recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Əbu İshaq əş-Şirazi** (1003 – 1088) — İslam din xadimi, fiqh alimi, Nizamiyyə mədrəsəsinin ilk rəhbəri.

Haqqında
--------

Əbu Həmid əl-Qəzali, əl-Kiyə əl-Hərrasi, Əbuttayyib ət-Təbəri kimi nəhəng din xadimləri ilə bərabər Əbu İshaq əş-Şirazinin (1003-1088) də azərbaycanlı ziyalıların elmli, bilikli fəqih kimi yetişməsində böyük əməyi olmuşdur. Şafii məzhəbi məktəblərindən birinin əsasını qoyan əşari Camaləddin Əbu İshaq İbrahim ibn Əli ibn Yusif Firuzabadi əş-Şirazi fiqhə aid bir çox əsərlərin müəllifidir. Səlcuqların baş vəziri Nizamülmülklə isti münasibətlərinə görə Bağdadda böyük təsirə malik idi. Əşərizmin mərkəzi olan Bağdad Nizamiyyə mədrəsəsində 17 ildən çox fiqh fənnini tədris etmişdir. Əbu İshaq Nizamiyyə mədrəsəsinin ilk müdiri kimi uzun müddət ona başçılıq etmişdir. Bağdada gəlmiş azərbaycanlılardan Əbülqasim Mahmud Yusif ibn Hüseyn əl-Bərzəndi ət-Tiflisi,Əbulvəfa Xəlil ibn Möhsün ibn Məhəmməd əl-Mərəndi, urməvilərdən Əbulqənaim Qanim ibn Hüseyn və Əbülfəzl Məhəmməd ibn Ömərə fiqhi o öyrətmişdi. Bağdadda qazı Əbuttayyib ət-Təbəridən fiqhi mənimsəmiş Qazı Əbülhəsən Əli ibn Həsən ibn Əli əl-Məyanəci ilə fiqhi birgə tədris etmişlər. Əs-Səmani onların münasibəti üçün səciyyəvi olan maraqlı bir fakt haqqında belə yazır: 

"Şeyx Əbu İshaq əş Şirazinin qazı əl-Məyanəciyə göndərdiyi bir məktub gördüm. Sərlövhəsində yazılmışdı: "Fikirlərinə şərik olan, onunla fəxr edən və ona duaçı olan İbrahim ibn Əli əl- Firuzabadi".

Əbu İshaqın şəriət fənnindən dərs dediyi tələbələrdən Əbülfəz Məhəmməd əl-Urməvi Aqul 4 şəhərində məhkəmə işlərini idarə etmişdir.

Fiqhi məsələlərdə imam sayılan Əbubəkr Zəncəvinin dərs yoldaşı şeyx Əbu İshaq Şirazi olmuşdur. Fiqhi Bağdadda Qazı Əbutəyyib ət-Təbəridən öyrənmişdir. "Azərbaycanın böyüklərindən olan" (əimmətu əshab əş-şafiiyyə) olan Əbu-r-ruh Fərəcibn Übeydullah ibn Xələf əl-Xoyi şafii əshabələrinin imamlarından idi. O, Bağdadda Əbu İshaq əş Şirazidən təhsil alandan sonra öz şəhərinə qayıtmış və orada mədrəsə açmışdı.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Nərgiz Əliyeva. Orta əsrlərdə Azərbaycan alimlərinin elmi əlaqələri və tədris fəaliyyəti. Bakı: «Turxan» NPB, 2015, s. 99-100" (PDF). 2021-09-25 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2021-03-17.

Xarici keçidlər
---------------

Nərgiz Əliyeva. Orta əsrlərdə Azərbaycan alimlərinin elmi əlaqələri və tədris fəaliyyəti. Bakı: «Turxan» NPB, 2015.
**Parazauroloflar** (*lat.* Parasaurolophus) — Hadrosauridaelər fəsiləsinə aid dinozavr cinsi.

Təbaşir dövrünün sonlarında təxmini 76–73 milyon il əvvəl Şimali Amerika ərazisində yayılmışlar. Qalıqları Kanadanın Alberta vilayəti və ABŞ-nin Nyu-Meksiko, Yuta ştatları ərazisində aşkarlanmışdır. İlk dəfə 1923-cü ildə Vilyam Parks tərəfindən qeydə alınmışdır. Alimlər onları ördəkburun dinozavrlara aid edirlər.

Parasaurolophus walkerinin insana olana nisbəti
Bir çox dinozavrlar kimi Parazaurolofların da skletlərinin bütün sümükləri tapılmamışdır. Hesablamalara görə *P. walkeri* növü 9,5 metr (31 fut) uzunluğa malik olmuşdur. Kəlləsinin isə 1,6 metr (5,2 fut) uzunluğu vardır. *P. tubicen* növündə kəllə 2 metr (6,6 fut) idi. Bədəninin uzunluğu isə 12 metr olmuşdur. Çəkilərinin 2,5–2,7 ton olması ehtimal edilir. Ördəkburun dinozavrlar arasında ön ətrafları nisbətən kiçikdir. Bud sümüyü 103 sm olmuşdur. Çanağ sümükləri kifayət qədər möhkəm idi.

Digər ördəkburun dinozavrlar kimi parazauroloflarda həm dörd həm də iki ayaqları üzərində sərbəst gəzə bilirdilər. Çox böyük ehtimal ki, onlar dörd ayaq üzərində gəzir və iki ayaq üzərində qaçırdılar. Onlar burun qapaqlarını bağlayıb nəfəs verərkən hava burun üzərindəki boşluğa daxil olur və güçlü səs çıxarırdı. Bu səslər ola bilsin ki, parazauroloflar arasında əlaqə vastəsi rolunu oynayırdı.

İncəsənətdə
-----------

* Parazaurolof Stiven Spilberqin "Yura dövrü parkı>> və <<Yura dövrü parkı 2>> filimlərində sonradan isə <<Yura dövrü parkı 3" filmində.
* Dinozavrlar Kralı cizgi filmində əsas persanajlardsndır.
* Parazauroloflar həmcinin *Primal Carnage* oyununda.
* "Jurassic Park: The Game" video oyununda hətta Parazaurolofu azad edərək çölə buraxmaq olur.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Britannica (onlayn) |
| Taksonomiya | EOL · GBIF · IRMNG |
| Normativ yoxlama | Microsoft: 2778268246 |

* dino-saurs.ru

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q203583
* Wikispecies: Parasaurolophus
* EoL: 47459915
* Fossilworks: 38766
* GBIF: 4823227
* IRMNG: 1019174

 |
| Qədim Şərq Tanrıları Kinqu |
| --- |
| **Mifologiya** | Akkad |
| **Arvadı** | Tiamat |
| **Əlaqədar personajlar** | Marduk |
| **Əlaqədar hadisələr** | Enuma eliş |
| * bax
* müzakirə
* redaktə
 |

**Kinqu** — Akkad mifologiyasında kosmoqonik Enuma eliş poemaya əsasən, Tiamatın əri, bir əcaib, div, okeanın duzlu suyu, ilk nəsil tanrı. İlk tanrılar tərəfindən yeri əhatə edən şirin su dəryası - Apsu öldürüldükdən sonra Tiamat tale cədvəlini Kinquya etibar edərək onu özünə ər, həmhökmdar və onu tabesində olan tanrılar və on bir əcaib div ordusuna başçı edir. Marduk ox-kaman, dəyənək və torla silahlanaraq dörd külək və yeddi çovğunla on bir əcaib Timatın üzərinə hücum çəkərək döyüşə girir. Tiamat güclü küləyin təsiindən açıq ağzını yuma bilmir. Marduk dərhal onu öz oxu ilə öldürür və dünyaya sahib olmaq üçün Kinqunu ələ keçirir.Daha sonra Marduk dünyanı yaradır: Timatın bədənini ikiyə parçalayaraq, gövdəsinin aşağı hissəsindən yeri yuxarı hissəsindən göyü, kəlləsindən dağları, gözlərindənisə Dəclə və Fərat çaylarını yaratmış olur. Buna görə də Tiamat yerlə, Kinqu isə onu zərbələrdən qoruyan ayla xarakterizə olunur.

