**Danilo Kırıloviç Zabolotnı** (*ukr.* Дани́ло Кири́лович Заболо́тний; 16 (28) dekabr 1866 – 15 dekabr 1929, Kiyev) — ukraynalı epidemioloq və dünyada ilk epidemiologiya tədqiqat şöbəsinin yaradıcısı, Faktiki Dövlət müşaviri (1915). Ümumukrayna Elmlər Akademiyasının prezidenti (1928-1929), Ümumukrayna Elmlər Akademiyasının akademiki (1922), Belarus Elmlər Akademiyasının akademiki (1928), SSRİ Elmlər Akademiyasının akademiki (1929). 1927-ci ildə o, öz sahəsində ilk işlərdən biri olan Epidemiologiyanın əsaslarını nəşr etdirib.

Həyatı
------

O, Podilsk quberniyasının Çobotarka (indiki Zabolotne) kəndində kəndli ailəsində anadan olub: atası əkinçi, anası kənd mirzəsinin qızı idi. 1877-ci ildə atasının ölümündən sonra Danilo Rostov-na-Donuda əmisinin evinə köçür və burada Naxçıvan-on-Dondan gimnaziyasında oxuyur. 1880-ci ildə Danilo başqa bir əmisi V. M. Sauliakın yanına Odessaya köçür və burada Rişelye gimnaziyasına daxil olur.

1885-ci ildə Danilo Odessada Novorossiysk Universitetinin (indiki İ. İ. Meçnikov adına Odessa Milli Universiteti) fizika-riyaziyyat fakültəsinin təbiətşünaslıq fakültəsinə daxil olur, 1889-cu ildə tələbə yürüşündə iştirak etdiyinə görə oradan qovulur və həbs edilir. Daha sonra səhhəti ilə əlaqədar evə buraxılır.

1889-1891-ci illərdə Odessa Bakterioloji Stansiyasında direktor Yakiv Bardaxın köməkçisi işləyib. Bu müddət ərzində o, "Pleiades" ədəbi cəmiyyətinin üzvü idi.

1891-ci ildə bir neçə professorun dəstəyi ilə Zabolotnıya universitetdə magistratura pilləsi üzrə dövlət imtahanlarında ekster tələbə kimi iştirak etməyə icazə verildi. Bundan sonra Kiyevin Müqəddəs Volodimir Universitetinin tibb fakültəsində təhsilinə davam edir. Məzun olduqdan sonra işləmək üçün Kamenets-Podolskiyə köçür. Elə həmin il Ludmila Vladyslavivna Radetska ilə evlənir, bal ayı üçün doğma şəhəri Çobotarkaya gedir.

1894-1895-ci illərdə Podilsk quberniyasında vəba və difteriya epidemiyalarına qarşı mübarizədə iştirak edir. 1895-1897-ci illərdə Kiyev Rayon Hərbi Hospitalının həkimi, yoluxucu xəstəliklər şöbəsinin müdiri olub. 1898-ci ildə İlya Meçnikovun dəvəti ilə Parisdə Paster İnstitutunda işləmiş və Fransanın "Fəxri legion" ordeni ilə təltif edilmişdir. 

1897-ci ildə professor Volodimir Vısokoviçlə birlikdə Hindistanda, 1898-ci ildə Daxili Monqolustanda taun epidemiyasının tədqiqi və aradan qaldırılmasında, ağır pnevmonik taun epidemiyasının aradan qaldırılmasında iştirak etmişdir.

1898–1919-cu illərdə Sankt-Peterburq Qadın Tibb İnstitutunun tibbi bakteriologiya kafedrasının müdiri olmuş, Rusiya imperiyasında ilk müstəqil tibbi mikrobiologiya kafedrasını yaratmışdır. 1919-1923-cü illərdə Odessa Tibb İnstitutunun rektoru olub. 1920-ci ildə Odessa Tibb İnstitutunda dünyada ilk epidemiologiya kafedrasını təşkil edib.

1923-cü ildə Zabolotnı SSRİ Elmlər Akademiyasının institutlar sisteminə təyinat alır, 1926-cı ildən akademiyanın həqiqi üzvü olur.

1928-ci ildə Kiyevə köçür. 1928-1929-cu illərdə Kırıloviç Ukrayna Elmlər Akademiyasının (indiki Ukrayna Milli Elmlər Akademiyası) prezidenti olur və burada Mikrobiologiya və Epidemiologiya İnstitutunu (daha sonra Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının D.K.Zabolotnı adına Mikrobiologiya və Virusologiya İnstitutu) təsis edir.

Danilo Zabolotnı 1929-cu il dekabrın 15-də vəfat edib. Onun son sözləri belə olub:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "Əziz övladlarım, elmi və həqiqəti sevin". | "|

Danilo Zabolotnı doğulduğu Çobotartsı kəndində (indiki Zabolotne kəndi) həyat yoldaşı Lyudmila Radetskanın yanında dəfn edilib.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Заболотный Даниил Кириллович (rus.). / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
2. ↑  Діячі науки і культури України : нариси життя та діяльності. Київ: Книги - ХХ. 2007. 158. ISBN 978-966-8653-95-7.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus · Prabook · Müasir Ukrayna |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| GND: 118884425 · ISNI: 0000000055373665 · LCCN: n81147336 · NKC: nlk20000085433 · NUKAT: n2006096205 · VIAF: 21015563 · WorldCat VIAF: 21015563 |

 |