**Kalium bromid** – kimyəvi formulu KBr olan qeyri-üzvi birləşmə,bromid turşusunun kalium duzu.

Fiziki xassələri
----------------

Kalium bromid – natrium xlorida bənzər kub tipli kristalik qəfəsi olan rəngsiz kristallardı. 298 °C -ə qədər qızdırıldıqda və 1.7 GPa təzyiqi altında, kristal qəfəs sezium xlorid kimi başqa bir kub modifikasiyasına çevrilir.

Alınması
--------

1. Sənaye ehtiyacları üçün kalium bromidi, kalium karbonatın qarışıq dəmir bromidi (II, III) 
Fe3Br8 ilə reaksiyası zamanı almaq olar:

{\displaystyle {\mathsf {4K\_{2}CO\_{3}+Fe\_{3}Br\_{8}\rightarrow 8KBr+Fe\_{3}O\_{4}+4CO\_{2}}}}
2. Laboratoriya şəraitində kalium bromidi kalium hidroksid, brom və ammonyakın qarşılıqlı təsirindən almaq olar: 

{\displaystyle {\mathsf {6KOH+3Br\_{2}+2NH\_{3}\rightarrow 6KBr+6H\_{2}O+N\_{2}\uparrow }}}
3. Otaq temperaturunda birbaşa sintez nəticəsində:

{\displaystyle {\mathsf {2K+Br\_{2}\rightarrow 2KBr}}}
4. Bromla daha az aktiv halogenin (yod) əvəz edilməsi nəticəsində:

{\displaystyle {\mathsf {2KI+Br\_{2}\rightarrow 2KBr+I\_{2}\downarrow }}}
5. Kalium bromatın 434 °C temperaturdan yuxarı termiki parçalanma nəticəsində:

{\displaystyle {\mathsf {2KBrO\_{3}\ {\xrightarrow {>434^{o}C}}\ 2KBr+3O\_{2}}}}
### Termodinamik kəmiyyətlər

| Xassəsi | Mənası |
| --- | --- |
| Standart əmələ gəlmə entalpiyası (298 К) | -392,5 kC/mol |
| Entropiyası (298 К) | 95,85 C/(мол·К) |
| İstilik tutumu (298 К) | 52,07 C/(мол·К) |
| Ərimə entalpiyası | 29 кC/мол |

Həllolması
----------

| Həlledici | Temperatur, °C | Həllolması,г/100 q həlledicidə |
| --- | --- | --- |
| Aseton | 20 | 0,03 |
| Su | 0 | 53,5 |
| Su | 10 | 59,5 |
| Su | 20 | 65,2 |
| Su | 25 | 68,1 |
| Su | 30 | 70,9 |
| Su | 40 | 75,8 |
| Su | 60 | 85,5 |
| Su | 80 | 94,6 |
| Su | 100 | 103,3 |
| Su | 150 | 127,3 |
| Su | 200 | 153,2 |
| Qliserin | 25 | 17,8 |
| Metanol | 20 | 2,1 |
| Etanol | 20 | 0,46 |
| Etanol | 55 | 0,54 |

Kimyəvi xassələri
-----------------

Kalium bromid tipik ion duzudur. Suda həll edildikdə, dissosiyasiyaya uğrayır amma hidroliz olunmur, çünki güclü bir qələvidən (kalium hidroksid) və güclü bir turşudan (hidrobrom turşusu) alınıb. Kristalhidratlar əmələ gətirmir. Qatı bromid turşusunda həll olunmur.

1. Daha aktiv halogenlərlə reaksiya nəticəsində brom çıxarılır:

{\displaystyle {\mathsf {2KBr+Cl\_{2}\rightarrow 2KCl+Br\_{2}\uparrow }}}
2. Məhlularda adi mübadilə reaksiyaları baş verə bilər:

{\displaystyle {\mathsf {KBr+AgNO\_{3}\rightarrow AgBr\downarrow +KNO\_{3}}}}
3. Reduksiyaedici xassələr göstərir:

{\displaystyle {\mathsf {2KBr+3H\_{2}SO\_{4}\rightarrow 2KHSO\_{4}+Br\_{2}\uparrow +SO\_{2}\uparrow +2H\_{2}O}}} (конц. {\displaystyle {\mathsf {H\_{2}SO\_{4}}}}, кип.)
{\displaystyle {\mathsf {5KBr+3H\_{2}SO\_{4}+KBrO\_{3}\rightarrow 3Br\_{2}+3K\_{2}SO\_{4}+3H\_{2}O}}} (разб. {\displaystyle {\mathsf {H\_{2}SO\_{4}}}})
{\displaystyle {\mathsf {2KBr+2H\_{2}SO\_{4}+MnO\_{2}\rightarrow Br\_{2}+K\_{2}SO\_{4}+MnSO\_{4}+2H\_{2}O}}} (конц. {\displaystyle {\mathsf {H\_{2}SO\_{4}}}}, кип.)
{\displaystyle {\mathsf {10KBr+2KMnO\_{4}+8H\_{2}SO\_{4}\rightarrow 6K\_{2}SO\_{4}+5Br\_{2}\uparrow +2MnSO\_{4}+8H\_{2}O}}}
{\displaystyle {\mathsf {KBr+3H\_{2}O\rightarrow 3H\_{2}\uparrow +KBrO\_{3}}}}
4. Qatı məhlullarda bəzi bromidlərlə kompleks birləşmələr əmələ gələ bilir:

{\displaystyle {\mathsf {2KBr+CuBr\_{2}\rightarrow K\_{2}[CuBr\_{4}]}}}

Tətbiqi
-------

Kalium bromid tibbdə sakitləşdirici (sedativ) olaraq istifadə olunur. Maye şəklində olan maddələrin İQ spektrini təyin etmək üçün istifadə olunur.

Toksikliyi
----------

Kalium bromid yüksək konsentrasiyalarda mədənin selikli qişasını qıcıqlandırır, ürəkbulanma və qusmaya səbəb olur. LD 50 - nin ölümcül dozası 3070 mq / kq -dır.

İstinadlar
----------

* 1. Некрасов Б. В. «Основы общей химии». В 2 томах. М.: Химия, 1973.
* 2. Рабинович В. А. Хавин З. Я. «Краткий химический справочник». Л.: Химия, 1977.

1. ↑  POTASSIUM BROMIDE (ing.).
2. ↑  The Merck Index - An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals.. Kembric: Kral Kimya Cəmiyyəti, 2013. S. 1418.
3. ↑  *David R. Lide, Jr.* Basic laboratory and industrial chemicals (ing.): A CRC quick reference handbook. CRC Press, 1993. ISBN 978-0-8493-4498-5
4. ↑  CRC Handbook of Chemistry and Physics. / red. J. Rumble 99 Klivlend: CRC Press, 2018. S. 4–46.
5. ↑  Рабинович В. А. Хавин З. Я. «Краткий химический справочник» Л.: Химия, 1977
6. 1 2 3  При повышенном давлении.