Xarici keçidlər
---------------

| ⛭Mesopotamiya tanrıları |
| --- |
| Nabu  • İştar • Asalluhi • Ea • Tiamat • Marduk  • Şamaş • Kinqu • Militta • İşum • Baba • Aşşur |    |

| ⛭Şumer mifologiyası |
| --- |
| Tanrılar | An  • Apsu  • Anşar  • Enki  • Enlil  • İsinu  • Nammu  • Antu  • Ninki  • Zu  • Ninhursag  • Ereshkigal  • Huşbişag  • İştar • Kinqu  • Nanna  • Nebo  • Nabu  • Namtar  • Nergal  • Nidaba  • Ningal  • Ninisinna  • Ninkasi  • Ninlil  • Sin  • Tiamat  • Utu  • Nusku  • Utukku  • Şamaş  • Dumuzi  • Gilqameş  • Qeştinanna  • Qugalanna  • Huwawa  • Enkidu  • İnanna |  |
**Dündar Əli Osmanoğlu** (30 dekabr 1930, Dəməşq, Fransa müstəmləkəsi – 18 yanvar 2021, Dəməşq) — Osmanlı sülaləsinin onuncu rəisi və Osmanlı şahzadəsi.

Həyatı
------

Şahzadə Dündar Əli Əfəndi 1930-cu ildə Dəməşqdə dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan Əbdülhəmidin oğlu Mehmed Səlim Əfəndinin oğlu Mehmed Əbdülkərim Əfəndi, anası isə onun xanımı Nemət xanım idi. Balaca Dündar atasının sürgündə yaşadığı Dəməşqdə dünyaya gəlmiş, 1 yaşı tamam olmamış anası və atası ayrılmışdı. Atasının taxt mübarizəsi uğrunda Şərq ölkələrinə səyahət etməsi səbəbilə bundan sonrakı həyatını anasıyla keçirmişdir. 1935-ci ildə atası vəfat etmiş, bu səbəblə 2 il boyunca Beyrutdakı babası Mehmed Səlim Əfəndinin yanında qalmışdır. Ancaq babasının 1937-ci ildə vəfat etməsiylə yenidən Dəməşqə döndülər. Burada Yüsra xanımla evləndi. Övladı olmamışdır.

1995-ci ildə yenidən Türkiyə Cümhuriyyəti vətəndaşı oldu. 2017-ci ildə Osman Bəyazid Əfəndinin vəfatının ardından Osmanlı sülaləsinin rəisi elan olundu. 18 yanvar 2021-ci ildə vəfat etdi və ailə rəisliyi Harun Əfəndiyə ötürüldü.

Mənbə
-----

* 
*

İstinadlar
----------

1. 1 2  وفاة الوريث الأخير لعرش الإمبراطورية العثمانية في دمشق. RT Arabic, 2021.
2. ↑  Last heir to Ottoman throne passes away at 90.
**"Bigger than the Universe"** (*azərb.* Kainatdan daha böyük‎) — İsveçli ifaçı, musiqi prodüseri, bəstəkar və söz yazarı Sven Anders Baqqenin mahnısı. O, ölkəsinin ənənəvi musiqi hadisəsi sayılan sayca 62-ci *Melodifestivalendə* məhz bu mahnı ilə, 2-pilləyə qədər yüksəlmişdir.

Mahnı
-----

Pop janrlı "Bigger than the Universe" mahnısının sözləri və bəstəsi Pyetr Buström, Zimmi Consson, Tomas "G:Son" və ifaçının özü tərəfindən ərsəyə gətirilmişdir.

Mahnının insanlara bəxş edə biləcəyi duyğu, əsasən ruhani yüksəlişdir. İfaçı yerdən əbədiyyən xilas olmaq və hər kəslə birgə, bütün qaranlıqların aydınlıqla əvəz olunacağı daha xoşbəxt bir məkanı vətən seçmək niyyətindədir, və əgər bu qurtuluş həqiqətən baş tutarsa, artıq hər kəs "Qalib" və hər söz "Şeir" olacaq. O, *"Ümid yağmuru altında kainatdan daha böyük olan ruhumun doğuşunu görə bilirəm"* cümləsi ilə qəlbinin simfoniyasını paylaşır.

Buraxılış tarixi
----------------

| Ərazi | Tarix | Müddət | Format | Etiket |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dünya üzrə | 26 fevral 2022 | 3:02 | Rəqəmsal yükləmə | Promotor Media, Warner Music Sweden |

Beynəlxalq arenada
------------------

"Bigger than the Universe" mahnısı Anders Baqqenin səsləndirməsiylə, İsveçin böyük musiqi hadisəsi hesab edilən *Melodifestivalen 2022*-də iştirak etmişdir. Mahnı uzun seçim mərhələlərini uğurla geridə qoyaraq, 12 mart 2022-ci il tarixində keçirilən böyük finala yüksəlməyi bacarmış və finalın telesəsvermə nəticələrinə əsasən 90 xalla qələbə qazanmışdır. Jüri səsverməsinin təsiri ilə yekun olaraq 121 xal toplayan musiqi əsəri, *Melodifestivalenin* sayca 62-ci buraxılışını 2-ci sırada tamamlamışdır.

Çartlarda
---------

| Çart (2022) | Zirvə nöqtəsi |
| --- | --- |
| İsveç (Sverigetopplistan) | 2 |
| İsveç | 51 |

Qeydlər
-------

1. ↑  Bu, eyni çartın il sonu qrafik göstəricisidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sweden: Melodifestivalen 2022". Eurovisionworld. 7 January 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 March 2022.
2. ↑  "Veckolista Singlar, vecka 10". Sverigetopplistan. 20 April 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 March 2022.
*Kliper marşrutu*. Məhz bu yolla gəmilər İngiltərə və Avstraliya arasında hərəkət edirdilər.
**Uğuldayan qırxlar** (*ing.* Roaring Forties) — Yerin Cənub yarımkürəsində, 40°-cı və 50°-ci enlik arasında qalan okean ərazisinə dənizçilərin verdiyi ad. Məhz bu bölgədə güclü və daima Qərb küləkləri əsir. Çox zaman dəhşətli tufanlara səbəb olur.

Ərazidə quru hissələrinin az olması nəticəsində küləklər heç bir zəiflədici təsirə məruz qalmır və Hind okeanının cənubunda daha dağıdıcı gücə malik olurlar.. *Uğuldayan qırxlar* enliyi üzrə Yeri Antarktik sirkumpolyar cərəyanı dövrələyir.

*Uğuldayan qırxlar* küləkləri Kliper (Clipper route ) marşrutunda önəmli rol oynamış. Bu küləklər haqqında ilk məlumatı 1611-ci ildə holland dənizçisi Hendrik Brauver vermişdir. O göstərmişdir ki, bu yolla daha tez Hind okeanının keçərək Cakartaya çatmaq olar. Hollandiyanın Ost-Hind kompaniyası sonralar bu marşrutu onun şərəfinə «Brauver marşrutu» adlandırmış.

