recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Asiya və Orta Şərq Araşdırmaları Fakültəsi—**Asiya və Orta Şərq Araşdırmaları Fakültəsi (keçmiş Şərqşünaslıq Fakültəsi) Oksford Universitetinin alt bölməsidir.

Asiya və Orta Şərq Araşdırmaları Fakültəsi

Fəaliyyət sahəsi
----------------

Fakültə siyasət, dil və mədəniyyətə diqqət yetirərək müasir və tarixi Asiya və Yaxın Şərq tədqiqatları üzrə geniş spektrli tədqiqat və tədrislə məşğul olur. Fakültənin əsas binası Eşmol Muzeyi və Sakler Kitabxanasının yaxınlığında, Pyuzi küçəsində (Pusey lane) yerləşir, fakültənin bəzi tədqiqat mərkəzlərinin Oksfordun başqa yerlərində öz binaları var (Oksfordda, Müqəddəs Antoni Kollecində, yerləşən Yaxın Şərq Mərkəzi kimi). Fakültə Oksford Universitetinin Humanitar Elmlər Bölməsinin bir hissəsidir. Fakültənin tələbələr və professorlar üçün öz kitabxanası fəaliyyət göstərir ki, bura həm müvəqqəti materialları götürməyə icazə verən kitabxana, həm də Bodlian Kitabxanasının oxu zalıdır. 
Fakültə 1 avqust 2022-ci ilə qədər Şərqşünaslıq fakültəsi kimi tanınırdı, müstəmləkəçilik çağırışdıran ifadə hesab edildiyi üçün Şərqşünaslıq fakültəsi adı 2022-ci 1 avqust tarixdə Asiya və Orta Şərq Araşdırmaları Fakültəsi adı ilə əvəz olunmuşdur.

Alt bölmələr
------------

Fakültə tədqiqat sahəsinə görə üç alt fakültəyə ayrılır:

### Orta Şərq Araşdırmaları Alt Fakültəsi. Ehtiva edir:

* İslam dünyası şöbəsi
* Müasir Yaxın Şərq Tədqiqatları şöbəsi
* İbrani və Yəhudi Tədqiqatları Şöbəsi (Oksford İbrani və Yəhudi Araşdırmaları Mərkəzində qərarlaşır)
* Misirşünaslıq və Qədim Yaxın Şərq Tədqiqatları Şöbəsi (Griffith İnstitutunda qərarlaşır)
* 

### Cənubi və Mərkəzi Asiya Araşdırmaları bölməsi. Ehtiva edir:

* Hind və Urdu siyasəti, dili və mədəniyyəti
* Sanskrit (klassik və Vedik)
* Tibet və Himalay Kulturoloji Araşdırmaları

  

### Şərqi Asiya Tədqiqatları Alt Fakültəsi (Eşmelo Muzeyinin Şərq İncəsənət Departamentində yerləşir).

* Çin dili (Oxford Universitetinin Çin Mərkəzində yerləşir)
* Yapon dili ( Nissan Yapon Araşdırmaları İnstitutunda yerləşir)
* Koreya, siyasət və mədəniyyət

Görkəmli Şəxsiyyətlər
---------------------

Həmçinin bax
------------

* Oksford Universiteti
* Oksford Universitetinin Nizami Gəncəvi Mərkəzi

Xarici keçidlər
---------------

* Ingiltərənin təhsil incisi – Oksford Universiteti

İstinadlar
----------

1. ↑  [orinst.web.ox.ac.uk. "History of the Faculty"] (#bad\_url). 18 September 2022. İstifadə tarixi: 3 may 2023.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | ISNI: 0000000121802537 |
**Faiz** — ədədin yüzdə bir hissəsi, "%" ilə işarə olunur. Riyaziyyatın mühüm anlayışlarından biridir. Sözün özü mənşəcə latın sözü olub (per centum), mənası "yüzdə" deməkdir. 1885-ci ildə Parisdə Matye de la Porta "Kommersiya hesabına rəhbərlik" kitabını nəşr edir. Həmin kitabda faiz hissəsindən danışılır ki, bu da "cto" kimi işlənirdi (cento-nun qısaldılmış forması) və nəşriyyatçı çap xətası nəticəsində bu sözü "%" kimi yazmışdır. O zamandan da faiz işarəsi kimi bu cür istifadə olunmağa başlanılmışdı.

Müəyyənləşməsi
--------------

* Ədədin faizini tapmaq üçün onu 100%-ə bölüb, verilən faizə vurmaq lazımdır.
* Faizə görə ədədi tapmaq üçün alınmış ədədi 100%-ə vurub, verilən faizə bölmək lazımdır.
* Bir ədədin digərinin neçə faizi olduğunu tapmaq üçün birinci ədədi ikinciyə bölüb, 100%-ə vurmaq lazımdır.
* Onluq kəsri faizlə ifadə etmək üçün onu 100%-ə vururlar:

0,35 = 0,35 • 100% = 35%; 2,3 = 2,3 • 100% = 230% və s.

* Faizi onluq kəsrlə və ya ədədlə ifadə etmək üçün onu 100-ə bölmək lazımdır. Məsələn:

5% — 5: 100 = 0,05;

2,7–2,7: 100 = 0,027;

6700–6700: 100 = 67

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Discogs |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus |
| Normativ yoxlama | NKC: ph124616 |
**Azərbaycanda iudaizm** — Azərbaycanda islam və xristianlıqla yanaşı bir neçə əsas dinlərdən biridir. Uzun illərdir ki, Azərbaycan əhalisi tərəfindən etiqad olunur.

 Qırmızı Qəsəbədə Altı günbəz sinaqoqu

Tarixi
------

Müasir Azərbaycan ərazisində iudaizmin tarixi təxminən VII əsrə gedib çıxır. İudaizm haqqında ilk qeydlər 1990-cı ildə R. Göyuşovun rəhbərliyi ilə arxeoloqlar tərəfindən Bakı şəhəri ərazisində aparılan qazıntılar zamanı aşkar edilmişdir. Qazıntılar zamanı b.e. VII əsrə aid yəhudi məhəlləsinin və Şabran sinaqoqunun qalıqları aşkar edilmişdir.

Yəhudi icmaları
---------------

 Bakıda Dağ yəhudilərinin sinaqoqu.
Azərbaycanda üç yəhudi icması var: dağ yəhudiləri, aşkenazi yəhudiləri və gürcü yəhudilər. Ümumilikdə yəhudilərin sayı 16 min nəfərdir: 11 min-i dağ yəhudisidir, onlardan 6 minə yaxını Bakıda, 4,000-i Quba və Qırmızı Qəsəbədə, minə yaxını isə başqa şəhərlərdə yaşayır; 4,3 min aşkenazi yəhudisi var ki, onların əksəriyyəti Bakıda və Sumqayıtda yaşayır; Azərbaycanda 700-ə yaxın gürcü yəhudi yaşayır.

Ən qədimi dağ yəhudilərinin icmasıdır ki, burada əksər tarixçilərin fikrinə görə, V əsrdən əvvəl yaranmışdır. İndiki dövrdə Azərbaycanın bütün yəhudi diasporu arasında dağ yəhudiləri çoxluq təşkil edir. Danışdıqları dil tat dialektidir, tərkibində çoxlu türk, fars və rus sözləri və hebraizmlər var.

Aşkenazi yəhudiləri ilə müqayisədə dağ yəhudiləri inanc məsələlərində daha ortodoksdurlar, lakin onların dini bəzi dağ bütpərəstlik adətlərini və yerli folkloru özündə cəmləşdirərək müəyyən dəyişikliklərə məruz qalmışdır.

