recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Eldar Ağadadaş oğlu Şəfiyev** (28 sentyabr 1953, Bakı – 15 iyun 2023, Bakı) — Azərbaycan rəssamı, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü.

Həyatı
------

Şəfiyev Eldar Ağadadaş oğlu 1953-cü il sentyabr ayının 28-də Bakının Əmircan kəndində anadan olmuşdur. 84 və 226 №-li məktəblərdə səkkizillik təhsilini başa vurduqdan sonra 1969-cu ildə Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq məktəbinə daxil olmuşdur. 1972-1974-cü illərdə odu sıralarında xidmət etdikdən sonra 1975-ci ildə bu məktəbi bitirmişdir. Hələ məktəb illərindən Səttar Bəhlulzadə ilə, tələbəlik illərindən isə Mircavadla dostluq münasibətləri olmuşdur. 1978-ci ilə qədər Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) şəhərində yaşamış və yaradıcılıqla məşğul olmuşdur. 1980-1990-cı illərdə Rəssamlar İttifaqının Bədii Fondunda rəssam işləmişdir. Rəssamlar İttifaqının üzvü olmuşdur.

Eldar Şəfiyev 1990-cı ildə ABŞ-yə köçmüş, 15 il Nyu-Yorkda yaşayıb yaratmışdır. Həmçinin Türkiyədə və Dubayda böyük həcmli işlərin müəllifi olmuşdur. 
Eldar Şəfiyev sonralar yenidən doğulduğu Əmircan kəndində yaşamış, yaradıcılıqla məşğul olmuşdur. Türkiyədə də emalatxanası olduğundan tez-tez ora səfərlər etmişdir.

Yaradıcılığı
------------

ABŞ-də olduğu zaman əsasən muzeylər və kolleksiyaçıların sifarişi ilə əsərlər yaratmışdır. Bu illər ərzində ABŞ-nın müxtəlif şəhərlərində keçirilən layihələrdə iştirak etmişdir. 8-10 dekabr 2017-ci il tarixində Suraxanı Rayonu Heydər Əliyev Mərkəzində Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının, Suraxanı Rayon İcra Hakimiyyətinin, Suraxanı Rayonu Heydər Əliyev Mərkəzinin dəstəyi ilə Xalq rəssamı Səttar Bəhlulzadənin 108 illiyinə həsr olunmuş Əmircan rəssamlarının sərgisində iştirak etmiş və Diplomla mükafatlandırılmışdır.
Bu illər ərzində Eldar Şəfiyev bir neçə fərdi sərgisini təşkil etmişdir. Əsərləri bir sıra xarici ölkələrdə, əsasən Türkiyədə və ABŞ-də muzeylərdə, şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.

Eldar Şəfiyev. "Natürmort". 1999

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Eldar Şəfiyev" ( (az.)). baku.ru. 2023-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 sentyabr 2018.
**Utrext** — Niderland Krallığının mərkəzində yerləşən Utrext əyalətinin paytaxtı. Niderland Krallığının dördüncü ən böyük şəhəri olsa da, Amsterdamdan sonra Niderland Krallığının mədəni tədbirlərin ən çox keçirildiyi ikinci şəhəridir.

Əhalisi
-------

2007-ci ilə olan məlumata görə əhalisi 300 030 nəfər olmuşdur.

Turizm
------

Bu şəhəri "Avropaya açılan qapı" adlandırırlar.

Şəhərin əsas xüsusiyyətləri çoxsaylı körpülər, əvvəllər anbar rolunu oynayan bir-birinə birləşmiş evlər və ikiyaruslu kanallardır. Hal-hazırda birinci yarusun terrasları restoran, kafe, kanalın özü isə əyləncəli gəzinti üçün fəaliyyət göstərir.

Orta əsrlər şəhəri olan Utrext tarixi abidələri və qədim kilsələri ilə məşhurdur.

Tarixi
------

Utrext qədim universitet şəhəridir. Burada 1636-cı ildə yaradılmış Utrext Universiteti yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  register of public bodies.
3. ↑  Kerncijfers wijken en buurten 2021. 2021.
4. 1 2 3 4 5  Lamiyə Əliyeva, *Dünya universitetləri: Utrext Universiteti* Arxivləşdirilib 2014-09-09 at the Wayback Machine, "Azərbaycan müəllimi" qəzeti, 01.04.2011, № 12.  (az.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Niderland ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Şam ağacı parabüzəni** (*lat.* Harmonia quadripunctata Pont.)-Əsasən qoz və qovaq ağaclarında mənənələrlə qidalanırlar və qışlama mərhələlərində burada, ağacların günəşə tərəf olan qabığın altında keçirirlər.

Biologiyası
-----------

Əsasən qoz və qovaq ağaclarında mənənələrlə qidalanırlar və qışlama mərhələlərində burada, ağacların günəşə tərəf olan qabığın altında keçirirlər. Qanadüstlüyünün rəngi tünd sarıdır, hər qanadında 8 ədəd müxtəlif böyüklükdə qara nöqtələri var, lakin bəzi populyasiyalarında nöqtələr birləşərək onların sayı 4-ə qədər azalır. Böyüklüyü 5–6 mm-dir.

Yayılması
---------

Avropanın, Asiyanın, Qafqazın meşəlik və meyvə bağlarında bir çox hallarda qovaq və şam ağaclarında rast gəlinir. Azərbaycanın Gəncə-Qazax, Şəki-Zaqatala zonalarında və Naxçıvan ərazisində daha çox yayılıb.

Ədəbiyyat
---------

1. Naxçıvan Muxtar Respublikasında yayılan yırtıcı cücülərin xeyirli fəaliyyəti və onların mühafizəsi. A. Mehdiyev, M. M. Seyidli
2. Ümumi entomologiya I–II hissələr. Ağayev B. İ. Bakı 1979–1981
3. Naxçıvan MR-da yayılan parabüzənlər (Coleoptera, Coccine elidae) və onların bioloji mübarizədə istifadə imkanları. Mehdiyev A. M.

İstinadlar
----------

1. ↑  Ümumi entomologiya I–II hissələr. Ağayev B. İ. Bakı 1979–1981
"Yuy Yuan" parkı
**Yuy Yuan** (*azərb*. "Sevinc bağı"‎) — Çində park.

Tarixi
------

Salınmasına 1559-cu ildə başlanılsa da, parkın tikintisi uzun fasilələrlə yalnız 1709-cu ildə yekunlaşmışdır.

Ərazisi
-------

Dörd hektara yaxındır.

Yenidənqurma işləri
-------------------

Bir çox münaqişələr, işğallar nəticəsində dağıntılara məruz qaldığından, bu parkda dəfələrlə yenidənqurma işləri aparılmışdır. Öz müasir görkəmini sonuncu dəfə 1956-cı ildə həyata keçirilən yenidənqurma işlərindən sonra almışdır.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva Şanxayın "Yuy Yuan" parkı ilə tanış olmuşdur. Arxivləşdirilib 2014-05-24 at the Wayback Machine trend.az  (az.)

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Yuy Yuan ilə əlaqəli mediafayllar var.

* 40036584 Yuy Yuan on OpenStreetMap


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Çin ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**M. Davudova adına Mingəçevir Dövlət Dram Teatrı** – 1968-ci ildə təşkil edilmişdir. (1974-cü ildən M. Davudova adınadır). 1969-cu ildə Cəfər Cabbarlının "Almas" pyesi ilə açılışı olmuşdur.

Repertuarı haqqında
-------------------

Teatrın repertuarında klassik və müasir dramaturqların pyesləri geniş yer tutur. 

