**Kıyğı rayonu** (başq. Ҡыйғы районы) — Rusiya Federasiyası, Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. 
İnzibati mərkəzi Yuxarı Kıyğı kəndidir.

Coğrafiyası
-----------

Rayon respublikanın şimal-şərqində yerləşir. Şimaldan Balakatay rayonu, şimal-qərbdən Məsetle rayonu, qərbdən Duvan ilə, cənubdan Salavat rayonu, şərqdən Çelyabinsk vilayətinin Kusin və Satkinski rayonları ilə həmsərhəddir. Rayonun ərazisi 1688 km²-dir.

Rayon ərazisinin əsas hissəsi Priayski təpəli düzənliyində, cənub-şərq hissəsi isə Uralın qərb yamacının dağlıq hissəsindədir. Ərazi qısa şaxtasız, mülayim qitə, rütubətli aqroiqlim bölgəsinə daxildir. Vilayətin cənub-qərb və şimal-qərb kənarlarından Ay çayı Alla-Yelga, Kigi - Leusa və Kese-İk çayları ilə axır. Qara torpaqlar və tünd boz meşə torpaqları geniş yayılmışdır. Faydalı qazıntıları gil, qum-çınqıl, əhəng daşı, tikinti daşı ilə təmsil olunur. Torf bataqlıqları vardır. Meşə 43 min ha ərazini əhatə edir (rayonun 22,5%). Kənd təsərrüfatına yararlı torpaqlar 93,7 min ha, o cümlədən əkin sahələri 67,7 min ha, otlaq sahələri 15,2 min ha, biçənəklər 10.4 min hektar ərazini əhatə edir. Rayonun əsas sənayesi kənd təsərrüfatıdır.

Tarixi
------

Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin fərmanına əsasən Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının kantonlara bölünməsi aradan qaldırıldıqdan sonra rayon 20 avqust 1930-cu ildə qurulmuşdur.

Kıyğı rayonunun bütün yaşayış məntəqələri başqırd votçinnlərinin ərazilərinə əsaslanırdı:

Əyle volostuna daxil idi: Abdrezyak, Surbay, Asılquja, Kulbak, Surbay, Kurqaş, İdris, Tuquzlı;

Duvan volostu: Abzay (Urtaul), Alaquz (Kabıl), Masyak, Yusup;

Tırnak volostu: Saqadey (Sutuş), İbray (Sunka), Muxamet, Yaqun.

Əhalisi
-------

Rusiya İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin proqnozuna görə:

2024 - 15,38 min nəfər.

2035 - 11,83 min nəfər.

Milli tərkib
2010-cu il Ümumrusiya siyahıyaalmasına görə: tatarlar - 51,4%, başqırdlar - 41,5 %, ruslar - 5,6%, digər millətlərdən olanlar - 1,8%. Dini baxımından əhalisi provaslav və müsəlmandır.

Yerli özünü idarəetmə
---------------------

Kıyğı rayonu ərazisinə 14 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 39 yaşayış məntəqəsi daxildir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Численность населения муниципальных образований Республики Башкортостан. 2019. S. 62.
2. ↑  "Стратегия пространственного развития Российской Федерации на период до 2025 года (проект)" (PDF). 2018-12-18 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-06-22.
3. ↑  "Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан" (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. 2013-03-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-05.

| ⛭ Başqırdıstan Respublikası |
| --- |
| Bayraq Başqırdıstan Respublikasının | **İnzibati mərkəz**: **Ufa**  | **Şəhərlər**: Aqidel| Baymak| Belebey| Beloretsk| Birsk| Blaqoveşensk| Davlekonovo| Dürtüli| İşimbay| Kumertau|Arxangel rayonu Mejqorye| Meleuz| Neftekamsk| Oktyabrskiy| Salavat| Sibay| Sterlitamak| Tuymazı| Uçalı| Yanaul

---

 | Başqırdıstan Respublikasının bayrağıBaşqırdıstan Respublikasının gerbi |
| **İnzibati-ərazi bölgüsü**: | **Rayonlar**: Əbyəlil| 
Əlşəy| 
Arxanqel| 
Askın| 
Avurğazı| 
Baymak| 
Bakalı| 
Baltas| 
Bələbəy| 
Balakatay| 
Beloret| 
Bişbülək| 
Birsk| 
Blaqovar| 
Blaqoveşensk| 
Buzdək| 
Boray| 
Böryən| 
Qafuri| 
Dövləkən| 
Duvan| 
Durtöylö| 
Yermekeyevo| 
Ziançurinski| 
Yılayır| 
İglin| 
İleş| 
İşembay| 
Kaltasin| 
Karaidel| 
Karmaskalı| 
Kıyğı| 
Krasnokama| 
Kuqərsen| 
Kuşnarenko| 
Köyörqəze| 
Mələuez| 
Məsetle| 
Mişkinski| 
Miəkə| 
Nuriman| 
Salavat| 
Sterlibaş| 
Sterlitamak| 
Təteşle| 
Tuymazı| 
Ufa| 
Uçalı| 
Fyodorovka| 
Xaybulla| 
Çekmaquşev| 
Çişmi| 
Şaran| 
Yanaul

---

 |
| **Məqalələr**: | Gerb | Himn | Tarix | Əhalisi | İnzibati-ərazi bölgüsü | Bayraq |