recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Selesten Buqle** (1.6.1870, Kot-dü-Nor dep-ti, Sen-Briyo – 25.1.1940, Paris) — fransız sosioloqu, Fransız sosioloji məktəbinin nümayəndəsi.

Həyatı
------

1893-cü ildə Ali Normal Məktəbi bitirmişdir. Tuluza universitetində (1900–1907-ci illər ) və Sorbonnada (1908-ci ildən professor) dərs demiş, Sosial Sənədləşdirmə Mərkəzinin direktoru (1920-ci ildən), Ali Normal Məktəbin direktoru (1935-ci ildən) olmuşdur. E. Dürkheymin davamçısı olan, həmçinin G. Zimmelin ideyalarından bəhrələnən Buqle sonuncunun təsiri ilə sosiologiyanın vəzifəsini sosial formaların, onların səbəb və nəticələrinin öyrənilməsində görürdü.

Fəaliyyəti
----------

Buqle sosiologiyada biologizmi tənqid etmiş, Qərb cəmiyyətlərində bərabərlik ideyalarının yayılmasının sosial amillərini araşdırmışdır ("Bərabərlik ideyaları", 1899).

Buqlenin Hindistanda kasta sisteminin sosioloji təhlilinə həsr olunmuş "Kasta rejiminə dair oçerklər" (1908) kitabı klassik əsərə çevrilmiş və bu sahədə aparılan sonrakı tədqiqatlara (L. Dümon və b.) əhəmiyyətli təsir göstərmişdir. Üçüncü respublika ideologiyasının mühüm elementi olan həmrəylik ideyalarının Fransa cəmiyyətində formalaşmasında Buqlenin də xidməti vardır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  **Buqle**// Büssel – Çimli-podzol torpaqlar / baş red. M.K. Kərimov. — Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. — Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi, 2014. — 25 cilddə. — V  cild. — Səhifələrin sayı:  592. — Səh.: 62. — 25 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-10-9.

Xarici keçidlər
---------------

* Qutenberq layihəsində Selensten Buqlenin əsəsrləri
* İnternet arxivində Selesten Buqlenin əsərləri
**Lacrimas Profundere** - Alman qotik metal qrupu, mənası (latın dilində "göz yaşı axıtmaq")

Haqqında
--------

"Lacrimas Profundere" qrupu Oliver Schmid və qardaşı Christopher Schmid tərəfindən 1993-cü ilin əvvəllərində quruldu. Lacrimas o illərdə doom metalı qotik elementlərlə birləşdirən nadir qruplardan idi. Daha sonra 1995-ci ildə (skripka və vokal)-a Anja Hötzendorfer qrupa qatıldı. Anja-nın klassik musiqi keçmişi olması qrupun musiqi quruluşuna olduqca təsir etmişdi. Klassik musiqi elementlərinə olduqca sıx bir şəkildə yer verərək ilk albomlarını 1995-ci ildə "... And The Wings Embraced Us"-u çıxartdılar. Albom çıxdıqdan sonra olduqca yaxşı reaksiyalar aldı və bu albomdan "Snow" sinqlı və "Deathophobia-Sampler IV" adlı compilation albomda çıxarıldı.İkinci albom üçün işləməyə başlayan qrup, İsveçli albom şirkəti "Witchhunt Records" ilə müqavilə imzalayaraq , 2. albomları olan "La Naissance D'Un Rêve" dinləyicilərin ixtiyarına verildi.

1999-cu ildə qrup məşhur Napalm Records albom şirkəti müqavilə imzalayaraq, "Memorandum" adlı albom çıxarıldı.
2001-ci ildə isə "Burning: A Wish" adlı albom çıxarıldı, bu albomda Oliver-in qardaşı Christopher Schmid bu albomdaki mahnılarda ağır vokal ilə oxuyaraq qrupun ilk ağır musiqilərdən ibarət albomu olmuşdur. Bu albomdan sonra qrup Avropa və Latın Amerikası ölkələrində konsertlər də çıxış etmişdir.

Lacrimas Profundere-nin daha sonrakı albomlar 2002-ci ildə "Fall, I Will Follow" və 2004-cü ildə "Ave End" albomları olmuşdur.

2007-ci ildə Kristofer Şmid konsertlərdəki stres və yorğunluqdan ötrü qrupdan ayrıldı, onun yerinə Rob Vitacca qrupa qatıldı.

Qrup üzvləri
------------

### İndiki üzvləri

* Julian Larre - vokal (indi)
* Oliver Nikolas Schmid - gitara (1993-indiyədək)
* Toni Berger - gitara (2005-indiyədək)
* Dominik Şolz - zərb alətləri (2007-indiyədək)

### Keçmiş üzvləri

##### Gitara

* Marko Prasşberger (1997–2002)
* Christian Freitsmiedl (2002–2005)
* Stefan Randelshofer (1996)
* Manuel Ehrlich (1995)

##### Bas

* Markus Lapper (1994–1999)
* Rico Galvagno (ex-Darkseed) (2000–2003)
* Daniel Lechner (2003–2007)
* Peter Kafka (2007)

##### Zərb alətləri

* Willi Wurm (ex-Darkseed) (1999–2005)
* Kristian Qreysberger Greisberger (1996)
* Stefan Eyreyner (1997–1998)
* Lorenz Gemaşer (1999)

##### Vokal

* Rob Vitacca
* Kristofer Şmid - vokal (2007)
* Kristian Steyner - sintezator (1996–2007)
* Anja Hötzendorfer - skripka, köməkçi vokal (1995–1996)
* Ursula Schmidhammer - harp (1997)
* Eva Stöger - fleyta, klaviatura (1995–1997)

Diskoqrafiya
------------

### Studiya albomları

* 1995: …And the Wings Embraced Us
* 1997: La Naissance D'Un Rêve
* 1999: Memorandum
* 2001: Burning: A Wish
* 2002: Fall, I Will Follow
* 2002: La Naissance D'un Rêve, Re-Release (Sail Productions, Korea)
* 2004: Ave End
* 2006: Filthy Notes for Frozen Hearts
* 2008: Songs for the Last View
* 2010: The Grandiose Nowhere
* 2013: Antiadore
**Erix Fayql** — Avstriya tarixçisi.

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

Erix Fayql 24 sentyabr 1931-ci il-də Vyanada anadan olmuşdur.

E.Fayql türk tarixini, mədəniyyətini tədqiq edən tanınmış alimdir. 60-dan çox sənədli filmin və 20-dən çox kitabın muəllifidir. E.Fayql türk xalqlarının tarixini, mədəniyyətini özündə əks etdirən "Doğu Turkistan" və ya "Min bir hakimiyyət", Osmanlı İmperiyasının yarandığı andan süqutuna kimi bir dövrü əhatə edən "Türklərin gəldikləri yerlər və türklərin getdikləri yerlər", ermənilərin tarix boyu türklərin başına açdığı müsibətlərdən danışan "Erməni terrorizmi"ni əks etdirən bir sıra sənədli filmlərin müəlliflərindən biridir.

Onun fundamental əsərlərindən biri hesab olunan "Bir Terrorun Əfsanəsi" 5 dildə – alman, ingilis, fransız, türk və rus dillərində nəşr edilmişdir.

E.Fayql mütəmadi olaraq Avropa ölkələrində (Türkiyə, Almaniya, Avstriya) erməni probleminə həsr edilmiş elmi praktiki konfranslarda, seminarlarda iştirak etmişdir. 2005-ci ildə "Qondarma erməni soyqırımının 90 illiyi" münasibətilə Avstriyada "Tərs Təpki" adlı kitab dərc etdirmişdir.

2000-ci ildə Azərbaycan prezidenti Heydər Əliyevin Avstriya Respublikasına rəsmi səfəri zamanı professor E.Fayqla görüşmüşdür. 2001-ci ildə E.Fayql Dünya azərbaycanlılarının I qurultayında iştirak etmişdir.

2005-ci ildə Azərbaycan Respublikası Xarici Ölkələrdə Yaşayan Azərbaycanlılarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin dəvəti ilə Bakıya səfər etmiş və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevlə görüşmüşdür. Bu səfər zamanı ona Azərbaycan İqtisadiyyat Universitetinin fəxri doktoru adı verilmişdir.

2006-cı il martın 13-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi sahəsində fəaliyyətinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.

