recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Federasiya (kompleks)** (*rus.* Федерация (комплекс)) — Moskva Beynəlxalq Biznes Mərkəzində - Moskvada tikilmiş çoxmərtəbəli binaların kompleksidir. Şərq (*rus.* Восток) göydələni Sankt-Peterburqdakı Laxta Mərkəzindən sonra Avropanın ikinci ən yüksək tikilisi hesab edilir. 
Memarlıq layihəsi Serqey Çoban və Peter Şveqer ilə birlikdə hazırlanmışdır.

**Şərq qülləsi** - 95 mərtəbəli göydələn. 2014-cü il noyabrın 25-də bu tikilinin ən yüksək göstəricisi 343 metrə çatdıqda Rusiyanın və Avropanın ən yüksək binası oldu. Monolitik çərçivənin tikintisi 9 dekabr 2014-cü ildə başa çatdırılmışdır.

2015-ci ilin sonunda mühəndislik və şüşə işləri tamamlanır, tikinti tam olaraq isə 15 noyabr 2017-ci ildə başa çatmışdır. 2017-ci ildə Federasiya kompleksinin hündürlüyü 374 metrə çatmışdır.

"Şərq" (*rus.* Восток) qülləsi Yüksək mərtəbəli binalar və şəhərsalma üzrə Beynəlxalq Şuranın qərarına əsasən Avropanın ən yüksək göydələni kimi tanındı, lakin Sankt-Peterburqda Laxta-mərkəzi qülləsi (462 metr) tikildikdən sonra "Şərq" (*rus.* Восток) qülləsi ikinci ən yüksək tikili hesab edildi..

**Qərb qülləsi** - 63 mərtəbəli bir tikili. Göydələnin hündürlüyü 242,4 metrdir.

Qərb (*rus.* Запад) qülləsinin ümumi sahəsi 442 915,2 kvadratmetrdir. Federasiya kompleksi ofis və mənzillərdən ibarətdir.

Tikinti müddəti
---------------

* 28 iyun 200728 iyun 2007
* 24 sentyabr 200724 sentyabr 2007
* 25 oktyabr 200725 oktyabr 2007
* 4 may 20084 may 2008
* 9 iyun 20089 iyun 2008
* 28 sentyabr 201028 sentyabr 2010
* 28 mart 201028 mart 2010
* 10 noyabr 201010 noyabr 2010
* 1 avqust 20111 avqust 2011
* 21 oktyabr 201121 oktyabr 2011
* 22 yanvar 201222 yanvar 2012
* 12 sentyabr 201212 sentyabr 2012
* 21 oktyabr 201221 oktyabr 2012
* 15 yanvar 201415 yanvar 2014
* 15 aprel 201415 aprel 2014
* 14 sentyabr 201414 sentyabr 2014
* 9 dekabr 20149 dekabr 2014
* 25 may 201525 may 2015
* 22 mart 201622 mart 2016

Həmçinin bax
------------

* Laxta-mərkəz
* Ən hündür binaların siyahısı
* Oko (Moskva)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Башню «Восток» в «Москва-Сити» введут в эксплуатацию летом 2016 года". 2014-12-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-22.
2. ↑  "Самое высокое здание Европы теперь находится в Санкт-Петербурге. Новости. Первый канал". 2018-05-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-22.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Federasiya ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Rəsmi sayt
* Rəsmi inkişaf səhifəsi Arxivləşdirilib 2013-04-24 at the Wayback Machine
**Leonora Kolmor Yepsen** (dan. Leonora Colmor Jepsen; 3 oktyabr 1998) və ya sadəcə **Leonora** — Danimarkalı müğənni, bəstəkar və fiqurlu konkisürən. O, "Love is Forever" mahnısı ilə Danimarkanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmiş və nəticədə müsabiqənin finalında 12-ci yerdə qərarlaşmışdır. Leonoranın Avroviziya mahnısı 2013-cü ildə Danimarkaya qələbə qazandıran "Only Teardrops" mahnısının bəstəkarlarından biri olan Liza Kabbl tərəfindən bəstələnmişdir.

Həyatı
------

Leonora 3 oktyabr 1998-ci ildə Danimarkanın Hellerup şəhərində anadan olmuşdur. O təhsilini Qammel Hellerup gimnaziyasında almışdır. Leonora bir çox mahnılar bəstələmiş və həmin mahnılar ilə müxtəlif kafe və məktəb konsertlərində çıxış etmişdir. Fiqurlu konkisürən olaraq Leonora 2016-cı ildə ISU World Junior Championships və ISU JGP Riga Cup 2015-də iştirak etmişdir. O, qardaşı Linus ilə birlikdə Danimarkanın fiqurlu konkisürmə çempionatında qızıl medala layiq görülmüşdür. O, artıq yarışlarda iştirak etmir və fiqurlu konkisürmə müəlliməsi kimi fəaliyyət göstərir.

Musiqi karyerası
----------------

### 2019: Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Leonora "Love is Forever" mahnısı ilə Danimarkanın DR telekanalının Avroviziya 2019 üçün təşkil etdiyi milli seçim turu *Melodi Grand Prix* yarışmasına qatılaraq, nəticədə digər rəqiblərini geridə qoymuş və seçim turunun qalibi elan edilmişdir. O, həmin mahnı ilə ölkəsini Tel-Əvivdə keçirilən Avroviziyada təmsil etmiş və nəticədə müsabiqənin finalında 120 xalla 12-ci yerdə qərarlaşmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Leonora Colmor JEPSEN // International Skating Union. 1892.
2. ↑  "Leonora is Denmark's hopeful for Tel Aviv!". eurovision.tv. 2019-02-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-02-24.

|
|  |
|
| Əvvəlki:**Rasmussen  "Higher Ground"** | **Danimarka Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində** **2019** | Sonrakı:**–** |

Xarici keçidlər
---------------

| ⛭2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi müğənniləri |
| --- |
| Final | Bilal Həsəni • Kobi Marimi • Mahmud • Maykl Rays • Miki • S!sters |
| I yarımfinal | Darude və Sebastian Reyman • D-moll • Eliot • Hatari • Katerina Duska • Keyt Miller-Haydki • Konan Oziriş • Lake Malawi • Nevena Bojoviç • Oto Nemsadze • Serhat • Tamta • Tulia • Viktor Kron • Yoçi Papai • Zala Kraly və Qaşper Şantl • ZENA |
| II yarımfinal | Anna Odobesku • Carousel • Con Lundvik • Çingiz Mustafayev • Dankan Lourens • Ester Peoni • KEiiNO • Leonora • Luka Henni • Mikela Paç • Paenda • Roko Blajeviç • Sara MakTernan • Sergey Lazarev • Srbuk • Tamara Todevska • Yonida Maliçi • Yuriy Veklenko |
**Odlar yurdu** — Vasif Adıgözəlovun 1988-ci ildə yazdığı (sözləri Rəfiq Zəka Xəndanındır) oratoriya.
Əsər Azərbaycan xalqının keçdiyi keşməkeşli yolu musiqinin dili ilə dinləyiciyə çatdırır. Əsərə görə Vasif Adıgözəlov Dövlət Mükafatına layiq görülmüşdür.

Odlar Yurdu oratoriyası ilk dəfə 1988-ci il martın 3-də Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında səslənmişdir. Əsərə görkəmli dirijor R.Abdullayev dirijorluq etmişdir. Aparıcı, solistlər, xor və simfonik orkestr üçün yazılmış bu oratoriyanı Üzeyir Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Simfonik orkestri, Dövlət xor kapellası, Azərbaycan televiziyası və radiosunun xoru, solistlərdən xalq artisti Xuraman Qasımova, Əli Haqverdiyev və bədii qiraətçi Mikayıl Mirzə ifa etmişlər.