Ən yaxşı tamaşaları: "Kəndçi qızı" (M. İbrahimov), "Mahnı dağlarda qaldı", "Unuda bilmirəm" (İ. Əfəndiyev), "Eşq və intiqam" (S.S.Axundov), "Müfəttiş" (N.V. Qoqol), "Hacı Qara" (M.F. Axundov), "Aydın", "Solğun çiçəklər" (C. Cabbarlı), "Haray" (İ. Hüseynov), "Ölülər" (C. Məmmədquluzadə), "Yol kənarı" (M. Zarudni), "Qütb ulduzu" (N. Xəzri), "Sərt oyunlar" (A. Arbuzov), "Duman çəkilir" (S. Azəri), "Pəri cadu" (Ə.B. Haqverdiyev), "Günəşli yer" (V. Vinniçenko) və b.

80-cı illərdə teatrda əməkdar artist V. Məmmədov, N. Rzayeva, artistlər K. Əliyeva, İ. Əlimov, H. Hörmətzadə, T. Şərifov və b. fəaliyyət göstərmişlər. 

Teatrın baş rejissoru R. Almuradov idi. İndi baş rejissor Z.Q. Abbasovdur.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan teatrlarının siyahısı

İstinadlar
----------

1. ↑  "Mingəçevir Dövlət Dram Teatrına yeni direktor təyin edilib". 2022-11-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-19.
2. ↑  "Teatr". 2007-10-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-08-17.

Xarici keçidlər
---------------

* Mingəçevir Dövlət Dram teatrında yeni premyera — FOTOLAR  (az.)

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook |
| Foto, video və audio | Instagram |
**Adelaida Məmmədova** (22 avqust 1922, Tiflis – 25 aprel 2015, Bakı) — musiqiçi alim, pedaqoq, ictimai xadim, SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı Bülbülünün həyat yoldaşı və Polad Bülbüloğlunun anası.

Yaradıcılığı
------------

Adelaida Məmmədova 1922-ci il avqust ayının 22-də Tiflis şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra o, Gürcüstan Xalq Ədliyyə Komissarlığı nəzdindəki Tbilisi Hüquq Məktəbində təhsil alaraq əmək fəaliyyətinə başlamışdır.

1977-ci ildə Azərbaycan peşəkar vokal sənətinin banisi Bülbülün Memorial Muzeyi yaradılarkən Adelaida Məmmədova onun direktoru təyin edilmişdir. Adelaida xanım 40 ildən artıq müddətdə, Bülbülün irsinin fədakar qoruyucusu və fəal təbliğçısı olmuşdur. Məhz onun gərgin əməyi sayəsində respublikanın ilk ev-muzeylərindən biri olan Bülbülün xatirə muzeyində görkəmli sənətkarın həyat və yaradıcılığını əks etdirən 6 mindən artıq sənəd, o cümlədən müğənninin iştirak etdiyi opera tamaşalarının afişaları, məktubları və redaktəsi ilə nəşr edilmiş toplu və dərsliklər, habelə onun mədəni, elmi, pedaqoji və ictimai fəaliyyətinə aid materiallar toplanmışdır. Onun səyi ilə Bakı və Şuşa şəhərində Bülbülün xatirə ev-muzeyləri yaradılmışdır. O, muzey direktoru olmaqla yanaşı, həm də Bülbülün zəngin irsinin yorulmaz tədqiqatçısı idi. Adelaida Məmmədova görkəmli vokal ustasının elmi fəaliyyətinə və çoxşaxəli yaradıcılığına həsr olunmuş çox sayda kitab və məqalələrin müəllifi olmuşdu. Təssüflər olsun ki, Şuşa şəhəri 1992-ci ildə Ermənistanın silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunduqdan sonra, Bülbülün xatirə ev-muzeyi vəhşicəsinə dağıdılmışdır.

O, Bülbülün həyat və yaradıcılığı haqqında kitab və məqalələrin müəllifidir. Adelaida xanımın əməyi yüksək qiymətləndirilmiş və o, Azərbaycan Respublikasının ali mükafatlarından olan "Şöhrət" ordeninə və "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fəxri Diplomu"na layiq görülmüşdür.
Adelaida Məmmədova 25 aprel 2015-ci ildə ömrünün 93-cü ilində vəfat etmişdir. Yas mərasimi Təzəpir məscidində keçirilmiş, II Fəxri xiyabanda dəfn olunmuşdur.

Müəllifi olduğu kitablar
------------------------

* Бюлъ-Бюлъ -Баку, 1964
* Bülbül -Bakı, 1967
* Маэстро Бюлъ-Бюлъ; К 110-летию со дня рождения Бюлъ-Бюля.-Баку, 2007
* Маэстро Бюлъ-Бюлъ -Баку, 2009
* Бюлъ-Бюлъ вокалист мирового класса.-Баку, 2010
* Bizim Bülbül -Dünyanın Bülbülü.-Bakı, 2011
* Bülbül Bütün Zamanların Nəğməkarı.Бюлъ-Бюлъ Певец Всех Времен.-Баку, 2012

Həmçinin bax
------------

* Bülbül (müğənni)
* Polad Bülbüloğlu

Mənbə
-----

* Görkəmli musiqi xadimləri — Adilə Məmmədova

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdlərinin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 fevral 2003-cü il tarixli, 1154 nömrəli Sərəncamı Arxivləşdirilib 2017-12-19 at the Wayback Machine. e-qanun.az  (az.)
2. ↑  "Adelaida Məmmədova vəfat edib". 2015-07-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-12-16.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  ***Musiqiçi** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**"Fairmont Baku"** — Azərbaycan Respublikasının paytaxtı olan Bakı şəhərində, "Alov qüllələri" kompleksində yerləşən beşulduzlu otel. "Fairmont" otellər qrupuna aiddir.

Müasir dizaynı ilə seçilən bu kompleksdə beynəlxalq və milli memarlıq üslubu peşəkarlıqla uzlaşdırılmışdır. Azərbaycan dövlətinin və xalqının milli-mənəvi dəyərlərinə, zəngin irsinə göstərdiyi həssas münasibət bu otel kompleksinin inşası zamanı başlıca meyarlardan olmuşdur.

Otelin nömrələrin hamısından şəhərə və Xəzər dənizinə gözəl mənzərə açılır. Otel qülləsində ümumi sahəsi 2,3 min kvadratmetrdən çox olan və özündə idman zalı, hovuz və digər istirahət yerlərini birləşdirən xidmət sahələri yaradılmışdır. Bundan əlavə, burada ümumi sahəsi 5 min kvadratmetrdən çox olan müxtəlif konfrans zalları da fəaliyyət göstərir. Beş konfrans zalında minimum 430, maksimum 1000 nəfərlik tədbirlərin keçirilməsi üçün hər cür şərait vardır. Burada müxtəlif ziyafət zalları, restoran və kafelər qonaqlara yüksək səviyyəli xidmət göstərəcəkdir. Binada 219 avtomobil üçün dayanacaq vardır. Oteldə 18 lift işləyir. Yerləşdiyi ərazi və mənzərəsi baxımından nadirliyi ilə fərqlənən "Fairmont Baku" oteli təklif etdiyi xidmətlər baxımından bir çox brendləri üstələyir və ölkənin müasir turizm imkanlarını daha da artırır.

"Fairmont Baku"nun yerləşdiyi "Alov qüllələri" Bakının yeni və möhtəşəm simvolları arasında paytaxtın gözəlliyini dünyaya yüksək səviyyədə təqdim edir. "Alov qüllələri"nə dünyada olan marağı şərtləndirən ən mühüm amillər sırasında təbii ki, onun memarlıq üslubu mühüm rol oynayır. Çünki "Alov qüllələri" həm ideya, həm də arxitektura baxımından diqqəti cəlb edən nadir nümunələrdəndir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və xanımı Mehriban Əliyeva 24 iyun 2013-cü il tarixində "Fairmont Baku" otelinin açılışında iştirak ediblər.

Həmçinin bax
------------

* Alov qüllələri

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  İlham Əliyev "Alov qüllələri" kompleksindəki "Fairmont Baku" otelinin açılışında iştirak etmişdir Arxivləşdirilib 2021-10-22 at the Wayback Machine. president.az, 24.06.2013  (az.)

