recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nina Qalavanova** (20 noyabr (3 dekabr) 1915 – 1994, Sxinval) — Cənubi Osetiyalı yazıçı, şair, tərcüməçi və müəllim. Tarixdə ilk osetiyalı sovet qadın yazıçısı. Gürcüstan SSR əməkdar müəllimi.

Bioqrafiyası
------------

20 noyabr 1915-ci ildə Tiflis əyalətinin Bejanaantkari kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Anasının ölümündən sonra yaxınları tərəfindən tərbiyə edilir. Doqquz yaşında Dzau ibtidai məktəbinin birinci sinfinə qəbul edilir. 1926-cı ildən Tsxinvali kəndli gənclər məktəbində oxuyur. 1929-cu ildə komsomola daxil olur. 1932-ci ildə Tsxinvali Pedaqoji Texnikumunu və 1936-cı ildə Cənubi Osetiya Pedaqoji İnstitutunu (indiki - Cənubi Osetiya Dövlət Universiteti) bitirir. Tsxinvali Pedaqoji Texnikumunda kitabxanaçı işləyir. Daha sonra xalq təhsili orqanlarında vəzifəyə təyin edilir. "Xurzurin" qəzetinin mədəniyyət şöbəsinin müdiri işləyir. 1934-cü ildə SSRİ Yazıçılar Birliyinə qəbul edilir.

Əsas fəaliyyəti pedaqoqika olur. 1936-cı ildən 5 nömrəli orta məktəbdə və 1941-ci ildən etibarən Tsxinvalidəki 2 nömrəli orta məktəbdə osetin dili və ədəbiyyatı dərsləri deyir. 1944-cü ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasına üzv qəbul edilir. 1945-1960-cı illərdə Pedaqoji Texnikumda dərs demişdir. 1960-cı ildən 1994-cü ildə ölənə qədər Cənubi Osetiya Pedaqoji İnstitutunun Pedaqoqika və İbtidai Təhsil Metodları Fakültəsində dərs demişdir. 1957-ci ildə Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunun Ali kurslarını bitirmişdir. 1969-cu ildə Cənubi Osetiya Pedaqoji İnstitutunun ibtidai təhsil kafedrasının dosenti elmi adını alır. 1994-cü ildə Tsxinvalidə dünyasını dəyişir.

Yaradıcılığı
------------

İyirmidən çox ayrı kitab nəşr etdirmişdir. Məktəbli ikən "Bahar" adlı ilk hekayəsini yazır. İlk şeirlərini 1930-cu ildə oset. «Мах фæлтæ» (Bizim Nəsil) qəzetində çap etdirir. Əsərlərini "Fidiuæq" ədəbi jurnalının səhifələrində nəşr etdirmişdir. 1933-cü ildə ilk şeir toplusu oset. «Дуджы уылæнтæ» (Dövr dalğaları) nəşr olunur. 1936-cı ildə oset. «Фыстæг Германмæ» (Almaniyaya məktub) nəsrini nəşr etdirir. 1941-ci ildə "Ananın səsi" nəşr olunur. 1963-cü ildə oset. «Хæс» (Borc) nəsr kitabı və 1965 və 1971 -ci illərdə oset. «Дыууаæ дзæнгæрæджы» (İki zəng) və oset. «Дыууаæ рæдыды» (İki səhv) romanlarını nəşr etdirir.

Lev Tolstoy, İvan Franko və dünya ədəbiyyatının digər klassiklərinin əsərlərini osetin dilinə tərcümə etmişdir.

Mükafatları
-----------

"1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı. (1946).

Gürcüstan SSR Ali Sovetinin fəxri fərmanı (1961).

Cənubi Osetiya Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin fəxri fərmanı (1965).

Gürcüstan SSR əməkdar müəllimi (1965).

"Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı (1970).

"Şərəf nişanı" ordeni (1976)

Mənbə
-----

* Краткая литературная энциклопедия
* 100 лет со дня рождения первой осетинской писательницы Нины Галавановой
* Творческий вечер Нины Галавановой

İstinadlar
----------

1. ↑  Первая советская осетинская женщина-писательница
2. ↑  "Нига — первая советская осетинская женщина-писательница". 2021-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-17.
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: Vəzirov.

**Səməd bəy Vəzirоv** (7 iyul 1853, Şuşa – 1892) — şair, Əsəd bəy Vəzirin oğlu

Həyatı
------

Səməd bəy Əsəd bəy оğlu 7 iyul 1853-cü ildə Şuşa qəzasının Vərəndə sahəsinın Mirzəcamallı (Şərifbəyli) оbаsındа аnаdаn оlmuşdu. Şuşa şəhər məкtəbində təhsil аlmışdı. Bir nеçə dil bilirdi. Dövlət idarələrində məmur işləmişdi.

Səməd bəy şair idi. Məclisi-ünsün iştirakçısı olmaqla yanaşı, "Dizaq şairləri" yığnağında olurdu. Mir Möhsün Nəvvab öz ünlü təzкirəsində yаzır: "Səməd bəy mərhum Əsəd bəyin оğlu оlub, Qasım bəy Zakirin nəvəsi, Abdulla bəy Asinin bаcısı оğludur. Vüqаrlı və təmкinli bir cаvаndır. Yаşı təхminən qırх оlаr. Аşаğıdакı şеirlər о cənаbın хəyаlındаndır".

Yaradıcılığı
------------

Еy piri-хəstədil, bеlə bitаqət аğlаmа,  

Əğyаr görsə, giryən еdər töhmət, аğlаmа.  

  

Təşbihini qiyаmətə qıldın çü qаmətin,  

Bir еyb оlur vüsаli-qədü qаmət, аğlаmа.  

  

Pərvаnələr аşiq еdər nəqdi-cаn nisаr,  

Üşşаq içində qоymаgilən bidət, аğlаmа.  

  

Zülf içrə gərçi кönlün оlub pаsibаni-hüsn,  

Gül rudə busədir оnа həm icrət, аğlаmа.  

  

Gər mövci-bəhrdən sənə yох bакü ictinаb,  

Tufаni-əşк хəlqə vеrir zəhmət, аğlаmа.  

  

Məşuq еlər аşiqini nаzlа imtаhаn,  

Bu nаzı sən sаqınmаgilən firqət, аğlаmа.  

  

Şüкr еylə кim, ənisi-dilindir хəyаli-yаr,  

Çохdur qаlаn bu söhbətə həm həsrət, аğlаmа.  

  

Lаzım tutur əgərçi Fənа ləfzi giryəni,  

Bаqi оlub, vəfаdа qılıb himmət, аğlаmа.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu. Hacılılar. Bakı: "Soy" dərgisinin özəl nəşri, 2004, 238 səh.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Şair** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Valeri Bojinov** 15 fevral 1986[…], Gorna Oryahovitsa[d], Veliko Tarnovo vilayəti[d] — hücumçu kimi çıxış edən Bolqarıstanlı peşəkar futbolçu. Onun soyadı bəzən Bozinov kimi transliterasiya olunur.

Həyatı
------

Bolqarıstanın "Gorna Oryahovitsa" şəhərində anadan olan Bojinov 12 yaşında Bolqarıstan qadın milli futbol komandasının keçmiş oyunçusu olan anası Pepa və 1990-cı illərdə Bolqarıstan milli futbol komandasında oynamış ögey atası Saşo Angelovla birlikdə Maltaya köçüb.

Karyerası
---------

Valeri karyerasına "Pietà Hotspurs" da başlayıb. Onun 14 yaşı olarkən, o zaman "Leççe" klubunun idman direktoru işləyən Pantaleo Corvino tərəfindən kəşf edilir. Futbolçu 2000-ci ildə cəmi 30.000.000 ITL (təxminən 15.000 avro) qarşılığında "Leççe" ilə müqavilə imzalayır.