Oratoriya 10 hissədən ibarətdir:

* I ― Müqəddimə
* II ― "Azərbaycan"
* III ― "Zəhmət nəğməsi"
* IV ― "İrəli"
* V ― "Laylay"
* VI ― "Qara buludlar"
* VII ― "Basqın"
* VII ―
* IX ― "Ananın səsi"
* X ― Final

İstinadlar
----------

1. ↑  *Dilarə Quliyeva.* "Vasif Adıgözəlovun yaradıcılığında "Odlar Yurdu" oratoriyasının əhəmiyyəti" (az.). Konservatoriya elmi jurnal. 17.01.2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
**Azərbaycanda donuzçuluq** geniş yayılmamış heyvandarlıq növlərindən biridir. Son dövrlərdə Azərbaycanda olan donuz təsərrüffatlarının sayı artıb. Bakıda və ölkənin digər yerlərində yerləşən donuz təsərrüfatlarının çoxu özəlləşdirilmişdir. Ölkədə saxlanılan donuzlar əsasən ağ Ukrayna donuz cinsidir.

Xüsusiyyətlər
-------------

2013-cü ilin statistikasına əsasən Azərbaycanda 6495 donuz saxlanılırdısa, 2014-cü ildə bu say 7600-ə çatmışdır. 2022-ci ildə isə bu rəqəm 6389-ə düşmüşdür. Azərbaycanda donuzlar əsasən şimal-qərb, şimal rayonları və Abşeron yarımadasında saxlanılır. Bölgələr üzrə ən çox donuz təsərrüfatı Şəki-Zaqatala regionunda yerləşir. Xüsusilə, Qax, Oğuz və Qəbələ (Nic kəndi) rayonları donuzçuluq baxımından fərqlənirlər. Qax Azərbaycanda ən çox donuzun saxlanıldığı rayondur. 2015-ci ilin statistikasına görə bu rayonda 3500 baş donuz saxlanılır, donuz təsərrüfatı ilə əsasən ingiloylar və gürcülər məşğul olur. Gədəbəy, Goranboy, Qusar, Xaçmaz, İsmayıllı (İvanovka kəndi) və Kürdəmirdə də donuzçuluq təsərrüfatları yerləşir.

Donuz təsərrüfatlarında saxlanılan donuzlar arasında donuz qripi xəstəliyinin yayılmadığını müəyyən etmək üçün tez-tez Dövlət Baytarlıq Xidməti tərəfindən tədbirlər keçirilir.

İstifadə
--------

Azərbaycan bəslənən donuzların ətindən kolbasa istehsalında istifadə olunur. Donuz ətinin satışı da həyata keçirilir, lakin bahalı ət növüdür.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "Azərbaycanda 7600 baş donuz saxlanılır". Modern.az (az.). 7 yanvar 2014. 2023-07-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 iyul 2023.
2. 1 2 3  "Azərbaycanda nə qədər donuz var? - RƏSMİ CAVAB". Modern.az (az.). 14 iyul 2015. 2023-07-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 iyul 2023.
3. ↑  "Azərbaycanda ən çox bu rayonlarda donuz saxlanılır". Müsavat (az.). 14 avqust 2022. 2023-07-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 iyul 2023.
4. ↑  "Qəbələnin donuzçuluq təsərrüfatlarında dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)". Trend.az (az.). 14 yanvar 2019. 2023-07-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 iyul 2023.
**Uçida Roan** (内田魯庵?, 27 aprel 1868, Edo[d], Tokaydo[d] – 29 iyun 1929) və ya əsl adı ilə **Uçida Mitsuqi** (内田貢?) – Yaponiya tənqidçisi, tərcüməçisi və romançısı. Yaponiyanı Lev Tolstoyun əsərləri ilə tanış edən və Fyodr Dostoyevskinin "Cinayət və cəza" romanını yapon dilinə tərcümə edən ilk şəxs kimi tanınır.

Həyatı
------

Uçida Roan 1868-ci ildə Yaponiyanın Tokio şəhərində doğulmuşdur. Uşaq yaşlarından etibarən xristianlığın təsiri altında böyümüş və ingilis dilini özü öyrənmişdir. 1890–91-ci illərdə *"Kokumin Shimbun"* qəzeti üçün işləmişdir. Yaponiyanın ilk qadın jurnalı olan *"Jogaku zasshi"* jurnalı üçün yazılar yazmışdır. 1901-ci ildə xarici ədəbiyyat üçün nəzərdə tutulmuş *"Maruzen"* kitab evinin məsləhətçisi olmuşdur.

Uçida 1889-cu ildə Fyodor Dostoyevskinin "Cinayət və cəza" romanını oxumuş və 1892-ci ildə bu əsəri yapon dilinə tərcümə edən ilk şəxs olmuşdur. O, Rusiya ədəbiyyatının digər tərcüməçisi olan Futabatey Şimeydən xeyli təsirlənmişdir. Uçidanın bu tərcüməsi Kitamura Tokoku və Toson Şimazakiyə təsir göstərmişdir. Uçida Yaponiyanı Lev Tolstoyn yaradıcılığı ilə tanış edən şəxs kimi də tanınır. O, 1905-ci ildə Tolstoyun "Dirilmə" romanını yapon dilinə tərcümə etmişdir.

Uçida yaşadığı dövrün populyar üslubuna qarşı olan əsas polemiklərdən biri olmuşdur. O, sosial məsələləri gündəmə gətirməklə populyar ədəbiyyatın gündəmini genişləndirməyi müdafiə etmişdir. Onun yazılarına esselər və müasir Avropa ədəbiyyatının tərcümələri aid idi. Onun tərcümələri XX əsrin əvvəllərində naturalist məktəbin yayılmasında rol oynamışdır.

Əsərləri
--------

* *"Bunqakuşa to naru ho"* (1894, esse)
* *"Kure no nicuhaçiniçi"* (1898, roman)
* *"Omoydasu hitobito"* (1925, memuarlar)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Kodansha Encyclopedia of Japan. səh. 123
2. ↑  The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who. səh. 1769
3. 1 2 3  The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who. səh. 1770
4. 1 2 3 4  Kodansha Encyclopedia of Japan. səh. 246
5. 1 2 3 4  Kodansha Encyclopedia of Japan. səh. 124

Ədəbiyyat
---------

* Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). VIII cild (Temp–Z). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 123-124. ISBN 0-87011-628-2. İstifadə tarixi: 15 oktyabr 2022.
* The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who (ingiliscə) (II). Tokio: Rengo Press. 1961. səh. 1769-1770. İstifadə tarixi: 15 oktyabr 2022.
**Aşıq Avdı Qaymaqlı** (1909, Qaymaqlı, Qazax rayonu – 1988) — Azərbaycan aşığı.

Həyatı
------

Aşıq Avdı Qaymaqlı 1909-cu ildə Qazax rayonunun Qaymaqlı kəndində anadan olmuşdur. Aşıqlıq dərsini dövrünün ustad sənətkarı sayılan, Borçalı mahalında yaşayıb-yaradan ustad Aşıq Sadıqdan (Aşıq Sadıq Sultanov) almış, görkəmli saz-söz ustaları Mikayıl Azaflı, Aşıq Dərya Məhəmməd, Hüseyn Saraçlı, Əmrah Gülməmmədov, Aşıq Cəlal Qəhrəmanov, Aşıq Kərəm İncəli ilə dostluq etmişdir.

Aşıq Avdı xalq ədəbiyyatı xəzinəsinə "Avdı və Mehriban" dastanı kimi folklor nümunəsi bəxş edib, aşıqların repertuarından düşməyən "İncəgülü" saz havası yaradıb.

O, həmişə özünəməxsus ifa tərzi, xoş avazı ilə sevilib seçilib, toylarda, şadlıqlarda, el şənliklərində ürəkləri fəth edib.