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Fairmont Baku ilə əlaqəli mediafayllar var.

* fairmont.com/baku/ — Fairmont Bakunun rəsmi saytı

| ⛭Bakı otelləri |
| --- |
| Mövcud | 
* Bulvar
* Fairmont Baku
* Four Seasons Hotel Baku
* *Full Moon Hotel*
* Grand Hotel Europe Baku
* Hilton Baku
* Hyatt Regency Baku
* İnturist otel
* Jumeirah Bilgah Beach Hotel
* JW Marriott Absheron
* Kempinski Hotel-Badamdar
* Park Inn

 |
| Keçmiş | 
* Abşeron
* Azərbaycan
* Bakı
* Gənclik
* İnturist-Azərbaycan
* Köhnə İnturist
* Metropol
* Moskva
* Muğan
* Qarabağ
* Təbriz
* Yeni Avropa

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook |
| Foto, video və audio | Instagram |
Emblemi
**Vatikan Məxfi Arxivi** (*lat.* Archivum Secretum Apostolicum Vaticanum) — Vatikan Apostol Kitabxanasının tərkib hissəsi. Arxivariusu Jan-Lui Brügedir.

Adı
---

Əvvəlki başlıqda, "Vatikan Gizli Arxivi"ndə "gizli" sözünün istifadəsi məxfiliyin müasir mənasını ifadə etmir.  Arxivin keçmiş Latın adının daha dolğun və bəlkə də daha yaxşı tərcüməsi "özəl Vatikan Apostol arxivi" ola bilər ki, bu da onun fondlarının Roma Kuriyasının və ya Müqəddəs Taxt-tacın hər hansı xüsusi departamentinin deyil, Papanın şəxsi mülkü olduğunu göstərir.  "Gizli" sözü ingilis dilində bu köhnə, orijinal mənada, "gizli qulluqçular", "gizli stəkan", "gizli oymaçı" və ya "katib" kimi ifadələrdə istifadə olunmağa davam edir.  şərəf və hörmət VIP ilə müqayisə edilə bilər. 1969-cu ildə aparılan bir araşdırmada qeyd edilirdi ki, arxivlərin kataloq sistemi o qədər qeyri-adekvat idi ki, "gizli" termininin istifadəsinə layiq idi, belə ki, o, "geniş basdırılmış şəhər, zamanın lavaları ilə sular altında qalmış Herkulaneum... arxeoloji qazıntı kimi gizli" olaraq qalır.  məxfidir".

Adın dəyişdirilməsinə baxmayaraq, arxivin hissələri "gizli" sözünün müasir mənasında təsnif edilir;  Kənar şəxslərə fəal şəkildə inkar edilən bu məxfi materialların əksəriyyəti 1958-ci ildən sonraya aid hər şey, həmçinin 1922-ci ildən sonrakı kilsə xadimlərinin şəxsi qeydləri də daxil olmaqla, müasir şəxsiyyətlərə və fəaliyyətlərə aiddir.

28 oktyabr 2019-cu ildə Papa Fransisk 22 oktyabr tarixli Apostol Məktubu motu proprio verdi və Vatikan Gizli Arxivindəki arxivlərin adını Vatikan Apostol Arxivinə dəyişdirdi.

Tarixi
------

Vatikan Məxfi Arxivi XVII əsrin əvvəllərində Vatikan Apostol Kitabxanasından ayrılaraq, müstəqil bir qurum kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb. Arxivdə 150 min nüsxə mövcuddur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Heydər Əliyev Fondu ilə Vatikan Apostol Kitabxanası arasında "2015-2016-cı illərdə yeni əlyazmaların bərpa edilməsi və onların rəqəmsallaşdırılması"na dair müqavilə imzalanıb. Arxivləşdirilib 2017-07-15 at the Wayback Machine heydar-aliyev-foundation.org  (az.)

2.

3.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Vatikan Məxfi Arxivi ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax
------------

* Vatikan Apostol Kitabxanası


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Vatikan ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Nikolay Dmitriyeviç Suxov** (d. 8 avqust, 1914, Rusiya – ö. 26 oktyabr, 1983, Soçi) — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1 iyul 1944)

Həyatı
------

Nikolay Suxov 8 avqust 1914-cü ildə Rusiyanın Saratov vilayətinin Volsk şəhərində rus ailəsində anadan olub. 1937-ci ildə Bakı şəhər Hərbi Komissarlığından orduya çağırılmışdır. Qvardiya kapitanı 1940-cı ildə Odessa Hərbi Aviasiya məktəbini bitirmişdir. 1-ci Belarusiya Cəbhəsində 16-cı hərbi ordusunun 27-ci bombardımançı alayının eskadrilya komandirinin müavini olmuşdur. Belarusiyanın Qomel şəhərində düşmənin xeyli təyyarəsini məhv etmişdir. Stalinqrad, Xarkov, Bobruysk, Oryol və Polşadakı döyüşlərdə iştirak etmişdir.

1 iyul 1944-cü ildə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. "Lenin" ordeni və Qırmızı Ulduz medalı ilə təltif edilmişdir. Müharibədən sonra təhlükəsizlik orqanlarında işləmişdir.

Krasnodar diyarının Soçi şəhərində yaşamışdır. 26 oktyabr 1983-cü ildə Soçidə vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Azərbaycan Respublikası Xatirə Kitabı, XIII cild. Bakı: Respublika Xatirə Kitabı redaksiyası. 2013. səh. 426. ISBN A-49.

Ədəbiyyat
---------

* Румянцев. Н. М. Люди легендарного подвига. Саратов, 1968

Xarici keçidlər
---------------

* Сухов Николай Дмитриевич  (az.)
**Honkonq və Koulun Həmkarlar İttifaqları Şurası** — Honkonqun ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri.

Tarixi
------

Şura 1984-cü ildə yaranıb. Şura yaranan vaxtdan bu günə kimi ölkədə yetərincə nüfuza malik olan bir qurumdur.

Tərkibi
-------

Təşkilat əsasən xidmət, rabitə və səhiyyə işçilərini özündə birləşdirir.

Şura 30 min üzvü özündə cəmləşdirir.

Rəhbərləri
----------

Hazırda təşkilata Tonq Vun Fay rəhbərlik edir.

Beynəlxalq münasibətlər
-----------------------

Şura Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının üzvüdür.

Mənbə
-----

* **Afaq HÜSEYNOVA**. *Honq Konq və Koulun Həmkarlar İttifaqları Şurası* Arxivləşdirilib 2016-03-06 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 24 noyabr 2012-ci il.  (az.)

İstinadlar
----------

1. ↑  "勞聯簡介". The Federation of Hong Kong and Kowloon Labour Unions. 2014-02-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-07-30.

Xarici keçidlər
---------------

* hkflu.org.hk — Honkonq və Koulun Həmkarlar İttifaqları Şurasının rəsmi saytı
**Ali Texnologiya Kollecləri** (*ərəb.* كليّات التقنيّة العليا‎) — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində yerləşən dövlət ali təhsil müəssisəsi. Ölkəsinin Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Universiteti və Zayed Universiteti ilə birlikdə 3 dövlət ali təhsil müəssisəsindən biridir.

Tarixi
------

Ali Texnologiya Kollecləri əsası 1988-ci ildə 2 nömrəli Federal Qanuna əsasən qoyulmuşdur.

Fəaliyyəti
----------

Ali Texnologiya Kollecləri hazırda ölkənin bütün əmirliklərini əhatə edən 16 tədris binasında 80 proqram üzrə bakalavr və magistratura təhsili verir.

Kitabxanalarından biri
Ümumilikdə 22.000 nəfərin təhsil aldığı bu kolleclər ölkənin ən böyük ali təhsil müəssisəsi hesab edilir. Kolleclərin tələbə kontingentinin 10.000 nəfərdən çoxu qızlardan ibarətdir.