Bojinov karyerası boyunca İtaliyada, eləcə də İngiltərə, Portuqaliya, Bolqarıstan, Serbiya, Xorvatiya, Çin və İsveçrədə keçirdiyi müxtəlif dövrlərdə on yeddi fərqli klubda çıxış edib. Beynəlxalq səviyyədə o, Bolqarıstan millisində də çıxış edib.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Valeri Bojinov // Transfermarkt (çd.). 2000.
2. 1 2  Valeri Bojinov // FBref.com (çd.).
3. ↑  "Che cazzo Valeri?!". bgfootball.com. 2 June 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 August 2012.
**Ağcabədi Dövlət Rəsm Qalereyası** — Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin və Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin diqqət və qayğısı sayəsində 03.01.2005-ci il tarixdən Ağcabədi rayon Dövlət Rəsm Qalereyası yaradılıb və həmin gündən fəaliyyətə başlamışdır.

Qalereyanın fəaliyyəti
----------------------

Qalereya 140 m2 kv sahəsi olan 3 otaqdan ibarətdir.Qalereyanın fondunda 160 rəsm əsər vardır. Əsərlərin 38 ədəd Respublika rəssamlarının, 31 ədəd yerli rəssamların, 50 ədəd müvəqqəti kağız üzərində, 9 ədəd taxta üzərində yandırma üsulu ilə, 4 ədəd heykəl, 1 ədəd döymə çikanka, 27 ədəd iplə toxumalar toplanıb Qalereyanın fondunda mühafizə olunur və uçot kitabına qeydiyyata alınmışdır.Qalereyada Rəsm Dərnəyi fəaliyyət göstərir.İl ərzində Qalereyaya fərdi gələnlərin sayı 450 nəfər, ekskursiyaya gələnlər 900 nəfər, Qalereyadan kənarda sərgilərin sayı 56 olmuşdur.Qalereyada 10 nəfər işçi çalışır, 1 nəfər ali, 4 nəfər orta ixtisas, 2 nəfər ümumi orta təhsilli, 1 nəfər fəhlə, 1 nəfər xadimə, 1 nəfər gözətçidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "AĞCABƏDİDƏ RƏSM QALEREYASI YARADILACAQ". azertag.az. 2023-07-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.03.2021.
2. ↑  "ğcabədi rayon Dövlət Rəsm Qalereyası". agdjabedy.mctgov.az. 2020-12-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.03.2021.
3. ↑  "kataloq.cmap.az". kataloq.cmap.az. 2021-09-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.03.2021.

Xarici keçidlər
---------------

* "Ağcabədi Dövlət Rəsm Qalereyası". azgallery.az. İstifadə tarixi: 16.03.2021.
* "Ağcabədi Regional Mədəniyyət İdarəsinin Ağdam Dövlət Rəsm Qalereyası". www.travelagenciesfinder.com. İstifadə tarixi: 16.03.2021.
**Proletarski rayonu** (*rus.* Пролетарский район) Rostov-na-Donu şəhəri ərazidə yerləşən, 1929-cu ildə təsis edilən rayon. Rayon Naxçıvan-na-Donu, Aleksandrovskaya, Berberovski ərazilərinin birləşdirilməsi nəticəsində meydana gəlmişir.

Tarixi
------

14 noyabr 1779-cu ildə II Yekatterinanın əmri ilə Krımdan köçmüş erməniləri Müqəddəs Dimitri Rostovski qalası yaxınlığında şəhər salınmasına göstəriş verir. Krım xanlığından köçmüş xristianlar Don çayının aşağı axarlarında Nor-Naxçıvan şəhərini salırlar.

1782-cü ildə Nor-Naxçıvan şəhərində 4 min insan yaşayırdı. 1828-ci ilin fevralında şəhər rəsmi olaraq Rusiya imperiyasına daxildir. Şəhər rəsmi «Naxçıvan-na-Donu» olaraq adlandırılır. Burada şəhər ticarəti inkişaf edir. 1825-ci ildə şəhərdə 33 fabrik vardı.

Rostov şəhəri ilə Naxçıxan-na-Donu şəhəri arasında sərhəd gedikcə bilinmirdi. XX əsrin 20-ci illərində Donun paytaxtı olan Rostovda 350-min nəfər yaşayırdı. 28 dekabr 1928-ci ildə iki şəhər burləşdirilərək Rostov-na-Donu olaraq adlandırılır. 1929-cu ildə Naxçıvan-na-Donu şəhərinin ərazisində Rostov-na-Donu şəhərinin ən böyük rayonu olan Proletarnı rayonu təşkil edir.

İqtisadiyyat
------------

Naxçıvan-na-Donu şəhərinin təsərrüfatı Proletarnski rayonuna dövr edilmişdir. Burada minlərlə irili-xırdalı təsərrüfat sahələri fəaliyyət göstərir. Təsərrüfat sahələrinin böyük əksəriyyətini xırda biznes, otuz ikisi isə iri biznes təsərrüfatlarıdır. Burada işçilər daimi və stabil işlərlə təmin olunurlar.

Rayonda fəaliyyət göstərən şirkətlər: «Rastovqazoaparat», «Empils», «Kolfa», «Rodtov un zavodu», «Don konditer fabriki», «Rostov oyuncaqları», «Krasnı Aksay», «Rostşamkonbinat». Şəhərin kommunal infrastruktur təşkilatları: Sukanal, Şəhərelektrikşəbəkısi, Şəhərqaz, Elektro əlaqə.

Mədəniyyət
----------

Rayon ərazisində ümumilikdə 150 tarixi tikili vardır. Onların böyük əksəriyyəti modern, borokko və klassizm stilində inşa edilmişdir.

Proletarski rayonunda yerləşən tarixi abidələr: Yeqor Krasilnikovun binası, Naxçıvan Şəhər Teatrı, Qayrabetovların binası, Luseqev Popovun bunası. M. Qorki adına Rostov Akademik Dram teatrı, Saqirov villası, Keçekyan villası.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года". 2019-05-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-05.
2. ↑  "Пролетарский район. Памятники архитектуры района". rostov-gorod.ru. 2013-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-11.

Mənbə
-----

* Пролетарский район Ростова-на-Дону Arxivləşdirilib 2011-01-03 at the Wayback Machine
**Ferents Hirzer** (mac. Hirzer Férénc; 21 noyabr 1902, Budapeşt – 28 aprel 1957, Trento) — Macarıstanlı keçmiş futbolçu. Mövqeyi hücumçu olub. Ferents karyerasını bitirdikdən sonra İtaliyada yaşayaraq orada məşqçi işləyib. Macarıstan yığmasında 32 oyunda iştirak etmiş və 14 qol vurub.

Karyera
-------

Hirzer karyerasına 1913-cü ildə Macarıstan Dəmir Yolları Nazirliyinə məxsus Budapeştdəki "Törekvesh" klubunda başlayıb.

1923-cu ildə, ölkəsində 10 il oynadıqdan sonra doğma ölkəsini tərk edərək Çexoslovakiyaya yollanır. O burada Brno şəhərininin Yəhudi icmasına mənsub olan "Makkabi" klubuna keçir. Bu komanda Çexoslovakiyanın Yəhudi komandaları üçün olan turnirdə oynayırdı.

Hirzer növbəti mövsümdə Hamburqun bölgələrindən biri olan Altonanın "Union 03" klubuna keçir. Hirzer burda oynadığı zamanlarda Şimali Almaniya millisində də bir oyun keçirib.

Hirzer yeni mövsümə yenidən başqa ölkəyə keçir. Hirzerin növbəti dayanacağı İtaliya olur. O macar Jeno Karoyun dəvəti ilə "Yuventus" klubuna keçir. Hirzer Yuvedə ilk oyununa 1925-ci ilin oktyabrında, üç qol vurduğu "Parma" klubu ilə oyunda çıxır. 1925/26 mövsümünü "Yuventus" 1-ci yerdə tamamlayır və son 20 ildə ilk dəfə İtaliya çempionu olur. Hirzer bu mövsumdə 26 oyunda 35 qol vuraraq çempionatın bombardiri olur. "Yuventus" növbəti mövsümü "Torino" və "Bolonya" klublarından sonra 3-cü sırada tamamladı və Hirzer 17 matçda 15 qol vurur. Ancaq Hirzer bu mövsümün sonuna qədər klubda qalmır və Macarıstana dönur.

