recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nərmin Qaralova** (tam adı: *Nərmin Ziyadxan qızı Qaralova*; 10 dekabr 1982, Bakı) — musiqişünas, ssenari müəllifi, televiziya aparıcısı. Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru (PhD), BMA-nın dosenti.

Həyatı
------

Nərmin Qaralova Asəf Zeynallı adına musiqi kollecinin (1997-2001-skripka ifaçılığı üzrə), Bakı Musiqi Akademiyasının (2001-2005 bakalavr, 2005-2007 magistratura, 2007-aspirantura) tələbəsi olub. Tələbə ikən Gənclər təşkilatı ilə ahıllar, körpələr evində, hərbi hissələrdə konsert proqramlarında çıxış etmiş, çoxlu sayda təşəkkürnamələrlə, mükafatlarla təltif edilmişdir. Türkiyənin Ege Universitetinin professor heyəti ilə Azərbaycanın bölgələrində folklor nümunələrinin toplanmasında yaxından iştirak etmişdir. Kollecdə oxuyarkən "Ayna" televiziya filminə çəkilib. 

2005-ci ildən İTV-də aparıcı redaktor, 2007-ci ildən isə AzTV-də aparıcı redaktor vızifəsində çalışır. Bu illər ərzində Maestro Niyazi, Canəli Əkbərov, İslam Rzayev, Səyavuş Kərimi, Elmira Abbasova, Rauf Abdullayev, Polad Bülbüloğlu və başqa tanınmış musiqi xadimləri haqda televiziya filmlərini, eləcə də Azərbaycanda keçirilən festivalların (M.L.Rostropoviçə həsr olunmuş 1, 2, 3 Beynəlxalq festivalı, Beynəlxalq Muğam Festivalı, Arif Məlikovun yubileyi ilə bağlı festival, Bakı Caz Ferstivalı 2009 və s) gündəliklərini hazırlayaraq geniş tamaşaçı kütləsinə çatdırmışdır. 

Televiziya həyatı ilə yanaşı 2008-ci ildən pedaqoji fəaliyyətlə də məşquldur. O,Bakı Musiqi Akademiyasının "Azərbaycan xalq musiqisinin tarixi və nəzəriyyəsi" kafedrasının baş müəllimidir. 2013-cü ildə sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru adını almaq üçün "Azərbaycan və İran "Şur" dəstgahlarının müqayisəli təhlili" mövzusunda dissertasiya işi yazıb. 
2014-cü ildən eyni zamanda Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Mətbuat katibi vəzifəsində çalışır. 

Respublikamızda, eləcə də Gürcüstan, Türkiyə,Qazaxıstan, Rusiyanın müxtəlif yerlərində keçirilən Beynəlxalq konfrans, simpoziumların iştirakçısı, çoxlu sayda məqalələrin müəllifidir. 

2015-ci ildən Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının dosentidir. 

### Ailəsi

Ailəlidir, üç övladı var.

Filmoqrafiya
------------

1. Ayna (film, 2000)
2. Maestro Niyazi (film, 2007)
3. Musiqi aləmində (veriliş)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  "Nərmin Qaralova sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent" (az.). admiu.edu.az. 2020-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-04.
**NGC 7011**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Qu bürcü istiqamətində yerləşir. **\*Grp** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1829-cu ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 7011: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 6987 |
NGC 6988 |
NGC 6989 |
NGC 6990 |
NGC 6991 |
NGC 6992 |
NGC 6993 |
NGC 6994 |
NGC 6995 |
NGC 6996 |
NGC 6997 |
NGC 6998 |
NGC 6999 |
NGC 7000 |
NGC 7001 |
NGC 7002 |
NGC 7003 |
NGC 7004 |
NGC 7005 |
NGC 7006 |
NGC 7007 |
NGC 7008 |
NGC 7009 |
NGC 7010 |
**NGC 7011** |
NGC 7012 |
NGC 7013 |
NGC 7014 |
NGC 7015 |
NGC 7016 |
NGC 7017 |
NGC 7018 |
NGC 7019 |
NGC 7020 |
NGC 7021 |
NGC 7022 |
NGC 7023 |
NGC 7024 |
NGC 7025 |
NGC 7026 |
NGC 7027 |
NGC 7028 |
NGC 7029 |
NGC 7030 |
NGC 7031 |
NGC 7032 |
NGC 7033 |
NGC 7034 |
NGC 7035 |
NGC 7036



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 7037**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Qu bürcü istiqamətində yerləşir. **\*Grp** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1829-cu ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 7037: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 7013 |
NGC 7014 |
NGC 7015 |
NGC 7016 |
NGC 7017 |
NGC 7018 |
NGC 7019 |
NGC 7020 |
NGC 7021 |
NGC 7022 |
NGC 7023 |
NGC 7024 |
NGC 7025 |
NGC 7026 |
NGC 7027 |
NGC 7028 |
NGC 7029 |
NGC 7030 |
NGC 7031 |
NGC 7032 |
NGC 7033 |
NGC 7034 |
NGC 7035 |
NGC 7036 |
**NGC 7037** |
NGC 7038 |
NGC 7039 |
NGC 7040 |
NGC 7041 |
NGC 7042 |
NGC 7043 |
NGC 7044 |
NGC 7045 |
NGC 7046 |
NGC 7047 |
NGC 7048 |
NGC 7049 |
NGC 7050 |
NGC 7051 |
NGC 7052 |
NGC 7053 |
NGC 7054 |
NGC 7055 |
NGC 7056 |
NGC 7057 |
NGC 7058 |
NGC 7059 |
NGC 7060 |
NGC 7061 |
NGC 7062



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**İlah** (*ərəb.* إله‎) — "tanrı" mənasını verən ərəbcə termin. Ərəb dilində ilah ibadət edilən hər kəsə və ya hər hansı bir şeyə aiddir. Qadın forması olan **ilahə** "tanrıça" deməkdir.