Ali Texnologiya Kolleclərinin nəzdində fəaliyyət göstərən Tətbiqi Tədqiqat və Təlim üzrə Təcrübə Mərkəzində texniki peşə təhsili və tətbiqi texnologiya üzrə təlim kursları həyata keçirilir. Mərkəz çoxsaylı beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq edir. Tətbiqi Tədqiqat və Təlim üzrə Təcrübə Mərkəzi texniki peşə təhsili və tətbiqi texnologiya üzrə Orta Şərqin ən böyük özəl təhsil müəssisəsi hesab olunur.

Kampusları
----------

Ali Texnologiya Kolleclərinin kampusları da kollec adı ilə fəaliyyət göstərir ki, bunlar da aşağıdakılardır:

* Əbu-Dabi Kişi Kolleci;
* Əbu-Dabi Qadın Kolleci;
* Əl-Ayn Kişi Kolleci;
* Əl-Ayn Qadın Kolleci;
* Dubay Kişi Kolleci;
* Dubay Qadın Kolleci;
* Fuceyrah Kişi Kolleci;
* Fuceyrah Qadın Kolleci;
* Ras əl-Xayma Kişi Kolleci;
* Ras əl-Xayma Qadın Kolleci;
* Şarcah Ali Texnologiya Kolleci;
* Mədinət Zayed və Ruveys Kolleci.

Həmçinin bax
------------


|  |  |
| --- | --- |
| П: | "Universitet" portalı |

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Bəşarət Məmmədov, Ramil Hüseynov, *Dünya təhsili: Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin təhsil sistemi* Arxivləşdirilib 2014-09-09 at the Wayback Machine (Yazının hazırlanmasında Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Təhsil Nazirliyinin, həmçinin Ali Təhsil və Elmi Tədqiqat Nazirliyinin rəsmi materiallarından istifadə olunub.), "Azərbaycan müəllimi" qəzeti, 30.09.2011, № 38.  (az.)
2. ↑  1988 Federal Law No 2 Arxivləşdirilib 2012-03-31 at the Wayback Machine. hct.ac.ae  (ing.)

Xarici keçidlər
---------------

* hct.ac.ae — Ali Texnologiya Kolleclərinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Universitet ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Honkonq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası** — Honkonqun ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatı.

Tarixi
------

Konfederasiya 1990-cı ilin iyul ayında yaradılıb. O dövr ölkədə işçilərin hüquqlarını qoruyan 80 xırda təşkilat fəaliyyət göstərirdi. Eyni məqsəd və prinsip uğrunda mübarizə aparan bu qurumlar vaxt keçdikcə birgə işin daha effektiv olacağı qərarına gəlirlər və birləşərək sözügedən qurumu yaradırlar.

Konfederasiyanın tarixində iki irimiqyaslı etiraz aksiyası olub. Onlardan biri 2003-cü ildə ölkənin aparıcı mədən şirkəti işçilərinin 5 günlük tətilidir. Səbəb işçlərin bir neçə ay müddətində maaşlarının yalnız 70 faizini almaları olub. Belə ki, həmkarlar ittifaqı və müəssisə rəhbərliyi arasında danışıqlar zamanı mədən rəsmiləri maaşın yarı faizini növbəti dəfə alacaqlarını deyib, lakin bu sözə əməl etməyib. Etirazlarını bir neçə saatla başlayan işçilər nəticə əldə etmədiklərini görüb uzunmüddətli tətil keçirmək qərarına gəliblər. Mədən işçiləri öz etirazlarını 5 gün ərzində işə çıxmamaqla bildiriblər. Mövcud durum o həddə gəlib çatır ki, artıq şirkət rəhbərliyi ilə danışıqlara Konfederasiyanın rəsmi şəxsləri də qatılırlar. Uzun sürən danışıqlardan sonra işçilərə onların ötən aylar ərzində kəsilən maaşlarından faizlər ödənilmişdir. Bundan sonra ölkədə oxşar hadisə hələ ki, müşahidə olunmayıb.

Fəaliyyəti
----------

Konfederasiya ölkədə əmək münaqişələrinin həll olunmasında aparıcı rol oynayır. İşçilərin işə qəbul olarkən əmək müqaviləsini tələb etmələri üçün maarifləndirici tədbirlər keçirdir. Üzvlərinin hüquqlarını qorumaq üçün iş yerlərində daimi nəzarət komissiyaları yaradılıb. Ehtiyac duyulduğu halda tətil və nümayişlərə təşəbbüs edilir.

Tərkibi
-------

Fəaliyyətə başladı ilk illərdə Konfederasiya özündə 170 min üzvü cəmləşdirirdi. Onların əksəriyyəti ictimai xidmət sahələrinin işçiləri idi.

Hazırda tabeçiliyində 61 təşkilat olan qurumun müxtəlif sahələrdə işləyən 160 min üzvü var.

Rəhbərləri
----------

Hazırda təşkilata Lau Çin Şi rəhbərlik edir.

Mənbə
-----

* **Afaq HÜSEYNOVA**. *Honq Konq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası* Arxivləşdirilib 2016-03-06 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 24 noyabr 2012-ci il.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* hkctu.org.hk — Honkonq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının rəsmi saytı
**Cənubi Afrika Həmkarlar İttifaqları Federasiyası** (*ing.* Federation of Unions of South Africa) — Cənubi Afrikanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Baş qərargahı Yohannesburqda yerləşir.

Tarixi
------

Federasiya 1 aprel 1997-ci ildə yaranmışdır. Həmin dövrdə ölkədə iki həmkarlar ittifaqı fəaliyyət göstərirdi. Hər iki təşkilat ölkədə işçilərin hüquqlarını müdafiə edə biləcək vahid və güclü bir təşkilata ehtiyac duyulduğunu hiss edir. Beləliklə, onlar vahid federasiyada birləşir.

Məqsədi
-------

Qurumun yaranmasında əsas məqsəd Afrika işçi hərəkatında demokratik mühit yaratmaq olub.

Tərkibi
-------

Hazırda təşkilatın tabeçiliyində 18 həmkarlar ittifaqı təşkilatı fəaliyyət göstərir. Federasiya 556 min üzvü özündə cəmləşdirir.

Fəaliyyəti
----------

Yarandığı ilk gündən bu günə kimi konfederasiyanın həm uğurlu sıçrayış dövrü, həm də çətinliklərlə üzləşdiyi vaxtlar olub. Dəfələrlə dövlət tərəfindən təzyiqlərə məruz qalıb. Federasiyanın nüfuzunu əhali arasında azaltmaq üçün müəssisələrdə antiməlumatlandırılma aparılıb. Federasiyaya üzv olan işçilər səbəbsiz olaraq işdən çıxarılıb. Lakin bütün bunlara baxmayaraq, təşkilat bu günə kimi fasiləsiz fəaliyyətini davam etdirir.

Rəhbərləri
----------

Hazırda təşkilata Koos Bezuydenhaut sədrlik edir.

Mənbə
-----

* **Afaq HÜSEYNOVA**. *Cənubi Afrika Həmkarlar İttifaqları*[*ölü keçid*]. "Ülfət" qəzeti, 5 oktyabr 2012-ci il.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* fedusa.org.za — Cənubi Afrika Həmkarlar İttifaqları Federasiyasının rəsmi saytı
**Çanqan** (çin.: 长安
, Cháng'ān, *Sabit Sülh*) ― Çinin Sian şəhərinin tarixi adı. Şəhər Yanşao mədəniyyəti dövründə salınmışdır. E.ə. IX əsrdən bəri 10-dan çox sülalənin dövründə paytaxt olmuşdur.

