recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Böyük Azau** və ya **Baksan** — Elbrus dağının cənub yamacında, eləcə də Xotuitau silsiləsinin şərq yamacında yerləşən buzlaq. Xotuitau silsiləsi Elbrus dağını Böyük Qafqaz silsiləsi ilə birləşdirir. Böyük Azau buzlağından şərqdə Kiçik Azau buzlağı yerləşir. Hər iki buzlaq Baksan və ya Azau dərəsinə aiddir. Ümumən bu bölgədə 23 buzlaq mövcuddur. Bunlardan 17 buzlaq böyük olub birinci kateqoriyaya daxildir.

Buzlaq əsas 4 qoldan ibarətdir. Bunlardan ikisi öz başlanğıcını Elbrus dağından götürür, digəri Xoti-Tau dağından, sonuncu qol isə öz başlağıcını buzlağı sağdan əhatə edən dağlardan götürür. Bundan əlavə buzlağa müxtəlif tərəflərdən buz axınları birləşir. Bu xüsusiyyətə görə Böyük Azau İsveçrənin Mer-de-Qlas və Aleç buzlaqlarını xatırladır. Böyük Azau buzlaqların birinci kateqoriyasına daxili olub üzərində morenlər aydınca görsənir.

Əvvəllər Azau buzlağını Xoti-Tau dağından enən buzlağın hissəsi hesab edirdilər. Məhs bu dağ geniş buzlaq ərazisinə malikdir. Buzlağın sol tərəfindəki yan morenlər bir neçə yüksək və parelel olan lava parçalarından, eləcə də digər dağ süxurlardan ibarətdir. Buzlağın sağ tərəfinin orta və aşağı hissələri dik qayalara dayanır. O üzdən morenlərin eni bir neçə metrə bərabərdir.

1849-cu ildə Böyük Azau buzlağı 2241 metr hündürlükdə qurtarırdı. Bu ərazi artıq meşə zolağına uyğun gəlir. Bölgədə yüzlərcə şam ağacları buzlağın təsiri nəticəsində məhf olmuş və qalıqları morenlərlə birlikdə səthdə qalmışdır. Digərləri isə buz kütləsinin təsirindən donaraq məhf olmuşdur.

XIX əsrin 70-ci illərində buzlaq artıq 2327 metr yüksəklikdə bitirdi. 1881-ci ildə isə onun bitmə sərhəddi daha da yüksəkdən keçirdi. Məhs bu sərhəd 1849-cu ildə şam ağaclarının məhf edilmə ərazisindən 200-600 metr yüksəkdə idi. Son illərdə Azau buzlağından ölü buz kütləsi ayrılmış və ərimək üzrədir.

Ədəbiyyat
---------

* Динник, «Современные и древние ледники Кавказа» («Зап. Кав. Отд. И. Р. Г. Общ.», XIV, 1890, стр. 387—388);
* Динник, «Горы и ущелья Терской области» (ibid. XIII, 1884);
* Салацкий, «Очерк орографии и геологии Кавказа» (ibid. VII, 1866).

İstinadlar
----------

1. ↑  Лист карты K-38-25 Сгуриши. Масштаб: 1 : 100 000. Состояние местности на 1985 год. Издание 1989 г.
2. 1 2 3  "ЭСБЕ/Баксанский ледник". 2023-07-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-14.
3. ↑  "Азау". 2021-10-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-14.
**Pontian katakombası** — Roma katakombalarından biri. Burada papa I Anastasi və onun oğlu papa I İnnokentinin məzarları var. Katakomba 1618-ci ildə İtaliya səyyahı Antonio Bozio tərəfindən kəşf edilmişdir.

Həm I Anastasi, həm də I Innocent I ənənəvi olaraq şəhidlər hesab olunur. IX əsrdə papa II Sergi lanqobardların yürüşləri zamanı hər iki papanın məzarlarını Müqəddəs Silvestr və Martin bazilikasına aparmışdır. Roma papası Pontian burada yox, Müqəddəs Kallist katakombasında dəfn edilmişdir və bu katakomba onun adını daşımır. Katakomba III əsrdə yaşamış naməlum xristian şəhidinin adını daşıyır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Reardon, 2004, p. 38.
2. 1 2  Marucchi, Orazio. 2003. *Manual of Christian Archeology*. p. 151.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* Reardon, Wendy J. 2004. *The Deaths of the Popes*. Macfarland & Company, Inc. ISBN 0-7864-1527-4

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | VIAF: 243880000 · WorldCat VIAF: 243880000 |
**Au yarımadası** (*alm.* Halbinsel Au‎) — İsveçrənin Sürix kantonunda, Sürix gölündə yerləşən yarımada.

Tarixi
------

Yarımada Surix kantonunun ərazisinə 1150-ci ildə daxil edilmişdir. Ancaq burada ilk yaşayış 1316-cı ildə qurulmuşdur.
1651-ci ildə yarımada və ora daxil olan bütün mülkiyyət isveçrəli general və dövlət xadimi, Qans, Rudolf Verdmyuller tərəfindən satın alınmışdır. Onun ölümündən sonra bütün mülkiyyət Sürix kantonuna qaytarılmışdır

Fridrix Qotlib öz şerlərində buranı hər isveçrəlinin müqəddəs yeri olaraq göstərir.

Hazırda Au Vedensvil kommunası ərazisinə daxildir. Yarımada ərazisinə ancaq xüsusi katerlərdə getmək olar. 2007-ci ilin 31 dekabr tarixli məlumatına görə yarımadada 615 nəfər yaşayır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Haltestellen-Fahrplan". 2015-01-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-12-30.
2. ↑  "Projekt Gutenberg-DE — SPIEGEL ONLINE — Nachrichten — Kultur". 2010-06-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-12-30.
**Varzazat** (*ərəb.* وارزازات‎, bər. ⵡⴰⵔⵣⴰⵣⴰⵜ / Warzazat, *fr.* Ouarzazate; ləqəbi: *Səhranın qapısı*) — Mərakeşin cənubunda, Draa-Tafilalet vilayətində şəhər, eyniadlı əyalətin inzibati mərkəzi. Varzazat paytaxt Rabat şəhərindən 519 kilometr (322 mil) uzaqlıqda, dəniz səviyyəsindən 1,160 metr (3,810 ft) yüksəklikdə, Yuxarı Atlas dağlarının cənubundakı bir yaylağın ortasında yerləşir. Şəhərin cənubunda səhra yerləşir.

Şəhərin adı bərbər dilində "səssiz" və ya "çaşqınlıq olmayan" mənasını verən bir ifadədən törəyir.

Şəhərin əhalisinin əksəriyyətini bərbərdilli xalqlar təşkil edir. Varzazat Mərakeşin tanınmış bir tətil yeridir. Şəhərində qərbində bir YUNESKO Ümumdünya irsi abidəsi – Ayt-Ben-Haddu ksarı var.

Varzazat Mərakeş kinematoqrafı üçün önəmli bir yerdir və adətən «Mərakeşin Hollivudu» və ya «Mollivud» adlanır. *Ərəbistanlı Lourens* (1962), *Nilin xəzinəsi* (1985), *Yaşayan gün işığı* (1987), *Məsihin son cazibəsi* (1988), *Legioner* (1998), *Mumiya* (1999), *Qladiator* (2000), *Asteriks və Obeliks: Vəzifəmiz Kleopatra* (2002), *Cənnətin krallığı* (2005), *Babil* (2006) və *Hanna* (2011) kimi filmlər, eləcə də *Taxt oyunları* (2011), *Atlantida* (2013) və *Vikinqlər* (2013) teleseriallardan bəzi epizodlar burada çəkilmişdir. Şəhərdə «Atlas» kinostudiyası yerləşir.

Tarix
-----

Varzazat şəhəri tarixən Avropaya gedən Afrika tüccarlarının istifadə etdiyi kiçik bir məntəqə olmuşdur. Mərakeş Fransa müstəmləkəsinə çevrildiyi dövrdə şəhər böyük həcmdə inkişaf etmişdir.

1928-ci ildə Fransa Müstəmləkə Administrasiyasının təşəbbüsü ilə məntəqənin yerləşdiyi ərazidə 
şəhər qurulmuşdur. Fransa Xarici Legionunun əsgərləri burada yerləşdirilirdi.

