recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mirzə Məhəmmədşəfi Visali Şirazi** (1782, Şiraz – 1846) — Qacarlar dövrü İran şairi.

Həyatı
------

Mirzə Məhəmmədşəfi Məhəmmədismayıl oğlu 1783-cü ildə Fars əyalətinin mərkəzi Şirazda doğulmuşdu. Ləqəbi Mirzə Kiçik, künyəsi Əbu Məhəmməd və Əbu Əhməddir. Atası Məhəmməd İsmail, Nadir şahın katibi idi. Atasını kiçik yaşda itirincə ana tərəfindən babası şair Mirzə Əbdürrəhim onu himayəsinə aldı. Ardından dayısının yanına getdi, ondan ərəb və fars dilləri ilə bərabər gözəl yazı yazmağı və oxumağı öyrəndi. İstedadı sayəsində xətt sənətində və şeirdə uğur qazandı. Dayısının, şeir oxumasını əngəlləməsinə rəğmən Visal şeir söyləməyi sürdürdü. İlk dönəm şeirlərində "Məhcur" təxəllüsünü işlətdi; daha sonra şeyxi ona "Visal" təxəllüsünü verdi. Visal musiqi təhsili də aldı. Şirazda öndə gələn şəxslərin sohbət və əyləncə məclislərində gözəl səsiylə öz şeirlərini oxuyaraq şöhrət qazandı. Dövlət adamları yanında şəhərin əyan-əşrəfiyiylə dostluq qurdu. Yaxın yoldaşlarından biri də məşhur şair Qaani Şirazidir. Daha sonra təsəvvüfə yönələrək və sufizmlə ilgili kitablar oxudu. Dönəmin mütəsəvviflərindən Mirzə Əbülqasım Sükutun sohbətlərində iştirak etdi; şeyxinin yaxınları içində yer alıb irşada məmur edildi. Şairliyi və xəttatlığı yanında nəqqaşlıq və təzhib sənətində də istedad sahibiydi və güzəranı çox dəfə yazı yazaraq keçirirdi. Fətəli şah Qacarın Şirazı ziyarəti əsnasında yeddi ayrı xəttlə yazdığı, cild və təzhibini də şəxsən hazırladığıı Quran-ı Kərimi ona təqdim. Şahla görüşməsinin ardından ona ərmağan verildi, ayrıca illik maaş bağlandı.

Şirazda vəfat edən Visalin hamısı da şeir və sənətdə söz sahibi olan altı uşağı qalmışdı. Bunların arasında ən çox tanınanı şair və xəttat Mirzə Məhəmməd Davəridir.

Ədəbiyyat
---------

* Mehdi Bəyani, Əḥval ü As̱ar-ı Xoşnüvisan, Tehran, 1348 hş. III, 755–762.
* Hidayət, Riyażül-ʿarifin, s. 576–596.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  Bu şablona bax  | 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 16270102r · GND: 132197065 · ISNI: 0000000118953350 · LCCN: nr96015529 · SUDOC: 197341640 · VIAF: 170044505, 305335101 · WorldCat VIAF: 170044505, 305335101 |

 |
**Şardone** — üzüm növü.

Qədim zamanlardan mərkəzi və şimal-şərqi Fransa üzümlüklərində becərilir. Krasnodar diyarının Qara dəniz sahillərində, Ukraynada (əsasən Krım vilayəti), Gürcüstanda və Moldovada geniş yayılmışdır. Respublikamızda Ağstafada və üzüm kolleksiyalarında becərilmişdir. Bu sort tez-tez Pineo Şardone adlandırılır.

Morfoloji əlamətlərinə görə Pino qrupuna daxil olan sortların hamısından fərqlənir. Yalnız istifadə istiqamətinə görə oxşarlıqları vardır (şampan şərabçılığında). Kolları orta böyümə gücünə malikdir.

Çiçəkləri öz-özünü tozlayandır. Salxımı xırda və orta, silindrik və yaxud konusvari, az hallarda pəncəli, sıx və seyrəkdir. Gilələri orta irilikdə, az hallarda xırdadır, girdə, yaşılımtıl-ağdır. Qabığı qalın, ləti şirəli və axıcıdır. Dadı adi, çox ahəngdar və təravətlidir.

Şardone orta yetişən tipik şərab sortudur. Krasnodar diyarının Qara dəniz sahillərində basdırılmayan şəraitdə sentyabrın əvvəllərində yetişir. Məhzuldarlığı yüksəkdir, ancaq sabit deyil. Gilələri noxudlarunağa meyillidir. Az təsərrüfat əhəmiyyəti olan klonlar əmələ gəlmişdir. Əsas sort bu klonlardan təmizlərunəlidir.

Sortun turşuluğu sabit qalmaqla yüksək şəkər toplama enerjisi vardır. Yüksək keyfiyyətli şampan şərabları alınır.

İstinadlar
----------
Su çərşənbəsinə həsr edilmiş Azərbaycan poçt markası
**Su çərşənbəsi** — Novruz bayramının ilk çərşənbəsi. Bu çərşənbəni Yalançı çərşənbə, "Əzəl çərşənbə", "Sular Novruzu" da adlandırırlar. Su çərşənbəsində su və su mənbələri təzələnir, arxlar qaydaya salınır, su hövzələrində abadlıq işləri görülür, su ilə bağlı müxtəlif şənliklər keçirirlər. Su çərşənbəsi suya tapınma inamı ilə bağlıdır. Hələ gün doğmamışdan hamı su üstünə gedir, əl-üzünü yuyur, bir-birinin üzərinə su çiləyir, su üstündən atlanır, yaralıların yarasına su çiləyirlər. Xalqın inamına görə Su çərşənbəsi günü "təzə su"dan keçənlər, azarını, bezarını ona verənlər il boyu xəstəlikdən uzaq olarlar.

Etnoqraflar çərşənbələrə dörd ünsürün adının Azərbaycanda müasir dövrdə bir neçə şəxs tərəfindən qoyulmasını, nə Cənubi Azərbaycanın, nə də türk dünyasının digər bölgələrinin istər qədim, istərsə də müasir Novruz ənənələrində Novruz çərşənbələrinin dörd ünsürlə adlandırılması hallarının mövcud olmadığını əsaslandırırlar. Əvəzində isə türk dünyasında od, istilik, Günəş anlamını verən "cəmrə" anlayışı mövcuddur. Fevralın 20-də, yəni kiçik çillənın çıxdığı gün cəmrə havaya baxır, yəni hava isinir. Bundan bir həftə sonra, yəni fevralın 27-də cəmrə suya, martın 6-da isə torpağa baxır və Günəşin vasitəsilə havanın, suyun, torpağın isinməsi baş tutur. Tədqiqatçıların araşdırmalarına görə, qədimdən, Azərbaycanın müxtəlif regionlarında çərşənbələrə fərqli adlar verilib. Ən geniş yayılan ardıcıllıqlardan biri bu cürdür: 1) Yalançı çərşənbə; 2) Xəbərçi çərşənbə; 3) Ölü çərşənbəsi (və ya Qara çərşənbə, həmin gün qəbirlər ziyarət olunur); 4) İlaxır çərşənbə.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Məhərrəm Qasımlı: "Tarixdə od, su, külək, torpaq çərşənbələri olmayıb"". 2023-02-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-02-23.
2. ↑  "Bu gün xəbərçi çərşənbədir?". 2023-02-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-02-23.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-02-26.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2017-03-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-02-18.

| ⛭Azərbaycanda Novruz bayramı |
| --- |
| Xronologiya | 
* Səddə bayramı
* Boz ayın girməsi
* Çərşənbə
	+ Su çərşənbəsi
	+ Od çərşənbəsi
	+ Yel çərşənbəsi
	+ Torpaq çərşənbəsi
* Aləmin yatdığı vaxt

 |
| Personajlar | 
* Kosa və keçəl
* Bahar qızı
* Qarı Nənə
* Təkə

 |
| Süfrə | 
* Səməni
* Şəkərbura
* Qoğal
* Paxlava
* Bayram yumurtası

 |
| Adətlər | 
* Yumurta döyüşdürmə
* Papaqatdı
* Fişəng və səma fənərləri
* Tonqal qalamaq
* Qulaq falı
* "Bahar gözəli" müsabiqəsi

 |
| Poeziya | 
* Novruz bayatıları
* Novruz tapmacaları
* Vəsfi-hal

 |
**Mahir Tapdıq oğlu Abbaszadə** (27 oktyabr 1975, Güləbird, Laçın rayonu) — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı (2015) və (2020); Azərbaycan iqtisadçısı, iqtisadi nəzəriyyə müəllimi, iqtisad elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, Məcburi Köçkünlərin Sosial İnkişaf Fondunun direktoru.

