recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vaqif Əmir oğlu Əbdülqasımov** — Azərbaycan alimi, sənətşünaslıq namizədi, professor.

Həyatı
------

Vaqif Əmir oğlu Əbdülqasımov 26 avqust 1942 ildə Ağdamda dünyaya gəlmişdir. Ağdam 1 nömrəli orta məktəbdə təhsil almış (1950–1960), eyni zamanda Ağdam 1 nömrəli uşaq musiqi məktəbində (1954–1959), Ü.Hacıbəyov adına Ağdam orta ixtisas musiqi məktəbinin tar sinfində (1959–1963) oxumuşdur. 1963–1968 illərdə Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının Xalq musiqisi şöbəsində ali təhsil almışdır.

Vaqif Əbdülqasımov Ağdam musiqi məktəbində oxuyarkən rayon mədəniyyət evinin nəzdində yaranmış "Şur" xalq çalğı alətləri ansamblının tərkibində Azərbaycanın bir çox rayon və şəhərlərində verilən konsertlərdə, bir çox respublika müsabiqələrində, 1961-ci ildə Moskvada keçirilmiş musiqi festivalında, müxtəlif səviyyəli hökumət tədbirlərində və s. müsamirələrdə iştirak etmiş, medal və fəxri fərmanlarla təltif olunmuşdur. Bu illər ərzində o, rayon pionerlər evində tar ixtisası üzrə dərnək rəhbəri də olmuşdur. O, Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının tələbəsi olarkən 1963–1967 illərdə Səid Rüstəmovun rəhbərlik etdiyi Respublika Radio və Televiziya Komitəsi xalq çalğı alətləri orkestrində tarzən işləmişdir.

Vaqif Əbdülqasımov 1 saylı uşaq musiqi məktəbində (1961–1963), Ü.Hacıbəyov adına Ağdam orta ixtisas musiqi məktəbində tar müəllimi, Bakı mədəni maarif texnikumunda (1967–1971) işləmişdir. O, müəllimliklə yanaşı, Ağdam rayon mədəniyyət evinin dram teatrında tarzən kimi fəaliyyət göstərmiş, 1977–1990 illərdə Respublika Musiqi Mədəniyyəti Universitetinin rektoru olmuşdur. 1971-ci ildən Bakı Musiqi Akademiyasında işləmişdir. 1984-cü ildə dosent, 1995-ci ildə isə professor adına layiq görülmüşdür. O, "Tarın Azərbaycan musiqisində rolu" mövzusunda dissertasiya müdafiə edib (1990, Daşkənd) sənətşünaslıq namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Özbəkistan Mədəniyyət Nazirliyi Həmzə Həkim-zadə Niyazi adına İncəsənət Elmləri İnstitutu elmi şurasının qərarına əsasən dissertasiyanın bir neçə bölməsi ayrılıqda çap olunmuşdur. Bakı Musiqi Akademiyasının Xalq çalğı alətləri kafedrasının professoru olmuşdur.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Vaqif Əbdülqasımov Azərbaycan xalq musiqisi alətşünaslıq sahəsində 6 monoqrafiya (Azərbaycan, ingilis, türk, fars dillərində), 2 dərslik və dərs vəsaiti, 6 metodik kitabça və 50-ə qədər elmi məqalənin müəllifidir. Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestri üçün Azərbaycan, Qərbi Avropa, rus və digər xalqların bəstəkarlarının 100-dən çox əsərini (təx. 250 ç.v.həcmində partitura) işləmişdir.

Mənbə
-----

* Orxan Zakiroğlu (Baharlı). Ağdamın adlı-sanlı pedaqoqları, alimləri. Bakı, 2001.

Həmçinin bax
------------
**Əliyarlı Emil Xudayar oğlu** — azərbaycanlı rejissor, operator.

Həyatı
------

Emil Əliyarlı 30 avqust 1983-cü ildə Rusiyanın Pyatiqorsk şəhərində anadan olub. Sabir Rəzzaqov adına Cəlilabad şəhər 7 nömrəli orta məktəbi bitirib. 2000-ci ildə "Pyatiqorsk Dovlət Humanitar-Texnoloji Universitetinin" "İdarəetmə və turizm" fakültəsinin qiyabi şöbəsinə daxil olub. 2004-cü ildə Pyatiqorsk Dovlət Humanitar-Texnoloji Universitetinin idarəetmə və turizm fakültəsini bitirib. 2003-ci ilin dekabr ayından "Azad Azərbaycan"(ATV) teleradio yayım şirkətində operator assistenti vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 2004-ci ilin fevral ayından "Azad Azərbaycan"(ATV) teleradio yaylm şirkətində tele-operator vəzifəsinə keçirilib. 2004-ci ildən "ATV" telekanalın Milli Məclisdə akkreditə olunmuş operatoru. 2006-cı ilidən isə "ATV" telekanalının Prezident Administrasiyasında akkreditə olunmuş operatoru kimi fəaliyyətə başlayıb. 2008-ci ilin fevral ayında "ATV" telekanılın baş operatoru vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 2008-ci ildə Avropa Gazeticilər Dərnəyinin Türkiyənin Ankara şəhərində keçirilən Media Oskarların mükafatlandırılma mərasimində "Mediyaya Hörmət" nominasiyası üzrə mükafata layiq görülmüşdür. 2010-cu ilin dekabr ayından Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunda mütəxəssis vəzifəsində işə başlamışdır. 2011-ci ilin aprel ayında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunda Aparıcı Məsləhətçi vəzifəsinə keçirilib. 2012-ci ilin iyun ayında yenidən "ATV" telekanalına qayıdaraq İctimai-Siyasi Verilişlər Departamerntinin koordinatoru vəzifəsinə təyin olunub. Chess.az saytınını yaradıcısı və rəhbəridir.

Filmoqrafiya
------------

1. Sumqayıt (film) — quruluşçu operator
2. Xocalı həqiqətləri (film) — quruluşçu operator
3. Hansı yolla gedəcəyinə özün qərar ver (film) — rejissor və prodüser
4. Əziz atam, məni düşün, narkotikə qurban getmə (film) — rejissor və prodüser
**Puberfoniya** və ya ***mutasional falsetto*** — yeniyetməlik çağında ortaya çıxan, müalicə edilmədiyi təqdirdə irəli yaşlara qədər davam edə bilən, səs pərdəsinin anormal səthdə olması, pərdə qırılmaları və tək pərdədən danışma ilə xarakterizə edilən səs problemi.

Haqqında
--------

Yeniyetməlik dövründə böyümə və hormonların təsiri ilə tənəffüs, fonasiya (səslənmə) və rezonans orqanları inkişaf etməyə, bu səbəbdən səsin pərdə və keyfiyyəti dəyişməyə başlayır. Bu dəyişikliklər oğlan uşaqlarında qız uşaqlarına nisbətən daha qabarıq olur. Yeniyetməlik dövründə pərdə və səs qırılmaları, stabillik və səs qısıqlığı kimi problemlər görülə bilər. Qırtlaq toxumasında hər hansı bir problem olmamasına rəğmən səs qalınlaşmayıb nazik qala bilər.

Xəstələr əsasən "səsim çox nazik çıxır, danışanda qəfildən nazikləşir, ya da qısılır" kimi şikayətlər edir. Belə xəstələrdə səs teli müayinəsində anatomik və fiziki bir problem müşahidə edilmir.

Danışarkən vokal tellərin ancaq ön qisminin titrəməsi səsin incəlməsinə, fısıltılı, ya da nəfəsli olmasına səbəb olur. Puberfoniya nadir görülən problem deyil. Səs problemindən dolayı həkimə müraciət edənlərin 2-3 %-də bu problem ortaya çıxır. Bu şəxslər çox vaxt telefonla danışarkən cinsiyyətləri aydın olmadığından lağ obyekti olurlar.

Əlamətləri
----------

Zəif, fısıltılı, boğuq səs, səs qırılmaları, səs qısıqlığı.

