Project Blue Book, tam status hesabatları (1-dən 14-ə qədər), o cümlədən Project Grudge məlumatları və 1955-ci ilin may ayına qədər
**Mavi Kitab Layihəsi** 1952-ci ilin martından 1969-cu ilin dekabr ayına qədər Birləşmiş Ştatların Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən uçan naməlum obyektlərin sistematik tədqiqi ilə məşğul olurdu. Qərargahı Ohayo ştatının Wright-Patterson Hərbi Hava Qüvvələri bazasında yerləşən layihə əvvəlcə kapitan Edvard J. Ruppelt tərəfindən idarə olunurdu. Mavi Kitab layihəsinin iki məqsədi var idi, UNO-ların milli təhlükəsizliyə təhdid olub-olmadığını müəyyən etmək və UNO ilə bağlı məlumatları elmi cəhətdən təhlil etmək .

Minlərlə UNO hesabatı toplandı, təhlil edildi və təqdim edildi. UNO-ların tədqiqinin böyük elmi kəşflər verməyəcəyi qənaətinə gələn *Condon Report* və Milli Elmlər Akademiyasının hesabata baxışı nəticəsində Mavi Kitab layihəsi 1969-cu ildə dayandırıldı. 

Layihə başa çatdıqda, o, 12,618 UNO hesabatı toplandı və belə nəticəyə gəldilər ki, onların əksəriyyəti təbiət hadisələrinin ( buludlar, ulduzlar və s.) və ya adi təyyarələrin səhv identifikasiyasıdır. Milli Kəşfiyyat İdarəsinin məlumatına görə, bir sıra xəbərlər keçmiş məxfi kəşfiyyat təyyarələri U-2 və A-12- nin uçuşları ilə izah edilə bilər. 701 hesabat hətta ciddi təhlildən sonra izah olunmayan kimi təsnif edildi. UNO hesabatları arxivləşdirilib və İnformasiya Azadlığı Qanununa əsasən mövcuddur, lakin bütün şahidlərin adları və digər şəxsi məlumatları redaktə edilib.

Konqresin dinləmələri
---------------------

1966-cı ildə Massaçusets və Nyu-Hempşirdə bir sıra UNO müşahidələri Nümayəndələr Palatasının Silahlı Qüvvələr Komitəsi tərəfindən Konqresdə dinləmələrə səbəb oldu. İclasın əlavələrinə görə, Hərbi Hava Qüvvələri əvvəlcə bu görüntülərin ərazidə baş verən təliminin nəticəsi olduğunu bildirmişdi. Lakin NICAP - Hava Hadisələri üzrə Milli Təhqiqatlar Komitəsi, görüntülərin baş verdiyi anda uçan bir təyyarənin qeydə alınmadığını bildirdi. Başqa bir hesabatda UNO-nun əslində uçan reklam lövhəsi olduğu iddia edilirdi. Raymond Fowler (NICAP-dan) Hərbi Hava Qüvvələri zabitlərinin UNO-ların hekayəsi ilə qəzetləri müsadirə etdiyini və gördüklərini bildirməmələrini söyləyən yerli sakinlərlə öz müsahibələrini əlavə etdi. UFO-ların şahidi olan iki polis məmuru, Eugene Bertrand və David Hunt, Mayor Quintanilla-ya məktub yazaraq, nüfuzlarının Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən məhv edildiyini hiss etdiklərini söylədi. "Gördüklərimizi, hündürlüyündən asılı olmayaraq, hər hansı hərbi əməliyyatla səhv salmaq mümkün deyildi" deyə yazıb əsəbiləşən zabitlər bunun şar və ya helikopter ola biləcəyini əlavə ediblər. Hərbi Hava Qüvvələrinin katibi Harold Braunun sözlərinə görə, Mavi kitab üç mərhələdən ibarət idi: araşdırma, təhlil və toplanmış məlumatların maraqlı tərəflərə paylanması. Braun icazə verdikdən sonra mətbuat iclasa dəvət edilib. Dinləmə zamanı Mavi Kitab bildirilən UNO müşahidələrinin 95%-ni müəyyən edilib izah edilmişdi. Bunların heç biri yerdən kənar və ya milli təhlükəsizliyə təhdid deyildi. Braun özü demişdir: "Mən təşkilatımızda bu barədə ətraflı məlumatı olan elmi mövqedə və ya rəhbər vəzifədə olan, onların yerdən kənar mənbələrdən gəldiyinə inanan heç kim tanımıram". Blue Book-un elmi məsləhətçisi J. Allen Hynek, redaktə edilməmiş bir bəyanatında, UNO-larla bağlı "əsas bir problemin həqiqətən mövcud olub-olmadığını müəyyən etmək üçün" "fiziki və sosial elm adamlarından ibarət mülki panel" yaradılmasını təklif etdi. Hynek qeyd edib: "yadplanetliləri təsdiqləmək üçün heç bir dəlil görməmişəm" və "mən heç bir səriştəli alim tanımıram ki, bu barədə hər hansı bir yerdən kənar kəşfiyyatın olduğunu sübuta yetirsin".

