recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Nilufər Rəhmani (14 may 2013)
Nilufər Rəhmani (14 may 2013)
Digər pilotlarla birlikdə (14 may 2013)
**Nilufər Rəhmani** (*fars.* نیلوفر رحمانی‎; d. 1992) — 2001-ci ildə "Taliban"ın devrilməsindən sonra Əfqanıstanın ilk qadın pilotu.

Həyatı
------

Uşaqlığından pilot olmaq istəyən Nilufər pilot təhsili almaq üçün ilk olaraq ingilis dilini öyrənib. 2010-cu ildə 18 yaşı olarkən Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələrinə daxil olub və 2012-ci ildə pilot təhsilini başa vurub. Qadın olduğu üçün ona ölü və yaxud da yaralı əsgərləri daşıması qadağan edilib. Lakin o, bir dəfə qadağanı pozsa da, buna görə cəza almayıb.

Nilufər Rəhmani 2001-ci ildə "Taliban"ın devrilməsindən sonra Əfqanıstanın ilk qadın pilotu olub. Özü və ailəsi bir neçə dəfə "Taliban"dan ölüm təhdidləri alsa da hazırda Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələrində çalışır.

Mükafatları
-----------

* ABŞ Dövlət Departamenti tərəfindən "Beynəlxalq Qadın Cəsarət Mükafatı"na (*ing.* International Women of Courage Award) layiq görülüb.
* Almaniyanın "Bild" qəzeti tərəfindən 2015-ci ildə dünyanın ən gözəl və ən cəsur qadın pilotunu seçilib.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Dünyanın ən gözəl və cəsur qadın pilotu - FOTOLAR Arxivləşdirilib 2023-08-05 at the Wayback Machine publika.az, 15.04.2015  (az.)
2. ↑  "Biographies of 2015 Award Winners". State.gov. 2015-01-23. 2018-06-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-03-07.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Nilufər Rəhmani ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Florensiya Universiteti** (it. Università degli Studi di Firenze, UniFI) — İtaliyanın Florensiya şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin ən qədim və nəhəng universitetlərindən biridir.

Tarixi
------

Florensiya Universiteti 1321-ci ildə **Florensiya Respublikası Universiteti** kimi yaradılmışdır. İlk vaxtlarda burada mülki, ədəbi, tibbi və ilahiyyat fakültələri var idi.

1349-cu ildə papa VI Klemens universiteti yenidən təşkil etmiş, 1364-cü ildə isə imperator IV Karl universitetin adını **İmperator Universiteti** olaraq dəyişmişdir.

1472–1515-ci illərdə isə universitet Piza şəhərində fəaliyyət göstərir.

1859-cu ildə **Praktiki Təlim və İnkişaf İnstitutu** olsa da, 1924-cü ildən yenidən **Florensiya Universiteti** adını əldə edir.

Məkanı
------

Universitet Florensiyada yerləşməsi ilə yanaşı, Pistoe, Prate, Empoli və Sesto Fiorentinada da şöbələri fəaliyyət göstərir.

Fakültələri
-----------

Hazırda universitetdə aşağıdakı fakültələri fəaliyyət göstərir:

* Memarlıq fakültəsi;
* Edukoligiya fakültəsi;
* İqtisadiyyat fakültəsi;
* Əczaçılıq fakültəsi;
* Mühəndislik fakültəsi;
* Ədəbi-fəlsəfə fakültəsi;
* Fiziki-riyaziyyat fakültəsi;
* Tibbi cərrahlıq fakültəsi;
* Siyasi elmlər fakültəsi;
* Psixologiya fakültəsi;
* Hüquq fakültəsi;
* Kənd təsərrüfatı fakültəsi.

Tələbələri
----------

Hazırda bu təhsil müəssisəsində 60 minə yaxın tələbə təhsil alır və onların tədrisi ilə məşğul olan müəllimlərin sayı 2 mindən çoxdur.

Həmçinin bax
------------


|  |  |
| --- | --- |
| П: | "Universitet" portalı |

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Florensiya Universiteti Arxivləşdirilib 2016-03-07 at the Wayback Machine. studyeurope.az, 17.04.2015  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* unifi.it — Florensiya Universitetinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Universitet ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *İtaliya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**"Azərbaycanın iqtisadi və maliyyə vəziyyəti"** — 1919-1920-ci illərdə Versal Sülh danışıqlarında iştirak edən Azərbaycan nümayəndə heyətinin Parisdə nəşr etdirdiyi üç kitabdan biri.

Məzmunu
-------

Kitabda Azərbaycanın və xüsusilə də Bakının iqtisadi və maliyyə vəziyyəti təsvir edilmişdir.

Rəqəmlər və faktlar əsasında dəqiq məlumatlar bu kitab vasitəsilə Versal Sülh konfransının iştirakçılarına çatdırılır.

Kitabın ayrıca bölməsində gəlir və xərclər, gömrükdən gələn mənfəətlər, fövqəladə xərclər haqqında ətraflı məlumat verilmişdir.

### 1919-cu ilin büdcəsi

Azərbaycan Demokratik Respublikasının 1919-cu il üçün büdcəsi də kitaba daxil edilmişdir. Büdcədən aydın olur ki, gəlir və xərclər bərabər, yəni 665 milyon rubl olmuşdur. Bu rəqəmlərdən maraqlı bir fakt aydınlaşır: Gənc respublika ağır iqtisadi və siyasi şəraitdə yaşasa da, xalq təhsilinə xüsusi fikir verilmiş, onun inkişafı üçün 45 milyon rubl ayrılmışdır. Yalnız hərbi sahə üçün ayrılan 140 milyon rubl məbləğindəki xərc xalq təhsilinə, maarifə ayrılan xərcdən çoxdur. Kitabda verilmiş rəqəmlərdən o da aydın olur ki, xalq maarifinə ayrılmış xərc kənd təsərrüfatına ayrılan xərclərə bərabərdir.

Həmçinin bax
------------

* Qafqaz Azərbaycan Respublikası (kitab)
* Azərbaycan Respublikasının antropoloji və etnik tərkibi (kitab)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  Ramiz Abutalıbov. FRANSADA İLK AZƏRBAYCAN DİPLOMATİK NÜMAYƏNDƏLİYİNİN İNFORMASİYA VƏ NƏSR SAHƏSİNDƏKİ FƏALİYYƏTİ Arxivləşdirilib 2015-03-20 at the Wayback Machine. "Diplomatiya aləmi" jurnalı, 2003, № 3, səh. 72-73.  (az.)
2. ↑  Ülviyyə Tahirqızı. *Mətbuatımızın mühacir yazarları* (xalqcebhesi.az Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine, anl.az), "Xalq Cəbhəsi" qəzeti, 23.07.2014, səh. 11.  (az.)
**Skanno mükafatı** (it. Premio Scanno) — İtaliyanın Tanturri Fondunun təsis etdiyi mükafat. Mükafat gümüşdən hazırlanmış maskadan ibarətdir.

1972-ci ildə italiyalı yazıçı, jurnalist Rikkardo Tanturri de Horatio tərəfindən təsis olunmuş bu mükafat müxtəlif sahələr üzrə böyük istedad sahibləri, qeyri-adi yaradıcılıq qabiliyyətinə malik şəxslərin fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Tanturri Fondu ənənəvi olaraq hər il ədəbiyyat, hüquq, sosiologiya, ekologiya, tibb, musiqi, ədəbiyyat və digər nominasiyalar üzrə fərqlənən şəxslərə "Skanno mükafatı"nı təqdim edir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Azərbaycan yazıçısı Kamal Abdulla İtaliyada "Scanno" mükafatına layiq görülüb Arxivləşdirilib 2015-09-24 at the Wayback Machine. azertag.az, 21.09.2015  (az.)
2. ↑  Kamal Abdulla İtaliyanın ədəbiyyat mükafatına layiq görülüb Arxivləşdirilib 2015-09-23 at the Wayback Machine. apa.az, 21.09.2015  (az.)
3. ↑  "scanno.org". 2007-11-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-09-21.