Mənbələr
--------

* Ревущие, неистовые, безымянные…

İstinadlar
----------

1. ↑  Henderik Brouwer — knowledgerush.com[*ölü keçid*]

| ⛭Subantarktik adalar |
| --- |
| 40° paralel daxilində yerləşən adalar | FransaAmsterdam və Sen-Pol adaları • Böyük BritaniyaTristan-da-Kunya adaları |
| 40°-50° paralellər daxilində yerləşən adalar | Yeni ZelandiyaAntipodov adaları • Yeni ZelandiyaBaunti adaları • Böyük BritaniyaQof adası • FransaKergelen • FransaKroze adaları • Cənubi Afrika RespublikasıPrins-Eduard adaları • Yeni ZelandiyaSners adaları • Yeni ZelandiyaStüart adası • Yeni ZelandiyaÇatem arxipelaqı |
| 50°-60° paralellər daxilində yerləşən adalar | NorveçBuve adası • ÇiliDieqo-Ramires adaları • Çiliİldefonso adaları • Yeni ZelandiyaKempbell adaları • AvstraliyaMakkuori adası • ÇiliArgentinaOdlu Torpaq arxipelaqı • Yeni ZelandiyaOklend adaları • Böyük BritaniyaArgentinaFolklend adaları • AvstraliyaHerd adası və Makdonald adaları • ArgentinaEstados adası • Böyük BritaniyaArgentinaCənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adaları |
**Biflyasiya** (hərdən **miksflyasiya**) — inflyasiya və deflyasiya proseslərinin paralel baş verdiyi iqtisadiyyatın vəziyyəti. Bu termin ilk olaraq Phoenix Investment Group-un baş maliyyə analitiki Osborn Braun (*ing.* F. Osborne Brown) tərəfindən hazırlanmışdır. Biflyasiya zamanı əsas gəlir (qazanc) hissəsi kimi alınan mallar üçün eyni vaxtda qiymətlərdə (inflyasiya) və əsasən kreditlə alınan mallarda paralel olaraq qiymətlərdə (deflyasiya) artım olur.

Biflyasiya ilə mərkəzi bankların pul emissiyası hesabına pul təklifinin həcmi artır. Bu, ən vacib malların (qida, enerji, geyim) qiymətlərinin artmasına səbəb olur, çünki bu mallara olan ümumi tələb nisbətən sabitdir.

Digər tərəfdən, işsizliyin artması və əhalinin alıcılıq qabiliyyətində azalma var. Bu baxımdan əhali əsasən yalnız ən vacib malları alır və kreditlə satın alınan aktivlərə (evlər, avtomobillər və digər tipik "kredit" mallar) tələb azalır. Nəticədə qiymətləri də aşağı düşür.

İqtisadiyyatda biflyasiyanın olması inflyasiyanın qiymətləndirilməsində təhrifə səbəb olur. Məsələn, gündəlik malların bahalaşması evlərin və avtomobillərin ucuzlaşması ilə kompensasiya olunur. Nəticədə rəsmi inflyasiya səviyyəsi az gəlirli əhali üçün yaşayış maliyyətinin real artımını əks etdirmir. Biflyasiya ayrıca bir sənayedə də müşahidə edilə bilər. Məsələn, əmlak bazarında (iqtisadi tənəzzül zamanı) mənzillərin qiymətləri tez-tez yüksəlir, elit mənzillərin qiymətləri azalır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Urban Survival Inside Report #62, December 29, 2002
2. ↑  Dallas Economic Summit, 2003. «Inflation or Deflation. Why Choose?»
3. ↑  "Biflation or Stagflation? It Could Be Both" (ingilis). 2012-07-23 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  *Malliaris, A. G.* US inflation and commodity prices: Analytical and empirical issues. 28 (Journal of Macroeconomics). 2006. 267–271.
**Kinşasa** (*ing.* Kinshasa; 1966-dək *Leopoldvil*) — Konqo Demokratik Respublikasının paytaxtı və ən böyük şəhəri. Şəhər Konqo çayının sahilində, Konqo Respublikasının paytaxtı Brazzavil şəhəri ilə üzbəüz yerləşir. Əhalisi 2014-cü ilin hesablamalarına görə 10.125.000 nəfərdir. Ərazisinin 60%-i az məskunlaşmış kənd yerləri olsa da, inzibati bölgüyə əsasən şəhərə aid edilir.

Kinşasa Qahirə və Laqosdan sonra Afrikanın üçüncü ən böyük şəhəri hesab olunur.

Tarixi
------

Kinşasa şəhərinin əsası 1881-ci ildə Afrikanın məşhur tədqiqatçılarından sayılan Henri Morton Stenli tərəfindən ticarət məntəqəsi kimi qoyulmuşdur. Şəhər indiki Konqo Demokratik Respublikasının böyük hissəsinə sahib olan Belçikanın kralı II Leopoldun şərəfinə Leopoldvil adlandırıldı. Şəhər Konqo çayı üzərində Livinqston şəlalələrindən yuxarıda yerləşən ilk gəmi limanı oldu ki, bu da onun inkişafında böyük rola malik idi.

1960-cı ildə Belçika Konqosu Belçikadan müstəqillik qazandı, 1965-ci ildə isə dövlət çevrilişi nəticəsində Mobutu Sese Seko hakimiyyətə gəldi. Onun apardığı afrikalaşdırma siyasəti nəticəsində şəhərin adı dəyişdirilərək, onun ərazisindəki Kinşasa kəndinin adı şəhərə verildi.

1974-cü ildə boks üzrə dünya çempionu adı uğrunda dövrün ən məşhur boksçuları — Məhəmməd Əli və Corc Formen arasındakı qarşılaşma Kinşasada keçirilmişdir. "Cunqlidə gurultu" adını almış bu qarşılaşmada Məhəmməd Əli qalib gələrək ağır çəkidə dünya çempionu adını geri qaytarmışdı.

Qardaşlaşmış şəhərlər
---------------------

* Brazzavil, Konqo Respublikası
* Belçika Brüssel, Belçika (2002)
* Seneqal Dakar, Seneqal
* Türkiyə Ankara, Türkiyə

| ⛭Afrika paytaxtları |
| --- |
| Afrika paytaxtları | Abuca | Akkra | Antananarivu | Bamako | Bangi | Banjul | Bisau | Brazzavil | Bujumbura | Cibuti | Cuba | Dakar | Dodoma | Əddis-Əbəbə | Əlcəzair | Əsməra | Fritaun | Harare | Xartum | Kampala | Kiqali | Kinşasa | Konakri | Librevil | Lilonqve | Lome | Luanda | Lusaka | Maseru | Malabo | Maputu | Mbabane | Moqadişo | Monroviya | Moroni | Nayrobi | Ncamena | Niamey | Nuakşot | Port-Lui | Porto-Novo | Praya | Pretoriya | Qaborone | Qahirə | Rabat | San-Tome | Tripoli | Tunis | Uaqaduqu | Viktoriya | Vindhuk | Yamusukro | Yaunde |
| Digər ərazilər | Ceymstaun | Sen-Deni |

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  .
Filippinin inzibati regionu olan Bikol bölgəsində ilk 3 yoluxma 27 mart 2020-ci ildə qeydə alınmışdır.

Tarixçə
-------

Filippinin inzibati regionu olan Bikol regionunda ilk 3 yoluxma 27 mart 2020-ci ildə qeydə alınmışdır. Onlardan ikisi 50 və 53 yaşlı kişi, biri isə 48 yaşlı qadın idi. 1 aprelə qədər daha dörd hadisə də qeydə alındı.

Katanduanes adasında ilk yoluxma 19 apreldə 63 yaşlı qadının yoluxması ilə qeydə alındı. Yaponiyadan gəlmiş səyahət tarixçisi olan xəstə hələ 7 martdan buraya gəlmişdi.

1 maydan etibarən bölgədə karantin sərtləşdirildi. Bundan 10 gün sonra Kamarinis Nortda ilk yoluxma hadisəsi qeydə alındı.

5 iyunda bölgənin laboratoriyası gündə 500 dəfə olmaqla koronavirus testini təkmilləşdirdi.

Masbate adası da ilk iki yoluxmasını 27 iyunda qeydə aldı. Bu xəstələrdən biri gənc və o biri də 1 yaşında olan körpə idi.

Xarici keçidlər
---------------

* Bikolda ilk koronavirus hadisəsi qeydə alındı
* Masbate adası ilk iki koronavirus hadisəsini qeydə aldı: 1 yaşlı körpə də yoluxmuşdur
**Zülfiyə Kamalova** (tatar. Зөлфия Нәсип кызы Камалова 8 avqust 1969, Sarapul[d], Udmurtiya MSSR[d]) — Tatar mənşəli Sovet və Avstraliya müğənnisi. Dünya musiqisi üslubunda çoxsaylı musiqi müsabiqələrinin qalibi. Avstraliyanın "İlin müğənnisi 2001" müsabiqəsində "Dünya musiqisi-2002" janrının ən yaxşı ifaçısı.