2007-ci ildə vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Erich Feigl // DACS register.
2. ↑  Erich Feigl // NUKAT. 2002.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Filmportal · IMDb |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 122120385 · CiNii: DA07148145 · CONOR: 136664931 · GND: 124874568 · ICCU: PALV017108 · ISNI: 0000 0001 1061 0433 · LCCN: n81110260 · NKC: jn20011019184 · NLP: A11455871 · NTA: 070042209 · NUKAT: n96032987 · SUDOC: 030771366 · VIAF: 66516033 · WorldCat VIAF: 66516033 |

 |

Xarici keçidlər
---------------

*
**Nikolas Çumaçenko** (*ukr.* Ніколас Чумаченко; 27 mart 1944, Krakov – 12 dekabr 2020, Şallştadt[d]) — Ukrayna və polşaəsilli skripkaçı, solist, professor. O, Kraliça Sofiya Kamera Orkestrinin direktoru olmuşdur. Çumaçenko 1999-cu ildə Argentinada həmin onilliyin ən yaxşı baş əyən oyunçularından biri olaraq "Merit Diploma Konex Award" mükafatına layiq görülmüşdür.

Həyatı
------

Nikolas Çumaçenko 27 mart 1944-cü ildə, faşistlər tərəfindən işğal olunmuş Polşanın Krakov şəhərində İkinci Dünya müharibəsinin sonunda Polşanı tərk etmiş ukraynalıların ailəsində anadan olmuşdur. O, Argentinada böyümüş və musiqi təhsilinə başlamışdır. Çumaçenko Argentinanı tərk edərək ABŞ-da Cənubi Kaliforniya Universitetinin Tornton məktəbində Yaşa Heyfets ilə, daha sonra Efrem Simbalist ilə Filadelfiyada yerləşən Körtis İnstitutunda təhsil almışdır. O, Beynəlxalq Çaykovski Müsabiqəsində və Kraliça Yelizaveta Musiqi Müsabiqəsində mükafatlar qazanmışdır.

Çumaçenko Zubin Mehta, Volfqanq Zavalliş, Peter Maaq və Rudolf Kempe kimi incəsənət xadimlərinin rəhbərlik etdiyi bir çox orkestrlərlə solist kimi çıxış etmişdir.

Çumaçenko Sürix kvartetinin ilk skripkaçısı, Frayburq Ali Musiqi Məktəbinin skripka professoru, Madriddə Kraliça Sofiya Kamera Orkestrinin rəhbəri və musiqi rəhbəri olmuşdur.

Nikolas Çumaçenko 12 dekabr 2020-ci ildə Almaniyanın Şallştadt şəhərində vəfat etmişdir.

Anna (bacısı), Nikolas və Erik (oğlu) Çumaçenko Vürtsburqda, 14 fevral 2018-ci il.

Ailəsi
------

Onun bacısı Anna Çumaçenko (d. 1945) Münhen Ali Musiqi və Teatr Məktəbində skripka üzrə professoe olmuşdur. Onun oğlu Erik Çumaçenko (d. 1964) klassik pianoçudur və Salzburq Motsarteum Universitetində müəllim vəzifəsində çalışır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  .
2. ↑  *Juan Antonio Torres Planells.* "Nicolas Chumachenco, violin". Grijalvo. 18 October 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 August 2009.
3. ↑  "Nicolás Chumachenco - Concertino Director". Festival Internacional de Música "Ciudad de Ayamonte". 26 July 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 August 2009.
4. ↑  "Nicolas Chumachenco biography". Naxos. 12 January 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 August 2009.
5. ↑  "Eric Chumachenco". Mozarteum Salzburg. 25 September 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 June 2017.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Discogs · MusicBrainz |
| Normativ yoxlama | BNF: 139350108 · GND: 13434717X · LCCN: n83163525 · SUDOC: 25266518X · VIAF: 117882714 · WorldCat VIAF: 117882714 |
**Kabar** — Xəzər tayfalarının tərkibinə daxil olan tayfa.

Kabar tayfasının adı əsasında yaranmış etnotoponimlər Azərbaycan və indiki Ermənistan ərazisində kifayət qədər yayılmışdır. Bu tayfa haqqında ilk məlumatı Konstantin Baqranarodnı vermişdir. O, bu tayfanın xəzərlərdən çıxdığını bildirmişdir.

Q.Qeybullayev bu etnonimin tərkibində ar sözünü ayırır. ar(ər) türk sözü kişi, ər, 
qəhrəman mənasındadır. Kabarlar Azərbaycanda kabarli və ya kəbirli adları altında yaşamışlar. Onların yaşadığı əsas areallardan biri də Qarabağ olmuşdur.

Azərbaycanda Balakən və Tərtər rayonlarında Kəbirli adlı iki kənd vardır. Ermənistanın yeni Bəyazid uyezdində Kalar, Şərur-Dərələyəzdə Kəbirli (Kəbirlidağ), Dağlıq Qarabağda X1X əsrdə Kabirli –qışlaq adı, Kabarrı yeri toponimləri qeydəalınmışdır.

Azərbaycan tarixçisi Mirzə Adıgözəl Bəy kabarları Qarabağın qədim sakinlərindən biri saymışdır. Qarabağ xanlığı dövründə kabarların yaşadıqları yerlər Kabarlı mahalı adlanmışdır 

Urartu yazısında Kuarli Q.A.Melikişviliyə görə Kuarli Eçmiədzin və İrəvan yaxınlığında Karmir–blur (azərbaycanca Qızıl-təpə toponiminin ermənicə tərcüməsi) arasındakı vadidə lokalizə olunur. XIX əsrin ortalarına qədər Ermənistanda əhalisi azərbaycanlılardan ibarət Kəvər (XIX əsrin ortalarından NovoBayazit, indi Kamo) adı ilə məlumdur. Demək, Kuarli toponimi zaman keçdikcə –"li" şəkilçisi qəbul etmiş Kəvər formasından 
düzəlmişdir 

Zaqafqaziyada kabar etnonimli etnotoponim XII əsrə aid mənbədə Kabri formasında əksini tapmışdır. Bu kabar sözünün qədim erməni dilindəki deyilişidir. Buradakı – i şəkilçisi mənsubiyyət şəkilçisi ola bilər. Bu etnotoponim Albaniyadakı Tavus (indiki Berd) qalasının ətrafındakı yaşayış
məntəqələrinin 1139-cu il siyahısına daxil edilmişdir.

Mənbə
-----

1. ↑  Könül Səmədova. Qərbi Azərbaycan-indiki Ermənistan 
etnotoponimlərinin arealları (monoqrafiya). Bakı, "Nurlan", 2008,
2. ↑ . Qeybullaev Q.A. К этногенезу азербайджанцев. – Баку: Елм, 1991. -549 с.
3. ↑  Qeybullayev Q.A. Qədim türklər və Ermənistan. – Bakı: Azərnəşr, 1992. – 140s
**Priedor** (bosn. Prijedor, *serb.* Приједор / Prijedor, xorv. Prijedor) — Bosniya və Herseqovinanda yerləşən şəhər. Şəhər Serb Respublikasının şimal hissəsində (eyni adlı icmaın və bölgəsinin mərkəzi kimi), Sana çayının sahilində yerləşir. 14 dekabr 1995-ci ildə Deyton sazişinin imzalanmasından sonra Priedor Serb Respublikasının bir hissəsi olur.

İkinci Dünya müharibəsi zamanı Müstəqil Xorvatiya Respublikasının Sana-Luki bölgəsinə daxil olur.

Coğrafiyası
-----------

Priedor bələdiyyəsinin tərkibindəki Pridor şəhəri Bosniya və Herseqovinanın şimal-qərb hissəsində, Sana və Qomyenika çaylarının sahilində və Kozara dağının cənub-qərb təpələrində yerləşir. Bələdiyyənin sahəsi 833 kvadrat kilometrdir (322 kvadrat mil). Şəhər dəniz səviyyəsindən 133 metr (436 fut) yüksəklikdə yerləşir.

Bosniya və Herseqovinadakı Bosanska Krajinasının tarixi və mədəni bölgəsinin bir hissəsidir.

İkinci Dünya Müharibəsi dövründə faşizmə qarşı mübarizə aparan partizanların bir qismi şəhər ətrafındakı dağlarda mübarizə aparmışdır.

