recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: Bayramov.

**İsabala Bayramov** (tam adı: *İsabala Əli oğlu Bayramov*; 1 sentyabr 1967, Hallavar, Böyük Qarakilsə rayonu, Ermənistan SSR, SSRİ – 20 yanvar 1990, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Qanlı Yanvar şəhidi.

Həyatı
------

1967-ci il sentyabrın 1-də Ermənistan SSR Quqark rayonunun Hallavar kəndində anadan olub. Hərbi xidmətdən sonra bir müddət Komi MSSR-də praporşik işləyib. 1988-ci ilin 7 dekabrında baş vermiş zəlzələ zamanı evləri dağıldığından, həmçinin azərbaycanlıların kütləvi şəkildə Ermənistandan qovulması səbəbindən ailəsi doğma yurd-yuvasından didərgin düşmüş və Bakıya köçmüşdur. Bu səbəbdən də, İsabala hərbi xidmətini bitirdikdən sonra Bakıya gəlmiş, ailə üzvləri ilə birlikdə Xutor ərazisində məskunlaşmışdır.
Bakıya gəldikdən sonra müxtəlif yerlərdə günəmuzd (Maştağa bağlarında fəhlə, təsərrüfat hesablı emalatxanada işçi, BTTİ-də elektrik montyoru ) çalışmışdır.

Ailəli idi. Həlak olduqda oğlu Sahil, ölümündən sonra isə daha 1 qızı Sahilə yadigar qalmışdır.

Qanlı Yanvar faciəsi
--------------------

Yanvarın 19-da əmisi oğlu Bayramov Mübarizlə XI Qızıl Ordu meydanına gediblər. Təxminən 00.30 radələrində dinc əhaliyə silah atılan vaxt İsabala yaralanmış, onu Semaşko xəstəxanasına gətirənəcən yolda aldığı xəsarətdən vəfat etmişdir.

Güllə baş nahiyəsindən dəymiş, kəllə sümüyünü zədələmişdir.

Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.

Ünvan
-----

Bakı, K. Marks prospekti, ev 21.

Həmçinin bax
------------

* "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adı alanların siyahısı
* Azərbaycan Respublikasının Azadlıq uğrunda mübarizlərinin siyahısı
* Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunanlar

İstinadlar
----------

1. ↑  ""20 Yanvar Şəhidi" fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 17 yanvar 2000-ci il tarixli 259 saylı **Fərmanı**". 2022-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-07-17.
2. ↑  "Şəhidlər" (PDF). 2022-10-05 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2022-10-05.
3. ↑  "20 Yanvar faciəsi və rabitəçilər". 2022-12-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-12-17.
4. ↑  "Qara Yanvar şəhidləri" (PDF). 2015-07-17 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2015-07-17.
**Müqəddəs Anna qalası** —  abidə Rostov vilayəti Staroçerkassk şəhəri ərazisində yerləşir. Üstəlik Staroçerkassk muzey-qoruq komplesinin filialını təşkil edir. Rusiya imperiyasına məxsus olan XVIII əsrə əsas istinadgah məntəqələrindən biri.

Tarixi
------

Müqəddəs Anna qalası qalasının inşasına 1730-cı ildə başlanılmışdır. Bu qala növbəsi ildə tam hazır vəziyyətə gətirilmişdir. Qalanının tikintisi Rusiya imperatriçası Anna İoannovnanın əmri ilə həyata keçirilmişdir. Qəsrin tikintisi zamanı Vasilev kurqanlarının qruntundan istifdə edilmişdir.

Bir müddət qala rusiyanın varpostu olmuşdur. Qala Rusiya imperiyasının cənub torpaqlarına nəzarəti həyata keçirmək və kazak dəstələrini diqqətdə saxlamaq məqsədinə xidmət edirdi.

Müəyyən dövrdən sonra Müqəddəs Anna qalası Dimitri Rostovski qalasına öz əhəmiyyətinə görə uduzmağa başlamışdı. Dimitri Rostovski qalası yerində Rostov-na-Donu şəhəri salınmışdır.

Qalanın yaxınlığında ataman Platoenin dönəmində çerkassk yarmarkası açılmışdır. ХIХ əsrin 30-cu illərdə burada iki bina vardı ki, orada da yaralə kazakların müalicəsi həyata keçirilirdi.

Xüsusiyyətləri
--------------

Qala altıbucaqlə formasında inşa edilmişdir. Altıbucaqlı divarın hən bir bucağının uzunluğu 360 metrdir. Qalanın hündürlüyü yerindən asılı olaraq 5-6 metr arasında dəyişir. Eni isə 3,5 metrdir. Qala ərazisi 50,2 ha-dır. Qala daxilində kilsə, qəbrsanlıq, komendantın evi yerləşirdi. ХIХ əsrdə qala damamən dağıdılmışdır. Ərazisi isə əkin sahəsi kimi istifadə edilmişdi.

Qalanın əhəmiyyətsizliyi onda idi ki, o Don çayının mənsəbinə və Azov dənizinə uzaq olmuşdur. Bu isə onun hərbi əhəmiyyətini azaldırdı. Ərazinin bataqlıqlaşmış olması və əsgərlər arasında xəstəliyin yayılması böyük çətinliklər yaradırdı. Belqarad sülh müqavilədindən sonra qalanın Rusiya ərazisi olması təstiqlənmişdir. Artıq 1760-cı ildə adada yerləşən qarnizon Müqəddəs Dmitri Rostovski qalasına köçürülmüşdür.

Mənbə
-----

* Вид на Анненскую крепость
* Туризм в Донском крае
* Аннинская крепость
* Остатки крепости Св. Анны

İstinadlar
----------

1. ↑  "Müqəddəs Anna qalası". 2017-01-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-19.
**Duran Qalxan** (*türk.* Duran Kalkan), həmçinin **Səlahəddin Abbas** (*türk.* Selahattin Abbas) və ya **Səlahəddin Ərdəm** (*türk.* Selahattin Erdem; 14 avqust 1954, Qaraisalı, Adana ili) — Kürdüstan Fəhlə Partiyasının (PKK) yüksək rütbəli komandiri.

PKK-nın hazırkı üç lideri olan Duran Qalxan, Murad Karayılan və Cəmil Bayık ABŞ Maliyyə Nazirliyi və Türkiyə Hökuməti tərəfindən azyaşlıları hərbi xidmətə cəlb etməkdə, narkotik ticarəti ilə məşğul olmaqla, Türkiyə hökumət rəsmilərini, polisi və təhlükəsizlik orqanlarının qüvvələrini hədəfə almaqda, ayrı-seçkilik etmədən mülki şəxsləri yaralamaq və öldürməkdə ittiham olunurlar.