Səbəbləri
---------

Yeniyetməlik dövründəki dəyişikliklərə qarşı çıxmaq, yeniyetməlik dövründən sonrakı səsdən xoşlanmamaq, gənc qalmaq istəyi, utancaqlıq, psixoloji problemlər.

Müalicəsi
---------

Bu problemin müalicəsi daha rahatdır. Dəqiq müsbət sonluqla nəticələnir. Səs müalicəsi ilə ilk seansda xəstə öz səsinə qovuşmuş olur. Səs seansının vaxtı 45 dəqiqədir. Bu müalicədə xəstəyə psixoloji müalicə almaq da tövsiyə edilir.

Bunun səbəbi isə problemin xəstənin həm psixoloji, həm də sosial baxımdan travmalar yaşamasıdır. Puberfoniya insanda özgüvən problemlərinə yol açır. Bu insanlar özlərinə qapanmış, utancaq biri olurlar. Sosial münasibətlərində problem yaşayırlar.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  "Puberfoniya". Kayzen (az.). 16 noyabr 2016. 2018-03-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 dekabr 2016.

Xarici keçidlər
---------------

* Puberfoniya
**Tanrıverdiyev Vaqif Əzim oğlu** — azərbaycanlı publisist, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1978), "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (1980).

Həyatı
------

Vaqif Tanrıverdiyev 1952-ci il noyabrın 1-də Kirovabad şəhərində anadan olmuşdur. Burada 41 saylı şəhər orta məktəbini bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində təhsil almışdır (1971–1976). Əmək fəaliyyətinə "Gəncənin səsi" qəzetində müxbir kimi başlamışdır. Sonra burada şöbə müdirı vəzifəsində işləmişdir (1976–1988). Azərbaycan Dövlət Politologiya İnstitutunda təhsilini davam etdirmişdir. Gəncə şəhər Komitəsındə təlimatçı, Gəncə şəhər icra hakimiyyətində məsləhətçi, sonra orada icra hakimiyyəti başçısının müavini işləmişdir (1990–1993). "Yeni Samux" qəzetinin redaktoru olmuşdur (1994). "Respublika" qəzetində və İçtimai televiziyada bölgə müxbiri vəzifəsində çalışmışdır (1995-ci ildən-2018-ci ilədək). "Ədalət" qəzetinin xüsusi müxbiridir.

Tələbəlik dövründən mətbuatda oçerk və publisistik məqalələrlə çıxış edir. Mediya müsabiqələrində mükafatlar almışdır. Ombudsmanın "İnsan hüquqlarının müdafiəsi" mövzusunda keçirdiyi müsabiqədə xüsusi mükafata layiq görülmüşdür.

Əsərlərı
--------

* Gəncə qonaqların gözü ilə. Gəncə: Gəncə, 1991, 65 səh.
* Gəncə söhbətləri. Bakı: Günəş, 2003, 221 səh.
* 3 Akademiklə söhbətlər. Gəncə AKTA-nın mətbəəsi. 186 səh.

Filmoqrafiya
------------

* Cavad xan. Filmin filmi (film, 2007)
**Vaqiye İttifaqiye** — 1850-51-ci illərdə (1807-1852) Nəsrəddin şah Qacarın (1848-1896) dövründə İranın baş naziri (1847-1851) işləmiş dövlət xadimi Mirzə Tağı xan Əmir Kəbirin dövründə buraxılan qəzet.

Buradakı mövzulardan Əmir Kəbirin hansı dünyagörüşünə malik olmasını görmək olar...Onun hakimiyətdə olmasının bir ili ərzində qəzetdə aşağıdakı məqalələr çap olunmuşdur: *"Avropa dövlətlərinin məşvərət assambleyaları(parlamentlər) barədə"," Görkəmli italyan xadimi Madzini və italyan inqilabçılarının və azadpərvər xadimlərin dünyagörüşləri və onların Avstriya ilə mübarizəsi", "Suveyş kanalının qazılması planı və onun tarixi","Dəmir yollarının inşası", "Hindistanın içtimai vəziyəti", "Astronomiya sahəsində tətqiqtlar və Saturn planetinin üzükləri barədə","Zəlzələlərin geoloji səbəbləri","Amerikanın əski mədəniyəti","Yeni Qitənin(Amerikanın) qazıntıları","Amerikada qızıl hasilatı və bunun İngiltərədə qızılın qiymətinə təsiri","Mançester fabrikaları", "Nil vadisinin münbitliyi"," Amerikan pambığının İranda əkinləri"," Hava kürəsinin ixtirası","İngiltərə əhalisinin siyahıyaalınması","İçməli suyun təmizlənməsi və bunun sanitar əhəmiyyəti","Borneo adasının kaniballarının vəziyəti"*

Mənbə
-----

* Новая история Ирана. Хрестоматия. Издательство "Наука" Главная редакция восточной литературы Москва 1988 стр. 112-113, tərcümə.
**Sovet Tarixi Ensiklopediyası** — SSRİ Elmlər Akademiyasının (1961–1976) XX əsrin 70-ci illərinə qədər bütün dünya xalqlarının tarixinə dair sovet ensiklopediyası.

Məzmun
------

SSRİ və xarici ölkələrin tarixinə, xüsusən də yaxın tarixinə dair məqalə-terminlər daxildir. Bir çox məqalələrdə SSRİ-yə, ittifaq respublikalarına və xarici ölkələrə həsr olunmuş məqalələrin tərkib hissəsi olan ətraflı xronologiyalar verilmişdir.

Məqalələrdə statistik cədvəllər, xəritələr (tarixi, siyasi, etnoqrafik), diaqramlar, illüstrasiyalarla müşayiət olunur.

Tərcümə
-------

"Sovet Tarixi Ensiklopediyası" Çin dilinə "Dünya Tarixi Ensiklopediyası" adı ilə tərcümə edilmişdir (çin. sadə. 世界历史百科全书). Çincə bircildlik versiya 9.000-dən çox giriş və 3.800.000 simvoldan ibarətdir. Layihə üzərində işdə Çinin 15 ali təhsil müəssisəsindən 200-dən çox rusiyalı mütəxəssis iştirak edib.

Mənbələr
--------

* Советская историческая энциклопедия // Советская энциклопедия истории Украины: в 4-х томах = Радянська енциклопедія історії України (укр.) / Відп. ред. А. Д. Скаба. — К.: Гол. редакція УРЕ, 1972. — Т. 4. — С. 130.

İstinadlar
----------

1. ↑   (#bare\_url\_missing\_title).[*ölü keçid*]
**Puerto-Riko** — Karib dənizində Amerika Birləşmiş Ştatlarının tərkibinə daxil olan ərazi. "Puerto-Riko" sözü ispan dilindən tərcümədə *varlı liman* mənasını verir. Ada, Dominikan Respublikasının şərqində yerləşir. Puerto-Riko Böyük Antillər ada qrupunun ən kiçik adasıdır. Mona, Viequs, Kulebra kimi kiçik adalarda Puerto Rikoya daxildir. Mona adasında insanlar daimi şəkildə yaşamırlar. Əsasən dağçılıq turizmi məqsədi ilə turistlərin adaya daxil olmasına icazə verilir.

Tarixi
------

Puerto Rikonun qədim tarixi haqqında məlumatlar azdır. Eramızdan əvvəl adada yaşayışın olmasını sübut edən bəzi dəlilər tapılmışdır. Avropalıların adaya gəlməsi XVI ərsdən başlamışdır. İspanlar Taino adlanan yerli xalqı özlərinə tabe etmək ücün onlarla silahlı mübarizə aparmışdılar. Puerto Riko XV - XX əsrlər ərzində İngilis, Fransız və Alman silahlı birləşmələrinə qarşı mübarizə aparmışdır. Bu müddət ərzində ada İspanlar tərəfindən idarə edilirdi. 1898-ci ildə baş vermiş İspan-ABŞ müharibəsi nəticəsində Puerto Riko 400 ildən sonra İspaniyanın nəzarətindən çıxmışdır. 1898-ci ildə imzalanan Paris müqaviləsinə əsasən İspaniya adanı ABŞ nəzarətinə verməyə razı olduğunu bildirmişdir.