Tarixi
------

Şəhərin şimalında, Çin imperatoru Sin Şi Xuandi tərəfindən tikilmiş bir kurqan və böyük bir məqbərə var. Tan sülaləsi dövründə şəhərin ərazisi daha da genişləndi. Bəzi şəhərətrafı ərazilər də şəhər ərazisinə daxil edilmişdir. Suy sülaləsi və Tan paytaxtı olan Çanqan Min sülaləsi dövründə səkkiz dəfə böyüyüb. Bu artımla Çanqan dünyanın ən böyük və ən sıx şəhərlərindən birinə çevrildi. Çin mənbələrinə görə 750-ci ildə Çanqanda 800.000-1000000 əhali yaşayırdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  (a) Tertius Chandler, *Four Thousand Years of Urban Growth: An Historical Census*, Lewiston, New York: The Edwin Mellen Press, 1987. ISBN 0-88946-207-0. (b) George Modelski, *World Cities: –3000 to 2000*, Washington, D.C.: FAROS 2000, 2003. ISBN 0-9676230-1-4.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Çin ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Şamo Arif** (*tam adı: Rəhimov Şamo Arif Süleyman oğlu*; 9 iyul 1936, Əyin, Qubadlı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan yazıçısı, publisist, geoloq. Yazıçı Süleyman Rəhimovun oğlu.

Həyatı
------

Arif Rəhimov 1936-cı il iyulun 9-da Qubadlı rayonunun Əyin kəndində anadan olub. Mənşəcə kürddür.

1965-ci ilin iyulunda 34 yaşında ikən qəflətən vəfat edən qardaşı Şamonun vaxtsız vəfatından bir müddət sonra atası və anasının razılığı ilə qardaşının adını yaşatmaqdan ötrü adının qarşısına Şamo adını qəbul edib, **Şamo Arif** olub.

Elmi fəaliyyəti
---------------

O, həm də geologiya və minerologiya üzrə tanınmış alimdir. 1954-cü ildən Neft Sənayesi Elmi-Tədqiqat Layihə İnstutunda çalışmışdır.

Onun 1961-ci ildə R.Rəhimovla birgə çap etdirdiyi "Xəzər və neft" kitabı bu gün gədər öz aktuallığını saxlayır.

Ədəbi fəaliyyəti
----------------

Ədəbi fəaliyyətə 1960-cı illərdən başlayıb. İlk olaraq "Qoşa çinar" hekayəsi çapdan çıxıb. Az sonra 1964-cü ildə "Göz dağı" povesti və "Anamın yuxusuna girməsin" romanını çap etdirib. Ən nəhayət sonuncu romanı "Qınamayın məni" olub. Bundan başqa dövrü mətbuatda tez-tez publisistik və elmi məqalələr ilə çıxış edir.

Vəfatı
------

Şamo Arif 16 iyun 2012-ci ildə vəfat etmişdir.

Filmoqrafiya
------------

* "Ayrıldıq ki, qovuşaq"

Həmçinin bax
------------

* Şamo Rəhimov

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycanın tarixi şəxsiyyətlərinə dair polemika". Yeni Müsavat (az.). 3 may 2013. 9 February 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 fevral 2022.
2. ↑  Ədalət Daşdəmirli, *Xalq yazıçısı Süleyman Rəhimovun oğlu Şamo Arifin atası ilə bağlı xatirələri*[*ölü keçid*], "Azərbaycan müəllimi" qəzeti, 28.10.2011, № 42.  (az.)
3. ↑  Azərbaycanın tanınmış yazıçısı vəfat edib Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine. modern.az, 17.06.2012  (az.)
**İndoneziya Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası** (ind. Konfederasi Serikat Pekerja Indonesia) — İndoneziyanın milli həmkarlar ittifaqları təşkilatlarından biri; ölkə əməkçilərini cəmləşdirən ən irimiqyaslı və aparıcı təşkilatdır Mərkəzi ofisi ölkənin paytaxtı olan Cakarta şəhərində yerləşir.

Tarixi
------

İndoneziya Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının yaranmasının təsdiq edilməsi 1992-ci ildə bu məqsədlə keçirilmiş konfransda qərara alınmışdır. Həmin vaxt Cakartada 104 ictimai təşkilat və həmkarlar ittifaqı fəalları yığışmışdır.

Fəaliyyətinin ilk illərində qurum **İndoneziya Ticarət İşçilərinin Təşkilatı** adını daşımışdır. Çünki o dövr ölkənin əsas işçi qüvvəsini ticarət sahəsində çalışanlar təşkil edirdi və həmin illər İndoneziyada ticarət sektorunun çiçəklənmə dövrü idi. Bu sahə sürətlə inkişaf edirək, dövlət büdcəsinə külli miqdarda gəlir gətirirdi.

2003-cü ildə təşkilatın adı dəyişdirilərək **İndoneziya Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası** olur. Həmin illərdə Konfederasiyanın tərkibində 11 təşkilat və 300 min üzv birləşirdi.

Təşkilatın yaranmasından sonra qarşıya bir sıra çətinliklər çıxmışdır. Belə ki, fəaliyyətinin ilk illərində nə hökumət, nə də sahibkarlar onun mövcudluğunu heç cür qəbul edə bilmirdi. 1993-cü ildə konfederasiya tarixinin ən faciəli qalmaqalını yaşamışdır. Belə ki, həmin il yüzlərlə polis əməkdaşı təşkilatın ilk konqresi zamanı toplaşan kütləyə güc tətbiq etməklə onları dağıtmağa başlamışdı. Tabe olmaq istəməyən konqres iştirakçıları 40 dəqiqə ərzində polis işçilərinə müqavimət göstərmişdi. Nəticədə təşkilatın fəallarından üç nəfər həlak olmuş, 250 nəfər həbs edilmiş, konqresə müxtəlif ictimai təşkilatlardan qatılan 2.500 nəfər isə polisə tabe olmadığına görə işdən azad olunmuşdu. Bu hadisədən kifayət qədər sarsılan qurum bir müddətdən sonra yenidən fəaliyyətə başlamağa çalışır. Sarsıdıcı günləri arxada qaldıqca, fəaliyyətini daha da gücləndirir. İşçilərin tam müdafiəsini təmin etmək, əhalinin sosial-iqtisadi bərabərliyinə nail olmaq üçün yeni proqramlar hazırlayır və həyata keçirir.

Tərkibi
-------

Konfederasiyanın 2.100.000 üzvü var. Qurum özündə həm leqal, həm də qeyri-leqal iqtisadiyyatda çalışan işçiləri cəmləşdirir.

Rəhbəri
-------

Təşkilatın hazırkı prezidenti Rustam Aksandır.

Xarici əlaqələri
----------------

Konfederasiya Beynəlxalq Əmək Təşkilatının üzvüdür və onun tərəfindən hazırlanan layihələrin fəal iştirakçısıdır. Bu layihələrdən biri ölkədə tikiləcək yeni metallurgiya müəssisələri ilə əlaqədardır. Konfederasiya Beynəlxalq Əmək Təşkilatının maliyyə və təşkilati dəstəyi ilə hələ 2012-ci ildə həmin müəssisələrdə çalışan sahə işçiləri üçün seminarlar təşkil etmişdir. Bu layihəyə əsasən, artıq işçilərin özləri sahibkar kimi fəaliyyət göstərəcəklər. Bu isə onların sosial-iqtisadi durumunun yaxşı tərəfə dəyişəcəyi deməkdir.

Mənbə
-----

* ICTUR et al., redaktorTrade Unions of the World (6th). London, UK: John Harper Publishing. 2005. ISBN 0-9543811-5-7.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Afaq HÜSEYNOVA. *İndoneziya Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası* Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 04.05.2013.  (az.)
**Qırx Abdal piri** — Xınalıqda ziyarətgah.