Xarici keçidlər
---------------

* scanno.org/storia\_premio\_scanno.htm — Skanno mükafatının rəsmi saytı
**Rzayev Nurəddin Məmmədbağır oğlu** (26 iyun 1929-cu il, Gədəbəy — 16 oktyabr 2011-ci il, Bakı) — görkəmli Azərbaycan cərrahı, tibb elmləri doktoru, professor, Azərbaycan SSR Əməkdar Elm Xadimi.

Həyatı
------

Nurəddin Rzayev 1929-cu il iyun ayının 26-da Gədəbəydə ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1945-ci ildə orta məktəbi qızıl medalla bitirərək N. Nərimanov adına Azərbaycan Tibb İnstitutuna daxil olmuşdur. 1950-ci ildə ali məktəbi fərqlənmə diplomu ilə tamamlamışdır. Ali məktəbi bitirdikdən sonra təyinatla 1953-cü ilədək Türkmənistanda işləmişdir. Təyinat müddətini başa vurduqdan sonra Bakıya qayıtmış və elmi, cərrahi işini davam etdirmişdir. 1958-ci ildə "Mezatonun cərrahiyyədə tətbiqi" mövzusunda namizədlik, 1965-ci ildə "Ağ ciyər arteriyalarının emboliya və trombozları" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir, professor rütbəsi almışdır. 1966-cı ildə professor N. M. Rzayevin təşəbbüsü ilə "Qanın laxtalanma sistemi məsələləri" üzrə II Ümumittifaq konfrans keçirilmişdir. 1964–1990-cı illərdə Ümumittifaq Cərrahlar Cəmiyyətinin rəyasət heyətinin, Damar Cərrahlığı Üzrə İttifaq Problem Komissiyasının üzvü kimi SSRİ səviyyəsində keçirilən tədbirlərdə iştirak etmişdir. 1966-cı ildən Azərbaycan SSR-in Səhiyyə Nazirliyinin elmi şura üzvü, 1973–1983-cü illərdə Azərbaycan Cərrahlar Cəmiyyətinin sədri olmuşdur. 1983-cü ildən Beynəlxalq Cərrahlar Cəmiyyətinin, 1993-cü ildən Avropa Təxirəsalınmaz Cərrahlıq və Travma Cəmiyyətinin, 1994-cü ildən Nyu York Elmlər Akademiyasının üzvüdür. 1961-ci ildən Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Elmi Tədqiqat Kliniki və Eksperimental Cərrahlıq İnstitutunun elmi katibi, az sonra elmi işlər üzrə direktor müavini, 1963-cü ildə direktor əvəzi və 1964-cü ildən 1994-cü ilədək institutun direktoru vəzifəsində işləmişdir. 1994-cü ildə Xəzər Universitetində Cərrahiyyə departamentinin müdiri, 1995-ci ildə universitetin prorektoru, 1996-cı ildə Azərbaycan Universitetində "Şərq-Qərb" elmi mərkəzinin professoru, 1999-cu ildən Ali Diplomatiya Kollecində "Türkoloji araşdırmalar mərkəzi"nin rəhbəri olmuşdur. 1996-cı ildən Azərbaycan Tibb Universitetində professor-konsultant kimi çalışır.

N. Rzayev 5 elmi ixtiranın, 300-dək elmi məqalənin müəllifi, 5 elmlər doktorunun və 31 elmlər namizədinin elmi rəhbəri olmuşdur. Dəfələrlə Rusiya, Ukrayna, Belorus, Özbəkistan, Latviya, Moldova, Ermənistan, Gürcüstan, ABŞ, Türkiyə, İngiltərə, İran, Polşa, Avstriyada keçirilmiş müxtəlif konfrans və simpoziumlarda istər SSRİ-ni, istərsə də onun tərkibindəki Azərbaycanı yüksək səviyyədə təmsil etmişdir.

16 oktyabr 2011-ci ildə dünyasını dəyişib.

Xarici keçidlər
---------------

* **Akif Şahverdiyev**. *Nurlu insan*. "Təzadlar" qəzeti. 11 mart 2010. **tezadlar.az** [*ölü keçid*]  (az.)

Mənbə
-----

* Görkəmli alim Nurəddin Rzayev 82 yaşında vəfat edib [*ölü keçid*]
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Mətanət.

**Mətanət Əfəndiyeva** (*azərb.* Əfəndiyeva Mətanət Tələt qızı‎, *rus.* Эфендиева Метанет Талат кызы; d. 1960. Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Rusiya alimi, Tibb elmləri doktoru (2003), professor (2011). RBTKEM‑in baş həkiminin elmi‑tədqiqat və klinik‑sınaq işləri üzrə müavini (2004). RF Dövlət İxtiralar Reyestrində ixtiralarına 7 patenti qeydiyyatdan keçib.

Həyatı
------

Əfəndiyeva Mətanət Tələt qızı 1960-cı ildə Bakıda anadan olub. 1983-cü ildə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu (indiki Azərbaycan Tibb Universiteti) "müalicə işi" ixtisası üzrə bitirib. Əmək fəaliyyətinə Bakı Şəhər Təcili və Təxirəsalınmaz Tibbi Yardım Stansiyasında təcili yardım həkimi kimi başlayıb. 1987-ci ildə Moskvada Ümumittifaq Elmi-Tibbi Reabilitasiya və Fiziki Terapiya Mərkəzi nəzdində aspiranturaya qəbul olub. Vaxtından qabaq tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün hələ aspiranturanı bitirməzdən əvvəl "Xəstələrin qida borusunda cərrahi müdaxilədən sonra bərpaedici müalicəsi" mövzusunda dissertasiya müdafiə edib. 1990-2000-ci illərdə Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyinin Qastroenterologiya ETİ-də elmi işçi vəzifəsində çalışıb. M.Əfəndiyeva 2000-2003-cü illərdə Rusiya Bərpaedici Tibb və Kurortologiya Elmi Mərkəzində (RBTKEM - keçmiş Mərkəzi Kurortologiya və Fizioterapiya ETİ) doktorantura təhsili alıb. 2003-cü ildə məqsədli doktoranturanı bitirdikdən sonra tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün "Aşağı qida borusu sfinkterinin müxtəlif patologiya
formalarında onun neyrohumoral tənzimlənməsinin qeyri-farmakoloji korreksiyası" mövzusunda dissertasiya müdafiə edib.

M.Əfəndiyeva 2004-cü ildən RBTKEM-də baş həkimin elmi-tədqiqat və klinik-sınaq işləri üzrə müavini vəzifəsində işləyir. Onun elmi tədqiqatlarının nəticələrinə dair 160-dan çox elmi iş, o cümlədən metodiki tövsiyələr, həkimlər üçün vəsaitlər dərc olunub. RF Dövlət İxtiralar Reyestrində M.Əfəndiyeva ixtiralarına 7 patenti qeydiyyatdan keçirib. Onun rəhbərliyi altında və elmi məsləhəti ilə tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün 1 dissertasiya və tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün 4 dissertasiya müdafiə edilib.

