Göyçay, 2011-ci il. Nar bayramında hazırlanmış stendlərdən biri
**Nar bayramı** — Azərbaycan ərazisində, əsasən də Göyçay rayonunda, nar yığımı vaxtı keçirilən bayram şənliyi. Nar Bayramı hər ilin oktyabr və noyabr aylarında Azərbaycanın Göyçay rayonunda nar və ondan ənənəvi istifadə üsullarını və onun simvolik mənasını qeyd etmək məqsədilə təşkil edilən festivaldır.

Tarixi
------

"Nar bayramı" ilk dəfə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi və Göyçay rayon İcra Hakimiyyətinin birgə təşəbbüsü ilə 3 noyabr 2006-cı ildə keçirilmişdir.

Tədbirdə bir sıra xarici ölkə səfirləri, habelə respublikadan kənarda yaşayan göyçaylı iş adamları da iştirak edirdilər. Tədbir iştirakçıları şəhərin mərkəzi meydanında nar məhsullarından hazırlanmış şirələrə qonaq edildilər.

"Nar bayramı, ənənəvi nar festivalı və mədəniyyəti" 2020-ci ilin dekabrın 16-da UNESCO-nun Qeyri-maddi mədəni irsin qorunması üzrə Hökumətlərarası Komitəsinin 15-ci iclası zamanı UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi Mədəni İrsi üzrə Reprezentativ Siyahısına daxil edilib.

Bayram haqqında
---------------

Bayram ölkəmizin nar paytaxtı olan Göyçayda keçirilir, burada 4 min hektar sahədə şah meyvələri yetişən bağlar salınıb.

Nar bayramında Göyçay rayonun ayrı-ayrı kəndlərində yetişən nar növləri və onlardan hazırlanmış məhsullar rayon mərkəzinə gətirilir və şəhər meydanında təşkil olunmuş sərgidə nümayiş etdirilir. Şəhər mərkəzində gənc idmançıların çıxışları və konsert proqramlarına tamaşa edilir.

Nar bayramı festivalının proqramına nar yarmarkası, ondan hazırlanan şirə, Azərbaycan mətbəxinin təamlarının dequstasiyası, folklor, rəqs, mahnı qruplarının və idmançıların çıxışı, eləçə də müxtəlif müsabiqələr daxildir.

Bayramların keçirilməsində əsas məqsəd regionların təbliği, mədəni və iqtisadi potensialın nümayişi və turizmin inkişaf etdirilməsindən ibarətdir.

### Nar mədəniyyəti

Nar mədəniyyəti meyvənin becərilməsi ilə bağlı təcrübələr, biliklər, adət-ənənələr və bacarıqlar məcmusudur ki, bunlardan təkcə bir sıra kulinariya kontekstlərində deyil, həm də sənətkarlıqda, dekorativ sənətdə, miflərdə, nağıllarda və digər yaradıcılıq sahələrində istifadə olunur. Nar yerli kənd təsərrüfatı ilə, fermerlər və kənd icmalarında meyvə yetişdirən və toplayan şəxslərlə əlaqələndirilir. Bu şəxslər ətraf mühitin xüsusiyyətləri və məhsul yığımı texnikası haqqında anlayışa malikdirlər. Sözügedən meyvə ənənəvi yeməklərdə istifadəsindən tutmuş şeirdə sitat gətirilməsinə qədər bir sıra mədəni və sosial funksiyaları əhatə edir. Rəmzi olaraq, nar uzunmüddətli məhsuldarlıq, bolluqla əlaqələndirilir və enerji daşıyıcısı hesab olunur. Keçmişdə, Azərbaycanın yerli əfsanələrində nara məhəbbət və ehtiras simvolu, dindarlar isə əbədiyyət simvolu kimi baxırdılar. Nar Bayramının hər il qeyd edilməsi çoxəsrlik ənənələrin qürurunu nümayiş etdirir. Nar Bayramı şənliyə gələn qonaqlar arasında aktiv mübadilə və ünsiyyəti təşviq edir.

Göyçay narları
--------------

Azərbaycan tarixi uzaq əsrlərə gedib çıxan narın yetişdirilməsi mədəniyyəti ilə qırılmaz surәtdә bağlıdır. Narlar tarixən Azərbaycanın demәk olar ki, bütün regionlarında yetişdirilir. Lakin quru subtropik zonada yerləşən Şirvan ən yaxşı nar sortlarının yetişdirilmәsi mərkəzi kimi qəbul edilmişdir. Şirə istehsalı üçün əsas etibarı ilə Göyçay rayonunda yetişən narlardan istifadə olunur.

Məhz Göyçay narı dünyada tanınaraq, "əsl Azərbaycan narları" üçün sinonimə çevrilmişlər. Qöyçay narlarının əla dadı və dəyişməz keyfiyyətinin sirri dünyanın heç bir yerində rast gəlinməyən unikal mikroiqlimin mövcudluğu və rayonun torpaq tərkibidir.

