**Şəbnəm Həsənli-Qəribova** — Azərbaycanlı gənc alim, Filologiya üzrə  elmlər doktoru, dosent[*mənbə göstərin*]

Həyatı
------

Filologiya elmləri doktoru Şəbnəm Rasim qızı Həsənli-Qəribova 1987-ci ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 2004-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinə qəbul olmuşdur. Birinci kurs tələbəsi ikən AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu Bakı dilçilik məktəbinin keçirdiyi "Gənc dilçilərin müsabiqəsi"ndə "Türk dünyasının ilk ensiklopediyası" adlı məruzə ilə çıxış edərək birinci dərəcəli Fəxri diploma layiq görülmüşdür. 2008-ci ildə Türk dili və ədəbiyyatı ixtisasının bakalavr pilləsini Mirzə Kazımbəy adına təqaüdlə bitirmişdir. 2008–2010-cu illərdə BDU Şərqşünaslıq fakültəsində Türk dili ixtisası üzrə magistr təhsili almış və fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Magistr dövründə Bakı Dövlət Universitetində 90 illiyinə həsr olunmuş "50+50" qrant layihəsinin qalibi olmuş və 2 il müddətinə bu layihəni həyata keçirmişdir. 2009-cu ildə "M. Kaşğarinin Divanü-luğat-it-türk" əsərində feilin zamanları" mövzusunda məruzəsi ilə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən keçirilən "Ən yaxşı tələbə elmi-tədqiqat işi" müsabiqəsinin qalibi olmuşdur. 2009-cu ildən AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda elmi fəaliyyətə başlamış, laborant, baş laborant, kiçik elmi işçi, elmi işçi, böyük elmi işçi, aparıcı elmi işçi vəzifələrində çalışmışdır. 2010–2012-ci illərdə BDU Şərqşünaslıq fakültəsində pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 2011–2014-cü illərdə AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda fəlsəfə doktoru pilləsi üzrə doktoranturada təhsili almış, "XI-XII əsrlər türk dillərinin etnoqrafik leksikası" mövzusunda müdafiə edərək filologiya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 2017-ci ildə gənc alim kimi uğurlu fəaliyyətinə görə Azərbaycan Gənc alimlərinin I Qurultayına nümayəndə olaraq seçilmişdir. 2018-ci ildə AAK-ın qərarı ilə Türk dilləri ixtisası üzrə dosentlik elmi adına layiq görülmüşdür. 2019-cu ildə AMEA Rəyasət Heyətində keçirilən "Gənc qadınlar elmdə" müsabiqəsində göstərdiyi elmi fəaliyyətə görə ikinci yerə layiq görülmüş və Fəxri diplom ilə təltif olunmuşdur.. 2019–2021-ci illərdə AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun "Dilçilik araşdırmaları" elmi jurnalının məsul redaktoru olmuşdur. 2017-ci ildən AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu Türk dilləri şöbəsinin elmlər doktorluğu üzrə dissertantı olmuşdur. 2022-ci ildə "XIII-XVI əsrlər Türk dillərində elmi üslubu" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş, 2023-cü ildə Türk dilləri ixtisası üzrə filologiya elmlər doktoru elmi dərəcəsi almışdır. Dilçiliyin müxtəlif sahələrinə, xüsusilə, türkologiya, türk dillərinin tarixi-müqayisəli tədqiqi, leksikologiya, dil tarixi, dil nəzəriyyəsi və dil əlaqələri ilə bağlı 6 monoqrafiyanın, 6 lüğətin, 3 kitabın, 140-a yaxın məqalənin müəllifidir. Tədqiqatlarında XI–XII əsrlər türk dillərinin etnoqrafik leksikası, orta əsrlərdə elmi üslubun formalaşması, türk dillərində söz yaradıcılığı prosesi, müasir türk dillərinin leksik-qrammatik xüsusiyyətləri araşdırılmışdır. O, Türkiyə, Qazaxıstan, İtaliya, Almaniya, Rumıniya, Əfqanıstan, Polşa və s. ölkələrdə beynəlxalq konfranslarda iştirak etmişdir.