Həyatı
------

Mahir Abbaszadə 27 oktyabr 1975-ci ildə Laçın rayonunun Güləbird kəndində anadan olub. 1997-ci ildə Bakı Dövlət Universitetini iqtisadi nəzəriyyə müəllimi ixtisası üzrə bitirmişdir.

1997-ci ildə Güzdək Tikinti Materialları Kombinatında kadrlar şöbəsinin rəisi, 2001–2003-cü illərdə Azərbaycan Beynəlxalq Bankının Sumqayıt filialında xidmət bölməsi üzrə mütəxəssis, 2003–2004-cü illərdə "Zaminbank" ASC-nin "Gənclik" filialında mühasib, xəzinə müdiri, 2004-cü ildən isə həmin filialın müdiri işləyir.

Ehtiyatda olan zabitidir.

Mahir Abbaszadə 15 noyabr 2018-ci il tarixində Məcburi Köçkünlərin Sosial İnkişaf Fondunun direktoru vəzifəsinə təyin edilib.

İngilis, rus, türk dillərini bilir.

Ailəsi
------

Ailəlidir 3 övladı var.

Əməkdar müəllim Tapdıq Abbasovun oğlu, Azərbaycan şairi Zahir Abbasın isə qardaşıdır.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Mahir Abbaszadə 2005-ci ildə AMEA-nın İqtisadiyyat İnstitutuna dissertant qəbul edilib. 2010-cu ildə elmi şurada müdafiə edib. 2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə iqtisad elmləri üzrə fəlsəfə doktoru adı alıb.

1 elmi kitabın, 7 elmi məqalənin, 3 elmi tezisin müəllifidir.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

Mahir Abbaszadə Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. 1 noyabr 2015-ci ildə 121 saylı Laçın seçki dairəsindən beşinci çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilərdə iştirak etmiş və millət vəkili seçilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Laçınlılar Mahir Abbaszadəni seçdilər [*ölü keçid*]
2. ↑  "Mahir Abbaszadəyə yüksək vəzifə verildi". 2021-10-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-15.
3. 1 2 3 4 5 6 7  "Mahir Abbaszadə" (az.). lacin.info. 14-06-2012. İstifadə tarixi: 2014-11-14.[*ölü keçid*]
4. ↑  "Zaminbank: "Gənclik" Filialı: Müdir: Abbaszadə Mahir Tapdıq oglu" (az.). zaminbank.az. 01.05.2013. 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-10-10.
5. ↑  "Təşviqat kompaniyası uğurla aparılır" (az.). sia.az. 09.10.2015. 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-10-10.
6. ↑  121 saylı Laçın seçki dairəsi – Abbaszadə Mahir Tapdıq oğlu [*ölü keçid*]
**Sosial fenomen** — sosial nüfuz, o cümlədən müasir və tarixi ictimai nüfuzlar nəticəsində baş verən hər hansı davranış, hərəkət və ya hadisələr. Onlar çox vaxt insanların fərdi qovşaqları vasitəsilə fəaliyyət göstərdikcə tədricən artan ölçülər əlavə edən çoxşaxəli proseslərin nəticəsidir. Buna görə də sosial fenomen mahiyyət etibarilə dinamikdir və müəyyən bir zaman və tarixi kontekstdə fəaliyyət göstərir.

Sosial fenomenlər müşahidə edilə bilən, ölçülə bilən məlumatlardır. Psixoloji anlayışlar onları idarə edə bilir, lakin bu anlayışlar birbaşa müşahidə olunmur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bourdieu, Pierre; Chamboredon, Jean-Claude; Passeron, Jean-Claude.* The Craft of Sociology: Epistemological Preliminaries (ingilis). Walter de Gruyter. 1991. ISBN 978-3-11-011940-4.
2. ↑  *Coser, Lewis A.* Masters of sociological thought : ideas in historical and social context (2). Long Grove, Illinois. 2003. 129–132. ISBN 1-57766-307-1. OCLC 53480377.
3. ↑  *Jargowsky, Paul A.* Encyclopedia of social measurement. Kimberly Kempf Leonard (1). Boston: Elsevier/Academic. 2005. ISBN 0-12-443890-3. OCLC 57224490.
**Maksimilyen Lüs** (*fr.* Maximilien Luce; 13 mart 1858[…], Paris – 6 fevral 1941[…] və ya 4 fevral 1941, Paris) — fransız rəssam-neoimpressionist. Rəsm, qrafika, kitab illüstrasiyasında əsərləri ilə tanınır. Anarxizm hərəkatının nümayəndəsi.

Bioqrafiya və yaradıcılığı
--------------------------

Maksimilyen Lüs. 1871-ci ilin may ayında Parisdə küçə
Maksimilyen Lüs Şarl-Dezir Lüs (1823-1888) və Luiza-Jozefina Dunasın (1822-1878) ailəsində anadan olmuşdur. Ailəsi, Parisin iş şəhəri olan Monparnas yaşamımşdılar. Ofortist ixtisası üzrə təhsil almışdır. 1872-ci ildə on dörd yaşlı Lüs, oyma ustası Anri-Teofil Hildebrandın (1824-1897) şagirdi olmuşdur. Daha sonra Açıq Paris Rəssamlar Məktəbinin Académie Suisse və Ejen Fromanın atelyesində təhsil aldı. Rəssam Kamil Pissarronun oğlu Lüsyen Pissarro ilə birlikdə, Lanyi Groupe de Lagny qrupunu qurdu, vəzifəsi Jorj Söranın rəng nəzəriyyəsinin inkişafı və rəng ayırma texnikası olaraq təyin etdi. Lüs Kamil Koronun işini yüksək qiymətləndirdi. Peyzajlardan başqa, 1887-ci ildən bəri portretlər yaradılıb.

Mirası
------

Rəssamın qorunan yaradıcılıq mirası 4200 rəsm əsəri və təxminən 3000 rəsmdir. Orse muzeyi Lüsin "neoimpressionist hərəkatın ən yaxşı nümayəndələrindən biri" kimi qiymətləndirir.  

1900-cü ildə yazılmış "Notre Dame de Paris Kafedralı" əsərinin işi 2011-ci ilin may ayında 4,200,000 ABŞ dolları məbləğində auksionda satılıb  

* Maksimilyen Lüs. Notre Dame de Paris, 1900Maksimilyen Lüs. Notre Dame de Paris, 1900

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  Maximilien Luce (nid.).
3. 1 2  The Fine Art Archive. 2003.
4. ↑  ""Maximilien Luce, Neo-Impressionist. A Retrospective"". 2019-04-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-30.
5. ↑  "Kinsella, Eileen (17 May 2011). "$22 Million Monet Landscape Leads Christie's Imp/Mod Evening Sale"". 14 April 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 May 2019.

Ədəbiyyat
---------

* Bouin-Luce J. Bazetoux D. *Maximilien Luce: catalogue raisonné de l'œuvre peint*. Vol.1-2. Paris: Editions JBL, 1986

Xarici keçidlər
---------------

* Orse muzeyində əsərləri Arxivləşdirilib 2021-05-18 at the Wayback Machine
**Bursa qalası** — Bursa şəhərində yerləşən tarixi qala. Qalanın Bizans imperiyası dövründə müdafiə məqsədilə tikildiyi güman edilir.

Eramızdan əvvəl VII əsrdə Bursada məskunlaşan və 327-ci ildə müstəqil bir dövlətə çevrilən bitnilələr tərəfindən inşa edilmişdir.