Narkotik ticarəti
-----------------

20 aprel 2011-ci ildə Türkiyənin tələbi ilə ABŞ Maliyyə Departamenti PKK-nın qurucuları Cəmil Bayık, Duran Qalxanın və digər yüksək rütbəli üzvlərin Xarici Narkotiklərin Kinqpin Təyinatı Qanununa uyğun olaraq Xüsusi Təyin olunmuş Narkotik Alverçiləri kimi təyin olunduğunu elan etmişdir. Qanuna uyğun olaraq, təyinat təyin edilmiş şəxslərin ABŞ yurisdiksiyasında ola biləcək hər hansı aktivlərini dondurur və ABŞ şəxslərinin bu şəxslərlə maliyyə və ya kommersiya əməliyyatları aparmasını qadağan edir. Buna baxmayaraq, illər sonra Almaniya Konstitusiyanı Müdafiə Federal İdarəsi bildirmişdir ki, PKK-nın təşkilati strukturlarının Almaniyada narkotik ticarəti ilə birbaşa məşğul olduğuna dair heç bir sübut yoxdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Duran Kalkan: The Turk Fighting for Kurdish Irredentism Arxivləşdirilib 2016-03-03 at the Wayback Machine, jamestown.org; accessed 4 June 2017.
2. ↑  *Jakobs, Walter.* ""Ein solcher Prozeß darf sich nicht wiederholen"". Die Tageszeitung: taz (alman). 1994-03-09. 5. ISSN 0931-9085. 2023-02-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-09-28.
3. ↑  "Rewards for Justice - Wanted for Terrorism - Cemil Bayik" (ingilis). 2018-11-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-09.
4. ↑  "Terör örgütünün sözde liderleri". www.haberturk.com (türk). 7 November 2018. 2023-02-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-09.
5. ↑  *Press Center.* "Treasury Designates Five Leaders of the Kongra-Gel as Specially Designated Narcotics Traffickers". U.S. Department of the Treasury. April 20, 2011. April 24, 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 23, 2011.
6. ↑  *Bundesministerium des Innern.* "Verfassungsschutzbericht 2011" (PDF). Berlin. 2012. 342. 2015-12-08 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-10-11.
**Durusu** və ya **Terkos** (*türk.* Durusu Gölü; Terkos Gölü) — Türkiyədə, İstanbul şəhərindən 45 km şimal-qərbdə yerləşən su hövzəsi. Gölün maksimal dərinliyi 11 metr, eni 1–2 km, səthinin sahəsi isə 30,4 km²-dir. Göl suyunda 27 balıq növü mövcuddur.

Ümumi məlumat
-------------

Gölün sahil xətti son 1000 ildə çox dəyişilmiş və dəyişməyə davam edir. Durusu əvvəlcə Şərqi Frakyada strateji əhəmiyyətli bir yerdə yerləşən körfəz idi. Bu bölgə süquta uğramaqda olan Bizans imperiyasının son məntəqələrindən biri idi. Körfəzdə zaman-zaman Genuya dəniz quldurları sığınırdılar. Yaxınlıqda olan qalanın qalıqları buna sübutdur. Lakin çayın və dəniz axınlarının gətirdiyi allüvial qumun Durusu çayının deltasına toplanmasına səbəb oldu. 1855-ci ildə fransız mühəndisləri limanı gölə çevirməyi və suyundan böyüyən İstanbul əhalisi üçün istifadə etməyi təklif etdilər.

Osmanlı İmperiyası zamanı gölün ətrafında Durusu mahalı var idi.

1971-ci ildə dənizdən duzlu su axınının limana daxil olmasının qarşısını almaq məqsədi ilə Terkos adlanan su anbarı inşa olundu. Məhs bununla axının tənzimlənməsinə imkan yaradıldı. Məhs bu su hövzəsi İstanbulun əsas su mənbəsi hesab olurdu.

Göldə suyun səviyyəsi Qara dənizin səviyyəsinə nisbətən + 4,5 ilə −1 m arasında dəyişir. Su sahəsi də 25 ilə 30.4 km² (maksimum) arasında dəyişir. Göl sahilləri meşələrlə əhatə olunmuşdur. Yaxınlıqda Durusu kəndi yerləşir. Yay aylarında bu ərazi şəhər əhalisinin istirahət məkanına çevrilir.

Son onilliklərdə göldə şirin su flora və faunası əmələ gəlmişdir ki, bu da qum tirəsinin tədricən eroziyaya məruz qalmasına səbəb olur. İcazə ilə göl suyunda balıq tutmaq və su quşlarını ovlamaq olar.

«İstanbul» kanalının ehtimal olunan marşrutlarından biridə Durusu gölündən keçməklə Qara və Mərmərə dənizini birləşdirəcək.

İstinadlar
----------

1. ↑  GEOnet Names Server. 2018.
2. ↑  Турция : Справочная карта : Масштаб 1:2 000 000. — М.: ГУГК, 1981.
3. ↑  *Özuluğ M.* The fish fauna of the Durusu Lake Basin (İstanbul-Turkey) (ing.) // Journal of Biology. — 2008. — No. 67. — P. 73—79.
4. ↑  "Остров Стамбул. Новый Босфор — национальный проект Эрдогана для «новой Турции»". www.novayagazeta.ru (rus). 2018-08-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-04-10.
5. ↑  "Канал «Стамбул»: Турки обходят Россию с фланга". svpressa.ru (rus). 2021-04-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-04-10.
**III Səadət Gəray** (1645 – 1695, Rodos) — XXVIII Krım xanı.

Krım xanı I Səlamət Gərayın nəvəsi, kalqay Krım Gərayın (ö. 1651) oğludur. Atasının döyüş meydanında həlak olmasının ardından qardaşlarıyla birlikdə əmisi III İslam Gərayın himayəsinə alındı. Əmisi oğlu Murad Gərayın səltənətində nurəddin ünvanı alan Səadət Gəray, I Səlim Gərayın vəzifədən istehfa etməsinin ardından Krım xanlığına gətirildi (6 mart 1691). Səlim Gərayın oğlu Dövləti kalqay, öz qardaşı Fatehi isə nurəddin təyin etdi.

Vəzifəyə təyin olunduqdan sonra hələ İstanbulda ikən Avstriya cəbhəsinə yollanmaq üzrə bir ordu toplaması əmr olundu. Qara dənizin qərb sahili boyunca hərəkət edən Səadət Gəray bölgədəki noqay birliklərini toplayaraq yerli özünü müdafiə dəstələri yaratdı. Krıma az sayda birlik göndərərək oradakı əmin-amanlığı təmin edən Səadət Gəray ona qarşı çıxan yerli əsilzadələri özünə tabe etdi. İndiki Rumıniya bölgəsində ikən yerli xalqa zülm edən quldur dəstələrini cəzalandırdı. Ancaq olduqca uzun çəkən döyüş hazırlığı səbəbilə cəbhəyə gecikdi və Krım tatarlarının dəstəyini almayan Osmanlı ordusu cəbhədə məğlub oldu. Bu məğlubiyyətin təqsirkarı olaraq görülən Səadət Gəray vəzifədən alındı və Krıma getmədən birbaşa İstanbula qayıtdı (dekabr 1691). Burada haqqında sürgün qərarı verildi və Rodos adasına sürgün olundu. Burada 1695-ci ildə vəfat etdi.

Mənbə
-----

* Oleksa Gaivoronsky «Повелители двух материков», Kiev-Bakhchisarai, 2007, ISBN 978-966-96917-1-2

İstinadlar
----------

1. ↑  Henry Hoyle Howorth, History of the Mongols, 1880, part 2, p 479

| ⛭Krım xanları |
| --- |
| XV əsr | I Hacı Gəray  • Heydər Gəray  • Nurdövlət Gəray  • I Məngli Gəray |  |
| XVI əsr | I Mehmed Gəray  • I Qazi Gəray  • I Səadət Gəray  • I İslam Gəray  • I Sahib Gəray  • I Dövlət Gəray  • II Mehmed Gəray  • II Səadət Gəray  • II İslam Gəray  • II Qazi Gəray  • I Fateh Gəray |
| XVII əsr | Toxtamış Gəray  • I Səlamət Gəray  • Canıbəy Gəray  • III Mehmed Gəray  • İnayət Gəray  • I Bahadır Gəray  • IV Mehmed Gəray  • III İslam Gəray  • Adil Gəray   • I Səlim Gəray  • Murad Gəray  • II Hacı Gəray  • III Səadət Gəray  • Səfa Gəray  • II Dövlət Gəray |
| XVIII əsr | III Qazi Gəray  • I Qaplan Gəray  • III Dövlət Gəray  • IV Səadət Gəray  • II Məngli Gəray  • II Fateh Gəray  • II Səlamət Gəray  • II Səlim Gəray  • Arslan Gəray  • Həlim Gəray  • Krım Gəray  • III Səlim Gəray  • Maqsud Gəray  • IV Dövlət Gəray  • II Qaplan Gəray  • II Sahib Gəray  • Şahin Gəray  • II Bahadır Gəray |
**Oçkanvəng monastırı** — Xocalı rayonunun Badara kəndi ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Oçkanvəngin kitabəsi abidənin ən geci XII-XIII əsrlərdə inşa edildiyini göstərir.