M.Əfəndiyevanın elmi tədqiqatları qastroenterologiya, kurortologiya və fizioterapiya üçün böyük praktiki əhəmiyyət kəsb edir. Onun elmi tədqiqatlarının nəticələri Moskvanın və Rusiyanın digər şəhərlərinin müalicə-profilaktika müəssisələrində tətbiq olunub. 2011-ci ildə M.Əfəndiyevaya RF Təhsil və Elm Nazirliyi nəzdindəki Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən professor elmi adı verilib.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bağıyeva, Mətanət.* Xaricdə yaşayan azərbaycanlılar. Qısa bioqrafik məlumat kitabçası (PDF) (az.). Bakı: "Papirus NP". 2016. ISBN 978-9952-8299-1-4. 2017-10-21 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2017-10-21.

Xarici keçidlər
---------------

* Патенты автора Эфендиева Метанет Талат кызы
**Sofiya Universiteti** və ya tam adı **Müqəddəs Kliment Oxridski adına Sofiya Universiteti** (bolq. Софийски университет „Св. Климент Охридски") — Bolqarıstanın paytaxtı Sofiya şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin ilk ali təhsil ocağıdır. Universitetin rektoru professor İvan İlçevdir.

Ali mükafatı
------------

Sofiya Universitetinin ali mükafatı "Mavi Lent Fəxri Nişanı"dır (*ing.* "Honorary Blue Ribbon Insignia"). Bu mükafatın verilməsi haqqında qərar həmin universitetin 2012-ci il 19 dekabr tarixində keçirilmiş Elmi Şurasının toplantısında qəbul edilmişdi. Bu mükafatın laureatları aşağıdakılardır:

* Kamal Abdulla (2013)

Xarici əlaqələri
----------------

2013-cü ilin may ayında Sofiya Universitetinin rektoru professor İvan İlçev ilə Bakı Slavyan Universitetinin rektoru professor Kamal Abdulla arasında Sofiya Universitetində Azərbaycan Dili və Mədəniyyəti Mərkəzinin yaradılması ilə bağlı saziş imzalanmışdır.

Həmçinin bax
------------


|  |  |
| --- | --- |
| П: | "Universitet" portalı |

İstinadlar
----------

1. ↑  Directory of Open Access Journals. 2003.
2. 1 2 3 4 5 6  Bolqarıstan Prezidenti Kamal Abdullanı təltif etdi[*ölü keçid*]. edebiyyat.biz, 24.05.2013  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* uni-sofia.bg — Sofiya Universitetinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Universitet ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bolqarıstan ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Azərbaycan Ziyalılar Forumu** — Azərbaycanda ictimai təşkilat.

Tarixi
------

Azərbaycan Ziyalılar Forumu 2009-cu ildə yaradılmışdır. Forumun əsas yaradıcıları yazıçı Rüstəm İbrahimbəyov, şair Ramiz Rövşən, alimlər Cəmil Həsənli, Rafiq Əliyev, politoloq Eldar Namazovdur.

Məqsədi
-------

Azərbaycan Ziyalılar Forumunun əsas məqsədi Azərbaycanda ictimai rəyin formalaşması və qərar qəbul etmə prosesinə təsiri artırmaq üçün ziyalıları toparlamaq, ölkənin sabit və davamlı inkişafı üçün zəruri olan mütərəqqi islahatların hazırlanıb həyata keçirilməsində Azərbaycanın vətəndaş cəmiyyətinin rolunu artırmaqdır.

Məşvərət Məclisi
----------------

Məşvərət Məclisi forumun fəaliyyətini planlaşdıran və onun qərarlarını həyata keçirən işçi orqandır. Bu orqan 27 iyun 2012-ci ildə yaradılmışdır.

### Məşvərət Məclisinin tərkibi

* Rüstəm İbrahimbəyov
* Ramiz Rövşən
* Cəmil Həsənli
* Rafiq Əliyev
* Eldar Namazov
* Gültəkin Hacıbəyli
* Çingiz Hüseynov
* Cavanşir Quliyev
* Musa Yaqub
* Eldəniz Quliyev
* Elçin Şıxlı
* Arif Əliyev
* Mehman Əliyev
* Qulu Məhərrəmli
* Ramiz Abutalıbov
* Arzu Abdullayeva
* Zəfər Quliyev
* Erkin Qədirli

Mənbə
-----

* YAP-çı deputat: "Özünü Ziyalılar Forumu adlandıran qurumda ziyalı yoxdur". **mediaforum.az** *28.12.2011* Arxivləşdirilib 2012-02-03 at the Wayback Machine  (az.)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ziyalılar Forumunun Məşvərət Məclisi yarandı". 2023-06-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-06-27.

Xarici keçidlər
---------------

* Cəmil Həsənli Ziyalılar Forumu barədə. **youtube.com** **12.03.2012**  (az.)
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Cavanşir Məmmədov.

**Cavanşir Qəhrəman oğlu Məmmədov** (1953, Şahmarlı, Dmanisi rayonu) — Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyinin Baş İctimai Təhlükəsizlik İdarəsinin rəisi, polis general-mayoru.

Həyatı
------

1953-cü ildə Gürcüstan Respublikasının Başkeçid rayonunun Şahmarlı kəndində anadan olmuşdur. 1974-cü ildə M.F.Axundov adına Azərbaycan Rus dili və Ədəbiyyatı İnstitutunu, 1983-cü ildə Krasnoyarsk Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini, 1985-ci ildə isə SSRİ DİN-in Akademiyasını bitirmişdir. Silahlı Qüvvələrin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmişdir.

1976-cı ildən daxili işlər orqanlarında xidmət edir. Bu dövrdə ictimai təhlükəsizlik strukturunda müxtəlif vəzifələrdə xidmət aparmışdır.

1989-1992-ci illərdə Bakı şəhəri Baş Polis İdarəsinin rəis müavini, 1992-1993-cü illərdə Bakı şəhəri Qaradağ rayon polis idarəsinin rəisi, 1993-cü ildə isə Bakı şəhəri Baş Polis İdarəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir.

1994-cü ildə DİN-in İctimai Təhlükəsizlik İdarəsinin rəis müavini, bir müddətdən sonra həmin idarənin rəisi vəzifəsində çalışmışdır.

2001-ci ilin iyun ayından Baş İctimai Təhlükəsizlik İdarəsinin rəisi təyin olunmuşdur.

İctimai təhlükəsizliyin qorunması, sabitliyin bərqərar olunması fəaliyyətindəki uğurlu nəticələrə və müsbət göstəricilərə görə müxtəlif mükafatlara layiq görülmüşdür.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 iyun 2002-ci il tarixli 725 nömrəli Fərmanı ilə "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 iyun 2004-cü il tarixli 293 nömrəli Sərəncamı ilə polis general-mayoru xüsusi rütbəsi verilmişdir.

Ailəlidir. İki övladı var.

Qeydlər
-------

1. ↑  2001-ci ilin iyun ayında Azərbaycan DİN İctimai Təhlükəsizlik İdarəsinin adı Baş İctimai Təhlükəsizlik İdarəsi olaraq dəyişdirilmişdir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Azərbayсan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin saytında Cavanşir Məmmədov haqqında səhifə. mia.gov.az  (az.)
**"Azərbaycan Respublikasının antropoloji və etnik tərkibi"** və ya **"Azərbaycan Respublikası əhalisinin antropoloji və etnik tərkibi"** — 1919–1920-ci illərdə Versal Sülh danışıqlarında iştirak edən Azərbaycan nümayəndə heyətinin Parisdə nəşr etdirdiyi üç kitabdan biri.

Məzmunu
-------

Bu kitabda Qafqaz ərazisində Azərbaycan əhalisinin məskunlaşması tarixi, Azərbaycan əhalisinin yaşadığı ərazilərin sahəsi, qonşu xalqlarla münasibətləri öz əksini tapmışdır. Kitabçada verilmiş rəqəmlər və faktlar "Qafqaz təqvimi"ndən, "Qafqaz xalqlarının yerləşdiyi ərazi və yerlər" külliyyatından, 1897-ci ildə nəşr olunmuş "Rusiyada əhalinin siyahıyaalınması" kitabından götürülmüşdür.