Şəhər Sana çayı və Kozara dağının cənub-qərb təpələrində qurulan allüvial ərazi üzərində yerləşir.

Əhalisi
-------

2013-cü il əhalinin siyahıya alınmasına görə şəhərin əhalisi 32,342 nəfər, icma əhalisi isə 97,558 nəfər təşkil etmişdir. 1991-ci ildə şəhərdə 34 635 nəfər yaşayırdı.

Din
---

Priedor Katolik Kilsəsi, Şərqi Pravoslav kilsələri və məscidlər də daxil olmaqla çoxkonfessiyalı bir cəmiyyət olaraq tanınır. Buna görə Priedorun şəhər mərkəzində 16-17 əsrlərdə inşa edilən çox sayda məscid var.

Ən məşhur 1750-ci ildə inşa edilən, əsas prospektdə yerləşən "Carsijska dzamija" şəhər məscididir. Məscidə kitabxana və mədrəsə var. Bosniya müharibəsindən sonra Prijedor bələdiyyəsinin və şəhərin 33 məscidin hamısı yenidən qurulur və təmir edilir.

Əvvəllər Priedorda İkinci Dünya müharibəsi və Bosniya müharibəsindən əvvəl kiçik bir yəhudi əhalisi yaşayırdı. Amma bu gün şəhərdə keçmiş yəhudi əhalisinin izləri yoxdur.

Fotoqalereya
------------

* 
* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Попис становништва, домаћинстава и станова у Босни и Херцеговини 2013 на територији Републике Српске — Прелиминарни резултати, Републички завод за статистику, Бања Лука, 2013" (PDF). 2013-12-15 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2014-01-01.
2. ↑  "Jews of Prijedor". 19 May 2008.[*ölü keçid*]

Mənbə
-----

* Oficijalna internet prezentacija Opštine Prijedor (serb.)
* PrijedorCity.com. Portal grada Prijedora (serb.)
* Falling Rain Genomics: Prijedor, Bosnia & Herzegovina Page (ing.)
**Frantişek Filip** (26 dekabr 1930 – 9 yanvar 2021, Praqa) — Çex rejissoru.

Həyatı
------

Frantişek Filip 26 dekabr 1930-cu ildə Çexoslovakiyanın Pişek şəhərində anadan olmuşdur. Praqada Sənət Akademiyasında təhsil alarkən, O, 1950-ci ildə ilk filmini çəkmişdir. Bu film sənədli film idi. Məzun olduqdan sonra, 1954-cü ildə Çexoslovak Televiziyasına qatıldı və təqaüdə çıxana qədər orada çalışdı. Lakin, təqaüdə çıxdıqdan sonra da televiziyada çalışmağa davam etdi. Karyerası boyunca hər yaşdan izləyənlər üçün müxtəlif janrlarda 600-ə yaxın film və televiziya proqramının rejissorluğunu etdi və bu sahədəki əvəzsiz xidmətlərinə görə 2017-ci ildə Talia Mükafatına layiq görüldü.

Ölümü
-----

Məşhur rejissor Frantişek Filip də insanlığın bəlasına çevrilən koronavirus pandemiyasına yoluxmuşdu və bu amansız xəstəlikdən əziyyət çəkirdi. Uzun müddət sürən müalicələr belə onu xilas edə bilmədi və məşhur film və televiziya rejissoru Frantişek Filip 9 yanvar 2021-ci ildə koronavirus pandemiyasından dünyasını dəyişdi.

Filmoqrafiya
------------

### Televiziya filmləri

* 1960 - Fərdanın dünyaya necə gəlməsi (uşaqlar üçün)
* 1962 - Bir kottecdə üç oğlan
* 1966 - Elişka və ailəsi
* 1968 - Sağlam düşüncəli nikahlar
* 1971 - F. L. Yaş
* 1974 - Bir vaxtlar bir ev var idi
* 1975 - Cottagemen
* 1982 - Dobra Voda
* 1984 - Şef Svatoplukun utancı
* 1986 - Pis qan
* 1988 - Sirk Humberto
* 1990 - And içirəm və söz verirəm
* 1992 - Boyunbağı
* 2000 - Pra Pra Pra

### Musiqi əsərləri

* 1978 - Polşa qanı
* 1981 - Barter Gəlin
* 1983 - Yarasa

### Filmlər

* 1964 - Ruhun hekayəsi
* 1966 - Qəhrəman qorxur
* 1967 - Gənc Zəngin Adamın Əzabları
* 1969 - Cəsur Miss
* 1993 - Bir-birinin ardınca pişik
* 1999 - Qorxma və oğurlama

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  The Fine Art Archive. 2003.
2. 1 2  Divadelní noviny (çeş.). Společnost pro Divadelní noviny, 2021. ISSN 1210-471X; 2570-8414
3. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

1. IMDB-də Frantişek Filip
2. Frantişek Filip 90 yaşında COVID-19-dan dünyasını dəyişdi
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Azərbaycan etirazları.

**2016 Azərbaycan etirazları** — 2016-cı il 12 yanvardan başlayan Azərbaycanda qiymət artımına, işsizliyə qarşı və sosial vəziyyətlə əlaqədar etirazlar.

Tarixi
------

2016-cı il yanvarın 12-də Lənkəran, Füzuli və Siyəzəndə sosial vəziyyətlə əlaqədar etiraz aksiyaları keçirilib. Lənkəranın Liman qəsəbə sakinləri Ələt-Astara yolunu bağlayıblar. Sakinlər qiymətlərin bahalaşmasına və işsizliyə etirazlarını bildiriblər. Azadlıq Radiosunun məlumatına görə, aksiyanın qarşısını almaq üçün əraziyə polis qüvvələri cəlb olunub.

Siyəzəndə isə bahalaşmaya etiraz edən sakinlər Rayon İcra Hakimiyyətinin qarşısına toplaşıblar. Sakinlər mövcud şərtlərlə yaşamağın qeyri-mümkün olduğunu bildiriblər.

Daha bir etiraz aksiyası Ağcabədidə keçirilib. Sakinlər bahalaşmaya etiraz ediblər. Bundan başqa, məlumatlara görə, 3 Ağcabədi sakini binanın başına çıxaraq intihar etməyə cəhd göstərib. Bahalaşma və işsizlik Hindarx kəndində də etirazlara səbəb olduğu bildirilir. BBC-inin məlumatına görə, günorta saatlarında 200-ə yaxın sakin bir araya gələrək Ağdaş-Bərdə yolunu bağlayıblar. Görüş kənddə yerləşən stadionda keçirilib.

Füzuli rayonunun Bala Bəhmənli kəndində də sakinlər bahalaşmaya görə etiraz aksiyası keçirib. Füzuli rayon İcra Hakimiyyəti başçısının birinci müavini Bağır Aslanov Füzulidə baş verən etiraz aksiyasına qiymət artımının səbəb olduğunu təsdiqləyib.

Azərbaycanda bahalaşan ərzaq qiymətlərinə etirazlardan bir gün sonra, hökumət buğda idxalı və satışı, buğda ununun və çörəyin istehsalı və satışına əlavə dəyər vergisini aşağı salıb.

Sosial şəbəkələrdə
------------------

Bəzi sosial şəbəkə istifadəçiləri Facebook və Twitter şəbəkələrində əsgərlərin cümləsini #etiraz heşteqilə şərh ediblər.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Un və çörəyin qiyməti endirilib". www.bbc.com. BBC. 15 June 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 January 2016.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  "Azərbaycan mətbuatı: "Dörd bölgədə xalq etiraz etməyə başlayıb"". www.bbc.com. BBC. 21 October 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 January 2016.
3. ↑  "Sosial mediada #etiraz". www.bbc.com. BBC. 18 April 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 January 2016.