Türkiyədə ən qədim qalalarından olan Bursa qalası Roma, Bizans və Osmanlı İmperatorluğuna evi idi. Bursa qalasının 5 qapısı var: Yer qapı, Zindan qapı, Hasar qapı, Pinarbasi qapı və Kaplica qapı. Bursa qalasının içərisində Roma sütunları, sarkofaq parçaları, yazılar, məzar daşları və heykəl qalıqları var.

Qalanın inşasında müxtəlif daşlarından istifadə edilmişdir və çox hündür bir qaladır. Pınarbaşı qapısı ilə Zindan qapısı arasındakı ön divarlar evlər arasında itib- batmışdır. Onların arasında Hisar qapı 1855-ci il zəlzələsində məhv olmuşdur.

Orxan Qazi tərəfindən 1326-cı ildə fəth edilən Bursa altı yüz il mövcud olmuş Osmanlı imperiyanın təməlinin qoyulduğu şəhərdir.
**Abdurihim Teleşov Ötkür** (13 iyun 1923, Qumul, Sincan[d] – 5 oktyabr 1995) — Uyğur şairi.

Həyatı
------

Abdurihim Teleşov Ötkür 13 iyun 1923-cü ildə anadan olmuşdu. 1942-ci ildə Sincan Universitetindən məzun olduqdan sonra, 1949-cu ilə qədər "Altay" qəzetində redaktor kimi çalışmışdı. O, iki dəfə (1951–1958, 1966–1976) tutulmuşdu..

Abdurihim Teleşov Ötkür 1980-ci ildən Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonunun Fəlsəfə və Sosial elmlər Akademiyasının Ədəbi tədqiqatlar institutunun əməkdaşı olmuşdu. 1988-ci ildə "Kutadgu Bilig" cəmiyyətinin Rəyasət heyətinin sədr müavini təyin olunmuşdu.

Abdurihim Teleşov Ötkür 1995-ci ilin oktyabrın 5-də Urumçidə dünyasını dəyişmişdir.

Əsərləri
--------

Abdurihim Teleşov Ötkürün 1940-cı illərdə yazmış olduğu "Muzulqan şəhər" (Donan şəhər), "Bahar çillaymən" (Baharı çağırıram), "Cənubka xət" (Güneyə məktub), "Tan zibasi yokmidur" (Dan gözəli yoxmudur) adlı şeirləri, "Yeni Çunqo Gülistanina" (Yeni Çin Gülistanına), "Keşker geçəsi" (Kaşqar gecəsi) dastanlarını, "Tamçə kandin miliyonlaran çeçəklər" (Damla qandan milyonlarca çiçək), "Çin moden" dramlarını, "Dənizdin sada" (Dənizdən səda), "Baş egim" (Baş geyim) kimi hekayələri vardır.

1946-cı ildə "Yürək munliri" (Ürək fəryadları), 1948-ci ildə "Tarim boyliri" (Tarım boyları) şeirlər kitabları çap olunub. 1950–1970-ci illərə qədər "Vicdan boyliri" (Vicdan boyları), "Səcdiqahımqa" (Səcdəgahıma), "Tova dep tuttum yaka" (Tövbə deyərək yaxa cırmaq), "Küz keçisi" (Payız gecəsi), "Nəvai gəzəligə muxəmməs" (Nəvainin qəzəlinə muxəmməs), "Ak emes saçimdiki" (Ağ deyil saçımdaki), "İz", 1970-ci ildən sonra isə "Yaxşi", "Sərlevhisiz şeirlar", "Ömür hekkidə muxəmməs" (Ömür haqqında muxəmməs), "Keşker güzəligə" (Kaşqar gözəlinə), "Mən ağ bayraq emes" (Mən ağ bayraq deyiləm) kimi lirik şeirlər yazıb.

"Uluq ana hekkidə çöçək", (Ulu ana haqqında çiçək), "Gül və azqan" (Gül və yabanı gül), "Şeir və şair", "Kaştişiqa mədhiyə" (Süs daşına mədhiyə) kimi əsərləri, "İz" və "Oyqanqan zəmin" adlı romanları yazmışdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "October 5". 2009-01-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-11-13.
2. ↑  Əli Şamilov, Uyğur, Qaqauz, Quzey Qafqaz Türklərinin folkloru və ədəbiyyatı,"Nurlan" nəşriyyatı, Bakı, 2011, səh. 412. s.63–67.

Xarici keçidlər
---------------

* Iz (Poem) Arxivləşdirilib 2006-01-18 at the Wayback Machine Uyghur & English Translation of Otkur Poem
* A Selection of Poems (Uyğurlar)
* Doğu türkistan uygur edebiyatçilari Arxivləşdirilib 2010-01-25 at the Wayback Machine
* Abdurihim Teleşov Ötkürün şeirləri
**Subsidiya** (*lat.* subsidium — kömək, dəstək) - dövlət büdcəsindən yerli büdcələrə və hüquqi şəxslərə qarşılıqsız verilən maliyyə vəsaiti.

Subsidiyalar dövlət büdcəsindən müəyyən iqtisadi və sosial hədəflərə çatmaq məqsədiylə verilir. Hökumətin istehsalçıları qorumaq və onları təşviq etmək məqsədiylə pul və ya maliyyə dəyərinə sahib şeylərlə qarşılıqsız olaraq etdiyi köməkdir. Yardımı alan adətən xüsusi seqment müəssisələridir. Dövlətin şəxs və ya təşkilatlara pul, mal və ya xidmət şəklində etdiyi qarşılıqsız köməkləri ifadə edir.

Dövlət, müxtəlif sosial və iqtisadi məqsədləri reallaşdırmaq üzrə subsidiya verə bilər. Məsələn geniş xalq kütlələrinin istehlak etdiyi bir malın qiymətini aşağı salaraq, aradakı fərqi büdcə gəlirlərindən qarşılaya bilər. Burada məqsəd istehlakçının qorunmasıdır.

Dövlət ixracatçıya ölkəyə qazandırdığı valyuta başına bəlli bir subsidiya ödəyə bilər.

Subsidiya, bilavasitə və ya dolayı yollarla edilə bilər. Məsələn vahid istehsal başına pul olaraq verilən subsidiyalar birinci qrupa aiddir. Dolayı subsidiyalar isə vergi və pul-kredit siyasəti vəsaitləri hesabına həyata keçirilir.

Bundan əlavə, birbaşa subsidiyalar fundamental elmi araşdırma və təcrübə işlərini maliyyələşdirmək (qrant), istehsalata yeni texnikanın cəlb edilməsi və kadr hazırlığı üçün istifadə olunur.

Dövlət və yaxud yerli büdcə hesabına istehlakçılara edilən ödənişlər, həmçinin hüquqi və fiziki şəxslər üçün xüsusi fondların ödənişləridir.

istehsаl və idхаlа subsidiyаlаr müəssisələrin cаri istehsаl fəаliyyəti ilə əlаqədаr оlаrаq dövlət tərəfindən verilən və qаytаrılmаyаn cаri ödəmələrdir.

### Subsidiyaların xüsusiyyətləri:

Vəsaitlərin əvəzsiz verilməsi (vəsaitlərin qaytarılması da mümkündür)
məqsədli verilməsi
yenidən maliyyələşdirilmə məqsədli (kapital maliyyələşdirilməsi şərti ilə)

bundan əlavə, birbaşa subsidiyalar fundamental elmi araşdırma və təcrübə işlərini maliyyələşdirmək (qrant), istehsalata yeni texnikanın cəlb edilməsi və kadr hazırlığı üçün istifadə olunur.

Subsidiyalar bir tərəfdən perspektivli sahələrin inkişafını genişləndirə, digər tərəfdən isə faydasız, lakin strateji vacib müəssisələri dəstəkləyə bilər. kənd təsərrüfatı ilə bağlı istehsalat kompensasiya ödənişləri ilə dotasiya edilir.