Bioqrafiyası
------------

Zülfiyə Kamalova Sarapulda (Udmurtiya) 8 avqust 1969-cu ildə anadan olmuşdur. 9 yaşında musiqi ilə maraqlanmağa başlayır. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Perm Universitetinin Xarici Dillər fakültəsinə daxil olur. 1991-ci ildə tələbə mübadiləsindən sonra Kaliforniyaya (ABŞ) yola düşür. Orada bir avstraliyalı ilə evlənir. Birlikdə Avstraliyaya köçür. Əvvəlcə Hobartda, Tasmaniyada yerləşirlər.

Avstraliyaya gəldikdən 6 il sonra rus, fransız, qaraçı, portuqal, ispan, ingilis dillərində olan ilk albomunu buraxır.
2007-ci ildə ("3 Nights") tatar, rus və ingilis dillərində yazdığı albom, Avstraliya Yazı Sənayesi Birliyi (Avstraliya Grammy) tərəfindən mükafata layiq görülmüşdür. Bu albomdan olan kompozisiyalar, Avstraliya musiqisi tarixində heç kimin nail ola bilmədiyi ən yaxşı Avropa musiqi cədvəlində 16 həftə ilk onluqda qalır. İlk albomunu buraxandan sonra Melburna köçür. Daha sonra Metro uşaqları qrupunu təsis edir. 

Hazırda həyat yoldaşı və qızı Zifa ilə yaşayır (d. 2006).

Mükafatlar
----------

* ARIA 2007 (Australian Record Industry Awards) 3 Nights üçün dünya musiqi albomu mükafatı.
* 2005 Ən yaxşı Boşluq Valsı albomu üçün Milli Film və Səs Arxiv Mükafatı
* ARIA 2003 İlin Dünya Musiqi Albomu
* Australian LIVE Music Awards 2002 İlin Dünya Musiqi Sənətçisi.
* Avstraliya Dünya Musiqi Mükafatı 2001 İlin Sənətçisi
* Aloukie albomu üçün Avstraliya Dünya Musiqi Mükafatı 2000.

Dioskoqrafiya
-------------

* 1997: «Səsin səyahəti» («Journey of Voice»)
* 1999: «Alluki» («Aloukie»)
* 2002: «Elusive» (2007-ci ildə yenidən buraxılır)
* 2005: «Boşluq valsı» («The Waltz of Emptiness»)
* 2007: «3 gecə» («3 Nights»)
* 2010: «Tales of Subliming»

İstinadlar
----------

1. ↑  Зуля Камалова представит в Москве свой новый альбом[*ölü keçid*] новостная статья ИА «Татар-информ»
2. ↑  Биография на персональном веб-сайте Arxivləşdirilib 2009-09-26 at the Wayback Machine  (rus.) (ing.)
3. ↑  Далекая и близкая Зуля Камалова Arxivləşdirilib 2018-11-18 at the Wayback Machine статья в СМИ «Известия Татарстана»
İslamda əmanətdarlıq
--------------------

```
 Əlidən nəql olunur ki, əmanətdarlıq imanın üstünlüyünün göstəricisidir və əmanəti istənilən halda sahibinə qaytarmaq vacibdir: "İmanın ən üstünü əmanətdarlıq, ən pis xislət isə xəyanətkarlıqdır."  "*Sənə etibar edib əmanət tapşıran şəxsə xəyanət etmə, hətta o sənə xəyanət etmiş olsa belə.Onun sirrini faş etmə, hətta əgər o sənin sirrini faş etmiş olsa belə.*"
```

Peyğəmbər (s) əmanətə xəyanət edənin onun ümmətindən olmadığı qeyd edir: "*Əmanəti əhəmiyyətsiz sayaraq bu səbəbdən onu zay edən kəs bizdən deyil.*" 

İslam peyğəmbəri (s) həmçinin etibarsız şəxsə əmanət tapşırılmamasını tövsiyə edir: "*Allah etibarsız şəxsə əmanət tapşıran kəsin zamini deyil. Çünki Allah insanı etibarsız şəxsə əmanət tapşırmaqdan çəkindirib.*"

İstinadlar
----------

1. ↑  Ğurərul-Hikəm, 2905, 2906-cı hədislər
2. ↑  Biharul-Ənvar, c.77, səh.208, hədis 1
3. ↑  Biharul-Ənvar, c.75, səh.172, hədis 13
4. ↑  Biharul-Ənvar, c.103, səh.179, hədis 3
**Əbdüləziz Buteflika** (2 mart 1937[…], Ucda[d], Mərakeşdəki Fransa protektoratı[d] – 17 sentyabr 2021, Zeralda[d], Əlcəzair vilayəti[d]) – Əlcəzair siyasi və dövlət xadimi, Əlcəzair prezidenti (28 aprel 1999 – 2 aprel 2019).

Həyatı
------

1956-cı ildən Əlcəzair Milli Azadlıq Cəbhəsinin (1964–1981 və 1989-cu il-dən onun Mərkəzi komitəsinin üzvü) fəal iştirakçısı idi. Müstəqil Əlcəzairin ilk hökumətində turizm və idman naziri, (1962–1963), xarici işlər naziri (1963–79), Əlcəzair prezidenti H. Bumedyenin ardıcıl tərəfdarı, BMT Baş Assambleyası sessiyasının sədri (1974–1975) olmuşdur.Qoşulmamaq hərəkatında Asiya və Afrikanın ən radikal əhvali-ruhiyyəli xadimlərindən biri kimi nüfuza malik olan Buteflika sənaye cəhətdən inkişaf etmiş dövlətlər və "üçüncü dünya" ölkələri arasında iqtisadi əlaqələrin yenidən qurulmasının tərəfdarı idi. 1980-ci ildə siyasi fəaliyyətdən uzaqlaşmış və ona qarşı irəli sürülən korrupsiya ittihamları ilə əlaqədar olaraq mühacirət etmişdir (BƏƏ, Fransa və İsveçrədə yaşamışdır). Əlcəzairə qayıtdıqdan (1989) sonra bəraət almışdır.

Fəaliyyəti
----------

1994-cü ildə vətəndaş müharibəsinin qızğın vaxtında hərbi dairələrin seçkilərə getmədən dövlətə başçılıq etmək təklifini rədd etmişdir. 1999-cu ilin aprel ayında Əlcəzair prezidenti seçilmişdir. Əlcəzairdə vətəndaş müharibəsinin faktiki dayandırılmasına nail olmuşdur. 2004-cü ilin aprelində yenidən prezident seçilmişdir.2009-cu ilin sentyabrında keçirilən prezident seçkilərində seçicilərin 90,2%-inin səsini toplayaraq növbəti 5 il müddətinə Əlcəzairin prezidenti olmuşdur. 2014-cü ilin fevralında yenidən namizədliyini irəli sürmüş və aprel ayında keçirilən seçkilər də ilk turda 81,5% səs toplayaraq dördüncü dəfə prezident seçilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Abdelaziz Bouteflika // Encyclopædia Britannica (ing.).
2. 1 2  Abd al-Asis Bouteflika // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  .
4. ↑  Algeria's former President Bouteflika dies at 84.

Mənbə
-----

* Buteflika // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 5-ci cild: Brüssel – Çimli-podzol torpaqlar (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2014. səh. 130–131. ISBN 978-9952-441-10-9.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Şah Abbas məscidi.
 Bu məqalə **Abbas Mirzə məscidi** məqaləsinə çox yaxındır və hər ikisinin eyni başlıq altında birləşdirilməsi mümkündür.

**Şah Abbas məscidi** — 1606-cı ildə inşa edilən məscidə xalq Şah Abbas məscidi adını vermişdir. Eyni zamanlarda Gəncədə inşa edilən məscid də eyni memar - Şeyx Bəhai tərəfindən inşa edildiyindən bir-birlərinə çox bənzəmişlər.

Bəzi mənbələrdə İrəvanda mövcud olmuş 3 məscid — Şah Abbas məscidi, Abbas Mirzə məscidi və Sərdar məscidlərinin əslində eyni bir məscid olduğu iddia edilir.

