qardaşı Konstantini dünyaya gətirdi.

19 fevral 1921-ci ildə Oryol şəhər məhkəməsinə belə bir ərizə daxil oldu: "*Sizdən xahiş edirəm ki, həyat yoldaşım Zinaida Nikolayevna Yesenina-Rayxdən boşanmaq üçün müraciətimi rədd etməyəsiniz. Uşaqlarımızı, üç yaşlı Tatyana və bir yaşlı oğlumuz Konstantini keçmiş həyat yoldaşım Zinaida Nikolayevna Rayx tərəfindən böyütməyə qoyuram, onların maddi dəstəyini öz üzərimə götürürəm və buna imza atıram. İmza: Sergey Yesenin*".

Beləliklə, 5 oktyabr 1921-ci ildə Tatyananın valideynləri rəsmən boşandılar. Boşanmadan sonra Tatyana babası və nənəsi ilə Oryolda qaldı.

1922-ci ildə Zinaida Rayx Vsevolod Meyerholdla evləndi. Zinaida 1922-ci ilin yayında Tatyana və Konstantini Oryoldən Moskvaya — Novinski bulvarındakı yeni evinə gətirdi. Meyerhold Tatyana və Konstantini övladlığa götürdü. Onları sevdi və ata kimi onlara qayğı göstərdi. Sergey Yesenin də uşaqlarını görmək üçün onların mənzilinə gəlib-gedirdi. Tezliklə Zinaidanın valideynləri Oryoldan Moskvadakı qızlarının yanına köçdülər.

Böyük Vətən müharibəsindən əvvəl Zinaida Rayx və Vsevolod Meyerholdun ölümündən sonra Tatyana Sergeyevna kiçik qardaşı Konstantin (1920–1986) və kiçik oğlu Vladimirlə tək qaldı. Valideynlərinin Moskvanın Bryusov prospektindəki mənzilindən qovulan Tatyana Yesenina Meyerholdun arxivini Balaşixadakı bağda gizlədərək xilas etdi. Müharibənin əvvəlində onu saxlanmaq üçün Sergey Eyzenşteynə təhvil verdi.

Böyük Vətən müharibəsi illərində Tatyana Yesenina əri və oğlu ilə birlikdə Özbəkistana təxliyə edildi. Burada Aleksey Tolstoyun xahişi ilə o və ailəsi kazarma tipli evdə kiçik bir otaq ala bildilər. Tatyana yarım əsr Daşkənddə yaşadı. O burda "Pravda Vostoka" qəzetində müxbir və Özbəkistan nəşriyyatlarda elmi redaktor kimi çalışdı.

O, Vsevolod Meyerholdun reabilitasiyası prosesini başlatdı. Tatyana Yeseninadan Meyerholdun yaradıcılığının tədqiqatçısı K. L. Rudnitskiyə məktubları repressiyaya məruz qalmış rejissorun yaradıcılığını öyrənmək üçün mühüm mənbədir.

İstinadlar
----------

1. ↑  ГАВО. Ф. 496. Оп. 38. Д. 186. Л.163 об.- 164.

Xarici keçidlər
---------------

* Есенина Татьяна Сергеевна
* Татьяна Есенина дочь Сергея Есенина
* Татьяна Сергеевна Есенина

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| GND: 1051696453 · ISNI: 0000000051225542 · LCCN: no2004088703 · NKC: xx0064394 · NUKAT: n2012110128 · LIBRIS: 267384 · SUDOC: 081782845 · VIAF: 34173391 · WorldCat VIAF: 34173391 |

 |