Xınalıq ərazisinin demək olar ki, hər yerindən çaylar çağlayır, çeşmələr qaynayır. Onlar hər tərəfə həyat verir, gözəllik bəxş edir. Lakin şenliyin məskunlaşdığı sahədə istifadə üçün bulaq, çeşmə yoxdur. Ona görə də qızlar-gəlinlər çiyinlərində həmişə səhəng və kuzələrlə su gətirməli olmuşlar. Yaşayış yerindən xeyli aralı və dərənin dibindən axan Qudyalçaydan su gətirmək məcburiyyəti onları daim çətin vəziyyətdə qoyurmuş. Hava şəraitindən asılı olaraq adi ehtiyatsızlıq bədbəxtliklə nəticələnərmiş. Odur ki, Xınalığın su təchizatı təkcə can rahatlığı deyil, yaşayış deməkdi, həyat deməkdi. Buna görə də çox qədimlərdə obanın şimalında, Qızıl qaya dağının ürəyinin başında qaynayan bulaqların gözü açılmış, gur sel yaradılmışdır. Yaylaqlardan endirilən suyu gil borular vasitəsilə şenliyə çatdırmışlar. Lakin bu Qırx Abdal bulaq suyunun obaya necə və nə vaxt gətirilməsinin dəqiq tarixi məlum deyil. Bununla əlaqədar xalqın hafizəsində bir maraqlı əfsanə yaşayır:

> 
> 
> *Guya şenliyin qırx bığı burma cavan igidi bulağın çəkilməsini öz öhdəsinə götürür, qayaları, dağları Fərhad kimi yarırlar. Su kəndə çatanda, çeşmələr qaynayanda igidlərə su içmək təklif olunur. Su içəndə onlar alovlanıb hamısı külə dönür. Ürəklər qəmlənir, gözlər nəmlənir. Həmin vaxtdan da bu su müqəddəsləşib "Qırx Abdal piri" kimi ziyarətgaha çevrilir...*
> 
> 
> — **Teymur Bünyadov**. *"Əfsanələr diyarı"*, "Azərbaycan" jurnalı. № 2, Bakı, 1987, səh. 150.  (az.)

| ⛭**Xınalıq** |
| --- |
| Xınalıq kəndi  • Xınalıqlılar  • Xınalıq dili  • Xınalıq xalçaları  • Xınalıq mətbəxi  • Xınalıq pendiri  • Əbu Müslim məscidi  • Xınalıq Dövlət tarix-memarlıq və etnoqrafiya qoruğu  • Xınalıq tarix-etnoqrafiya muzeyi  • "Xınalıq" qəzeti  • Xınalıq mahalı  • Qırx Abdal piri  • Xınalıq dağı  • Alxas bulağı  • Xınalıq kurqanları |
**Əriyən ada** — Azərbaycan rejissoru Fariz Əhmədovun Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə "Azanfilm" studiyasında çəkdiyi sənədli film.

Məzmun
------

Ekran əsərində hadisələr Neftçala rayonunun Kürdili kəndində cərəyan edir. Burada yaşayanlar müasir, rahat həyatdan bixəbər deyillər, istədikləri vaxt yaşam tərzlərini dəyişmək üçün buranı tərk edib gedə bilərlər, lakin onlar buranı sevirlər. Onların gəncliyi, xatirələri bu yerlə bağlıdır və ona görə də həyatlarını əriyən ada ilə birgə əritməyə qərarlıdırlar.

Haqqında
--------

Film "Azanfilm" studiyasında çəkilib.

Sənədli filmin ssenari müəllifi Esmira Əyyub, rejissoru Fariz Əhmədov, operatoru Rüfət Kərimov, bəstəkarı isə Rauf Əliyevdir.

Festivallar
-----------

"Əriyən ada" filmi 2013-cü il sentyabrın 15-dən 22-dək Gürcüstanın Batumi şəhərində keçiriləcək "Batumi İnternational Art House Film Festival" (BIAFF-2013) kinofestivalında da iştirak edəcək.

2013-cü ildə "Əriyən ada" sənədli filmi IX Kazan Beynəlxalq Müsəlman Kinosu Festivalının "Ən yaxşı qısametrajlı sənədli film" nominasiyasının qalibi olub.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  "Azərbaycan filmi Kazan festivalının qalibi olub". anl.az (az.). Mədəniyyət. 13 sentyabr 2013. İstifadə tarixi: 29 aprel 2016.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
* Treyler
* *Sevda İsmayıllı.* "Azərbaycanda belə yer də varmış... Burada pul keçmir" ( (az.)). azadliq.org. 2013-09-30. 2015-05-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-05-19.
**Əsabil Qarakişi oğlu Qasımov** (8 noyabr 1955, Qaralar, İmişli rayonu) — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 79 saylı İmişli seçki dairəsindən seçilmiş IV çağırış deputatı. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü.

Həyatı
------

Əsabil Qasımov 1955-ci il noyabrın 8-də İmişli rayonunun Qaralar kəndində anadan olmuşdur. Ümumittifaq Yeyinti Sənayesi İnstitutunun Texnologiya fakültəsini bitirmişdir. Rus dilini bilir. 1972-ci ildən İmişli çörək zavodunda texnoloq, 1977-ci ildən İmişli tədarük kontorunda tədarükçü, çörək zavodunda usta köməkçisi, baş mühəndis vəzifələrində çalışmışdır.

1995-ci ildən "Karat" holdinqinin direktorudur.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. Milli Məclisin İqtisadi siyasət komitəsinin üzvüdür. Çexiya, Gürcüstan, İtaliya, Qətər, Rusiya, Türkiyə parlamentləri ilə əlaqələr üzrə işçi qruplarının üzvüdür.

Ailəsi
------

Evlidir, 2 övladı var

Deputatın 29 yaşlı oğlu Elçin Qasımov İsveçrədə xizək qəzasına düşüb. Hadisə nəticəsində ağır kəllə-beyin travması alan gənc dünyasını dəyişib..

İstinadlar
----------

1. ↑  Dördüncü çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 2010-cu il 29 noyabr tarixli iclasın stenoqramı. Arxivləşdirilib 2020-10-28 at the Wayback Machine meclis.gov.az  (az.)
2. ↑  "QASIMOV Əsabil Qarakişi oğlu". 2022-08-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-09.
3. ↑  "Deputatın oğlu xaricdə xizək qəzasında vəfat etdi" ( (az.)). az24saat.org. 2019-01-24. 2019-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24-01-2019.

Xarici keçidlər
---------------
Kollecin əsas binası
**Bunka Moda Kolleci** (*yap.* 文化服装学院 — Bunka Fukuso Qakuin) — Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərində yerləşən təhsil müəssisəsi.

Kollecin əsası 1919-cu ildə qoyulmuşdur.

Kollec tələbələrə çağdaş moda industriyasına aid olan bütün sahələr üzrə təhsil verir. Kollecin tələbələr üçün yaratdığı şərait və imkanlar da çox yüksək səviyyədədir. Bunka Moda Kollecində həm yerli, həm də xarici tələbələr təhsil alır. Xarici tələbələr üçün isə, burada xüsusi təqaüd proqramları da mövcuddur.

Məşhur məzunları
----------------

Buranı bitirən tələbələr nəinki Yaponiyada, həm də digər xarici ölkələrdə moda sənayesində çox böyük uğurlara imza atmışlar. Hazırda dünya modasında öz sözünü demiş, peşəkarlıqları ilə müvəffəqiyyət qazanan 280-ə yaxın Bunka Moda Kollecinin məzunlarının adını çəkmək olar:

* Kenzo Takada
* Takeo Kikuçi
* Cunya Vatanabe
* Nigo
* Naomi Nişida (aktrisa)
* Yohji Yamamoto
* Tsumori Çisato
* Tomoe Şinohara
* Mişa Canette (bloqqer)

Mənbə
-----

* Nuranə Səmədova. BUNKA MODA KOLLECİ. yapon.az, 05.05.2014  (az.)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Yoji Yamamoto," Arxivləşdirilib 2014-09-12 at the Wayback Machine *Women's Wear Daily.*
2. ↑  "Yoji Yamamoto," Arxivləşdirilib 2009-01-24 at the Wayback Machine *New York Magazine.* Spring 2009.