Sərdar sarayının şərq yanına inşa edilən məscidin yanında mədrəsə, kitabxana və mehmanxana tikilmiş olub böyük bir həyətlə ətraflanan möhtəşəm bir arxitektura külliyyə olaraq elm mərkəzi vəzifəsi ifa etmişdir.

İrəvan xanlığı zamanında məscidin aş evində kasıblara gündə üç pay yemək verilməkdə idi. Dini bir məkan olmaqdan başqa, ictimai bir quruluş olan bu məscid ermənilər tərəfindən hər fürsətdə korlandığından bu gün xaraba halındadır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Caliber.az mission landed in Armenia: investigation into the footsteps of vandals: Exclusive photo facts". 2022-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-24.
2. ↑  "Məscidlər". 2021-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-24.
3. ↑  Azimbeyov, age, s. 299
4. ↑  S. Esedov, age, s. 448.

| ⛭Ermənistandakı məscidlər |
| --- |
| Abbas Mirzə məscidi • Dəmirbulaq məscidi • Göy məscid  • Xudabəndə məscidi • Novruzəli bəy məscidi • Rəcəb Paşa məscidi • Sərdar məscidi • Şah Abbas məscidi • Şükürbəyli məscidi • Təpəbaşı məscidi • Zal xan məscidi |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Məbəd** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ermənistan ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Əbdülqadir Sevən** (d. 1891, Selanik - 16.02.1971) — Türk əsgəri.

Hərbi fəaliyyəti
----------------

1911-ci ildə Hərbi məktəbi bitirdikdən sonra süvari leytenant rütbəsi ilə məzun oldu. 1926-cı ildə Hərbi Akademiyanı qərargah zabiti rütbəsi ilə bitirdi. 1942-ci ildə bir briqadir oldu. Briqadir rütbəsi ilə 12-ci diviziya komandiri və 1-ci süvari diviziyasının komandiri vəzifəsində çalışmışdır.

1944-cü ildə general-mayor oldu. General-mayor rütbəsi ilə 1-ci süvari diviziyasının komandiri, 1-ci piyada diviziyasının komandiri və 2-ci süvari diviziyasının komandiri kimi xidmət göstərmişdir.

1948-ci ildə general-leytenant rütbəsinə yüksəldi. General-leytenant rütbəsi ilə 10-cu korpusun komandiri, 9-cu korpusun komandiri, 7-ci korpusun komandiri, 5-ci korpusun komandiri və 3-cü korpusun komandiri oldu. 1952-ci ildə ordu generalı rütbəsinə yüksəldi. Ordu generalı rütbəsi ilə 2-ci ordu komandiri, Quru Qoşunları Komandir köməkçisi və Ali Hərbi Şuranın üzvü seçildi.

Təqaüdə çıxması
---------------

14 İyul 1956-cı ildə təqaüdə çıxdı. İtaliya-Osmanlı müharibəsində, Balkan müharibələrində, Birinci Dünya müharibəsində və Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsində iştirak etmişdir.

Həmçinin bax
------------

* İtaliya-Osmanlı müharibəsi
* Balkan müharibələri
* Birinci Dünya müharibəsi
* Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsi

İstinadlar
----------

1. ↑  "Orgeneral Abdülkadir Seven (1891 - 1971)". 2021-10-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 noyabr 2018.
**Occidentali's Karma** (*azərb.* Qərblilərin Karması‎) — İtalyan müğənnisi Françesko Qabbani tərəfindən bəstələnən və ifa edilən mahnı. Mahnı İtaliyanı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində uğurla təmsil etmiş və ölkəyə final mərhələsində 6-cı yeri qazandırmışdır.

Mətn
----

Qabbaninin bildirdiyinə görə mahnının mətnində Şərq mədəniyyətini götürüb "qərbləşdirməyə" çalışan qərblilər lağa qoyulur. Mahnıda Şərq ideologiyasından gələn Budda və Nirvanadan bəhs edilir. Eyni zamanda mahnıda əsas toxunulan mövzulardan biri də insanın meymundan təkamülüdür. Françesko həmin bu ideyanın Dezmond Morrisin yazdığı "Çılpaq meymun" kitabından əsaslandığını vurğulamışdır. Mahnının adında İngilis sayağı yiyəlik şəkilçisindən istifadə edilməsinə səbəb isə müasir dövrdə İtalyan dilinin "ingilisləşdirilməyə" çalışılmasına tənqidi yanaşdığından istehza olaraq həmin şəkilçidən istifadə olunduğunu bildirmişdir.

Karma, Sanskrit dilində "hərəkət, iş, əməl" anlamına gəlir. Bu eyni zamanda mənəvi prinsiplərin səbəb olduğu və yaratdığı nəticələrə (şəxsin niyyət və hərəkətlərinin həmin şəxsin gələcəyinə təsir etməsi) şamil edilir. Yaxşı niyyət və yaxşı əməl yaxşı karmaya və ya gələcək xoşbəxtliyə şərait yaratdığı halda pis niyyət və pis əməl pis karmaya və ya gələcək əzaba səbəb olur. Karma bir çox Asiya dinlərində olan yenidən doğuluş - Reinkarnasiya düşüncələri ilə yaxından bağlıdır. Mənşəyi qədim Hindistandan gələn "karma" Hinduizm, Buddizm, Caynizm, Siqhizm və Daosizm dinlərində istifadə olunan əsas terminlərdən biridir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Francesco Gabbani to represent Italy in Kyiv!". eurovision.tv. Avropa Yayım İttifaqı. 12 fevral 2017. 2017-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-12.
2. ↑  "Il ritratto di Pasolini, i pomodori. Ecco l'autore di Occidentali's Karma" [The portrait of Pasolini, the tomatoes. Here is the author of Occidentali's Karma.]. Corriere della Sera (italyanca). 14 fevral 2017. 2017-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 fevral 2017.
3. ↑  "Quella scimmia non è Eraclito" [That ape is not Heraclitus]. la Repubblica (italyanca). 21 fevral 2017. 2017-03-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 fevral 2017.
4. ↑  Lawrence C. Becker & Charlotte B. Becker, Encyclopedia of Ethics, 2nd Edition, ISBN 0-415-93672-1, Hindu Ethics, pp 678

|
|  |
|
| Əvvəlki:**Françeska Mikyelin "No Degree of Separation"** | **İtaliya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində** **2017** | Sonrakı:**Ermal Meta və Fabritsio Moro "Non mi avete fatto niente"** |
**Ələşgird** (*türk.* Eleşkirt) — Ağrı ilinin ilçəsi.

Etimologiya
-----------

Ələşgird adı köhnə erməni mənbələrində *Alaşkert* olaraq adı çəkilir. Ancaq erməni mənbələri bu adı, dövrün ilçə mərkəzi olan Topraqqala kəndi üçün istifadə etmişdir. Çünki tarixdə Ələşgird ilçəsi, Urartu qalası ilə əhatə olunmuşdur. Osmanlı mənbələrində, Şəmsəddin Saminin Kamus-ül Alam'ın kitabında, ilçə mərkəzini Alaşkerd olaraq istifadə edir. Digər tərəfdən bölgədə Axısqa türkləri və azərbaycanlılar yaşayır. Kürdlər, rayon mərkəzini də əhatə edən Zêtka düzənliyini *Elajgir* adlandırırlar.

Tarixi
------

İlçəyə bağlı 3 şəhər, 61 kənd və 8 məhəllədən ibarətdir. 1926-cı ilə qədər rayon mərkəzinin indi kənd statusu daşıyan Topraqqala tərəfində olduğu deyilir. Əlverişli təbii şəraiti olan Ələşgird ərazisində insanlar qədim zamanlardan bəri məskunlaşmışlar.