Bakı Dövlət Universitetində ivrit dili tədris olunur. 2001-ci ilin aprelində Azərbaycan Elmlər Akademiyası ilə Rusiya Yəhudi Mədəniyyətinin Qorunması və İnkişafı Fondu dünyanın bir çox ölkələrindən alimlərin iştirak etdiyi "Qafqaz dağ yəhudiləri" adlı Beynəlxalq elmi-praktik konfrans keçirmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Азербайджан — статья из Электронной еврейской энциклопедии
2. ↑  Горские евреи : [арх. 15 июня 2022] // Большая российская энциклопедия [Электронный ресурс]. — 2015.
3. ↑  "Религии в современном Азербайджане". 2010-10-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-11-04.
4. ↑  "Еврейская община Азербайджана". 2010-03-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-11-11.
5. ↑  ."Еврейская община Азербайджана". 2010-03-17 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Иудаизм в Азербайджане. Материалы Президентской библиотеки Управления делами президента Азербайджанской Республики
* 
* 
* *Аветисян Р. Г.* "Еврейская община Азербайджана: история развития и её место во внешнеполитической деятельности Государства Израиль" (PDF). 2009-06-17 tarixində arxivləşdirilib (PDF).. «Нижегородский журнал международных исследований», 2008
**Ağası Babayan** (*erm.* Աղասի Բաբայան; 21 dekabr 1921, Ciğdamlı, İrəvan qəzası – 17 noyabr 1995) — Ermənistan-sovet rejissoru, ssenaristi və aktyoru. 1974-cü ildə RSFSR-in əməkdar artisti adını almışdır.

Həyatı
------

Ağası Babayan 21 dekabr 1921-ci ildə Ermənistan SSR-nin Ciğdamlı kəndində anadan olmuşdur. O, Sergey Gerasimov adına VGİK-də aktyorluq və rejissorluq üzrə təhsil almışdır. Babayan sonradan neçə il "Armenfilm"də işləmişdir. 1952-ci ildə "Mosnauçfilm" studiyasına köçmüşdür. O, 1961-ci ildə çəkilmiş "*Dersu Uzala"* filminin (sonralar Akira Kurosava tərəfindən yenidən işlənmiş) orijinal film versiyasını, eləcə də Vitali Biyankinin tayqada çəkilmiş hekayələri əsasında vaşaq Kunak haqqında dörd film silsiləsi ilə məşhurdur*.* O, təbiət, tarix və musiqi ilə bağlı bir sıra sənədli filmlər də hazırlamışdır. Babayan 17 noyabr 1995-ci ildə vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Agasi Babayan, IMDb
2. ↑  Agasi Babayan at the kino-teatr encyclopedia Arxivləşdirilib 2023-01-21 at the Wayback Machine (in Russian)

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AllMovie · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · IMDb · Kinopoisk |
| Normativ yoxlama | ISNI: 0000000008860823 · VIAF: 2672614 · WorldCat VIAF: 2672614 |
**«Polsat Sport News»** — «Cyfrowy Polsat» şirkətinin sahibləndiyi Polşa idman telekanalı. Telekanal Polşada yayımlanan ilk idman kanalıdır. Telekanal 30 may 2011-ci ildə saat 07:00-da yayıma başlamışdır.

Tarixi
------

25 oktyabr 2010-cu ildə *146-cı Cyfrowy Polsat* kanalında telekanalın test yayımı baş tutmuşdur. 25 may 2011-ci ildə stansiya *ikinci multipleksdə* yerli rəqəmsal televiziya üçün test yayıma başlamışdır. 30 may 2011-ci ildə müntəzəm yayım saatı olan 07:00-da telekanal əsas yayıma başladı. Lakin rəqəmsal peyk platforması istifadəçiləri telekanalı izləyə bilmirdi. 11 avqust 2011-ci ildə telekanal *Cyfrowy Polsat* istifadəçilərinə təqdim edilmişdir. 4 noyabr 2011-ci ildə telekanal rəsmi olaraq, *Telewizji na Kartę* və *n* platformasına əlavə edilmişdir. 1 noyabr 2012-ci ildə «Polsat Sport News» ilk reklamını yayımlamışdır. Telekanal 07:00-da yayıma başlayır və 01:15-də bitirir.

2 yanvar 2017-ci ildə «Polsat Sport News» telekanalı ikinci rəqəmsal dünyəvi multipleksdə «Super Polsat» ilə əvəzlənmişdir.

«Polsat Sport News» telekanalı peyk imtiyazları əsasında HD keyfiyyətdə yayıma başlamışdır. Kanal Peyk platformalarında, eləcə də kabel və IPTV şəbəkələrində mövcud olacaq və telekanalın proqramı «Polsat Sport News»-da yayımlanan proqramların təkrarı olacaq.

Loqo tarixi
-----------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 2012 – 2016 | 2016 – 2021 | indiyə qədər |
|

İstinadlar
----------

1. ↑  "Solorz-Żak nie obawia się konkurencji i startuje z Polsatem Sport News - Dziennik Gazeta Prawna". 2014-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-02-06.
2. ↑  *Anita Dąbek.* "Mux 2: Polsat Sport News zamiast Puls 2" (polyak). satkurier.pl. 2011-05-23. 2019-10-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-05-26.
3. ↑  "Nowy kanał Super Polsat startuje 2 stycznia". Mediainside.pl. 2016-12-16. 2016-12-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-11-16.
4. ↑  "Będzie Polsat Sport News HD. Gdzie będzie dostępny?". SATKurier.pl. 2016-12-21. 2019-10-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-12-21.

Xarici keçidlər
---------------

* polsatsportnews.pl — «Polsat Sport News» telekanalının rəsmi saytı
* Official sports site on Polsat
**Hitler Saavedra Kasternok** (*isp.* Hitler Saavedra Casternoque; 18 fevral 1978, Yurimakas[d], Loreto departamenti[d]) — Peru cərrahı və siyasətçisi. O, 2021–2026-cı illər parlament dövrü üçün Loretonu təmsil edən respublika konqresmenidir.

Həyatı
------

Hitler Saavedra Kasternok 9 fevral 1978-ci ildə Perunun Alto-Amazonas vilayətinin Loreto departamentində yerləşən Yurimakasda anadan olmuşdur.

Kasternok 2015-ci ilə qədər Peru Amazonu Milli Universitetində təhsil almışdır və cərrah ixtisasını bitirərək tibb üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır. O, daha sonra 2017–2020-ci illər arasında Loreto Regional Sağlamlıq Müdirliyində cərrah kimi çalışmışdır.

Kasternok 2021-ci il parlament seçkilərində 2021–2026-cı il parlament dövrü üçün "Biz Peruyuq" partiyasının üzvü kimi 7,654 səslə respublikanın konqresmeni seçilmişdir.

O, 2021–2022-ci illər arasında Səhiyyə və Əhali Komissiyasının prezidenti vəzifəsində çalışmışdır. Hal-hazırda Konqresdəki "Biz Peruyuq" kokusunun sözçüsüdür və eyni zamanda partiyasının İdarə Heyətinin üçüncü vitse-prezidenti olmağa namizəd olmuşdur, lakin sonradan namizədliyini geri çəkmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. 1 2  .
3. ↑  "Hitler Saavedra Casternoque". www.congreso.gob.pe. 2023-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-05-31.
4. 1 2  "Otorongo SAAVEDRA CASTERNOQUE, HITLER - 2021". otorongo.club. 2023-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-05-31.
5. ↑  *Infomercado.* "Hitler Saavedra Casternoque: hoja de vida, biografía, perfil y quién es el congresista". Infomercado (ispan). 2021-11-04. 2023-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-05-31.
6. ↑  *Redacción EC.* "Mesa Directiva: Hitler Saavedra será el candidato de la bancada de Somos Perú para la tercera vicepresidencia" (ispan). El Comercio. 2022-08-03. ISSN 1605-3052. 2023-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-05-31.
7. ↑  *Staff, Willax.* "Política - Hitler Saavedra retira su candidatura para la Mesa Directiva". willax.pe (ispan). 2023-06-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-06-02.
**Kavaklıdere (şərabçılıq)** — 1929-cu ildə Ankarada qurulan şərab zavodu və burada istehsal edilən şərab markası. Cenap And tərəfindən qurulan şirkət, adını Çankayanın Kavaklıdere rayonundan və oradan keçən, eyni adlı dərədən götürüb. Əvvəllər Kavaklıdereyə məxsus olan ərazidə inşa edilən Ankara Şeraton Otelinin binası Kavaklıdere Şərabları şüşəsindən ilhamlanıb. Kavaklıdere Şərabları həm də Türkiyədə özəl sektor tərəfindən istehsal edilən ilk şərabdır..