Həmçinin bax
------------

* Qafqaz Azərbaycan Respublikası (kitab)
* Azərbaycanın iqtisadi və maliyyə vəziyyəti (kitab)

İstinadlar
----------

1. ↑  Ülviyyə Tahirqızı. *Mətbuatımızın mühacir yazarları* (xalqcebhesi.az Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine, anl.az), "Xalq Cəbhəsi" qəzeti, 23.07.2014, səh. 11.  (az.)
2. 1 2  Ramiz Abutalıbov. FRANSADA İLK AZƏRBAYCAN DİPLOMATİK NÜMAYƏNDƏLİYİNİN İNFORMASİYA VƏ NƏSR SAHƏSİNDƏKİ FƏALİYYƏTİ Arxivləşdirilib 2015-03-20 at the Wayback Machine. "Diplomatiya aləmi" jurnalı, 2003, № 3, səh. 73.  (az.)
**"Fransua-Haviyer Bonyu Assosiasiyası"** (*fr.* Association François-Xavier Bagnoud və ya **FXB International**) — QİÇS və yoxsulluğun zərər çəkmiş uşaqlar üçün yardım təmin etməyə yönəlmiş beynəlxalq təşkilat.

Tarixi
------

Təşkilat 1989-cu ildə təsis edilib. Belə ki, fransalı keçmiş jurnalist və film istehsalçısı Albina dü Buaruvrey 1986-cı ildə həyatının ən ağır itkisini verdikdən - yeganə oğlu Fransua-Haviyer Bonyunu itirdikdən sonra nə isə yaxşı bir iş görmək istəyir. Ona görə də oğlunun adını daşıyan, kasıb ölkələrdəki insanlara yardım edəcək xeyriyyə təşkilatını – "Fransua-Haviyer Bonyu Assosiasiyası"nı yaradır.

> 
> 
> *"Mən bu təşkilatı yaratmaqla onun etmək istədiklərini, insanları xilas etmək, əsasən də uşaqlar olmaqla, imkansız, çox şeydən məhrum olan insanlara yardım etmək istədim."*
> 
> 
> — Albina dü Buaruvrey

Fəaliyyəti
----------

Təşkilat fəaliyyətinə 1990-ci illərdə, uşaqlarda QİÇS xəstəliyi olan Uqandadan başlayıb. Hazırda Afrika, Asiya və Latın Amerikasının ən yoxsul 8 ölkəsində fəaliyyət göstərir.

Büdcə proqramı
--------------

İlk üç ildə hər 100 ailədən 80-i bu proqrama daxil edildi. Birinci il onlar pulsuz ərzaq, tibbi yardım, təhsil və evlə təmin edilirdi ki, bu müddət ərzində ailə başçısı pul qazanmaq üçün yollar axtarırdı. Bu, ya bir inək, ya bir paltartikən maşın, ya da kənd təsərrüfatı üçün lazım olan alət ola bilərdi. Bunları əldə etmək üçün təşkilat onlara kredit pul da verirdi. Artıq ikinci il onlar qənaət edə bildilər və öz büdcələrini yaratdılar. Bu büdcənin təxminən 25 faizi ailələr, 75 faizini təşkilat formalaşdırırdı. Üçüncü il 50-50-yə oldu. Dördüncü il isə artıq bütün büdcəni ailələr özləri formalaşdırırdı.

25 il ərzində bu büdcə proqramı 80 mindən çox kasıb insana yardım edib. Bu proqrama əsasən bir insan ildə 125-230 dollara başa gəlir, amma proqramı bitirən ailələrin 86 faizi yoxsulluqdan xilas olur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Yeganə oğlunu itirən ana övladının irsini yaşadır Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. amerikaninsesi.org, 22.05.2015  (az.)

Həmçinin bax
------------

* fxb.org — Fransua-Haviyer Bonyu Assosiasiyasının rəsmi saytı
* World AIDS Orphans' Day Arxivləşdirilib 2021-06-09 at the Wayback Machine
**Reynaldo Qarqano** (*isp.* Reinaldo Apolo Gargano Ostuni; d. 26 iyul 1934, Paysandu, Uruqvay – ö. 5 fevral 2013, Montevideo, Uruqvay) — Uruqvay Şərq Respublikasının xarici işlər naziri (2005-2008).

Həyatı
------

26 iyul 1934-cü ildə Paysandu şəhərində anadan olmuşdur.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

1956-cı ildə Uruqvay Sosialist Partiyasına daxil olmuşdur.

1964-1974-cü illərdə həmin partiyanın həftəlik dərgisi olan "El Sol"un baş redaktoru, 1970-1973-cü illərdə isə "El Oriental" qəzetinin baş redaktoru olmuşdur.

1974-1984-cü illərdə Latın Amerikası ölkələrində və İspaniyada mühacirətdə olmuş, bu müddətdə İspaniya Sosialist Fəhlə Partiyası ilə yaxından əməkdaşlıq etmişdir.

1984-cü ildən Uruqvay Senatının üzvü, 2001-ci ildən Uruqvay Sosialist Partiyasının sədri idi.

2005-ci il martın 1-də Uruqvay Şərq Respublikasının xarici işlər naziri vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 3 mart 2008-ci ilədək bu vəzifədə olmuşdur.

Vəfatı
------

Səhhətində yaranmış problemlər nəticəsində 5 fevral 2013-cü ildə Montevideo vəfat etmişdir. Parque del Recuerdo qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Uruqvay Şərq Respublikasının Xarici İşlər Naziri Reynaldo Qarqano[*ölü keçid*]. mfa.gov.az  (az.)
2. ↑  "Murió Reinaldo Gargano". Elobservador.com.uy. 2013-02-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 08.02.2013.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Reynaldo Qarqano ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Zayed Universiteti** (*ərəb.* جامعة زايد‎) — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Əbu-Dabi əmirliyinin Əbu-Dabi şəhərində yerləşən dövlət ali təhsil müəssisəsi. Ölkəsinin Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Universiteti və Ali Texnologiya Kollecləri ilə birlikdə 3 dövlət ali təhsil müəssisəsindən biridir.

Tarixi
------

Universitetin əsası 1988-ci ildə qoyulmuşdur.

Təsis olunduğu vaxt Zayed Universiteti yalnız qızlar üçün nəzərdə tutulsa da, sonradan burada oğlanların da təhsil almasına icazə verilib.

Fəaliyyəti
----------

Bu ali təhsil müəssisəsi humanitar və təbiət elmləri, biznes elmləri, kommunikasiya və media, təhsil və informasiya sistemləri adlı 5 kollecdən ibarətdir. Universitetdə tədris əsasən ingilis dilində aparılır.

İngilis dilinin tədrisi səviyyəsini yüksəltmək üçün Əbu-Dabi Təhsil Şurası Zayed Universiteti ilə birgə ibtidai təhsil üzrə pilot proqram hazırlamışdır. Belə ki, bu ölkədə ingilis dilində səlis danışmağı bacarmayanların işlə təmin olunması xeyli çətindir. Ona görə də bu proqramın genişləndirilərək ölkənin bütün məktəblərində tətbiq olunması planlaşdırılır.

Kampusu
-------

Universitetin Əbu-Dabi şəhərində yerləşən kampusu 2011-ci ildə "Xəlifə Şəhər"də salınmış yeni kampusa köçürülmüşdür. Onun Dubay kampusu isə 2006-cı ildən Əl-Ruvayyahda - Dubay Beynəlxalq Akademik Şəhərciyində yerləşir.