Xarici keçidlər
---------------

* Etirazçı rayonlar interaktiv xəritədə (İnfoqrafika)

| ⛭Azərbaycan Azərbaycanda etirazlar Azərbaycan |
| --- |
| Seçki | 

|  |  |
| --- | --- |
| Prezident | 1998-ci il etirazları • 2003-cü il etirazları • 2013-cü il etirazları • 2018-ci il etirazları |
| Parlament | 2000-ci il etirazları • 2005-ci il etirazları |

 |
| Regional | 

|  |  |
| --- | --- |
| Bakı | 2013-cü il etirazları • 2019-cu il etirazları |
| Gəncə | 2018-ci il iğtişaşları |
| Digər | Quba (2012) • İsmayıllı (2013) • Gədəbəy (2023) |

 |
| Digər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Siyasi-ictimai | 2011-ci il etirazları • 19 yanvar mitinqi • 2020-ci il etirazları |
| Sosial | 2016-cı il etirazları |
| Digər | Hicabla bağlı etirazlar |

 |
İsanın dəfni (yuxarıda) və qəbir yanında Üç Meri (aşağıda). Təsvirlərin Turin kəfəninin radiokarbon tarixləşdirmə üsulunun əleyhinə sübutlardan biri olduğu iddia edilir.
**Kodeks Prey**, **Prey Kodeks** və ya **Macar Dua Əlyazması** — XII əsrin sonu XIII əsrin əvvəllərinə aid orta əsr əlyazmalar toplusu. 1813-cü ildə 1770-ci ildə onu aşkar etmiş Dyörd Prainin şərəfinə adlandırılmışdır. Əlyazma macar dilində silsilə nəsr mətninin ilk məlum nümunəsidir. Kodeks Budapeştin Seçeni adına Milli Kitabxanasında saxlanılır.

Kodeksdəki (f. 154a) ən mühüm sənədlərdən biri *Cənazə vəzi və duası*dır (mac. Halotti beszéd és könyörgés). Bu, 1192–1195-ci illərə aid macar dilində qədim əlyazma mətnidir. Cənazə vəzinin əhəmiyyəti onunla izah olunur ki, macar və ural dillərində bu günədək gəlib çıxmış ən qədim mətndir.

Kodeksdə həmçinin missal, Pasxa sirr oyunu, musiqi notları ilə mahnılar, Macarıstan kralı Kalmanın dövründə qəbul edilmiş qanunlar və Macar krallarının siyahıya alındığı salnamələr də var.

Kodeksdəki beş illüstrasiyadan biri də İsanın dəfnidir. Bəzən bu illüstrasiyanın Turin kəfəni ilə əhəmiyyətli oxşarlığı olduğu iddia olunur: belə ki, Turin kəfənindəki bədəndə olduğu kimi burada da İsa qolları çanaq qurşağında, tamamilə çılpaq göstərilmişdir; bu şəkildə baş barmaqlar içəriyə doğru çəkilmişdir, hər bir əldə yalnız dörd barmaq görünür, beləliklə də Turin kəfənindəki bütün detallarla uyğunluq təşkil edir; iddia edilən parça cınaqlı naxışlardan ibarətdir, bu da Turin kəfəninin toxunması ilə eyniyyət təşkil edir; və aşağıdakı şəkildə L hərfi kimi görünən dörd kiçik dairə, Turin kəfənində görünən dörd "poker deşiyi"ni mükəmməl bir şəkildə üzə çıxardır və bu da L hərfi kimi görünür. Kodeks Prey illüstrasiyası, Turin kəfəninin 1260–1390-cı illərdən əvvəl mövcudluğuna dair sübut kimi xidmət edə bilər. Qeyd edilən dövrlər isə 1988-ci ildə Turin kəfəninin radiokarbon tarixləşdirmə üsulunun hazırlanma tarixidir. Bu fikri tənqid edənlər bəzən kəfən kimi təsvir olunan elementin digər müqəddəs şəkillərdə göründüyü kimi birbaşa düzbucaqlı məzar daşının olduğunu göstərirlər. Sözügedən deşiklər, misal üçün, mələyin qanadında göründüyü kimi dekorativ elementlər ola bilər. Bundan başqa, Prey kodeksindəki iddia edilən kəfən hər hansı bir şəkili özündə ehtiva etmir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Daniel C. Scavone.* "Book Review of "The Turin Shroud: In Whose Image?"". Shroud.com. 2022-02-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-03-05.
2. ↑  E. Poulle, "Les sources de l'histoire du linceul de Turin, Revue Critique", *Revue d'histoire ecclésiastique*, 104, 3–4, 2009, pp. 772–773.
3. ↑  G.M.Rinaldi, "Il Codice Pray",  Arxivləşdirilib 2011-07-18 at the Wayback Machine

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Prey Kodeks*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* The scanned Codex at National Széchényi Library websites
**May sıxıntısı** — 1999-cu ildə rejissor və ssenarist Nuri Bilgə Ceylanın çəkdiyi Türkiyə filmi.

Film haqqında
-------------

Rejissorun ilk rəngli filmi və avtobioqrafik seriyanın ardı kimi yadda qalır. Bu filmdə də "Qəsəbə"də olduğu kimi rejissorun valideynləri, əmioğlusu Emin Toprak və dostu Müzəffər Özdəmir çəkilir. Film Nurinin böyüdüyü Yenicədə çəkilir. Yenə sırf bir mövzu yoxdu. Rejissor görüntülərlə və tamaşaçı düşüncələri ilə uyğunlaşdırılmış film çəkir. Bu dəfə xronometraj 2 saatdan da çox olur. Amma bu dəfə də filmin büdcəsi çox az olduğundan açıqlanmağa ehtiyac duyulmur. "May buludları" "Siyad mükafatları"nda, "Antalya", "İstanbul", "Ankara", "Buenos Ayres" və "İsgəndəriyyə" film festivallarında bolluca mükafatlar qazanır və rejissorun ildən ilə daha iddialı olduğunu sübuta yetirir.

Rollarda
--------

* Mehmet Emin Toprak — Saffet
* Mehmet Emin Ceylan — Emin
* Fatma Ceylan — Fatma
* Muzaffer Özdemir — Muzaffer
* Muhammed Zımbaoğlu — Ali
* Sadık İncesu — Sadık

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  .
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  .
**Braziliya yəhudiləri**nin tarixi uzun və qarmaşıq olmuş, Avropadan gələn mühacirlərlə sıx bağlıdır. Yəhudilər Braziliyaya XVI əsrdə Avropada tüğyan edən inkvizisiya məhkəmələrindən qaçaraq gəlmişdir. Vaxtilə Hollandiya hakimiyyətində olan Braziliyada ilk sinaqoq 1636 tarixində Resifidə qurulmuşdur. Yəhudilərin çoxu İspaniya və Portuqaliya inkvizisiyalarından Hollandiyaya qorxub qaçan səfaradlar idi. 1824-cü ildə qəbul edilən Braziliya Konstitusiyasında dini azadlığın elan olunmasıyla yəhudilərin bura köçü sürətlənmişdir. Kauçuk sənayəsinin birdən birə yüksəlişi ilə XIX əsrdə Mərakeş yəhudiləri də bura axın etdi. Ölkəyə gələn yəhudilərin sayı Avropadakı Nasist idarəçiliklə daha da artdı. Sonuncu köç dalğası isə XX əsrin 50-ci illərində Şimali Afrikadan oldu. Hal-hazırda Braziliyada yaşayan yəhudilərin icmaları, sinaqoqları, məktəbləri və s. mövcuddur.

Bu gün Braziliyada 96 min yəhudi yaşamaqdadır. Yəhudilərin əksəriyyəti Polşa və Almaniya əsilli əşkinazilər, bir qismi isə Şimali Afrikadan köçən səfəradlardır. Siyasət, idman, təhsil, ticarət və sənayedə önəmli rol oynayan yəhudilər Braziliyadakı həyata hər tərəfli inteqrasiya olmuşdur.

Braziliya yəhudilərinin əksəriyyəti San Pauluda yaşasa da, bir qismi də Rio-de-Janeyroda, Rio Grande du Sol, Minas Gerais və Parana əyalətlərində yaşamaqdadır.

Braziliyadakı yəhudi əhalinin sayı
----------------------------------

* San Paulu : 44,000
* Rio de Janeiro : 25,000-30,000
* Porto Alegre : 15,000
* Belo Horizonte : 10,000
* Curitiba : 8,500
* Resifi : 7,600
* Belém : 6,200
* Manaus : 5,720
* Niteró : 600
* Salvador, Bahia: 2,500
* Florianópolis : 420
* Piracicaba : 1,400
* Pelotas : 330
* Brazilia : 920
* Erechim : 240
* Fortaleza : 120
* Natal : 40

Mənbə
-----

1. 1 2  "Arxivlənmiş surət". 2010-06-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-08-21.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2010-06-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-06-12.
3. ↑
4. ↑  "Arxivlənmiş surət" (PDF). 2014-06-03 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2016-08-21.
5. ↑
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2005-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2005-01-24.
7. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2012-02-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-02-24.
**Estoniya İncəsənət Muzeyi** — Estoniyanın ən böyük sənət muzeyi olan muzey kompleksi Tallinndə yerləşən dörd filialdan ibarətdir.