2016-cı ildə Mərakeş kralı VI Məhəmməd Varzazat GES-in 160 meqavatlıq tutumluğa malik «Nur 1» hissəsini açmışdır. Kral daha sonra onu GES-in «Nur 2» və «Nur 3» hissələri ilə birləşdirəcək. Varzazat GES-in ümumi tutumluğu 580 meqavat olacaq. Bu isə onu dünyanın ən böyük GES-i edir.

Qardaş şəhərləri
----------------

|  |
| --- |
| * Kasablanka, Mərakeş
* Hollivud, Kaliforniya, ABŞ
* Moböj, Fransa
 |

İstinadlar
----------

1. ↑  2014 Moroccan census. / red. High Commission for Planning
2. ↑  .
3. ↑  "Марокко запустила самую большую солнечную электростанцию в мире". popmech.ru (rus). Фэшн Пресс. 5 fevral 2016. 5 iyun 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 yanvar 2019.
4. ↑  "Крупнейшая в мире солнечная станция открыта в Марокко". bbc.com (rus). BBC. 4 fevral 2016. 26 oktyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 yanvar 2019.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Varzazat*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* Definitely Ouarzazate (kinematoqraflar üçün müəssisələr)
* Varzazat Film Kommisiyası
* Varzazat Kino Muzeyi
* Varzazatda çəkilən filmlərin siyahısı Arxivləşdirilib 2013-01-03 at Archive.today  (ing.) *IMDb* saytında.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan |
| Normativ yoxlama | GND: 4280281-7 · VIAF: 150169468 · WorldCat VIAF: 150169468 |
**İxtiyar Kərim oğlu Hüseynli** (20 iyun 1977, Bakı) — Azərbaycan Respublikasının Əməkdar jurnalisti, "Tərəqqi" medalı təltifçisi. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü. Rəsmi dövlət nəşri — "Azərbaycan" qəzetinin Baş redaktorunun müavini.

Həyatı
------

İxtiyar Hüseynli 1977-ci ilin iyun ayının 20-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Həbibbəy Mahmudbəyov adına texniki-humanitar elmləri liseyində orta təhsil almışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Dövlət və bələdiyyə idarəetməsi fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

Tələbəykən təcrübə keçdiyi "*Yeni Azərbaycan*" qəzetində işə başlayan İxtiyar Hüseynli 1997-ci ilin avqust-dekabr aylarında müxbir və şöbə müdiri kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1998-ci ilin yanvar ayında — 20 yaşında hakim partiyanın qəzetində baş redaktorun müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

### Ailəsi

Ailəlidir, iki övladı var.

Fəaliyyəti
----------

Fəaliyyətini 2001-ci ilin dekabrından televiziya sahəsində — "*Media Holdinq*"in "*Lider*" teleşirkətində davam etdirən İxtiyar Hüseynli burada xəbər və analitik verilişlər departamentində reportyor, həmçinin "*Azərbaycan*" redaksiyasında redaktor vəzifələrində çalışmış, gündəlik "*Sədadan sonra*" verilişinin aparıcısı olmuşdur. Həmin dövrdə onun ssenari müəllifliyi ilə 5 sənədli film çəkilmişdir. 2002-ci ilin may ayından rəsmi dövlət nəşri olan "*Azərbaycan*" qəzetinin Parlament və siyasət şöbəsinin redaktoru, 2020-ci ilin sentyabrından isə "Azərbaycan" qəzetinin Baş redaktorunun müavini vəzifəsində çalışır.

İxtiyar Hüseynlinin indiyədək 2 mindən artıq analitik məqaləsi, ictimai-siyasi mövzulu araşdırması çap edilmişdir. Onun adı ölkə mediasında məqalələri digər KİV-də ən çox çap edilən, istinad olunan azsaylı jurnalistlər sırasındadır. 150-dən artıq yazılı və elektron KİV-də məqalələri dərc edilmişdir. 30-dan artıq kitabın müəllifi, redaktoru, tərtibçisidir, Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.

Mükafatları
-----------

2010-cu ildə Azərbaycan milli mətbuatının inkişafındakı xidmətlərinə görə Prezident İlham Əliyev tərəfindən "Tərəqqi" medalı" ilə təltif edilmişdir. Prezident İlham Əliyevin 14 sentyabr 2018-ci ildə imzaladığı sərəncamla milli mətbuatın inkişafındakı xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti fəxri adına layiq görülmüşdür. "Qızıl qələm" mükafatı laureatı, çoxsaylı yaradıcılıq müsabiqələrinin qalibidir. Həmçinin İ. Hüseynli müxtəlif dövlət orqanları tərəfindən fəxri fərmanlar, təltiflər və medallarla mükafatlandırılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ MƏTBUAT İŞÇİLƏRİNİN "TƏRƏQQİ" MEDALI İLƏ TƏLTİF EDİLMƏSİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI
2. ↑  ""Today's Zaman"ın, onun sahiblərinin erməni sevgisi və Azərbaycana nifrəti haradan qaynaqlanır?". 2016-10-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-10-09.
3. ↑  "Gülablıda bir yaz günü…". 2022-10-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-10-09.
4. ↑  "Azərbaycan" qəzetinin əməkdaşlarına "Əməkdar jurnalist" fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
Vikimənbədə ***Varsağı*** ilə əlaqəli məlumatlar var.

**Varsağı** — aşıq şeir biçimlərindən biri. Xalq şeiri üslubunda yazan sənətkarlar, aşıqlar bu formadan öz yaradıcılıqlarında istifadə etmişlər.

"Varsağı" qədim Azərbaycan qəbilələrindən birinin adı ilə bağlıdır. Qədim türk tayfalarından bəziləri ozan statusundan musiqiçi – folklor sənətkarını "varsaq" adı ilə də çağırmışlar. 

"Varsaq" bir termin kimi müxtəlif anlamlarda işlədilir. M.Seyidov varsağını bir termin olaraq: a) qəbilə adı; b) yer adı; c) qəbiləyə məxsus əşya adı; ç) şeir forması və melodiya adı; d) sənətkara verilən ad kimi şərh edir. 

Şah İsmayıl Xətai, M.Əmani, Qaracaoğlan, Dadaloğlu və başqaları yaradıcılığında varsağılardan geniş şəkildə istifadə etmişlər. Varsağılar lirik-məhəbbət, təsəvvüf və nəsihətamiz ruhda olmuşdur. Bu, səkkiz və on bir hecalı, dördmisralı və bir neçə bəndlik şeirdir. Qafiyələnməsi **abab**, **cccb**, **çççb** və s. olur. Gəraylı və qoşmadan fərqli olaraq hər bəndin sonuncu misrası bütün bəndlərdə eyni olur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Məhərrəm Qasımlı, Mahmud Allahmanlı.* "Aşıq şeirinin poetik biçimləri və çeşidləri" (az.). Elm və təhsil. 2018. 2021-10-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-13.
**Trixinella** (*lat.* Trichinella spiralis) Dəyirmi qurdlar tipinin Nematodlar sinfinə aid olan növ.

Xarici quruluşu
---------------

Ölcüləri 4 mm-dək olur.. Bu qurd da geniş yayılmış və bir çox xəstəliklərlər, o cümlədən, xərçənc xəstəliyi törədəndir. Trixinellaya yoluxma əsasən donuz (kolbasa), qaban, ayı, porsuq əti yeyəndə olur, çünki bu heyvanların ətində 0,25–0,4 mm ölcüdə sürfələri ola blir.

Həyat tərzi
-----------

Parazit həyat tərzi keçirir. Trixinella həyatının bir hissəsini bağırsaqda, digər hissəsini isə heyvanın-sahibin əzələlərində keçirir, buna müvafiq olaraq iki mərhələ ayırd edilir: bağırsaq və əzələ trixinellası..vermikularis]</ref>Trixinelların sahibləri müxtəlif məməlilər (vəhşi heyvanlar, cütdırnaqlılar, gəmiricilər və s), o cümlədən insandır. Onlar insanda xüsusi xəstəlik – trixinelyoz xəstəliyi törədirlər. İnsan çox vaxt donuzlardan, bəzən isə vəhşi heyvanlardan yoluxur. Trixinellalar üçün diri bala doğma xarakterdir. Trixinellaların bütün həyat dövrəsi xarici mühitə çıxmadan sahibin orqanizmində gedir. İnsanda trixinelyozun simptomları, dişi qurdların bağırsaq divarına keçdiyi vaxtdan mədə-bağırsaq pozğunluqları və üzün şişməsi ilə aşkar olunur. Xəstəliyə tutulduqdan azacıq sonra üşütmə əmələ gəlir, sonra temperatur 40˚C və daha yüksək olur. Yoluxmuş adamların orqanlarında sürfələr 10 illərlə sağ qalırlar.