Kitabxanası
-----------

Universitetin zəngin kitabxana fondu var.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Bəşarət Məmmədov, Ramil Hüseynov, *Dünya təhsili: Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin təhsil sistemi* Arxivləşdirilib 2014-09-09 at the Wayback Machine (Yazının hazırlanmasında Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Təhsil Nazirliyinin, həmçinin Ali Təhsil və Elmi Tədqiqat Nazirliyinin rəsmi materiallarından istifadə olunub.), "Azərbaycan müəllimi" qəzeti, 30.09.2011, № 38.  (az.)
2. ↑  "Teething problems at new Dh3.7bn Zayed University campus". The National. 12 August 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 September 2011.

Xarici keçidlər
---------------

* zu.ac.ae — Zayed Universitetinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Universitet ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Prezident Heydər Əliyev** — Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi QSC-ə (ASCO) aid olan gəmilərdən biri. Gəmi Heydər Əliyevin adını daşıyır.

Texniki göstəriciləri
---------------------

Gəmis Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin nəqliyyat donanmasına məxsus ən nəhəng tankerlərdən biridir. Uzunluğu 149,9 metr, eni 17,3 metr olan tankerin tam yükgötürmə qabiliyyəti 13,8 min tondur. Gəmi maye yüklərin daşınmasında istismar edilir.

Poçt markası üzərində
---------------------

2008-ci ildə buraxılmış poçt markası
2008-ci ilin iyul ayının 21-də Bakı şəhərində Azərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin "Azərmarka" şirkəti tərəfindən Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin 150 illiyinə həsr olunmuş 5 ədəd poçt markası təqdim edilmişdir. Qiyməti 20 qəpik, tirajı isə 20070 ədəd olan həmin markalardan biri "Prezident Heydər Əliyev" gəmisinə həsr olunmuşdur.

Təmirdən sonra
--------------

Prezident Heydər Əliyev gəmisi "Zığ" Gəmi Təmiri və Tikintisi Zavodunda aparılan təmirdən sonra tanker dəniz sınaq yoxlanışından uğurla keçib və istismara qaytarılıb.

Gəmidə təmir zamanı tankerin sualtı və suüstü hissələri, göyərtəsi təmizlənərək rənglənib. Yük anbarlarında və ballast çənlərində gövdə-qaynaq işləri görülüb. Boru işləri yerinə yetirilib. Eyni zamanda köməkçi mühərriklər, boru sistemləri, mexanizmləri təmir olunub, yeni nasoslar quraşdırılıb. Gəmi üzrə elektrik-quraşdırma və avtomatika, eləcə də gövdə-qaynaq işləri yerinə yetirilib.

Bununla yanaşı, "Prezident Heydər Əliyev" gəmisinin heyətinə məxsus yaşayış otaqları, sanitar qovşaqlar və yeməkxanalar yenilənib.

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Prezident Heydər Əliyev" tankerinin əsaslı təmiri başa çatıb" (az.).. Archived from the original on 2023-02-14. İstifadə tarixi: 14 fev 2023.
2. ↑  .
3. ↑  ""Prezident Heydər Əliyev" tankeri". /www.gununsesi.info. 14 fevral 2018. Archived from the original on 2022-10-19.
4. ↑  150th Anniversary of the Caspian Shipping Company — "H. Aliyev". **wnsstamps.ch** Arxivləşdirilib 2016-03-07 at the Wayback Machine  (ing.)
5. ↑  21.07.2008. Kaspian Şippinq kompaniyasının 150 illiyinə həsr olunmuş marka. **azermarka.az** Arxivləşdirilib 2018-01-17 at the Wayback Machine  (az.)
6. ↑  ""Prezident Heydər Əliyev" tankeri istismara qaytarılıb" (az.).. Archived from the original on 2023-02-14.
7. 1 2  ""Prezident Heydər Əliyev" tankerinin əsaslı təmiri yekunlaşıb" (az.).. Archived from the original on 2023-02-14.

Xarici keçidlər
---------------

* ""Prezident Heydər Əliyev" tankeri istismara qaytarılıb" (az.).. 14.02.2023 tarixində arxivləşdirilib.
* ""Prezident Heydər Əliyev" tankerinin əsaslı təmiri yekunlaşıb" (az.).. 14.02.2023 tarixində arxivləşdirilib.
* "Tankerlər" (az.).. 14.02.2023 tarixində arxivləşdirilib.
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Raisa.

**Raisa Atambayeva** (qırğ. Раиса Атамбаева; d. RSFSR, SSRİ) — Qırğızıstan Respublikasının birinci xanımı. Tibb elmləri namizədi.

Həyatı
------

Raisa Minəhmədova Rusiya Federasiyasının Ural bölgəsi ərazisində dünyaya gəlmişdir. Milliyyətcə tatar olan Raisanın valideynləri sonradan Qırğızıstana köçərək orada məskunlaşıblar.

Raisa xanım Oş şəhərində yerləşən Lomonosov adına orta məktəbi bitirmişdir. Orta təhsili başa vurduqdan sonra o, Qırğızıstan Dövlət Tibb Universitetinə daxil olmuş və oranı bitirmişdir. Tibb elmləri namizədidir.

Ali həkimlik dərəcəsinə malik olmasına baxmayaraq, heç bir yerdə işləmir və evdar xanımdır.

Ailəsi
------

Həyat yoldaşı Almazbek Atambayev
Raisa Minəhmədova 1988-ci ildə Qırğızıstan Respublikasının gələcək prezidenti Almazbek Atambayevla ailə həyatı qurmuşdur. O, Almazbek Atambayevun ikinci həyat yoldaşıdır. Bu nikahdan onların 2 övladı dünyaya gəlmişdir: oğulları Kadırbəy 1993-cü il təvəllüdlü, qızları Aliyə isə 1997-ci il təvəllüdlüdür. Kadırbəy 2011-ci ildə Qırğızıstanda orta məktəbi qızıl medalla bitirmiş və ali təhsilini Türkiyədə davam etdirmişdir. Ailədə uşaqların əsas zəhmətini birinci xanımın çəkdiyini qeyd edən Prezident oğlu barədə danışarkən belə demişdir:

> 
> 
> *"Mən bir də onda bildim ki, Kadırbəy artıq orta məktəbi bitirir".*
> 
> 
>

İctimai fəaliyyəti
------------------

Birinci ledi çox nadir hallarda publika qarşısına çıxır. İlk dəfə o, ictimaiyyət qarşısına prezidentin andiçmə mərasimi günü çıxıb. İkinci dəfə isə qırğızlar xanım Atambayevanı Türkiyə Prezidentinin Qırğızıstana səfəri zamanı onlara yoldaşlıq edəndə görüblər. Yalnız bu zaman fotojurnalistlər Qırğız Respublikasının birinci ledisinin şəklini çəkə biliblər. Buna qədər isə o, heç vaxt qəzetlərə, televiziyalara müsahibə verməmişdir. Hətta həyat yoldaşı olan Prezident Almazbek Atambayevin andiçmə mərasimi zamanı verilən ziyafətdəki çıxışında Raisa Atambəyova qonaqları salamlayıb onlara minnətdarlığını bildirdikdən sonra demişdir ki, bu, onun publika arasında sonuncu iştirakı və çıxışı olacaq. Sitat:

> 
> 
> *"Mənim üçün həyatda qızım Aliyənin saçlarını hörməkdən, onun dərslərinə kömək etməkdən, sevimli ərimə dadlı nahar hazırlamaqdan daha zövqlü bir iş yoxdur ".*
> 
> 
>

Həmçinin bax
------------

* Almazbek Atambayev

İstinadlar
----------

1. ↑  Qırğız Respublikasının Prezidenti Almazbek Atambayev və xanımı Raisa Atambayeva Heydər Əliyev Fondunda olublar[*ölü keçid*]. heydar-aliyev-foundation.org, 30.05.2012  (az.)
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  Günəş Fərhadlı. Qırğızıstanın 1-ci, prezidentin 2-ci xanımı - o, milliyətcə qırğız deyil… - FOTOLAR Arxivləşdirilib 2016-10-01 at the Wayback Machine. modern.az, 18.02.2013  (az.)
**Rumıniya Milli Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası** (*rum.* Confederația Națională Sindicală) və ya qısaca **"ALFA karteli"** (*rum.* "Cartel ALFA") — Rumıniyanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Konfederasiyanın baş qərargahı Buxarestdə yerləşir.