Dolayı subsidiyalar ilə vergi və pul-kredit siyasəti vəsaitləri hesabına həyata keçirilir. Dövlət şirkətin gəlirindən güzəştli vergi tutur, birbaşa vergilərin qaytarılmasını və gömrük rüsumlarını, dövlət zəmanəti və depozitlərin sığortalanmasını, ixrac kreditlərini təcrübədən keçirir və özəl birləşmələri güzəştli kreditlər ilə təmin edir.
Yorkşir əyalətində yerləşən dayanacaq
**Avtobus dayanacağı** — sərnişinlərin minib-düşməsi üçün avtobusların dayandığı yer. Avtobus dayanacaqlarının tikintisi istifadə səviyyəsini əks etdirir, sıx yerlərdə qapalı dayanacaqlar, oturacaqlar və bəzən elektron sərnişin məlumat sistemləri ola bilər. Daha az məşğul dayanacaqlarda sadə dirək və bayraqdan istifadə edilə bilər. Avtobus dayanacaqları bəzi yerlərdə rahatlığı artırmaq üçün yaxınlıqdakı dayanacaqlardan marşrutlar və digər ictimai nəqliyyat növləri arasında keçid etməyə imkan verən nəqliyyat qovşaqlarına birləşdirilir.

Tarixi
------

XVII əsrdən XIX əsrə qədər atlı səhnə məşqçiləri bir çox Avropa şəhərləri arasında müntəzəm xidmətlər həyata keçirirdilər, atların dəyişdirilə biləcəyi və sərnişinlərin minə və ya enə biləcəyi xüsusi mehmanxanalardan başlayaraq dayanaraq, əslində avtobus dayanacağının ən erkən formasını təşkil etməyə başlamışdılar. Londondan Yorka gedən marşrutun ilk dayanacağı olan Angel Inn, belə bir mehmanxananın nümunəsi idi.

Con Qrinvud 1824-cü ildə Mançesterdə ilk avtobus xəttini açdı, sabit bir marşrutda gedərək sərnişinlərə sifariş olmadan yol boyu istəyə görə minməyə icazə verdi. İctimai evlər, dəmiryol stansiyaları və yol qovşaqları kimi görməli yerlər adi dayanacaqlara çevrildi.

Atlı avtobuslar 1828-ci ildə Parisdə fəaliyyətə başladı. Corc Şillibir 1829-cu ildə Omnibus xidmətinə başladı. O, Paddinqton və İngiltərə Bankı dayanacaqları arasında təyin olunmuş marşrut və cədvəl üzrə hərəkət edirdi. XIX əsrin ortalarında Londonda avtobus marşrutları üçün marşrutun yolu və əsas dayanacaqlar olan xəritələr də daxil olmaqla bələdçilər mövcud idi.

2001-ci ildə Nəqliyyat Departamenti tərəfindən işlənib hazırlanmış Böyük Britaniya Milli İctimai Nəqliyyata Çıxış Qovşağı məlumat bazasında dayanacaqlar işarələnmiş və ya xüsusi və istifadə kimi təsnif edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Reynolds, James.* Reynolds's Cab Fares and Omnibus Guide, ... with maps. London, England: James REYNOLDS, Bookseller. 1853. 2020-11-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-04.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | BNF: 12490795f · LCCN: sh88005031 · NKC: ph1017369 |
"**RomArchive**" — romani mədəniyyətinin rəqəmsal deposu. 2015-ci ildə təsis edilmişdir. On dörd kurator ingilis, alman və qaraçı dillərində mövcud olan 5,000 obyekt təşkil etmişdir. Arxiv Avropa İttifaqının Mədəni İrs Mükafatını və "Grimme-Preis" mükafatını qazanmışdır.

Layihə
------

"RomArchive" 2015-ci ildə qaraçı mədəniyyətinin rəqəmsal deposu kimi təsis edilmişdir. Almaniya Federal Mədəniyyət Fondu bura 3,75 milyon avro ayıraraq layihənin ən böyük ilkin sponsoru olmuşdur. Təsisçilər İzabel Raabe və Fransiska Zauerbrey idi. Layihə rəqs, film, ədəbiyyat və flamenko kimi sahələri əhatə edir. Kinorejissor Katalin Barson romani mədəniyyətini orijinal şəkildə təqdim edən 35 filmdən ibarət bir seleksiya seçmiş, onlardan biri Loven Mohtadinin "*Taykon*" filmi olmuşdur. Vizual incəsənət kolleksiyasının kuratoru Timeya Yunqhaus, fotoqrafiya isə Andre Raatç tərəfindən həyata keçirilmişdir. Ümumilikdə on dörd kurator var.

Arxiv 5,000 obyektdən ibarətdir, ingilis, alman və romani dillərində mövcuddur. Almaniya Sinti və Roma Sənədləşdirmə və Mədəniyyət Mərkəzi 2019-cu ildə Beynəlxalq Qaraçılar Günündə "RomArchive" layihəsinin sponsorluğunu öz üzərinə götürmüşdür. Həmin il arxiv Avropa İttifaqının Mədəni İrs Mükafatına layiq görülmüşdür. 2020-ci ildə o, həmçinin "Grimme-Preis" qazanmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  *Albert, Gwendolyn.* "RomArchive showcases the cultural contributions of Romani people". Romea (çex). 27 July 2015. 5 April 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 April 2023.
3. ↑  "Kunstgeschichte - Archiv für Roma-Kultur geht online" (alman). 25 January 2019. 5 April 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 April 2023.
4. 1 2  *Schließ, Gero.* "New digital archive of the Roma launched". DW (ingilis). 24 January 2019. 5 April 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 April 2023.
5. ↑  "Frequently Asked Questions". RomArchive. 25 March 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 April 2023.
6. ↑  "Sinti und Roma - Detailansicht". Archive.org. 16 April 2019. Archived from the original on 16 April 2019. İstifadə tarixi: 5 April 2023.
7. ↑  "Europe's top heritage award winners celebrated in Paris". Europa Nostra. 29 October 2019. 4 November 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 April 2023.
8. ↑  "RomArchive". Grimme-online (alman). 5 April 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 April 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* Website
**Avropa Roma Hüquqları Mərkəzi** (ARHM; *ing.* European Roma Rights Centre) — romanilərin rəhbərlik etdiyi beynəlxalq ictimai maraq hüquq təşkilatı. ARHM-nin yanaşması xüsusilə strateji məhkəmə çəkişmələri, beynəlxalq vəkillik, tədqiqat və siyasətin inkişafı, insan hüquqlarına yönəlmiş xəbər istehsalı və romani aktivistlərin təlimini əhatə edir.

ARHM İnsan Hüquqları üzrə Beynəlxalq Helsinki Federasiyasının üzvüdür və Avropa Şurası, həmçinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi və Sosial Şurası ilə məşvərətçi statusa malikdir. Təşkilat 1996-cı ildə Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə təsis edilmiş və mərkəzi hal-hazırda Belçikanın Brüssel şəhərində yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Member committees Arxivləşdirilib sentyabr 26, 2008, at the Wayback Machine//Archived IHFHR site
2. ↑  "NGO Website". 2011-05-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-05-03.

Xarici keçidlər
---------------

* European Roma Rights Centre site
* Council of Europe, Roma Youth Action Plan
* Amnesty International, Roma Rights
* OHCHR Advancing Roma inclusion

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · X |
| Foto, video və audio | Instagram · YouTube |
| Normativ yoxlama | GND: 10049709-3 · LCCN: no96065577 · NKC: kn20091109008 · VIAF: 139858840 · WorldCat VIAF: 139858840 |
**Adıgözəl bəy Təklə** (1785, Ağcabədi – 16 (28) iyul 1837, Ağcabədi) — Qarabağ bəylərindən, mahal naibi, rus ordusunun praporşiki.

Həyatı
------

Adıgözəl bəy Dərvişqulu bəy oğlu Dəmirçihəsənli mahalının Təklə-Qaradolaq obasında dünyaya gəlmişdi. Molla yanında oxumuşdu. Obalarının yüzbaşısı olmuşdu. Mеhdiqulu xan Cavanşirə xidmət etmişdi. Xan İrana qaçandan sonra ruslara işləmişdi. Qardaşı Imamqulu bəylə bərabər Dəmirçihəsənli mahalını idarə etmişdilər. Praporşik hərbi rütbəsi almışdı. Qarabağda Təklənski soyadı ilə tanınırdı. Törəmələri Adıgözəlov soyadını daşıyırlar.
Adıgözəl bəy böyük mülkədar idi. Şuşa şəhərində imarətə, rəiyyətlərə, Qaradolaq, Şahsеvən adlı obalara, Kürətan torpağında mülklərə yiyələnmişdi.