Müasir vəziyyəti
----------------

Puerto Riko daxili məsələlərin həllində müstəqil, xarici siyasətdə isə ABŞ-yə tabedir. Ölkə əhalisi ABŞ vətəndaşıdır və bütün amerikalılar kimi sığortadan istifadə etmək hüquqları vardır. Adada ABŞ dolları işlədilir. Son illər Ruben Berrios rəhbərliyində Müstəqil Puerto Riko Partiyası Puerto Rikonun müstəqilliyi uğrunda mübarizəyə başlamışdır. Ancaq, ada əhalisinin böyük bir qismi müstəqillik fikrinə qarşıdır və ABŞ tabeliyində yaşamağın daha üstün olduğunu düşünürlər. ABŞ Federal Torpaqlarından ən iri və əhəmiyyətlisi olan Puerto Rikoya hər il ABŞ tərəfindən maliyyə yardımı ayrılır.

İqtisadiyyatı
-------------

### Pul vahidi

Hal-hazırda ölkənin pul vahidi ABŞ dollarıdır.

Həmçinin bax
------------

* Müstəqil Puerto Riko Partiyası

| ⛭ABŞ ABŞ-nin inzibati bölgüsü |
| --- |
| Ştatlar | 
* Alabama
* Alyaska
* Arizona
* Arkanzas
* Aydaho
* Ayova
* Cənubi Dakota
* Cənubi Karolina
* Corciya
* Delaver
* Florida
* Havay
* İllinoys
* İndiana
* Kaliforniya
* Kanzas
* Kentukki
* Kolorado
* Konnektikut
* Luiziana
* Massaçusets
* Men
* Merilend
* Miçiqan
* Minnesota
* Mississippi
* Missuri
* Montana
* Nebraska
* Nevada
* Nyu-Cersi
* Nyu-Hempşir
* Nyu-Meksiko
* Nyu-York
* Ohayo
* Oklahoma
* Oreqon
* Pennsilvaniya
* Qərbi Virciniya
* Rod-Aylend
* Şimali Dakota
* Şimali Karolina
* Tennessi
* Texas
* Vaşinqton
* Vayominq
* Vermont
* Virciniya
* Viskonsin
* Yuta

 |
| Federal ərazi | Vaşinqton şəhəri |
| Federal torpaqlar | 
* Amerika Samoası
* Quam
* Şimali Marian adaları
* Puerto-Riko
* ABŞ Vircin adaları

 |
| Kiçik adacıqlar | 
* Beyker adası
* Carvis adası
* Conston rifi
* Haulend adası
* Kinqmen rifi
* Miduey rifi
* Navassa adası
* Palmira rifi
* Ueyk rifi

 |
| Hindi rezervləri | 
* Hindi rezervlərinin siyahısı

 |
| Digər | 
* Federal anklav

 |
**Vaqif İbrahim** (tam adı: *İbrahimov Vaqif Əliyar oğlu*) — şair, 1979-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan SSR Lenin komsomolu mükafatı laureatı (1976), M.Qorki adına Ümumittifaq mükafatı laureatı (1978).

Həyatı
------

Vaqif İbrahim 1945-ci il sentyabrın 30-da Şəki şəhərində doğulmuşdur. Burada orta təhsil aldıqdan sonra M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunu bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə jurnalist kimi başlamışdır. Sumqayıt şəhər radio verilişləri redaksiyasında redaktor (1968-1970), məsul redaktor (1971-1975), Əli Kərim adına Sumqayıt gənclik poeziya klubunun sədri (1970-1971), "Ulduz" jurnalı redaksiyasında ədəbi işçi (1975-1976), "Göyərçin" jurnalının məsul katibi (ömrünün sonuna qədər) olmuşdur. Eyni zamanda 1980-1983-cü illərdə Azərbaycan LKGİ MK nəzdində gənc yazıçıların respublika ədəbi birliyinə rəhbərlik etmişdir. Azərbaycan komsomolunun XXX–XXXI qurultaylarında nümayəndə, XXXI qurultayında respublika LKGİ MK-ya üzv seçilmişdir.

Baykal Amur magistralının fəxri inşaatçısı adına layiq görülmüşdü. SSRİ-Bolqarıstan "Drujba" jurnalı redaksiya heyətinin üzvü idi. 1983-cü ildə faciəli surətdə həlak olmuş, Sumqayıtda dəfn olunmuşdur.

Əsərləri
--------

1. Bu torpaqda doğulanlar. Bakı: Gənclik, 1970, 126 səh.
2. Ömür balladası. Bakı: Gənclik, 1970, 31 səh.
3. Dünyanın keşiyində. Bakı: Gənclik, 1974, 87 səh.
4. Baykal-Amur magistralında. Bakı: Gənclik, 1975, 102 səh.
5. Mehribanlıq işığı. Bakı: Yazıçı, 1981, 121 səh.
6. Taleyimə yazılanlar (şeirlər). Bakı: Gənclik, 1985, 188 səh.
7. Vaxtla üz-üzə. Bakı: Gənclik, 1982, 228 səh.
8. Taleyimə yazılanlar. Bakı: Gənclik, 1984, 212 səh.
9. "Mən də varam- Xan nəşriyyatı,2015

Yaradıcılığı
------------

**ANA VƏ KÖRPƏ**  

  

Beşik;  

Yelkənli qayıq,  

Doğma ev  

ilk limanı.  

Anadır  

bu qayığın  

özülü: "kapitanı"…

İstinadlar
----------
**Çiçaqov adası** (*ing.* Chichagof Island) — Aleksandr arxipelaqına aid olan, Alyaskanın cənub-şərqində yerləşən ada. Adanın 2000-ci ildə 1342 nəfər təşkil edir.

Coğrafiyası
-----------

Adanın sahəsi 5306 km², uzunluğu 120 km, eni isə — 80 km təşkil edir. Kadyak və Uels Şahzadəsi (Alyaska) adalarından sonra Alyaskanın üçüncü böyük adasıdır. Sahil xətti 742 mildir.

Çiçaqov adasından cənubunda Baranov adası yerləşir. Şərqində Çatem boğazı, şimaldan Ledyanoy boğazı, qərbdə Alyaska körfəzi, cənubda isə Perilski boğazı onun sahillərini yuyur.

Tarixi
------

Ada 1741-ci ildə Aleksey İliç Çirikov tərəfindən kəşf edilir. Adlanması isə 1805-ci ildə Y.F.Lisyanski tərəfindən V.Y.Çiçakovun şərəfinə adlandırılıb. O, 1788–1790 ci illərdə İsveçlə müharibədə iştirak etmişdir.

Yaşayış məntəqələri
-------------------

Əsas yaşayış məntəqləri Huna, Pelikan və Tenaki-Sprinqz. Onlar adanın şimalında yerləşir. İnzibati mərkəzi isə adadan cənubda yerləşən qonsu adada yerləşir. Mərkəz isə Sitka şəhəridir. Orada 2000-ci ildə cəmi 8 nəfər yaşayırdı.

İqtisadiyyat
------------

Adanın əsas gəlir mənbəyi Turizm, balıqçılıq və meşə sənayesidir. Turistləri adaya çəld edən Qonur ayı, Dəniz samuru, Suiti, Dəniz şiri, Qartal, Dəniz quşları və Balina kimi canlılardır. Tenaki-Sprinqz isti su mənbələri vardır. Bura Tlingitlərin Alyaskada olan ən böyük yaşayış məntəqəsidir. Pelilan qəsəbəsində balıq ovu turları təşkil edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *DeArmond, R. N.* Southeast Alaska: Names on the Chart and how they get there. Juneau, Alaska: Ripley/DeArmond. 1995.
**Nadya Nojarova** və ya **Kontes Nadya de Navarro Farber** (tam adı: *Nadya Nojarova*, bolq. Надя Матеева Ножарова; 21 noyabr 1916 – 18 aprel 2014, Lonq-Aylend[d], Nyu-York ştatı) — Bolqarıstanın operetta müğənnisi və aktrisa, Amerikalı sahibkar, xeyriyyəçi və ispan kontesi.