Tarixi
------

"ALFA karteli" 1990-cı ildə işçilərin əsl etibarlı təmsilçiliyinin qurulması məqsədi ilə yaradılmışdır.

Öhdəlikləri
-----------

Təşkilatın əsas məqsədi ictimai ədaləti və işçilərin maraqlarını qorumaq, müdafiə etmək və Rumıniyada demokratiyanı gücləndirməkdir. Konfederasiya işçilərin maraqlarını müdafiə etməsi ilə Rumıniyada həmkarlar ittifaqı hərəkatının formalaşmasında əhəmiyyətli rol oynayır.

Fəaliyyəti
----------

Konfederasiya daimi iş yerlərinin yaradılması, öz üzvlərinin iş və həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması, iqtisadi dirçəliş və stabillik, düzgün əməkhaqqı siyasəti üçün mübarizə aparır.

Konfederasiya yerli və milli səviyyədə kollektiv əmək müqavilələrinin bağlanması, sosial dialoqun və sosial tərəfdaşlığın inkişaf etdirilməsində də müxtəlif səviyyələrdə fəaliyyət göstərir.

Öz maraqlarını və mövqelərini müdafiə etmək üçün təşkilat piketlər, nümayişlər, yürüşlər keçirir.

Konfederasiya Rumıniya fəhlələrinin maraqlarına təsir göstərə biləcək hökumət tərəfindən verilmiş qərarlara öz mövqeyini ifadə edir, üzvlərini və ictimaiyyəti bu barədə daima məlumatlandırır.

Tərkibi
-------

Konfederasiya heç bir inzibati orqandan, siyasi partiyadan asılı olmayan müstəqil təşkilatdır. İstənilən şəxs onun üzvü ola bilər.

Hazırda konfederasiyaya sahə müxtəlifliyi baxımından özəl və dövlət sektoru daxil olmaqla 38 sahə birliyi daxildir.

Rəhbərləri
----------

Hazırda təşkilatın rəhbəri 2009-cu ilin dekabr ayından Boqdan Hossudur.

Beynəlxalq əməkdaşlıq
---------------------

Təşkilat Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası və Avropa Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası ilə sıx əməkdaşlıq edir.

Mənbə
-----

* **Arzu ŞAHBAZİ**. *Rumıniya Milli Azad Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası — CNSLR* Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 31.08.2012.  (az.)
* ICTUR et al., redaktorTrade Unions of the World (6th). London, UK: John Harper Publishing. 2005. ISBN 0-9543811-5-7.

İstinadlar
----------

1. ↑  Statul ar putea economisi 166 mil. euro daca va concedia 70.000 de bugetari in 2010 Arxivləşdirilib 2022-03-11 at the Wayback Machine, 30.12.2009, zf.ro, accesat la 3 ianuarie 2010

Xarici keçidlər
---------------

* cartel-alfa.ro — Rumıniya Milli Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının rəsmi saytı
"Sefer Yetsir" (ibranicə "Yaradılış Kitabı") Kabbalanın ən qədim kitabıdır. Bu haqda ilk məlumat eramızın 120-ci ilinə təsadüf edir. Kabbalistlərə görə onun müəllifi İbrahim peyğəmbərdir (ə). Tarixçilər bununla razı deyillər. Onlar düşünürlər ki, bu əsər eramızın II əsrində ravvin Akkiva tərəfindən yazılmışdır.

Əsərdə on mistik rəqəmin (sfirot) və yəhudi əlifbasının iyirmi iki hərfi vasitəsilə dünya, zaman və insanın yaradılışı izah olunur. Kitabda hərflər üç qrupa bölünmüşdür: üç ana hərf, yeddi ikili hərf və on iki sadə hərf. Əsərin müəllifinə görə, üç ana hərfin köməyilə dünyada hava, su, atəş, ilin üç fəsli, insan bədəninin üç üzvü – baş, qarın və sinə yaradılmışdır.

Bəziləri hesab edir ki, "Sefer Yetsir" əl-kimya elmi üzrə ən qədim dərslikdir və buradakı hərflər, saylar, əslində, kimyəvi birləşmələr və reaksiyalar barədə kodlaşdırılmış məlumatlardır; zaman keçdikcə onların mənaları unudulmuşdur. "Sefer Yetsir" kitabında bürclər ilk dəfə bizə məlum olan adlarla göstərilmişdir.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qaradağlı.

**Qaradağlı** — Azərbaycan Respublikasının Ucar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Şirvan düzündədir.

Əhalisi
-------

Əhalisinin sayı 3440 nəfərdir.

Toponimikası
------------

Yaşayış məntəqəsi çaylaq ərazidə yerləşdiyi üçün 1930-cu ilə­dək Çaykənd Qaradağlısı da adlanırdı. Qara­dağlı ən böyük Azərbaycan ellərindən birinin adı­dır. Yaşayış məntəqəsi mənşəcə Səfəvilərin hakimiyyət uğrunda mübarizəsində böyük rol oynamış qızılbaşların Qaradağlı tayfasının məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Tayfa isə öz adını Cənubi Azərbaycanın Qaradağ mahalının adından almışdır. Səfəvilər hakimiyyətə keçdikdən sonra Qaradağlılar müxtəlif ərazilərə yayılmışlar. Qaradağlı adlı kəndlər də məhz həmin tayfaya məxsus ailələrin etnik adını əks etdirir. XX əsrin 30-cu illərinədək Laçın rayonunun Güləbird kəndi yaxınlığında da Qaradağlı adlı kənd olmuşdur. Bu kəndin adı Sarı Aşığın bir bayatısında çəkilir. XX əsrin 60-cı illərinədək Ermənistan ərazisində Qaradağlı adlı kənd qeydə alınmışdır.

Din
---

Kənddə Qaradağlı kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

Həmçinin bax
------------

* Ucar rayonu
* Şirvan düzü

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Respublikasının inzibati - ərazi bölgüsü. Məlumat toplusu. Bakı - 2013. 488 səh.
2. ↑  Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıyaalınması 2009-cu il. I cild. Bakı - 2010.
3. ↑  Qaradağlı (Ucar) // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. II cild. Bakı: Şərq-Qərb. 2007. 304. ISBN 978-9952-34-156-0.
4. ↑  MÜSƏLMAN DİNİ İCMALAR - 2016-cı ildə qeydiyyatdan keçənlər Arxivləşdirilib 2019-12-21 at the Wayback Machine. scwra.gov.az  (az.)

| ⛭Ucar rayonunun yaşayış məntəqələri |
| --- |
| Şəhərlər | Ucar |  |
| Kəndlər | Alpı • Alpout • Bağban • Bağırbəyli • Bərgüşad • Boyat • Çiyni • Əlikənd • Ənvər Məmmədxanlı • Gəraybəyli • Xələc • Küçəkənd • Qarabörk • Qaracallı • Qaradağlı • Qazıqumlaq • Qazyan • Quləbənd • Lək • Məlikballı • Müsüslü • Pirkənd • Ramal • Rəstəcə • Şahlıq • Təzə Şilyan • Türkəci • Yuxarı Çiyni • Yuxarı Şilyan |
Tədbirlərindən biri
**Força Sindical** (*port.* **F**orça **S**indical) və ya qısaca **FS** — Braziliyanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Qurumun baş qərargahı San-Pauloda yerləşir.