Yayılması
---------

Bütün dünyada geniş yayılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  V. A. Dogel "Onurğasızlar zoologiyası". Bakı, "Maarif", 1988, 288 səh.
2. ↑  "Trihinella spiralis". 2017-07-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-23.
3. ↑  B. İ. Ağayev, Z. A. Zeynalova "Onurğasızlar Zoologiyası". Bakı, "Təhsil", 2008, 568 səh.
4. ↑  "Trihinella spiralis". 2017-07-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-23.

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Trichinella spiralis* | 
* Wikidata: Q730937
* Wikispecies: Trichinella spiralis
* ADW: Trichinella\_spiralis
* AFD: Trichinella\_spiralis
* BioLib: 167902
* BOLD: 30418
* EPPO: TRCNSI
* EUNIS: 251547
* Fauna Europaea: 392712
* Fauna Europaea (new): 97ad2933-61e3-4daa-9fb6-3474a79d2b3f
* GBIF: 2283365
* iNaturalist: 417588
* IRMNG: 10875526
* NCBI: 6334
* NZOR: 25117d02-1fe4-4c86-bfa0-fbafba71d41a

 |
| *Trichina spiralis* | 
* Wikidata: Q91427864
* GBIF: 7020350
* IRMNG: 11482086

 |
**Vityazevo** — Krasnodar diyarında kənd. Anapa kurort-şəhər rayonuna daxildir. Anapa administrasiyasına tabe olan *Vityazevski* kənd dairəsi onun tərkibində olan yeganə kənd məntəqəsidir.

Coğrafiyası
-----------

Anapanın mərkəzindən 11 km şimalda (Pionerski prospektinin sonunda) Vityazevski limanının sahilində, qum dyunları üzərində yerləşir. Qara dəniz sahilində 200 m enində yaxşı baxımlı çimərlik (balıqqulaqlı qum) var. Çimərlik mövsümü iyunun əvvəlindən sentyabrın sonuna kimi davam edir.

Düzənlik tərəfdən kənd üzüm bağları ilə əhatə olunub. Qəsəbədə yunanların administrasiyası və ictimai təşkilatlarının binaları, həmçinin Müqəddəs Georgi pravoslav kilsəsi və Stalin repressiyaları qurbanlarının adları yazılmış xatirə lövhəsinin yerləşdiyi xatirə muzeyi var. Anapanın hava limanı da "Vityazevo" adını daşıyır.

Tarixi
------

1837-ci ildən 1854-cü ilə qədər müasir Vityazevo kəndində Vityazevskaya kəndi var idi və bu kənd mayor N. Vityazın adını daşıyırdı. 1862-ci ildə ərazidə pont yunanlarının məskunlaşdılar. Bu günə qədər yerli yunanlar yunan dilinin pont ləhcəsini qoruyub saxlamışlar.

1990-cı illərdə kənd Anapa şəhərinə tabe olan Vityazevski kənd dairəsinin tərkibinə daxil edildi. Bölgənin ən əsas problemi Vityazevski limanının qurumasıdır. Məhs dənizlə əlaqəsi bağlanılandan sonra bu prosses sürətlənmişdir. 32 sentyab 2017-ci iləd Vityazevo kəndinin 180 illiyi qeyd edilmişdir.

Əhalisi
-------

2010-cu ilin siyahıyaalınmasına görə kənd əhalisinin sayı 7936 nəfərdir.

Görməli yerləri
---------------

Vityazevonun əsas görməli yeri — "Paraliya" bulvarı (yunan dilindən tərcümədə — *sahil*), Georgi İvanoviç Sengerov tərəfindən tikilmiş kənd administrasiyasının binası. Vityazevo həm də körfəzdən çıxarılan və dayaq-hərəkət sisteminin müalicəsində istifadə edilən müalicəvi palçığı ilə tanınır. Dənizdə, sahildən 290 m aralıda, 1943-cü ildə alman qoşunları tərəfindən batırılan "Odessa Şəhər Şurası" yük gəmisi var. Vityazevoda şərab zavodu fəaliyyət göstərir. Kəndin mərkəzi bulvarında — "Paraliya"da çoxlu mağazalar, kafe və restoranlar, əyləncə parkları var. Yaxınlıqda müasir "Olimpiya" akvaparkı yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  "Администрация Витязевского сельского округа". 2018-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-29.
3. 1 2 3  "Золотые пески Витязево". Без штампов. 2017-10-10. 2017-10-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-10.
**Kavaquçi gölü** (河口湖, *Kawaguchi-ko*?) – Yaponiyanın Fuci dağının yaxınlığında, Yamanaşi prefekturasının cənubunda, Fucikavaquçiko ilə Minobu qəsəbələrinin sərhədində yerləşən göl. Beş Fuci gölünün içərisində sahəsinə görə ikinci, dəniz səviyyəsindən yüksəkliyinə görə sonuncudur. Dəniz səviyyəsindən 833 metr yüksəklində yerləşdiyindən yayları sərin, qışı soyuq keçir. Sahil xəttinin uzunluğu Beş Fuci gölü arasında ən uzundur.

Gölün yaxınlığında Fuci-Hakone-İzu Milli Parkı yerləşir.

Göldən axan hansısa çay yoxdur. Ətrafındakı yaşayış məntəqələri 1914-cü ildə tamamlanan kanala qədər problem təşkil edirdi. Kanal gölü Saqami çayının qolu ilə əlaqələndirir.

Digər Beş Fuci gölü kimi Kavaquçi gölü də populyar turizm məkanıdır. Gölün yaxınlığında otellər, düşərgələr və gəzinti qayıqları var. Göldə yaşayan əsas balıq növləri Yaponiya karpı və vakasaqidir. Göldə balıqçılıq idmanı populyardır. Cəlb etdiyi turist sayına və turizm infrastrukturunun inkişafına görə Beş Fuci gölü arasında birincidir. Alpinizm mövsümündə (iyul və avqust ayları) Fuci dağına dırmaşmaq istəyənlər səyahətlərinə buradan başlayırlar.

Göl 2013-cü ildə Fucisan Mədəniyyət Yerinin bir hissəsi Ümumdünya irsi siyahısına salınmışdır.

Qalereya
--------

* Göldən Fuci dağının mənzərəsi.Göldən Fuci dağının mənzərəsi.
* Göldə yerləşən Unoşima adası.Göldə yerləşən Unoşima adası.
* Kurodake dağı.Kurodake dağı.
* Qışda gölün sahili.Qışda gölün sahili.
* Kavaquçiko körpüsü.Kavaquçiko körpüsü.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Yamanashi Sightseeing Net". yamanashi-kankou.jp. 2016-12-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2007-05-25.
2. ↑  "uji-Hakone-Izu National Park". Yaponiya Ətraf Mühit Nazirliyi (yaponca). 2012-08-28 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 oktyabr 2017.
3. ↑  "Fujisan, sacred place and source of artistic inspiration: Maps". World Heritage. UNESCO. 2017-06-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-07-04.

Həmçinin bax
------------

* Fuci-Hakone-İzu Milli Parkı

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Kavaquçi gölü*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* Kavaquçiko rəsmi saytı Arxivləşdirilib 2007-05-13 at the Wayback Machine
* Kawaguchiko.net

| ⛭**Beş Fuci gölü** |
| --- |
| 
* Motosu gölü
* Say gölü
* Şoci gölü
* Kavaquçi gölü
* Yamanaka gölü

 |
**Kauzen** ***(ing.Kauhsen)*** 1979-cu ildə iki mövsümdə Formula 1-də iştirak edən Alman komandası. Hər iki yarışda Gianfranco Brancatelli heç bir xal qazanmamışdır.