Muzeyin tarixi
--------------

Estoniya İncəsənət Muzeyi 1919-cu il noyabrın 17-də yaradılıb, lakin 1921-ci ildə ilk daimi binasını, 18-ci əsrə aid Kadriorg Sarayını aldı. Sarayın binası və ona bitişik park şimal barokko üslubunda hazırlanmışdır[1]. 1929-cu ildə saray yenidən qurulması və prezident iqamətgahına çevrilməsi üçün milliləşdirildi. Bu illərdə Estoniya İncəsənət Muzeyi bir neçə müvəqqəti ərazidə yerləşirdi, 1946-cı ildə yenidən Kadriorg Sarayında yerləşirdi.

Filiallar
---------

1970-ci illərin sonu və 1980-ci illərdə Estoniya İncəsənət Muzeyinin ilk filialları açıldı. 2008-ci ilə qədər muzeyin beş filialı var idi. 31 mart 2008-ci ildə iyirmi dörd illik işdən sonra Estoniya İncəsənət Muzeyinin Kristjan Raudun Ev Muzeyinin Nõmmedəki filialı bağlandı.

Hal-hazırda Estoniya İncəsənət Muzeyinin dörd filialı var:

* Kadriorg İncəsənət Muzeyi və Mikkel Muzeyi(Kadriorg Sarayında və Mikkel Evində yerləşir)
* Adamson-Erik Muzeyi
* Kumu Muzeyi|Kumu İncəsənət Muzeyi (Estoniya İncəsənət Muzeyinin əsas binası)
* Müqəddəs Nikolay Kilsəsi (Tallinn)|Niqulist Muzeyi-Konsert Zalı

Qalereya
--------

* Kadriorg SarayıKadriorg Sarayı
* Mikkel MuzeyiMikkel Muzeyi

İstinadlar
----------

1. ↑  GeoNames (ing.). 2005.
2. ↑  "Онлайн путеводитель по Эстонии". 2014-11-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-10.
3. ↑  "About the Museum — EKM". kunstimuuseum.ekm.ee (ingilis). 2017-11-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-04.
4. ↑  "Introduction". Adamson-Ericu muuseum (ingilis). 10 April 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 May 2020.
Nəsx xətti ilə yazılmış Fatihə Surəsi
**Nəsx xətti**—Ərəb xətt növü.

Tarixi
------

Nəsx xətti (lüğəvi mənası "üzünü köçürmək", "ləğv etmək", "şəklini dəyişmək"dir) – XII əsrdən etibarən kufi xətti təkmilləşdikdən sonra
İbn Muğlə Şirazi bu xətt növünü ixtira etmiş və bu ad özündən əvvəlki xətti, yəni kufi xəttini aradan çıxardığı üçün yeni xətt növünə verilmişdir. Digər qədim xətlərlə müqayisədə nəsx özünün sadəliyi, rahat oxunuşu və rəvan yazılışı ilə diqqəti daha çox cəlb edir. Kufi xəttinin yerini tutan nəsx meydana gəldiyi ilk gündən "Quran", dua, bədii kitabların yazılışı və üzünün köçürülməsində, habelə dəftərxana işlərində geniş istifadə olunmuşdur.

Hazırda İslam ölkələrində nəsx xəttinin iki növündən – yaquti nəsx və İrani nəsxdən istifadə olunur. Yaquti nəsx hicri tarixlə 698-ci ildə ildə vəfat etmiş ustad Yaqut Mustəsəmi tərəfindən ixtira olunaraq təkmilləşdirilmişdir.

İrani nəsx isə Səfəvilərin hakimiyyəti dövründə yaşayıb-yaratmış xəttat Əhməd Neyrizi tərəfindən ixtira olunaraq bütün İslam ölkələrində, xüsusilə də İran ərazisində geniş istifadə olunmuşdur.

İstinadlar
----------
**Nəvvarə xanım** (d. 4 may 1901 — ö. 22 aprel 1992) — son Osmanlı sultanı VI Mehmed Vahidəddinin dördüncü xanımı və gözdəsi.

Həyatı
------

Nəvvarə xanım 4 may 1901 tarixində İzmitin Hikmətiyə kəndində abxaz əsilli Mustafa bəylə xanımı Hafizə xanımın ailəsində dünyaya gəldi. Kiçik yaşlarında Dolmabağça sarayına alınaraq təhsil aldı. Sultan Vahidəddinin üçüncü xanımı Şadiyə Müvəddət xanımın əmisi qızıdır. Müvəddət xanım Şahzadə Vahidəddinlə evləndikdən sonra onu Çəngəlköy sarayına alaraq özünə nədimə seçmişdi. Vahidəddin bu dəfə də Nəvvarə xanıma aşiq olmuş, bu səbəblə iki əmi qızının münasibətləri pisləşmişdi.

Vahidəddinlə 20 iyul 1918-ci ildə Dolmabağça sarayında evləndi. Bu nigahdan övladı olmadı. Sultan Vahidəddinin beşinci xanımı Nəvzad xanımla münasibətləri pis idi. 1922-ci ildə sürgünə gedən Sultan Vahidəddinlə ölkəni tərk etmədi. 1924-cü ildə sürgünə getməmək üçün öz istəyilə Sultan Vahidəddindən boşandı. İkinci evliliyi Mövlud Sönməzlər adlı bir tacirlə baş tutdu. Bu illərdə adını dəyişərək Leyla qoydu. İstanbulun Şişli rayonunda yaşayan Nəvvarə xanım 1974-cü ildə ərini itirdikdən sonra doğulduğu Hikmətiyə kəndinə geri döndü. Burada 22 aprel 1992 tarixində vəfat etdi.

Mənbə
-----

* Açba, Leyla: Harem Hatıraları, İstanbul 2004
* Açba, Harun: Kadınefendiler Ansiklopedisi, İstanbul 2007
* Öztuna, Yılmaz: Devletler ve Hanedanlar, Ankara 1989
* Uluçay, Çağatay: Padişahların kadınları ve kızları, Ankara 1992

İstinadlar
----------



| ⛭VI Mehmed Vahidəddin |
| --- |
| Ailəsi | Gülüstü Qadınəfəndi  • Əminə Nazikəda Qadınəfəndi  • Səniyə İnşirah xanım  • Şadiyə Müvəddət Qadınəfəndi  • Nəvvarə xanım  • Nəvzad xanım  • Mehmed Ərtoğrul Əfəndi  • Fatma Ülviyyə Sultan  • Səbihə Sultan  |  |
| Sədrəzəmlər | Tələt Paşa  • Əhməd İzzət Paşa  • Əhməd Tofiq Paşa  • Kürəkən Fərid Paşa  • Əli Rza Paşa  • Saleh Hulusi Paşa  |
| Şeyxülislamlar | Musa Kazım Əfəndi  ·  Ömər Xülusi Əfəndi  ·  Heydərizadə İbrahim Əfəndi  ·  Mustafa Səbri Əfəndi  ·  Dürrizadə Abdullah Bəyəfəndi  ·  Mədəni Məhmət Nuri  |
**"Prezident ovu"** - Çingiz Abdullayev tərəfindən yazılmış roman.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***
Dronqo öz rəhbərliyindən son dərəcə çətin bir tapşırıq alır: sızan məlumatlara görə, Latın Amerikasında fəaliyyət göstərən cinayətkar təşkilat şərti 'X günü' adlı dəhşətli bir aksiya hazırlamaqdadır. Lakin təşkilatın konkret harada yerləşdiyi və aksiyanın nə məqsəd güddüyü, onun nə zaman və hansı ölkədə həyata keçiriləcəyi dəqiq bilinmir. Bu səbəbdən də Dronqo İnterpolun məxfi agentlərinin müşayiəti altında Riçard Saunders adıyla fəaliyyətə başlamalı olur.