Dörd böyük aşıq yetişdirmişdir: Aşıq Cəlal Qəhrəmanov, Aşıq Yəhya, Aşıq Sadıq və Aşıq Sədi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Eldar Nəsibli. Aşıq Avdı Qaymaqlı anılır". 2022-04-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-06-16.
2. ↑  *Azərbaycan Aşıqlar Birliyi.* "Ustad nəfəsli saz-söz ərməğanı" (PDF) (az.). "Zərdabi Nəşr" MMC nəşriyyatı. 2020. Archived from the original on 2023-06-16. İstifadə tarixi: 17 iyun 2023.
3. ↑  Musa Nəbioğlu. "Ozan-aşıq dünyası". Bakı: Nurlan, 2010, (şəkilli), səh.58.
4. ↑  Məmməd Dəmirçioğlu, "AŞIQ AVDI QAYMAQLININ MƏNZƏRƏSİ" [*ölü keçid*]. "Ozan dünyası" jurnalı, № 2(23). 2015.
5. ↑  Dəmirçioğlu, M. Aşıq Avdı Qaymaqlı //Ədalət.- 2014.- 24 may.- S.12.
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: II Əbdülmalik.

**II Əbdülmalik** (Dərbənd – 10 mart 1043, Dərbənd) — Dərbənd əmiri.

Hakimiyyəti
-----------

1034-cü ildə əmir olmuşdu. Lakin 9 fevral 1034-cü ildə rəislər tərəfindən devrilərək Əbu Mənsur Əli ibn Yezidə beyət etdilər, Şirvanşah vəziri Mənsur ibn Müsəddidi öz canişini təyin edərək onu "hökumət binası"nda yerləşdirdi, özü isə 1035-ci ildə paytaxtı Yezidiyyəyə qayıtdı. Həmin ilin apreli Əbdülmalik geri qayıdaraq şəhəri ələ keçirdi, Şirvanşahı sülhə məcbur etdi və 1035-ci ilin dekabrında onun bacısı, Yəzidin qızı Şəmkuyə ilə evləndi.

Üsyan
-----

Əmirin güclənməsini görən digər rəislər vəzir Səqlab ibn Məhəmmədin evinə hücum çəkdilər və onu bıçaqladılar. Həyatının təhlükədə olduğunu görən əmir Əbd ül-Malik ailəsi ilə Şirvana qaçdı. Rəislər onu paytaxta qaytarıb gətirmək üçün Şirvana iki ağsaqqal göndərdilər. Lakin Şirvanşah elçiləri həbs etdi, onları qandallayıb qalalardan birinə saldı. Bundan sonra o, əmirə əl-Babda öz hakimiyyətini bərpa etməkdə kömək göstərdi. 1038-ci ildə rəis Əli ibn Həsən onu devirməyə çalışsa da, saray çevrilişinin qarşısı alındı.

Qonşularla münasibətlər
-----------------------

1040-cı ildə Xaydaq kəndi sakinləri Dərbəndi tutdular və əmirlə arvadını həbs etdilər. Onlar əmirin üstünə hücum çəkdilər, onun arvadı Şəmkuyyəni ələ keçirib qardaşı Qubad ibn Yezidin yanına göndərdilər. Qubad Şəmkuyyəni qalaya saldı, lakin sonra azad etdi və h.437 (1045)-cı ildə ərinin yanına qaytardı.

İstinadlar
----------

1. ↑  V.Minorski -Şirvan və Dərbənd tarixi, səh 46
2. ↑  V. Minorski -Şirvan və Dərbənd tarixi
3. ↑  S. Aşurbəyli – Şirvanşahlar dövləti, Bakı, 2007
**Avalokiteşvara** (sanskritcə – "varlıqlara lütfkarlıqla nəzər yetirən hökmdar", yaxud "əziyyət çəkənlərin yalvarışlarını eşidən hökmdar") – bütün buddların sonsuz şəfqətinin təcəssümüdür, eləcə də müxtəlif mədəniyyətlərdə bir kişi və ya bir qadın kimi təmsil olunur.

Dalay Lama Avalokiteşvaranın təcəssümü sayılır və Avalokiteşvaranın təşəbbüslərini mütəmadi olaraq həyata keçirir. Avalokiteşvara ümumdünya mərhəmət idealını təcəssüm etdirir və budda Amitabhanın emanasiyası sayılır.

Avalokiteşvara kultu 1-ci əsrdən başlayaraq formalaşmışdır, onu əlində hökmən şanagüllə bitkisi tutmuş dörd-altı-min əli, on bir üzü olan insan cildində təsvir edirlər. Əllər yardım diləyən hər kəsə kömək etməyə hazırlığı, başlar həyatın müxtəlif sahələrində mövcudluğu ifadə edir. Avalokiteşvara müxtəlif formalar (cəmi 32) ala, həmçinin hinduist allahlarından Brahma, Vişnu, Şiva və digərlərinin cildinə girə bilir.

Əfsanədə deyilir ki, Avalokitesvara bir zamanlar bütün canlıları sansaradan xilas etmək üçün monastır vəd vermişdi, lakin o, bu vəzifənin nə qədər çətin olduğunu başa düşəndə, başı dayanmadı və on bir hissəyə bölündü.

Avalokiteşvara şimal buddizm ölkələrində geniş yayılmışdır. Ona müxtəlif adlar altında sitayiş edirlər: Çində – Quan-şi-in, Koreyada – Kvanım, Yaponiyada – Kanon, Himalay ölkələrində və Tibetdə – Çenrezi, Monqolustanda və Rusiyanın buddist xalqlarında – Arya-Bolo (yaxud Xonşim). Avalokiteşvara yerli allahların, xüsusilə ilahələrin, Tibetdə isə canlı insanların – buddist məktəblərində ruhani başçıların (dalay-lamaların, karmapların) cildinə girir. Hesab edilir ki, Avalokiteşvara Budda Şakyamuninin nirvanası ilə gələcəyin Buddası Maytreyanın doğulması arasındakı dövrdə Yer üzünün başçısıdır.

Avalokiteşvaranın ən əsas atributlarından biri altıbucaqlı Mantra Om Mani Padme humdur, buna görə də bodhisattvanı bəzən Şadakşari ("altı hecanın Rəbbi") adlandırırlar. Təsbehlərin istifadəsi ilə bu mantranın təkrarlanması Tibet Buddizmində ən məşhur dini təcrübədir.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus · Laruss ensiklopediyası · Pravoslav · Britannica (onlayn) · Universalis |
| Normativ yoxlama | GND: 118996592 · LCCN: n2017054713 · NKC: jo2016908783 · VIAF: 27871855 · WorldCat VIAF: 27871855 |
**Rinsen Nakazava** (中沢臨川, *Nakazava Rinsen*?, 28 oktyabr 1878, İna[d], Naqano prefekturası – 9 avqust 1920 və ya 1920) və ya doğum adı ilə **Rinsen Şiozava** – Yaponiya ədəbiyyatşünası.

Həyatı və karyerası
-------------------

Rinsen Nakazava 1878-ci ildə Yaponiyanın Naqano prefekturasının İna şəhərində doğulmuşdur. Nəsillər boyunca yomeişu (şərab növü) istehsalı məşğul olan ailəyə mənsub olmuşdur. Nakazava klanından olan qızla evləndikdən sonra qayınatasının soyadını götürmüşdür. Tokio Universitetini bitirdikdən sonra mühəndis olmuşdur. Əvvəlcə Tokio Dəmiryolu Şirkətində, daha sonra Keihin Dəmiryol Şirkətində işləmişdir.