Şəkillər
--------

* NarNar
* Göyçay, 2011-ci il. Nar bayramında Milli geyimlərdə qadınlarGöyçay, 2011-ci il. Nar bayramında Milli geyimlərdə qadınlar
* Göyçay, 2011-ci il. Nar bayramında Kəndirbazların çıxışıGöyçay, 2011-ci il. Nar bayramında Kəndirbazların çıxışı
* Göyçay, 2011-ci il. Sacda lavaş bişirən qadınlarGöyçay, 2011-ci il. Sacda lavaş bişirən qadınlar

Həmçinin bax
------------

* Adi nar
* Nar şirəsi
* Nar şorbası
* Azərbaycanda narçılıq
* Azərbaycan mədəniyyətində nar
* Azərbaycan Nar İstehsalçıları və İxracatçıları Assosiasiyası

İstinadlar
----------

1. ↑  "Nar bayramı" keçirildi Arxivləşdirilib 2013-11-05 at the Wayback Machine. goychay.az  (az.)
2. ↑  "Göyçay narları". 2010-05-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-05-31.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Nar bayramı ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Göyçayda "Nar bayramı" keçiriləcək Arxivləşdirilib 2011-11-07 at the Wayback Machine  (az.)
* "Nar bayramı" da UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irsi üzrə Siyahısına daxil edildi. — **oxu.az** *16 dekabr 2020*

| ⛭Azərbaycan festivalları |
| --- |
| Kino festivallar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Beynəlxalq | 
* Animafilm Beynəlxalq Animasiya Festivalı
* Bakı Beynəlxalq Qısa Film Festivalı
* Bakı Beynəlxalq Turizm Filmləri Festivalı
* DokuBaku Beynəlxalq Sənədli Film Festivalı

 |

 |
| Musiqi festivalları | 

|  |  |
| --- | --- |
| Beynəlxalq | 
* Bakı Beynəlxalq Caz Festivalı
* Xarıbülbül Musiqi Festivalı
* JARA
* Qara Qarayev adına Beynəlxalq Müasir Musiqi Festivalı
* Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalı
* Beynəlxalq Muğam Festivalı
* Üzeyir Hacıbəyov Beynəlxalq musiqi festivalı
* Vokalçıların Bülbül adına Beynəlxalq Müsabiqəsi
* Qızıl payız-69

 |

 |
| İncəsənət festivalları | 

|  |  |
| --- | --- |
| Beynəlxalq | 
* "Qız qalası" Beynəlxalq İncəsənət Festivalı

 |

 |
| Qida | 
* Alma bayramı
* Nar bayramı

 |
| Digər | 
* AzeCON
* Beynəlxalq Tərəkəmə Çərşənbəsi folklor festivalı
* GameSummit
* Gül bayramı
* Milli Yaylaq Festivalı

 |

| ⛭Qeyri-maddi mədəni irs: Azərbaycan |
| --- |
| Təcili qorunmaya ehtiyacı olanlar | 
* Çovqan ənənəvi Qarabağ Atüstü oyunu (2013)
* Naxçıvanın ənənəvi qrup rəqsləri – yallı, köçəri, tənzərə (2018)

 |
| Nümunə siyahısı | 
* Azərbaycan muğamı (2008)
* Azərbaycan aşıq sənəti (2009)
* Novruz bayramı (2009)
* Azərbaycan xalça toxuculuğu ənənəvi sənəti (2010)
* Azərbaycan tar ifaçılıq sənəti və onun hazırlanma ustalığı (2012)
* Ənənəvi Kəlağayı sənəti və simvolizmi, qadın ipək baş örtüklərinin hazırlanması və istifadə olunması (2014)
* Lahıc misgərlik sənəti (2015)
* Nazik çörəyin hazırlanma və paylaşılma mədəniyyəti: lavaş, katrıma, jupka, yufka (2016)
* Kamança simli musiqi alətinin hazırlanma və ifaçılıq sənəti (2017)
* Mədəni kimliyin göstəricisi dolmanın bişirilməsi və paylaşılması ənənəsi (2017)
* Dədə Qorqud irsi: Dastan mədəniyyəti, xalq nağılları və musiqisi (2018)
* Nar bayramı, ənənəvi nar festivalı və mədəniyyəti (2020)
* Miniatür sənəti (2020)
* Çay mədəniyyəti, kimliyin, qonaqpərvərliyin və sosial əlaqənin simvolu (2022)
* Pəhləvanlıq sənəti: ənənəvi zorxana oyunları, idman növləri və güləş (2022)
* Molla Nəsrəddin lətifələri şifahi ənənəsi (2022)
* Baramaçılıq və toxuculuq üçün ənənəvi ipək istehsalı (2022)

 |
| Digər | 
* Azərbaycan qeyri-maddi mədəni irs nümunələrinin dövlət reyestri

 |

| ⛭Azərbaycan təqvim inancları və mərasimləri |
| --- |
| Yaz | 
* Novruz
* Qarayaz
* Gül bayramı
* Qodu
* Sucəddim
* Qarıborcu

 |
| Yay | 
* Susəpən
* Abrizəgan
* Qoradöyən
* Quyruqdoğdu
* Elqovan
* Sonay

 |
| Payız | 
* Paqtıqan
* Qoçqarışan
* Şanıdər
* Məhsul toplama mövsümü
* Mehrigan
* Nar bayramı
* Kövsəc
* Qırovdüşən ay
* Naxırqovan

 |
| Qış | 
* Böyük Çillə
* Çillə gecəsi
* Kiçik Çillə
* Səddə
* Xızır Nəbi
* Boz ay
* Çərşənbələr
	+ Su çərşənbəsi
	+ Od çərşənbəsi
	+ Yel çərşənbəsi
	+ Torpaq çərşənbəsi
* Aləmin yatdığı vaxt

 |
| Mərasimlər | 
* Adqoyma
* Duz ayini
* Evlilik
* Kos-kosa
* Kürmükoba
* Qurd ağzı bağlama
* Saya
* Təkə
* Ölümdən sonra evlilik
* Vəsfi-hal
* Yağış yağdırma
* Yuğ
* Ziyarətlər

 |
| Həftə günləri | Adına günü |