Riçard Saundersə müxtəlif ölkələrdə çalışmaq və təşkilatın izinə düşüb planlaşdırılan aksiyanın qarşısını almaq lazım gəlir. İlk başda nə qədər ağlasığmaz görünsə də, yüksək peşəkarlığa malik olan Dronqo bu çətin vəzifəni məharətlə yerinə yetirir.

Təbii ki, bu asan başa gəlmir. Prezident ovuna çıxan və qanlı caynaqları hər yerə uzanan narkomafiya öz niyyətini yerinə yetirmək məqsədilə Dronqonun ölümünə hökm verir və peşəkar muzdlu qatillər dünyanın hər bucağında — Stokholmda, Vyanada, Afinada, Romada, Rio-de-Janeyroda, Asunsonda, Santyaqoda, Buenos-Ayresdə, Nyu-Yorkda Dronqonun özünün ovuna çıxırlar. Buna görə də müxtəlif adlar altında çalışmağa məcbur qalan Dronqo bir neçə dəfə ölüm təhlükəsindən möcüzə nəticəsində xilas olur. Amma o həqiqətən xilas olurmu?

**Xəbərdarlığın sonu**

Həmçinin bax
------------

* Çingiz Abdullayev

İstinadlar
----------

1. ↑  'Prezident ovu', Qanun nəşriyyatı[*ölü keçid*]
2. ↑  "'Prezident ovu', Azadlıq radiosu". 2021-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-26.
3. ↑  "'Prezident ovu', Goodreads". 2021-05-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-26.


| ⛭Çingiz Abdullayev |
| --- |
| Romanlar | Mavi mələklər • Alçağın üslubu • Payız madriqalı • Mənim gözəl alibim • Üçüncü variant • Quba kapriççiosu • Saturnun tövbəsi • Sonuncu divarın daşları • İnsan ovu • İngilis bulvarı • Milad bayramında açılan atəş • Sutenyorun qəlbi • Bakı bulvarı • Tver bulvarı • Eramızın əzəlində sui-qəsd • Yekun diaqnoz • Uzun çəkən sözardı • Prezident ovu  |  |
**Estoniyada isveçlilər** və ya Baltik isveçləri — Estoniya ərazisində yaşayan isveçlilər nəzərdə tutulur. Onlar orta əsr Estoniyasının tarixinə öz tövhəsimi vermiş və İkinci Dünya müharibəsinin sonlarına qədər seçilmiş milli azlıqlardan olmuşdur.

Tarixi
------

Sahil isveçləri qədim və sonradan yenidən bölgəyə almanlar tərəfindən köçürülmüş Skandinaviyalıların yörəmələridirlər. X-XI əsrlər bölgəyə vikinqlər sonradan isveçlilər və nəhayətdə almanlar köç etmişlər. Onlar indiki Estoniyanın sahil ərazilərini X-XVIII əsrlərdə nəzarətdə saxlamışlar.

1561—1721-ci illər ərzində,estonların indiki ərazilərini İsveç nəzarətdə saxlamışdır. Bu səbəbdən Estoniyada isveçələrin sayı XVII əsrdə pik dönəminə çatmişdir. Onlar bölgədə sayı 12 000 təşkil edirdi. On zamanlar az əhaliyə malik estoniyanın 5 % - 10 % arasınl təşkil edirdilər.

Estoniyanın Rusiya imperiyasına birləşməsindən sonra regionda yaşayan almanlar özlərinin sosial-iqtisadi mövcudluğu ilə yanaşı mədəni kimliklərini qoruyub saxlaya bilmişdilər. Finlər ərazi muxtariyyəti ilə öz mövcudluqlarını sürdürdükləri halda isveçlilərə bu imtiyazlar verilməmişdir. Onlar tədricən digər xalqların arasında əriyirdilər. Yekaterina isə onları köçürmək haqqında verdiyi fərmanla bölgədə sayları sıfıra enir. Hiyumaa adasından 1800 nəfər Ukraynaya köçürülmüşdür. Onlar burada Staroşvedskoe kəndini salmışlar. 

1934-cü ildə artıq müstəqil Estoniyada 7641 nəfər özünün doğma dilini isveç dili (Ölkə əhalisinin 0,7 %) hesab edirdi. Baltik dənizinin adalarının böyük əksəriyyətinin əhalisini isveçlilər üstünlük təşkil edir. Bunlardan Ruhnu və Vorsmi adalarını göstərmək olar. Bununla belə isveçlilərin sayı olduqca azalmışdı

Estoniyanın SSRİ tərəfindən işğalından sonra, əsasən 1943—1944-ci illərdə isveçlilərin böyük qismi İsveç və ABŞ kimi ölkələrə köç etmək məcburiyyəti qarşıdında qalmışlar.

Estoniya isveçləri XXI əsrdə
----------------------------

Hazırda Estoniyada yaşayan isveçlilər əsasən bank sahəsi, daşınmaz əmlak və s. sahələrdə çalışırlar.

Mənbə
-----

* Estoniya isveçlilərinin tarixi və mədəniyyəti haqqında ətraflı məruzə
* Lyanemaaski Muzeyi Arxivləşdirilib 2010-04-11 at the Wayback Machine (est.) (rus.) (ing.)
* Sahil isveçlilərinin Xaapsaldakı muzeyi  (est.) (isveç.)
* İsveç St Michaels kilsəsinin saytı (est.) (isveç.) (alm.)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Estoniyada isveç milli azlığının mədəniyyət saytı". 2010-11-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-17.
2. ↑  "İsveç dilinində dərs dyilən gimnaziya". 2007-12-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-17.
3. ↑  "Hiyumaa isveçləri". 2021-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-17.
**Braziliya marşı** (Portuqalca: *Hino Nacional Brasileiro*) — Braziliya Federativ Respublikasının rəsmi dövlət himni.

Tarixi
------

1822-ci ildə Fransisko Manuel da Silva tərəfindən bəstələnən himnin musiqisi romantik italyan musiqisinə bənzəyir. 7 sentyabr 1822-ci il tarixində qazanılan müstəqilliyin ardından Kral I Pyotrun devrilməsilə dildən dilə dolaşan bu marş Kral II Pyotr dönəmində yenidən milli marş olaraq istifadə olundu.

Ancaq bu marşın sözləri hələ də yazılmamışdı. 1889-cu ildə yeni qurulan respublika üçün yeni himn yazılmalı idi. Keçirilən müsabiqənin qalibi olan Leopoldo Miguez respublika üçün yeni bir himn bəstələsə də, xalq bu yeni himni mənimsəmədi və dövlət başçısı Deodoro da Fonsekanın da təklifi ilə Fransisco Manuel da Silvanın bəstələdiyi bu marş dövlət himni olaraq qəbul edildi.

Himnin sözləri isə Joaquim Osório Duque Estrada tərəfindən 1909-cu ildə yazılmışdır.

Mənbə
-----

* 
* Arxivləşdirilib 2009-04-09 at the Wayback Machine

| ⛭Braziliya mövzularda |
| --- |
| 
Gerb • Bayraq • Himn • Dövlət quruluşu • Konstitusiya • Parlament • İnzibati bölgü • Coğrafiya • Şəhərlər • Paytaxt • Əhali • Dillər • Tarix • İqtisadiyyat • Kənd təsərrüfatı • Energetika • Valyuta • Mədəniyyət • Din • Kinematoqraf • Ədəbiyyat • Musiqi • Bayramlar • İdman • Təhsil • Elm • Nəqliyyat • Turizm • Poçt (tarixi və markaları) • İnternet • Silahlı qüvvələr • Xarici siyasət

**Portal "Braziliya"**
 | Braziliya |
**Maqas şəhərində Prezident sarayı** (inquş Мехкдаь Гӏала) — İnquşetiyanın paytaxtı Maqas şəhərində yerləşir. İnquşetiya prezidentinin rəsmi iqamətgahıdır və burada respublika rəhbərliyi fəaliyyət göstərir. Saray, müasir Maqas şəhərinin və onun simvolu olan ilk obyektdir.

Prezident Sarayı İdris Zyazikov prospektində, Alaniya Meydanı və "Maqas Tower" (Barışıq qülləsi) ilə üzbəüz yerləşir. Binanın həyətinin solunda və sarayın əsas girişində Xalq Məclisinin binası — İnquşetiya Parlamenti, sağda — İnquşetiya Respublikası Hökumətinin binası yerləşir..