Üzüm bağları və istehsal müəssisələri
-------------------------------------

Kavaklıdere Şərabları İç Anadolu, Egey və Şərqi Anadoluda üzüm bağlarından yığılan üzümlərdən istehsal olunur. İç Anadoluda üzüm bağları Ankaranın Akyurt və Kalecik rayonlarında, Nevşehirin Gülşehir mahalında və Kırşehirin Toklümen qəsəbəsində yerləşir. Ege üzüm bağları Manisa Kemaliyedəki Pendore üzüm bağlarından və Dənizlidəki Güney üzüm bağlarından ibarətdir. Şərqi Anadoluda üzüm Elazığın Aydıncık rayonunda istehsal olunur. Şirkətin ümumilikdə 645 hektar üzüm bağı var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kavaklıdere". 2023-04-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-19.
2. ↑  "Kavaklıdere tarixi". 2021-04-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-19.
"Ulduzları müşahidə edən qadınlar".
**Ota Çou** (太田 聴雨?, 18 oktyabr 1896, Senday – 2 mart 1958) və ya doğum adı ilə **Ota Eyriki** (太田 栄吉?) – ənənəvi yapon üslubunda rəsmlər çəkmiş Yaponiya rəssamı.

Həyatı
------

1896-cı ildə Yaponiyanın Senday şəhərində doğulmuşdur. 1909-cu ildə Tokioya köçmüşdür. 13 yaşında Şico rəssamlıq məktəbinin rəssamı olan Qyokuşo Kavabatanın şagirdi olmuşdur. 1927-ci ildə *nihonqa* rəssamı Seyson Maedadan rəssamlıq dərsləri almağa başlamışdır.

Ota Çounun rəsmləri inten sərgilərində nümayiş olunmuşdur. 1930-cu ildə baş tutmuş 7-ci sərgi üçün çəkdiyi "Codohen" (浄土変?) rəsmi uğur qazanmış və bu əsərə görə mükafata layiq görülmüşdür. İkinci Dünya müharibəsindən sonra isə Yaponiya İncəsənət Sərgisinin münsiflər heyətinə seçilmişdir. Yaponiya İncəsənət Akademiyasının üzvü və Tokio İncəsənət Universitetinin professoru olmuşdur.

Əsərləri
--------

Ota Çou *nihonqa* janrına əsərlər yaratmışdır. Tarixi fiqurları, dövrün adətlərini və praktikalarını təsvir etməsinə görə tanınır. 1936-cı ildə çəkdiyi "Ulduzları müşahidə edən qadınlar" (星をみる女性?) əsəri onun ən məşhur əsəri hesab olunur. Onun bu əsəri 1990-cı ildə Yaponiyada buraxılmış bir poçt markasında təsvir olunmuşdur. Onun ikinci ən məşhur əsəri isə 1934-cü ildə çəkdiyi "Vaksinasiya" (種痘?) əsəridir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who. səh. 1219
2. 1 2 3 4  Roberts. səh. 127
3. ↑  "Ōta Chōu's Vaccination: Medicine and Modern Girls in 1930s Japanese Painting". Nursingclio (ingiliscə). 20 may 2021. İstifadə tarixi: 14 aprel 2024.

Ədəbiyyat
---------

* The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who (ingiliscə) (II). Tokio: Rengo Press. 1961. səh. 1219. İstifadə tarixi: 14 aprel 2024.
* *Roberts, Laurance P.* A Dictionary of Japanese Artists: Painting, Sculpture, Ceramics, Prints, Lacquer (ingiliscə). Weatherhill. 1976. səh. 127. ISBN 0-8348-0113-2. İstifadə tarixi: 14 aprel 2024.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | NDL: 00133897 · VIAF: 253478183 · WorldCat VIAF: 253478183 |
Hanqıl sistemiylə yazılmış *Hangeul* sözü
**Hanqıl** (kor. 한글 Hangeul, Cənubi Koreyada), (kor. 조선글 Chosŏn'gŭl, Şimali Koreyada)- Koreya əlifba sistemidir. Koreya əlifbası, loqoqrafik Çin simvolları olan Hancadan tamamilə ayrı əlifbadır. Koreya əlifbası XV əsrin ortalarında Coson krallığı zamanı yaradılmış və hazırda həm Şimali Koreya və həm Cənubi Koreyanın rəsmi əlifbadır.

Koreya yazısı
-------------

Koreya dilində mətnlərin yazılışında istifadə olunan fonetik hərfi-hecalı yazı. Koreyada bir neçə yazı sistemindən istifadə olunmuşdur. 1444-cü ildə hökmdar Böyük Seconun təşəbbüsü ilə hazırlanmış və 1446-cı ildən dövlət əlifbası kimi (çon əlifbası adlandırılmışdır) təsdiqlənmişdir. Müasir Koreya əlifbası 40 qrafemdən ibarətdir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Koreya əlifbası və tələffüz Omniglot tərəfindən
* Koreya əlifbası və tələffüz Arxivləşdirilib 2015-11-08 at the Wayback Machine səsləndirilmiş hanqıl əlifbası

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | GND: 4252163-4 · Microsoft: 554519600 · NDL: 00573712 · SUDOC: 027308278 |
**Florensiya Milli Mərkəzi Kitabxanası** (*it.* Biblioteca Nazionale Centrale di Firenze, **BNCF**) Florensiyada ictimai milli kitabxanadır, İtaliyanın ən böyük və Avropanın ən mühüm kitabxanalarından biri.İtaliyanın iki mərkəzi kitabxanasından biri, Roma Mərkəzi Kitabxanasıdır.

Tarixi
------

Kitabxana 1714-cü ildə alim Antonio Maqliabeçi təxminən 30.000 cilddən ibarət bütün kitab kolleksiyasını Florensiya şəhərinə vəsiyyət etdiyi zaman yaradılmışdır. 1743-cü ilə qədər Toskanada nəşr olunan hər bir əsərin bir nüsxəsinin kitabxanaya təqdim edilməsi tələb olundu. Əvvəlcə Maqliabeçi kimi tanınan kitabxana 1747-ci ildə ictimaiyyətə açıldı. Onun fondları 1861-ci ildə Biblioteca Palatina Lorenese ilə birləşdirildi və 1885-ci ildə kitabxana Florensiya Milli Mərkəzi Kitabxanası və ya BNCF olaraq adlandırıldı.1870-ci ildən kitabxana bütün italyan nəşrlərinin nüsxələrini toplayır.

1935-ci ildən kolleksiyalar Santa Croce məhəlləsində Arno çayı boyunca yerləşən Cesare Bazzani və V. Mazzei tərəfindən layihələndirilən binada yerləşdirilir. Bundan əvvəl onlar Uffizi Qalereyasına aid müxtəlif otaqlarda tapılmışdılar.

BNCF-də yerləşən Milli Kitabxana Sistemi (SBN) kitabxana xidmətlərinin avtomatlaşdırılmasına və milli fondların indeksləşdirilməsinə cavabdehdir.