İxtisasca mühəndis olsa da, ədəbiyyatla dərindən maraqlanmış, Lev Tolstoy, Fridrix Nitsşe, Anri Berqson və Romen Rollanın əsərlərini tədqiq etmişdir. Sosial problemlər haqqında tənqidi yazılar və esselər yazmışdır. "Müasir düşüncə haqqında 15 mühazirə" əsərinin müəllifi olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  中沢臨川 // .
2. 1 2  The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who. səh. 1022
3. ↑  The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who. səh. 1023

Ədəbiyyat
---------

* The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who (ingiliscə) (II). Tokio: Rengo Press. 1961. səh. 1022–1023. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* Əsərlərinin siyahısı

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  Bu şablona bax  | 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| CiNii: DA01638651 · GND: 1229015345 · ISNI: 0000 0000 8237 6896 · LCCN: n86056343 · NDL: 00385514 · NTA: 314749675 · VIAF: 55629177 · WorldCat VIAF: 55629177 |

 |
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Aşıq Nəcəf.

**Aşıq Nəcəf** (1900, Ağkilsə, Yeni Bəyazid qəzası – 1968, Ağkilsə, Basarkeçər rayonu) — Göyçə aşığı

Həyatı
------

Aşıq Nəcəf 1900-cü ildə Göyçə mahalının Ağkilsə kəndində anadan olmuşdur. Aşıq Nəcəf məşhur Aşıq Ələsgərin qardaşı Xəlilin oğludur. Nəcəf 7–8 yaşına çatanda atası onu kəndlərində olan mollaxanaya qoyur. Burada yazı-pozu öyrənən Nəcəf saza böyük maraq göstərirdi. O, əmisinin evində keçirilən saz-söz məclislərinin daimi iştirakçısı olur. Nəcəf 17 yaşına çatanda, atası vəfat edir, ailənin bütün qayğıları onun üzərinə düşür. Erməni-müsəlman münaqişəsi ilə əlaqədar ailəsi ilə Kəlbəcərə köçür.

1921-ci ilə qədər orada yaşayır, sonra doğma yurduna qayıdır. Bir müddət sonra aşıqlıq etmək həvəsinə düşür. Xüsusi bir ustad aşığa qulluq etməsə də, Nəcəf bu sənətə yiyələndi və xalq arasında bir aşıq kimi tanındı.

1925-ci ildən aşıqlığa başlayan Nəcəf Göyçədə, Gəncəətrafı rayonlarda , Qarabağda və Azərbaycanın digər ərazilərində sazı-sözü ilə şənlik məclislərini zənginləşdirirdi.

1941–1945-ci il müharibəsi başlayanda Nəcəf də ordu sıralarına aparılır. Bir qədər keçəndən sonra xəstələnir və 1942-ci ildə evə buraxılır. Əhvalı yaxşılaşandan sonra kəndlərində kolxoz sədiri seçilir. 1945-ci ilə qədər bu vəzifədə işləyir.

Müharibə qurtarandan sonra Nəcəf sazını götürüb ömrünün sonuna qədər xalqa ləyaqətlə xidmət edir.

Aşıq Nəcəf 1968-ci ildə 68 yaşında dünyadan köçüb. O Ağkilsə kəndinin cənub-şərqindəki qəbiristanlıqda torpağa tapşırılıb

Əsərləri
--------

* "Göyçəli Aşıq Nəcəf", Bakı, "Səda" nəşriyyatı 2000, 202 səhifə, tirajı 500

Həmçinin bax
------------

* "Ələsgər ocağı" kitabı.


Vikimənbədə ***Kateqoriya:Aşıq Nəcəf Ağkilsəli*** ilə əlaqəli məlumatlar var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sazlı-sözlü Göyçə (II kitab)" (PDF) (az.). Elm və təhsil. 2018. 2018-06-01 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2018-06-01.
2. ↑  *Azərbaycan Aşıqlar Birliyi.* "Ustad nəfəsli saz-söz ərməğanı" (PDF) (az.). "Zərdabi Nəşr" MMC nəşriyyatı. 2020. Archived from the original on 2023-06-16. İstifadə tarixi: 17 iyun 2023.
**Emerald adası** (*ing.* Emerald Island) — Avstraliyadan cənubda Sakit okeanın sularında (Cənub okeanı) yerləşmiş kabus adası. Ada ilk dəfə 1821-ci ildə kəşf edilmişdir. Bir müddət sonra isə ada aşkarlanmamışdır.

Açılış tarixi
-------------

Bir çox mənbələrdə adanın Antarktida və Avstraliya arasında, Makkuori adasından cənubda yerləşirdi. Adanın müşahidəsi 1821-ci ildə «Emerald» (*Emerald*) gəmisindən aparılmışdır. Emerald adasından aparılan müşahidədə adanın elədə böyük olmamasına baxmayaraq hündür olması qeyd edilirdi 57°30′ c. e. 162°00′ ş. u..

Emerald adası alman xəritəsində. 1912 il.

Ancaq 1840-ci ildə ABŞ araşdırma ekspedisiyasının (United States Exploring Expedition) Çarlz Vilks başda olmaqla apardığı araşdırmalar bir nəticə verməmişdir. Ernest Şekltonun apartığı 1909-cu il tətqiqatıda uğula nəticələnməmişdir. 

Emerald və digər iki ruh-adanın axtarışı. 1909 il.(«Nimrod»)
Adaya heç kəs eniş etməmişdir. Bu səbəbdən onun duman yığınağı, optik illyuziya və ya iri ayzberq olması ehtimal edilir.

Ada xəritələrdə
---------------

Nəticəsin cəhdlərə baxmayaraq ada bir çox xəritələrdə təsvir edilmişdir: «Cənub yarımkürəsinin qütb ölkələri», fundamental Sovet «Antarktida Atlası» "xəritəsində təsvir edilmişdir. Onlar hətta 1987 il American Express xəritələrində belə təsvir edilmişdir.

Adanın ehtimal edildiyi ərazinin dibində abbisial düzənlik aşkarlanmışdır. Hazırda bü düz Emerald düzənliyi (*ing.* Emerald Basin) adlanır.

Mənbə
-----

* Reference in an 1882 paper of the Transactions of the Royal Society of New Zealand
* Reference in an 1890 paper of the Transactions of the Royal Society of New Zealand

İstinadlar
----------

1. ↑  "The Antarctic Continent". Hobart Courier. Jan 12, 1841. səh. 3. June 29, 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 6, 2009. Emerald Island not found where laid down.
2. ↑  *Davis, J.K.* "Voyage of the S. Y. "Nimrod.": Sydney to Monte Video Viâ Macquarie Island, May 8-July 7, 1909". The Geographical Journal. Blackwell Publishing. 36 (6). 1910: 696–703. doi:10.2307/1776845. March 13, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 6, 2009.
3. ↑  Атлас Антарктики: В 2-х т. / Гл. ред. Толстиков, Евгений Иванович — М.; Л.: Гидрометеоиздат, 1966. - Т.1: Карты. — С. 11, 17 , XXIII и другие.
**Bakı Ticarət-Sənaye İttifaqı** — qeyri-hökumət təşkilatı.

Məlumat
-------

Təşkilatın əsası 1918-ci ilin martında qoyulmuşdur. Sənaye və ticarət şöbələri var idi. Bütün sənaye sahələrinin təmsil olunduğu 24 qrupu əhatə edirdi. İttifaqın sədri Yusif Əhmədzadə Azərbaycan Milli Şurasının "Azərbaycan Məclisi-Məbusanının təsisi haqqında qanun"una (1918, 19 noyabr) əsasən, ticarət-sənaye ittifaqından Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin tərkibinə daxil edilmişdi. Ticarət-sənaye ittifaqı 1919-cu ildə Parlamentə azad ticarət prinsipləri haqqında qanun layihəsi təqdim etmişdi. İttifaqın müzakirə etdiyi əsas məsələlər ticarət (ixrac və idxal məsələləri), valyuta məzənnəsi və valyuta əməliyyatları (kağız pullar çapının dayandırılması, daxili istiqraz vərəqələrinin buraxılması və i.a) və s. olmuşdur. 1919-cu il oktyabrın ortalarında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İranla müqavilə layihəsi İttifaqın iclaslarında müzakirə edilmişdi. Ticarət-Sənaye İttifaqı İranla beynəlxalq poçt və qarşılıqlı dəmiryol əlaqələrinin bərpasını təmin edən müvəqqəti sazişin bağlanmasını zəruri hesab etmişdi. Ticarət sahəsində müxtəlif malların qiymətinin aşağı salınması, həmçinin məhsul idxalını vasitəçi təşkilatlar olmadan həyata keçirmək nəzərdə tutulurdu. Ticarət-Sənaye İttifaqı möhtəkirliyə qarşı ardıcıl mübarizə aparırdı. Aprel işğalından (1920) sonra fəaliyyətini dayandırmışdı.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamenti

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan həmkarlar ittifaqları hərəkatının böyük tarixi vardır". xidmet-is.az (az.). 2023-08-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-14.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". haqqinda.az. 2023-08-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-14.
3. ↑  Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası, I cild, "Lider nəşriyyat", Bakı-2004, səh. 238
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Aşıq Nəcəf.