Ailəsi
------

Adıgözəl bəyin Hümbətəli bəy, Atakişi bəy, İbiş bəy, Sadıq bəy, Məmməd bəy adlı oğulları vardı.

* Zülfü Adıgözəlovun ulu babasıdır.
* Vasif Adıgözəlovun ulu babasıdır.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Adıgözəlovlar: Qaradolaq bəyləri, "Soy" elmi-kütləvi dərgi, 2010, № 7, səh.3–22.

Həmçinin bax
------------

* Qarabağ xanlığı
* Adıgözəlovlar

İstinadlar
----------
**Finlandiyada islam** — 1999-cu ilin rəsmi məlumatına görə, Finlandiyada 20 min müsəlman yaşayır. 2020-ci ilin birinci yarısında Finlandiyada müsəlmanların sayı təxminən 80 min nəfər təşkil edib. 2050-ci ilə qədər islam dininə inananların sayının 190 minə çatacağı və ölkə əhalisinin 3,4%-ni təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır. Ölkənin yerli müsəlmanları Baltikyanı tatarlardır.

Tarix
-----

19-cu əsrdə Finlandiyada İslam dini yalnız tarixi milli azlıqlara mənsub olan Fin tatarları tərəfindən təmsil olunurdu. Fin tatarları ölkəyə Rusiya imperiyasında qurulmuş hərbi xidmət müddətini başa vurmuş tacir və əsgərlər kimi gəlmişdilər. Daha sonra onların ailə üzvləri də onlara qoşulub. 20-ci əsrin sonundan bəri Finlandiyadakı müsəlmanların sayı kəskin şəkildə artmışdır. Finlandiya İslam Birliyi 1925-ci ildə yaradılıb. 1960-cı ildə Helsinkidə məscid, kitabxana, sinif otaqları və inzibati idarələrin yerləşdiyi tatar müsəlman icmasının binasının tikintisi başa çatdırılmışdır.

Etnik tərkibi
-------------

Etnik qrupa görə müsəlmanlar aşağıdakı millətlərdən ibarətdir:

* Somalilər (6.267)
* Ərəb, İraq (2,599)
* Türk dili (2560)
* İran (1,658)
* Tatar türkləri (1357)
* Alban (784)
* Tay dili (16)
* Digər (522)

Qalereya
--------

* 6 İslamic, 15 ingilis və 76 alman sikkəsi, ən son sikkə tarixləri 1006-1029 - Finlandiya Milli Muzeyi6 İslamic, 15 ingilis və 76 alman sikkəsi, ən son sikkə tarixləri 1006-1029 - Finlandiya Milli Muzeyi
* Helsinkidə Fin-İslam Konqreqasiyasının əsas binasıHelsinkidə Fin-İslam Konqreqasiyasının əsas binası

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Финляндия: мусульмане включены в жизнь страны". 2011-02-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-12-24.
2. ↑  "Muslim Population Growth in Europe". pewforum.org. 2017-12-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-13.
3. ↑  "Terrorhotbedömning". Skyddspolisens årsbok (isveç). 2022-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-04.
4. ↑  "Den radikala islamistiska terrorismen efter kalifatet". Skyddspolisens årsbok (isveç). 2021-04-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-04.

Xarici linklər
--------------

* İslam haqqında hesabat: Fin islamı yavaş-yavaş yaranır (Fin dilində).
* Fin islam icması (Fin dilində).
* Finlandiyadakı bəzi məscidlər (xəritə)
**Lupin** — Corc Kay və Fransua Uzan tərəfindən yaradılmış və 8 yanvar 2021-ci ildə Netflix-də yayımlanan Fransız sirli və triller veb seriyasıdır. Serial Maurice Leblanc tərəfindən yaradılmış personaj *Arsen Lupinin* sərgüzəştlərindən ilhamlanıb.

Serialda Omar Sy 1900-cü illərin əvvəllərində Maurice Leblanc tərəfindən yaradılan usta oğru Arsen Lupinin sərgüzəştlərindən ilhamlanan Assane Diop rolunda Omar Sy oynayır. Beş epizoddan ibarət birinci hissə əsas personajın ilhamına istinad edərək Dans l'ombre d'Arsène (Arsenin kölgəsində) altyazılıdır. Serial ilk ayda 70 milyon ailə tərəfindən izlənildi və o zaman Netflix-də ingiliscə olmayan seriallar arasında ən çox izlənilən serial oldu.

İcmal
-----

Hekayə övladı üçün daha yaxşı bir həyat axtarmaq üçün Fransaya gələn Seneqaldan olan bir mühacirin yeganə oğlu olan peşəkar oğru Assane Diopdan bəhs edir. Assane'nin atası, işəgötürən, varlı və güclü Hubert Pellegrini tərəfindən bahalı brilyant boyunbağı oğurluğuna görə həbs edilir və utancından özünü həbsxana kamerasında asaraq, yeniyetmə Assane'i yetim qoyur. İyirmi beş il sonra atasının ad günündə ona hədiyyə etdiyi centlmen oğru Arsen Lupin haqqında kitabdan ilhamlanaraq, Assane Pelleqrini ailəsindən qisas almağa, Hubertin oğurluq, hiylə və maskalanma ustalığından istifadə edərək Pelleqrini ailəsindən qisas almağa başlayır. cinayətlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "France's most wanted gentleman is back. Lupin Part 2 premieres June 11". 2021-05-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-30.
2. ↑  "The trailer for Netflix's Lupin introduces a new gentleman thief". 2020-10-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-30.
3. ↑  "Netflix's 'Lupin' Becomes First French Series to Debut on Streame's U.S. Top Ten List". 2022-01-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-30.
4. ↑  "Netflix Releases Premiere Date and Trailer for 'Lupin' Starring Omar Sy (TV News Roundup)". 2020-12-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-30.
**"Xalq Cəbhəsi" qəzeti** — Gündəlik ictimai-siyasi qəzet.

Tarixi
------

İlk nömrəsi 20 noyabr 2001-ci ildə çap olunmuşdur. Qəzetin ilk baş redaktoru Vüsalə Mahirqızı olmuşdur. Qəzetə müxtəlif illərdə Bəhmən Faziloğlu və Cavanşir Həsənli rəhbərlik edib. 2006-ci ildən etibarən "Xalq Cəbhəsi" qəzetinə Elçin Mirzəbəyli rəhbərlik edir.

"Xalq Cəbhəsi" qəzeti həftənin bazar və bazar ertəsi istisna olmaqla, həftənin 5 günü yayımlanır.

Qəzetin informasiya siyasətində Türk Dünyası və Güney Azərbaycan haqqında olan xəbərlər aparıcı yer tutur.

Qəzet Ədalət, Hüquq, Demokratiya Partiyası ideoloji, siyasi xəttini dəstəkləyir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Sadıqov, Pərviz.* ""Mətbuatımızda Bütöv Azərbaycan mövzusunun işıqlandırılma miqyası və səviyyəsi qənaətbəxş deyil"". 525.az. 2023-12-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-12-20.

Xarici keçidlər
---------------

* xalqcebhesi.az — Xalq Cəbhəsinin rəsmi saytı
* Rəsmi facebook səhifəsi


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qəzet ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**"Dəmir xaç" ordeninin Cəngavər dəmir xaçı** (Almanca: *Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes*) **Cəngavər dəmir xaçı** və ya daha çox tanınan adı ilə **Cəngavər Xaçı** (Almanca: *Ritterkreuz*), digər variantları ilə Nasist Almaniyasının İkinci Dünya Müharibəsi zamanı hərbçilərə və hərbiləşdirilmiş heyətə vermiş olduğu ən yüksək mükafat olmuşdur.