Formula 1-dən əvvəl
-------------------

70-ci illərin əvvəllərində Willi Kauhsen idman yarışlarında iştirak etmiş, Le Mans-da ikinci yeri qazanmışdı. 1977-ci il mövsümündə o Formula 2 yarışında iştirak etmək qərarına gəlir və buna görə də əvvəlki çempion avtomobili olan Renaultu əldə edir
İlk əvvəl vəziyyət yaxşı olsa da, sona yaxın komanda hətta qiymətləndirmədən keçə bilmir. Komandanın tərkibinə Vittorio Brambilla, Michel Leclère və Alain Prost daxil idi. Lakin nəticələr heç də ürək açan deyildi. Yalnız Brambillanın Mizanoda əldə etdiyi 3-cü yer yüksək göstərici oldu.

Formula 1
---------

Heç bir göstəriciyə baxmayaraq, Kauzen 1978-ci ildə Formula 1-ə qatılmaq üçün plan qurdu. İlk əvvəl o, Alfa-Romeo mühərrikindən istifadə etmək qərarına gəlir. Lakin sonradan Cosworth DFV V8 əldə edir. Model inkişaf etdirilmiş arxa qanadlar və qısa baza ilə çox az Lotus 79 xatırlatdı. Gianfranco Brancatelli modeli sınaqdan keçirdi və ciddi problemlər aşkar etdi. Model yenidən təkmilləşdirildi.
Patrick Neve ilə müqavilə imzalandı və onunla pararlel sponsorluq işləri də həll olundu. 1979-cu ildə Lisenziya problem çıxdış Neve dərhal komandanı tərk etdi və onunla parallel sponsorlar da geri çəkildi. Gianfranco Brancatelli komandanın daimi pilotu oldu. Daha sonra Britaniya Formula 2-də iştirak üçün sponsor tapıldı. Avtomobil Kauhsen WK004 adını daşıyırdı. Nəticələr aşağı oldu. Model təkmilləşdirildi və Kauhsen WK005 təqdim olundu. Bu model Lotus 79-a çox bənzəyirdi. 27 yarışçıdan Brancatelli aşağı nəticə göstərdi. Buna baxmayaraq komanda Belçika WK005 çıxış etdi. Lakin 28 iştirakçı arasında Brancatelli yenidən aşağı nəticə göstərdi. Ardıcıl uğursuzluqdan sonra komanda Mersario komandasına satılır.

Xarici keçidlər
---------------

* Kauhsen
**Trnovo platosu, Trnovo yaylası və ya Trnovo meşəsi** (sloven. Trnovski gozd) ― Dinar dağlarının şimal-qərb hüdudlarında yerləşən karst platosu. Yayladakı əhəmiyyətli karst formalaşmalarına buz mağaraları daxildir. Platonun şərq hissəsində 385 metr (1,263 ft) enində və 1,550 metr (5,090 ft) uzunluğundakı Böyük Paradana buz mağarası (sloven. Velika ledena jama v Paradani) yerləşir.

Trnovo platosunda üç təbiət qoruğu mövcuddur:

* Böyük Paradana buz mağarası;
* Qolak zirvələri (1 495 m) və Ladin dərəsi (sloven. Smrekova draga);
* Smrecye meşə qoruğu;

Ərazi
-----

Platoda tektonik fəaliyyətlərin təsiri olduqca aydın görünür. Ərazidə bir çox çökəklik, vadi, kiçik karst polyeləri və keçmiş çay vadilərinin qalıqları var. Pliosen dövründə çaylar tektonik qalxmaları aşındırmış və dərələri doldurmuşdur. Yaylada həmçinin Pliosen buzlaşmasının da izləri qalmışdır. Bu dövrdə buzlaqlar nisbətən düz bir səthdə olan kiçik zirvələri, eləcə də moren tirələrini və moren təpəciklərini yaratmışdır. Ərazidən axan çaylar süxur qalıqlarını daşıyaraq çökəklikləri doldurmuşdur.

İqlim
-----

Trnovo platosunun iqlimi hündürlük və istiqamət üzrə dəyişir. Yaylada kontinental iqlim hakimdir və buraya il ərzində orta hesabla 1 881 mm yağıntı düşür. Aylar üzrə yağıtı miqdarı az fərqlənir. Ən çox yağıntı noyabr ayında ( 293 millimetr), ən az yağıntı isə fevral ayında (135 millimetr) düşür. Qış zamanı yağıntının böyük hissəsi, xüsusilə də yüksəkliklərdə qar şəklində olur. Sürəti 100 km/saat (62 mil/saat)-i aşan bora küləyi ərazi üçün tipik hava hadisəsidir. Bora ağacları kökündən çıxararaq və evlərin damlarını qoparararq əraziyə xeyli ziyan vura bilir.

Flora
-----

Trnovo yaylası fıstıq və küknar ağacalarının qarışıq meşəsi ilə örtülüdür. Ən zəngin bitki örtüyü zirvəsi çılpaq olsa da ətəklərinə doğru cırtdan söyüd (Salix sp.) və dağ şamının (Pinus mugo) yayıldığı Kiçik Qolak zirvəsindədir. (1,495 metr (4,905 ft). *Primula carniolica kimi q*orunan növlər daha çox qayalı yarıqlarda böyüyür.

Ərazidə meşələrinnin payı 75,5%-dir. Lakin tərk edilmiş əkin sahələrində aparılan meşəsalma tədbirləri səbəbilə bu rəqəm artmaqdadır. Ərazinin çətin əlçatılan olması landşaft xüsusiyyətlərinin nisbətən yaxşı qorunması ilə nəticələnmişdir.

Əhali
-----

1991-ci il siyahıyaalınması zamanı yayaladakı əhalinin sayı 4534 nəfər,  sıxlığı isə 9 nəfər/km² olmuşdur. Bu rəqqəmlər bölgəni Sloveniyanın ən az məskunlaşılan bölgələrindən biri halına gətirir. Yaylanın yanlız qərb hissəsində insan yaşayır. Əhalinin yaş profili xoşagəlməzdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  GEOnet Names Server. 2018.
2. ↑  Perko, Drago, & Milan Orožen Adamič. 1998. *Slovenija: pokrajine in ljudje*. Ljubljana: Mladinska knjiga, p. 324.
3. 1 2  Perko, Drago, & Milan Orožen Adamič. 1998. *Slovenija: pokrajine in ljudje*. Ljubljana: Mladinska knjiga, p. 324.

Xarici keçidlər
---------------

* Trnovo platosu Geopedia-da
**Aksay** (устар. *Асагалыль*, qum. Яхсайсув,; çeç. Яьсси) — Çeçenistanın Naji-Yurt və Qudermes rayonu, Dağıstanın Botlix rayonu, Novolak rayonu, Babayurd və Xasavyurd rayonlarından keçən çay. Çayın yamacı 14.5 m/km-dir..

Relyefi
-------

Çay öz başlanğıcını And dağları silsiləsinin şimal yamacından götürür. Mənbəyinin hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 2080 m yüksəklikdədir. Kanal ilə Aktaş çayına birləşən Aksay çayı Aksay su anbarına axır. Uzunluğu 144 km, su tutma sahəsi 1390 km², orta dərinliyi isə 444 m-dir. Hövzəsinin çox hissəsi (87%) 1000 m-dən aşağıdır, ərazinin 11% -i 0 m -dən aşağıdır.

Hidroloji araşdırmalar
----------------------

1994-cü ilə qədər çayın hidroloji göstəriciləri: əvvəlcə İşkhoy-Yurt, sonra Soqunti hidroloji postları vasitəsi ilə öyrənilirdi. 2008-ci ildən etibarən Aksay su anbarının girişində - Çaqarotarda mövsümi hidroloji post təşkil edilir. Həmçinin, müxtəlif illərdə hidroloji postlar Qerzel-Aul, Boraqanqeçuv, Aksay və Çaqarotar kəndlərində yerləşirdi.