Tarixi
------

Ərazidə olan xaçdaşlar və kitabələr üzərinəki yazılar zədəli, bəzi yerlərdə isə silinmiş vəziyyətdədir. Lakin, kilsə kitabəsində qeyd edilən adlar Qarabağın digər abidələri və tarixi mənbələrdən də elmə məlumdur. Kitabədə adı qeyd edilən Arzu Xatun III Aterk hakimi Vaxtanq Taqavoraznın həyat yoldaşıdır. Arzu Xatun Xudavəng monastırının başkilsəsinin də sifarişçisi olmuşdur və həmin kilsənin kitabəsində də Arzu Xatunun adı xatırlanır. Kitabədə qeyd edilən digər ad Smbat isə Xaçın knyazı kimi Badara kilsəsindəki xaçdaşlardan birində qeyd edilir. Oçkanvəngin kitabəsi abidənin ən geci XII-XIII əsrlərdə inşa edildiyini göstərir.

Memarlıq xüsusiyyətləri
-----------------------

Monastır əlçatmaz dağlıq ərazidə yerləşir. Kənd ərazisindəki Badara monastırından Oçkanvəngə kimi yolu olmayan meşəlik ərazi ilə təxminən 7-8 km yol qət edilməlidir. Sıx bitən nadir ağac növləri arasında yerləşən mamırlarla örtülü qayalığın zirvəzində Oçkanvəng monastırı yerləşir.

Monastır kompleksi kilsə binası, bir neçə xaraba vəziyyətdə olan tikili və qədim qəbirsanlıqdan ibarətdir. Tağtavanlı örtüyə malik birnefli bazilika olan kilsə binası yaxşı saxlanmışdır. Kilsənin ibadət zalının şimal tərəfində iki köməkçi otaq yerləşir. Badara kəndinin digər abidələri kimi Oçkanvəngin kilsə binası da yonulmamış kobud daşlardan inşa edilmişdir.

Kilsənin giriş qapısı qərb divarında yerləşir. Şərq divarında iki, şimal divarında isə bir pəncərə yeri vardır. Kilsə divarlarında dörd niş vardır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Mkrtçyan, 1989. səh. 159
2. 1 2 3  Mkrtçyan, 1989. səh. 158

Ədəbiyyat
---------

* *Mkrtçyan, Ş. M.* Историко-Архитектурные Памятники Нагорного Карабаха, İrəvan, 1989

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ⛭Qafqaz Albaniyasının monastırları |
| --- |
| 

|  |
| --- |
| Oçkanvəng monastırı (Qafqaz Albaniyası)Amaras
Ürəkvəng
M. Yaqub
Sisərnəvəng
M. Yelisey
Xudavəng
Yeddi kilsə
Əskipara
Arılıqbinə
Çarekvəng
M. Dilmanclar
Çiçərəvəng
Həmşivəng 
M. Sərkis
Gəncəsər
Calut
Yeddi qapı
Ktişvəng
Qırmızı
Vaquas
Kiçan
Havaptux
Kolatağ
Xatirəvəng
Qırmızı daş
Çərəkdar
Üç körpə
Çiləbürt
Xutudərə
M.İohann
M. Yelisey
Katarovəng 
Mavas
M. Yelisey
Şoşqavəng
Bovurxanavəng
Badara
Oçkanvəng
Xilaskar
M.Georgi |

 |

 |
**Disturbed** — 1994-cü ildə ABŞ-də yaranmış heavy metal/nu metal qrupu. 2000-ci ilin oktyabrında "The Sickness" adlı ilk albom işləri satışa çıxarılan Disturbed, «Stupify», «Voices» və «Down with the sickness» işləriylə adını qısa müddətdə eşitdirməyi bacarır. 2002-ci ilin Mart ayında çıxardıqları "Believe" adlı albomları və burada yer alan «Prayer», «Remember» və «Liberate» kimi hitləriylə Disturbed, bir çoxları tərəfindən bəyənilir və getdikcə tanınmağa başlayır. 2005-ci ilin Mart ayında çıxardıqları "Ten Thousand Fists" adlı albomları və burada yer alan «Guarded», «Stricken», «Just Stop» və «Land of Confusion» kimi mahıları ilə Disturbed, dünya səviyyəsində pərəstiş ordusunu genişləndirməyi bacarır. Qrup, Transformerlər filmi üçün «This Moment» adlı mahnı da yazmışdır. Qrup 1994-cü ildə yaranmasına baxmayaraq, heyətin formalaşması 1996-cı ilə qədər davam etmişdir. Qrup formalaşdığı gündən bu yana 5 studiya albomu çıxarmış və bu albomlar bütün dünyada 13 milyondan çox satmışdır. Hansılar ki, son illər ərzində qrupu müvəffəqiyyətə daşıyan ən yaxşı rok albomları kimi qiymətləndirilir. Qrup hazırladığı bir çox film, kompüter oyunu və digər layihələrdə istifadə edilmişdir.

Diskoqrafiya
------------

### Studiya albomları

* 2000 - *The Sickness*
* 2002 - *Believe*
* 2005 - *Ten Thousand Fists*
* 2008 - *Indestructible*
* 2010 - *Asylum*
* 2015 - *Immortalized*

### Yığma albomları (toplu)

* 2011 - *The Lost Children*

### Konsert albomları (live)

* 2004 - *Music as a Weapon II*
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: 65 (dəqiqləşdirmə).

**Altmış beş** — say sistemində ədədlərdən biridir. Altmış dörddən sonra, altmış altıdən əvvəl gəlir.

Riyaziyyatda
------------

### Əsas hesablamalarda

* **Altmış beş ədədi** —tək ədəddir və eyni zamanda mürəkkəb ədəddir. Belə ki, 1, 5, 13 və 65 ədədlərinə qalıqsız bölünür.

### Say sistemində

Elmdə
-----

Dində
-----

Quranda "İnsan" sözü 65 dəfə işlənir. Maraqlısı odur ki, insanın yaradılış mərhələlərini ifadə edən sözlərin də birlikdə cəmi 65 dəfə səslənir. İnsanın yaradılış mərhələlərini ifadə edən sözlər isə bunlardır: "torpaq" (17 dəfə), "Nütfə" (12 dəfə), "Embrion" (6 dəfə), "Bir Tikə Ət" ifadəsi (3 dəfə), "Sümük" (15 dəfə), "Ət" (12 dəfə).

İnam və etiqadlarda
-------------------

Digər sahələrdə
---------------

Mənbə
-----

Xarici keçidlər
---------------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Riyaziyyat** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**L’Ay-le-Roz** (*fr.* L'Haÿ-les-Roses [la.j le ʁoz]) — İl-de-Frans regionunun Val-de-Marn departamentində yerləşən kommuna.

Tarixi
------

L’Ay-le-Roz şərqində, Neolitik ilə əlaqəli qədim sahələr aşkar edilmişdir. Kommunanın cənub-qərbində 1900-cü illərin əvvəllərində arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan Roman su anbarlarının xarabalıqları var.

L’Ay-le-Roz ilk sözü 798-ci ili əhatə edir – Latın adına Layakum adı altında bir məskunlaşma məskəni *fr.* Charlemagne nizamnaməsində Paris kilsəsinin əmlakı arasında qeyd olunur. Daha sonra orta əsr sənədlərində Layakum və ya Lagiacum (Lagiacum) adları ilə dəfələrlə qeyd edilir, tədqiqatçıların fikrincə, adı altında toponimin etimologiyası – Roma adı Lagius ilə müəyyən bir şəxs deməkdir. Vaxt keçdikcə, adı tədricən FR-a çevrilir. Lay və daha sonra L'Haÿ.