Cəngavər Xaçı — döyüşdə əsgərlərinə müvəffəqiyyətlə rəhbərlik edən yüksək rütbəli komandirdən tutmuş, hərbi sahədə göstərdiyi şücaətə görə aşağı rütbəli əsgərə qədər müxtəlif səbəblərə görə və bütün rütbələrə mənsub olan insanlara verilmişdir. Mükafat *Waffen-SS*, *Reichsarbeitsdienst* (RAD, Reyx İnsangücü Xidməti) və *Volkssturm* (Vətən Mühafizəçiləri) üzvlərinə, həmçinin də *Wehrmacht* komandanlığı altında olan üç böyük hərbi qüvvənin üzvlərinə (Quru qoşunları: *Heer*, Hərbi dəniz qüvvələri: *Kriegsmarine* və Hərbi hava qüvvələri: *Luftwaffe*), eləcə də digər Ox qüvvələri dövlətlərinin hərbçilərinə verilmişdir.

Mükafat ilk dəfə olaraq 1 sentyabr 1939-cu ildə Almaniyanın Polşa kampaniyasını başlaması ilə təsis edilmişdir. Mükafatın yaradılma səbəbi Almaniya İmperiyasında mövcud olmuş olan köhnə ləyaqət və cəsarət mükafatlarını yeniləri ilə əvəz etmək olmuşdur. 1940-cı ildə mükafatın daha yüksək səviyyəsi olan**, palıd yarpağı əlavə edilmiş Cəngavər Xaçı** yaradılmışdır. 1941-ci ildə mükafatın daha iki yüksək səviyyəsi yaradılmışdır: **palıd yarpaqları və qılınclar əlavə edilmiş Cəngavər Xaçı** və **palıd yarpaqları, qılınclar və brilyantlar əlavə edilmiş Cəngavər Xaçı.** 1944-cü ilin axırlarında isə *Stuka* komandiri olmuş olan *Oberst* Hans-Ulrix Rudelin böyük hərbi müvəffəqiyyətlərinə görə verilmiş mükafatın ən ali dərəcəsi olan **Qızıl Palıd Yarpağı, Qılınc və Almaz əlavə edilmiş Cəngavər Xaçı** yaradılmışdır. Müharibə illəri ərzində təxminən 7000-dən çox insan Cəngavər Xaçı mükafatı ilə təltif edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Berger, 2011
**London kitabxanası** — Londonda 1841-ci ildə yaradılmış müstəqil kredit kitabxanasıdır. O, Britaniya Muzeyi Kitabxanasındakı bəzi siyasətlərdən narazı olan Tomas Karlaylın təşəbbüsü ilə yaradılıb. O, 1845-ci ildən evi olan Vestminster şəhərinin St James bölgəsində, 14 St James meydanında yerləşir. Üzvlük illik abunə ödənilməklə hamı üçün açıqdır və həyat və korporativ üzvlüklər də mövcuddur. 2021-ci ilin dekabr ayına olan məlumata görə, Kitabxananın 7000-dən çox üzvü var

Kitabxananın uzun müddət fəaliyyət göstərən prezidenti T. S. Eliot 1952-ci ilin iyulunda üzvlərə müraciətində "nə cür sosial dəyişikliklər baş versə də, London Kitabxanasının sökülməsi sivilizasiya üçün bir fəlakət olacaq" demişdi.

Qəyyumlar və idarəetmə
----------------------

London Kitabxanası özünü təmin edən, müstəqil bir qurumdur. Təhsilin yeganə məqsədi , savadın və biliyin inkişafı üçün qeydiyyatdan keçmiş xeyriyyə təşkilatıdır.13 iyun 1933-cü ildə Kral Xartiyası ilə birləşdirilmiş, 21 oktyabr 1988-ci ildə isə Kral Xartiyasına əlavə verilmişdir. 6 iyul 2004-cü ildə Kraliça Kitabxanaya həm 1933, həm də 1968-ci il nizamnamələri ləğv edilmiş yeni Kral Xartiyası təqdim etmişdir.. Onun öz nizamnaməsi və qaydaları hazırlamaq və ya dəyişdirmək səlahiyyəti var. Onun kral himayədarı, seçilmiş prezidenti və vitse-prezidentləri var və Sədr və Xəzinədar da daxil olmaqla maksimum 15 qəyyumdan ibarət seçilmiş şura tərəfindən idarə olunur.

Tarixi
------

Kitabxananın yaradılmasında əsas təşəbbüskar Tomas Karlayl idi. 

1896–98-ci il binasındakı kitab dəsti.
19-cu əsr London Kitabxanası kitab etiketi

İstinadlar
----------

1. ↑  Global Research Identifier Database (ing.). 2015.
2. ↑  .
3. ↑  "Libraries Arxivləşdirilib 2009-05-08 at the Wayback Machine." *City of Westminster*. Retrieved on 21 January 2009.
4. ↑  "London Library: 2014-2015 Annual Report and Financial Statements" (PDF). 2022-10-04 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2024-03-05.
5. ↑  "Royal Charter and Byelaws" (PDF). The London Library. July 2004. March 21, 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: July 10, 2022.
imperator Qodayqo
**Kemmu bərpası 1336-1338** *(yapon建武新政, けんむのしんせい, Kemmu-no tüko)* — Yaponiyada şoqunat yaranandan sonra, imperatorlar real hakimiyətdən uzaqlaşdırılmışdılar. Lakin öz taleyi ilə barışmaq istəməyən imperatorlar və şoqunlar arasında ədavət və nifaq ara vermirdi. İmperatorlar heç də ancaq dövlət dininin başçısı rolu ilə barışmaq istəmirdilər. 
Şoqunata qarşı ilk çıxış edənlərdən biri imperator Qodayqo idi. O zaman gerçək hakimiyət, nümayəndələri Kamakura şoqunatı dövründə vacib sikken(reqent) vəzifəsini və titulunu özlərində saxlayan, Xodzö evinin əlində idi. Xodzö klanı Kamakura şoqunatı dövrü belə yüksək vəziyyətə ona görə nail olmuşdu ki, qoşun yığaraq və Yeritomonun tərəfində savaşaraq Minamotonun hakimiyət uğrunda mübarizəsinə fəal dəstək verirdilər.

Qodayqonun tərəfində ilk növbədə buddist ruhaniləri çıxış edirdilər. Onlar nüfuzlu qüvvə idi. Lakin ancaq onlar deyildi. İmperatoru, Xodzö evinin diktaturasına qarşı çıxış edən bəzi iri feodal klanlar da dəstəkləyirdi. Xödzö klanına qarşı Nitta Yesisadanın başçılığı altında iri klanlar birləşdilər və Kamakuranı zəbt edərək Xodzö nəslindən olan regent-şoqunu devirdilər. Kamakura şoqunatının yenilməsi, qısa müddətə monarxiyanın əvvəlki hüquqlarında bərpa olunmasına gətirdi. 
Bu hadisələr Kemmu ilində(1336-1338) baş verdiyinə görə **Kemmu bərpası** adını aldı.

Ancaq bərpa olunmuş imperator hakimiyəti çox sürmədi. Hakimiyyətə iddiaları olan Asikaqa sülaləsi, onların sələfləri kimi, imperator hakimiyətinin möhkəmlənməsini istəmirdi. Həlledici məqamda öz süzereni Xodzöyə xəyanət etmiş və, bu nəslin məhvini tezləşdirərək, onun düşmənlərinin tərəfinə keçmiş iri maqanat Asikaqa Takauci, indi də onlara xəyanət yolunu tutdu. Elə ki o qüvvə topladı və özünü arxayın hissə etdi, dərhal öz himayədarı imperator Qodayqoya qarşı çıxdı.

Ədəbiyyat
---------

* -А.А Искендеров. Тоётоми Хидэёси. Москва 1984 səh. 16-17
**Vikianbar** və yaxud **Vikixəzinə** (*ing.* Wikimedia Commons və ya sadə şəkildə *Commons*) — Vikipediyanın ümumi mediafayl anbarı.

Ümumi anlayış
-------------

Vikianbar — şəkil, səs, videoçarx və s. multimedia faylların saxlandığı virtual qlobal layihədir. Anbar qlobal olduğundan onun dil prinsipinə əsasən bölünməsi vacib deyildir.

Vikianbarda materialları azad surətdə yaymaq, dəyişmək və istənilən məqsəd üçün (o cümlədən, kommersiya) istifadə etmək olar. Burada saxlanılan faylların ümumi sayı 2013-cü ilin iyuluna olan məlumata görə, 23 milyon ədəd, redaktələrin sayı 100 milyondan çoxdur.

