**Çilingağac** - Azərbaycanda əsasən yazqabağı, bayramqabağı günlərdə uşaq və gənclər arasında geniş şəkildə oynanılan ən qədim oyunlardan biri. Bu oyuna bəzi bölgələrdə pəldəstə deyilir.

Oyunun qaydaları
----------------

Çilingağac oyunu əsas hallarda iki üsulla oynanılır:

* **Birinci üsul.**

Oyunda iki-üç nəfər oğlan uşağı iştirak edir. Hər oyunçunun bir dəyənəyi və bir "pəli" olmalıdır. Pəl bir qarış uzunluğunda hər iki ucu düzünə kəsilmiş çubuqdan düzəldilir. Böyük dairəvi cızıq çəkilir. Pəli cızığın ortasında qoyurlar. Püşk yolu ilə oyunu başlayırlar. Oyunçular bir-bir dəyənəklə əvvəlcə pələ vurur, onu yerdən bir qədər aralayıb ikinci dəfə dəyənəklə vurub cızıqdan çıxarmağa çalışırlar. Göstərilən qaydada oyunçular bir-birilə yarışırlar.

* **İkinci üsul.**

Çilingağac oyunu
Bu üsulda da oyun başlayana qədər birinci üsulda olan qaydalar yerinə yetirilir. Lakin pəl bir qədər uzun olur. Cızıq da uzun çəkilir. Oyunçular püşk ilə oyuna başlayaraq bir-bir cızığın üstündə durur, sol əllərində şaquli vəziyyətdə tutduqları pəli yuxarıdan aşağı atır, sağ əllərindəki dəyənəklə pəli bərkdən vurub uzaqlaşdırırlar. Kim pəli daha çox uzaqlaşdırarsa, oyunu aparmış olur.

Asin Turan:Azərbaycanin qədim oyunu olan "Çiling agac" oynama metodikasi:

findiq agacinin hamar zogundan əmələ gələn uzunlugu 50-70 sm uzunlugunda çübuq ve 15 sm olan başqa bir çübuq.

yuxaridaki mərhələni keçən ilk öncə oyuna başlayir.

İri bir daş gətirilib oyun başlanan yerə qoyulur..

Çilingi (15 cm-lik çubuq) havaya ataraq əsas çubug ilə vurur.Sonra agacin bir başini daşa,o biri başini yere söykəyir.O biri oyunçu çilingi düşdüyü yerdən bu agaci çilingle vurmalidi.Bu hal 3 dəfə təkrar olunur.Bu olmasa oyunun şəkili dəyişir.İndi çilingi vuran adam ortaya qoyulan daşi qorumalidi ve çalişmalidi ki,çiling daşa çubuq qeder yaxinlaşmasin.Yaxinlaşarsa oyun məglub edilmiş sayilir...çalişin Azerbaycanimizin qedim adet-enenelerini ve oyunlarini yaşadasaniz,sevesiniz..teşekkür edirem diqqetinize göre..

| ⛭Azərbaycan xalq oyunları |
| --- |
| Döyüş oyunları | Qurşaqtutma • Zorxana • Azərbaycan milli güləşi |  |
| Strategiya oyunları | Mərəköçdü • Noxud çuxuru • Pula-pula • Qalaqapı |
| Novruz oyunları | Baca-baca • Keçəl • Kos-kosa • Yumurta döyüşdürmə |
| Atüstü oyunlar | Baharbənd • Cıdır • Sür-papaq • Çövkən • Qız-qov |
| Tamaşa oyunları | Dəvə • Çömçəxatun • Gülümey • Gül-gül • Xan-vəzir • Xıdır Nəbi • Nənəcan |
| Uşaq oyunları | Artırma • Barmaq oyunu • Beşdaş • Bənövşə • Cıdır oyunu • Dirədöymə • Dəsmal aldı, qaç • Dəyirman oyunu • Dolama • Çatı götürdü • Çırtı, çırtı • Çiləmə • Çilingağac • Çömçəbaşı bəzəmə • Evcik-evcik • Eşşək beli sındırdı • Əlquşu ilə ov • Ənzəli • Fincan-fincan • Gəlinbacı • Gizlən qaç • Gözbağlıca • Güleynari • Halay • Haxışta • Hoqqa • Hoppana hoppan • Hil-hil oyunu • Xəndəkbacı • Xıy xıy • Köşki balaban • Qərcimədaş • Qərəq • Qığ mərəsi • Qundaq-qundaq • Qurd-qurd • Laldinməz • Mərə-mərə • Mətə-mətə • Molla, haray • Öcəşmə • Papaqaldıqaç • Papaqatdı • Papaqqapdı • Püşk • Sanama • Say saymaq • Şeşpər-şeşpər • Şota • Şöbə-şöbə • Tapmaca • Tapın görək • Təkə • Təkləmə • Turnavurdu • Tuğay Məlik • Usta-şagird • Şatırlar • Yaşıl yarpaq, qızılgül • Yaylıqqaçırtdı • Yeddi ağac • Yeddi daş • Yelləncək • Yoldaş, səni kim apardı? |