**İrafski rayonu** (oset. Ирæфи (Æрæфы) район) - Rusiya Federasiyası, Şimali Osetiyanın tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Çikalo kəndidir.

Coğrafiya
---------

İrafski rayonu respublikanın cənub-qərb hissəsində yerləşir. Cənubdan Gürcüstan, qərb və şimalda Kabarda-Balkariya Respublikası, şərqdə - Digorski və Alagirski rayonları ilə həmsərhəddir. Ərazinin böyük hissəsi dağlardır. İrafski rayonunun ən böyük çayları: Urux, Xaznidon, Lesken. Rayonun ərazisi 1376 km²-dir.

Rayonun öz adını bölgə boyunca axan Urux çayının Osetiya adından - *İraf* (oset. Ирæф/Æрæф) almışdır.

Tarixi
------

Osetiyanın Rusiya imperiyasına daxil olması ilə çar rəhbərliyi müsəlman və xristian osetinlərin ayrıca köçürülməsi siyasətini həyata keçirməyə çalışdı. Beləliklə 1852-ci ildə knyaz M.S.Vorontsovun rəhbərlik etdiyi bir komissiya, Stur-Digor, Axsau, Maxçesk, Galiat, Fasnal və Dur-Dur kəndlərindən müsəlman osetinləri zorla qovdu və eyni yerlərdə olduqları yerlərə köçürdü. il Magometanovskoe (indiki Çikola) kəndini qurdu.İrafski rayonu respublikanın cənub-qərb hissəsində yerləşir. Osetiyanın Rusiya imperiyasına daxil olması ilə çar rəhbərliyi müsəlman osetinlər və xristian osetinlərin ayrıca köçürülməsi siyasətini həyata keçirməyə çalışdı. Beləliklə, 1852-ci ildə Şahzadə M.S.Vorontsovun rəhbərlik etdiyi bir komissiya, Stur-Digor, Axsau, Maxchk, Qaliat, Fasnal və Dur-Dur kəndlərindən müsəlman osetinləri zorla qovdu. Onları ərazi şərtlərinin çətin olduğu bölgəyə yerləşdirdi. Onlar həmin il burada Maqometanovskoe (indiki Çikola) kəndini qururlar.

Əhali
-----

Milli tərkib
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

| Xalq | Say,  nəf. | Ümumi əhaliyə olan nisbəti, % |
| --- | --- | --- |
| osetinlər | 14 893 | 94,5 % |
| ruslar | 230 | 1,4 % |
| digərləri | 643 | 4,1 % |

Rayon əhalisinin əksəriyyəti osetin dilinin digor ləhcəsində danışır.

İqtisadiyyat
------------

Rayon ərazisində 5 kolxoz və 4 sovxoz, 4 sənaye müəssisəsi, məişət xidməti kompleksi, mənzil-kommunal təsərrüfatı müəssisələri, mərkəzi rayon xəstəxanası, 14 orta məktəb, yol tikintisi idarəsi və digər qurumlar vardır.

Sənaye
2009-cu ildən bəri Songutidon çayı üzərində Fasnal kəndi yaxınlığında fəaliyyətə başlayan ümüumi gücü 6.4 MVt olan Fansal Su Elektrik Stansiyası fəaliyyət göstərir. Bu stansiyadan rayonun 24 milyon kVt/saat elektrik enerjisi təmin edilir. 

Kənd təsərrüfatı
İrafski rayonu əsasən kənd təsərrüfatıdır. Rayon ərazisi 137 618 ha-dır. Bunun 10 970 ha əkin sahələri, 6 347 ha ot əkilən sahələr, 35 691 ha otlaqlar, 4 558 ha buzlaqlar, 43 255 ha isə digər torpaqlar təşkil edir.

### Nəqliyyat

Rayon ərazisində avtomobil yollarının uzunluğu 328 km-dir. Bölgədə heç bir dəmir yolu şəbəkəsi yoxdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  OKTMO (rus.).
2. ↑  26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. Rusiya Dövlət Federal Statistika Xidməti.
3. ↑  "Карта PCO-A на сайте электронной газеты «Растдзинад»". 2011-11-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-15.
4. ↑  "Том4. Таблица 4. Национальный состав РСОА по муниципальным образованиям по переписи 2010 года". 2013-08-19 tarixində arxivləşdirilib.

| ⛭ Şimali Osetiya |
| --- |
| **İnzibati mərkəz**: **Vladiqafqaz**  | **Şəhərlər**: Alagir •
Ardon •
Beslan •
Vladiqafqaz •
Diqora •
Mozdok •

---

 | Şimali Osetiya gerbi |
| **İnzibati-ərazi bölgüsü**: | **Şəhər dairələri**: Vladiqafqaz •
**Rayonlar**:  Alagirski •
 Ardon •
 Diqora •
 İrafski •
 Kirov •
 Mozdok •
 Pravoberejnı •
 Priqorodnı •

---

 |
| **Məqalələr**: | Gerb | Himn | Tarix | Əhalisi | İnzibati-ərazi bölgüsü | Bayraq |