1966-cı ildə Arno çayının böyük daşması kitabxananın fondlarının təxminən üçdə birinə, xüsusən də dövri nəşrlərə və Palatine və Maqliabeçi kolleksiyalarına ziyan vurdu. Bərpa Mərkəzi sonradan yaradıldı və bu qiymətsiz artefaktların bir çoxunu xilas etmək üçün kredit verilə bilər. Bununla belə, hələ çox iş görülməlidir və bəzi əşyalar həmişəlik itirilir.

Qalereya
--------

### Eksteryerlər

* Arno çayı fasadıArno çayı fasadı
* Santa-Krocenin yanında kitabxanaSanta-Krocenin yanında kitabxana
* RotundaRotunda

### İnteryerlər

* Distribusiya zalıDistribusiya zalı
* Kataloqlar otağıKataloqlar otağı
* Oxu zalıOxu zalı
* Cəlil Məmmədquluzadənin evi.Cəlil Məmmədquluzadənin evi.

### Əlyazmalar

* Giovannino de' Grassi, Əbədi və zahidlər, Gian Galeazzo Visconti Breviary-dən.Giovannino de' Grassi, Əbədi və zahidlər, Gian Galeazzo Visconti Breviary-dən.
* Giovannino de' Grassi, Bakirə Evlilik, Gian Galeazzo Visconti Breviary-dən.Giovannino de' Grassi, Bakirə Evlilik, Gian Galeazzo Visconti Breviary-dən.
* Milli Kitabxananın əlyazmaları 1966-cı ilin noyabrında baş vermiş daşqından sonra Florensiya Santa Maria Novella vağzalının qazanxanasında yuyulur və qurudulur.Milli Kitabxananın əlyazmaları 1966-cı ilin noyabrında baş vermiş daşqından sonra Florensiya Santa Maria Novella vağzalının qazanxanasında yuyulur və qurudulur.

Xarici keçidlər
---------------

*

İstinadlar
----------

1. ↑  Barker, Nicolas (1969)."The Bibliotheca Nazionale at Florence." *The Book Collector* 18 no 1 (spring): 11-22.T
2. ↑  "History of the National Library of Italy-Florence". 2007-02-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2007-04-04.
**Babək Hüseynov**- (d. 22 aprel 1983, Füzuli, Azərbaycan SSR) Kunq-fu sanda üzrə 10 qat Azərbaycan, 8 qat dünya çempionu. Kung-fu üzre peşəkar sanda və uşu sanda üzrə "Omar Uşu" klublarının prezidenti. «Azərbaycan Respublikasının Əməkdar İdman Ustası»,"Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Məşqçisi"

Həyatı
------

Babək İslam oğlu Hüseynov 22 aprel 1983-cü ildə Azərbaycan SSR-in Füzuli rayonunda anadan olmuşdur. 1992-ci ildə Qarabağ müharibəsi zamanı ailəsi ilə birlikdə Füzulini tərk edərək Bakıya köçmüş və burada yaşamışdır. İlk təhsilini Bakıda alan Babək Hüseynov 1993-cü ildən idmanla məşğul olmağa başlamışdır. 1993-cü ildə idmanın karate növü, 1995-ci ildə isə kunq-fu sanda idman növü ilə məşğul olmuşdur.

### Ailəsi

Subaydır.

Fəaliyyəti
----------

kunq-fu sanda üzrə peşəkarlar arasında döyüşlərdə 2006-cı ildən iştirak etməyə başlayıb. Elə həmin il İtaliyada kunq-fu sanda üzrə peşəkarlar arasında keçirilən dünya çempionatında qızıl medal əldə edib. 2007-ci ildə İranda Böyük A Kateqoriyalı Beynəlxalq yarışda 2-ci yerə, İtaliyada dünya çempionatında 3-cü yerə layiq görülüb. 2008-ci ildə Taylandda keçirilən dünya çempionatında 2-ci yer tutub. 2009 və 2011-ci illərdə isə Brazilyada keçirilən dünya çempionatında 1-ci yer tutub. 2010-cu ildə qızıl kəmər uğrunda döyüşərək titulunu qoruyub. 2012-ci ildə dünya çempionatında 3-cü yer tutan Babək Hüseynov 2014-cü ildə İtaliyada həm dünya çempionu həm də yarışın ən texnikalı oyunçusu seçilib. 2016-cı ildə Portuqaliyada təşkil olunan dünya çempionatında Babək Hüseynov bir daha fəxri kürsünün ən yüksək pilləsinə layiq görülüb. Həmin il İran İslam Respublikasında təşkil olunan beynəlxalq turnirdə onun üçün uğurlu olub. O, bu yarışdan Azərbaycana qızıl medalla qayıdıb. 2017-ci ilin aprel ayında Portuqaliyada keçirilən dünya çempionatında iştirak edən Babək Hüseynov bu yarışda dünyanın 70 ölkəsini təmsil edən sanda ustaları aradında dünya çempionu tituluna layiq görülüb. O həmçinin ötən il Bakıda keçirilən uşu-sanda üzrdə beynəlxalq festivalın da qalibidir. Babək Hüseynov hal-hazırda məşqçi kimi fəaliyət göstərir. Babək Hüseynov 2018-ci ilin mart ayının 5 -də Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi tərəfindən "«Azərbaycan Respublikasının Əməkdar İdman Ustası» , dekabr ayının 20-də isə "Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Məşqçi" fəxri adlarına layiq görülmüşdür.

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Qara Bəbir" Babək Hüseynov". 2015-03-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-01.
2. ↑  "Babək Hüseynov: İ". 2021-06-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-01.
3. ↑  "Babək Hüseynov: «İdmançı gücü biləkdən yox, ürəkdən alır»". 2023-07-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-01.
4. ↑  "**5 mart - Bədən Tərbiyəsi və İdman Günüdür**". 2020-08-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-27.
**Cyomon (saxsı qablar) mədəniyyəti** — Neolit (yeni daş dövrü) Yaponiya ərazisində e.ə. 8-ci minillikdən - e.ə. 300-cü ilədək olan dövrü əhatə edir. Neolit dövründə saxsı məmulatlarının istehsalı başlanır və ipli saxsı qablar (cyomon) meydana gəlir. Məhz buna görə də, yapon arxeoloqları neolit dövrünü "Cyomon mədəniyyəti dövrü" adlanırırlar.

Haqqında
--------

"Cyomon" mədəniyyətinin izləri ilk dəfə XIX əsrin sonlarında amerikan Eduard Mors tərəfindən aşkar edilmişdir - o, böyük balıqqulağı topası (kaycuka) aşkar etmişdi.  Məhz balıqqulağı topası altında qədim dövrə dair tapıntılar aşkar edilmişdir. II Dünya Müharibəsinə qədər Cyomon dövrünə sinonim olaraq "daş dövrü" ifadəsindən də istifadə olunmuşdur. 

Bu dövr üçün ikiqulplu alətləri, ox və kaman, daş və sümükdən hazırlanmış alətlər xarakterikdir. Bu dövrdə qayıqlar da hazırlanmışdır. Əhalinin əsas məşğuliyyəti - ovçuluq və balıqçılıq olmuşdur. Bundan başqa, Hokkaydo adasının mərkəzində yığıcılıqla, Xonsyu adasının şimal-şərqində isə əkinçiliklə də məşğul olurdular. Kənd təsərrüfatı bitkilərindən daha çox qarabaşqa becərilirdi. Akita şəhərində aşkar edilmiş quyunun dibində təqribən 4500 il bundan əvvələ aid qarabaşqa dənləri aşkar edilmişdir. Qarabaşaqdan başqa, darı, Koreyanın cənubundan və Çindən gətirilmiş düyü, noxud və balqabaq da becərilir, şabalıd, fındıq və palıd qozası yetişdirilirdi.   