**Aşıq Nəcəf Əlimərdanlı** (tam adı:*Nəcəf Alı oğlu Hüseynov*; 1900, Əlimərdanlı – 1946, Tovuz rayonu) — Azərbaycanlı aşıq, şair, 1937-ci ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü.

Həyatı
------

Aşıq Nəcəf Əlimərdanlı 1900-cü ildə) Tovuzun Əlimərdanlı kəndində anadan olub. Kiçik yaşlarından qoyun-quzu otarmış, təhsil ala bilməmişdir. 1926-cı ilin axırlarına kimi həmin rayonun Oaracaəmirli kəndində çoban olmuşdur

Aşıq sənətini Aşıq Hüseyn Bozalqanlidan öyrənib. Bir yaradıcı aşıq kimi qoşma, gəraylı, təcnis, ustadnamə, divani, müxəmməs yazıb.

Dayısı Molla İsmayılın yanında mükəmməl şəriət təhsili almışdır. Aşıq nəcəfin babası Kərbəlayı Hüseyn Kərbəlayı Pənah oğlu uzun müddət Əlimərdanlı kəndinin koxası olmuşdur.

Üç şeirlər kitabı nəşr edilib. 1937-ci ildən SSRİ YB-nin üzvü olub. 1928-ci ildə aşıqların birinci qurultayına nümayəndkeçirsə başa, ə seçilib.

1942-ci il yanvar ayının əvvəllərində hərbi səfərbərliyə alınmış, 26-cı atıcı alayının tərkibində cəbhəyə getmiş və cəbhədə qəhrəmanlıqla döyüşmüşdür. O bu döyüşlərdə sağ gözünü itirib.

1946-cı il sentyabr ayinın 12-də vəfat edib. Məzarı doğma kəndindədir.

Kitabları
---------

* "Əlimərdanlı Aşıq Nəcəf", 1979. (Toplayanı: Rüstəm Rüstəmzadə), \* "Əlimərdanlı Aşıq Nəcəf", 2001. "Ağrıdağ" nəşriyyatı, toplayanı və nəşr etdirəni nəvəsi Şair Alıyev Məzahir Şahniyar oğlu,
* "Düşdüm eşqin sevdasına", 2010. "Nurlan" Nəşriyyatı, nəşr etdirən Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin deputatı Qənirə xanım Paşayeva.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Azərbaycan Aşıqlar Birliyi.* "Ustad nəfəsli saz-söz ərməğanı" (PDF) (az.). "Zərdabi Nəşr" MMC nəşriyyatı. 2020. Archived from the original on 2023-06-16. İstifadə tarixi: 17 iyun 2023.
2. 1 2  "Hüseynov Nəcəf — **kataloq.net** saytı". 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-04-10.
3. 1 2 3 4  Məhərrəm Hüseynli, "Tovuz — aşıqlar diyarı…" — **tezadlar.az** saytı [*ölü keçid*]

Vikimənbədə ***Müəllif:Aşıq Nəcəf Əlimərdanlı*** ilə əlaqəli məlumatlar var.
**Qyokumey Ota** (太田玉茗, *Ota Qyokumey*?, 1871, Oshi hanı[d], Tokaydo[d] – 1927) – Yaponiya şairi və tərcüməçisi.

Həyatı və karyerası
-------------------

1871-ci ildə Yaponiyanın müasir Saytama prefekturasının ərazisi əhatə edən Oşi hanında doğulmuşdur. Vaseda Universitetinin qabaqcılı olmuş Tokio Senmon Qakkoda təhsil almış və oradan məzun olmuşdur. Lirik şair olmuş və Frensis Eliza Börnet, Lev Tolstoy, Hans Kristian Andersen kimi şəxslərin əsərlərini yapon dilinə tərcümə etmişdir.

*"Kabuki Shimpo"* adlı səhnə qəzetinin müxbiri kimi fəaliyyət göstərmişdir. Həyatının son illərində Saytama prefekturasının Hanyu şəhərində yerləşən Kampuku məbədinin keşişi olmuşdur. Yaponiya romançısı Tayama Katayın qaynı idi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who. səh. 1219

Ədəbiyyat
---------

* The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who (ingiliscə) (II). Tokio: Rengo Press. 1961. səh. 1219. İstifadə tarixi: 9 sentyabr 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* Saytama prefekturasının şəxsləri

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | ISNI: 0000 0003 7938 0503 · NDL: 00427496 · VIAF: 257843471 · WorldCat VIAF: 257843471 |
*Burak Çelik'* (21 iyul 1992, İstanbul) Türkiyə'li aktyor və modeldir. Bu günə qədər bir çox film və seriallarda rol almışdır.2013-cü ildən əsas fəaliyyətinə başlayan Burak Çelik karyerasını daha da genişləndirmişdir.

Həyatı və karyerası
-------------------

Atası Ordu'lu, anası isə mühacir olmuşdur. 21 iyul 1992-ci ildə dünyaya gəlmişdir. 2013 Best Model of Turkey və eyni ildə Best Model of The World qalibi olmuşdur. O, 42 ölkədən 56 modelin qatıldığı "Best Model of The World" yarışmasında "Ən yaxşı kişi model" seçilmişdir. Çelik Karagül serialında canlandırdığı Serdar obrazı ilə aktyor'luğa addım atmışdır. O, serialda 100 seriyada iştirak etmişdir. Daha sonra 2016-cı ildə ekranlara çıxan Hayat Sevince Güzel serialında baş rolda Çelik Barış obrazını canlandırmışdır. Teleserialda Səlim obrazını canlandırmışdır. 2019-cu ildə ekranlara çıxan Sevgili keçmiş serialında Mahir obrazını canlandırmışdır. 2020-ci ildə Kongar obrazı ilə Quruluş Osman serialına çəkilmişdir və 2022-ci ildə serialdan ayrılmışdır. Bu serialdan ayrıldıqdan sonra səndən daha yaxşı rolunu almışdır. Daha sonra Ben Bu Cihana Sığmazam serialında rol almışdır.

Mükafatları və namizədlikləri
-----------------------------

* 2013 Best Model of Turkey-Qazandı

* 2013 Best Model of the World-Qazandı

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
| Tematik saytlar | IMDb · Kinopoisk · Rotten Tomatoes |

İstinadlar
----------

1. 1 2  Kinopoisk (rus.). 2003.
2. ↑  "Ben Bu Cihana Sığmazam Ateş kimdir? Jean Luc hayatı! Burak Çelik hangi dizilerde oynadı?". 2023-05-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-29.
3. ↑  "Burak Çelik 'Hiçbir şeyi fazla kafaya takmayacaksın Hakan'". 2022-09-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-29.
4. ↑  "En iyi Sözcü deneyimini yaşamak için tercih senin!". 2022-11-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-29.
5. ↑  "Burak Çelik hangi dizilerde oynadı? Senden Daha Güzel dizisinin Kaan'ı Burak Çelik kimdir?". 2023-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-29.
**Uşaqyeyən fəvvarəsi** (*alm.* Kindlifresserbrunnen‎) — İsveçrənin Bern şəhərinin Kornhausplats meydanında fəvvarə. XVI əsrə aid məşhur Bern fəvvarələrindən biri sayılır və 1983-cü ildə Bern Köhnə şəhərinin tərkib hissəsi olaraq UNESCO-nun Dünya Mədəniyyət Mirasları siyahısına daxil edilmişdi.