Tarixi
------

Força Sindical 1991-ci ildə Latın Amerikası Əməkçiləri Birliyinin 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə keçirdiyi konqresdə təsis olunub. Həmin konqresdə qitənin aparıcı həmkarlar ittifaqlarının 2 500 nəfərə yaxın lideri və fəalı iştirak edirdi. 
FS qısa müddətdə ətrafına böyük sayda üzv toplayır.

Fəaliyyəti
----------

Qurumun əhali arasında qazandığı nüfuz onun bütün aktual məsələləri hər zaman gündəmdə saxlaması ilə bağlıdır. İşçilərin bütün yaş qruplarının gündəlik həyatında baş verən sosial məsələlərə böyük diqqət göstərir; baş qaldıran problemlərin həlli istiqamətində bacardığını edir.

Son zamanlar təşkilat öz siyasətində hüquqi resursların qorunması sahəsində fəaliyyyətini gücləndirib. Bununla yanaşı, iş yerlərində diskriminasiyanı aradan qaldırmaq məsələsi də təşkilatın gündəmindədir.

Gender bərabərliyi
------------------

FS gender bərabərliyi mövzusuna böyük önəm verir. Bir neçə il əvvəl bu məsələ bir o qədər də diqqət çəkmirdi, çünki ötən dövrlərdə əsas işçi qüvvə kişi hesab olunurdu. Lakin indi, qadınların işləməyə ehtiyacları olmasa belə, onlar işləmək arzusundadırlar, aktiv iş karyerasına sahib olmaq istəyirlər. Bu, qadınlara cəmiyyətdə öz mövqeyini yaratmaq və onu qoruyub saxlamaq imkanı verir. Qurum iş yerlərində qadınlara xüsusi diqqət və yer ayrılması məsələsini önə çıxardır. Təşkilatda qadın problemləri ilə məşğul olan şöbə yaradılıb.
Təşkilat beynəlxalq münasibətlərə çox böyük yer verir. FS-in hazırladığı yeni fəaliyyət proqramına əsasən, işçilərin sosial və əmək hüquqları dünya ölkələrinin qanunvericiliyindən götürülən standartlara uyğun olaraq qorunacaq.

Layiqli əməyin təminatı
-----------------------

FS layiqli əməyin təminatı məsələsinə də böyük önəm verir. Bu məsələ ilə bağlı cari ilin əvvəlindən təşkilat "Sosial dialoq layiqli əməyin təminatçısıdır" adlı layihə həyata keçirməyə başlayıb. Layihədə bir neçə xarici dövlətin həmkarlar ittifaqları da iştirak edir.

Tərkibi
-------

Hazırda üzvlərinin sayı 2 milyon nəfəri ötür.

Rəhbərləri
----------

Hazırda təşkilata Miquel Torres rəhbərlik edir.

Ədəbiyyat
---------

* International Centre for Trade Union Rights; və b. redaktorlarTrade Unions of the World (6th). London, UK: John Harper Publishing. 2005. ISBN 0-9543811-5-7.  (#explicit\_et\_al)

Mənbə
-----

* **Afaq HÜSEYNOVA**. *Braziliya Həmkarlar İttifaqı Hərəkatı*[*ölü keçid*]. "Ülfət" qəzeti, 2 noyabr 2013-cü il.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* fsindical.org.br — Força Sindical rəsmi saytı
**Sovet İttifaqı Xarici İşlər Nazirliyi** və ya tam şəkildə **Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının Xarici Əlaqələr Nazirliyi** (Министерство внешних сношений СССР), Rəsmi olaraq 1923-cü il iyulun 16-da yaradılmış dövlət qurumudur. Bu qurum 1946-cı ilə qədər **Xarici İşlər Xalq Komissarlığı** (Народный комиссариат по иностранным делам) və ya qısaca **Narkomindel**. 1946–1991-ci illərdə isə **Xarici İşlər Nazirliyi** (Министерство иностранных дел) olaraq adlandırılmışdır.

Nazirlik 16 iyul 1923-cü ildə Sovet İttifaqının yaradılması haqqında müqavilə imzalandıqdan sonra keçmiş Rusiya SFSR Xarici İşlər Xalq Komissarlığının bazasında ümumittifaq səviyyəsində yaradılmışdır. Seçiləcək hər bir nazirin namizədliyi Sovet İttifaqı Nazirlər Sovetinin sədri tərəfindən irəli sürülür və Ali Sovetin Rəyasət Heyəti tərəfindən təsdiq edilirdi.

Xarici İşlər Nazirliyi diplomatik müqavilələr üzrə danışıqlar aparır, Beynəlxalq Mərkəzi Komitənin şöbəsi ilə Sovet xarici siyasətini aparır, dünya ölkələrini beynəlmiləlçilik, dünya kommunizmi və anti-imperializm məqsədlərinə doğru istiqamətləndirirdi. Mixail Qorbaçov Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının baş katibi olana qədər nazirliyin strukturu demək olar ki, dəyişilməz qaldı.
**Cənubi Koreyada orta təhsil** — Koreya Respublikasında mövcud olan orta təhsil sistemi.

Cənubi Koreyada ibtidai təhsili başa vuran şagirdlər əsas, daha sonra isə orta təhsil ala bilərlər. Əsas və orta təhsil pillələrinin hər biri 3 il davam edir. 2004-cü ildən ölkənin bütün məktəblərində icbari qaydada əsas təhsil tətbiq olunur.

Əsas məktəblərdə ibtidai təhsilin davamı olan standart təhsil verilir. 1969-cu ildən etibarən şagirdlərin əsas məktəblərə qəbulu ilə bağlı heç bir məhdudiyyət qoyulmur.

Orta məktəblərdə tədris prosesi özünəməxsusluğu ilə fərqlənir. Ölkədə ümumi orta, peşə və ixtisaslaşmış orta məktəblər (xarici dil, incəsənət, təbiət təmayüllü) fəaliyyət göstərir.

Əsas təhsil pilləsini bitirənlər orta təhsil almaq hüququna malikdir. Orta təhsilə görə müəyyən olunmuş xərclər şagirdlər tərəfindən ödənilir.

Peşə məktəblərində ümumi orta təhsil və kənd təsərrüfatı, sənaye, kommersiya, balıqçılıq, dənizçilik, iqtisadiyyat sahələri üzrə ixtisaslaşmış kurslar tədris edilir. Şagirdlərə peşə məktəblərini seçmək imkanı verilir. Bu tədris ocaqlarına imtahan və ya əsas təhsil üzrə əldə olunmuş nailiyyətlər əsasında qəbul aparılır. Ümumi orta məktəblərə daxil olmaq istəyən şagirdlər isə yaşadıqları ərazidəki məktəblərin birində oxuya bilərlər.

Ümumi orta məktəblərdə şagirdlər XI sinifdə öz təhsil istiqamətlərini müəyyənləşdirirlər. Bacarıq və maraqlarından asılı olaraq, humanitar-ictimai elmlər, təbiət elmləri və ya peşə təlimi kimi istiqamətləri seçə bilərlər.

Xarici dilin tədris olunduğu orta məktəblər, təbiət elmləri, incəsənət təmayüllü orta təhsil müəssisələri müvafiq sahə üzrə perspektivli və istedadlı şagirdlərin hazırlanması məqsədlərinə xidmət edir. Belə məktəblər hökumətin dəstəyi ilə istedadlı şagirdləri müəyyən edir və onların potensialının maksimum səviyyədə üzə çıxarılmasına imkan yaradır.