Qardaşlaşmış şəhərlər
---------------------

* Almaniya Bad-Xersfeld
* Şimali İrlandiya Oma

İstinadlar
----------

1. ↑  répertoire géographique des communes. Institut national de l'information géographique et forestière.
2. ↑  Populations légales 2020. Fransa Statistika və İqtisadi Araşdırmalar üzrə Milli İnstitutu, 2022.
3. ↑  Base officielle des codes postaux. La Poste, 2018.
**Rodriqo Hernandez Kaskante** və ya qısaca **Rodri** (22 iyun 1996, Madrid) — İngiltərə Premyer Liqası klubu Mançester Sitidə və İspaniya milli futbol komandasında çıxış edən futbolçu.

Peşəkar karyerasına Vilyarealda başlayan Rodri daha sonra Atletiko Madrid klubuna qoşulur. La Liqada keçirdiyi 4 mövsümdən sonra 2019-cu il iyulun 4-də Mançester Siti komandasına transfer olur. O, "şəhərlilərin" ardıcıl 3 dəfə (2020–21, 2021–22, 2022–23) İngiltərə Premyer Liqası çempionu olmalarına kömək edir. Rodri, eyni zamanda 2022–23 mövsümündə Mançester Sitinin ilk treblini etməsində böyük əməyi olan futbolçulardandır. Belə ki, Rodri UEFA Çempionlar Liqası finalında İnterə qarşı matçın yeganə qolunu vuraraq və turnirin ən yaxşı oyunçusu seçilmişdir.

İspaniya millisində ilk debütünü 2018-ci ildə edən Rodri, millinin yığmasında 2023-cü ildə Millətlər Liqasının qalibi və eyni zamanda turnirin ən yaxşı oyunçusu olmuşdur.

Oyun tərzi
----------

Rodri ötürmə dəqiqliyi və qüvvətli zərbələri ilə seçilən dayaq yarım müdafiəçisidir. Hündürboylu olması və fiziki gücündən dolayı hava mübarizələrində olduqca üstün futbolçudur. Eyni zamanda yarım müdafiəçi olmasına baxmayaraq ortalama ötürmə dəqiqliyi 91–92%-dir.

Rodri Mançester Sitinin heyətində uzaqdan qüvvətli zərbələri ilə də tanınır. Sürət baxımından yavaş olsa da, rəqib komandanın hücumçularını dayandırmaqda kifayət qədər güclüdür. Rodri bəzən oyun tərzinə görə Serxio Busketsə də bənzədilir. Dayaq yarım müdafiəçisi mövqeyi ilə birlikdə, bəzən mərkəz müdafiəçi kimi də oynaya bilir. Bunu 2022 Dünya Çempionatında Luis Enrikenin idarə etdiyi İspaniya millisinin oyunlarında da görürük.

Nailiyyətləri
-------------

**Atletiko Madrid**

• UEFA Super Kuboku: 2018

**Mançester Siti**

• Premyer Liqa: 2020–21, 2021–22, 2022–23

• İngiltərə Federasiya Kuboku: 2022–23

• İngiltərə Liqa Kuboku: 2019–20, 2020–21

• İngiltərə Milli Futbol Superkuboku: 2019

• UEFA Çempionlar Liqası: 2022–23

**İspaniya U19**

• UEFA 19 yaşlılardan ibarət Avropa Çempionatı: 2015

**İspaniya milli yığmasında**

• UEFA Millətlər Liqası: 2022–23

**Fərdi mükafatları**

• UEFA Çempionlar Liqası mövsümün heyəti: 022–23

• UEFA Çempionlar Liqası mövsümün ən yaxşı futbolçusu: 2022–23

• Premyer Liqa ayın ən yaxşı qolu: 2021-ci ilin noyabrı

• UEFA Millətlər Liqası mövsümün ən yaxşı futbolçusu: 2023

İstinadlar
----------

1. 1 2  .

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AS.com · BDFA · BDFutbol · eu-football.info (oyunçu) · FootballDatabase.eu · Kicker.de · Kooora · L’Équipe · National Football Teams.com · Soccerbase (oyunçu) · Soccerway · playmarkerstats.com (oyunçu) · Transfermarkt (oyunçu) · worldfootball.net (oyunçu) · УЕФА |
**Ramiz Almazov** (*rus.* Алмазов Рамиз Чобан оглы; d. 11 aprel 1960, Dəllər, Başkeçid rayonu) — Rusiya Daxili xidmət general-leytenantı.

Həyatı
------

Ramiz Çoban oğlu Almazov 11 aprel 1960-cı ildə qədim Borçalı mahalının Başkeçid rayonunun Dəllər (Dağ Dəlləri) kəndində anadan olub.

DİN-nin Novosibirsk Ali Hərbi Komandanlıq Məktəbini bitirib. İxtisasca hüquqşünasdır. Xakasiya Respublikasında DİN-nin islah-əmək müəssisələri Penitisiar xidmətinin rəisi, Rusiya Ədliyyə Nazirliyinin Xakasiya Respublikası üzrə idarə rəisinin müavini, 2003-2011-ci illərdə Tıva Respublikası üzrə Federal Penitensiar Xidmətin Baş İdarəsinin rəisi vəzifəsində çalışıb.

Ramiz Almazov 17 dekabr 2011-ci ildən Samara vilayətinin Federal Penitensiar Xidmət Baş İdarəsinin rəisi təyin edilib və indiyədək general-mayor rütbəsi ilə bu vəzifədə çalışırdı.

2016-cı ildə Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Fərmanı ilə Daxili xidmət general-leytenantı
rütbəsinə layiq görülüb..

Ailəsi
------

Evlidir, bir oğlu, bir qızı var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Указ №73 «О присвоении воинских званий высших офицеров, специальных званий высшего начальствующего состава и высших специальных званий»" (PDF). 2019-12-31 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2016-05-15.

Xarici keçidlər
---------------

* Сайт УФСИН России по Самарской области
**Patti Smith** - (30 dekabr 1946, Çikaqo, İllinoys) ABŞ-lı musiqiçi və şair. 1975-ci ildə çıxardığı ilk albomu "Horses" ilə punk rokun yaranmasında ən təsirli adlardan biri oldu. Smith Punkun vəftiz anası olaraq çağırıldı.  Beat şeiri performans tərzini garage rok ilə birləşdirdi. Qadınsayağı uzaq diliylə disko dövrünə meydan oxuyarkən, Amerika gənclərini XIX əsr Fransız şeiri ilə də tanış etdi. Smith çox geniş kütlələr tərəfindən Bruce Springsteen ilə birlikdə yazdığı və siyahılarda 13 nömrəyə qədər yüksələn "Because the Night" adlı mahnısıyla tanınır. 2005-ci ildə, sənətçiyə, Fransa Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən ədəbiyyata və mədəniyyətə etdiyi töhfələrə görə "Ordre des Arts et des Lettres" ordeni verildi.  Bundan başqa 2007-ci ildə "Rock and Roll Hall of Fame" ə qəbul edildi. 17 Noyabr 2010-cu ildə isə xatirələrini yazdığı "Just Kids" (Uşaq Uşaq) adlı kitabıyla National Book Awardın qazandı. 2011-ci Polar Music Prize'ı edən sənətçilərdən biri oldu.

Istinadlar
----------

1. ↑  Museum of Modern Art online collection (ing.).
2. ↑  The International Who's Who of Women 2006. Routledge, 2005. ISBN 978-1-85743-325-8
3. ↑  "Tənqidçilər "Top Ten Lists"". 2010-03-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-07.
4. ↑  "Remise des insignes de Commandeur dans l'Ordre des Arts et des Lettres". 2016-04-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-07.
**Yunus Nadi Abalıoğlu** (*türk.* Yunus Nadi Abalıoğlu) — türk jurnalisti, yazıçı, siyasi xadim.

Həyatı
------

Rodosda Süleymaniyyə mədrəsəsində oxumuş, Qalatasaray liseyini və hüquq məktəbini bitirmişdir. 1900-cü ildə "Məlumat" qəzetində fəaliyyətə başlamış, hakimiyyət əleyhinə yönəlmiş yazılarına görə həbs olunmuşdur. "Rumeli" (1910) və "Təsviri-əfkar" qəzetlərinin baş redaktoru olmuşdur.