Həyatı
------

Nadya Nojarova 21 noyabr 1916-cı ildə Plevendə anadan olmuşdur. Atası elektrik materialları alverçisi idi. Nadya Plevenə qayıtmazdan əvvəl Loveçdə Amerikan qızlar məktəbində oxumuş və 1934-cü ildə öz karyerasına "Angel Sladkarov" operetta teatrında başlamışdı. O, həmin teatrla Bolqarıstanda qastrol səfərlərinə getmişdi. Teatr qrupunun dağılmasından sonra o, "Odeon", "Bolqarıstan" və "Korporativ teatrı" kimi teatrlarda çıxış etdi. Daha sonra Almaniyaya köçmüş və burada ifaçılıq üzrə dərs almışdı. Bolqarıstana qayıtdıqdan sonra 1942-ci ildə *"Məhkəmə"* (*Izpitanie*) filmində oynamışdır.

18 aprel 2014-cü ildə Lonq Aylenddə vəfat etmişdir.

Ailəsi
------

1936-cı ildə "Angel Sladkarov" operetta teatrında çıxış etməyə başladıqdan bir neçə gün sonra Troyan monastrında Angel Sladkarov ilə ailə həyatı qurmuşdu. Onlar 1940-cı ildə boşandılar və Nadya Vatikandakı diplomat ispan əsilli Navarro kontu ilə evləndi və "kontes" titulu aldı. Onlar Monte-Karloda yaşayırdılar.

1949-cu ildə həyat yoldaşı vəfat etdikdən sonra ABŞ-yə köçdü və 1953-cü ildə inşaat və daşınmaz əmlak şirkətinin sahibi Sid Farber ilə ailə həyatı qurmuşdu. Cütlük ABŞ Vircin adalarında Santa-Krusda istirahət evi kimi neomavritan tərzində qəsr tikdirmişdi. 1985-ci ildə Sid vəfat etdikdə Nadyaya böyük mülk qalmışdı və o da Yuri Farberlə evlənmişdi.

Xeyriyyə fəaliyyəti
-------------------

ABŞ-də olarkən yəhudi və venesuelalı immiqrantlara yardım etmək məqsədilə çoxsaylı təşkilatlara dəstək göstərmişdi: Monakoda Qırmızı Xaça, Parisdə Amerika Xəstəxanasına və Monakoda Şahzadə Qreys Xəstəxanasına.

Qalereya
--------

* Nadya Nojarovanın 1942-ci ildə çəkilmiş şəkilləri. Mənbə: Bolqarıstan Dövlət Arxiv Agentliyi
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Животът на контеса Надя Фарбер от Плевен". offnews.bg (bolqar). 29 April 2014. 23 November 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 March 2015.
2. 1 2 3  *Коларова, Диана.* "Надя Ножарова, графиня дьо Наваро". dianakolarova.blogspot.com (bolqar). 14 October 2010. 22 December 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 March 2015.
3. 1 2 3  "In Memory of Countess Nadia de Navarro-Farber". dignitymemorial.com. 2 April 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 March 2015.
4. ↑  "In memoriam Надя Ножарова (графиня Надя де Наваро Фарбър) (1918–2014)". Българска национална филмотека (bolqar). 23 November 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 March 2015.
5. ↑  "This Caribbean Castle Was a Countess's Dream Home Brought to Life". Travel+Leisure. 2018-04-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-20.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | IMDb · Kinopoisk |
| Normativ yoxlama | GND: 1102207764 · VIAF: 15146522481032392685 · WorldCat VIAF: 15146522481032392685 |
Nadir şah Əfşar və iki oğlu
**Nadir şahın qılıncı** — Əfşar imperiyasının hökmdarı Nadir şah Əfşarın (1736-1747) istifadə etdiyi qılınc.

Haqqında
--------

İranın Tehran şəhərində yerləşir. Nadir şahın qətlə yetirilməsindən təxminən 50 il sonra şahlıq etməyə başlayan Fətəli şah Qacar dövründə üzərinə yazılar yazılmış və bəzədilmişdir. Qılıncın qını briliantlarla bəzədilmişdir. Müasir tarixçi Maykl Eksvorti bildirir ki, "Nadir bir neçə dəfə özünü təsvir etmək üçün qılınc təsvirindən yararlanmışdır".

Fətəli şahın heç bir rəsmində qılınc görünməyir. Lakin Gülüstan sarayının Mərmər otağının divarında Fətəli şahın varisi Məhəmməd şah Qacarın at üstündə olarkən qılıncı taxtığını əks etdirən rəsm əsəri vardır.

Qılıncın və qınının arxa tərəfində bir neçə misra ilə birlikdə qəbzənin üstündə şahın və onun iki oğlunun şəkli əks olunub.

Həmçinin bax
------------

* Nadirin yürüşləri

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Axworthy, 2009

Mənbə
-----

* *Maykl Eksvorti.* The Sword of Persia: Nader Shah, from tribal warrior to conquering tyrant/ Figure 1. I. B. Tauris. 2009. səh. 180.
**Nəsrin Əta Ərbil** (1934, Ərbil mühafəzəsi, İraq Kürdüstanı) — ilk türkman şairəsi,[*mənbə göstərin*] Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2001).

Həyatı
------

Nəsrin Əta Ərbil 1934-cü ildə İraqın ən əski türkman şəhərlərindən biri olan Ərbildə doğulmuşdur. Yetişməsində atasının böyük rolu olmuşdur. Özünün qeyd etdiyi kimi, atasının "Sıcaq misraları arasında" böyümüş, onun zəngin kitabxanasından yararlanmışdır. Doğma türkman (Azərbaycan) dilindən başqa ərəb, ingilis, alman dillərini bilir.

60-cı illərdən başlayaraq İraq türkmanları arasında ən çox sevilən və məşhur şairlərdən biri olmuşdur. Bağdadda çıxan "Qardaşlıq" dərgisinin, demək olar ki, bütün saylarında onun şeirləri çap olunmuşdur.

Nəsrin Ərbil 2001-ci ildə Qəzənfər Paşayevin sayəsində Bakıya gəlmiş, Dünya Azərbaycanlılarının I Qurultayında iştirak etmişdir. Həmin ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

İstinadlar
----------

1. ↑  "İraq bizə iraq deyil" (Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin xüsusi kitabçası), "Bakı" nəşriyyatı, 2002. səh.30. ISBN 9952-24-003-1
2. ↑  Flora Xəlilzadə, "Ziyalı ömrü", Mədəniyyət.- 2010.- 2 iyul. S. 13. Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine — anl.az saytı
**Nikolas Löbel** (17 may 1986, Manhaym, Baden-Vürtemberq) — Almaniya Federativ Respublikası Bundestaqının xarici əlaqələr, eləcə də mədəniyyət və mətbuat komitələrinin üzvü, CDU/CSU (Xristian Demokratlar və Xristian Sosialistlər İttifaqı) fraksiyasından olan deputatı.

Həyatı
------

Nikolas Löbel 17 may 1986-cı ildə Almaniyanın Mannheimdə şəhərində anadan olub. 2006-cı ildə Mannheim Lessing-Gimnaziya Məktəbini bitirib. 2013-cü ilin mart ayına qədər Mannheim Universitetində hüquq təhsili alıb. 2013-cü ildən 2014-cü ilə qədər Berlindəki Steinbeis Universitetində biznes idarəçiliyi üzrə təhsil alıb. Həmin ali məktəbdə İncəsənət bakalavrını (B. A.) bitirib. 2012-ci ildən 2019-cu ilədək Hagen İdarəetmə İnstitutunda Hagen idarəetmə təhsillərini yarımçıq başa vurub. FernUniversität Hagen-in İqtisadiyyat fakültəsinin magistr təhsilini uğurla başa vurub.