Koreyada milli kurikulum təhsilin yeni tələblərini, cəmiyyətin dəyişən ehtiyaclarını və yeni akademik fənlər üzrə meyarları əks etdirmək üçün müntəzəm olaraq yeniləşdirilir. Kurikulum standartları hər bir məktəbdə təhsilin məzmunu və dərsliklərin hazırlanması üçün əsas hesab olunur.

Bütün dərsliklər və müəllimlər üçün vəsaitlər milli kurikulum çərçivəsində hazırlanır. Ölkədə 3 növ dərsliyin istifadəsinə icazə verilir. Bu sıraya müəlliflik hüququ Təhsil, Elm və Texnologiya Nazirliyinə məxsus olan dərsliklər, Təhsil, Elm və Texnologiya Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilərək özəl mətbəələr tərəfindən nəşr olunan dərsliklər, Təhsil, Elm və Texnologiya Nazirliyi tərəfindən tanınan dərsliklər.

Həmçinin bax
------------

* Cənubi Koreyada təhsil
* Cənubi Koreyada ali təhsil

Mənbə
-----

* Bəşarət Məmmədov, Ramil Hüseynov, *Dünya təhsili: Koreya Respublikasının təhsil sistemi* Arxivləşdirilib 2014-09-09 at the Wayback Machine (Yazının hazırlanmasında Koreya Respublikası Təhsil, Elm və Texnologiya Nazirliyinin rəsmi materiallarından istifadə olunub.), "Azərbaycan müəllimi" qəzeti, 23.06.2011, № 24.  (az.)
Təşkilatın binası
**Danimarka Ticarət və İdarə İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Təşkilatı** (dan. Handels- og Kontorfunktionærernes Forbund) — Danimarka Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının üzvü olan təşkilatlardan biri.

Tərkibi
-------

Danimarka Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının üzvü olan ən böyük təşkilatlarından biridir. Onun 363 min üzvü var. Onların 75 %-ni qadınlar təşkil edir. İttifaqın sıralarında əsasən kargüzarlıq, informasiya və kommunikasiya sahəsində laboratoriyalarda çalışanlar və texniki işçilər birləşir. Təşkilatın 25 yerli komitəsi fəaliyyət göstərir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  Arzu ŞAHBAZİ. *Danimarka Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası*[*ölü keçid*]. "Ülfət" qəzeti, 29.07.2012.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* hk.dk — Danimarka Ticarət və İdarə İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Təşkilatının rəsmi saytı


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Danimarka ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Yunus Əmrə Fondu** (*türk.* Yunus Emre Vakfı) — Türkiyə fondlarından biri.

Tarixi və fəaliyyəti
--------------------

Fond Türkiyəni, türk dilini, tarixini, mədəniyyətini və sənətini tanıtmaq, bu istiqamətdə təhsil almaq istəyənlərə ölkə xaricində xidmət göstərmək, Türkiyənin digər ölkələr ilə mədəni əlaqələrini artırıb dostluğunu inkişaf etdirmək məqsədi ilə Türkiyə Respublikasının 5 may 2007-ci il tarixli və 5653 saylı qanuna əsasən fəaliyyət göstərir. Fondun fəxri heyətinin rəhbəri Turkiyə Respublikasının sabiq Prezidenti Abdullah Gül, Qəyyumlar Şurasının nümayəndə heyətinin rəhbəri isə sabiq Xarici işlər naziri Əhməd Davudoğludur.

Xarici əlaqələri
----------------

Fonda bağlı olan Yunus Əmrə İnstitutunun bir sıra xarici ölkələrdə türk mədəniyyət mərkəzləri fəaliyyət göstərir.

Həmçinin bax
------------

* Yunus Əmrə İnstitutu Bakı Türk Mədəniyyət Mərkəzi

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Yunus Əmrə İnstitutu Bakı Türk Mədəniyyət Mərkəzi Arxivləşdirilib 2022-03-08 at the Wayback Machine. bsu.edu.az  (az.)
**Asnı piri** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunun Qarabağlar kəndindən şimalda yerləşən ziyarətgah.

Pir Asnı çayının qaynağında yerləşir. Belə ki, Asnı çayının qaynağı xalq arasında müqəddəs pir kimi ziyarət olunur. Asnı çayı ilə bağlı bir-birindən fərqli üç əfsanə qeydə alınmışdır.

Əfsanələrin birində deyilir ki, Güney Azərbaycanda bir oğlan varlı bir adamın qızını istəyirmiş. Qızın adı *Asnı* imiş. Qızın da oğlana meyli varmış. Atası qızı başqasına vermək istəyəndə oğlanla qız qaçaraq Qarabağlar kəndi yaxınlığındakı Qalacıq adlı yerə gəlirlər. Hər tərəf meşə imiş. Onların yeməyi, suyu qurtardığından oğlan su axtarmağa gedir və meşədə azır. Qız sevgilisinin gəlmədiyini görəndə yanıqlı-yanıqlı ağlayır. Qızın göz yaşlarının töküldüyü yerdən su çıxır. Qız bir çobana rast gəlir. Çoban sevgilisini tapmaqda qıza kömək edir. Suyun çıxdığı yerin adı da Asnı qalır.

İkinci əfsanə variantı Asnı çayının adı ilə bağlıdı. Əfsanəyə görə, zalım bir hökmdar olur. Ona itaət etməyən insanlara hökmdarın bərk acığı tutur. Qalacıqdan axan çay boyunca dar ağacı qurdurur. Şah acığı tutduğu adamları bu dar ağacından asdırır. Elə o vaxtdan da çayın adına Asnı deyirlər.

Üçüncü əfsanə variantına görə, bir kişi olan-qalan varını qızıla çevirib əsanın içinə doldurur. Dərələyəzdən olan bu kişi su içəndə əsası bulağa düşür və axıb gedir. Həmin su əsanı gətirib Qarabağlara çıxardır. Bu əsanı bir çoban tapır. Çomağın sahibi axtara-axtara gəlib bu kəndə çıxır. Kişi baxır ki, əsası çobandadır. Əsanın sirrini deyib onu çobandan alır. Qayaların arasından çıxan gur bulaq xalq tərəfindən müqəddəsləşdirilmiş və ziyarətgaha çevrilmişdir. Bulağın ətrafındakı ağaclar da xalq tərəfindən müqəddəs hesab edilir və insanlar niyyət edib ora parça bağlayırlar. Əvvəlcə pirin yaxınlığında möhrədən tikilmiş dörd künc formalı bina olmuşdur. Hazırda həmin binanın yerində monumental bir memarlıq abidəsi ucaldılmış dır. Pirin içərisində orta əsrlərə aid iki qəbir vardır. Qəbirlərdəki sinə daşlarının üzərində ərəb əlifbası ilə kitabələr vardır. Kitabələrin oxunmasına əsasən qəbir abidələrini XIV əsrə aid etmək olar. Lakin pirin tarixi Azərbaycan türklərinin dağ, su və ağac inancı ilə bağlı olub daha qədim dövrə aiddir. Piri e.ə. I minilliyə aid etmək olar.

İstinadlar
----------

1. ↑  Naxçıvan abidələri ensiklopediyası Arxivləşdirilib 2019-02-09 at the Wayback Machine. Naxçıvan, 2008, səh. 27  (az.)
2. ↑  Naxçıvan abidələri ensiklopediyası Arxivləşdirilib 2019-02-09 at the Wayback Machine. Naxçıvan, 2008, səh. 28  (az.)