Hidrologiyası
-------------

Çayın xarakteri hündürlüklə dəyişir. Aksay çayı And dağ silsiləsindən başlayaraq, aşağı axarında isə düzən əraziyə keçir. Aksay çayı qrunt suları ilə qidalanır. İlin isti yay aylarında çay sularında daşqınlar baş verir, qış aylarında çayın suyu demək olar ki, azalır. Aksay çayı yerli kənd təsərrüfatında əhəmiyyətli rol oynayır. Qerzel-Aul kəndinin kənd təsərrüfatı ərazilərinin suvarma sistemi məhz Aksay çayın suları ilə təmin olunur. Qerzel-Aul, Boraqanqeçuv, Aksay və Çaqarotar kəndləri də çayın suyundan bağçılıq və bostançılıq ərazilərinin suvarılması üçün istifadə edirlər. Bundan əlavə çay balıqçılıq təsərrüfatına da əhmiyyətli töhfə verir.

Aksay çayının orta illik su sərfi 5,17 m³/s, maksimum isə 690 m³/s-dir. Çayın aşağı axınları yüksək çöküntü doyma ilə xarakterizə olunur, çayda orta bulanıqlıq 6500 q/m³ -dur. Çayda çöküntü axınının miqdarı bəzi illərdə 1300 min tona qədər çatır.

Qolları
-------

Aksay çayının əsas qolları: solda - Xorielk, Belqoti-Yassi (Unkubutli), sağda isə- Yamansu çaylarıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Оразаев Г. М.-Р.* «Прошение кумыкских ногайцев» 1860 г. как историко-этнографический источник (PDF) // Письменные памятники Дагестана XVIII-XIX вв. Махачкала. 1989.
2. ↑  Сулейманов, 2006
3. 1 2  Ресурсы поверхностных вод СССР том 9, Закавказье и Дагестан, вып. 3, Дагестан

Ədəbiyyat
---------

* Ресурсы поверхностных вод СССР том 9, Закавказье и Дагестан, вып. 3, Дагестан
* *Сулейманов, Ахмад Сулейманович.* Топонимия Чечни (5000 nüs.). Грозный: ГУП "Книжное издательство". Ред. Т. И. Бураева. 2006. ISBN 5-98896-002-2.
* Aksay çayı // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] (3-е изд.). М.: Советская энциклопедия. гл. ред.: А. М. Прохоров. 1969–1978.
**Biqa yarımadası** qədim adı ilə **Troada** və ya **Troas** Dardanelin ikiyə ayırdığı Anadolu ilə Rumelinin şərq hissəsidir. Dardanelin şimalında Gelibolu yarımadası cənubunda isə Biqa yarımadası yerləşir. Bu gün Çanaqqala ilinin bütün ərazisi Biqa yarımadasını təşkil edir. Bölgə öz adını Cümhuriyət dövründə əvvəl bölgə mərkəzi, lakin günümüzdə Çanaqqalanın ilçəsi olan Biqadan almışdır. Çanaqqala il mərkəzi, Biqa, Ayvacık, Bayramiç, Çan, Ezine, Yengicə və Lapseki rayon mərkəzləri yarımadanın əsas yaşayış məskənləridir.

Adın mənşəsi
------------

* **Biqa** - Yarımada öz adını Çanaqqalanın Marmara dənizi sahillərində Biqa ilçəsindən götürmüşdü.
* **Troada-Troas** - Bu adlar bölgədəki dünyaca məşhur Troya kəndindən gəlir. Bu tarixi ad eyni zamanda bölgədəki Makedoniyalı İsgəndər adına qurulan bir kəndin adının digər kəndlərlə qarışmaması üçün istifadə edilir. Bu qədim şəhər İsgəndəriyyə Troas kimi tanınır.

Sərhədləri
----------

Biqa yarımadasının şimalında Dardanel və Marmara dənizi, cənubda Edremit körfəzi, şərqdə Gönen çayı və qərbdə Egey dənizi var. Kapidağ yarımadasının qərbindən Edremit körfəzinin şimal-şərqinə qədər olan xəttin qərb hissəsində yerləşir. Sahəsi təxminən 10.000 km²-dir.

Coğrafiyası
-----------

### Dağlar

Biqa yarımadasının cənubunda Kaz dağı (1500m) yerləşir. Baba dağı, Gürgen dağı, Eybek dağı, Kocakatran dağı, Ağ dağı, Armutçuk dağı və Yenice çökəkliyinin şimalında Armutçuk Dağı, Karlık Dağı və digər dağlar yerləşir.

### İqlim və bitki örtüyü

Mərmərə və Egey dənizinin sahilləri Aralıq dənizi zonası kimi yayda isti və quru, qışda isə mülayim və yağışlı olur. Yarımada içində dənizə uzaqlıq mənzərə və hündürlük arasındakı fərq əhəmiyyətli temperatur və yağış fərqlərinə səbəb olur. Sahillərdə daha az yağış yağarkən, dağlıq ərazilərdə isə daha çox yağış olur. Dağlarda sıx bitki örtüyü var. Yaylalar və dağlıq ərazilərdə dağınıq və seyrək bitkilər, makvis və qariqalar üstünlük təşkil edir. Kazdağı Milli Parkı yarımadanın cənubunda yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Index Anatolicus". 2017-11-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-11-13.
2. ↑  *ERTEKİN, Yrd. Doç. Dr. Gaye.* BİGA YARIMADASINDA MADENCİLİK. istanbul.edu.tr. 2001. Archived from the original on 2016-08-28. İstifadə tarixi: 2019-11-13.
3. ↑  *EFE, Yrd. Doç. Dr. Recep .* Bia Yarımadası'nda Neotektoniğin Jeomorfolojik İzleri. Türk Coğrafya Dergisi. 1994.
**II Novuxodnosor** və ya **II Nəbükadnessar** (Akkadca: 𒀭𒀝𒆪𒁺𒌨𒊑𒋀 - Nabû-kudurri-uṣur; Müqəddəs İvrit dili: נְבוּכַדְרֶאצַּר - Nəḇūḵaḏreʾṣṣar və ya נְבוּכַדְנֶאצַּר - Nəḇūḵaḏneʾṣṣar; Müqəddəs Arami dili: נְבוּכַדְנֶצַּר - Nabḇūḵaḏneṣṣar) - e.ə. 605-562-ci illərdə hakimiyyətde olmuş Babil hökmüdarı.

Həyatı
------

II Novuxodnosor, Yeni Babil İmperiasının qurucusu və Keldani sülaləsinin ilk hökmüdarı Nabopolassarın oğludur. Atasının dövründə, Assuriyalılara qarşı müharibələri davam etdirən orduda xidmət etmişdir. Aşşurlarla müttəfiq olan Misir fironu II Nexoyu Karxemiş döyüşündə məğlub edən Novuxodnosor, irəliləyişə davam etmiş və Assuriya və Fələstin torpaqlarını almışdır. Atasının ölümündən sonra Babilə qayıdır və padşah olur. Hakimiyyətinin ilk illərində müxtəlif ekspedisiyalar təşkil edərək hökmranlığını artırmışdır və e.ə. 601-ci ildə Misir üzərinə hərəkətə keçmişdir. Eramızdan əvvəl 597-ci ildə Babil dövlətinin hakimiyyəti altında olan Yəhuda dövlətinin üsyanı ilə Qüdsü ələ keçirdib. Eramızdan əvvəl 586-cı ildə Qüds xalqının yenidən üsyanından sonra Qüdsü geri alan Novuxodnosor, şəhər və Süleyman məbədini dağıtdırıb. Yəhuda dövlətini məhv etdikdən sonra Novuxodnosor, Sur şəhər-dövlətini, e.ə. 574-cü ildə özünə tabe etdi. Eramızdan əvvəl 567-ci ildə Misirə yeni bir ekspedisiya təşkil edən Novuxodnosor, e.ə. 562-ci ildə imperiyanı oğlu Amel-Marduka vəsiyyət edərək vəfat edir. Navuxodonosor Yeni Babil İmperiyasının sərhədlərini Assuriyadan Misirə qədər genişləndirmiş, Qüdsü ələ keçirib (e.ə. 587) və yəhudiləri regiondan qovdurmuşdur.

Haqqında
--------

### Incildə

### Ədəbiyyatda

### Musiqidə

### İncəsənətdə

Tikdirdikləri
-------------

Məbədlər, yollar, suvarma kanallarından başqa arvadı, daha çox Semiramida kimi tanınan Midiya şahzadəsi Amitisin şərəfinə adlandırılmış, qədim dünyanın yeddi möcüzəsindən biri olan Semiramidanın Asma Bağlarını da tikdirdiyi deyilir. İştar Darvazası da onun dövründə inşa edilmişdir.