Vikipediya istifadəçilərinə malik olduqları mediafaylları Vikianbara yükləmək məsləhət bilinir. Bu halda, dil bölümündən asılı olmayaraq, bütün istifadəçilər həmin faylları azad istifadə edə bilərlər.

### Lisenziyalaşdırma

Vikianbara yüklənən bütün fayllar hüquqi cəhətcə azad istifadəyə tam sərbəst olmalıdırlar.
Faylların istifadəsində hər hansı məhdudiyyət qoyula bilməz.

  

### "İlin təsviri"

Vikianbarda 2006-cı ildən "İlin təsviri" yarışı keçirir. Yarışda il ərzində "seçilmiş" olan bütün təsvirlər iştirak edirlər. Proses iki mərhələdə keçirilir və bütün istifadəçilər iştirak edirlər.

### Vikiəməkdaşlıq

Vikianbar mediafayl toplanması istiqamətində müzeylər, arxivlər və şəxsi kolleksiyaçılaral əməkdaşlıq edir. Verilən materiallar azad istifadəyə verilir və sistemləşdirilir. Bu işdə daha çox alman təşkilatları yardım göstərirlər.

Əməkdaşlığın diqqəti çəkən nümunələri:

* 2005-ci iln apreli — Directmedia alman saytı Vikianbara 10 min şəkil təqdim etdi;
* 2006-cı iln sentyabrı — İsveçrənin nəhəng Picswiss saytından sərbəst şəkillərin Vikianbara yüklənməsi başlandı;
* 2007-ci ilin yazı — Pearson Scott Foresman Vikimedia Fonduna 16 qutu təsvir göndərdi;
* 2008-ci iln dekabrı — Alman federal arxivi 80 min təsvir təqdim etdi;
* 2009-cu iln martı— Deutsche Fotothek təsviri sənət kitabxanası Vikianbara 250 min nümunə təqdim etdi;
* 2009-cu ilin oktyabrı — Tropenmuseum İndoneziya mövzusunda 35 min təsvir təqdim etdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Alexa Internet (ing.). 1996.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Vikianbar ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Wikimedia Commons saytının ana səhifəsi

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Vkontakte.ru · Facebook · Linkedin · Twitter · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
| Tematik saytlar | IMDb |
| Normativ yoxlama | GND: 1192150198 · NUKAT: n2017147475 · VIAF: 3860156565694023500008, 215150747071016302186 · WorldCat VIAF: 3860156565694023500008, 215150747071016302186 |

| ⛭Vikimedia Fondu |
| --- |
| **Layihələr** | Vikipediya, Vikilüğət, Vikikitab, Vikixəbər, Vikiversitet, Vikianbar, Vikisitat, Vikimənbə, Vikinövlər, Vikiverilənlər, Vikisəyahət, MetaViki |  |
| **Müəlliflər** | Cimmi Vels, Larri Senger |
ı

**Torpaqların ekologiyası**- kənd təsərrüfatı ekologiyasının bölməsi; torpaqdan istifadə şəraitini təyin edən təbii faktorları öyrənir. Torpaqların ekologiyası təbiətin mühafizəsi fəaliyyəti ilə sıx bağlıdır. Bu termini L. Q. Ramenski (1938) təklif etmişdir.

Torpaqların ekoloji mübitlik modeliredaktə
------------------------------------------

Torpaqların ekoloji münbitlik modeli torpaqların münbitlik modeli-bitki məhsuldarlığının müəyyən səviyyəsinə uyğun gələn aqronomik cəhətdən əhəmiyyətli torpağın xassələri və rejimlərinin məcmusu hesab olunur. Bu istiqamətdə olan materiallara və respublikamızda aparılan torpaq-aqroekoloji tədqiqatlara, ayrı-ayrı regionların təbii şəraitinin təhlilinə əsaslanaraq, bitkilərin (taxıl, pambıq, üzüm, çay, meyvə, otlaq, meşə) tələbatından asılı olaraq müxtəlif torpaqlar üçün münbitlik modeli işlənmişdir. Zonal əkinçilik sistemləri çərçivəsində münbitliyin idarə edilməsi əhəmiyyətinə görə Azərbaycan torpaqlarının xassələrinin faktiki və optimal parametrləri əsasında doqquz blokdan ibarət münbitlik modeli hazırlanmışdır:

* Aqroekoloji blok
* Torpaq tərkibi bloku
* Torpaq rejimləri bloku
* Torpaq xassələri bloku Qiymətləndirmə bloku
* Biometriya bloku
* Torpaq faunası bloku
* Aqromeliorasiya bloku
* Monitorinq bloku

Həmçinin bax
------------

* 
*

Xarici keçid
------------

İstinadlar
----------

Torpaqların ekoloji mübitlik modeli
-----------------------------------

Torpaqların ekoloji münbitlik modeli torpaqların münbitlik modeli-bitki məhsuldarlığının müəyyən səviyyəsinə uyğun gələn aqronomik cəhətdən əhəmiyyətli torpağın xassələri və rejimlərinin məcmusu hesab olunur. Bu istiqamətdə olan materiallara və respublikamızda aparılan torpaq-aqroekoloji tədqiqatlara, ayrı-ayrı regionların təbii şəraitinin təhlilinə əsaslanaraq, bitkilərin (taxıl, pambıq, üzüm, çay, meyvə, otlaq, meşə) tələbatından asılı olaraq müxtəlif torpaqlar üçün münbitlik modeli işlənmişdir. Zonal əkinçilik sistemləri çərçivəsində münbitliyin idarə edilməsi əhəmiyyətinə görə Azərbaycan torpaqlarının xassələrinin faktiki və optimal parametrləri əsasında doqquz blokdan ibarət münbitlik modeli hazırlanmışdır:

* Aqroekoloji blok
* Torpaq tərkibi bloku
* Torpaq rejimləri bloku
* Torpaq xassələri bloku Qiymətləndirmə bloku
* Biometriya bloku
* Torpaq faunası bloku
* Aqromeliorasiya bloku
* Monitorinq bloku

Həmçinin bax
------------

* Torpaq
* Torpaqşünaslıq

Xarici keçid
------------

Torpağın ekologiyası

İstinadlar
----------


1. ↑  Qərib Məmmədov, Mahmud Xəlilov. Ensiklopedik ekoloji lüğət. Bakı-Elm-2008.
2. ↑  Məmmədov Q. Ş. Azərbaycan torpaqlarının ekoloji qiymətləndirilməsi. Bakı-"Elm"-1998. 280 s.
**Hill (Formula-1 komandası)**- (***ing. Embassy Hill***)- qısa müddət mövcud olan Formula1 komandası, iki qat Formula 1 Dünya Çempionu olan Graham Hill tərəfindən yaradılmışdır. Komanda 1973-cü ildə, Shadow DN1 avtomobili ilə çıxış etmişdir. 1975-ci ildə, şəxsi şassi ilə dizayner kimi yarışa başladı. Qalibiyyətlər əldə edilsə də bu uzun çəkmədi. 1976-cı ildə təyarə qəzasına düşən Hill və 5 komanda üzvü həlak oldu.
Komanda ingilis tütün şirkəti British American Tobaco'nun sponsorluğu ilə müxtəlif ad altında fəaliyyət göstərmişdir.

Tarixi
------

Graham Hill, bu komandanı yaratmamışdan əvvəl, Brebem komandasını tərk etdi. O, 1972-ci ildə yeni komanda yaradacağı barədə elan etdi.
1974-cü ildə, Lola şirkətindən şassi alınaraq Lola T370 adı verildi və Hill bütün mövsüm boyu bu avtomobili sürərək İsveç Qran pri-də xal qazandı.
Komandanın yeni avtomobili T370, hazır olana qədər, 1975-ci il mövsümündə də sürüldü. Avtomobil daha sonra T371 və Hill GH 1 adlandırıldı.