Neolit dövrünə aid maddi mədəniyyət nümunələri içərisində məhsul yığımında istifadə edilən aypara şəkilli daş bıçaqları, külüng - toxaları, taxılı təmizləmək üçün istifadə olunan həvəngdəstləri və cilalayıcı daşları göstərmək olar.  Daş qılınc, xəncər və əsa qəbilə başçısına məxsus olurdu və onlardan ayinlərin icrası zamanı istifadə edirdilər. Neolit dövrünə aid sümük və buynuzdan olan məmulatlar daha incə şəkildə hazırlanır və onlar müxtəlif zəngin ornamentlərlə bəzədilirdi.  Neolit dövründə istehlak (mənimsəmə) təsərrüfatından istehsal təsərrüfatına keçid baş verdi. Məhsuldar qüvvələrin inkişafı icma daxilində əmək bölgüsünə səbəb olmuş və toxuculuq meydana gəlmişdi. Bunu Katako və Toro düşərgələrindən (müasir Nara prefekturası və Şicioka rayonu) aşkar edlmiş daş və saxsı iy ucluqları sübut edir.

Dövrləşdirmə
------------

Cyomon dövrünün xronologiyası bu dövrün dulus məmulatlarına əsasən qruplaşdırlır. 1937-ci ildə Yapon arxeoloqu Yamanouti Suqao saxsı məmulatlarını 5 əsas sinifdə təsnif etmişdir. Hal-hazırda bu dövrə aid 50 tip saxsı məmulatı aşkar edilmişdirː 

1. Proto Cyomon (və ya ən erkən Cyomon, *Со-ки*, e.ə. VII-V minilliklər),
2. Erkən Cyomon (Dzen*-ki*, e.ə. IV minillik),
3. orta Cyomon(*Tyu-ki*, e.ə. III minillik),
4. Son Cyomon(*Ko-ki*, e.ə. II minillik),
5. Yekun Cyomon (və ya ən son Cyomon, *Ban-ki*, e.ə. I minilliyin I yarısı).

İstinadlar
----------

1. ↑  Davudov Q. Yaponiya tarixi. Bakıː Elm və təhsil, 2014, s. 9-10
**NGC 5819**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Kiçik Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. **SBbc** tipli  qalaktikadır.  Henrix Arrest tərəfindən 1861-ci ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 5819: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 5795 |
NGC 5796 |
NGC 5797 |
NGC 5798 |
NGC 5799 |
NGC 5800 |
NGC 5801 |
NGC 5802 |
NGC 5803 |
NGC 5804 |
NGC 5805 |
NGC 5806 |
NGC 5807 |
NGC 5808 |
NGC 5809 |
NGC 5810 |
NGC 5811 |
NGC 5812 |
NGC 5813 |
NGC 5814 |
NGC 5815 |
NGC 5816 |
NGC 5817 |
NGC 5818 |
**NGC 5819** |
NGC 5820 |
NGC 5821 |
NGC 5822 |
NGC 5823 |
NGC 5824 |
NGC 5825 |
NGC 5826 |
NGC 5827 |
NGC 5828 |
NGC 5829 |
NGC 5830 |
NGC 5831 |
NGC 5832 |
NGC 5833 |
NGC 5834 |
NGC 5835 |
NGC 5836 |
NGC 5837 |
NGC 5838 |
NGC 5839 |
NGC 5840 |
NGC 5841 |
NGC 5842 |
NGC 5843 |
NGC 5844



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Atmosferdə adiobatik proseslər
------------------------------

Atmosfer hadisələrinin tədqiqatında adiabatik proseslər vacib rol oynayırlar. Bu
proses hava kütləsi daxilində termik tarazlığın, onun ölçülərinin və ya fəzada
vəziyyətinin dəyişməsi hesabına baş verməsini müəyyənləşdirməyə imkan verir,
yəni bu zaman hava kütləsinə kənardan heç bir istilik axını daxil olmur. Başqa
sözlə, və daha sadə olaraq, belə deyə bilərik ki, ətraf mühitlə istilik mübadiləsi
olmadan baş verən temperatur dəyişmələrinə adiabatik proseslər deyilir.
Adiabatik prosesin temperatur dəyişmələri işin başa çatması səbəbindən baş
verir. Adiabatik dəyişmələrdə, atmosferin bütün hissəcikləri bir-birindən təcrid
edilir.

Həmçinin bax
------------

1. Atmosfer
2. Atmosfer təbəqələri

Xarici keçidlər
---------------

Atmosferin dayanıqlığı və adiabatik proseslər

İstinadlar
----------

1. ↑  Матвеев Л. Т. Основы общей метеорологии. Физика атмосферы. Л. 1965.
**Osama Vinladen Ximenes Lopes** (*isp.* Osama Vinladen Jiménez López; 7 oktyabr 2002) — Peru futbolçusu, Peru Premyer Diviziyasında çıxış edən "Union Komersio" İK-nin yarımmüdafiəçisi.

Klub karyerası
--------------

Osama Vinladen Ximenes Lopes 7 oktyabr 2002-ci ildə Rioxada anadan olmuşdur. Vinladen 30 may 2018-ci ildə Peru Premyer Diviziyasında çıxış edən "Union Komersio" İK-nin heyətində "Universidad San-Martin" İK ilə matçda peşəkar səviyyədə debüt etmişdir. O, 87-ci dəqiqədə əvəzedici kimi meydana çıxmışdır və "Union Komersio" matçda 0–0 hesabla heç-heçə qalmışdır.

Beynəlxalq karyerası
--------------------

Vinladen 2017 Cənubi Amerika U-15 Çempionatında iştirak edən Peru U-15 komandasının bir hissəsi idi.

Şəxsi həyatı
------------

Vinladen Üsamə bin Ladenin adını daşıyır. Orfoqrafik fərq ispan dilində "b" və "v" hərflərinin tələffüzünün oxşarlığı ilə əlaqədardır. Vinladenin İraq lideri Səddam Hüseynin şərəfinə adlandırılmış Sadam Huseyn adlı bir qardaşı var. Bundan əlavə, atası üçüncü övladının adını Corc Buşun şərəfinə qoymağı planlaşdırmışdı, lakin qadın olduğu üzə çıxdığına görə bundan imtina etmişdir.

Vinladen qeyri-adi adı ilə bağlı bunları demişdir: "Peruda Hitler adlı bir şəxs də var. İsa dünyanı xilas etmişdi və zərər verən Xesuslar da var. İnsanları öldürən bir Üsamə olduğu üçün, məncə, ad haqqında qanunun olması lazım deyil. Bu, gördüklərimə görə çox diqqət çəkir".

İstinadlar
----------

1. ↑  "Unión Comercio 0–0 Universidad San Martín". Soccerway. 2024-04-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-04-04.
2. ↑  "Sudamericano Sub 15: Delegación Oficial" (ispan). Peruvian Football Federation. 2 November 2017. 30 June 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 April 2024.
3. 1 2  *Bednall, Jai.* "Footballer forging career despite embarrassing name problem". News.com.au. 21 October 2020. 25 October 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 October 2020.
4. ↑  "Osama Vinladen juega fútbol y es hermano de Sadam Huseín" [Osama Bin Laden plays football and is the brother of Saddam Hussein] (Spanish). Deutsche Welle. 22 October 2020. 23 October 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 October 2020.
5. ↑  "Osama Vinladen juega fútbol y es hermano de Sadam Huseín – DW – 22/10/2020". dw.com (ispan). 2024-04-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-04-04.