Xarici keçidlər
---------------

* bunka-fc.ac.jp — Bunka Moda Kollecinin rəsmi saytı
Joel-Fadiut körpüsü
**Faduit adası** — Seneqalın qərb hissəsində Joel-Fadiut şəhərinin ərazisində ada

Faduit adası balıqqulağı
Adası tamamilə balıqqulağından təşkil olunub. Burada tikililərdən tutmuş, torpaq qatına kimi hər şey balıqqulağından ibarətdir. Adanı manqo, baobab ağacları və kolluqlar möhkəm saxlayır. Əslində isə, bu ada XIX əsrin sonlarına kimi mövcud olmamışdır. Belə ki, ada tədricən yaranmışdır. Yerli əhali molyusklarla qidalanmış və onun balıqqulağı olan hissəsi gətirilərək bu əraziyə tökmüşdür. Nəticədə də, süni Faduit adası peyda olmuşdur. Ada yarandıqdan sonra Joel-Faduit şəhərinin sakinləri buraya köç etmiş və materiki ada ilə birləşdirən körpü də tikilmişdir. Hazırda bu adada məşhur bir qəbiristanlıq yerləşir ki, onun məzarları da balıqqulağından hazırlanıb.

Hazırda Faduit adası şəhərdə turistlərin ən çox sevdiyi məkanlardan biridir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Balıqqulağıdan təşkil olunmuş ada. Arxivləşdirilib 2016-03-10 at the Wayback Machine publika.az, 21.11.2014  (az.)


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Seneqal ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Minsk metropoliteni** — Belarusda metropoliten

1984-cü ildə açılan Minsk metropoliteni ümumi uzunluğu 39 km olan 2 xətdən və 29 stansiyadan ibarətdir. Sərnişin sıxlığına görə Minsk metrosu MDB-də ikincidir.

Hadisələr
---------

### Qəza

Metroda ilk böyük qəza 2009-cu ilin yayında baş verib. Leysan yağışlar zamanı metro stansiyalarına su dolması nəticəsində texniki problemlər yaranıb. Sərnişinlər təxliyə olunub və metro fəaliyyətini bir-neçə saat sonra bərpa edib. Xəsarət alan olmayıb.

### Terror

 *Əsas məqalə: Minsk metrosunda terror aktı (11 aprel 2011)*
Metroda terror aktı 11 aprel 2011-ci ildə, axşam saatlarında metronun "Oktyabrskaya" stansiyasında baş verib. Bu terror aktı 12 nəfərin həyatına son qoyub, 160 insan xəsarət alıb. Bu həm də Minsk metropolitenində ilk böyük faciədir.

Maskoŭskaja line
----------------

* Plošča Jakuba KolasaPlošča Jakuba Kolasa
* Akademija navukAkademija navuk
* Park ČaliuskincaŭPark Čaliuskincaŭ
* MaskoŭskajaMaskoŭskaja
* UschodUschod
* Barysaŭski traktBarysaŭski trakt
* UruččaUručča

Aŭtazavodskaja line
-------------------

* Kamiennaja HorkaKamiennaja Horka
* KuncaŭščynaKuncaŭščyna
* SpartyŭnajaSpartyŭnaja
* PuškinskajaPuškinskaja
* MaladziožnajaMaladziožnaja
* FrunzienskajaFrunzienskaja

Mənbə
-----

* *Belarus: Müstəqillik dövrünün terror aktları*. **lent.az** *12.04.11.* Arxivləşdirilib 2011-04-17 at the Wayback Machine  (az.)

Həmçinin bax
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Belarus ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Bibqətəl piri** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun Gəmiqaya ərazisində yerləşən ziyarətgah. Ziyarətgah Gəmiqayanın cənub-şərqində Nazağa adlanan yerin cənub tərəfindədir.

Yerli əhali arasında Bibiqətəl, Bibiqətl – "Bibinin qətlə yetirildiyi yer" kimi də adlandırılır. Buraya ilin yay fəslində – iyul ayında gələr, gecəni orada qalar, sübh çağı otların üzərinə düşən səhər şehindən üzlərinə sürtər və ətrafa su səpərlər. Ona görə də buraya ziyarətə gəlinən günə və həyata keçirilən mərasimə "susəpən" deyirlər. Bundan sonra ziyarətgaha gələnlər musiqi sədaları altında Gəmiqayaya doğru hərəkət edər və hamı bir yerə cəmləşər. Orada xüsusi bayram yeməkləri hazırlanar, şənlik başlanardı. Aşıq məclisi təşkil olunar, yallı oynanılar, at yarışı keçirilərdi. Burada küsülülər barışdırılar, oğlanlar gül-çiçək verməklə istədikləri qızlara könüllərini açardılar. Zaman keçdikcə ziyarətgah insanların yaylağa köçməsilə bağlı olmuş, yurdlara gələnlər ilk öncə bu piri ziyarət etmişlər. Xalq arasında olan rəvayətlərə görə "Susəpən" bayramı, Bibqətəlin ziyarət edilməsi Nuh peyğəmbər, dünya tufanı ilə bağlıdır. Nuh peyğəmbərin quruya çıxarkən ilk qurbanı burada kəsməsi haqqında fikirlər vardır.

Ədəbiyyat
---------

* Qədirzadə H.Q. "Susəpən" bayramı və onun tarixi kökləri. AMEA Naxçıvan bölməsinin "Xəbərləri", 2005, № 1;
* Səfərli H. Gəmiqaya və çevrəsində ziyarətgah-pirlər. Naxçıvan Müəllimlər Institutunun "Xəbərləri", 2006, № 2.

Mənbə
-----

* Naxçıvan abidələri ensiklopediyası. Naxçıvan: 2008, səh. 43  (az.)
**Sevinc Səfərova** (Bakı) — "ENES.F production"un və "Şərq ulduzları" teatr ansablının, eyni zamanda "Şərq ulduzları" telelayihəsinin rəhbəri, prodüser, yazar, dramaturq.

Həyatı
------

Sevinc Fikrət qızı Səfərova Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Atası mühəndis, anası həkim olub.

2009-cu ildə canlı ifa edən ansambldan ibarət olan "Xəzər" qrupunu yaradıb. Bu qrupda 17-27 yaş arasında olan istedadlı gənclər toplaşıb.

Sevinc Səfərova hazırda "ENES.F production" şirkətinin rəhbəridir. 2009-cu ildən fəaliyyətə başlayan bu şirkət bugünədək bir çox layihələrə imza atıb.

Sevinc Səfərova 2012-ci ildə ATV telekanalında yayımlanan "Şərq ulduzu" layihəsini həyata keçirmişdir.

Filmoqrafiya
------------

"Qatillə görüş", "Ruhun səsi", "Kömək edin", "Nə idi o günlər?", "Burulğan" filmlərinin həm rejissoru və həm də ssenari müəllifidir. Sevinc Səfərova "Şərq ulduzu" məktəblərinin rəhbəridir.

Azad Azərbaycan Televiziyasında yayımlanmış olan "Azərbaycan mədəniyyəti", "Mən fəxr edirəm ki, Azərbaycanlıyam", "Portet" kimi verilişlərin ssenaristi olub. Eyni zamanda İctimai Televiziyasında bir çox verilişlərin ssenaristi kimi çalışıb. 2010-cu ildə ANS –də yayımlanan "Həyat naminə", "Tibbi yardım", "Vidadi qəzəl gecəsi" kimi verilişlərin layihə rəhbəri və ssenaristi olub.
"İki iz", "Kölgə", "Sən olmasaydin"(trilogiya), "7 nömrəli mənzil", "Ağla" kimi əsərlərin müəllifidir.

