**Behbud ağa Şahtaxtinski** (1881, Şahtaxtı, Naxçıvan qəzası – 30 may 1924, Tiflis) — diplomat.

Haqqında
--------

Behbud ağa Şahtaxtinski 1905–1907-ci illərdə Bakıda kontor qulluqçuları ittifaqının yaradılmasında və fəaliyyətində iştirak etmişdir. 1917–1918-ci illərdə Bakı Soveti İcraiyyə Komitəsinin, Bakı Xalq Komissarları Soveti fövqəladə komissiyasının üzvü, Hümmət Partiyası Mərkəzi Komitəsinin sədri olmuşdur.

1920-ci ildə Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra xalq ədliyyə komissarı, eyni zamanda Azərbaycan SSR-in RSFSR-də fövqəladə nümayəndəsi idi. Behbud ağa Şahtaxtinski Rusiya XKS-nin sədri Vladimir Leninə göndərdiyi 13 avqust, 20 sentyabr, 7 oktyabr 1920-ci il və xüsusən 1 mart 1921-ci il tarixli məktub və teleqramlarında, əlavə arayışlarda bolşevik hakimiyyətinin Şərq siyasəti, burada yol verilmiş səhvlər, Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin qurulması və bunun Rusiya üçün əhəmiyyəti, Azərbaycan-Rusiya münasibətləri, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü problemi, Naxçıvanın Azərbaycanın tərkibində saxlanılması və ona muxtariyyət verilməsi və başqa məsələləri çatdırmış, təklif və mülahizələrini bildirmişdi. 

1920-ci ilin 30 sentyabr tarixində RSFSR ilə Azərbaycan SSR arasında hərbi-iqtisadi ittifaq haqqında müqaviləni də Vladimir Lenin və Behbud ağa Şahtaxtinski ilə imzalamışdı. Həmçinin, Kommunist İnternasionalın 2-ci konqresinin nümayəndəsi olmuşdu.

Behbud ağa Şahtaxtinski 1921–1924-cü illərdə Naxçıvan İnqilab Komitəsinin, Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Xalq Komissarları Sovetinin sədri, Azərbaycan SSR Xalq FKM komissarı, Xalq Komissarları Soveti sədrinin müavini və digər mühüm siyasi vəzifələrdə çalışmışdır.

Moskva və Qars müqavilələrinin bağlanmasında, xüsusilə Naxçıvanın muxtariyyət verilməklə Azərbaycan SSR-in tərkibində saxlanılmasında Şahtaxtinskinin müstəsna rolu olmuş və hətta Qars müqaviləsini Azərbaycan SSR adından Behbud ağa Şahtaxtınski imzalamışdır.

1924-cü ildə Tiflisdə öldürülmüş və köhnə müsəlman qəbiristanlığında (hazırda Görkəmli Azərbaycanlılar panteonu ərazisi) dəfn olunmuşdur.

1924-cü il mayın 31-də Tiflisdə nəşr olunan "Şərqin şəfəqi" qəzetində Şahtaxtinskinin intihar etdiyinə dair məqsədli məlumat yayılsada, sonra məlum olur ki, əsl qatillər onun başına 3 min qızıl pul qoyan Daşnaksütun Partiyasının üzvləridir və qatillər hadisədən sonra Fransaya qaçırılıblar. Səbəb isə, Naxçıvanın Azərbaycan SSR-in tərkibində qalmasında əvəzsiz rolu idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Naxçıvanın görkəmli şəxsiyyətləri". 2022-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-07-25.

Həmçinin bax
------------

* Şahtaxtinskilər

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Behbud ağa Şahtaxtinski ilə əlaqəli mediafayllar var.

* *Sevda İsmayıllı.* "«Qars müqaviləsi» belə imzalandı və ya Beriyanın güllələdiyi adam" (az.). azadliq.org. 2014-10-13. İstifadə tarixi: 2014-10-20.

| ⛭Azərbaycan Azərbaycanın ədliyyə nazirləri Azərbaycan |
| --- |
| Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti(1918–1920) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ədliyyə Nazirliyi(1918-1920) | Xəlil bəy Xasməmmədov (1918) • Fətəli xan Xoyski (1918) • Teymur bəy Makinski (1918–1919) Aslan bəy Səfikürdski (1919) Xəlil bəy Xasməmmədov (1919-1920) |

 |  |
| Azərbaycan SovetSosialist Respublikası(1920–1991) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Xalq Ədliyyə Komissarlığı(1920–1946)  | Əliheydər Qarayev (1920–1921) • İvanov (1921–1922) • Bahadır Vəlibəyov (1922–1926) • Böyükağa Talıblı (1926–1930) • Hüsü Hacıyev (1930–1931) • Böyükağa Talıblı (1931–1932) • Yaqub Məmmədov (1935–1936) • Əbdülhəmid Yaqubov (1934–1936) • Ayna Sultanova (1936–1937) • Hacı Raximov (1938–?) • İbrahim Əminov (?–1940) • Əmrulla Səmədzadə (1940–?) |
|  Ədliyyə Nazirliyi(1946–1959; 1970–1991) | Səfər Əliməmmədov (1946–1954) • İshaq Gülməmmədov (1954–1959) • Eyvaz Məmmədov (1970–1980) • Nəriman Yusifov (1980–1985) • Əlisaab Orucov (1985–1991) |

 |
| Azərbaycan Respublikası(1991-ci ildən) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ədliyyə Nazirliyi | Əlisaab Orucov (1991–1992) • İlyas İsmayılov (1992–1995) • Südabə Həsənova (1998–2000) • Fikrət Məmmədov (2000–h. h.) |

 |