Xarici keçidlər
---------------

* *Soccerway.com* saytında profili (ing.)
**Əsgərin ulduzu** — 2006-cı ildə çəkilmiş bədii filmdir. Filmin premyerası 5 sentyabr 2006-cı ildə çəkilib.

Film Əfqan müharibəsi zamanı baş verən real hadisələrə əsaslanır. Filmin baş qəhrəmanının prototipi — Badaberdə mühacirlər düşərgəsində sovet hərbi əsirlərinin üsyanı zamanı qəhrəmancasına həlak olmuş kiçik serjant Samin Nikolay Qriqoryeviçdir.

Filmin çəkilişləri Əfqanıstanda və Rusiyada həyata keçirilib.

Süjet
-----

Sovet əsgəri Nikolay ona yeni ad- Əhməd adı verildiyi Əhməd Şah Məsudun əfqan əsarətinə düşür. Əhməd Şah Məsud Əfqanıstan səhra komandiri, Əfqanıstanın müdafiə naziri (1992—1996) olub "Pəncşir aslanı" ləqəbi ilə tanınırdı.

Fransız jurnalist Kristofun vasitəçiliyi ilə əfqan mücahidləri onu buraxmağa icazə verirlər. Əfqanlar fransızlara əsiri sərhəddən keçirməyi həvalə edirlər. Onlar ikilikdə Pakistan sərhəddini keçirlər. Sərhəddi keçərkən Kristofu Fransa vətəndaşı kimi buraxsalar da, Sovet əsgərini güllələyirlər. 

| Aktyor | Rol |
| --- | --- |
| Saşa Burdo | Nikolay, sovet əsgəri |
| Vladimir Davidenko | İqor |
| Ntaliya Jitkova | Tanya |
| Patrik Şovel | Verqos |
| Məhəmməd Amin | Nacimutdin |
| Yelena Mixeyeva | Nikolayın anası |
| Sergey Sonovski | Nikolayın atası |
| Murad İbrahimbəyov | Zanovyev |
| Pavel Kuzin | Leytenat Kuznetsov |
| Denis Manoxin | Mayor Mozq |
| Yevgeni Printsev | Andrey |
| İqor Narışkin | Volodya |
| İlya Prosekin | Saratov |
| Nikolay Potapov | Sovet əsgəri |
| Anton Çalış | Sovet radio operatoru |
| Aleksandr Kaspadov | Sovet əsgəri |
| German Maqnusov | Boris |

Mükafatları
-----------

* Qardanda payız festivalında münsiflərin fikrincə «Film festivalının ən yaxşısı».

Xarici keçidlər
---------------

Звезда солдата — L'étoile du soldat

İstinadlar
----------
**Fatehpur-Sikri** (*hind dilində* फतेहपूर सिकरी, ing. *Fatehpur Sikri*, *urduca* فتحپور سیکری) — Hindistanın Uttar-Pradeş ştatının Aqra rayonunda şəhər. 1571–1585-ci illərdə Böyük Moğol İmperiyasının imperatoru Əkbər şahın dövründə paytaxt şəhər olmuşdur, daha sonra imperatorun Lahoru iqamətgah qərar verməsi ilə əvvəlki statusunu itirmişdir. 1986-cı ildə qədim Fatehpur-Sikri şəhəri UNESСO-nun Ümumdünya irsi abidələri siyahısına daxil edilib.

Haqqında
--------

Böyük Moğol İmperiyasının imperatoru Əkbər şah Aqradan 60 km aralıda yerləşən Fatehpur-Sikri şəhərini inşa etdirmişdir. Hökmdarın bu şəhəri tikdirməsinin səbəbi hörmətlə yanaşdığı, rəğbət göstərdiyi "çiştiyyə" təriqətinin yaradıcısı Səlim Çiştinin orada yaşaması idi. Şəhər öz adını — "Zəfər şəhəri" — Moğol imperatorunun Kxanva — Aqradan 40 km aralıda yerləşən ərazidə baş verən döyüşdə qazandığı qələbənin şərəfinə almışdır. Əkbər şah isə şəhəri paytaxt elan etdikdən sonrra burada qalada inşa etdirmişdir.

Böyük Moğol İmperiyasının imperatoru Əkbər şahın sərbəst düşüncəli və tolerant hökmdar olması onun çoxlu hindu racasının dəstəyini qazanmasına gətirib çıxarmışdır. Racalar şəhərin tikintisi üçün həm pul yardımı göstərmiş, həm də ustalar göndərmişlər.

Fatehpur-Sikri 1569–1585-ci illər arasında inşa edilmişdir. Sistemli şəkildə planlanmış qalanın perimetri 14 kilometrdir, üç tərəfı qala divarları ilə əhatəlidir. Doqquz qala qapısı və bir tərəfında çox böyük süni göl salınmışdır. Qalanın içindəki böyük məscid geniş bir sahəni əhatə edir, üç tərəfındə dəhlizlər vardır. Dörd künclü cami ibadət yerləri ilə əhatələnmişdir, bunlar kiçik qübbəli hücrələrdir. Camenin şimalında iki türbə vardır, bunlardan biri Səlim Çistiyə aiddir. Camenin cənubunda "Bolənd Darvaza", yəni, "yüksək qapı" yerləşir, bu darvaza 44 metr hündürlükdə, 40 metr endədir, qapının önündə 42 pilləkan vardır. "Böyük Zəfər Qapısı" da deyilən "Bolənd Darvaza" Əkbər şahın Qucarat zəfərinin şərəfinə inşa edilmişdir. Fatehpur (Fəthipur) Sikrinin digər möhtəşəm tikintiləri "Codh Bai" sarayı və s. binalardır. Hindistanda ən məşhur memarlardan biri Əkbər Fəthulla Şirazinin rəhbərliyi altında Aqra və Fütehpur Sikridə güclü suqaldırıcı sistem inşa edilmişdir. Fatehpur-Sikri şəhəri qısa müddətdə paytaxt olsa da, Əkbər şahın öz qərarı ilə bir müddət sonra paytaxt yenidən Delhi şəhərinə köçürülmüşdür.

Həmçinin bax
------------

* Çiştiyyə

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bell A.* Fatehpur Sikri (brit. ing.). // *Encyclopædia Britannica* Encyclopædia Britannica, Inc. 1768.
2. ↑  Geographic coordinates of Fatehpur Sikri, India.
3. ↑  Current Local Time in Fatehpur Sīkri, Uttar Pradesh, India..
4. ↑  Fatehpur Sikri Population Census 2011. əhalinin siyahıyaalınması.
5. ↑  Fatehpur Sikri Pincode.
6. ↑  Əliyev (Ayvazalı) B. F. Hindistanın etnoqrafiyası (maddi mədəniyyət). I. Bakıː Elm və təhsil, 2017, s.166
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Xain.

**Xain** (*Rom: Namak Haraam*) — rejissor Hrişkiş Mukerci tərəfindən 1973-cü ildə çəkilmiş olan hindi dilli dram filmidir. Filmin musiqisi R. D. Burmana, ssenarisi Gülzara, sözləri isə Anand Bakşiyə məxsusdur. Filmdə baş rolları Rajesh Khanna və Amitabh Baççan canlandırmışdır. Filmdə həmçinin Rekha, Asrani, Raza Murad, A. K. Hangal, Simi Garewal və Om Shivpuri çəkilmişdirlər. Rajesh Khanna bu filmə görə 1974-cü ildə üçüncü dəfə Ən Yaxşı Aktyor (Hindi) nominasiyası üzrə BFJA Mükafatını əldə etmiş və Amitabh Baççan isə 1974-cü ildə Ən Yaxşı Köməkçi Aktyor nominasiyası üzrə ikinci dəfə Filmfare Mükafatını qazanmışdır.