1926-cı ildə Macarıstana dönən futbolçu, burada "MTK" klubuna keçir. "MTK" klubunun heyətində 4 il oynayaraq 68 qol vurur.

1932- ci ildə Hirzer İsveçrənin "Yonq Fellous" klubuna keçir. Futbolçu daha sonra Fransaya gedərək "Sent Servan" klubuna qoşulur. Daha sonra Macarıstana dönərək burada "Kerileti" klubunda karyerasını bitirir.

Titulları
---------

* İtaliya çempionu: 1925/26
* Macarıstan çempionu: 1928/29
* Macarıstan Kubokunun qalibi: 1931/32
* İtaliya çempionatının bombardiri: 1925/26 (35 qol)

İstinad siyahısı
----------------

1. ↑  Olympedia (ing.). 2006.
2. ↑  "Профиль на tempofradi.hu". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-04.
3. ↑  "Makkabi Brnoю Blue Star 1922–1925". 2018-03-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-04.

Xarici keçidlər
---------------

* Labdarugo.be saytındakı məqalə
* İtaliyada Macar Oyunçular və Məşqçilər
* Magyarfutball.hu saytında profil
**Valeri Anatolyeviç Astaxov** (*ukr.* Валерій Анатолійович Астахов; d. 6 avqust 1964, Slavuta, Xmelnitski vilayəti, Ukrayna SSR) — ukraynalı aktyor və teleaparıcı. Ukraynanın əməkdar artisti (1998).

Həyatı
------

Valeri Astaxov Xmelnitski vilayətinin Slavuta şəhərində anadan olmuşdur. Karpenko-Karıy adına Kiyev Dövlət Teatr İncəsənəti İnstitutunu bitirmişdir. 1987-ci ildən Yeni Alkasar teatrının aktyorudur. 1988-ci ildən etibarən şouların, konsert proqramlarının müəllifi, quruluşçu rejissoru, aparıcısı kimi çıxış edir. 1991-ci ildən Ukrayna Dövlət Estrada-Simfonik Orkestrinin konfransyesidir.

1997–1998-ci illərdə müğənni Pavel Zibrovun estrada konsertlərinin aparıcısı olmuşdur. "Hop-lya", "Qutu oyunu", "Ağ qarğa", "Qızıl qaz" kimi yumoristik televiziya layihələrində iştirak etmişdir. Muxtarın qayıdışı teleserialında sahə polisi Dyatlo obrazı ilə məşhurluq qazanmışdır.

2018-ci ildən etibarən YouTube platformasında aktyor Vladimir Yamnenko ilə birlikdə "A-dan Z-yə lətifələr" adlı layihənin həmmüəllifidir.

Seçilmiş filmoqrafiya
---------------------

* Burjuyun ad günü (film, 1999)
* Burjuyun ad günü 2 (film, 2001)
* Muxtarın qayıdışı (teleserial, 2003) — Viktor Petroviç Dyatlo
* Yeni il qatili (film, 2005)
* Fart (film, 2005)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Нагороджений Указом Президента України від 23 липня 1998 року № 814". zakon.rada.gov.ua (ukrayna).

Xarici keçidlər
---------------

* Valeri Astaxov — IMDb səhifəsi
* Valeri Anatolyeviç Astaxov — Kinoteatr.ru
* Valeri Astaxov — Kinopoisk
Əlcəzairdə[*ölü keçid*] ksar dağıntıları
**Ksar** və ya **qsar,** cəmdə **ksour** və ya **qsour** — ərəb dilindəki *qaṣar (*قَصَر) (bu sözün özünün latın dilindəki *castrum* (qala) sözündən törəndiyi düşünülür) sözündən götürülüb, Şimali Afrikada "istehkam tipli yaşayış

məskəni və ya kənd" mənasında işlədilən termindir. Bu termin ümumilikdə bərbərlərin istehkam tipli kəndlərinə aid edilir.

Mənşəyi və mənası
-----------------

Məğrib ərəbcəsində *qsar* sözünün qarşılığı standard ərəb dilindəki "qala" və ya "saray" mənasını verən *qaṣar* (قَصَر ) sözünə uyğun gəlir və bu söz müsəlman dünyasının başqa yerlərində də rast gəlinir.

Şimali Afrikada Bərbər dilli populyasiyalar tərəfindən ksar termini üçün istifadə olunan orijinal söz *ağrem* (təkdə) və ya *iğerman-*dır (cəmdə). Məğrib-də bu termin "istehkam edilmiş kənd" və ya "qala" kimi daha ümumi bir məna daşıyır.

Hallouf[*ölü keçid*] ksarının görünüşü, Tunis

Memarlıq
--------

Məğribdəki ksar ümumilikdə məscid, hamam, soba və dükan kimi kollektiv binalar və digər quruluşlara sahib olan evlərdən ibarətdir. Ksar əsasən Şimali Afrikadakı vahələrdə yaşayan əhali arasında geniş yayılmışdır. Müdafiəni asanlaşdırmaq üçün ksarlar bəzən dağlıq ərazidə yerləşir. Yaşayış evlərinin hamısı əsasən tək bir davamlı divar daxilində yerləşir. Bütün tikililərin tikinti materialı adətən çiy kərpic və ya kəsilmiş daş və çiy kərpicdən ibarətdir. Ksarlar Bərbər memarlığının əsas təzahürlərindən birini təşkil edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Wehr, Hans; Cowan, J. M.* A Dictionary of Modern Written Arabic (Third). Ithaca, N.Y.: Spoken Language Services. 1976. səh. 768.
**Kseniya Petrovna** (erz. Петрова, Ксения Семёновна 1892, Buquruslan, Samara quberniyası[d] – 1942) — Erzyan şairə, yazıçı, dramaturq.

Bioqrafiyası
------------

Kseniya Semenovna Petrova 1892-ci ildə Samara əyalətinin Buquruslan şəhərində torpaqsız təsərrüfat fəhləsi ailəsində anadan olub.

Məktəbdə yalnız üç ay təhsil almağı müvəffəq olur. 1919-cu ildə müəllim adı almaq üçün imtahan verməli olur. Bundan sonra məktəbdə dərs deyir. Böyüklər arasında savadsızlığın aradan qaldırılmasında fəal iştirak edir.

Vətəndaş müharibəsi illərində Buquruslan qəzasındaə Ağ Qvardiya və Çexoslovakiya üsyançılarına qarşı vuruşur. Döyüşlərin birində ağır yaralanır.
1920-ci ildə Buquruslan qəzası xalq maarif şöbəsinin müdiri işləyir.

1921-ci ildə Moskvada Qlavpolitprosvetin Mordoviya bölməsində mədəni-maarif işləri aparır və eyni zamanda Millətlər Xalq Komissarlığının təlimatçısı olur.

1923-cü ildə Samara əyalətinə qayıtdıqdan sonra Staro-Buyanskaya qəzası Binaradka kəndində yeddi illik bir məktəbin müdiri vəzifəsində çalışır.

1926-1932-ci illərdə Malo-Tolkayski Pedaqoji Kollecinin ana dili müəllimi işləyir. Bu illər ərzində o, dram klubunun və tələbə həvəskar teatrının daimi rəhbəri olur. Buquruslan qəzası uzun müddət erzyan dili mədəniyyətinin və ədəbiyyatının formalaşması üçün vacib mərkəzlərdən biri olmuşdur. Buradan çox sayda şair, elm adamı, yazıçı - P. S. Kirillov, T. A. Raptanov, V. K. Radaev, A. Moreau, A. M. Lukyanov və başqaları, o cümlədən tanınmış erzyan şairləri və hekayəçilər A. S. Juravlev, K. Q. Batraev, İ. P. Novokaev, E. P. Buzuyev, Y. V. Qubernski, I. P. Verxovtsev, S. M. Lyulyakina.