Fəaliyyəti
----------

"İttihad və Tərəqqi" partiyasının xadimləri ilə yaxınlıq etmiş, 1918-ci ildən Türkiyədə nəşr olunan "Təsviri-əfkar", "Yeni gün" və s. qəzetlərdə Türkiyə-Azərbaycan əlaqələrinə dair yazıların müəllifi kimi tanınmışdır. 1918-ci il iyulun 4-də "Təsviri-əfkar" qəzetində dərc olunmuş "Qafqazlılar və Türkiyə" adlı məqaləsində Batum sülh konfransında Azərbaycan və Türkiyə nümayəndələri arasında aparılmış danışıqlar və əldə edilmiş razılaşma haqqında geniş məlumat verilir. Müəllif Azərbaycan türklərinin istiqlal mübarizəsini ön plana çəkərək, Qafqazın Türkiyə üçün əhəmiyyətini vurğulayırdı.

1918–1920 illərdə "Yeni gün" qəzetini buraxmış, nəşrini Ankarada davam etdirmişdir. 1924-cü ildən nəşrinə başladığı "Cümhuriyyət" qəzetinin baş redaktoru idi. "İnqilabi-Osmani" (1908), "Mustafa Kamal Paşa Samsunda" (1955), "Qurtuluş savaşı xatirələri" (1978) və s. əsərləri var. Türkiyə Böyük Millət Məclisinin üzvü olmuşdur.

"Yeni gün" qəzeti
-----------------

1918-ci il sentyabrın 4-də "Yeni gün" qəzetində çıxan "Bolşeviklərin hökuməti" məqaləsində Yunus Nadi 1918-ci il avqustun 27-də imzalanmış alman-sovet sazişini şərh edərək, Azərbaycan və Bakı məsələsində qeyri-fəal mövqe tutduğuna görə Türkiyə hökumətini tənqid edirdi. Yunus Nadi Türkiyə ictimaiyyətində Azərbaycanın müstəqilliyinin labüdlüyü fikrinin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.

Həmçinin bax
------------

* Jurnalistika

Mənbə
-----

* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 7. ISBN 978-9952-441-02-4.

İstinadlar
----------

1. ↑  Yunus Nadi Abalıoğlu // Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. II. Bakı: "Lider". 2005. səh. 440. ISBN 9952-417-44-4.
Triniti yarımadasının yerləşməsi.
**Zanoqe təpəsi** (bolq. *хълм Заноге*, ‘Halm Zanoge’ \'h&lm za-'no-ge\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən şimal-qərbdə yerləşən, 710 m hündürlüklü təpədir. Təpə Srednoqori yüksəkliyinə daxildir və Malorad buzlağından şimal-şərqdə yerləşmişdir.

Təpə qərbi Bolqarıstanda yerləşən Zanoqe şəhərinin adını daşıyır.

Yerləşməsi
----------

Zanoqe təpəsi 63°34′55″ c. e. 58°46′05″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. İqnatiyev dağından 6.53 km şimal-qərbdə, Qreben təpəsindən 2.6 km şimalda, Henson təpəsindən 2.96 km şimal-şərqdə, Eremiya təpəsindən 4.78 km cənub-qərbdə, Korner zirvəsindən 4.41 km qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

* Trinity Peninsula. Arxivləşdirilib 2015-09-23 at the Wayback Machine Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

Həmçinin bax
------------

* Antarktida
* Triniti yarımadası

İstinadlar
----------

1. ↑  L. L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
**Robert Kapa** (*ing.* Robert Capa, əsl adı *Endre Erne Fridman*, 22 oktyabr 1913, Budapeşt – 25 may, 1954, Vyetnam) — Macarıstanlı fotoreportyor, fotojurnalist, müharibə fotoqrafı, Kornell Kapanın böyük qardaşıdır. Beş müxtəlif müharibələrdə: İspaniya vətəndaş müharibəsi, İkinci Çin-Yapon müharibəsi, İkinci Dünya Müharibəsi, 1948-ci il Ərəb-İsrail müharibəsində və birinci Vyetnam müharibəsində fotoçəkilişlər aparıb.

Həyatı
------

Əsgərin ölümü. 1936-cı il. Müəllifin ən məşhur fotoşəkli.
Robert Kapa 1913-cü ildə Dezso və Yuliya Fridman ailəsində, Macarıstanın Budapeşt şəhərində anadan olub. Macarıstandakı rejimlə əlaqədar öz gələcəyini görmədiyindən 18 yaşında, 1931-ci ildə Berlinə köçür. Orada siyasi elmlərdən mühazirələrdə iştirak edir, jurnalistika ilə məşğul olmağa başlayır. İlk olaraq Kapa yazıçı olmaq istəyirdi. Berlində tapdığı iş fotoqrafiya ilə əlaqədar olduğundan incəsənətə marağı artır. 1932-ci ildə Kopenhagendə Lev Troskiyin seriya portretlərini çəkir. Nasizmin daha da artmasina görə Kapa 1933-cü ildə Almaniyadan Fransaya köçür. Parisdə Anri Kartye Bressonla tanış olur. 1935-ci ildən Robert Kapa ləqəbindən istifadə edib. İspaniyadakı vətəndaş müharibəsində respublikaçı əskərin güllə dəyən anda ölümünü çəkdiyi işi bu gün də onun ən məşhur işlərindəndir. Madrid yaxınlığında rəfiqəsi, alman fotojurnalisti Qerda Taro vəfat edir. Qerda Taronun həyatına təsadüfən manevr edən tank son qoyur.
1938-ci ildə Çin-Yapon müharibəsi dövründə fotomüxbir işləyib. 1940-cı ildə ABŞ-yə köçüb. Şimali Afrikada və İtaliyada işləyib. Müttəfiq qoşunlarının Normandiyə hüçumunu çəkib. 1947-ci ildə Anri Kartye-Bresson və digərləri ilə "Magnum" fotoagentliyini yaradıb. 1951-ci ildə agentliyə rəhbərlik edir amma, 1953-cü ildə makkartizmdən ehtiyatlanaraq Avropaya köçmək məcburiyyətində qalır. 1948-ci il və 1950-ci illərdə İsraildə işləyib. Vyetnamda, 1954-cü ildə Çinhindi müharibəsinin sonlarında minaya düşərək həlak olub. Steynbekin "Rus Gündəliyi" adlı kitabının tərtibatında yaxından iştirak edib.

Ədəbiyyat
---------

* Whelan R. Robert Capa: a biography. New York: Knopf, 1985
* Lacouture J. Robert Capa. Paris: Centre National de la Photographie, 1988
* Kershaw A. Blood and champagne: the life and times of Robert Capa. New York: Thomas Dunne Books/St. Martin’s Press, 2003
* Bustelo G. Robert Capa: obra fotográfica. London; New York: Phaidon, 2005



1. ↑  Museum of Modern Art online collection (ing.).
**Qala Əntiq Əşyalar Muzeyi** - Qala Dövlət Tarix Etnoqrafiya qoruğunun ərazisində Heydər Əliyev Fondu tərəfindən yaradılıb. 
2010-cu ilin iyununda muzeyin tikintisinə başlanıb və tikinti 2011-ci ildə başa çatıb. Prezident İlham Əliyev və xanımı, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyeva 2011-ci il sentyabrın 7-də Muzeyin açılışında iştirak ediblər. Muzeydə 800 eksponat nümayiş etdirilir. Azərbaycan xalqının əsrlər boyu yaratdığı müxtəlif dekorativ-tətbiqi sənət inciləri üçmərtəbəli binanın birinci və ikinci mərtəbələrində, üçüncü mərtəbədə isə respublikamızın müxtəlif regionlarından yığılmış, Avstriya, ABŞ, Almaniya, İngiltərə, İran, Rusiya, Fransa, Belçika, Özbəkistan, Türkiyə, Polşa və digər ölkələrdə istehsal edilmiş, qədim zamanlardan xalqımızın məişətinə daxil olmuş əşyalar sərgilənir. İnzibati otaqlar, suvenirlər bölməsi və təmir-bərpa emalatxanası, konfrans zalı, binanın birinci mərtəbəsində fəaliyyət göstərir. Aşkar olunan qədim əşyalar məhz bu emalatxanada bərpa edilir. Muzeyin sahəsi 260 kv/m təşkil edir.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan muzeyləri
* Qala küçəsi (Bakı)
* "Qala" Dövlət Tarix-Etnoqrafiya Qoruğu

Xarici keçidlər
---------------

* Qalareya Arxivləşdirilib 2020-02-02 at the Wayback Machine
* "QALA" DÖVLƏT TARİX-ETNOQRAFİYA QORUĞU
* Kataloq.az

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan muzeyləri". 2020-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-21.
2. ↑  "Heydər Əliyev Fondu". 2017-12-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-21.
3. ↑  "Qala Əntiq Əşyalar Muzeyi". 2020-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-20.
**Distribusiya** (*lat.* distributio «bölgü, paylanma») — mal satışının təşkili, malların paylama şəbəkəsi boyunca paylanması.