Bu, Anand filmindən sonra Hanna və Baççanın bərabər rol aldıqları Hrişkiş Mukercinin çəkmiş olduğu ikinci filmdir. "Diye Jalte Hai", "Nadiya Se Dariya" və "Main Şayar Badnaam" filmin ən yaddaqalan mahnılarıdır və bu mahnıların hamısı Kişor Kumar tərəfindən güclü bir formada yazılmış və Raceş Hanna tərəfindən bəstələmişdir. Həm dostları, həm də pərəstişkarları tərəfindən Kaka kimi çağırılan Kişor bu filmdəki mənalı aktyorluğu və üz təəssüratları ilə milyonların qəlbini fəth etmişdir. Film kassa hiti olmuş və 1973-cü ilin ən çox gəlir gətirən 5-ci filmi olmuşdur. Film Tamil dilində *Unakaga Naan* adı ilə yenidən çəkilmişdir. Filmin əsas süjeti 1964-cü ildə çəkilmiş olan *Becket* filminin hekayə xəttindən ilhamlanaraq 1967-ci ildə çəkilmiş olan Teluqu filmi *Prana Mithrulu* filminin alt süjetinə əsaslanır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "The common man's film maker". The New Indian Express. 2020-03-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-16.
2. ↑  "Namak Haraam (1973) and Becket (1964)". 2024-01-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-04-13.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Səngəçal.Səngəçal terminalıİlham Əliyev Cənub Qaz Dəhlizinin rəsmi açılış mərasimində iştirak edib. 2018-06-12
**Səngəçal terminalı** Azərbaycanın neft və qaz sənayesində həyati əhəmiyyətə malik obyektlərdən biridir. Səngəçal terminalı Azərbaycanın Xəzər dənizindəki yataqlarından hasil olunan xam nefti və qazı qəbul edir, texnoloji emaldan keçirir, saxlayır və ixrac edir. Terminalda texnoloji emal olunaraq təmizlənmiş xam neft nasosla saxlama çənlərinə vurulur və sonda dünya bazarlarına göndərilmək üçün ixrac kəmərlərinə ötürülür.

Ərazisi
-------

Səngəçal terminalı Bakı şəhərindən 45 km cənubda, Səngəçal qəsəbəsinin yaxınlığında yerləşir. Səngəçal terminalı 688 hektar ərazini əhatə edir və bu onu dünyanın ən böyük neft və qaz terminallarından biri edir. Terminal iki əsas hissədən ibarətdir: İlkin Neft Layihəsi (İNL) və Səngəçal Terminalının Genişləndirilməsi Proqramı (STGP). Tikintisinə 1996-cı ildə başlanmış terminalda xam neft üçün ümumi həcmi 880 min barrel olan üç çən, baş nasos stansiyası, separatorlar, emal qurğuları və idarəetmə məntəqəsi var. Buraya fiber-optik rabitə kabelləri, sahildən 187 kilometr məsafədə yerləşən dəniz yataqlarından neft və qaz kəmərləri çəkilib.

Şahdəniz Yatağının Tammiqyaslı İşlənməsi layihəsinin bir hissəsi kimi, Səngəçal terminalı əsaslı şəkildə genişləndiriləcəkdir. Bu, Azərbaycanın neft və qaz sənayesi üçün terminalın əhəmiyyətini daha da artırmaqla, əlavə olaraq ildə 16 milyard kub metr qazı emal etməyə imkan verəcəkdir.

Fəaliyyəti
----------

2011-ci il ərzində terminal təxminən 291,5 milyon barel neft (o cümlədən 257,3 milyon barel Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) vasitəsilə, 28,3 milyon barel Qərb İxrac Boru Kəməri marşrutu (QİBK) və 5,9 milyon barel dəmir yolu vasitəsilə) ixrac edib. Terminalın texniki emal sistemlərinin ümumi gücü hazırda gündə 1,2 milyon barel neft və Şahdəniz qazı üçün gündəlik 25,5 milyon kub metr qaz (ümumi qaz emalı gücü isə gündəlik təqribən 39,5 milyon kub metr) təşkil edir.

Mənbə
-----

1. ↑  "Səngəçal terminalı". 2012-08-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-11-28.
2. ↑  Ötən ildə Səngəçal terminalı ilə 291,5 milyon barel neft ixrac olunub Arxivləşdirilib 2012-04-06 at the Wayback Machine gün.az
**Sumqayıt Dövlət Universitetinin nəzdində Sumqayıt Dövlət Texniki Kolleci** - Azərbaycan Respublikasi Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan orta ixtisas təhsilli cart mütəxəssislərinin hazırlanmasını həyata keçirən tədris müəssisisədir.

Tarixi
------

*Sumqayıt Dövlət Texniki Kolleci* 1959-cu ildən fəaliyyət göstərən *Sumqayıt Texnologiya Texnikumu*nun bazasında yaradılmışdır.

Müəssisənin ilk adı *Sumqayıt Texnologiya Texnikumu*, sonra *Sumqayıt Kimya Texnologiya Texnikumu* olmuş, 1992–ci ildən yenidən *Sumqayıt Texnologiya Texnikumu* adlandırılmışdır.

Azərbaycan Respubikası Nazirlər Kabinetinin 26 avqust 2002-ci il tarixli, 140 saylı qərarı və Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 3 sentyabr 2002-ci il tarixli 878 sayli əmri ilə *Sumqayıt Texnologiya Texnikumu*nun adı dəyişdirilib *Sumqayıt Dövlət Texniki Kolleci* adlandırılmışdır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinim 3 fevral 2016-cı il tarixli, 30 nömrəli qərarının icrası barədə Azərbaycan Respublikası Təhsil nazirinin 04.03.2016-cı il tarixli, 130 nömrəli əmrinə əsasən *Sumqayıt Dövlət Texniki Kolleci* Sumqayıt Dövlət Universitetinin nəzdinə verilmişdir.

Sumqayıt Dövlət Texniki Kolleci 2005–ci ildə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilmiş, Ədliyyə Nazirliyində 1105-A1-420 saylı 27.05.2005-ci il tarixli şəhadətnamə ilə qeydiyyata alınmış nizamnaməsinə və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 14 yanvar 2011-ci il tarixli, 7 nömrəli qərari ilə təsdiq edilmiş "Orta ixtisas təhsili müəssisənin numunəvi nizamnaməsi"nə uyğun olaraq fəaliyyət göstərir.

Maddi-texniki bazası
--------------------

Kollec Sumqayıt şəhəri, Heydər Əliyev prospekti 37 ünvanında yerləşir. Kollecin əsas tədris binası 3 mərtəbəli, köməkçi tədris binası 2 mərtəbəli binadan ibarətdir. Kollecin 3 mərtəbəli tələbə yataqxanası vardır. 
Kollec layihəyə əsasən kompleks təhsil müəssisədir. Kollecin kompleksinə 1 ədəd 3 mərtəbəli, 1 ədəd 2 mərtəbəli tədris binası, 1 ədəd 3 mərtəbəli tələbə yataqxanası, 1 ədəd mətbəx, idman zalı, mini futbol meydançası, voleybol meydançası, 1 ədəd gözətçi otağı daxildir.

İxtisaslar
----------

Sumqayıt Dövlət Texniki Kollecində 2016-2017–ci tədris ilində 13 ixtisas üzrə əyani şöbədə təhsil verir.

Kollecdə dərslər 2 növbəli olmaqla həftənin l-V günləri keçirilir. Kollecdə dərslər ümumillikdə 35 auditoriya, o cümlədən 2 laboratoriya, 17 fənn kabinetində və idman zalında tədris olunur.