1975-ci ildə, GH1 –in ikinci iştirak etdiyi, İspaniya Qran-pri yarışı, 4 nəfərin ölümü ilə nəticələnən qəzanın baş verməsi ilə ləğv olundu.
Komandaya ən yaxşı qalibiyyəti, Alan Jones, Almaniya Qran-pri-də 5-ci yeri tutaraq gətirdi.

Qəza
----

1975-ci il, 29 noyabr axşamı, Graham Hill, Fransadan Londona uçarkən təyyarə qəzasına düşür. Komanda üzvləri Ray Brimble, Tony Brise, Andy Smallman, Tony Alcock və Terry Richards onunla birgə təyyarədə idi. Qısa müddətdən sonra təyyarə, Arkley'də, bir golf sahəsinin yanında, ağaclara çırpıldı. Qəzadan sonra təyyarə yanmış və bütün heyət həlak olmuşdu.

Xarici keçidlər
---------------

* Graham Hill

Həmçinin bax
------------

* List of accidents involving sports teams
**Eldar Bəşir oğlu Sultanov** — Polis zabiti və Çernobıl faciəsində likvidator.

Həyatı
------

### Erkən illəri

1972-ci ildə Bakıda polis kimi işə başlayıb. 1974-cü ildə Ukraynaya təyinat alıb.

### Çernobıl faciəsi

1986-ci il aprelin 26-da Çernobıl faciəsi baş verəndə, Eldar Sultanov Ukraynanın Qostomel şəhərində polis zabiti idi. Qəzadan bir neçə gün sonra, axşam xəbərlərində Çernobıl alovlara bürünmüş nüvə zavodunu görəndən sonra, hərbi komissarlığa yollanaraq, könüllü olaraq xilasetmə əməliyyatlarında iştirak etmək qərarına gəlir. Hadisə zamanı, bir çox könüllü kimi sənəd imzalayaraq, bütün məsuliyyəti öz üzərinə götürmüşdü.

İşə başlayandan bir neçə həftə sonra şualanma Sultanova da təsir etdi. O bir ay müddətində xəstəxanada müalicə aldı, daha sonra yenidən təmizləmə işlərinə geri qaytarıldı. Bir il sonra, 1987-ci ilin may ayında, o, yarı iflic olmuş vəziyyətdə zəhərli bölgəni tərk etdi. O, Kiyevdəki xəstəxanada 5 ay müddətində radiasiyaya qarşı müalicə aldı. Onun sözlərinə görə:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *Mən görmə qabiliyyətimi itirmişdim, və yalnız divardan tutaraq yeriyə bilirdim. Mən hardasa bu şəraitdə iki üç ay bu şəraitdə yaşadım. Normal həyata qayıdacağıma heç kim inanmırdı. Sonra yavaş-yavaş sağalmağa başladım.* | "|

Xəstəxanada Sultanova xəstəliyimin anadangəlmə olduğu və şualanma ilə heç bir əlaqəsi olmadığı bildirildi. Daha sonra Eldar Sultanov xəstəliyinin şualanmanın təsirindən yarandığının təsdiq edilməsi üçün Ukraynanın Səhiyyə Nazirliyinə müraciət edir. 1987-ci ildə Sultanov şüalanma diaqnozu təsdiqlənərək, ilk rəsmi Çernobıl faciəsi əlillərindən biri olmuşdur.

1990-cı ildə faciənin 4-cü il dönümündə könüllülər tərəfindən Azərbaycan "Çernobıl Əlilləri" beynəlxalq ittifaqı yaradıldı və Sultanov cəmiyyətin sədr köməkçisi oldu.

2020-ci ildə Covid-19 pandemiyası səbəbi ilə dünyasını dəyişib.

### Şəxsi həyatı

Üç övladı var. Uşaqlıqdan nərd oynamağı sevir və Azərbaycanda bir neçə yarışın qalibi olub.

Təltif və mükafatları
---------------------

* 19?? — SSRİ Əmək veteranı

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  *Rəşidova, Aygün.* "Bədənimdə Çernoblın İzləri". chai-khana.org. chai-khana.org. 2019-04-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 aprel 2019.
2. ↑  "Çernobıl könüllüsü: "25 il susmaq üçün sənəd imzaladıq"". www.bbc.com. BBC. 2021-04-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 aprel 2019.
3. ↑  ""XX əsrin ən böyük texnogen faciəsi Çernobıl Atom Elektrik Stansiyasında baş verən qəzadır", - 32 il əvvəl baş vermiş qəzadan sonra könüllü Ukraynaya yollanan Eldar Sultanov deyir". www.zekainfo.az.
4. ↑  "Çernobıl əlili Sultanov Eldar Bəşir oğlu vəfat edib". Qaziler.az.
**Qumru Molla Məhəmməd qızı Nərimanova** — XX əsrin əvvəllərində fəaliyyət göstərmiş tanınmış qadın pedaqoq, maarifçi, Bakı şəhər Sovetinə deputat
1892-ci il noyabrın 3-də Tiflisdə anadan olmuşdur. Dövlət xadimi N. Nərimanovun əmisi Molla Əlimirzənin nəvəsidir.

O, ömrünün yarım əsrdən artıq bir dövrünü mədəni-maarif işi ilə məşğul olmuş, hətta "Lenin" ordeninə layiq görülmüşdür. Azərbaycanda qadın və qızların məktəbə cəlb edilməsində, onların savadlandırılmasında, ölkədə savadsızlığın aradan qaldırılmasında, eləcə də ölkəmizdə mədəni-maarif işinin inkişafında müəyyən rolu və xidmətləri var.
Sabir Gəncəlinin işləyib hazırladığı "Qadın, Gözəllik və Ülviyyət" adlı ensiklopedik toplunun "Nərimanovlar soyadının davamçıları" adlı bölməsində Q. Nərimanova haqqında müəyyən məlumatlar qeyd edilmişdir.

1908-ci ildə Bakı Aleksandrinski qadın rus-müsəlman məktəbinin təlim kursunu bitirmişdir.
Bakı Şəhər Duması nəzdindəki Məktəb Komissiyası sədrinin Bakı Quberniyası və Dağıstan Vilayətinin Xalq Məktəblərinin direktoru A. S. Tixorjevskiyə ünvanladığı 3 yanvar 1912-ci il tarixli məktubda bildirilirdi ki, məktəb komissiyası özünün 19 dekabr 1912-ci il tarixli iclasında I şəhər qadın rus-tatar məktəbində müəllimə vəzifəsinə Qumru xanım Nərimanovanı seçmişdir.
Digər arxiv sənədində göstərilirdi ki, o 1915-ci il fevralın 5-də Şuşa şəhər sakini, Almaniyada ali mühəndis təhsili almış Həbib Kərbəlayi Əli oğlu Kərimovla qanuni nikaha daxil olub və bu nikahdan 1915-ci il avqustun 13-də Murad adlı oğlu dünyaya gəlib.

Onlar Bakıda, İmişlidə yaşadıqları illərdə xalq maarifi işində çalışmış, bir sıra orta məktəblərdə Azərbaycan dilindən dərs demişlər.
Qumru xanım Nərimanova H. Z. Tağıyevin rus-müsəlman qız məktəbinin bir qrup tanınmış müəllimələri, o cümlədən Hənifə xanım Məlikova, Məryəm xanım Sulkeviç, Asiya Nərimanova, Minə Rəhimova, Ayna Musabəyova və başqaları ilə birgə pedaqoji fəaliyyət göstərmişlər. Bu məktəbi bitirmiş onlarla azərbaycanlı qız sonrakı dövrlərdə xalqımızın mədəni tərəqqisində, o cümlədən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin təhsil siyasətinin həyata keçirilməsində yaxından iştirak etmişdir.

Qumru xanım ictimai-mədəni həyatda da fəal olmuş, dəfələrlə Bakı Şəhər Sovetinə deputat seçilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Rafiq Səfərov,.* "Unutmağa haqqımız yox - Qumru xanım Nərimanova" (az.). AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ
MİLLİ ARXİV İDARƏSİ. 2023-09-04. 05.03.2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 mar 2024.
2. ↑  "Tanınan soyadın tanınmayan nümayəndəsi". Rafiq SƏFƏROV, (az.). Azərbaycan qəzeti. 05.07.2023. 05.03.2024 tarixində arxivləşdirilib.