O dövrdə bir çox gənc erzyan şair, yazıçı və mədəniyyət xadimlərinin meydana gəlməsi Kseniya Petrovanın pedaqoji fəaliyyətində iştirak edirdi.

O, 1932-ci ildə Saransk şəhərinə köçür, Komvuzda ana dili və ədəbiyyatı müəllimliyi edir, tədqiqat işləri aparır.

1936-1942-ci illərdə Kuibışev vilayətinin, Kuyavlinski rayonu Starı Sosnı kəndində müəllim işləyir.

Ədəbi işinə şeirlər və bir səhnəli pyeslərlə başlamışdır (1926).

1942-ci ildə Kuibışev vilayətinin, Kuyavlinski rayonu Starı Sosnı kəndində dəfn edilir.

Naliyyətləri
------------

Kseniya Petrovna tərəfindən yazılmış erzyan dilinin qrammatikası dərsliyi bir ildən çox erzya məktəblərində tədris vastəsi kimi istifadə edilir. 1938-ci ildən Yazıçılar Birliyinin üzvü olmuşdur.

Mənbə
-----

* Библиотека литературы Мордовии
* Поэты Мордовии
* ЭРЗИАНА эрзянский литературный сайт
* Эрзянь морот (Нудей)
* Персональный сайт эрзянского поэта Числава Журавлёва
**Vistula** (pol. Wisła;*alm.* Weichsel‎) — Polşanın ən uzun və ən böyük çayıdır ki uzunluğu 1.047 km (651 mil)dir. Vistulanın su sahəsi 194,424 km ² dir ki 168,699 km ² Polşada ərazisində yerləşir (ölkəni yarıya bölür).

Vistula, Polşanın cənubunda yerləşən Barania Qora dağından qaynaqlanır ki dəniz səthindən 1220 metr ucadır və Silesian Beskidz (Karpat dağlarının qərb hissəsində)dağ silsiləsində yerləşir.Vistula, burada Ağ kiçik Vistula (*Biała Wisełka*) və Qara kiçik Vistula (*Czarna Wisełka*) ilə başlanır. O, yol boyu bir neçə iri Polşa şəhərlərindən o cümlədən Krakov, Sandomierz, Varşava, Potsk, Votsoavek, Toruni, Bidqoşç, Şvyeçe, Qruconts, Tçev və Qdanskdan keçərkən geniş Polyak düzənliklər üzərində axınını davam edir.Vistula, bir delta və neçə qolları ilə Vistula laqununa boşalır və ya birbaşa Baltik dənizinin Qdansk körfəzinə daxil olur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Żaneta Kosińska: Rzeka Wisła Arxivləşdirilib 2022-02-17 at the Wayback Machine

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Visla*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* Vistula[*ölü keçid*] GEOnet Names Server də

| ⛭Hövzələrinə görə Polşa Çayları |
| --- |
| Visla | Narev( Buq • Vkra • Biebrza )San ( Visvok ) Dunayets ( Poprad )Pilitsa • Viepj • Brda • Drventsa • Vda • Bzura • Visvoka • Nida |
| Oder | Varta ( Prosna • Noteç • Drava ) Niesa Vujietska • Qlatzer Neisse • Bubr • Obra |
| Vistula Laqunu | Preqoliea ( Viena • Anqrapa ) • Pasvinka |
| Baltik dənizi | Reqa • Parsinta • Viepja • Svupia • Veba • Reda |
**Waldorf Astoria Hotels & Resorts** — Hilton Otellər Şəbəkəsinin lüks otel və rezort brendi. Hilton portfelinin daxilində flaqman marka kimi otel avadanlıqlarının və xidmətinin yüksək standartlarını təklif edir.

Tarixi
------

Waldorf Astoria Yerusəlimdəki binası
2016-cı il yanvar ayında Hilton Otellər Şəbəkəsi elan etdi ki, *The Waldorf Astoria Collection* adlı lüks otel brendini yaradacaq. Bu daha sonra isə Nyu-York şəhərində The Waldorf Astoria adı altında fəaliyyətə başladı. 2014-cü ildə bu mülk çinli investorlara satıldı, lakin Hilton bu brend altında oteli hələ də idarə edirdi. Hiltonun mülklərindən bəziləri "Waldorf" adını öz başlıqlarında hələ də daşıyırdılar, lakin onlar həqiqi Waldorf Astoria otel zəncirinin bir hissəsi deyildilər. The Waldorf Hilton, London buna bir misal olaraq göstərilə bilər.

2007-ci il aprel ayında otelin 4 mülkiyyəti var idi.

Sıralanması və mükafatları
--------------------------

Konde Nast jurnalının 2015-ci ildə keçirdiyi səyahətçilərin seçim sorğusunda Yerusəlimdə yerləşən Waldorf Astoria oteli 7-ci yerdə qərarlaşmışdı.

Tədbirlər
---------

Boca Raton Waldorf Astoria Hotel and Resort
2014-cü ilin avqust ayında Waldorf Astoria oteli ABŞ-dakı otellərinin altıısnda *Waldorf Astoria Driving Experiences* sistemini yaratdı*,* bu sistemdə VİP qonaqlara peşəkar yarış şərtləri altında bahalı idman avtomobillərinin sükanları arxasında əyləşmək şansını yaradır. 2017-ci ildə, Waldorf Astoria qrupu İtaliyanın maşın istehsalçısı Lamborghini ilə Sürücülük Təcrübələri üçün əlavə idman maşınlarının təchizatı istiqamətində əməkdaşlığa başladı.

Otel və rezortları
------------------

* Waldorf Astoria – Nyu-York
* Waldorf Astoria Berlin, Zoofenster – Berlin
* Arizona Biltmore Hotel & Spa – Phoenix
* Boca Raton Resort & Club – Boca Raton
* Casa Marina Resort & Beach Club – Key West
* Grand Wailea Resort Hotel & Spa – Maui
* La Quinta Resort & Club – La Quinta
* Naples Grande Beach Resort – Naples
* Qasr Al Sharq – Dżudda
* The Reach Resort – Key West
* Rome Cavalieri – Rzym
* Trianon Palace – Wersal
* El San Juan Hotel & Casino – San Juan
* El Conquistador Resort & Golden Door Spa – Fajardo
* Las Casitas Village & Spa – Fajardo

Həmçinin bax
------------

* Hilton Otellər Şəbəkəsi

İstinadlar
----------

1. ↑  "Hilton to sell Waldorf Astoria NY for $1.95b" Arxivləşdirilib 2017-11-02 at the Wayback Machine. *Hotel News Now*. 6 October 2014.
2. ↑  Daniel K. Eisenbud, Jerusalem’s Waldorf Astoria ranked 7th best hotel in world Arxivləşdirilib 2022-06-30 at the Wayback Machine, *Jpost.com*, 7 January 2016 (Accessed 10 February 2017)
3. ↑  "Waldorf Astoria Hotels & Resorts Unveils Ultimate Driving Experiences" Arxivləşdirilib 2017-06-14 at the Wayback Machine. *Waldorfastoria.com*. 14 August 2014. Retrieved 10 February 2017
4. ↑  "2017 Driving Experiences" Arxivləşdirilib 2018-01-30 at the Wayback Machine. *Hilton.com*. Retrieved 10 February 2017.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi internet saytı
**Patty Abery** (1965, Kaliforniya) — Kaliforniyadan olan Amerika yazıçısıdır. O*, Xristian Ruhu üçün* *Toyuq Çorbası da daxil olmaqla Ruh* üçün Toyuq Çorbası seriyası kimi bəzi kitablar yazdı.

Qadın hüquqlarının lideri olan Aubery yalnız qadınlar üçün *"**Chicken Soup for the Christian Woman's Soul**" kitabını yazdı.* Kitab çətinliklərlə üzləşən, çətin günlər yaşayan və imanı təzələyən qadınların hekayələrindən bəhs edir. Fəsillərdə İnam, Ailə Sevgisi, Allahın Müalicə Gücü, Dostluq, Fərqləndirmə, Çağırışlar və Möcüzələr var.