Əlaqələr
--------

Kollecdə istehsalat təcrübələri bağlanmış müqavilələrə əsasən ARDNŞ "Azərkimya" İstehsalat Birliyinin Etilen Polietilen zavodu, AMEA Polimer Materialları İnstitutu, Sumqayıt Sərnişin ASC, Sumqayıt şəhəri "Şimal" Regional Elektrikşəbəkə, Sumqayıt Təhsil Şöbəsi, Sumqayıt şəhər "İnter Tekstil" ASC, "Nursoft" MMC müəssisələrində keçirlir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *""Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumların Siyahısı"nın təsdiq edilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 15 iyul 2011-ci il tarixli, 118 nömrəli **Qərarı**. Arxivləşdirilib 2018-12-29 at the Wayback Machine  (az.)
**Elçin Yusubov** — Xankəndi şəhəri, Ağdərə və Xocalı rayonlarında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi, Xankəndi şəhərində, Ağdərə və Xocalı rayonlarında Bərpa, Tikinti və İdarəetmə Xidməti" publik hüquqi şəxsin Müşahidə Şurasının Sədri.

Həyatı
------

Yusubov Elçin Mustafa oğlu 1975-ci il 8 avqust tarixində anadan olmuşdur.
1996-cı ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatını İdarəetmə İnstitutunun İdarəetmənin təşkilatçısı ixtisası üzrə, 1998-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunu kredit iqtisadçı ixtisası üzrə bitirmişdir.
Özəl sektorda, Azərbaycan Respublikası Ticarət Nazirliyində, Azərbaycan Respublikası İqtisadi İnkişaf Nazirliyində, Azərbaycan Respublikası Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Agentliyində, Azərbaycan Respublikası Dövlət Əmlakının İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Əmlak Komitəsində, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında "İçəri şəhər" Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsində müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyi yanında Bakı şəhər Lokal Gəlirlər Departamentində baş direktorun müavini, baş direktorun 1-ci müavini, baş direktor, Bakı şəhər Lokal Gəlirlər İdarəsinin rəisi vəzifələrində çalışmışdır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 may 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin rəisinin müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir. O, 2024-cü il 7 marta qədər bu vəzifədə çalışıb.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 7 may 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə Xankəndi şəhərində, Ağdərə və Xocalı rayonlarında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi təyin edilmişdir.

Mükafatları
-----------

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 11 fevral 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Xankəndi şəhərində, Ağdərə və Xocalı rayonlarında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsinin təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2024-03-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-08.
2. ↑  "Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin işçilərinin təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2024-03-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-08.

| ⛭Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi və ya səlahiyyətli nümayəndəsi |
| --- |
| Qarabağ (xüsusi nümayəndə) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ağdam | Emin Hüseynov (2021) |
| Şuşa | Aydın Kərimov (2021-günümüz) |
| Qarabağın işğaldan azad edilmiş əraziləri(Şuşa istisna olmaqla) | Emin Hüseynov (2021-2024) |
| Xankəndi, Ağdərə və Xocalı | Elçin Yusubov (2024-günümüz) |
| Ağdam, Füzuli və Xocavənd | Emin Hüseynov (2024-günümüz) |

 |
| Naxçıvan (səlahiyyətli nümayəndə) | Fuad Nəcəfli (2022-günümüz) |
| Şərqi Zəngəzur (xüsusi nümayəndə) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Qubadlı, Cəbrayıl və Zəngilan | Vahid Hacıyev (2022-günümüz) |
| Laçın | Məsim Məmmədov (2023-günümüz) |

 |
| Digər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Qarabağ erməniləri ilə təmaslar üzrə məsul şəxs | Ramin Məmmədov (2023-günümüz) |

 |
Andorranın gerbi
Kasa de la Vall-da görüş otağı
**Kasa de la Val** — bu ştatın paytaxtı Andorra la Vellada Andorra Baş Şurasının binası. Kasa de la Val, müdafiə qülləsi ilə birlikdə 1580-ci ildə aristokrat Busquets ailəsinin ailə evi kimi tikilmişdir.
Bina üç mərtəbəlidir. Divarları kobud daşdan tikilib. Onun iki küncündə qüllə şəklində hazırlanmış qədim göyərçinxanaları görmək olar. Parlamentin qarşısındakı parkda Françesk Viladomatın "Rəqs" heykəli var.
Kasa de la Valın birinci mərtəbəsində knyazlığın hüquq xidməti və məhkəmə palataları yerləşir. İkinci mərtəbədə Baş Şuranın iclas zalı, San Ermenqol Kapellası və Yeddi Açarın Anbarı — Andorra tarixinə dair ən qiymətli sənədləri saxlayan dövlət arxivi var. Bu otaq yalnız yeddi açarla açıla və ya bağlana bilər. Üçüncü mərtəbədə antik mətbəx var. Burada məclis üzvləri üçün yemək hazırlayırdılar, çünki knyazlığın qanunlarına əsasən, onların əvvəllər baxılan bu və ya digər məsələ ilə bağlı yekun qərar qəbul olunmayana qədər binanı tərk etmək hüququ yox idi.

Binanın əsas qapısının üstündə Andorranın gerblərini və daşla oyulmuş Buskets evini görmək olar.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Casa de la Vall". Cultural Heritage of Andorra. 9 September 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 December 2011.
2. ↑  "Casa de la Vall". Government of Andorra. 13 September 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 December 2011.
**Operasionalizm** yaxud *əməliyyatçılıq* — XX əsrdə fəlsəfə və onun metodoloqiyasında yaranmış, nəzəri və emprik mülahizələrin elmi meyarı kimi əməliyatçılığı hesab edən istiqamət.

Fizikadakı əməliyatçılığın, sosial elmlərdə analoqu kimi *biheviorizm(davranışçılıq)* çıxış edir. Onların ümumi cəhəti xüsusi əməliyatlara və davranış reaksiyalarına qədər daraldılan anlayışların total empirik təvsirlərindədir. 

Əməliyyatçı nöqteyi nəzərin əla təsviri kimi P.U. Bricmenin uzunluq anlayışının analizini göstərmək olar: Bizə yəqin məlumdur ki, biz uzunluq anlayışı altında nəyi nəzərdə tuturuq, əgər biz istənilən obyektin uzunluğunu müəyyən edə biliriksə, fizika üçün isə bundan artığı gərək də deyil. Hər hansı obyektin uzunluğunu ölçmək üçün, müəyyən fiziki əməliyatlar keçirmək gərəkdir. 

Beləliklə, uzunluq anlayışı, onu ölçmək üçün gərək olan əməliyyatların müəyyən olunmasıdır: bu o deməkdir ki, uzunluq anlayışı, uzunluğu müəyyən edən əməliyyatlar dəstindən başqa şey deyil. Ümumiyyətlə, istənilən anlayış altında biz əməliyatlar dəstini nəzərdə tuturuq; anlayış münasib əməliyyat dəstinin sinonimidir. Bricmen belə düşüncə tərzinin bütünlüklə cəmiyət üçün geniş nəticələrini anlayırdı: Əməliyatçı nöqteyi nəzərin qəbul olunması *"anlayışın"* adət olunmuş anlam üsulunun məhdudlaşdırılmasından daha artığını nəzərdə tutur, o mənada ki biz əməliyatçı terminlərdə dəqiq ərz edə bilmədiyimiz anlayışlardan düşüncə alətlərimiz kimi istifadə olunmasından imtina edirik. Bricmenin təhminləri doğruldu. 

Yeni düşüncə tərzi indi fəlsəfədə, psixologiyada, sosiologiyada və başqa sahələrdə dominantdır. Ən çox narahatlıq gətirən anlayışların əksəriyyəti, onların barəsində əməliyat terminlərində və davranış reaksiyalarında dəqiq məruzə oluna bilməməsi nümayiş olunaraq *eliminasiya* olunub.

Mənbə
-----

* -BİRÖLÇÜLÜ İNSAN. I HİSSƏ Herbert Markyuze