2018-ci ildə Kaliforniya Beynəlxalq Mədəniyyət Mərkəzinin rəhbəri olub. 2020-ci ildə "Yeddi nömrəli mənzil" adlı bədii film çəkib.

Sevinc Səfərova "Ruhun səsi", "Qatil ilə görüş", "Burulğan" filmlərində baş rolları canlandırıb. O, sözügedən filmlərin ssenaristi və rejissorudur. Eyni zamanda bir çox reklam çarxlarının ssenaristliyini və rejissorluğunu da edib.

Romanı
------

Sevinc Səfərova böyük marağa səbəb olan "Günah" romanının müəllifidir. Onun bu romanı oxuculara 2016-cı ildə təqdim olunmuşdur. O, bu romana görə "Zəka isığında" milli dəyərlərin təbliğinə yardım ictimai birliyi tərəfindən "Milli Zəka" diplomu ilə təltif edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Böyük sürprizlərlə qarşınıza çıxacağam" - Fotolar Arxivləşdirilib 2017-06-22 at the Wayback Machine. kaspi.az, 05.04.2017  (az.)
2. ↑  "Burulğan" bədii filminin treyleri təqdim olundu[*ölü keçid*]. azadinform.az, 27.07.2016  (az.)
3. ↑  Günah" təqdim edildi Arxivləşdirilib 2017-04-24 at the Wayback Machine. ayb.az, 25.02.2016  (az.)
4. ↑  "Günah" romanının müəllifi ilə görüş Arxivləşdirilib 2021-12-05 at the Wayback Machine. senet.az, 23.05.2016  (az.)
5. ↑  Sevinc Səfərova "Milli Zəka "diplomu ilə təltif edildi[*ölü keçid*]. turkiye.az, 03.04.2017  (az.)
**Azərbaycan Turizm və Menecment Universiteti** — Azərbaycan Respublikasında ali təhsilin bütün pillələrində turizm və menecment sahələri üzrə kadr hazırlığını həyata keçirən ali təhsil müəssisəsi.

Tarixi
------

### Azərbaycan Turizm İnstitutu

Universitetin tarixi Azərbaycan Turizm İnstitutunun yaranma tarixindən başlayır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 avqust 2005-ci il tarixli 972 saylı sərəncamına əsasən Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 13 fevral 2006-cı il tarixli 45 saylı qərarı ilə təsis edilmişdir. İnstitut dövlət təhsil sistemi standartına uyğun olaraq Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin nəzdində yaradılmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 iyul 2006-cı il tarixli, 1556 nömrəli Sərəncamına əsasən Cəfər Məmməd oğlu Cəfərov Azərbaycan Turizm İnstitutunun rektoru təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 dekabr 2014-cü il tarixli, 945 nömrəli Sərəncamına əsasən Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin Turizm İnstitutunun bazasında ali təhsilin bütün pillələrində turizm və menecment sahələri üzrə kadr hazırlığını həyata keçirən Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin tabeliyində Azərbaycan Turizm və Menecment Universiteti yaradılmışdır.

Rektorlar
---------

Universitetin ilk rektoru Cəfər Məmməd oğlu Cəfərov olmuşdur. O, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 dekabr 2014-cü il tarixli, 976 nömrəli Sərəncamına əsasən Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin rektoru vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 11 sentyabr 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə İlham İsa oğlu Mədətov Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin rektoru vəzifəsinə təyin edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin yaradılması haqqında Arxivləşdirilib 2021-01-25 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 dekabr 2014-cü il tarixli, 945 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az  (az.)
2. ↑  C. M. Cəfərovun Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin rektoru təyin edilməsi haqqında Arxivləşdirilib 2020-06-25 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 dekabr 2014-cü il tarixli, 976 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az  (az.)
3. ↑  İ. İ. Mədətovun Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin rektoru təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı Arxivləşdirilib 2021-10-16 at the Wayback Machine. president.az  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Universitet ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Linkedin · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram · YouTube |
| Normativ yoxlama | ISNI: 0000000446487352 |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Dərəşam.

**Dərəşam mağarası** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunun Gülüstan kəndi yaxınlığında, Dərəşam dəmiryol stansiyasından şərqində, qayaların arasında arxeoloji abidə.

Təbii mağara 3 salondan ibarətdir. Yaşayış əsasən birinci salonda olmuşdur. Lakin mağaranın daxilinə doğru uzanan ikinci, xüsusən üçüncü salon ən çətin hava şəraitində hər hansı təhlükədə etibarlı sığınacaqdır.

Təbii mağaranın ön tərəfi əhəng məhlulundan istifadə etməklə daşdan hörülmüş hündür divarla kəsil mişdir. Vaxtilə mağaranın təbii girişi olmuşdur. Lakin hazırda divarın bir qismi və girişi tamamilə dağılmışdır. Buradakı mədəni təbəqə əsasən mağaranın divar hörülmüş qabaq hissəsində olmuşdur. Toplanmış materiallara, bitki qalıqlarına əsaslanaraq demək olar ki, mədəni təbəqənin alt hissəsi gec çürüyən tikanlı bitkilərdən-gəvən və gəngiz dən ibarət olmuşdur. Divarla mağaranın arasındakı döşəməyə müxtəlif tullantılar və bitki çürüntüləri dolmuşdur. Yığılan mədəni təbəqənin qalınlığı 2,5 metrə qədərdir. Mağaranın qabağına hörülmüş divarın uçurulması ilə buradakı keramika məmulatı dərə aşağı yayılmışdır. Araşdırma zamanı Orta əsrlərə aid şirli və şirsiz keramika parçalarına rastlanmışdır. Tikinti qalıqlarına və keramika məmulatına əsasən, mağaradan orta əsrlərdə yaşayış yeri kimi istifadə edildiyini demək olar. Əldə edilmiş mate riallara əsasən yaşayış yerini XIV-XVII əsrlərə aid etmək olar.

Ədəbiyyat
---------

* Babayev N. Qədirzadə Q. Qurbanov Ə. Babayev V. Dərəşam mağarası. Bakı Universitetinin "Xəbərləri", 2002, № 3.

Mənbə
-----

* Naxçıvan abidələri ensiklopediyası. Naxçıvan: 2008, səh.82-83  (az.)
Kuzbass (K-419) atom sualtı qayığı.
**Atom sualtı qayığı** (*ing.* Nuclear submarine; *rus.* Атомная подводная лодка) — Nüvə reaktoru ilə təmin olunmuş sualtı qayıq tipi. Atom sualtı qayıqları digər sinif sualtı qayıqlara nəzərən daha çox üstünlüklərə malikdirlər. Bu üstünlüklərdən ən önəmlisi oksigendən asılı olmadığı üçün uzun müddət suyun səthinə çıxmadan hərəkət edə bilməsidir.

Digər sinif sualtı qayıqlar oksigendən aslı olduğundan tez-tez suyun üzərinə çıxmaq məcburiyyətində qalırlar. Atom sualtı qayıqları sürət baxımından da digər tipli qayıqlardan fərqlənir.

İlk atom sualtı qayığı USS Nautilus (SSN-571) olmuşdur.

Yeni nəsil atom sualtı qayıqları 25 il ərzində yenidən yüklənmə olmadan hərəkət etmə imkanına malikdir. Ənənəvi sualtı qayıqlarda enerjini akümlyatorda saxlanılır və istifadəsi məhdud səviyyədə olur, atom sualtı qayıqlarında isə belə bir problem yoxdur. Nüvə reaktoru ilə təmin olunması və yüksək xərcləri səbəbindən günümüzdə atom sualtı qayıqları çox az ölkənin hərbi donanmalarında mövcuddur.

Həmçinin bax
------------

* Batmış atom sualtı qayıqlarının siyahısı

Xarici keçidlər
---------------

* Batmış atom sualtı qayıqları  (az.)