Qalereya
--------

* Babil Şəhəri və Babil Qülləsi (Qravür)Babil Şəhəri və Babil Qülləsi (Qravür)
* Babil Qülləsi (Rəsm)Babil Qülləsi (Rəsm)
* Babil Qülləsi (Rəsm)Babil Qülləsi (Rəsm)
* İraqın Əl-Hillə şəhərində İştar darvazasının tarixən yerləşdiyi yerin yaxınlığında yeni materiallardan düzəldilmiş surəti.İraqın Əl-Hillə şəhərində İştar darvazasının tarixən yerləşdiyi yerin yaxınlığında yeni materiallardan düzəldilmiş surəti.
* İştar darvazasının qalıqlarıİştar darvazasının qalıqları

Ədəbiyyat
---------
**Məhəmməd Ələkbərli** (12 avqust 1968, Kəlbəcər rayonu – 14 iyun 2007, Bərdə rayonu) — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, "H. B. Zərdabi", "M. Araz" və "Qızıl Qələm" mükafatları laureatı.

Həyatı
------

Ələkbərov Məhəmməd Cəlil oğlu Kəlbəcər rayonunun Mollabayramlı kəndində 12 avqust 1968-ci ildə anadan olub.

О, Daşkəndli Şair Məmmədhüseynin kötücəsindən olandır.

Məhəmməd orta təhsili bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu bitirir və tale ona Azərbaycan Müəllimlər Institutunun Gəncə filialının filologiya fakültəsində təhsil almaq payı da verir.

Zaman-zaman təhsilini artıran M. Ələkbərli öz fitri istedadını göstərməkdən də çəkinmir. Belə ki о, 1996-cı ilədək Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Poliqrafiya müəssisəsinin nəşriyyat şöbəsində şöbə redaktoru vəzifəsində çalışmışdır.

1996-cı ildən ömrünün sonuna qədər (15 iyun 2007-ci il) "İslahat" qəzetinin baş redaktoru vəzifəsində işləmişdir.

Təkcə qəzet işi onu qane etmirdi. O, eyni zamanda iki yüzdən artıq kitabın işıq üzü görməsində xüsusi zəhmət çəkmiş və bu kitabların əksəriyyətinin redaktoru olmuşdur. Bu müddət ərzində özünün "Bacar dərdə dözməyi sən", "Qismətimmi? Günahımmı?" və "Xatirəyə dönən ömür" adlı kitabların müəllifi olmuşdur.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü olmaqla bərabər, "H. B. Zərdabi", "M. Araz" və "Qızıl Qələm" mükafatları laureatı adına da layiq görülmüşdür.

14 iyun 2007-ci ildə xərçəng xəstəliyindən vəfat etmiş və Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndində dəfn olunmuşdur.

Əsərləri
--------

* "Bacar dərdə dözməyi sən",
* "Qismətimmi? Günahımmı?"
* "Xatirəyə dönən ömür"

Mənbə
-----

* Məmməd Aslan. Dəlidağın körpə şairi.("Pioner" jurnalı, ¹03, 1981-ci il.)
* Səyyad Şairov, "Taleyini görən şair", Bakı, "Nurlan", 2009. – 108 səh.
* Ayaz İmranoğlu. Sənsizliyin yuxu fəsli.
* Ələkbər Nəzmi. Yaddaşlara köçən şair.
* Son qismətim
**II Pirməhəmməd xan Şeybani** (1550—1601) — Buxara xanlığının Şeybanilər sülaləsindən olan 12-ci xanıdır.2-ci adı Pirməhəmməd xan Süleyman sultan oğlu olan **II Pirməhəmməd xan Şeybani** 1550-ci ildə Buxara xanlığının mərkəzində anadan olmuşdu. 1598-ci ildə Əbdülmömin xan Şeybaninin öldürülməsindən sonra taxta əyləşmişdi.

1599-cu ilin mayında I Şah Abbas Xorasandakı vəziyyətlə tanış olmaq, Mavərənnəhrdəki vəziyyətə nəzarət etmək və Nurməhəmmədi himayə etmək məqsədi ilə Xorasana getdi. Məhz bu dövrdə Pirməhəmməd xanla Buxara əmirləri tərəfindən göndərilən elçilər I Şah Abbas tərəfindən qəbul edildi. Pirməhəmməd xan göndərdiyi elçi vasitəsilə şahdan Bağbadda Qızılbaşların əlində əsir olan Canibəyin nəvəsi Məhəmməd İbrahimin azad edilərək göndərilməsini xahiş etdi. Buxara əmirləri də Məhəmməd İbrahimin azad edilməsini xahiş edirdilər. Onların məqsədi səltənətdə və dünya işlərində çox gözü olmayan dərviş Pirməhəmməd xanın yerinə onu xan seçməkdi. Çünki Səmərqəndi ələ keçirən Baki xan müxalifətə keçərək Buxaranı təhdid etməyə başlamışdı.I Şah Abbas məsələni həll etmək üçün vasitəçilik edən Nurməhəmməd xana məktub yollayaraq Buxara əmirlərinin götürdükləri təəhhüdlərə sadiq qalıb Mərvdə Məhəmməd İbrahimi qarşılasalar məsələ həll edilmiş olar. Qızılbaşlar Simnana çatan zaman Nurməhəmməd xanın elçisi I Şah Abbas tərəfindən qəbul edildi. Elçilər Səfəvi şahına Baki Məhəmməd xanın (1599-1605) Pir Məhəmməd xana hücum edib onu öldürdüyünü və Buxaranı ələ keçirərək özbəkləri öz bayrağı altında birləşdirdiyini xəbər verdilər .

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydoğmuşoğlu C. I Şah Abbas ve zamanı. Yayınlanmamış doktora tezi. Ankara, 2011, səh. 197-198.
**Seyid Mirzə Bağır Ağa türbəsi** — Azərbaycanın Gəncə şəhərində tarixi-memarlıq abidəsi.

Tarixi
------

Səfərabad qəbirstanlığında dəfn olnunmuş allah dostu. Səfərabad məhəlləsinin yeganə yadigarı olan və keçmiş məhəllə qəbiristanlığında yerləşən Hacı Seyyid Bağır ağa Müctəhidzadənin qəbir abidəsi. Səfərabad qəbiristanlığı Sovet hakimiyyəti illərində yerlə-yeksan edildi

Kitabənin tərcüməsi
-------------------

Fî 15 Zilhicce 1337 (11 Eylül 1919)

```
(Orta üst) Medfen-i Ziyârtegâh
```

```
... / Mevlâ-yi (mü)şürefü'l-millet, ve'l-Hakk ve'ddîn (?)
```

```
Hüccetü'l-İslâm Hazret-i ... / Hâdimü'l-beşeriyetü'l ...
```

```
Efâdil-i ... hayru'l-hâc hâcı / ...
```

```
... / Gence şehrinde çeküb hüzn-i ...
```

```
Ömrü geçdi bu zamân-ı .. / Emr olub iş'âr ol ...
```

```
Bâqî ömründe söyler .. / Tâ nefs-i cisme
```

Kitabəni tərcümə edən Bilal Tunc, Tərcümə etdirən Çapay Qasımov

Şəkillər
--------

* Seyid Mirzə Bağır Ağa türbəsi August 8, 2004Seyid Mirzə Bağır Ağa türbəsi August 8, 2004
* Seyid Mirzə Bağır Ağa türbəsinin kitabəsiSeyid Mirzə Bağır Ağa türbəsinin kitabəsi

Mənbə
-----

* Sadıq Şükürov. Gəncənin tarixi abidələrindən.

Həmçinin bax
------------
**Aksept** (*lat.* acceptus — qəbul edilmiş) — təklifin qəbul edildiyi barədə ünvanlandığı şəxsin cavabı. Qəbul - ödəməyə razılıq. Rusiya qanunlarına görə, qəbul tam və qeyd-şərtsiz olmalıdır (başqa şərtlərlə təklifin qəbulu yeni təklif kimi tanınır).

