**Əsədulla Cəfərov** (tam adı: *Əsədulla Qüdrət oğlu Cəfərov*) — AMEA-nın Arxeologiya, Etnologiya və Antropologiya İnstitutunda Daş dövrü arxeologiyası şöbəsinin müdiri, tarix elmləri doktoru.

Həyatı
------

Əsədulla Qüdrət oğlu Cəfərov 1949-cu il martın 14-də Masallı rayonunun Ərkivan kəndində anadan olmuşdur.

O, 1966-cı ildə C.Cabbarlı adına Ərkivan kənd orta məktəbini bitirib.
1966-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə daxil olub, 1973-cü ildə oranı bitirib.

Əsədulla Cəfərov 1968-1970-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Geologiya İnstitutu H.Zərdabi adına Təbiət-tarix muzeyində işləyib.
1971-ci ildən Azərbaycan EA Tarix, Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunda işləyib.

1973-1974-cü illərdə Sovet ordusu sıralarında hərbi xidmətdə olub.
1975-ci il noyabrın 1-dən 1977-ci il noyabrın 1-dək SSRİ EA Arxeologiya İnstitutu Leninqrad bölməsində təcrübəçi-tədqiqatçı işləyib.
1977-ci ildə noyabrın 1-dən 1984-cü il yanvarın 9-dək Azərbaycan EA Tarix İnstitutunda kiçik elmi işçi, 1984-cü il yanvarın 10-dan 1992-ci il dekabrın 1-dək baş elmi işçi, 1992-ci il dekabrın 1-dən 1994-cü il noyabrın 1-dək aparıcı elmi işçi, 1994-cü il noyabrın 1-dən isə Arxeologiya, Etnologiya və Antropologiya İnstitutunda Daş dövrü arxeologiyası şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləyir.
1979-cu il iyunun 6-da SSR EA Arxeologiya İnstitutu Leninqrad bölməsinin Elmi Şurasında namizədlik dissertasiyanı müdafiə edib, tarix elmləri namizədi elmi dərəcəsi alıb.
1980-ci ildə "Azərbaycanın Mustye mədəniyyəti" monoqrafiyasına görə elm və texnika sahəsində respublika komsomolu mükafatı laureatı adını alıb.
1992-ci ildə dekabrın 25-də Azərbaycan EA Tarix İnstitutunda Elmi Şurasında "Azərbaycanın orta paleoliti" adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.
1999-cu ildə Masallı rayonu İcra Hakimiyyəti onu Tarix elminin inkişafındakı xidmətlərimə görə "Qələbə" fondunun mükafatına layiq görmüşdür.
2001-ci ildə Fransanın Totavel şəhərində keçirilən Beynəlxalq konfransda İNTAS-2000 proqramının Azərbaycan üzrə əlaqələndiricisi seçilmiş və qrant almışdır.
2001-ci il və 2003-cü illərdə Fransada Avropa alimləri ilə 3 ay birgə elmi tədqiqat işləri aparmış və Qarabağın qədim tarixinə aid elmi məruzələr etmişdir.
2002-ci ildə "Azərbaycanın 100 görkəmli alimi" adlı müsabiqənin qalibi olmuşdur.
2015-ci ildə Avropa Nəşr Mətbu Evi mükafat komissiyasının qərarı ilə milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunmasında, cəmiyyətdəki fəal ziyalı mövqeyinə, Qarabağın qədim tarixinin, Azıx, Tağlar, Qazma paleolit düşərgələrinin arxeologiya elminin müasir tələbləri səviyyəsində tədqiqi sahəsində apardığım uğurlu elmi tədqiqatlarına, çoxsaylı elmi-publisistik kitablarına, gənclərdə vətənpərvərlik hisslərinin aşılanmasında və ölkədə arxeologiya elminin inkişafı tarixində göstərdiyim xidmətlərə görə ən yaxşı vətənpərvər tədqiqatçı alim "Qızıl Medal" ilə təltif olunub.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Əsədulla Cəfərovun Azərbaycan Respublikası Qafqaz ərazilərində daş dövrü abidələrinin arxeoloji tədqiqi.
Ümumi elmi əsərlərin sayı 148. 
Xaricdə çıxmış əsərlərin sayı 15. 
Beynəlxalq bazalarda 7.

Əsərləri
--------

**Monoqrafiyaları**

1. Azərbaycanın mustye mədəniyyəti (Tağlar mağarasının materialları əsasında. Bakı: 1983.
2. Quruçay dərəsində. Bakı: Azərnəşr, 1990.
3. İnsanlığın səhəri. Bakı: 1994.
4. Azərbaycanın orta paleoliti. Bakı: Elm, 1999.
5. Azərbaycanın ilk sakinləri. Bakı: Elm, 2004.
6. Azərbaycan arxeologiyası – Daş dövrü. I cild. Bakı: 2008.
7. Qarabağın paleolit düşərgələri. Bakı: Elm, 2017.
8. Qarabağ: ulu Vətənimiz. Bakı: 2019.
9. Азыхская пещера – древнейшая стоянка первобытного человека на территории Азербайджана. Гусейнов М.М. Алиев С.Д. Величко А.А. Гаджиев Д.В. Джафаров А.Г. Мамедов А.В. Сулейманов М.Б. Ширинов Н.Ш. СБС. Баку: 2021.

  

**Məqalələri**

148 məqalə.

  

**Təltifləri**

1. Elm və texnika sahəsində respublika mükafatı laureatı, 1980.
2. Masallı RİH "Qələbə" fondunun laureatı
3. Beynəlxalq İNTAS – 2000 proqramının qrant laureatı. Brüssel 2001.
4. Azərbaycanın 100 görkəmli alimi. Bakı: 2001
5. Avropa Nəşr mətbuat evi "ən yaxşı vətənpərvər tədqiqatçı alimi" qızıl medal, 2015.

İstinadlar
----------