Distribusiya material axınının müxtəlif alıcılar arasında bölüşdürülməsi prosesində həyata keçirilən bir -biri ilə əlaqəli funksiyalar kompleksidir. Beləliklə, paylama logistikası və ya fiziki paylama, məhsulların alınması, sifarişin alındığı vaxta qədər saxlanılması və müştəriyə növbəti çatdırılması ilə əlaqəli bir fəaliyyətdir.

Marketinq qarışığının digər üç elementi məhsul, qiymətləndirmə və irəliləyişdir (*ing.* promotion).

**Distribusiya kanalı** — istehsalçıdan istehlakçıya gedərkən müəyyən bir məhsulun və ya xidmətin mülkiyyətini başqasına təhvil verən və ya başqasına verməyə kömək edən firma və ya fərdlərin toplusu.

Distribusiya kanalının parametrləri
-----------------------------------

1. Paylama kanalının səviyyəsi, məhsulun istehsalçıdan son istehlakçıya köçürülməsi işini təmin edən bir vasitəçidir.

***Sıfır səviyyəli paylama kanalı***: istehsalçı → istehlakçı

***Birinci dərəcəli paylama kanalı***: istehsalçı → pərakəndə vasitəçi → istehlakçı

***İkinci dərəcəli paylama kanalı***: istehsalçı → topdan vasitəçi → pərakəndə vasitəçi → istehlakçı

***Üçüncü dərəcəli paylama kanalı***: istehsalçı → topdan vasitəçi → kiçik topdan vasitəçi → pərakəndə vasitəçi → istehlakçı

2. Paylama kanalının tutumu paylama kanalından keçən məhsulun miqdarı ilə müəyyən edilir.

3. Paylama kanalının uzunluğu və eni məhsul satışının istənilən mərhələsində vasitəçilərin sayı ilə xarakterizə olunur.

Kanallar və vasitəçilər
-----------------------

Məhsul paylanması, bir paylama kanalı olaraq da bilinən bir paylama kanalı vasitəsi ilə baş verir. Dağıtım kanalı, malların mülkiyyətini istehsal yerindən istehlak yerinə köçürmək üçün lazım olan insanlar, təşkilatlar və fəaliyyətlərdir. Məhsulların son istifadəçiyə, istehlakçıya çatma yolu budur. Bu, əsasən treyderlər və ya toptancılar vasitəsilə və ya beynəlxalq kontekstdə idxalçılar vasitəsi ilə həyata keçirilir. Bəzi ixtisaslaşdırılmış bazarlarda agentlər və ya brokerlər marketinq kanalına qatıla bilərlər

İstinadlar
----------

1. ↑  Business Dictionary,  Arxivləşdirilib 2020-09-27 at the Wayback Machine
2. ↑  Armstrong,G. Adam, S. Denize, S. and Kotler, P. *Principles of Marketing,* Sydney, Australia, Pearson, 2014, pp 297-394
3. ↑  Dent, J. *Distribution Channels: Understanding and Managing Channels to Market,* Kogan Page, 2011, Chapter 1

| ⛭Marketinq |
| --- |
| Əsas fikirlər | 
* Brend
* Distribusiya
* Rəqabət
* Pərakəndə
* Heyət
* İstifadə dəyəri
* İrəliləyiş
* Məhsul
* Proses
* Bazar
* Qiymət
* UST

 |
| İstiqamətlər | 
* Rəqəmsal marketinq
* Sosial media marketinqi
* Brend idarəçiliyi
* İnternet marketinqi
* Verilənlər Bazası Marketinqi
* Marketinqin idarəolunması
* Marketinq araşdırmaları
* Marketinq əlaqələri (Reklam)
* Marketinq strategiyası
* Ticarət
* İstehlakçı davranışı
* Satışlar
* Hesab əsasında satış
* Məhsul yerləşdirmə
* İrəliləyiş
* İctimaiyyətlə əlaqələr
* Seqmentasiya və hədəfləndirmə
* Sosial marketinq
* Strateji marketinq
* Qiymət və Dəyər İdarəçiliyi
* Mövqeləşdirmə

 |
**Juvenalya Xabiarimana** (ruanda və *fr.* Juvénal Habyarimana; 8 mart 1937[…] – 6 aprel 1994[…], Kiqali, Ruanda) ― 1973-cü ildən 1994-cü ilə qədər Ruandanın ikinci prezidenti vəzifəsində çalışmış Ruandalı siyasətçi və hərbi zabit. O, ruanda dilindən "məğlubedilməz" mənasını daşıyan "Kinani" ləqəbi ilə tanınırdı.

Etnik hutu olan Habyarimana, Ruandanın ilk prezidenti Qrequar Kayibanda dövründə müdafiə naziri də daxil olmaqla bir neçə təhlükəsizlik vəzifəsində çalışmışdır. 1973-cü ildə çevriliş nəticəsində Kayibandanı devirdikdən sonra ölkənin yeni prezidenti oldu və axır əvvəl sələfinin hutuyönlü siyasətini davam etdirdi. O, diktator idi və təkrar-təkrar seçkilərdə əngəlsiz qalibiyyətlərinə görə onun saxtakarlığa əl atdığına şübhələr var: 24 dekabr 1978-ci ildə 98,99% səs, 19 dekabr 1983-cü ildə 99,97% səs və 19 dekabr 1988-ci ildə 99,98% səs. Onun hakimiyyəti dövründə Ruandada totalitar, birpartiyalı hökumət mövcud idi, onun başçılıq etdiyi "İnkişaf Uğrunda Milli İnqilab Hərəkatı" partiyası icraçıları əhalidən kütləvi siyasi "animasiya" yarışmalarında prezidentə təriflər oxumağı və rəqs etməyi tələb edirdilər. Habyarimana-nın dövründə ölkə bütövlükdə bir qədər az yoxsullaşsa da, ruandalıların böyük əksəriyyəti həddindən artıq yoxsulluq şəraitində yaşayırdılar.