İki qanunvericilik fərziyyəsi də təsbit edilmişdir:

* təklifin göndərilməsinə cavab olaraq susmaq, qanunlardan və ya tərəflərin əvvəlki işgüzar münasibətlərindən başqa bir hal olmadıqca, qəbul deyil.
* qanunvericiliklə, digər hüquqi aktlarla və ya başqa bir şərtlə nəzərdə tutulmayıbsa, adresatçının orada göstərilən müqavilənin şərtlərini (malların daşınması, xidmətlərin göstərilməsi, işlərin yerinə yetirilməsi, müvafiq məbləğin ödənilməsi və s.) Yerinə yetirilməsi üçün qəbul üçün müəyyən edilmiş müddətdə təklif verməsi bir qəbul hesab olunur. təklifdə.

Akseptin geri götürülməsi barədə bildiriş akseptdən əvvəl və ya onunla eyni vaxtda təklif göndərən şəxs tərəfindən alınıbsa, aksept alınmamış sayılır.

Haqqında
--------

Mülki hüquqda müqavilə bağlamaq təklifinin ofertanın qəbul edilməsi; hüquqi nəticələrə gətirib çıxaran təkliflə razılaşma. Əksər dövlətlərin qanunvericiliyinə əsasən Aksept müqavilə bağlanmasının mərhələlərindən biridir. Aksept tərəfin müqavilə bağlanmasına razılığını bildirən hərəkətləri ilə ya şifahi, ya da yazılı şəkildə ifadə oluna bilər. Məsələn: pul məbləğinin ödənilməsi, malların yüklənməsi, işlərin yerinə yetirilməsi, xidmətlərin göstərilməsi və başqaları. Ofertaya cavab olaraq Aksept alındığı zaman müqavilə bağlanmış sayılır. Aksept tam və qeyd-şərtsiz olmalıdır. Ofertada əksini tapmayan digər müqavilə şərtlərindən ibarət Aksept rəddetmədir və ona yeni oferta kimi baxılır. 

Nağdsız hesablaşmalarda tədiyə Aksepti ödəyicinin, bankın haqq-hesab, pul, əmtəə sənədlərini ödəməyə razılığı, yaxud təsərrüfatdaxili və beynəlxalq mal dövriyyəsində əmtəə və xidmətlərin təyin edilmiş müddətdə ödənilməsinə təminat verilməsi. Aksept tədiyə tələbnaməsində "akseptləşdirilmişdir" qeydi və akseptantın (ödəyicinin) imzası ilə rəsmiləşdirilir. Bank  Aksepti bankın hesablaşma sənədlərini ödəməyə razılığını, yaxud bankın sənədlərin ödəniləcəyinə zəmanətini nəzərdə tutur. Akseptin məbləği qədər vəsaitin öncədən depozitə qoyulması tələb olunur. 3) Veksel  Aksepti onun ödənilməsinə razılıq verilməsi, kreditorun borcalana yazdığı köçürmə vekselində göstərilmiş məbləği ödəməyə razılığını bildirən rəsmiləşdirilmiş imzadır.

Mənbə
-----

Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 242. ISBN 978-9952-441-02-4.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | Microsoft: 2779349709 |
**Məhəmməd Əmin Rəsulzadəni Yaşatma Fondu** — 1955-ci ilin mart ayında Azərbaycan Kültür Dərnəyi tərəfindən Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin irsini yaşatmaq üçün Ankarada yaradılmış fond.

Haqqında
--------

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə dünyasını dəyişdikdən sonra 1955-ci ilin martında "Azərbaycan Kültür Dərnəyi"nin İdarə Heyəti onun məzarını düzəltdirmək, əsərlərini nəşr etdirmək və külliyyatını çıxarmaq üçün bir fond təsis edir. Fondun heyəti: Rəsul Ünsal, Kərim Odər, Həmid Atamandan ibarət idi. Bununla əlaqədar Ziraat Bankı Ankara Mərkəz Müdirliyi nəzdində "Məhəmməd Əmin Rəsulzadəni Yaşatma Fondu" adı ilə bir hesab açıldı. Hesaba ilk maliyə yardımı edənlər:

* Rəsul Ünal - 10 lirə
* Həsən Hocaoğlu - 50 lirə
* Ənvər Dadaşzadə - 10 lirə
* Kərim Odər - 50 lirə
* Həmid Ataman - 25 lirə
* Məhəmməd Kəngərli - 25 lirə
* Əhməd Qaraca - 20 lirə
* Əhməd Yaşad - 20 lirə
* Vahab Yurdsevər - 50 lirə
* Hilal Münşi - 40 lirə
* Feyzi Aküzüm - 10 lirə
* Süleyman Təkinər - 10 lirə

Həmçinin bax
------------

* Mirzə Ələkbər Sabir Fondu
* Çingiz Mustafayev adına Fond
* Müslüm Maqomayevin Mədəni-Musiqi İrsi Fondu

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Nəsiman Yaqublu.* Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ensiklopediyası (PDF). Bakı. 2013. səh. 385.
**Yaqub Abbasəli oğlu İsmayılov** (21 noyabr 1916, Gəncə, Rusiya İmperiyası - 3 oktyabr 1983, Bakı, Azərbaycan SSR) - Azərbaycan SSR dövlət xadimi, Azərbaycan SSR Tikinti nazirinin birinci müavini (1957-1959), Azərbaycan SSR Tikinti naziri (1959-1962), Azərbaycan SSR Tikinti İşləri Komitəsinin sədri (1962-1978)

Yaqub Abbasəli oğlu İsmayılov 21 noyabr 1916-cı ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur.

1930-cu ildə yeddi illik məktəbi uğurla bitirən Yaqub İsmayılov təhsilini Gəncə Sənaye texnikumunda davam etdirmişdir. 1935-ci ildə texnikumu btirdikdən sonra texnikum rəhbərliyinin göndərişi ilə Tbilisi Sənaye İnstitutuna göndərilmiş və 1941-ci ildə Tbilisi Sənaye İnstitutunun inşaat fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

SSRİ Aviasiya Sənayesi Nazirliyinin təyinatı ilə Bakıya, Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin nəzdində olan "Azərdövləttikinti" trestinin sərəncamına göndərilən Yaqub İsmayılov 1941-1954-cü illər arasında bu trestdə iş icraçısı, istehsalat-texniki şöbəsinin rəisi vəzifələrində çalışaraq trestin baş mühəndisi vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir.

O, 1954-cü ildə Azərbaycan SSR Şəhər və Kənd Tikintisi Nazirliyinə əvvəlcə texniki şöbənin rəisi, sonra isə nazir müavini vəzifəsinə təyin edilmiş və burada 1956-cı ilə kimi çalışmışdır.

Yaqub İsmayılov 1956-cı ildə Azərbaycan KP MK və Nazirlər Sovetinin qərarı ilə yeni təşkil olunan "Bakıbaştikinti" İdarəsinin baş mühəndisi, 1957-ci ildə Azərbaycan SSR Tikinti Nazirinin birinci müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

1959-cu ildə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə Azərbaycan SSR tikinti naziri təyin olunan Yaqub İsmayılov 1962-ci ilə kimi bu vəzifədə çalışmışdır.

1962-ci ildə Yaqub İsmayılov çox mühüm bir sahəyə - respublika üzrə inşaatda texniki siyasəti müəyyən edən bir quruma - Azərbaycan SSR Dövlət Tikinti İşləri Komitəsinə sədr təyin olunmuş və 1978-ci ilədək-16 il bu vəzifədə çalışmışdır.

Yaqub İsmayılov Azərbaycan Kommunist Partiyasının XXV, XXVI, XXVII və XXVIII qurultaylarının nümayəndəsi və Azərbaycan KP MK-nın Təftiş Kommissiyasının üzvü olmuşdur. Dəfələrlə Bakı şəhər Sovetinin deputatı olmuş və VI, VII, VIII və IX çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı olmuşdur.

Yaqub İsmayılov 1978-ci ildə, 62 yaşında olarkən səhhəti ilə əlaqədar təqaüdə çıxmış və bir neçə ay aktiv fəaliyyətdən uzaqlaşsa da ancaq o, elmi fəaliyyətini davam etmək qərarına gəlmiş və 1981-ci ildə keçmiş SSRİ Dövlət Tikinti Komitəsinin Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən "Beton və dəmir-beton" elmi-tədqiqat laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir.