Fəaliyyəti
----------

### Siyasi fəaliyyəti

Nikolas Löbel gənc yaşda siyasətə qoşulub.2012-ci ildə Almaniya Federativ Respublikasının 15-ci Federal Məclisinin üzvü seçilib. 2017-ci ildə federal seçkilərində rəqibini məğlub edərək, Bundestaqa millət vəkili seçilib.

### Siyasi mövqeyi

Siyasi prioritetləri nəsillərarası bərabərlik, rəqəmsallaşdırma, təhsil və təhlükəsizlikdir. Almaniyaya immiqrasiyanı daha yaxşı idarə etmək üçün immiqrasiya və inteqrasiya qanununun hazırlanmasının tərəfdarıdır. Xarici İşlər Komitəsinin tam üzvü və Alman Bundestaqının Mədəniyyət və Media Komitəsinin alternativ üzvüdür. Avropanın birləşmə prosesini dəstəkləyir.

Azərbaycan-Almaniya münasibətlərində rolu
-----------------------------------------

Nikolas Löbel Azərbaycana tez-tez səfər edir. Almaniya-Azərbaycan əlaqələrinin inkişafında fəal rol oynayan siyasi xadimdir. Yerli mətbuata müsahibəsində Almaniyanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü birmənalı olaraq dəstəklədiyini bildirib.

### Qarabağ münaqişəsi haqqında

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "Heç şübhəsiz ki, Dağlıq Qarabağ probleminin həlli istiqamətində hazırkı status-kvonun aradan qaldırılması zəruridir. Təbii ki, bu, beynəlxalq hüquq normaları, ərazi bütövlüyünün pozulmaması şərti ilə olmalıdır. Bu mənada biz ATƏT-in Minsk qrupunun fəaliyyətini dəstəkləyirik. Qarabağ Azərbaycana aiddir, Azərbaycanın tərkib hissəsidir. BMT-nin 4 hüquqi sənədi bu ərazilərin Azərbaycana aid olduğunu təsdiqləyir. Biz çox arzulayırıq ki, uzun zamandır davam edən bu münaqişə sona çatsın, Qafqazda sülh bərqərar olsun".
 | "|

İstinadlar
----------

1. 1 2  Stammdaten aller Abgeordneten des Deutschen Bundestages.
2. ↑  .
3. ↑  "Almaniya Bundestaqının deputatı: "Qarabağ Azərbaycana aiddir"". 2021-08-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-02-18.
**Məsumə Mustafa qızı Babayeva** — Azərbaycan aktrisası.

Həyatı
------

Məsumə Mustafa qızı Babayeva 23 sentyabr 1951-ci ildə anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsində təhsil alıb. Tələbə ikən Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında bəzi tamaşalarda uşaq rollarında çıxış edib. Hələ tələbə olmasına baxmayaraq, orada Leyla Bədirbəyli, Həsənağa Salayev, Hökümə Qurbanova, Hamlet Qurbanov kimi sənətkarlarla tərəf-müqabil olmuşdur. 1972-ci ildə institutu bitirdikdən sonra təyinatla Gənc Tamaşaçılar Teatrına göndərilib. Hazırda Gənc Tamaşaçılar Teatrının aktrisasıdır. Teatrda çalışdığı illər ərzində 100-ə yaxın müxtəlif obrazlar yaradıb. Onların arasında Aycan ("Aycan", Xanımana Əlibəyli), Qaraca qız ("Qaraca qız", Süleyman Sani Axundov), Kiçik Ramo ("Əlvida, Hindistan", Qeybulla Rəsulov), Sadıq ("Mənim nəğməkar bibim", Əkrəm Əylisli) və s. kimi bir çox rollar da var.

Aktrisa Azərbaycan Televiziyasında "Ürək rahatlıq sevmir" və "Deyin, Həyat haradadır?" kimi televiziya tamaşalarında modelyer və Həyat rollarına çəkilmişdir.

10 mart 2014-cü ildə "Fəxri Mədəniyyət İşçisi" döş nişanı ilə təltif edilmişdir. 10 mart 2016-cı ildə Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının "Sənətkar" medalı ilə təltif edilmişdir. 10 dekabr 2018-ci il tarixində "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.

Filmoqrafiya
------------

"Yolda" tamaşası  
Rahib Əliyev, Məmmədağa Dadaşov, Yusif Vəliyev, Məxfurə Yermakova, Məsumə Babayeva
1. Qovğalı kəndinin gecələri (film, 2008)
2. Günaydın, mələyim! (film, 2008)
3. Qocalar (film, 2008)
4. Xəyallar gündəliyi (2008)
5. Qaydasız döyüş (film, 2009)
6. İstanbul reysi (film, 2010)
7. Yaddaş (film, 2010)
8. Şəbəkə (film, 2011)
9. Ağabəyovlar (film, 2012-2014)
10. Ultionis
11. Muradına çatan Günəş
12. Bir ovuc torpaq (2013)
13. 2 ömür (film, 2016-2017) (bədii serial) (rol: Zemfira)
14. Laləli saray (serial, 2017)
15. Əqrəb mövsümü (teleserial, 2022)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Teatr günü aktyorlar müküfatlandırılıb". 2016-03-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-03-10.
2. ↑  *President.Az.* "Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı əməkdaşlarının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). President.az. 10.12.2018. 2019-12-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-10.

Mənbə
-----

* "Hər gecə ağlayıram" Arxivləşdirilib 2012-07-21 at the Wayback Machine
* Aktrisa Məsumə Babayeva: "Rəhmətə gedən nəvəm deyirdi ki, nənəm kimi aktrisa olacağam"
* "Qaçaq qocalar" tamaşası nümayiş olunub
**Saturn oğlunu yeyir və ya Saturn** ispan rəssam Fransisko Qoyyanın *Quinta del Sordo* adlandırılan evinin divarına bəzək məqsədi ilə çəkdiyi 14 tablodan biri. Digər tablolar ilə birlikdə 1819-1823-cü illərdə çəkilmişdir. Rəsmdə yunan tanrısı Kronun (Roma mifologiyasında Saturn ) övladlarından biri tərəfindən deviriləcəyindən qorxaraq övladlarını doğuşdan dərhal sonra yeyərək necə öldürdüyünü təsvir edir.

Rəsm
----

Qoyya oğullarından birini yeyərkən Saturnu təsvir edir. Uşağın başı və sol qolu yeyilmişdir. Tanrının uşağın sol qolunun başqa bir hissəsini dişlədiyi görülür. Açıq ağzına və gözlərin ağ rəngindəki fərqə görə bir növ dəlilik içərisindədir. Şəkildəki digər parlaq bölgələr uşağın ağ bədəni və ətrafındakı qırmızı qanla bədənin arxa tərəfində Saturn barmaqlarının birləşməsidir. 

Rəsmin mənasının bir çox təfsiri təklif edildi: gənclik və qocalıq arasındakı qarşıdurma, hər şeyi yeyən vaxt, tanrının qəzəbi, müharibələr və inqilablar zamanı sanki öz uşaqlarını yeyən İspaniyanın alleqoriyası. Yetkinlik yaşına qədər sağ qalan Qoyyanın yeganə övladı olan Xavier və ya bəlkə də sevgilisi, qulluqçu Leokadia Veiss ilə münasibətləri də rəsm üçün mümkün ilham mənbəyi kimi görülür. Qoyya rəsm üzərində hər hansı bir qeyd yazsa belə günümüzə belə bir qeyd çatmamışdır. Bundan əlavə rəssam xalqa nümayiş etdirilməsi nəzərdə tutulmayan bu rəsmin mənası üçün heç bir açıqlama verməyib.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  Morden and Pulimood in Farthing p.375
Adın deyilişi
**Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116**— 1996-cı ildə İsveçdəki uşağın valideynlərinə qeydiyyatı rədd edilmiş bir ad. Hadisə ABŞ və İngiltərə də daxil olmaqla bir çox ölkələrin kütləvi informasiya vasitələrində işıqlandırılmışdır.