Tarixi
------

İnquşetiyanın yeni paytaxtının inşası üçün ilk daşın qoyulması 23 fevral 1994-cü ildə baş verdi. Bununla əsas binası Prezident Sarayı olan paytaxtın dövlət-inzibati kompleksinin inşasına başlandı. Onun möhtəşəm açılışı 31 oktyabr 1998-ci ildə baş tutdu. Beləliklə, saray Maqas şəhərinin ilk inzibati binası oldu.

Beləliklə, Prezident sarayı İnquşetiyanın paytaxtının mərkəzi meydanının əsas bəzəyidir. Sarayın arxitekturası şərq üslubu ənənələrinini aydın şəkildə təkrar edir. Şərq üslubunda olduğu kimi binanın güzgülü fasadı qızıl günbəzlə taclanır. Hökumət daxili ünsiyyəti qısaltmaq üçün parlament binası Sarayın çox yaxınında sağında yerləşir. İqamətgahın solunda isə hökumət binası qərarlaşıb. Beləliklə, bütün Respublika hökumətinin inzibati binaları bir meydanda cəmləşib. Qeyd edək ki, İnquşetiya Respublikasının bütün təntənəli və rəsmi tədbirləri burada keçirilir.

Prezident sarayının qruluşuna gəldikdə isə onun ətrafında geniş mənzərəli bağ salınmışdır. Sarayın düz qarşısında fəvvarələr quraşdırılmışdır. Sarayın ön hissəsində ona daxil olmaq üçün geniş, qırmızı xalça sərilmiş mərmərdən pilləkən vardır. Qeyd edək ki, saray və onun ətrafında olan hökumət binaları kompleksinin ərazisi hündür hasarla əhatələnmişdir.

2013-cü ildə binanın üst mərtəbəsi və damı yenidən quruldu. Yumşaq dam örtüyü günbəz ilə əvəz edilmişdir. Və burada damda qış bağı tikildi. Elə həmin ilin iyun ayında, iki bloklu iqamətgahın yan fasadlarının inşasına başlandı.

Birində ziyafət zalı, iclas otağı və Respublika Başçısının qəbul otağı, ikincisində isə inzibati kabinetlər yerləşmişdir. Bütün işlər eyni memarlıq üslubunda aparılıb ki, bu da sarayın vahid memarlıq ansamblını yaradır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Информационный портал «СКФО.РУ».* "Президентский дворец города магас" (rus). Skfo.Ru. 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-01-09.
2. ↑  Журнал «Дош», 2002
3. ↑  *Информационный портал «Магас.Ру».* "Реконструкция здания Администрации Главы Ингушетии" (rus). Magas.Ru. 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-01-09.

Xarici keçidlər
---------------

* *Первый кавказский независимый журнал «Дош».* Республика Ингушетия. Хроника становления 1991-2002 гг // «Дош» (rus). 2002. 2017-01-13 tarixində arxivləşdirilib.
General-leytenant Qasim Süleymani adına Əhvaz Beynəlxalq Hava Limanı (əvvəllər Əhvaz Beynəlxalq Hava Limanı adlandırılmışdı) (IATA: AWZ, ICAO: OIAW) (fa: فرودگاه بین‌المللی اهواز) İranın Əhvaz şəhristanında fəaliyyət göstərən bir hava limanıdır. Yerli istiqamətlərə və Dubay, İstanbul və Küveyt kimi regional beynəlxalq istiqamətlərə uçuşlar təklif edir.

Hava limanının yerinin dəyişdirilməsi və yenidən adlandırılması
---------------------------------------------------------------

2012-ci ilin dekabr ayında Agence France-Pressenin yaydığı məlumata görə Əhvaz hava limanının altından neft yataqları kəşf edildiyi üçün yerinin köçürüləcəyi bildirildi.

  

2017-ci ilin iyun ayında Əhvaz Hava limanı əvvəlki istilik rekordunu 127.4°F (53.0°C) qıraraq 129.2°F (54.0°C) səviyyəsinə çatdıqda yeni bir temperatur rekorduna imza atdı.

İranlı general-leytenant Qasım Süleymaninin 3 yanvar 2020-ci ildə ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Bağdad Beynəlxalq Hava limanına təşkil etdiyi hücum nəticəsində öldürülməsindən qısa müddət sonra Əhvaz şəhristanının səlahiyyətliləri bu Beynəlxalq hava limanının adını Qasim Süleymaninin şərəfinə dəyişdirərək Qasim Süleymani adına Beynəlxalq Hava Limanı qoydular.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Daragahi, Borzou.* "Iran abandons nuclear deal commitments as Iraq parliament votes to expel US troops". Independent.co.uk. 5 January 2020. 7 July 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 July 2020.
2. ↑  "List of all airports in Iran". The Airport Authority. 2021-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-02.
3. ↑  Iran to move airport after oil found under runway Arxivləşdirilib 2017-07-29 at the Wayback Machine, Iran Focus, 29 December 2012.
4. ↑  *Samenow, James.* "Temperatures in Iranian city of Ahvaz hit 129.2F (54C), near hottest on Earth in modern measurements". The Independent. 30 June 2017. 30 June 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 July 2020.
**Əhməduşağı tayfası** — Qaraçorlu elinin Hacısamlı oymağının bir tayfasıdır.

XVIII yüzilin ortalarında Xorasan əyalətindən gəlib. Öncə Şadlı elinə bağlı olan bu tayfa Qarabağda məskunlaşandan sonra Həmzə sultan Qaraçorluya bağlandı. Pənahəli xan Sarıcalı-Cavanşir bu tayfanı oğlu İbrahimxəlil xana, o da öz oğlu Xanlar ağaya verdi. Xanlar ağa varissiz vəfat edəndən sonra bu tayfa qardaşı Əhməd xana qaldı. Əhməd xandan isə bu tayfa qızı Bikə bəyimə, ondan isə oğlu Davud ağa Ağalarova çatdı.

Əhməduşağı tayfası əvvəlcə Ələkçi kəndində binə bağladıqdan sonra tayfanın bir hissəsi Yuxarı Qarasaqqal kəndində yerləşdi. Bir müddət sonra tayfanın bir hissəsi Şamkənd kəndinə, müəyyən hissəsi yaxın qohumluq əlaqələri olan Qasımuşağı obasının Kürdhacı və Ərikli kəndlərinə köçdülər.

Əhməduşağı tayfasından Kərbəlayı İsmayıl, Əmirxan, Teymurxan və Səməd daha çox tanınırdı.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu. Hacısamlı camaatı. "Soy" dərgisi, Bakı, 2009.
* Ənvər Çingizoğlu. Qaraçorlu mahalı. "Soy" dərgisi, 1 (27), Bakı, 2009. səh.97-106.

Həmçinin bax
------------

* Mağavuz nahiyəsi
**Korab şəlaləsi** (*Proyfel*) — Makedoniya Respublikasının qərbində, Albaniya ilə sərhəddə yerləşən şəlalə. Şəlalə Mavrovo Milli Parkı ərazisində yerləşir. Dlaboça çayının yuxarı axarlarındadır. Dlaboça çayı öz növbəsində Radika çayının hövzəsinə daxildir. Şəlalə Korab dağının ətəklərindən aşağı doğru axır. Şəlalə Mal-Korab dağının ətəklərinə yağan qarın əriməsi sayəsində formalaşır. Şəlalənin intensivliyi mövsümdən alılı olaraq dəyişir. Korab şəlaləsi nəyinki Makedoniyanın həm də bütün Balkan yarımadasının ən hündür şəlaləsidir. İnzibati baxımından Makedoniyanın Mavrovo və Rostuşa rayonu ərazisinə daxildir.

Təsviri
-------

Onun ölçüləri ölçmə xüsusiyyətlərindən asılı olaraq dəyişir. Hündürlüyü 100-138 metr arasındadır. Dəqiq hündürlük isə Çayın töküldüyü ən hündür nöqtə ilə ən aşağı nöqtə arasındakı məsafədir. Şəlalənin ən hündür nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 2120 metr yuxarıdadır. Ən aşağı nöqtəsi isə 1990 metrdir.