Son
---

Kondon Komitəsinin nəticələrinə cavab olaraq, Hərbi Hava Qüvvələrinin katibi Robert C. Seamans, Jr. Mavi Kitabın tezliklə bağlanacağını elan etdi, çünki əlavə maliyyələşdirmə "nə milli təhlükəsizlik, nə də elmin maraqları baxımından əsaslandırıla bilər". "Mavi Kitab" əməliyyatlarının sonuncu günü 1969-cu il dekabrın 17-dir. Bununla belə, tədqiqatçı Bred Sparks  öz araşdırmalarına görə qeyd etmişdir ki, Mavi Kitab fəaliyyətinin son günü əslində 30 yanvar 1970-ci ildir. 

Mavi Kitabın sənədləri Alabama ştatındakı Maksvell Hava Qüvvələri bazasındakı Hərbi Hava Qüvvələri Arxivinə göndərilib.

2003-cü ilin aprelində USAF açıq şəkildə bəyan etdi ki, UNO tədqiqat proqramlarını bərpa etmək planları yoxdur. Bununla belə, 2017-ci ilin dekabrında 2007-ci ildən 2012-ci ilə qədər Qabaqcıl Aerokosmik Təhdidlərin Müəyyənləşdirilməsi Proqramı (AATIP) adlı yeni gizli UNO tədqiqatının 22 milyon dollara maliyyələşdirildiyi açıqlandı.

### *Mavi Kitab layihəsi* (2019)

Mavi Kitab Layihəsi 2019-cu ilin yanvarında History Channel kanalında yayımlanmağa başladı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Unidentified Flying Objects and Air Force Project Blue Book". U.S. Air Force. 2023-08-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-04.
2. ↑  "Unidentified Flying Objects." (No. 55) Electronic Record. Hearing Committee of Armed Services of the House of Representatives. 89th Congress, Second Session. 5 April 1966. (50-066 O) U.S. Government Printing Office: Washington, D.C. 1966.
3. ↑  "Pentagon Doesn't Believe UFO Exeter Sightings." Excerpt from *italic* Haverhill Gazette *italic*. 25 October 1965. in Fowler, Raymond E. Addendum IIA. NICAP Massachusetts Subcommittee. In "Unidentified Flying Objects." 6015.
4. ↑  Fowler, Raymond E. Addendum IV, UFO Report, 3 Sept. 1965. NICAP Massachusetts Subcommittee. In "Unidentified Flying Objects." 6015–6016.
5. ↑  "UFO Identified as Ad Gimmick." *italics* Amesbury News *italics*. 6 October 1965. In Fowler, Raymond E. Addendum IV, UFO Report, 3 September 1965. 6016.
6. ↑  Fowler, Raymond. "UFO Summary Sheet. (UFO Reports – Sept. 3, 1966). In Addendum IV, UFO Report, 3 Sept. 1965. 6020.
7. ↑  Bertrand, Eugene, and Hunt, David. Letter to Major Hector Quintanilla, Jr. 2 Dec. 1965. Wright Patterson Air Force Base, Dayton, OH. In "Unidentified Flying Objects." 6039–6040.
8. ↑  Brown, Harold. "Unidentified Flying Objects." 5992.
9. ↑  Rivers, Mendel. "Unidentified Flying Objects." 6003.
10. 1 2  Brown, Harold. "Unidentified Flying Objects." 6005.
11. ↑  Hynek, J. Allen. "Unidentified Flying Objects." 6008.
12. ↑  Hynek."Unidentified Flying Objects. 6046.
13. 1 2  Jerome Clark, *The UFO Book: Encyclopedia of the Extraterrestrial*, p. 480
14. ↑  "Proceedings of the Sign Historical Group UFO History Workshop" (PDF). 2013-07-21 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2023-09-04.
15. ↑  USAF Fact Sheet 95-03
16. ↑  *Cooper, Helene; Blumenthal, Ralph; Kean, Lesie.* "Glowing Auras and 'Black Money': The Pentagon's Mysterious U.F.O. Program". The New York Times. December 16, 2017. December 21, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: December 16, 2017.
17. ↑  "Project Blue Book – About". 2019-06-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-04.

Mənbələr
--------

* *Gen. John Samford Announces Project Blue Book Findings* — YouTube
* Project Blue Book Archive Online version of USAF Project Blue Book microfilm
* *The Report on Unidentified Flying Objects* – Edward J. Ruppelt The book on-line
* Project Blue Book in FBI's FOIA reading room A summary of the project
* Fold3 Project Blue Book Archive View the unclassified Project Blue Book documents from the National Archives (NARA) from their microfilm collection.
* Official U.S. Air Force factsheet
* Informal Dept of Defense collection of references on the web
* 10,000 collected Project Blue Book reports on the Internet Archive
* Individual Project Blue Book reports on the Internet Archive
* FBI Records: The Vault – Project Blue Book (UFO) at vault.fbi.gov