O *, "Oyan!"* verilişində idi. 2015-ci ildə televiziyada 2017-ci ildə o *, "Uğur ruhu" filmində də rol alıb.* Onun yazıları özünə kömək janrında diqqət çəkdi. O, özünə kömək, ağıl və bədən, təlim, həyat mübarizəsi, pul, müvəffəqiyyət, və yenilik. Müəllif Lisa Nichols Aubery'nin "mümkün qüvvəsi olduğunu" yazdı. Çoxları onun kitablarını oxumağın vacib olduğunu düşünür.

Biblioqrafiya
-------------

Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Abery tərəfindən **Chicken Soup for the Christian Soul**, ISBN-10: 1558745017

Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Abery tərəfindən **Chicken Soup for the Christian Woman's Soul**, ISBN-10: 9781623610432

Cek Kanfild və Mark Viktor Hansen və Patti Oberi tərəfindən **Chicken Soup for the New Mom's Soul** ISBN-10: 1623610583

Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Abery tərəfindən **Chicken Soup for the Sister's Soulı** ISBN-10: 1623610044

**Chicken Soup for the Beach Lover's Soul** Cek Kanfild və Mark Viktor Hansen və Patti Oberi tərəfindən ISBN-10: 1623610591

**Chicken Soup for the Father & Daughter Soul** Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Aubery tərəfindən ISBN-10: 1623610265

**Chicken Soup for the Christian Teenage Soul** Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Aubery tərəfindən ISBN-10: 1623610109

**Chicken Soup for the Expectant Mother's Soul** Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Aubery tərəfindən ISBN-10: 1623610931

**Chicken Soup for the Cancer Survivor's Soul** Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Abery tərəfindən ISBN-10: 1623610397

**Chicken Soup for the Surviving Soul** Jack Canfield, Bernie S. Siegel və Patty Abery tərəfindən. ISBN-10: 8187671130

Kate Butler Cpsc və Patty Abery tərəfindən **Permission Granted**. ISBN-10: 1948927152

Patty Abery və Mark Mirkoviç tərəfindən **Capture Your Power**. ISBN-10: 1732470308

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aubery, Patty // Czech National Authority Database.
2. ↑  MV Hansen, J Batten, *The master motivator: Secrets of inspiring leadership.* 2015. Jaico Publishing House
3. ↑

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | ISNI: 0000 0000 5564 3266 · LCCN: n2007001878 · NKC: mzk2008453337 · NUKAT: n2019160014 · VIAF: 19125066 · WorldCat VIAF: 19125066 |
**Qalabozu yaşayış yeri** — Ağstafa rayonu ərazisində orta əsrlərə aid yaşayış yeri.

Haqqında
--------

Qalabozu yaşayış yeri Ağstafa rayonunun Qıraq Kəsəmən kəndi yaxınlığında Kür çayının hündür sahilində yerləşir. Şimaldan, qərbdən və qismən də şərqdən Kür çayı ilə hüdudlanan, cənubda isə hündürlüyü 20 m-ə çatan dik yamaclı olmaqla bu yaşayış yeri əlverişli topoqrafik mövqeyə malikdir. Mikrorelyef əsasında yaşayış yerinin təbii maneələrlə qorunmayan cənub kənarında istehkam qalıqlarının varlığını izləmək olur.

Yaşayış yerinin ərazisində bişmiş kərpic, yonulmuş yerli ağ daş və çaydaşı kimi inşaat materiallarına tez-tez rast gəlinir. Abidənin bəzi yerlərində tikili qalıqları izlənilir. Kür çayının mədəni təbəqəni yuması nəticəsində abidənin qərb tərəfində 2,2-2,5 m dərinlikdə çaydaşı və bişmiş kərpicdən qarışıq hörgü üsulu ilə inşa olunmuş divarın qalıqlarının 5-6 cərgəsinin üzəri açılmışdır. Çılpaqlaşmış mədəni təbəqə yatımının vizual müşahidə əsasında burada qalınlığının 3 m-dən artıq olduğunu söyləmək olar.

Yaşayış yerində ilkin tədqiqatlar zamanı şirli saxsı qabların istehsal olunduğu dulus kürəsinin qalıqları da aşkar olunmuşdur.

Yaşayış yerindən toplanmış yerüstü arxeoloji materiallar şirli və şirsiz saxsı, fayans qab qırıqlarından, dən və kirkirə daşları fraqmentlərindən, bəzək əşyalarından ibarətdir.

Kəşfiyyat xarakterli ilkin tədqiqatlar əsasında Qalabozu yaşayış yeri IX-XV əsrlərə aid edilir.

Mənbə
-----

* Azərbaycan arxeologiyası. Orta əsrlər. VI cild. Bakı, 2008
* Dostiyev T.M. Qalabozu yaşayış yeri haqqında ilkin məlumat. // 2003-2004 A ETHESM. Bakı, 2005.
* Достиев Т.М. Итоги археологического исследования поселения Гыраг Кесаман I в 2004-2005 гг. // Международная научная конференция "Археология, этнология, фольклористика Кавказа". Тбилиси, 2007.
* Dostiyev T. Kvaçidze V. I Qıraq Kəsəmən yaşayış yerində aşkarlanmış emalatxana qalıqları haqqında. // Mingəçevir arxeoloji ekspedisiyasının 60 illiyinə həsr edilmiş elmi konfransın materialları. Mingəçevir, 2006.
**Toybadım Çayı** - türk və altay mifologiyasında və əfsanələrdə adı çəkilən yeraltı çayı. **Toybodım** da deyilir. Mənası "doymadım" deməkdir. Acgözlük və ehtiras çayıdır. İnsanın gözü doymazlığını işarələr. İnsanın doqquz ehtirasını işarələyən doqquz yer altı çayının qovuşaraq Toybodım çayına çevrildiyi yerdə Erlik xanın dəmir sarayı vardır. Bu çay insanların göz yaşlarından meydana gəlmişdir. Üzərində at tükündən edilmiş bir körpü vardır. Bu çayın içində su əjdahaları yaşayır və qaçmaq istəyən ruhları təkrar yer altına göndərir.

Qan Çayı
--------

**Qan Çayı** - türk və altay xalq inancında yeraltı çayı. Yeraltında axar, içindəki maye su deyil kandır. Qan ölümü, atəşi, hirsi işarələdiyi kimi əslində həyatın da simvoludur, bu səbəblə həyat və ölüm arasındakı sərhədi işarələr. Bu çay nağıllarda bəzən uçan atlarla keçilər.

Türk mədəniyyətində acgözlük
----------------------------

Türk əfsanə və hekayə qəhrəmanları fövqəladə bir şəkildə və həddindən artıq yerlər. Və bu vəziyyət öyünüləcək bir xüsusiyyətdir. Bu, mifoloji qəhrəmanlar üçün bir ayncalıktır. Bir Azərbaycan hekayəsində, tilsime düşmüş bir qəhrəmanın nə qədər yeyərsə doymadığı yazılmışdır. Bu qəhrəmanın aclığı yalnız tilsimin təsirindən xilas sona çatar. Məsələn Koroğlu çox yer amma gec doyar. Freydenberge görə, acgözlük, məcazi mənada ölümü ifadə edir. Qaraçay-Malkar dilində acgöz, "gələcəyi görən və bilən" mifoloji gonbul adıdır. Bu varlıq, başkırd və digər türk xalqlarının mifologiyalarında da iştirak edər. Altay inancında, digər dünyada axmaqda olan çayın adının "Doymadım" (Toybadım) olması da bu vəziyyətin ən gözəl nümunəsidir.

Mənbə
-----

* Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi
* Çoban, Ramazan Volkan. *Türk Mitolojisinde Kötülük Tanrısı Erlik’in İnanıştaki Yeri, Tasviri ve Kökeni Arxivləşdirilib 2021-09-12 at the Wayback Machine*
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Vilayət (dəqiqləşdirmə).
**Vilayət** (*ərəb.* إقليم‎ — vilayət , valilik — valinin təyin olunduğu əyalət) — bir sıra dövlətlərdə inzibati-ərazi vahidi.