Çayda ən gursulu dövr mayın sonları iyunun əvvəlləri müşahidə edilir. Yay ərzində isə suyun həcmində kifayət qədər azalma baş verir. Əsasən tədriclə azalır. Quraq keçən illəri avqust ayının sonu sentyabrın əvvəllərində şəlalə tamamən quruyur.

Şəlalə və çayın yerləşdiyi vadi son buzlaşma dönəmində formalaşmış buzlağın fəaliyyəti sayəsində əmələ gəlmişdir. Şəlalənin yerləşdiyi ərazidə buzlaq mənşəlli təbiət abidələrini müşahidə etmə olar.

Əlçatarlılıq
------------

Şəlalə kifayət qədər əlçatmaz bir ərazidə yerləşir. Şəlaləyə gedən ən yaxşı yol Dlaboka çayının vadisi ilədir. Bu yolda Nistrovo kəndi yerləşir. Buradan yola davam etdikcə qarşıya tərk edilmiş Jujne kəndi çıxır. Buradan meşə ilə şəlaləyə qısa yol olsa da iki dəfə çayı keçmək zərurəti yaranır. Digər maşrutla isə kilsə yaxınlığında yerləşən körpünü keçmək yazımdır. Bu yol daha qısa, enli və bir azda təhlükəsizdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Macedonia Timeless.. 13 June 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 May 2016.
2. 1 2  Dlaboka çayı üzərində yerləşən şəlalə – Korab Arxivləşdirilib 2017-04-14 at the Wayback Machine // daily.mk
**Kəşmir** — Asiyada tarixi vilayət.

Qədimdə və orta əsrlərdə Hindistan ərazisində yaranmış müxtəlif dövlət birləşmələrinin tərkibinə daxil olmuşdur. Kəşmir 1586-cı ildə Böyük Moğollar imperiyasına qatıldı. 1756-cı ildə əfqanlar, 1819-cu ildə siqhlər işğal etdilər. 1846-cı ildə ingilis müstəmləkəçiləri Kəşmiri işğal edib 7,5 mln. rupi ödənclə Cammu knyazlığına verdilər. 1947-ci ilin avqustunda yaradılan müstəqil Hindistan və Pakistan dövlətləri Kəşmiri öz ərazilərinə birləşdirməyə cəhd göstərdilər.

Pakistanın Kəşmirə 22 oktyabr 1947-ci il silahlı müdaxiləsi BMT Təhlükəsizlik Şurasının vasitəçilik komissiyası tərəfindən 1 yanvar 1949-cu il tarixdə dayandırıldı. Kəşmirin şimal-qərbi Pakistanın, qalan (əksər) hissəsi isə Hindistanın nəzarəti altına keçdi. 1952-ci ilin iyulunda Kəşmirlə Hindistanın imzaladığı Dehli sazişinə əsasən Kəşmir ştat (Cammu və Kəşmir) hüququnda Hindistanın tərkibinə daxil oldu.

1956-cı il noyabrın 17-də Kəşmir Müəssislər Məclisinin qəbul etdiyi Konstitusiyaya görə, Kəşmir "Hindistan İttifaqının tərkib hissəsi" elan edildi. 1955, 1960, 1962, 1963-cü illərdə Kəşmir məsələsi üzrə BMT-dəki müzakirələr, Hindistan—Pakistan danışıqları nəticə vermədi. 1965-ci ilin sentyabrında baş vermiş Hindistan—Pakistan hərbi münaqişəsi digər dövlətlərin fəal səyi nəticəsində dayandırıldı. 1971-ci ilin dekabrında yeni Hindistan—Pakistan hərbi münaqişəsindən sonra hər iki dövlət başçısının 30 iyun—3 iyul 1972-ci il tarixlərində Simla görüşündə münaqişəli məsələləri dinc yolla nizama salmaq barədə razılıq əldə edildi. 1972-ci ilin avqustunda Dehlidə baş tutmuş Hindistan—Pakistan danışıqlarına əsasən Kəşmirdə yeni nəzarət xətti müəyyən edildi.

Pakistanın Kəşmirə olan iddiaları Hindistana nisbətən daha çox sübutlara əsaslanır.
**Kətəməz** — yeni bala vermiş heyvandan sağılan ilk süddən bişirilmiş xörək.

Kətəməz bişirildikdən sonra adətən onun bir hissəsi qonşulara paylanır. Pay alan qonşular isə pay aldığı qaba imkan çatan hər hansı bir pay qoyur. Heç nəyə imkanı olmayan qonşular həmin qaba duz qoyub qaytararlar. Adət-ənənəyə görə qabı boş qaytarmaq olmaz.

Kətəməzi ağuz südü olmadıqda süni surətdə hazırlamaq olur. Bunun üçün hər bir litr südə bir yumurta vurmaqla hazırlamaq olur. Qeyd edək ki, süni kətəməzi qonşulara pay vermək münasib sayılmır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti, Dörd cilddə. Şərq-Qərb Nəşriyyatı, Bakı 2006. II cild, səh. 698.
2. ↑  Arif Mustafayev, Azərbaycanın maddi mədəniyyət tarixi. "Bakı Universiteti" nəşriyyatı, Bakı-2009, səh. 177.

Xarici keçidlər
---------------

* Qoyun-quzu, mal-qara tərəkəmənin əlifbasıdır[*ölü keçid*]


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Kulinariya** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Üzüm bayramı- Quşçu
**Şanıdər** və ya Üzüm bayramı sentyabrın axirilərinndə və oktyabrın əvvəllərindəAzərbaycanda keçirilən üzüm dərmə və doşab pişirmə ilə şənlik və şükür mərasimidir.Üzümlər yetişəndən sonra, bağçılar qohumlarıni üzüm dərməyə dəvət edər.Qonaqların əksəriyyəti uzun və əski ənənəyə görə ağ paltar geyərlər və bu mərasimdə iştirak edərlər.Aşıqlarda bu mərasimdə oxuyarlar.Bütün üzüm bağçılari bu mərasimin naharına xoruz əti və suyun yeyərlər.

Bayatılar
---------

باغدا اوزوم ده ره نلر/Bağda üzüm dərənlər

ده ریب باغدا سه ره نلر/Dərib bağda sərənlər

ائل اوبایا دایاقدیر/El obaya dayaqdır

ایگید قوچاق اره نلر/İyid qoçaq dərənlər

  

شانی ده ره ن نازلانیر/Şanı dərən nazlanır

آل سویــونا آللانیــر/Al suyuna allanır

اوزوم گوزوم دیر سوزوم/Üzüm gözüm dür sözüm

دیل دوداقدان ساللانیر/Dil dodaqdan sallanır

Qaynaglar
---------

* Həmşəhri Arxivləşdirilib 2011-12-11 at the Wayback Machine
* Şanıdər
* İttilaat qəzetəsi

Xarici keçidlər
---------------

* Şərq qəzetəsi[*ölü keçid*]
* Şanıdər Arxivləşdirilib 2011-09-21 at the Wayback Machine

Həmçinin bax
------------

* Sonay
* Şükran günü

| ⛭Azərbaycan təqvim inancları və mərasimləri |
| --- |
| Yaz | 
* Novruz
* Qarayaz
* Gül bayramı
* Qodu
* Sucəddim
* Qarıborcu

 |
| Yay | 
* Susəpən
* Abrizəgan
* Qoradöyən
* Quyruqdoğdu
* Elqovan
* Sonay

 |
| Payız | 
* Paqtıqan
* Qoçqarışan
* Şanıdər
* Mehrigan
* Nar bayramı
* Kövsəc
* Qırovdüşən ay
* Naxırqovan

 |
| Qış | 
* Böyük Çillə
* Çillə gecəsi
* Qaraqış
* Kiçik Çillə
* Səddə
* Xızır Nəbi
* Boz ay
* Çərşənbələr
	+ Su çərşənbəsi
	+ Od çərşənbəsi
	+ Yel çərşənbəsi
	+ Torpaq çərşənbəsi
* Aləmin yatdığı vaxt

 |
| Mərasimlər | 
* Adqoyma
* Duz ayini
* Evlilik
* Kos-kosa
* Kürmükoba
* Qurd ağzı bağlama
* Saya
* Təkə
* Ölümdən sonra evlilik
* Vəsfi-hal
* Yağış yağdırma
* Yuğ
* Ziyarətlər

 |
| Həftə günləri | Adına günü |