Mədəniyyət
----------

Kürd, türk, erməni, azərbaycanlı xalqların min illər boyu yaşadığı Ələşgird, Osmanlı dövründə birlikdə kosmopolit yaşam mədəniyyətinin inkişaf etdiyi bir yaşayış məntəqəsi olmuşdur. Ələşgirddə bu zəngin mədəniyyətlərin birləşməsindən ibarət olan yemək mədəniyyəti bu gün çox zəngindir. Mətbəxin əsas tərkibi ət, yerli ədviyyatlar, kərə yağı və bulqurdur. Bir növ ayran şorbası olan Qrar, Ələşgirddə fərqli hazırlanır və yerli ədviyyatlarla zənginləşdirilir. Ələşgird mətbəxi elə də ağır deyil, çox sayda göyərtidən hazırlanır və fərqli quruluşa malikdir. Ələşgird eyni zamanda cical adlanan trikotaj pendiri ilə də məşhurdur. Ən məşhur yeməklər Keşkek, Gıra və Cılbırdır.

Əhali
-----

İnsanların əksəriyyəti türklər və kürdlərdir. Ələşgirddəki türklər ümumiyyətlə 1993 müharibəsi sonrası və Dünya müharibəsindən sonra bölgədə məskunlaşmış Axısqa türkləri, qarapapaqlar və azərbaycanlılardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  GEOnet Names Server. 2018.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | LCCN: n2001057325 · VIAF: 157294778 · WorldCat VIAF: 157294778 |

* Ələşgird Bələdiyyəsi

Həmçinin bax
------------

| ⛭Ağrı ilçələri |
| --- |
| İl mərkəzi | 
* Ağrı

 |  |
| Bağlı ilçələr | 
* Diyadin
* Şərqi Bəyazid
* Ələşgird
* Xamur
* Patnos
* Daşlıçay
* Tutak

 |
**Bifidobakteriyalar** (Bifidobacterium) – Bifidobakteriyaların böyüməsi üçün paraaminobenzoik turşusu və pantoten turşusu lazımdır.

İnsan bədənində bifidobakteriyaların funksiyaları:

bağırsaq mukozası ilə birləşmə yolu ilə bağırsaq bariyerinin mikrobların və toksinlərin bədənin daxili mühitinə nüfuz etməsindən fizioloji qorunması həyata keçirilir;
üzvi yağ turşularının hazırlanması hesabına patogen və şərti patogen mikroorqanizmlərə qarşı yüksək antaqonist aktivliyə malikdir;
qida substratlarının utilizasiyasında və əlavə həzmin aktivləşdirilməsində iştirak edirlər;
amin turşuları və zülalları, vitamin K, B qrupunun vitaminləri sintez olunur: B1 — tiamin, B2-riboflavin, B5-pantoten turşusu, B3-nikotin turşusu, B6-piridoksin, B9-folik turşusu;
kalsium, dəmir, vitamin D ionlarının bağırsaq divarlarından absorbsiya proseslərinin gücləndirilməsinə kömək edir. 

Bifidobakteriyalar üçün vitaminlər zəruridir, lakin müxtəlif növlər vitaminlərə olan tələbatına görə bir-birindən fərqlənir. Belə ki, B.bifidum, B.lonqum, B.infantisin üstünlük təşkil etdiyi insan bağırsaqlarından alınmış Bifidobakteriyaların bütün ştamlarının yalnız riboflavinə (B2 vitamini) ehtiyacı var. Bifidobakteriyalar müxtəlif ağartı məhsullarının istehsalında istifadə olunur.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus |
| Taksonomiya | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · WoRMS |
| Normativ yoxlama | BNF: 12275785k · LCCN: sh85013939 · Microsoft: 2780305828 · NDL: 00576962 · NKC: ph114147 |
Suyun qaynaması
**Qaynama** — mayenin bütün həcmində buxar əmələgəlmə hadisəsi. Qaynama zamanı doymuş buxarla dolu olan qabarcıqlar hidrostatik və atmosfer təzyiqlərinə üstün gələrək mayenin səthinə çıxıb dağılır və həmin buxarı fəzaya buraxır. Qaynama temperaturu mayenin növündən və xarici təzyiqdən asılıdır. Məsələn, su 1 atmosfer təzyiqində 100°C-də qaynadığı halda 15,5 amosfer təzyiqdə 200°C-də qaynayır. Xarici təzyiq sabit olduqda qaynama zamanı mayenin temperaturu dəyişmir və ona verilən istilik miqdarı tamamilə buxar əmələ gəlməsinə sərf olunur. Həmin təzyiq artdıqca qaynama temperaturu da artır (əksi də doğrudur) və onun ən böyük qiyməti böhran temperaturuna bərabər olur. Saf maye öz qaynama temperaturundan yuxarı temperaturlara qədər qızdırıla bilir və bu zaman qaynama baş vermir. Belə maye ifrat qızmış maye adlanır. Bu hal metastabildir. Həmin mayeni tərpətdikdə və ya ona başqa qatışıqlar əlavə etdikdə qaynama dərhal başlayır.

Mənbə
-----

* Гајнама // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. III ҹилд: Гајыбов—Елдаров. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1979. С. 8.
**Ocaçi** (*serb.* Оџаци) — Serbiyanın Voyevodina muxtar bölgəsi, Qərbi Bax mahalında bir şəhər. Eyni adlı icmanın inzibati mərkəzidir.

Voyevodinanın qərbində, Belqraddan 151 km məsafədə yerləşir. Şəhər çoxsaylı kiçik göllərlə əhatə olunmuşdur. Bu bölgədə ovçuluq və balıqçılıq yaxşı inkişaf etmişdir. Trans-Avropa velosiped yolu «Euro Velo 6» Ocaçinin üzərindən keçir.

31 dekabr 2011-ci il tarixinə şəhər əhalisi 8 795 nəfər təşkil etmişdir. Bunların təxminən 83%-i serblər, 3%-i macarlar, 1,5%-i isə yuqoslavlardır.

Tarixi
------

Şəhər haqqında ilk yazılı qeyd 1522-ci il sənədində tapılmışdır. Bu ərazidə ilk yaşayış yeri 16-cı əsrdə türklər tərəfindən qurulmuşdur. 18-ci əsrdə şəhər serblər tərəfindən məskunlaşılmışdır. Bu şəhərin serb dilində adı "borular" deməkdir. Türk dilində bu söz hərbi hissəyə aiddir. XVII əsrdə Avstriya və Osmanlı imperatorluqları arasında baş verən bir sıra müharibələr səbəbindən əhalisi köçürülmüşdür. Sənayesi tarixən qida və toxuculuq müəssisələri təmsil olunmuşdur.

Coğrafiyası
-----------

Şəhər 41.115,89 hektar ərazini əhatə edir. Şəhər dəniz səviyyəsindən 87 m yüksəklikdə yerləşir. Ocaçidə iqlim mülayim-kontinental olaraq təsvir edilə bilər. Orta illik temperatur 10.9 °C-dir. Ən soyuq ay yanvar -0.3 °C, ən isti ay isə iyul 21.4 °C temperatura malik olur. İllik günəşli saatların sayı 2014 saatıdır. İsti yaz və yaylar idman və istirahət, o cümlədən su idman növləri, bir çox digər açıq fəaliyyətlər üçün əlverişli şərait yaradır.

İdman
-----

Ocaçidə "Tekistilas" futbol klubu təşkil olunmuşdur.

Yanınmış şəxsləri
-----------------

* Boyan Mixayloviç, (1980) - Serbiyalı qarışıq idman növləri üzrə döyüşçü.
* Laslo Nemet, (1956) - 2008-ci ildən Zrenjanin (Voyevodina, Serbiya) yeparxiyasına rəhbərlik edən katolik yepiskopu.
* Radomir Putnik, (1946) - Serb dramaturqu, yazıçı, şair, ssenarist, teatr və ədəbiyyatşünas. Belqrad Film Məktəbinin Dram professoru.
* Branislav Traykoviç, (1989) - Serbiya futbolçusu.