Sözün mənşəyi
-------------

Sözün mənşəyi latın dilindən «**provincia**» gəlir. Qədim Romada, bu, Apennin yarımadasının xaricində yerləşən və Roma qubernatorları tərəfindən idarə olunan Romaya tabe olan ərazilərin adı idi, yəni xarici ərazilər

"Vilayət" sözü, ehtimal ki, latınca pro- ("adından") və vincere ("nəzarəti ələ keçirmək") sözlərindən qaynaqlanır. Beləliklə, vilayət, Roma hakimləri adından Roma hakimliyi tərəfindən idarə olunan bir ərazi idi. Roma İmperiyası da vilayətlərə bölünmüşdür.

Müasir dövlətlərdə və ölkələrdə
-------------------------------

Latın «provincia» yaxın sözlər Argentina, Kanada, Belçika, İspaniya, İndoneziya və bəzi digər əyalətlərdə və ölkələrdə ərazi bölgüsünü göstərir.

Bir çox əyalətdə və ölkədə əyalət nisbətən böyükdür, əyalət qanunverici orqanlarındakı təmsilçilərini ərazi bölgüsü ilə seçir (bir çox ingilisdilli əyalətlərdə və ölkələrdə bir rayon kimi). Digərlərində, dövlətin və ölkənin qanunverici orqanlarında nümayəndələri olan əhəmiyyətli bir muxtariyyətə və kifayət qədər geniş bir əraziyə sahib olan yerli bir vahiddir. Fransada, heç bir muxtariyyət olmadan ərazi vahididir, yəni mərkəzi bir orqan tərəfindən yaradıla və ya ləğv edilə bilər.

Məsələn, bir il Belçika, İspaniya, İtaliya və Filippinlərdəki bir dövlətin mərkəzi hökumətinin ərazi bölməsidir. Kanada, Konqo və Argentina kimi əyalətlərdə və ölkələrdə əhəmiyyətli bir muxtariyyətə sahib bir seçki vahididir. İtaliyada və Çilidə bir vilayət bir bölgənin inzibati bölgüsüdür, bu da öz növbəsində bu dövlətlər və ölkələr üçün birinci dərəcəli inzibati vahiddir. İtalyan əyalətləri də komune (kommunalar və ya kommunalar) adlanan bir neçə inzibati bölgüdən ibarətdir and not a confederation, in practice it is among the world's more decentralized federations.<ref>.

Böyük Britaniyada, Londonun hər bir mahalına danışıq dilində əyalətlər deyilir. Britaniya İmperiyasında, Kanada və Cənubi Avstraliya kimi xarici koloniyalar qədim Roma mənasında "vilayət" adını daşıyırdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "A chorographical map of the Province of New-York in North America, divided into counties, manors, patents and townships; exhibiting likewise all the private grants of land made and located in that Province". Library of Congress. June 27, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: December 4, 2017.
2. ↑  "Definition of the word Province including the British English derivition". Lexico. September 12, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: August 7, 2019.
3. ↑  "How Canadians Govern Themselves,. 7th ed". .parl.gc.ca. April 5, 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 8, 2012.

Xarici keçidlər
---------------

* Online Etimologiya

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | GND: 4176036-0 · NKC: ph327659 |
**Ukraynanın Avstriya səfirliyi** (*ukr.* Посольство України в Республіці Австрія) — Ukraynanın Avstriyanın Vyana şəhərində yerləşən səfirliyi.

Vəzifələri
----------

Səfirliyinin vəzifələri öz səlahiyyətləri daxilində qəbul edən dövlətdə Ukraynanın təmsil edilməsi, Ukraynanın vahid xarici siyasət xəttinin aparılması, Ukraynanın milli maraqlarının, o cümlədən siyasi, iqtisadi və digər maraqlarının diplomatiya üsulu ilə təmin edilməsi, Ukraynanın, onun vətəndaşlarının və hüquqi şəxslərinin hüquq və maraqlarının müdafiə edilməsidir.

Tarixi
------

1991-ci il avqustun 24-də Ukraynanın dövlət müstəqilliyini bərpa eləməsindən sonra xarici dövlətlərlə münasibətlərin qurulmasına başlanıldı.

1992-ci il yanvarın 24-də Ukrayna və Avstriya dövlətləri arasında diplomatiya sahəsində münasibətlərin qurulmasına dair birgə sənəd imzalanıb. 1992-ci ildə isə Ukraynanın Avstriya səfirliyi yaradıldı.

Ukraynanın Avstriyada olan fövqəldə və səlahiyyətli səfiri Andrey Şerbadır. O, 2014-cü ildən bu vəzifədədir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Ukraynanın Avstriya səfirliyi.* "Посольство України в Республіці Австрія". www.austria.mfa.gov.ua (Ukraynanın Avstriya səfirliyinin rəsmi saytı) (az.). 24.02.2021. 2021-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24.02.2021.
**Mustafa ağa Arif** (1774-1845) — şair, Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatının ilk nümayəndələrindən biri. Qazax sultanlığının son sultanı.

Həyatı
------

Mustafa ağa Şıxı ağa oğlu 1774-cü ildə Qazax mahalının Şıxlı kəndində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra mədrəsədə şərq dillərini, ilahiyyatı, fəlsəfəni öyrənmişdi.

Mustafa ağa şair idi. Arif təxəllüsü ilə xoştəb şeirlər yazırdı.Onun haqqında Firudin bəy Köçərli yazır: "Mərhum Mustafa ağa fars, türk və hətta rus lisanlarını yaxşı bilirmiş, özü də ziyadə dindar, qeyrətkeş və həqiqətdə arif və dana bir şəxs imiş. Vəli bu biçarə dəxi öz qeyrət və millətpərəstliyi ucundan çox bəlalar və müsibətlərə düçar olubdur. Belə ki, mərhum Mustafa ağa Şəmsəddinli Nəsib Sultan ilə dövlət nəzərində müttəhəm olub, zəval təriqi ilə Rusiyaya göndərilir və orada Kazan və bir rəvayətə görə, Xarkov şəhərində sakin olurmuş. Binəva Arif Rusiyada çox üsrət və zillət çəkir və axırda vətəni-məlufunun fəraqına, dost və əqrəbanın hicranına və düşmənlərin tən və şəmatətinə tab gətirə bilməyib, orada vəfat edir".

Mustafa ağa Nəsib sultan Şəmsəddinli ilə bərabər tutulub Xarkova sürgün edilmişdi. 1845-ci ildə orada vəfat edib.

Ailəsi
------

Mustafa ağanın Abdulla ağa adlı oğlu vardı.

İstinadlar
----------
**€STR** (*avronun qısamüddətli məzənnəsi*) — Avro pul bazarında "istinad" faiz dərəcəsi, bu, avrozonadakı təşkilatlardan bir gecədə təşkilatlardan kreditlərin cəlb edilməsi üçün orta çəkili dərəcədir.

Yaradılması
-----------

2017-ci ildə Avropa Mərkəzi Bankı qısamüddətli avro məzənnəsi adlanan öz overnayt məzənnəsini hesablayacağını açıqladı. €STR LIBOR-a alternativdir.

LIBOR və €STR-in xüsusiyyətləri
-------------------------------

| **Xarakteriskası** | **LIBOR** | €STR |
| --- | --- | --- |
| Təhlükəsizlik | boş | boş |
| Təcililik | "overnayt" bir ilə qədər | "overnayt" |
| Risk mükafatı | borcalanın kredit riski mükafatı | borcalanın kredit riskinə görə mükafat |
| İlkin məlumat | bankların elan edilmiş dərəcələri | faktiki əməliyyat dərəcələri |
| Podratçılar | banklar | banklar və bank olmayan maliyyə institutları |
| Gündəlik ticarət həcmi (2019) | 0,5 milyard dollar | 34 milyard dollar |

İlkin məlumatlar və hesablama
-----------------------------

€STR gündəlik pul bazarı statistikasının rəsmi kolleksiyası vasitəsilə Mərkəzi Bankların Avrosistemindən əldə edilən məlumatlara əsaslanır. O, avro zonasında 50 ən böyük bankın təminatsız və təminatlı pul bazarlarında, habelə valyuta və faiz svopları bazarında əməliyyatlar haqqında hesabat verən aktivlər üzrə əməliyyatlarının statistikasına əsaslanır.