Tarix
-----

Əvvəllər fəvvarə "Platsbrunnen" adı ilə tanınırdı, lakin 1666-cı ildə o özünün indiki adını qazanmışdır. Uşaqyeyən fəvvarəsi çılpaq uşağı udan nəhəng-adamyeyəni təsvir edir. O əlində digər uşaqlar ilə dolu bir çanta saxlayır. Nəhəng divin başında Orta əsrlərdə yəhudilər tərəfindən güc yolu ilə geyinilən uzun papaq yerləşir. Bu fakt daha sonralar sakinlər arasında nəhəng-adamyeyən fiqurunun yəhudilərə istinad etməsinə və onların ritual cinayətlərinin xatırlatması kimi bir sıra fərziyyələrə səbəb oldumdur. Başqa nəzəriyyəyə əsasən, fəvvarədəki heykəl Yunan mifologiyasındakı Xronos tanrısını təcəssüm edir.

Çox güman ki, bu itaətsiz uşaqları qorxutmaq üçün istifadə edilmiş bir növ mifik fiqurdur. Sütunun aşağı hissəsinə, üzərində silahlı ayıların yürüyüşü təsvir olunan friz quraşdırılmışdır.

Məhz bu fəvvarə İsveçrə yazıçısı Jak Şessenin *L’Оgrе* ("Adamyeyən") adlı romanının yaradılmasında mühüm rol oynamışdı. 2007-ci ildə heykəl postamentdən çıxarılaraq tamamilə bərpa edilmişdi. Mətbuatda uzun müddət restavrasiya işlərinin 500 000 franka həyata keçirildiyi barədə çoxlu yanlış və şişirilmiş məlumatlar verilmişdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  "Kantonsliste A-Objekte:Bern" (PDF). KGS Inventar (German). Federal Office of Civil Protection. 2009. 18 July 2011 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 July 2010.
3. 1 2  *Hofer, Paul.* Die Kunstdenkmäler des Kantons Bern, Band 1: Die Stadt Bern. Basel: Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte. 1952. 281. 2014-10-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-06-09. (alm.)
4. ↑  Switzerland is yours.com travel guide Arxivləşdirilib 2012-07-17 at Archive.today accessed April 25, 2008
5. ↑  See the City Council of Bern minutes of the May 14, 1998 5:00PM session Arxivləşdirilib fevral 13, 2012, at the Wayback Machine accessed November 23, 2008 (alm.) for one discussion of an anti-Semitic meaning in the statue
6. ↑  Hofer, pg. 274, note 4

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Uşaqyeyən fəvvarəsi ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Kapitel *Kindlifresserbrunnen* in Band 1 der *Kunstdenkmäler des Kantons Bern* Arxivləşdirilib 2011-07-07 at the Wayback Machine

Həmçinin bax
------------

* Bern fəvvarələri
Halo ilə təsvir edilmiş Avilalı Tereza. Xristian ikonoqrafiyasında müqəddəslər çələnglər, xurma budaqları və ağ zanbaqlarla da təsvir edilə bilər.
Dini inancda **müqəddəs** – müstəsna dərəcədə müqəddəslik, Allaha yaxınlıq və ya bənzərlik dərəcəsinə malik olan şəxs. Ancaq *müqəddəs* termininin istifadəsi kontekstdən və məzhəbdən asılıdır. Katolik, Şərqi Pravoslav, Anqlikan, Antixalkidon Kilsələri və Lüteran doktrinasında Cənnətdəki bütün imanlı mərhumlar müqəddəs sayılır, lakin bəziləri daha böyük şərəfə və ya izzətə layiq hesab edilir. Rəsmi kilsədə tanınması və nəticədə ictimai ehtiram kultu, bəzi məzhəb müqəddəslərinə onların təsdiqindən sonra Katolik Kilsəsində kanonizasiya və ya Şərqi Pravoslav Kilsəsində izzətləndirmə prosesi vasitəsilə verilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Woodward, Kenneth L.* Making Saints. Simon & Sachier. 1996. səh. 16. ISBN 978-0-684-81530-5.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbar Vikianbarda **Müqəddəs** ilə əlaqəli mediafayllar var.
* Təqvim üzr günün müqəddəsi
* Müqəddəslərin kitabları kitabxanası
| Şəki tarixi |
| --- |
|  |
| 
Dövlətlər və ərazi vahidləri |
| * Knyazlıq
* Hakimlik
* Xanlıq
* Əyalət
* Qəza
* Rayon
 |
| 
Sülalələr |
| * Mehranilər
* Orlatlar
* Qara keşiş nəsli
* Xoyskilər
* Zadəgan ailələri
 |
| 
Döyüşlər |
| * Kür döyüşü
* Gələrsən-Görərsən
* Bayat savaşı
* Şəki üsyanları
	+ 1814
	+ 1838
	+ 1930
 |
| 
Digər |
| * Qədim Şəki
* Dialekt
* Şəhər mədəniyyəti
* Qoruq
* Qala
* Xan sarayı
 |
| * b
* m
* r
 |

**Orlat oymağı** — Cəlayır elinin böyük qollarından biri.

Tarixi
------

Orlat oymağının bir qismi Şəki ətrafında məskunlaşmışdı. Bu oymağın sayılan əmirlərindən Seyid Əli Orlat Şəki hakimi olmuşdu. O Əlincə qalası ətrafında Əmir Teymurun ordusuna qarşı vuruşmuşdur. 1387-ci ildə Seyid Əli Orlat öldürüldü. Onun yerinə oğlu Seyid Əhməd Orlat Şəki hakimi oldu.

Orlat oymağı hələ Monqolustanda olarkən Çingiz xanı dəstəkləyirdi. Şirə Domoqun oğlu Bala noyon Çingiz xanın sol qol minbaşısı idi. Onun oğlu Zəngi ağa Azərbaycana gəlmişdi. O, Əhməd Təkudar xanin əmiri idi.

Orlat oymağı Azərbaycan tarixində iz qoyub.

Həmçinin bax
------------

* Cəlayır eli
**Büreyr ibn Xudeyr əl-Həmdani** (*ərəb.*  بُرَيْر بن خُضَيْر ٱلْهَمْدَانِيّ‎) — əslən Yəməndən olan Bəni-Həmdan tayfasının bir qolu olan Bəni-Məşriq nəslindəndir. O, qari idi və Məscidül-Kufədə Quran öyrədirdi. O, həm də tabiinlərdən və Əlinin də səhabəsi idi. Büreyr Hüseyn ibn Əlinin Mədinədən Kərbəlaya hicrət etdiyini eşidəndə Hüseynin ordusuna qoşulmaq üçün Kufəni tərk etdi.

Ömər ibn Sədə etiraz
--------------------

Hüseynin bəzi səhabələri Ömər ibn Sədi Kərbəla döyüşündə Hüseyn ibn Əlinin su əldə etməsinə icazə vermədiyinə görə qınamışlar ki, onların arasında İbn Sədin yanına gedən Büreyr ibn Xudeyr İbn Sədin yanına gedərək Allahı və Onun Rəsulunu tanıdığını iddia edərkən "peyğəmbər ailəsini susuzluqdan ölümə tərk edib-etməyəcəyini" soruşdu.