Əsərləri
--------

* 1. "XI-XII əsrlər türk dillərinin etnoqrafik leksikası", Bakı, Avropa, 2015, 328 səh.
* 2. "Oğuz qrupu türk dillərində isimlərdə söz yaradıcılığı", Bakı, Avropa, 2017 190 səh.
* 3. "Azərbaycan xalq cümhuriyyəti və milli ədəbi dilin inkişafı tarixi" (1918–2018), həmmüəllif, Bakı, Avropa, 2018, 488 səh.
* 4. "Türk dillərin elmi üslubun tarixi qaynaqları" , Bakı, Elm, 2019, 200 səh.
* 5. "Orta esrler türk dillerinde elmi üslubun inkişafı", Türkiye, Akçağ yayınları,2021,218 səh.
* 6. "Türk dillərində elmi üslubun leksik-qrammatik xüsusiyyətləri", Bakı, Elm,2022, 270 səh.
* 7. "Ulduzlar sönmür, şəhidlər ölmür", Bakı, Nurlan, 2009, 200 səh.
* 8. "Ömrün zirvəsində", Bakı, Savad, 2021, 408 səh.
* 9. "Elmin zirvələrində" , Bakı, Avropa, 2016, 176 səh.
* 10. "Biobiblioqrafik göstərici", Bakı, Elm, 2020, 156 səh.
* 11. "XI-XII əsrlər türk etnoqrafizmlərinin izahlı lüğəti", Bakı, Xəzər, 2015, 282 səh.
* 12. "Azərbaycan dilində şəxs adlarının izahlı lüğəti" (həmmüəllif), Bakı, Elm, 2016, 232 səh.
* 13. "İzahlı yeni terminlər lüğəti" II cild. (həmmüəllif), Bakı, Elm, 2018, 240 səh.
* 14. "İzahlı dilçilik terminləri lüğəti", (həmmüəllif), Bakı, Elm, 2019, 1198 səh.
* 15. "Azərbaycanca-türkcə izahlı dilçilik terminləri lüğəti"nin (həmmüəllif), Bakı, Elm, 2020, 416 səh .

İstinadlar
----------

1. ↑  "Gənc alim:"Məni elmə şəhid dayımın kitab üzərindəki qeydləri gətirdi" - MÜSAHİBƏ". azedu.az. 15 May 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 may 2023.
2. ↑  ""Gənc qadınlar elmdə" müsabiqəsinin nəticələri açıqlanıb". 27 mart 2019. Archived from the original on 12 May 2023. İstifadə tarixi: 12 may 2023.
3. ↑  *AZƏRBAYCAM MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASININ XƏBƏRLƏRİ, Humanitar elmlər seriyası.* "XIV-XVI ƏSRLƏR TÜRK DİLLƏRİNDƏ TƏBABƏT LEKSİKASI" (PDF). 2018. Archived from the original on 21 January 2021. İstifadə tarixi: 12 may 2023.
4. ↑  *Şəbnəm Həsənli-Qəribova.* XI-XII ƏSRLƏR TÜRK DİLLƏRİNİN ETNOQRAFİK LEKSİKASI. Bakı: Avropa. 2015. səh. 328 səh. 12 May 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 May 2023.
5. ↑  *Şəbnəm Həsənli-Qəribova.* OĞUZ QRUPU TÜRK DİLLƏRİNDƏ İSİMLƏRDƏ SÖZ YARADICILIĞI. Bakı. 2017. səh. 190 səh.
6. ↑  *Şəbnəm Həsənli-Qəribova.* Türk dillərində elmi üslubun inkişafının tarixi qaynaqları. Bakı: Elm. 2019. səh. 200 səh.
7. ↑  *ŞƏBNƏM HƏSƏNLİ-QƏRİBOVA.* XI-XII ƏSRLƏR TÜRK DİLLƏRİNDƏ İŞLƏNƏN ETNOQRAFİZMLƏRİN İZAHLI LÜĞƏTİ Bakı -2015. Bakı: Elm. 2015. səh. 286. 12 May 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 May 2023.
8. ↑  ""İzahlı dilçilik terminləri lüğəti" işıq üzü görüb". old.xalqqazeti.com. Archived from the original on 12 May 2023. İstifadə tarixi: 12 may 2023.