€STR kredit riski mükafatını ehtiva edən təminatsız dərəcədir. Lakin ənənəvi banklararası faiz dərəcələrindən fərqli olaraq, burada bankların digər maliyyə vasitəçiləri ilə əməliyyatları nəzərə alınır. Bunlara ilk növbədə pensiya fondları, sığortaçılar və aktiv menecerləri daxildir.

Bundan əlavə, LIBOR zaman keçdikcə azalan bir qrup bankın könüllü sorğularına əsaslansa da, €STR geniş kontragent seçmələri üzrə məcburi hesabatlara əsaslanır. Nəticədə, €STR EURIBOR və EONIA ilə müqayisədə daha aşağı volatillik nümayiş etdirir və həmçinin bankların bazardakı davranışındakı dəyişikliklərə daha az həssasdır.

Qiymətləndirmə administratoru və onun dərci
-------------------------------------------

Avropa Mərkəzi Bankı 2017-ci ilin mart ayından etibarən gündəlik ilkin test məlumatlarını (€STR öncəsi deyilən) dərc etməyə başlayıb. Sistemin daxili sınaqları və Eurosistemdə müvafiq prosedurlar başa çatdıqdan sonra rəsmi statistik seriyanın 2019-cu ilin oktyabrından başlayacağı gözlənilir.

2018-ci ildə Avropa Mərkəzi Bankı, Avropa Qiymətli Kağızlar və Bazarlar Təşkilatı, Belçika Maliyyə Xidmətləri və Bazarlar Təşkilatı və Avropa Komissiyası tərəfindən dəstəklənən EUR risksiz işçi qrupu €STR-ni EONIA-nın əvəzi kimi tövsiyə etdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Euro short-term rate (€STR)". European Central Bank. 2019. 2019-07-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-08-14.
**Ukraynanın Latviya səfirliyi** (*ukr.* Посольство України в Республіці Латвиії) — Ukraynanın Latviyanın Riqa şəhərində yerləşən səfirliyi.

Vəzifələri
----------

Səfirliyinin vəzifələri öz səlahiyyətləri daxilində qəbul edən dövlətdə Ukraynanın təmsil edilməsi, Ukraynanın vahid xarici siyasət xəttinin aparılması, Ukraynanın milli maraqlarının, o cümlədən siyasi, iqtisadi və digər maraqlarının diplomatiya üsulu ilə təmin edilməsi, Ukraynanın, onun vətəndaşlarının və hüquqi şəxslərinin hüquq və maraqlarının müdafiə edilməsidir.

Tarixi
------

1991-ci il avqustun 24-də Ukraynanın dövlət müstəqilliyini bərpa eləməsindən sonra xarici dövlətlərlə münasibətlərin qurulmasına başlanıldı.

1992-ci il fevralın 12-də Ukrayna və Latviya dövlətləri arasında diplomatiya sahəsində münasibətlərin qurulmasına dair birgə sənəd imzalandı. 1992-ci ildə isə Ukraynanın Latviya səfirliyi yaradıldı.

Ukraynanın Latviyada olan fövqəldə və səlahiyyətli səfiri Aleksandr Mişenkodur. O, 2019-cu ildən bu vəzifədədir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Ukraynanın Latviya səfirliyi.* "Посольство України в Республіці Латвиії". www.latvia.mfa.gov.ua (Ukraynanın Latviya səfirliyinin rəsmi saytı) (ingilis). 24.02.2021. 2021-01-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24.02.2021.
XIX əsrə aid xəritə
**Oğurca** (türkm. Ogurjaly adasy) — Xəzər dənizinin cənub-şərqində yerləşir. Şimaldan cənuba doğru 42 km uzanır, eni 1-1,5 km təşkil edir. Qumluqlardan ibarətdir.

Adlanması
---------

Ruslar adanın xiyara bənzəməsi ilə onu rusca "Oqureç" adlandırıblar. Əslində isə hələ 1392-ci ildə adada yaşayan *oğurçalı* türk tayfası ilə bağlıdır. Oğurçalı isə *Dəniz qulduru* mənasını verir. Doğrudanda 15-17 əsrlər ərzində dəniz quldurları fars karvanlarına basqınlar təşkil edirdilər.

Coğrafiyası
-----------

Qışda güçlü dalğalar adanın üzərindən keçərək onu bölür. Çələkən yarımadasından Çələkən Oğurçalı boğazı ayırır. Onun eni 15 kilometrdir. Şərqdən isə Türkmən körfəzi ilə əhatələnir. Adanın ümumi sahəsi 45 km² təşkil edir. Əsasən qunsallıqlarla örtülüdür. Bəzi yerlərdə ot və kollara rast gəlmək olar.

Sovet dönəmində ada yasaqlıq elan edilmişdir. Buraya Ceyranlar yerləşdirilmişdi. Sahil xəttində isə Xəzər suitisinə rast gəlinir. Onlar burada uğurla çoxala bilirlər.

Əhalisi
-------

Adanın daimi əhalisi yoxdur. Səbəb isə su çatışmamazlığıdır. Vaxtı ilə ada ağır və yoluxucu xəstəliyə tutulmuş insanların atıldığı yer olmuşdur. Üstəlik balıqçıların dayanma məntəqəsi rolunu oynamışdır. Sovet dönəmində isə burada balıqçılıq qadağan edilmişdir.

Adanın şmalında mövcud olan yaşayış məntəqəsi hazırda dəniz suyu ilə yuyulur. Dalğalar adanı boğazlarla kiçik adalara bölmüşdür.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Oğurca adası". 2012-05-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-08-19.
2. ↑  Google Earth

| ⛭Xəzər dənizi adaları |
| --- |
| Azərbaycan Azərbaycan | Adsız adası • Böyük Zirə • Çigil • Çilov • Daş Zirə • Gil adası • Xərə Zirə • İqnat daşı • Kür daşı • Kür dili • Kiçik Zirə • Qara Su • Qutan • Pirallahı • Səngi Muğan • Zənbil • Böyük Tava • Kiçik Tava • Qarabatdaq adası • Yaşma adası • Yal • Tavaaltı • Aslandaşı |
| Rusiya Rusiya | Batkaçnıy • Böyük Setnoy • Yuxarı Oseredok • Züdev • Nordovıy • Tüleniy • Çeçen adası • Çistaya Banka • Malıy Jemçujnıy • Böyük Zyodostinski adası • Kiçik Zyodostinski adası • Ukatnıy adası • Konevski adası |
| İran İran | Aşur ada |
| Qazaxıstan Qazaxıstan | Janbay • Spirkin Oseredok • Durnev • Tülen adaları • Kulalı • Böyük Peşnıye adaları |
| Türkmənistan Türkmənistan | Oğurca |
**Məlik Namazəliyev** — Zəngəzurun qəza rəisi (1906).

Gorus sahəsinin müsəlmanları 25 iyul 1906-cı ildə Qafqaz canişininə teleqram göndərərək Zəngəzur qəzasının rəisi Mitkeviçin öz vəzifəsinin öhdəsindən gəlməməsindən şikayətlənirdilər. Teleqramda bildirilirdi ki, iyulun 9-da Gorusun müasir silahlarla silahlanmış komitəçiləri (erməni terrorçu partiyaları nəzərdə tutulurdu) Eyvazlar və Davutlu kəndlərinin köçərilərinə qəfildən hücum etmiş, çobanı yaralamışlar. Müsəlmanlar qorxu içərisində qaçaraq Ağudi və Vağudi kəndlərinə sığınmışlar. Ermənilər eyvazlıların 900, davutluların isə 600 qoyununu və 300 iribaşlı heyvanını aparmışlar. Köçərilər arana təhlükəsiz enmək üçün qəza rəisi Mitkeviçə müraciət etmişlər. Mitkeviç onları əmin etmişdir ki, yolların təhlükəsizliyi təmin ediləcək və təqsirkarlar cəzalandırılacaq. Qəza rəisinə inanan köçərilər yola çıxmış, lakin yenidən ermənilərin hücumuna məruz qalmışlar. Pusquda duran ermənilər iki tərəfdən hücum edərək bu dəfə eyvazlıların 50 baş iribuynuzlu heyvanını və 15 xurcununu aparmışlar. Qəza rəisinin heç bir tədbir görmək istəmədiyini görən köçərilər Qafqaz canişinindən onlara vurulan ziyanın ödənməsini və yeni qəza rəisinin təyin edilməsini xahiş etmişdilər. ("Kaspi", 11 avqust 1906)..