Yezidlə mübahilə
----------------

Əbdülqeysin müttəfiqi Yezid ibn Moqal Hüseynin düşərgəsinə doğru hərəkət etdi və yaxınlaşaraq uca səslə Büreyr ibn Xudeyri çağırıb soruşdu ki, Allahın onun üçün təyin etdiyi taleyi necə tapdığını soruşdu. Bureyr cavab verdi ki, Allah onun barəsində xeyir, Yezidə isə şər göndərmişdir. Buna cavab olaraq Yezid onu azğınlardan olan yalançı adlandırdı. Büreyr onu *"mübahilə"*yə (yəni yalançı olana Allahın lənətini yağdırmağa) çağırdı. Yezid razılaşdı və onlar mübahiləyə qatılmaq üçün düşərgənin qabağına gələrək, bir-birlərinə hücum etdilər. Deyilənə görə, Yezidin zərbəsinin heç bir təsiri olmadı, lakin Büreyrin zərbəsi Yezidin dəbilqəsini yarıb və qılınc onun beyninə qədər çatmışdı. Yezid yıxıldı və bir neçə dəqiqədən sonra öldü.

Ölüm
----

Büreyr Yezidi öldürdükdən sonra İbn Sədin düşərgəsinə hücum etməyə başladı və onları Allahın "Rəsulunun qızının oğlunun qatilləri" adlandırdı. Razi ibn Münqiz Abadi ona hücum etdi və onlar bir müddət vuruşdular. Lakin Büreyr onu ram etdi və sinəsi üstündə oturdu. O, məşğul olarkən Kəb ibn Cabir Azadi Büreyrin kürəyinə nizə ilə zərbə endirib onu öldürdü. Onun qatilinin həyat yoldaşı və əmisi oğlu Ubeydullah ibn Cabir də daxil olmaqla insanlar tərəfindən qınandığı rəvayət edilir. Qatilin özü də utanmış və kədərini və peşmanlığını təsvir edən bəzi beytlər bəstələmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Kərbəla döyüşündə Hüseynin ordusunda həlak olanların siyahısı

İstinadlar
----------

1. ↑  "Janabe Burair Ibne Khuzair Hamadani – The Reciter of Quran". www.almuntazar.com/. 4 March 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 October 2015.
2. ↑  *Ibn al-Athir al-Jazari.* Usd al-ghābah fi ma'rifat al-ṣaḥābah: "The Lions of the Forest and the knowledge about the Companions".
3. ↑  *Ahlul Bayt Digital Islamic Library Project Team.* A Shi'ite Encyclopedia. 2019-04-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-17.
4. ↑  al-Qarashi, 2007. səh. 720–721
5. ↑  Bəlazuri, Futuh al-Buldan, Vo. 5. pp.171-172
6. ↑  al-Qarashi, 2007. səh. 681–682
7. 1 2  al-Qarashi, 2007. səh. 721
8. ↑  İbn Əsir, Tarikh, 4/66
9. ↑  Al Futuh 5/187
10. ↑  Bəlazuri, Ansaab al-Ashraaf, 3/399
11. ↑  Ibne Athir, Tarikh, 4/66-67
12. 1 2 3  al-Qarashi, 2007. səh. 722
|  |
| --- |
| Palais de Rumine |
|  |
| Arxitektura stili | florensiya neo-intibah |
| Layihə müəllifi | Qaspar Andre |
| Banisi | Qabriel Ryumin |
| İnşası | 1898—1906 illər |

**Ryumin sarayı** (*fr.* Palais de Rumine) — İsveçrənin Lozanna şəhərinin tarixi mərkəzində, 1906-cı ildə Florensiya neo-intibah üslubunda inşa edilmiş saray.

Saray 1898-1906-cı illərdə Lozannadan olan Qabriel Ryuminin vəsiyyət etdiyi pulla tikilmişdir. Qabriel 1840-cı ildən bəri Lozannada yaşayan Rus Ryumin ailəsindən gəldi. Ailəsini itirəndən sonra ata evindən ayrılıb səyahətə çıxdı. Onun üçün ölümcül hala gələn son səfəri ərəfəsində 30 yaşlı Qabriel bir vəsiyyət etdi:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Lozanna şəhərindən 1,5 milyon frankı tərk edirəm ki, ölümümdən 15 il sonra şəhərdə xalq üçün faydalı bir bina tikilsin ... | "|

1871-ci ildə Ryuminin ölümündən sonra Lozanna rəhbərliyi Cite təpəsinin ətəyində yeni bir universitet binası tikməyə qərar verdi və 1889-cu ildə Fransız memar Qaspar Andre tərəfindən qazanan bir yarışma təşkil edildi..

Binanın fasadı aslanlar, mələklər və mifik canlılarla bəzədilib. 1980-ci ilə qədər binada Lozanna Universiteti yerləşirdi. Hal-hazırda binada kantonal təsviri sənət, arxeologiya və tarix, geologiya, zoologiya muzeyləri, pul muzeyi, eləcə də kantonal və universitet kitabxanası yerləşir.

Binanın cənub ucuna ikinci mərtəbə səviyyəsində kiçik bir teras - adını əsrlər əvvəl bu məkanda dayanan Müqəddəs Məryəm Magdalena qəbiristanlığı kilsəsindən alan Place de la Madeleine meydanı bitişikdir. 1906-cı ildə meydanda Lui Rüşonnenin abidəsi qoyuldu.

Qalereya
--------

* 
* FəvvarəFəvvarə
* 
* 
* AbidəAbidə
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Прогулки по Лозанне: дворец Рюмина". // nashagazeta.ch. 2012-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-6-15.
2. ↑  "Дворец Рюмина". // lausanne.ch. 2012-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-6-15.
3. ↑  "Площадь Мадлен". // lausanne.ch. 2012-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-8-4.

Xarici keçidlər
---------------


**Vikianbarda** **Ryumin sarayı** ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Page on the website of the City of Lausanne

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | VIAF: 136019906 · WorldCat VIAF: 136019906 |
**Abdinov Əhməd Şahvələd oğlu** (30 may 1945, Behrud, Ordubad rayonu) — Azərbaycan fiziki, Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru (1978), professor (1981).

Həyatı
------

Əhməd Abdinov 30 may 1945-ci ildə Ordubad rayonunun Behrud kəndində doğulmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) fizika fakültəsini bitirmişdir (1968).

1968-ci ildə BDU-nun fiziki elktrnika kafedrasında aspiranturaya qəbul olunmuş, təhsilini Leninqradda (indiki Sankt-Peterburq) SSRİ EA Fizika və Texnika İnstitutunda davam etdirmişdir.

1972-ci ildən BDU-da elmi-pedaqoji fəaliyyət göstərir; fizika fakültəsinin dekanı (1988-89) olmuşdur. 1992-ci ildən fiziki elektronika kafedrasının müdiri və bərk cisim elektronikası elmi-tədqiqat laboratoryasının rəhbəridir.

Azərbaycan Respublikası Təhsil nazirinin müavini (1990-2000) olmuşdur.

Tədqiqatları qismən nizamsız yarımkeçirici sistem və materiallarda elektron hadisələrinin xüsusiyyətlərinin aşkar edilməsinə, belə sistemlərdə müxtəlif növ elektron proseslərinin mexanizmlərinin müəyyənləşdirilməsinə aiddir.

220-dən çox elmi əsərin müəllifidir, bir neçə müəlliflik şəhadətnaməsi var. 20-dən çox elmi əsəri xarici ölkələrdə çap olunmuşdur. 40-dan çox beynəlxalq və ittifaq əhəmiyyətli elmi konfrans, simpozium və konqreslərdə məruzələr etmişdir. Nyu-York EA-nın həqiqi üzvü seçilmişdir (1995). Elm Sahəsində Beynəlxalq Soros qrantına layiq görülmüşdür.