Mənbə
-----

* Ocaçi (serb.)
* Ocaçi (Odžaci)

Qalereya
--------

* Şəhərin əsas küçəsiŞəhərin əsas küçəsi
* İdman mərkəziİdman mərkəzi
* 
* Provaslav kilsəsiProvaslav kilsəsi
**Həqiqət Əli qızı Rzayeva** (20 may 1907, Lənkəran, Lənkəran qəzası – 2 avqust 1969, Bakı) — müğənni (soprano), pedaqoq. Azərbaycan SSR xalq artisti (1943). Azərbaycan səhnəsində çıxış edən ilk qadın müğənnilərindəndir.

Həyatı
------

Lənkəran qəzasıın Darquba kəndində anadan olmuşdur. Atası Əli kişi o hələ səkkiz aylıqkən dünyasını dəyişir. Həqiqətin anası ikinci dəfə mövhumatçı, dindar bir kişiyə ərə gedir. 1917-ci ildən Həqiqət Lənkəranda məktəbə getməyə başlayır. Azərbaycan sovetləşəndən sonra isə onun ailəsi Bakıya köçür.

Gənc Həqiqətdə operaya və səhnəyə həvəs Bakıda həvəskar teatr dərnəyinə getməsindən sonra yaranır. Bəstəkar Müslüm Maqomayev səsini yoxlayandan sonra onu Azərbaycan Opera Teatrında işə götürür. Bununla da ailəsinin narazılıqlarına baxmayaraq, Həqiqət xanım opera teatrına ömürlük bağlanmış oldu.

1928–1932-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının muğam şöbəsində oxuyur, Cabbar Qaryağdıoğlu, Seyid Şuşinski və Qurban Pirimovdan dərs alır. 1927–1952-ci illərdə Opera və Balet Teatrının solisti, muğam və xalq mahnılarımızın ifaçısı kimi tanınır. Ərəbzəngi ("Şah İsmayıl" — Müslüm Maqomayev), Leyli, Əsli, Telli ("Leyli və Məcnun", "Əsli və Kərəm", "Arşın Mal Alan" — Üzeyir Hacıbəyov), Şahsənəm ("Aşıq Qərib" — Zülfüqar Hacıbəyov) onun yaratdığı əsas səhnə obrazlarıdır.

Həqiqət Rzayevanın kino fəaliyyətinə gəldikdə isə o, çox az filmdə çəkilmişdir. "Ögey Ana" filmində Qəmər xala obrazını oynamışdır. Qəmər xala filmdə mənfi obrazdır. O kürəkəni Arifin İsmayıla yeni ana gətirməyini qəti surətdə rədd edir və filmin sonuna kimi Dilarənin yaxşı bir ana olacağına şübhə ilə yanaşır. Hətta onun filmdə işlətdiyi "Mən ölü, sən diri. Bundan İsmayıla ana olmayacaq. Yad qızından ana olmayıb, olmayacaq." sitatı yaddaşlara həkk olunmuşdur.

Bəstəkar Azər Rzayevin və Həsən Rzayevin anasıdır.

Mükafatları
-----------

* "Şərəf nişanı" ordeni — 17 aprel 1938
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 23 aprel 1940
* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 17 iyun 1943

Xatirəsi
--------

Bakıda, İçərişəhərdə adına küçə var.

Filmoqrafiya
------------

* Lətif (film, 1930) — Ögey ana (Tammetrajlı bədii film)
* İsmət (film, 1934) — Həqiqət (Tammetrajlı bədii film)
* Dostlar (film, 1934) — Ana (Qısametrajlı bədii film)
* Ögey ana (film, 1958)
* Muğamlar (film, 1965)
* Üzeyir ömrü (film, 1981)

İstinadlar
----------

1. ↑  Məhərrəmova, T. Səhnəmizin ən gözəl və ən uzunömürlü Leylisi: [Gözəl aktrisamız Həqiqət Rzayevanın həyat və yaradıcılığı haqqında] //Kaspi.- 2010.- 20 may.- S. 15.

Xarici keçidlər
---------------

* Həqiqət Rzayeva
* Хагигат Рзаева Arxivləşdirilib 2007-09-27 at the Wayback Machine
* АРАБЗЕНГИ АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ СЦЕНЫ[*ölü keçid*]
**Ocaqtəpə yaşayış yeri** — Babək rayonunun Xalxal kəndi yaxınlığında, Naxçıvançayın sol sahilində Orta əsrlərə aid yaşayış yeri.

Haqqında
--------

1971-ci ildə qeydə alınmışdır. Uzunsov formalı hündür təpədən ibarətdir. Sahəsi təqribən 20 *ha.* Yaşayış yerinin üst hissəsində daşdan əmək alətlərinin, şirli və şirsiz qabların fraqmentlərinə rast gəlinmişdir. Arxeoloji tədqiqatlar erkən orta əsr laylarını göstərsə də, əldə olunmuş tapıntılar son dövrlərə aiddir. Mədəni təbəqənin qalınlığı 5 *m*-dəkdir. Daş bünövrə üzrəində çiy kərpicdən hörülmüş tikili qalıqları, bişmiş kərpic, xeyli şirli və şirsiz gil qab məmulatı (kasa, cam, küpə, çıraq və s.) qalıqları və s. arxeoloji materiallar aşkara çıxarılmışdır. Tapıntılar Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyində saxlanılır. Abidə 3-15 əsrlərə aid edilir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  **Ocaqtəpə**// Naxçıvan Ensiklopediyası / V.Y. Talıbov. — Təkminləşdirilmiş və yenidən işlənmiş ikinci nəşr. — Naxçıvan, 2005. — 2 cilddə. — II cild. — Səhifələrin sayı: 380. — Səh.: 199. — ISBN 5-8066-1468-9.

Xarici keçidlər
---------------

* Kitab Nuh yurduna ziyarət

Həmçinin bax
------------

* Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyi
Pareidoliaya aid nümunə

Pareidolia
----------

İnsan psixologiyası çox asanlıqla yanıla bilir və beynimiz daha əvvəl öyrəndikləri ilə ilk dəfə gördüklərini tamamilə əlaqəsiz olsa da bir-birlərinə bənzətməyə çalışır. Elmdə "**pareidolia"** adlanan bu "aldanma" çox zaman maraqlı bənzətmələr ortaya çıxardır.

Pareidolia ümumiyyətlə dəqiq olaraq görülə bilməyən əşya və ya hər hansı bir tikilini daha əvvəldən bilinən əşyaya bənzətmə şəklində qarşımıza çıxmaqdadır. Buna misal olaraq, bəzən hər hansı şirniyyat üzərində məşhur bir adamı görmə, buludlarda şəkillər görmə, aşağı keyfiyyətli fotoşəkillərdə yadplanetlilər və ya insan üzləri görmə, geriyə verilən kaset və CD-lərdə gizli mesajlar eşitmə və s. kimi vəziyyətləri göstərmək olar.

#### İzahı

---Bu vəziyyət, sinir elmində təsadüfi gələn siqnallara beynin hal-hazırda bilinən bir məlumatı çağırmasıyla verdiyi reaksiya olaraq bilinməkdədir, yəni əlaqəsiz məlumatlar arasında əlaqə quraraq yaranan sual işarələrini aradan qaldırma üsulu olaraq görülür. Bu, beynin ziddiyət təşkil edən verilənləri həll etməsi üşün inkişaf etdirdiyi qüsurlu üsullardan yalnız biridir.
**Sevasti Qiriazi** (alb. Sevasti Qiriazi, və ya *Sevasti Qiriazi-Dako*; 1871, Bitola – 30 avqust 1949, Tirana) — Alban vətənpərvər, qadın təhsilinin qabaqcılı.

Bioqrafiyası
------------

1871-ci ildə Osmanlı imperiyasının Manastır şəhərində, indi Makedoniyanın Bitola şəhərində iki qardaş və iki bacı olan Qiriazi ailəsində anadan olub.