1983-cü ilin oktyabrın 3-də Yaqub Abbasəli oğlu İsmayılov 67 yaşında vəfat etmiş və 2-ci Fəxri Xiyabanda torpağa tapşırılmışdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2017-09-23 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-14.

Mənbə
-----

* nekroloq
**Burundi bayrağı** — Burundinin Dövlət bayrağı

Tarixi
------

Burundi bayrağı ilk dəfə 28 iyul 1967-ci ildə qəbul edilmiş, illər içərisində görünüşündə bir neçə dəfə dəyişikliklər gerçəkləşdirilmiş, son olaraq 27 sentyabr 1982-ci ildə edilən en və uzun nisbətidəki dəyişiklik ilə dövrümüzdəki halını alaraq istifadə edilməyə başlanmışdır.

Bayraqda hər bir uc küncünə dəyəcək şəkildə ağ zolaqlar yerləşdirilərək x forması əmələ gətirilmişdir. Bu zolaqların nəticəsində yaranan üçbucaqlardan üst və alt bölümdə olan üçbucaqlar qırmızı, bayraq dirəyinə asılan tərəf ilə dalğalanan tərəfdə olan üçbucaqlar isə yaşıl rənglidir. Bayrağın tam ortasında, zolaqların və üçbucaqların üzərində ağ bir çevrə olub, içərisində biri yuxarıda, ikisi isə aşağıda olan üç ədəd yaşıl kənarlı qırmızı rəngli altı guşəli ulduz vardır. Bayraqda olan qırmızı rəng müstəqillik mübarizəsində həyatını itirənləri tərənnüm edərkən, yaşıl rəng inkişafı və ümidi, ağ rəng isə sülhü təmsil edir. Bayraqdakı üç ədəd altı guşəli ulduzlar isə ölkənin milli şüarı olan *"Birlik, Əmək, İnkişaf"* sözləri ilə yanaşı ölkədə yaşayan üç etnik grupu olan Hutu, Tutsi və Tvaları təmsil edir.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Burundi ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Rəşad Məmmədov.

**Məmmədov Rəşad Rasim oğlu** (28 sentyabr 1986, Bakı) – Azərbaycanlı aktyor.

Həyatı
------

28 sentyabr 1986-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 248 saylı peşə məktəbinə daxil olmuşdur.

İş fəaliyyətinə 2001-ci ildən A.Şaiq adına Azərbayjan Dövlət Kukla Teatrından başlamışdır.

2003-cü ildən Azərbayjan Dövlət Musiqili Komediya teatrında əvvəlcə səhnə maşinisti, sonralar isə xor artisti kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb.

Teatrda işlədiyi müddət ərzində «O olmasın, bu olsun», «Hələlik», «Bankir adaxlı», «Səhnədə məhəbbət», «Məhəbbət oyunu», «Qırmızı papaq», «Şən dul qadın», «Əlin cibində olsun», «Məsmə xala dayımdır», «Maritsa», «Talelər qovuşanda», «Volqalı canan», «Silva», «Bəydullanın möhtəşəm toyu», «Çılğın Qasqoniyalı», «Bir günlük siğə», «Aldın payını, çağır dayını», «Şeytanın yubileyi» və s. bu kimi tamaşalarda iştirak edir.

R.Abbasov hal-hazırda Musiqili Komediya teatrında yaradıcılıq fəaliyyətini davam etdirir.

Subaydır.

Filmoqrafiya
------------

1. Qızlar (film, 2007)
2. Miras (2008)
3. Mübariz (2018)
4. Bağli qapilar (2019)

İstinadlar
----------
**Madura boğazı** (ind.  Selat Madura) - Malay arxipelaqına daxil olan Yava adasını Madura adasından ayırır. Sakit okeanına daxil olan Bali dənizini Yava dənizi ilə birləşdirir. Qərbdə və qədim İndoneziya mənbələrində Surabay boğazı adlandırılrdı.

Coğrafiyası
-----------

Ən dar yeri 4,9 km (Madura rayonunun cənub-qərbində). Boğaz daxilində bir neçə kiçik adalar vardır (Kambinq, Qetenq, Ketapoenq, Qiliraya, Qilitimur).

Təbiəti
-------

Boğazın suyu Bali və Yava dənizinin suyuna nisbətən duzluluğu azdır. Əsas səbəb isə boğaza tökülən Brontas çayıdır. Bu çay təkcə boğazın suyuna deyil, həmdə onun dibinə tonlarla çöküntü gətirir. Sularında 78 bioloji növ yaşayır. Bunlardan 26-sı balıq növüdür. Ekoloji vəziyyət nisbətən gərgindir. Səbəb isə Brantas çayı sahilində fəaliyyət göstərən müəssisələrdir.

Nəqliyyat əhəmiyyəti
--------------------

Burada nəqliyyat aktivdir ancaq dərinliyinin 10 m təşil etməsi iri tonnajlı gəmilərin üzməsinə mane olur. Boğaz üzərində 2009-cu ildə Suramadu körpüsü tikilmişdir. Körpünün uzunluğu 5438 m təşkil edir. Boğazdan gəmilərin fəal üzməsini təmin etmək məqsədilə körpünün hündürlüyü 35 m götürülmüşdür.

Mənbə
-----

* Suramatu körpüsü Arxivləşdirilib 2015-01-03 at the Wayback Machine
**Tatarstan Respublikasının Qabdulla Tukay adına Dövlət Mükafatı** — Tatarıstan Respublikası Prezidentinin illik mükafatı. Mükafat ictimaiyyət tərəfindən tanınan və milli mədəniyyətin inkişafına böyük töhfə verən ədəbiyyat və sənət əsərlərinə, habelə sənət tarixi və ədəbi tənqid sahəsindəki əhəmiyyətli elmi araşdırmalara görə verilir. Tatarstan Respublikasının Qabdulla Tukay adına üç Dövlət Mükafatı hər il verilir.

Tarixi
------

Mükafat 8 aprel 1958-ci ildə TASSR Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən təsis edilmişdir və o vaxtdan bəri hər il (1961-1965 və 1975-ci illərdə fasilə ilə) verilir. 1991-ci ilə qədər Gabdulla Tukai mükafatına layiq görülmə qərarı Tatarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Nazirlər Şurası tərəfindən verildi; 1991-ci ildən bu funksiya Tatarıstan Prezidenti tərəfindən icra edildi.

Birinci mükafat 1958-ci ildə "Şurale" baletinə görə bəstəkar Fərid Yarullinə, "Cəlil" operasına görə Nazib Jiqanov və "Tukai" romanına və Qəbdulla Tukai yaradıcılığının populyarlaşdırılmasına görə Faizi Əhməd verildi. Üçüncü mükafat "Yelkənsiz" tamaşasını qurduğu üçün Galiaskar Kamal Teatrının truppasına verildi. Tatar Opera və Balet Teatrında "Altınçuç" və "Yevgeniya Onegin" əsərlərini səhnələşdirdiyinə görə rejissor Niyaz Dautovun qurduğu "Tatar xalq nağılları" kolleksiyasında illüstrasiyalara görə rəssamlar Lotfulla Fəttəhov və Haris Yakupova mükafatlar verildi.

Hal-hazırda Tatarıstan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə hər il üç bərabər mükafat verilir. Qabdulla Tukay Mükafatı laureatı diplom, sertifikat və Laureatın Fəxri Nişanı və pul mükafatı alır. Mükafatlandırma mərasimi 26 apreldə təşkil olunur və Qəbdulla Tukayın ad gününə təsadüf edir. Mükafat ümumiyyətlə bir ərizəçiyə verilir, eyni zamanda səkkiz nəfərdən çox olmayan bir qrup müraciətçiyə verilə bilər. Xüsusi hallarda, Qabdulla Tukay mükafatı yenidən verilə bilər. Ölümdən sonra verilən mükafata da icazə verilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-12-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-29.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2008-12-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-29.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-29.

Xarici keçidlər
---------------

* Премии, стипендии, гранты Президента Татарстана
* Государственной премии имени Габдуллы Тукая — 45 лет
* Государственная премия Республики Татарстан им. Габдуллы Тукая (великого татарского поэта)