Bu ilk bu tip hadisələrdən biri idi; daha sonra qeyri-adi adların qeyd edilməsindən imtina halı həm İsveçdə, həm də Rusiya daxil olmaqla dünyanın digər ölkələrində qeydə alındı.

Tarixi
------

Valideynlər, Elizabet Hallin və tanınmış təşəbbüskar Lasse Diding (özünü "kapitalist üzü olan bir kommunist" olaraq xarakterizə edirdi) 1991-ci ildə dünyay gəlmiş övladlarına İsveçdə geniş yayılmış Albin adı verdilər. Lakin onlar 1996-cı ilə qədər oğlanlarının adını qeydiyyatdan keçirməkdən imtina etdilər. Onlar bu imtinanı vətəndaşların şəxsi həyatına artan dövlət müdaxiləsinə və xüsusilə İsveç adları qanununa qarşı etiraz kimi izah etdilər. 1982-ci ildən bəri qüvvədə olan bu qanun uşaqlara qoyulmasına icazə verilən adları tənzimləyər və o illər daha da sərtləşmişdir.

Uşağın beş yaşı bitdikdən sonra, İsveçin cənub-qərbində yerləşən Halmstad şəhər məhkəməsi 1996-cı ilin may ayında valideynlərə uşağını adını qeydiyyatdan keçirməyi rədd etdiklər üçün 5000 kron (təxminən 550 avro) cərimə tətbiq etdi. Cavab olaraq valideyinlər uşağa 43 hərf və rəqəmdən ibarət bir ad qoymaq üçün icazə istədi - *Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116.* Onlar iddia edirdilər ki, bu ad hərflərin ekspressionizm formalı yığımından ibarət bir sənət əsəridir. Məhkəmə, bu adı "açıq-aşkar gülünc" adlandırmış və imtina verilmişdir.

Valideynlər Göteborq məhkəməsinə apelyasiya şikayəti etdilər. Onlar məhkəmədə bildirdilər ki, ada «patafiziki mənada» baxmaq gərək. Bununla onlar fransız Alfred Jarrinin əsərlərini və Patafizika kolleci təşkilatını nümunə kimi göstərirdilər. Apelyasiya məhkəməsi isə onların dəlillərini nəzərə almadı və Halmstad məhkəməsi tərəfindən verilən cərimə qərarını qüvvədə saxladı.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Baby named Metallica rocks Sweden" (ingilis). BBC News. 2007-04-04. 2012-07-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-26.
2. 1 2  "Laws Against Baby Names" (ingilis). New York Times. 2009-05-12. 2012-07-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-28.
3. 1 2 3  "No laughs for Swedes' name game" (ingilis). Reuters, Boston Globe. 1996-05-30. 2012-07-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-15.
4. ↑  *Александр Мешков, Сергей Беленя.* "Хочешь, я угадаю, как тебя зовут? БОЧ рВФ 260602!". Комсомольская правда. 2003-06-23. 2014-03-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-26.
**Çarlz P. Melvil** (*ing.* Charles P. Melville; 10 may 1951, London) — Britaniya akademiki. O, 2008-ci ildən Kembric Universitetində İran tarixi üzrə professordur, həmçinin Britaniya Farsşünaslıq İnstitutunun prezidentidir.

Həyatı
------

Çarlz P. Melvil 10 may 1951-ci ildə Birləşmiş Krallığın paytaxtı London şəhərində anadan olmuşdur. O, Vellinqton Kollecində təhsil almış, sonra Kembricdəki Pembrok Kollecində ərəb və fars dillərini öyrənmişdir. Melvil daha sonra London Şərq və Afrikaşünaslıq Məktəbində İslam tarixi üzrə magistr dərəcəsi və İranda tarixi seysmiklik üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsi almışdır. O, London İmperial Kollecində (1974–1982) və Kembric Universitetində şərqşünaslıq üzrə köməkçi professor olmuşdur. 2008-ci ildən İran tarixi üzrə professordur. Melvil "*The Cambridge History of Iran*" (VII cild) və "*History of Literature of Iran*" kitablarının redaktorlarından biri olmuşdur.

Melvil akademik yoldaşı, doktor Firuzə Abdullayeva ilə evlidir. Cütlüyün Cozefina və Şarlotta adlı iki qızı var.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  Melville, C. P. // Czech National Authority Database.
3. ↑  "Professor Charles Melville". 12 yanvar 2018. 2017-07-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-03-12.
4. ↑  "Prof. Charles Melville". University of Cambridge. 2017-07-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 mart 2022 6.
5. ↑  "CAMBRIDGE HISTORY OF IRAN". 2020-02-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 mart 2022.
6. ↑  "Archived copy". 12 fevral 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 mart 2022.
**Ainur** (kvenya: *Ainur*, yəni "müqəddəslər"; tək halda **Ainu**) - C. R. R. Tolkinin legendariumunda, Eä və Ardanın yaradılmasından əvvəl Eru İlúvatarın yaratdığı ilk varlıqlar. 

Onlar fiziki forma almağa qadir olan cisimsiz ruhlar idi. 
Qüvvət baxımından, Ainular İlúvatardan sonra ikincidirlər. Onların hər birinə İlúvatarın planının yalnız bir hissəsi məlumdur amma hər şey heç birinə məlum deyil. Ainular əbədi olaraq Eru ilə birlikdə Eädan kənar Zamansızlığ Qəsrində olurlar. Əvvəlcə onunla tək danışırdılar və ifa edirdilər. Sonra Erunun istəyi ilə onların səsi birləşərək Ainur Musiqisində səsləndi, bu Musiqidən kainatın boşluğunda böyük bir xəyal əmələ gəldi, parlayan kürə. İlúvatar Aynur Musiqisini görünən etdi, bu xəyala həyat verdi və beləliklə Eä əmələ gəldi - Varlıq Dünyası. 

Ainuların bir hissəsi Eäya daxil olmağı arzuladı və İluvatarın gələcək övladları üçün Ardanın formalaşdırmasını öz öhdəliklərinə götürdülər. Bu Ainuları elflər Valar və ya Ünsürlər adlandırırdı, insanlar isə onları tanrılar hesab edirdilər. Ainurun çoxu İluvatarla qaldı.

> Və İlúvatar ya belə qərar verdi, ya bu qaçılmaz idi, amma o vaxtdan bəri onların qüdrəti dünyada qalmalı idi və onun hüdudları ilə məhdudlaşmalı idi, dünyanın ömrü bitənə qədər orada əbədi qalmağa təyin edilmişdirlər. Bu Ainular Dünyanın canı oldu, o da onların həyatı oldu. Buna görə də onları Valar yəni Dünyanın Gücləri adlandırırdılar.
> 
> 

  

Qüdrəti və biliyi az olan Ainular Maiar adlanırlar. Valar və Maiar Ardada çoxlu gözəllik yaratdılar. Amma ən güclü Ainulardan biri olan Melkor, Valar və İluvatara qarşı üsyan etdi və bu, müharibəyə səbəb oldu. Dünyanın sonunda Valar Ainurun qalan hissəsi ilə Zamansızlıq Qəsrində qovuşacaq və İlúvatar övladları ilə birlikdə ikinci Ainur Musiqisini ifa edəcəklər.

Ədəbiyyat
---------

*Tolkin, C. R. R.* "Silmarillion". Allen & Unwin. 1977. ISBN 0-04-823139-8.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Silmarillion*, "Ainulindale"
2. ↑  *Silmarillion*, "Valakventa"
**Prilep** (mak. Прилеп, translit. Prilep) — Şimali Makedoniya Respublikasının cənubunda şəhər və eyniadlı bələdiyyənin inzibati mərkəzi. Şəhər ölkənin böyük şəhərlərindən olan Monastırın yaxınlığında yerləşir.