1990-cı ildə tutsilərin rəhbərlik etdiyi Ruanda Vətənpərvər Cəbhəsi (RVC) onun hökumətinə qarşı vətəndaş müharibəsini başlatdı. Üç illik müharibədən sonra o, sülh müqaviləsi kimi RVC ilə 1993-cü ildə Aruşa sazişlərini imzaladı. Növbəti ildə o, müəmmalı şəraitdə öldürüldü, belə ki qonşu Burundi prezidenti Sipriyen Ntaryamiranı da daşıyan təyyarə Ruandanın Kiqali şəhəri yaxınlığında raketlə vuruldu. Onun öldürülməsi regionda etnik gərginliyi alovlandırdı və 1994-cü ildə tutsilərə qarşı soyqırımına səbəb oldu.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  Juvenal Habyarimana // Encyclopædia Britannica (ing.).
3. 1 2  Juvenal Habyarimana // Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (xorv.). 2009.
4. 1 2 3  *Filip Qureviç.* We Wish to Inform You That Tomorrow We Will Be Killed With Our Families. 1998.
5. ↑ . Arxivləşdirilib 26 yanvar 2021 at the Wayback Machine
**Albov baldırğanı** (*lat.* Heracleum albovii) — bitkilər aləminin çətirçiçəklilər dəstəsinin çətirkimilər fəsiləsinin baldırğan cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir - VU D2. Azərbaycanın nadir növüdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Çoxillik ot bitkisidir. Yarpaqları yumurtavaidir, ikər-lələklidir, hər iki üzü bozumtul tükcüklüdür, kənarları sərt dişciklidir. Çətir şüaları 20-25 ədəddir, tükcüklüdür, müxtəlifdir. Çiçəkləri sarımtıl-ağ rəngdədir, az böyümüşdür. Meyvəsi ellipsvari, çılpaqdır, uzunluğu 6–7 mm-dir.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Çiçəkləmə iyul-avqust, meyvəvermə avqust-sentyabr aylarına təsadüf edir. Mezofitdir. Orta və yuxarı dağ qurşaqlarında, çay kənarlarında və sulu dərələrdə rast gəlinir.

Yayılması
---------

Naxçıvanın dağlıq hissəsi (Ordubad rayonu — Urmus kəndi ətrafı, Soyuqdağ, Yağlıdərə, Ağyurd ətəkləri).

Sayı və tendensiyası
--------------------

Populyasiyasında azalma müşahidə edilir.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Cəmi 3 lakolitetinə rast gəlinmişdir. Antropogen və zoogen amillərdir.

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Populyasiyaları nisbətən təhdid altında olduğundan qorunması vacibdir. Akademik H. Əliyev adına Zəngəzur Milli Parkı ərazısındə təbii populyasiyaları mühafizə olunmalıdır.

Sinonimləri
-----------

* Heracleum pastinacifolium ssp. incanum (Boiss. & A. Huet) P.H. Davis

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q15582140
* Wikispecies: Heracleum albovii
* GBIF: 3630740
* IPNI: 842935-1
* Plant List: tro-1702829
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:842935-1
* Tropicos: 1702829
* WFO: wfo-0001068565

 |
Fransız dofenlərinin sülalə gerbində delfin şəkilləri olmuşdur.
**Dofen** (*fr.* Dauphin Fransızca tələffüz: [dofɛ̃]) — 1350–1791 və 1824–1830-cu illərdə Fransa Krallığının varisinə verilmiş tituldur. Bu titul Valua sülaləsindən və Burbon sülaləsindən olan Fransa krallığının varisinə verilmişdir. Ləqəb adətən varis olan böyük oğula verilirdi. "Dofen" titulu daşıyan xanıma və ya Dofenin həyat yoldaşı olan xanıma **dofin** (*fr.* Dauphine Fransızca tələffüz: [dofin]) deyilirdi.

Dofen termininin mənşəyi, Fransızca *dauphin* olub, Yunanca *delphin* (delfin) sözündən yaranmışdır. Titul Fransanın cənub-şərqindəki Dofine (*Dauphiné*) bölgəsindən meydana gəlmişdir. İlk dəfə 1349-cu ildə bölgənin şahzadəsi V Şarla verilmişdir. Şarl hökmdar olduqdan sonra həmin regionu və titulu ən böyük oğluna ötürmüşdür. Beləliklə, bu titul "taxta ən yaxın prens və ya prenses" mənasında, yəni "vəliəhd" mənasında işlənmişdir.

Gerblər
-------

* Viennois Dofeni gerbiViennois Dofeni gerbi
* 1519-1536 dönəmində Dofen olan Bretan hersoqu Françisin gerbi1519-1536 dönəmində Dofen olan Bretan hersoqu Françisin gerbi
* Kraliçasının həyat yoldaşı olaraq Şotlandiya kralı olan Fransa Döfeni Françisin (II Françis) gerbi Kraliçasının həyat yoldaşı olaraq Şotlandiya kralı olan Fransa Döfeni Françisin (II Françis) gerbi
* Fransa Dofeni üçün Tac şəkilli gerbFransa Dofeni üçün Tac şəkilli gerb

Ədəbiyyatda Dofen
-----------------

Mark Tvenin "Heklberri Finnin macəraları" əsərində Huck sonradan fırıldaqçı olduğu ortaya çıxan iki qəribə personajla qarşılaşır. Onlardan biri sərvətini itirən ingilis hersoqu, digəri isə itkin dofen (XVII Lüdoviq) olduğunu iddia edir.

İstinadlar
----------
**Fransa Konstitusiyası 1946-cı il** (*fr.* Constitution du 27 octobre 1946) — 1946-ci ildən 1958-ci ilə qədər fəaliyyət göstərən Fransa konstitusiyası.

Qəbul
-----

1946-cı ilin oktyabrında təsis qurultayının təklifi ilə referendumda qəbul edildi.

Məzmun
------

Sədri ibarət Nazirlər Kabinetinin - parlament respublikası gücləndirici, dövlət hakimiyyəti ali orqanları proporsional sistem üzrə seçilir Milli Məclisin və seçki kollec və Milli Məclis tərəfindən seçilmiş Respublikasının Şurası oldu dövlət başçısı Respublikasının Milli Məclisi, icra orqanının şurası seçilmiş prezidenti qaldı Nazirlər və Nazirlər Şurasının Prezidenti tərəfindən təyin və Milli Məclisə cavabdeh idi. Konstitusiya nəzarəti orqanı yaradıldı - Konstitusiya Komitəsi və məhkəmələrdə kadr siyasətini idarə edən orqan - Magistratura Ali Şurası, Prezidentin məhkəmə iclaslarının funksiyaları və Nazirlər Kabinetinin üzvləri Senatdan yeni orqana keçdi - Milli Məclis tərəfindən təyin olunmuş Yüksək Ədliyyə Palatası Milli Məclisin özü yekun qərar qəbul etdi.

Konstitusiya islahatı 1953-cü il
--------------------------------

Konstitusiya islahatı 1953-cü ildə həyata keçirilmişdir - güzəştli hərəkət bitərəf olmaqla sadə səs çoxluğu ilə tətbiq olunmağa başladı Nazirlər Şurasının sədri, Milli Məclisi həll etmək üçün əlavə səlahiyyətlər əldə edib, hökumət həvalə səlahiyyətləri daxilində məhdud qanunvericilik fəaliyyəti hüququ qazanıb Respublika Şurası, qanunvericilik təşəbbüsü hüququndan verilib (sadə səs çoxluğu ilə, müzakirə olmadan) prezidenti seçilməsi üçün sadələşdirilmiş proseduru təqdim koalisiya hökuməti haqqında hökm ləğv edildi, majoritar seçki sistemi ilə əvəz olundu.

Ləğv
----

1953-cü il Konstitusiya Qanununun Nazirlər Kabinetinin təklifi ilə xalq tərəfindən qəbul olunduqdan sonra, 1946-cı il Konstitusiyasının bütün mətni ləğv edildi, əsas insan hüquq və azadlıqlarını və Fransanın dövlət sisteminin iqtisadi və siyasi prinsiplərini təsbit edirdi.

Mənbə
-----

* Конституция Франции 1946 года
* Конституция Франции 1946 года, избирательный закон 1946 года и пересмотр избирательного закона 1951 года
* Проект конституции от 1945 года
**Stefaniya Belmondo**(d.  13 yanvar, 1969)— Sabiq italiyalı xizək sürmə idmançısı. Karyerası ərzində iki dəfə Olimpiya dörd dəfə Dünya çempionu olmuşdur.