Kitabları
---------

* "Bərk cisim elektronikası", 2004, Bakı, "Təhsil" – ali məktəblər üçün dərs vəsaiti.
* "Optoelektronika", 2005, Bakı, "Maarif" – ali məktəblər üçün dərslik
* "Fiziki elektronika" istiqaməti üzrə bakalavr pilləsi üzrə fənn proqramları toplusu, 2007, Bakı, "Təhsil"
* "Fiziki elektronika" istiqaməti üzrə magistr pilləsi üzrə fənn proqramları toplusu, 2007, Bakı, "Təhsil"
* "Fiziki elektronikanın tarixi və metodologiyası", 2008, Bakı, "Təhsil", – ali məktəblər üçün dərs vəsaiti.
* "Elektron texnikasının materialları və nanotexnologiyanın əsasları", Bakı, Təhsil, 2010. (V.H.Səfərov ilə ortaqlı)

İstinadlar
----------
Oqa yarımadasında yerləşən Qodzilla qayasının günəş batarkən mənzərəsi.
**Qodzilla qayası** (ゴジラ岩, *Qocira-iva*?) – Yaponiyada yerləşən, Qodzillaya oxşadılan qayalara verilən ad. Yaponiyada Qodzilla qayası adını daşıyan bir neçə qaya var.

Qayalar
-------

Yaponiyadakı ən məşhur Qodzilla qayası Akita prefekturasının Oqa şəhəridəki Şiose burnunda yerləşən Qodzilla qayasıdır. Qaya 1995-ci ildə adlandırılmışdır. Bu qayanın ən tanınmış xüsusiyyəti "ağzıdır". Belə ki, günəşin batdığı saatlarda yaranan "Qodzillanın ağzından alov püskürməsi" mənzərəsi bir çox turisti cəlb edir. Aprel və oktyabr ayları bu mənzərəni qeydə almaq üçün ən yaxşı vaxtlar hesab olunur. Qayanın 30 milyon əvvəl baş vermiş bir vulkan püskürməsi nəticəsində yarandığı güman olunur. Qayanın yerləşdiyi Oqa geoparkında Qodzillanın Quyruğu qayası da yerləşir.

Yaponiyanın başqa nöqtələrində də Qodzilla qayası adını daşıyan qayalar yerləşir. İşikava prefekturasının Suzu şəhərininin sahilində yerləşən Qodzilla qayası dəniz dalğalarının səbəb olduğu eroziya nəticəsində yaranmışdır. Bu qaya da günəş batarkən yaranan mənzərəsinə görə tanınır. Hokkaydo prefekturasının Şiretoko yarımadasındakı Utoro qəsəbəsində yerləşən Qodzilla heykəlini "Hokkaydo Qodzillası" adlandırırlar. Bu qaya okean yaxınlığında yerləşir və bitkilərlə örtülüb. 1984-cü ildə "Qodzillanın qayıdışı" filmində Qodzillanın həbs olunduğu yer kimi təsvir olunan Mihara dağında 1986-cı ildə baş vermiş püskürmə nəticəsində Qodzilla qayası yaranmışdır. Bu qaya Mihara məbədinin yaxınlığındadır. Bunlardan əlavə, Tokio yaxınlığında yerləşən İzu yarımadasındakı Otaqo çimərliyində və Naqasaki prefekturasında Qodzilla qayaları yerləşir.

Qalereya
--------

* Akita prefekturasındakı Qodzilla qayası.Akita prefekturasındakı Qodzilla qayası.
* Hokkaydo prefekturasındakı Qodzilla qayası.Hokkaydo prefekturasındakı Qodzilla qayası.
* Mihara dağındakı Qodzilla qayası.Mihara dağındakı Qodzilla qayası.
* İşikava prefekturasındakı Qodzilla qayası.İşikava prefekturasındakı Qodzilla qayası.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Godzilla Rock". Atlas Obscura (ingiliscə). 28 iyun 2023. 2023-06-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 iyul 2023.
2. ↑  "Godzilla Rock". Tohoku Kanko (ingiliscə). 2023-07-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 iyul 2023.
3. ↑  "Godzilla Rock". Suzu şəhərinin rəsmi saytı (ingiliscə). 17 yanvar 2022. İstifadə tarixi: 16 iyul 2023.
4. ↑  "Godzilla Rock". Japan Travel by Navitime (ingilis). 2023-07-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 iyul 2023.
5. ↑  "Godzilla: 5 Places in Japan to Meet the King of Monsters". Matcha (ingiliscə). 11 may 2023. 16 July 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 iyul 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* Nippon.com videoreportajı.
**Raisa Hüseyn qızı İsmayılova** (5 noyabr 1939, Bakı) — Azərbaycan balerinası, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1967).

Həyatı
------

Raisa Hüseyn qızı İsmayılova 5 noyabr 1939-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1957-ci ildə Bakı Xoreoqrafiya Məktəbini bitirmiş, 1958–1960-cı illərdə Moskva Xoreoqrafiya Məktəbində təhsilini davam etdirmişdir.

Raisa İsmayılova 1957-ci ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında çıxış etməyə başlamışdır. Burada o, Məhmənə Banu ("Məhəbbət əfsanəsi"), Frigiya ("Spartak"), Odetta-Odilliya ("Qu gölü"), Gözəllər gözəli ("Yeddi gözəl") kimi partiyaları canlandırmışdır.

1970–1979-cu illərdə Raisa İsmayılova Moskvadakı Böyük Teatrda fəaliyyətini davam etdirmişdir. Boyarınya ("İvan Qroznı"), ikinci həyat yoldaşı ("Baxçasaray fontanı"), tacirə ("Daş çiçək"), saray rəqqasəsi ("Məhəbbət əfsanəsi") partiyalarını və ispan ("Don Kixot"), macar, ispan ("Qu gölü") rəqslərini ifa etmişdir.

Raisa İsmayılova 7 iyul 1967-ci ildə "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adına görülmüş[⇨] və 21 may 1970-ci ildə isə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdir.[⇨]

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Измайлова Раиса Гусейновна // Балет: энциклопедия. Москва: Советская энциклопедия. Гл. ред. Ю. Н. Григорович. 1981. ст. 217.
2. ↑  Измайлова Раиса, артист балета // Большой театр. 2022-12-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 dekabr 2022.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Portlend.

**Portlend adası** (*ing.* Isle of Portland) — La-Manş boğazında yerləşən, 6 km (4 mil) uzunluğa və 2,4 km (1,5 mil) enə malik ada. Portlend Ueymutdan 8 km cənubda yerləşir. İngiltərənin Dorset qraflığının ən ucqar cənub nöqtəsini təşkil edir. Tombolo üzərində A354avtomagistralı yerləşir. Portlendin əhalisi 12 400 nəfər (2010) təşkil edir.

Özünün qədim relyef və geologiyasına görə fərqlənir. Onun adı Britaniya dəniz rayonlarından birinə, Şimali Amerika və Avstraliya şəhərlərindən bir qisminə verilmişdir. Xüsusi olan Portlend daşı Britaniya və dünya arxitekturasında istifadə edilir: BMT baş qərargahı.

Portlend və Ueymut arasında yerləşən buxtada dünyanın ən böyük texnogen havanlarından biridir. İlk əvvəllərdən burada Britaniya Dəniz Donanmasına məxsus baza mövcud olmuşdur. Bu baza Birinci və İkinci Dünya müharibələri zamanı mühüm rol oynamışdır. Havan hazırda mülki liman və məşhur istirahət yerlərindən biridir. Hətta 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında istifadə edilmişdi.

Mənbə
-----

* Weymouth & Portland borough council Arxivləşdirilib 2005-12-24 at the Wayback Machine
* Geology of the Wessex Coast of Southern England
* Exploring Portland
* Portland’s very own 'Royal Manor Theatre' Arxivləşdirilib 2013-09-29 at the Wayback Machine
* Portland Sculpture & Quarry Trust
* Isle of Portland Industrial Archaeological Survey from English Heritage