Coğrafiyası
-----------

Makedoniyanın cənubunda yerləşən Prilep, ölkənin inzibati ərazi bölügüsündə Pelagonya bölgəsi sərhədlərinə daxildir.

Tarixi
------

Prilep, antiq Styberra şəhərinin qalıqları üzərində qurulub. Qurulmasından sonra şəhər Roma İmperiyası dövründə inkişaf etmişdir. 268-ci ildə Qotlar tərəfindən demək olar ki, məhv edilmiş, işğaldan sonra şəhərin yalnız kiçik bir hissəsi qalmışdır.

### Osmanlı imperiyası

Şəhər, XIV əsrdə (1385-1395) ətrafındakı yaşayış məntəqələri ilə Osmanlı İmperiyası ərazisinə daxil edilmişdir. Bu dövrdən XX əsrin əvvəllərinə (1912-1913) qədər Osmanlı inzibati ərazisinə aid olmuşdur.

Keçmiş Osmanlı şəhərlərindəndir. Rumeli Türklərin sıx yaşadığı yerlərdən biri idi. Türkiyə Respublikasının qurulduğundan etibarən bölgədəki Türk əhalinin ciddi bir hissəsi Anadoluya xüsusilə Egey Dənizi bölgəsinə köç etmişdir.

### Yuqoslaviya krallığı

Osmanlı İmperiyasından sonrakı dövrdə kiçikli-böyüklü bir çox müharibələrdən sonra Prilepenin də yer aldığı region, Serb, Xorvat və Sloven Krallığı tərkibinə daxil olmuşdur. Krallıq sonrasında Yuqoslaviya Krallığı olaraq 1943-cü ilə qədər mövcud olmuşdur.

### YSFR

1943-cü ildə Yuqoslaviya Krallığının süqutundan sonra, yerinə Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası yaradılmışdır. Bu dövrdə də Prilep, bu inzibati quruluşda yer almışdır.

### Şimali Makedoniya

1991-ci ildə Şimali Makedoniyanın Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikasından ayrılaraq müstəqilliyini elan etməsilə Prilep, müstəqil Şimali Makedoniya Respublikası şəhəri olmuşdur.

Əhali
-----

2002-ci il siyahıya almasına görə Pirlepe Bələdiyyəsinin ümumi əhalisi 76.768 nəfərdir. Bu əhalinin etnik bölgüsü bu şəkildədir: Makedon 70.878, rumınlar 4.433, türklər 917 nəfər.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Prilep*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

1. Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine
**Rüdiger Hauffe** 6 may 1956-cı ildə anadan olub. O, idmançı kimi aktiv avarçəkmə karyerasına 1971-ci ildə "Maqdeburq" İdman Klubunda başlayıb. 3 il sonra gənclər arasında dünya çempionu olub. 1979-cu ildə idmançı karyerasını bitirib və məşqçilik fəaliyyətinə start verib. O, Almaniyanın müxtəlif klublarının baş məşqçisi kimi, yığma komandaya layiqli idmançılar hazırlayıb. Yetirmələrindən biri - Manuela Lutze 1988-ci il Seul Yay Olimpiya Oyunlarının və dünya çempionatının mükafatçısı olub. Bir neçə yetirməsi isə gənclər arasında dünya çempionatlarında fərqlənib.

2006-cı il avqustun 10-da Hauffe İranın akademik avarçəkmə üzrə milli komandasına baş məşqçi təyin olunub. 1 may 2007-ci ildə isə o, fəaliyyətini İranın kişilərdən ibarət akademik avarçəkmə yığmasının məşqçisi kimi davam etdirib.

2008-ci ildə akademik avarçəkmə üzrə Azərbaycan milli komandasına baş məşqçi təyin olunub.

1996-cı ildə Almaniya Akademik Avarçəkmə Federasiyasının mükafatına layiq görülüb.

İngilis və rus dillərini də bilir.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***İdmançı** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Rüfət Sabir oğlu Mehdiyev** (7 iyul 1969, Bakı – 1 fevral 2011, Bakı) — müğənni və aktyor.

Həyatı
------

Rüfət Mehdiyev 7 iyul 1969-cu ildə Bakıda anadan olub.

1976-1986-cı illərdə 26 Bakı Komissarı adına Mədəniyyət sarayının piano sinfində təhsil alıb.

1986-1992-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin geoloji coğrafiya fakültəsində təhsil alıb

1989-cu ildən musiqi ilə məşğul olub.

1992-ci ildən müğənnilik edib.

Space Televiziyasında hazırlanmış "Qış nağılı" (2002) və "Baharın nağılı" (2008) film-verilişlərində çəkilib.

1 fevral 2011-ci il tarixində insultdan dünyasını dəyişib. Nizami rayon qəbiristanlığında dəfn edilib.

Filmoqrafiya
------------

1. Qış nağılı. I film (film, 2002)
2. "Moskva-Bakı" qatarı (film, 2005)
3. Dünən qəfildən gəldi (film, 2009)

İstinadlar
----------

1. ↑  Rüfət Mehdiyev[*ölü keçid*]
2. ↑  "Mehdiyev Rüfət". 2011-11-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-01.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan musiqisi
* "Badi Kubə" qrupu
**«Şant»** (*erm.* «Շանթ») — Ermənistan özəl telekanalı. Telekanal Artur Yezekyan tərəfindən 1994-cü ildə Gümrü şəhərində təsis edilmişdir. Növbəti il Armen Minas qurucu heyətə qoşulmuşdur. Telekanal Ermənistan və Dağlıq Qarabağ Respublikasında tam şəkildə yayımlanır, ancaq süni peyk vasitəsilə xarici ölkələrdə də yayımlanır.

«Şant» telekanalı 2008-ci ilin dekabr ayında süni peyk vasitəsilə yayım etməyə başlamışdır. Telekanalda məlumatlandırıcı, satirik, idman, musiqi və siyasi verilişlər yayımlanır. «Şant» hal-hazırda Ermənistanın ən çox izlənən telekanallarından biridir.

Tarixi
------

«Şant» telekanalı 21 iyun 1994-cü ildə Şirak mərzində xəbər xidməti olaraq yayıma başlamışdır. Telekanal 1995-ci ilin may ayında gündə 6 saatlıq yayıma başlamışdır. Həmin ilin telekanlın rəsmi həftəlif qəzeti təsis edilmişdir. 1998-ci ildə telekanalın rəsmi radiostansiyası – «Radio Şant» təsis edilmişdir. 2001-ci ildə «Şant» baş qərargahını Gümrü şəhərindən İrəvan şəhərinə köçürmüşdür. Telekanal 2007-ci ildə ABŞ-də yayımlanmağa başlamışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Նախորդ շաբաթվա ընթացքում Հայաստանում առավելագույնը դիտված 10 հեռուստաալիքները (գրաֆիկներ)" (erməni). tert.am. 13 fevral 2013. 15 fevral 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 yanvar 2019.

Xarici keçidlər
---------------

shanttv.com — «Şant» telekanalının rəsmi saytı
**Əbdülhəmid Əfəndizadə** — Qafqaz müsəlmanlarının IV Müftisi.

Müfti Əbdülhəmid Əfəndizadə 1812-ci il aprel ayının 15-də Şamaxıda anadan olub. 10 yaşında təhsilə başlayan Əbdülhəmid məktəbi bitirdikdən sonra (17 yaşında) əmisi Hacı Əli Əfəndizadənin dərs dediyi Şamaxı mədrəsəsinə daxil olub və burada Şərq dillərinə yiyələnib.