Həyatı
------

Belmondo Geneonun əyaləti olan Vinadioda anadan olub. Karyerası ərzində o, İtaliya polis qüvvələrinin idman bölməsində -*Gruppo Sportivo Forestaleda* xizək sürmüşdür. O xizək sürməyə üç yaşında başlamışdır. O, 1987-ci ildə *Xizək idman növləri üzrə dünya çempionatında* debüt etdi. Növbəti mövsümdə İtaliyanın əsas milli komandasına qoşuldu və Kanadanın Kalqari şəhərində təşkil olunmuş 1988-ci il Qış Olimpiyadasında iştirak etdi. 1989-cu ildə o, Solt-Leyk Sitidə Dünya kubokunun qalibi oldu və bu uğurla mövsümü başa vurdu.

Karyerası
---------

1991-ci ildə *Xizək idman növləri üzrə dünya çempionatında* müxtəlif məsafələrə yarışda gümüş və bürünc medallar qazandı. 1992-ci ildə isə Qış Olimpiya Oyunlarında ilk qızıl medalını qazandı. 1993-cü ildə Xizək idman növləri üzrə dünya çempionatında sağ ayaq barmağında olan zədənin cərrahiyə əməliyyatına ehtiyacı olmazdan əvvəl, müxtəlif məsafələrə yarışda iki qızıl və bir gümüş medalın sahibi oldu. Bu zədə onun dörd ay yarışlardan kənarda qalması ilə nəticələndi.

İkinci əməliyyatdan sonra , Belmondo Lillehammerdə 1994-cü il Qış Olimpiya Oyunlarında iştirak edir və iki bürünc medal qazanır. Bu yarışlardakı çıxışı onu qane etmir və o, həkiminin verdiyi məsləhətlərə məhəl qoymayaraq, xizək yarışlarında iştirakını davam etdirmək qərarına gəlir. 1996-1997-ci il mövsümü onun əməliyyatdan sonra ən yaxşı mövsümlərindən biri idi və bu illərdə o üç gümüş medal qazanır. 1998-ci il Naqano Qış Olimpiadasında isə komanda estafet yarışlarında bürünc , fərdi yarışlarda isə gümüş medalın sahibi olub. 
1999-cu il Xizək idman növləri üzrə dünya çempionatında Stefaniya Belmondo iki qızıl və bir gümüş medal qazandı.

2002-ci il Qış Olimpiyadasında yarışların final mərhələsində , qızıl, eləcə də gümüş və bürünc medalların sahibi olub.
Belmondo karyerası boyu digər uğurlarda qazanmışdır. O, 1997 və 2002-ci illərdə *Holmenkollen xizək festivalında* qadınların 30 km məsafəyə yarışlarının qalibi olub.

1997-ci il Dünya çempionatı
---------------------------

1997- ci ildə Tronheymdə təşkil olunmuş dünya çempionatında Stefaniya Belmondo və Yelena Valbe arasında yarışın qalibi müəyyənləşdirmək üçün fotofinişdən istifadə edilir və qızıl medal 2 sm Stefaniya Belmondonu qabaqlamaqla finişə çatan Yelena Valbeyə qismət olur.

2006-cı il Qış Olimpiyadası
---------------------------

2006-cı il Qış Olimpiadasında Stefaniya Belmondo açılış mərasimində Olimpiyadanın məşəlini yandırıb.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Stefania Belmondo". 2008-12-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 may, 2014.
2. ↑  "Nordic Skiing World Championship 1997 Trondheim (NOR)". Yanvar 5, 2012. 2022-03-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 may, 2014.
3. ↑  "Top 10 Cauldron Lightings of the Olympic Game". İyul 27, 2012. 2022-01-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 may, 2014.

Xarici keçidlər
---------------
**Ləzgihəngi** — Qafqazlıların milli rəqsi. Bütün Qafqaz üzrə geniş yayılmış rəqs növü. Hər xalqda rəqs növünün öz variantı vardır.

XIX əsrin axırında Qafqaz dağ kəndlərində ləzgihəngi rəqsinin ifası

Ləzgihəngi rəqsi
----------------

Rəqs yarış xarakteri daşıyır. Hər bir kəs özünün cəldliyini, yorulmazlığını, qətiyyətini nümayiş etdirir. Bir qayda olaraq rəqs musiqi sədaları altında ifa edilir. Melodiyası dinamik, dəqiq, cəldliyə zövq edəndir.

Rəqs həmçinin İranda "Lazgi" və "Ləzgi", Gürcüstanda "Lekuri" adı ilə məşhurdur. "Lekuri" gürcü dilindən tərcümədə — "ləzgilər (lekilər) rəqs edir" edir deməkdir.

Güman edilir ki, rəqs qartal surətinin təcəssüm etməkdədir. Qartal Qafqaz bölgəsində qüdrət, böyüklük, təmkinlilik və cəsarət rəmzi sayılır. "Ləzgihəngi" rəqsində kişilərin ayaq ucunda, əllərini qartal kimi geniş açaraq oynaması qartalı xatırladır. Qafqazda qartalı ovlamaq böyük günah hesab edilir.

Ləzgi dilində "ciyər" və "qartal" eyni sözlə "lek" adlanır. Mümkündür ki, bu qədimdən gələn adətlərlə bağlıdır. "Qartal", "ciyər", "qəlb", "arzu" sözləri bir çox Qafqaz dillərində eyni məna daşıyır. Ləzgi dilində isə "kart" "şahin" deməkdir.

Həmçinin "ləzgihəngi" müasir dövrə qədər dağ məskənlərində oğlan və qızların tanışlığı üçün yeganə şərait idi. Beləki onların yaxın tanışlığı çox çətin idi. Bir qayda olaraq toylarda oğlanlar xoşlarına gələn qızları bu rəqsdə birgə rəqsə dəvət edə bilərdilər. Toyun sonunda oğlanlar xoşlarına gələn qızın qarşısını bu rəqslə kəsməyə çalışırdılar. Ancaq sərt dağ qanunları qıza əl vurmağı qadağan edirdi.

Fotoqalereya
------------

* "Ləzgilər ləzgihəngi rəqsini oynayarkən" fotoşəkli, XX əsrin əvvəli,Axtı kəndi, Dağıstan vilayəti, Rusiya etnoqrafiya Muzeyi. XX əsr"Ləzgilər ləzgihəngi rəqsini oynayarkən" fotoşəkli, XX əsrin əvvəli,Axtı kəndi, Dağıstan vilayəti, Rusiya etnoqrafiya Muzeyi. XX əsr
* Tiflis terrasında qadınların ləzgihəngi rəqsi.Tiflis terrasında qadınların ləzgihəngi rəqsi.
* Rus rəssamı Qaqarin." Gürcü xanımları ləzgihəngi rəqsi ifa edirlər"rəsmi.Rus rəssamı Qaqarin." Gürcü xanımları ləzgihəngi rəqsi ifa edirlər"rəsmi.
* Könüllü Ağqvardiyaçı Ordu komandanı V.Mayevskinin Nikolayev dəmir yolundakı 1-ci sinif qərargah vaqonu qarşısında şəxsi konvoyu ləzginhəngi rəqsini ifa edir. 1919-cu ilin yayı.Könüllü Ağqvardiyaçı Ordu komandanı V.Mayevskinin Nikolayev dəmir yolundakı 1-ci sinif qərargah vaqonu qarşısında şəxsi konvoyu ləzginhəngi rəqsini ifa edir. 1919-cu ilin yayı.

Xarici keçidlər
---------------

* Lezginka Böyük Sovet Ensiklopediyasında [*ölü keçid*]

Videomateriallar
----------------

* Videoçarx Осетинский вариант лезгинки — круговой танец зилга-кафт в исполнении фольклорного ансамбля "Фарн" под руководством Уагка Дзаттиаты. XIX sonu — XX əsr əvvəli xalq rəqslərinin etnoqrafik bərpası. с. Нижний Сба Урс-Туальского общества Южной Осетии.
* Videoçarx – azərbaycanlı oğlan və erməni qız ləzgihəngi rəqsi oynayırlar
* Ləzgihəngi kinoincəsənətdə. Nikita Mixalkovun "12" filimindən bir hissə.

Həmçinin bax
------------

* Qaytağı
* Ləzgilər