Alban yazıçısı və publisist Naim Fraşeri alban qadınlarının təhsili və tərbiyəsi ilə daha da məşğul olmaq üçün Sevastinin İstanbuldakı Robert Kollecində oxumasını təklif edib. O, 1891-ci ilin iyununda Amerika protestant kollecində təhsil alan ilk alban qadın olmuşdur. 1891-ci il oktyabrın 15-də Korca şəhərinə gələrək burada ilk alban məktəbini açır, burada qardaşı Gerasim və bacısı Paraskevi ona kömək edirlər. Sevasti Manastır Konqresində iştirak edib, burada alban əlifbasının standartlaşdırılması məsələləri müzakirə olunub. İbtidai siniflər üçün qrammatika dərsliklərinin hazırlanmasında və nəşrində köməklik göstərmiş, tarix dərsliyinin redaktoru olmuşdur. Bu məktəb Birinci Dünya müharibəsindən xeyli sonra Qiriasi ailəsinin adı ilə tanınırdı.

Birinci Dünya müharibəsinin başlaması ilə Qiriasi həyat yoldaşı, jurnalist, yazıçı və siyasətçi Kristo Dako və bacısı ilə birlikdə Rumıniyaya köçür, oradan da ABŞ-a mühacirət edir. Burada Paraskevi qəzetdə işləyirdi və Krsto Dako Amerikada ilk alban məktəblərini açır. 1920-ci illərin əvvəllərində bütün ailə Albaniyaya qayıdır, burada Sevasti Tiranada "Kyrias" adlı qadın institutunun, habelə Kamez şəhərindəki məktəbin (əri və bacısı ilə birlikdə) qurucularından və direktorlarından biri olur. İkinci Dünya müharibəsi illərində antifaşist baxışlarına görə Sevasti və Paraskevi əsir götürülərək Belqrad yaxınlığındakı Banitsa konslagerinə yerləşdirildi, müharibədən sonra isə onlar azad edilərək Tiranaya qayıdırlar. Kristo Dakonun Alban kralı Zoqu ilə əlaqələri səbəbindən o, oğulları və gəlinləri də daxil olmaqla, ailəsi ilə birlikdə repressiyalara məruz qalıb, həbs edilib. Oğlunun ölümündən sonra baş verən verən həyəcanlanmalardan və insultdan sonra Sevasti Qiriazi 30 avqust 1949-cu ildə Tiranada vəfat edir.

Xatirə
------

Qiriazi bacıları "Alban təhsilinin anaları" hesab olunurlar. Alban yaşayış məntəqələrindəki bir çox təhsil müəssisələri, xüsusən də Korca şəhərindəki məktəb onların adlarını daşıyır.

Nyu-Yorkdakı Alban Amerika Qadınlar Təşkilatı Qiriazi bacılarının adını daşıyır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Elsie, Robert. Historical Dictionary of Albania (англ.). — Scarecrow Press Inc. 2010. — P. 377–378. — ISBN 978–0810861886.
2. ↑  "Nënat e kombit, historia e motrave Sevasti dhe Parashqevi Qiriazi" (alban). "Bota Sot" Online. 2012-03-30. 2016-04-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-09.
3. ↑  Shkolla 9-vjeçare "Sevasti Qiriazi" (Korçë) Arxivləşdirilib 2016-04-17 at the Wayback Machine  (alb.)

Mənbə
-----

* SEVASTI QIRIAZI -PIONERE E ÇLIRIMIT KOMBËTAR  (alb.)
* Familja atdhetare Qiriazi dhe mjeshtri i madh i turpit  (alb.)
Paravelosipedçi Ursula Şvaller.
**Paravelosiped** – fiziki məhdudiyyətli şəxslər üçün nəzərdə tutulmuş velosiped idman növü.

Tarixi
------

Paravelosipedin yaranma tarixi 1980-ci illərə təsadüf edir. Elə həmin vaxtdan da idmançılar arasında yayılmağa başlayıb. İlk vaxtlar öndə pilot, arxada isə idmançı oturmaqla para-velosiped ilə görmə məhdudiyyəti olan şəxslər yarışıblar. İllər keçdikcə para-velosiped yarışlarına serebral iflicdən əziyyət çəkən, ayağı və ya əli amputasiya olunan, hətta əlil arabasından istifadə edənlər də qatılmağa başlayıb. 1984-cü ildə bu yarış növü Nyu-Yorkda öz paralimpiya debütünü edib. 12 ildən sonra isə Atlantada trek növü paravelosiped Paralimpiya Oyunlarına daxil edildi.

Azərbaycanda
------------

Azərbaycanda bu idman növünün "Handcycle" növü rəsmi olaraq Azərbaycan Respublikası Milli Paralimpiya Komitəsində 1 noyabr 2018-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. 1 – 15 sentyabr 2019-cu il tarixlərində Hollandiyanın Emmen şəhərində keçirilən dünya çempionatında Azərbaycanı paravelosiped idman növü üzrə Mehman Ramazanzadə təmsil edib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Para-velosiped üzrə yığma komandamız Qəbələdə təlim-məşq toplanışında iştirak edir". 2021-04-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 noyabr 2022.

Xarici keçidlər
---------------

* UCI Paravelosiped
Belarusun regionları
Qərbi Polesye Polşa tərkibində
**Qərbi Polesye** (pol. Polesie Zachodnie, *belar.* Заходняе Палессе, *ukr.* Західне Полісся) — Belarus, Ukrayna və Polşa ərazisinə aid olan etno-tarixi region.

Ərazisi
-------

Regionun qərb hissəsi Polşa (Lyublinskoe Polesye) ərazisinə aiddir. Şimal hissəsi Belarusun Beresteyski-Pinskoe Polesye bölgəsinə, cənub hissəsi isə Ukraynaya (Volınskoe Polesye) aiddir.

Geoloji baxımdan ərazinin düzənlik hissəsi kembriyə qədər dövrdə formalaşmış. Bu ərazidən şimalda daş kömür dövrünün çöküntüləri üstünlük təşkil edir. Mezozoyun və kaynazoyun süxurları azlıq təşkil edir.

Ərazi daha çox bataqlaşmış və bataqlıq-meşəliklərdən ibarətdir. Meşələrində şam ağacları üstünlük təşkil edir. 1990-cı ildə bölgədə Polesye Milli Parkı yaradılmış. Milli Parkda Avropa ərazisi üçün nadir olan bataqlıq tısbağası qorunur.

Tarixi
------

Qərbi Polesye mədəni icması qədim dövrlərdən formalaşmış. Y. Kuxarenko, İ. Rusanova və İ. Biruliya və O. İov kimi arxeoloqlar ərazidə mövcud olan kurqanlara əsasən bu nəticəyə gəlmişlər ki, regionun köklü əhalisi volınlar olmuşdur.. Qərbi Polesye əhalisi ehtimal olunur ki, dulibsko ittifaqına aid idi. Bunu bir çox qadın bəzək əşyalarına əsasən söyləmək mümkündür.

Əhalisi
-------

Regionun köklü əhalisi qərbi polesye dialektində danışır (polesye dili). Əhalinin çox provaslavdır. Ancaq protestanlıqda geniş yayılmışdır. Əhalinin sıxlığı çox deyil. Əsasən Brest, Byla-Podlyaska, Kobrin, Kovel, Pinsk şəhərələrində əhalinin sayı 50 mindən yuxarıdır.

Daxili suları
-------------

Regionun şərq hissəsi Dnepr çayı hövzəsinə aiddir. Qərb hissəsi isə Visla hövzəsinə aiddir. Regionun ən böyük çayları: Pripyat, Qərbi Buq, Stır, Qorın, Yaseldadır. Qərbi Polesye ərazisində unikal Svityaz gölü yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Turystyka Polska". Turystyka Pojezierze Zachodniego Polesia W Polsce. 15 April 2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 April 2015.
2. ↑  "Oficjalny Serwis Internetowy". Poleski Park Narodowy. 22 October 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 April 2015.

Ədəbiyyat
---------

* Якімовіч Ю. А. Драўлянае дойлідства Беларускага Палесся XVII—XIX ст. Мн. 1978.
* Цітоў В. С. Народная спадчына: Матэрыяльная культура ў лакальна-тыпалагічнай разнастайнасці. Мн. 1994.
* Цітоў В. С. Этнаграфічная спадчына. Беларусь: краіна і людзі. 2 выд. Мн. 2001.