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-03-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-18.
**Temperaturun mütləq sıfırı** — Kainatdakı fiziki cismin temperaturunun minimal həddi. Mütləq sıfır mütləq temperatur. Mütləq sıfır Kelvin şkalası kimi mütləq temperatur şkalası üçün istinad nöqtəsi kimi xidmət edir. 1954-cü ildə X Çəkilər və ölçülər üzrə Baş Konfrans termodinamik temperatur şkalasını temperaturu 273,16 K (0.01 °C dərəcəsinə uyğun olan) kimi qəbul edilən bir sabit nöqtə ilə qurur — suyun üçlü nöqtəsi ilə. Buna görə də mütləq sıfıra Selsi şkalası ilə −273,15 °C və ya Farenheyt şkalası ilə −459,67 °F və ya 0 Kelvin uyğundur.

Termodinamikanın tətbiqi çərçivəsində praktikada mütləq sıfır fəth olunmazdır. Onun mövcudluğu və temperatur şkalasında əks olunması müşahidə olunan fiziki fenomenlərin ekstrapolyasiyasından irəli gəlir. Bununla yanaşı bu cür ekstrapolyasiya onu göstərir ki, mütləq sıfırda maddələrin molekullarının və atomlarının istilik hərəkəti enerjisi sıfıra bərabər olmalıdır, yəni hissəciklərin xaotik hərəkəti dayanır və kristal qəfəs düyünlərində aydın bir mövqe tutaraq, nizamlı bir quruluş meydana gətirirlər (maye helium istisnadır). Lakin kvant fizikası nöqteyi-nəzərdən temperaturun mütləq sıfırında belə hissəciklərin kvant xüsusiyyətlərilə və onların ətrafının fiziki vakumuyla izah olunan sıfır dalğalanmalar mövcuddur.

Tarix
-----

1703-cü ildə fransız fizik Qilyom Amonton (fr. Guillaume Amontons) sıfır şkalası kimi havanın öz "elastikliyini tam itirməsi" temperaturu götürülən hava termometrini təqdim edir. Onun hesabladığı temperatur −239,5 °C təşkil edib.

M. V. Lomonosovun istiliyin kinetik nəzəriyyəsində istilik "fırlanan" hərəkətlə izah edilir. Hərəkətin kəsilməsi soyuğun son dərəcəsi kimi qeyd edilir (müasir terminoloqiyaya əsasən, mütləq sıfır).

1779-cu ildə işıq üzü görmüş "Pirometriya" işində alman alimi İohann Lambert (alm. Johann Heinrich Lambert) Amontonun aldığı nəticəni dəqiqləşdirərək −270 °C nəticəsini alır.

Mütləq sıfıra yaxın müşahidə edilən hadisələr
---------------------------------------------

Mütləq sıfıra yaxın temperaturda Makromiqyasda sırf kvant effektləri müşahidə edilə bilər, məsələn:

* Superkeçiricilik
* Superaxıcılıq
* Bose-Einştein kondensasiyası

Laboratoriyada əldə edilən temperaturlar
----------------------------------------

2021-ci ilin payızında Almaniya və Fransadan olan bir qrup alim tarixdə ilk dəfə olaraq yaratdıqları qaz buludunun temperaturunu 38 pikokelvinə (mütləq sıfırdan dərəcənin cəmi 38 trilyonda biri) aşağı sala bildi və bununla da mütləq sıfıra yaxınlaşdı..

Həmçinin baxın
--------------

* Termodinamikanın üçüncü qanunu
* Mənfi mütləq temperatur
* Plank temperaturu

Qeydlər
-------

Ədəbiyyat
---------

* Q. Burmin. Mütləq sıfırın fırtınası. — M.: «Uşaq ədəbiyyatı», 1983

1. ↑
2. ↑  Вклад Амонтона: Искусство получения холода Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine
3. ↑  "Ən soyuq temperaturun yeni rekordu -38 pikokelvind təyin olundu". 2021-10-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-15.

1. ↑
**Temernis gömrükxanası** — Rusiya imperiyası ərazində XVII—XIX əsrlərdə mövcud olmuş ticarət mərkəzi. Temernis gömrükxanası Hazır ki, Rostov-na-Donu şəhəri ərazisində qərarlaşırdı. Hazırda adı Rostov gömrükxanası olaraq tanınır.

Tarix
-----

Temerisdə gömrükxana Yelizaveta Petrovskinin əmri ilə 1749-cu ildə təsis edilmişdir. Gömrükxana Temeris çayının məsəbində Temeris şəhərciyi yaxınlığında Boqatı Kolodesin əks tərəfində yerləşirdi. Burada kazaklar sərbəst şəkildə yunanlar, türklər və digər xalqkarla sərbəst şəkildə ticarət əlaqəsi qura bilirdilər. Gömrükxana öz işinə 1750-ci ildə başlamışdır. Burada ticarət işləri türklərin qızıl və gümüş pulları ilə aparılırdı. Elə həmin ildəcə burada karantin tətbiq edilmişdir.

XVIII əsrdə gömrükxana Rusiyanın Qara dəniz, Azov dənizi və Aralıq dənizi hövzələri]] ilə əsas ticarət əlaqələrinin qururulduğu məntəqə rolunu oynayırdı. Burada hətta Temernis adlı liman belə mövcud idi. Burada ticari inhisarçılıq hökm sürürdü. Əsas rolu Rusiya-konstantinopol ticarət kompaniyası oynayırdı. 

Yelizaveta Petrovskinin 1755-ci il sənədlərində «Temernis limanından Çar-Qrada qədər müəyyən müddət ərzində ticari əlaqələrin gerçəkləşdiyi bildirilirdi. 1758-ci ildə ticarət dövriyəsi 86,9 min rubl olmuşdur. 1762-ci ildə isə bu rəqəm 240,2 min rubla çatırdı.

1776 və 1836 illərdə gömrükxana [[Taqanroqda yerləşmişdi. Sonradan isə yenidən Rostov-na-Donuya köçürülmüşdür. 

Gömrükxana vastəsi ilə aparılan mallar:

* dəmir və cuqun;
* inək yağı, kürü, palaz, dəri;
* çörək (Voronejdən 1871-ci ildə dəmiryolunun inşasından sonra).

Gömrükxana vastəsi ilə gətirilən mallar (türk və yunan tacirləri):

* ipən və digər parçalar;
* metal məmulatkarı;
* ladan, meyvələr.

Ədəbiyyat
---------

* А. М. Ильин. История города Ростова на Дону. Ростов-на-Дону : Пар. тип. С. Я. Авакова, 1909. С. 29.
* Ригельман А. И. Ростов-на-Дону 150 лет назад, Ростов н/Д. 1918.
* Покровский С. А. Внешняя торговля и внешняя торговая политика России, М.1947, с. 124—126.
* Золотов В. А. Хлебный экспорт России через порты Чёрного и Азовского морей в 60—90-е годы XIX в. Ростов н/Д. 1966.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Rostov gömrükxanasının 260 illiyi". 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-04-14.

Mənbə
-----

* Темерницкая таможня и крепость Святого Димитрия Ростовского Arxivləşdirilib 2018-09-26 at the Wayback Machine