Mədrəsə təhsilini bitirdikdən sonra əmisi ilə bir yerdə işləməyə başlayan Ə.Əfəndizadə maarif sahəsində gedikcə şöhrət qazanır. Əmisinin məsləhəti ilə o, 1849-cu il fevralın 22-də dövlət məktəbinə işə götürülür və şəriət müəllimi vəzifəsini icra edir.

Ə.Əfəndizadə məkdəbdə işlədiyi zaman Azərbaycan, fars və ərəb dilərindən əlavə, fransız dilinin incəliklərini də şagirdlərə öyrədə bilib. Sonralar onun işlədiyi dövlət məktəbi müəyyən səbəblərə görə bağlanır. Ə.Əfəndizadə 1860-ci ilin əvvəlində Məkkənin ziyarət edib hacı titulunu qazanır. 1864-cü il yanvarın 16-da Şamaxı Ruhani İdarəsinə sədr və qazi təyin edilir. O, fəaliyyətinə görə carişinlik tərəfindən brilyant qaşlı üzüklə mükafatlandırılıb.

Müfti Ə.Əfəndizadə 1872-ci il dekabrın əvvəllərində Qafqaz (Zaqafqaziya) Sünni Əhli İdarəsinin sədri vəzifəsinə təyin olunduğundan Tiflisə köçür.

O, 1880-ci il dekabr ayının 10-da Tiflisdə vəfat edib.

| ⛭Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi |
| --- |
| Şeyxülislamlar | Məhəmmədəli Hüseynzadə • Fazil İrəvani • Əhməd Hüseynzadə • Mirzə Həsən Tahirzadə • Əbdüssəlam Axundzadə • Məhəmməd Mövlazadə • Məhəmmədəli Pişnamazzadə • Ağa Əlizadə • Mirmöhsün Həkimzadə • Əliağa Süleymanzadə • Mirqəzənfər İbrahimov • Allahşükür Paşazadə |  |
| Müftilər | Tacuddin Mustafin • Osman Əfəndi Vəlizadə • Məhəmməd Müftizadə • Əbdülhəmid Əfəndizadə • Mirzə Hüseyn Qayıbzadə • İbrahim Əfəndizadə • Əsədulla Dibirov • Şərif Vəlizadə • Əhməd Bozgəziyev • İsmayıl Əhmədov • Salman Musayev |
| Digər | Şeyxülislam ordeni • Bakı İslam Universiteti • "Haqqın nuru" qəzeti • Təzəpir məscidi |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Cek (dəqiqləşdirmə).

**Cek Kardif** — britaniyalı kinorejissor və operator

Cek Kardif 1914-cü il sentyabrın 18-də İngiltərənin Norfolk qraflığının Qreyt Yarmut şəhərində anadan olub. O, 1937-ci ildə Böyük Britaniyanın ilk tam rəngli filmi sayılan "Səhərin qanadları"nın çəkilişində iştirak edib. İkinci Dünya müharibəsi zamanı Kardiff ticarət gəmilərini müşayiət edən hərbi konvoyla bir yerdə Atlantik okeanını iki dəfə qət edib. Onun çəkdiyi material əsasında "Qərbə yaxınlaşmaq üzrə" sənədli filmi yaradılıb.

Kardif operator kimi 70-dən çox film çəkib. Onların arasında "Oğlaq işarəsi altında" (1949-cu il, rejissor Alfred Hiçkok), "Vikinqlər", "Nildə ölüm", "Afrika kraliçası", "Dağıdıcı Konan", "Anna Frankın gündəliyi", "Rembo-2" filmləri var.

Onun rejissor kimi çəkdiyi 15 film arasında isə ən məşhuru "Oğullar və aşnalar" sayılır. Devid Qerbert Lourensin kitabı əsasında çəkilən bu film ekranlara 1960-cı ildə çıxıb.

Kardif yardıcılığı ərzində iki dəfə "Oskar" mükafatı alıb. O, Hollivud tarixinə "Oskar"ın sahibi olan ilk operator kimi düşüb. Ona operator kimi 1948-ci ildə "Qara nərgiz" filminə görə bu mükafatı təqdim ediblər. Ümumilikdə isə Cek Kardiff 5 dəfə, o cümlədən rejissor kimi, "Oskar" mükafatı nominantı olub.

Merilin Monronun "dünyanın ən yaxşısı" adlandırdığı məşhur britaniyalı kinorejissor və operator Cek Kardif 94 yaşında vəfat edib. O, Kembricşir qraflığındakı malikanəsində dünyasını dəyişib.

Mənbə
-----

* Məşhur rejissor və operator Cek Kardiff vəfat edib[*ölü keçid*]

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Rejissor** haqqında olan bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**İsmayıl YK** və ya **İsmayıl Yurdsevən** (5 iyul 1978, Hamm, Şimali Reyn-Vestfaliya) — türk musiqi artisti, musiqiçi, mahnı mətni müəllifi, bəstəkar, tərtibatçı.

Həyatı
------

2004-cü ildə Avropa Musiqi Etiketi çıxardığı Şappur Şuppur adlı ilk solo albomu ilə Daxildə və Xaricdə rəğbətlə qarşılanmış, ard-arda çıxardığı solo albomlar ilə satış rekordları qırmış və musiqi siyahılarında müvəffəqiyyət qazanmışdır. Albomlarının satış rekordları qırmasının səbəbi universitetlərdə dissertasiya mövzusu belə olub.

Etdiyi musiqili işlərin vahid bir tərzə olunmasını "Yanlış və yetərsiz" olduğu əsası ilə rədd edib Sərbəst Türk Musiqisi, Sərbəst İş və ya YK tərzi anlayışları adlandırmışdır.

İsmayıl Yurdsevən Qardaşlarının Musiqi qrupunun ən kiçik solistidir. 1968-ci ildə Sivasdan Almaniyaya zavod işçisi olaraq köç edən Əli Rüfət və xanımı Zərifə Yurdsevən cütünün musiqiylə məşğul olan beş uşağından ən kiçiyi olan İsmayıl YK, 5 İyul 1978-ci ildə səhər 05.00-da Almaniyanın hamm şəhərində dünyaya gəlmişdir. Qardaşlarının hamısı musiqiylə məşğul olduğuna görə oyuncaqlarla oynamaq əvəzinə, musiqi enstürmanlarıyla oynamaq onu daha çox xoşbəxt edirdi. 5 yaşında Bağlama, qitara, çalmaya başlayan İsmayıl YK, 7 yaşında qardaşı ilə birlikdə səhnələrə çıxmağa başlamışdır. Məktəbdə, səhnədə hər yerdə istədiyi kimi davranır mahnılar deyərdi. İsmayıl Yurdsevən Qardaşlar olaraq 1985 və 1987 illərində 2 həvəskar albom çıxarmışlar. Həvəskar olmalarına baxmayaraq, albomları və mahnılarda Soundlar ilə olduqca diqqət çəkmiş, 1988 ildə bir ilki reallaşdıraraq alman ZDF televiziyasında Nachbarn in Europa adlı proqrama dəvət edilərək xaricdə əcnəbi bir televiziya proqramına dəvət edilən İsmayıl YK da yer aldığı ilk Türk Qrup olma uğurunu qazanmışdır. Musiqiyə kiçik yaşlarda addım atan İsmayıl YK, 13 yaşında tam olaraq səhnə həyatına başlamış və 1995-ci ildə isə peşəkar musiqi karyerasına addım atmışdır. Lisey məzunu olduqdan sonra isə özünü tamamilə musiqiyə verir. İsmayıl YK dünyada istifadə edilən mühüm alətləri çalır. Həmçinin kinostudiyasında qardaşı ilə bərabər Musiqi Tərtibatçısı və Musiqi Rejissorluğu aparmaqla yanaşı, eyni zamanda Söz və Musiqi dramaturgiya da edir. Alişan, Səda Sayan, kibariye, əbru Yaşar kimi sənətkarlara bir çox musiqi vermiş, disklərində musiqi tərtibatçısı və musiqi Rejissorluğu etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Freebase Data Dumps. Google.