Etimoligiyası
-------------

Yenə "tanrı" mənasını verən "Allah" sözünün təklif olunan "*əl-lah*" şəklində bu sözdən törədiyi güman edilir, lakin bu, mübahisəlidir. "İlah" sözü şimal-qərbi sami dillərində "el" və akkadca "ilum" sözləri ilə eyniköklüdür. Sami dillərindən olan ivritcədə də tanrı üçün "eloah" və "elohim" sözlərindən istifadə olunur.

Bu termin "Quran"da Allahın varlığını və ya qeyri-müsəlmanların başqa tanrılara olan inanclarını müzakirə edən hissələrdə istifadə olunur. Müsəlmanların imanla bağlı etirafları olan kəlmeyi-şəhadətin ilk ifadəsi "Allahdan başqa ilah yoxdur"dur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Wehr, Hans.* A Dictionary of Modern Written Arabic (ingilis). Otto Harrassowitz Verlag. 1979. ISBN 978-3-447-02002-2.
2. ↑  *Zeki Saritoprak.* Allah // Oliver Leaman (redaktor ). The Qur'an: An Encyclopedia. Routledge. 2006. səh. 34. ISBN 9780415326391.
3. ↑  *Vincent J. Cornell.* God: God in Islam // Lindsay Jones (redaktor ). Encyclopedia of Religion. 5 (2nd). MacMillan Reference USA. 2005. səh. 724.
4. ↑  Georgii Wilhelmi Freytagii, *Lexicon Arabico-Latinum*. Librairie du Liban, Beirut, 1975.
5. ↑  J. Milton Cowan, *The Hans Wehr Dictionary of Modern Written Arabic*. 4th edn. Spoken Language Services, Ithaca (NY), 1979.
**NGC 7054**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Qu bürcü istiqamətində yerləşir. **NF** tipli  qalaktikadır. Fransız astronomu Eduard Stefan tərəfindən 1872-ci ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 7054: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 7030 |
NGC 7031 |
NGC 7032 |
NGC 7033 |
NGC 7034 |
NGC 7035 |
NGC 7036 |
NGC 7037 |
NGC 7038 |
NGC 7039 |
NGC 7040 |
NGC 7041 |
NGC 7042 |
NGC 7043 |
NGC 7044 |
NGC 7045 |
NGC 7046 |
NGC 7047 |
NGC 7048 |
NGC 7049 |
NGC 7050 |
NGC 7051 |
NGC 7052 |
NGC 7053 |
**NGC 7054** |
NGC 7055 |
NGC 7056 |
NGC 7057 |
NGC 7058 |
NGC 7059 |
NGC 7060 |
NGC 7061 |
NGC 7062 |
NGC 7063 |
NGC 7064 |
NGC 7065 |
NGC 7066 |
NGC 7067 |
NGC 7068 |
NGC 7069 |
NGC 7070 |
NGC 7071 |
NGC 7072 |
NGC 7073 |
NGC 7074 |
NGC 7075 |
NGC 7076 |
NGC 7077 |
NGC 7078 |
NGC 7079



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 7062**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qu bürcü istiqamətində yerləşir. **III1p** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Vilyam Herşel tərəfindən 1788-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  SIMBAD Astronomical Database.
4. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 7062: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 7038 |
NGC 7039 |
NGC 7040 |
NGC 7041 |
NGC 7042 |
NGC 7043 |
NGC 7044 |
NGC 7045 |
NGC 7046 |
NGC 7047 |
NGC 7048 |
NGC 7049 |
NGC 7050 |
NGC 7051 |
NGC 7052 |
NGC 7053 |
NGC 7054 |
NGC 7055 |
NGC 7056 |
NGC 7057 |
NGC 7058 |
NGC 7059 |
NGC 7060 |
NGC 7061 |
**NGC 7062** |
NGC 7063 |
NGC 7064 |
NGC 7065 |
NGC 7066 |
NGC 7067 |
NGC 7068 |
NGC 7069 |
NGC 7070 |
NGC 7071 |
NGC 7072 |
NGC 7073 |
NGC 7074 |
NGC 7075 |
NGC 7076 |
NGC 7077 |
NGC 7078 |
NGC 7079 |
NGC 7080 |
NGC 7081 |
NGC 7082 |
NGC 7083 |
NGC 7084 |
NGC 7085 |
NGC 7086 |
NGC 7087



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Yonca taxtabitisi** (lat. Codophila varia F.- ) — Buğumayaqlılar tipinin Yarımsərtqanadlılar və ya Taxtabitilər  dəstəsinə aid olan növ.

Biologiyası
-----------

Yonca taxtabitisi Miridae fəsiləsinə mənsubdur. Bu zərərvericinin rəngi açıq yaşıl və ya bozumtul – yaşıldır. Erkək fərdlərdə bu rəng bir qədər tutqun olur. Belin qabaq hissəsi üzərində iki dənə qara nöqtə vardır. Qalxancığın üzərində bir – birinə paralel iki tutqun xətt gedir. Başı üçbucaq şəklində olub parlaqdır. Bığcıqları 4 buğumludur. Uzuluğu 7,5 – 9 mm – dir. Sürfələri I və II yaşda göyümtül boz olur. III yaş sürfələrin rəngi açıq göy olub, bədənin üzərində çoxlu kiçik tutqun nöqtələr olur. IV yaşda bədənin yan tərəfində ağımtıl haşiyə şəklində qanadlar əmələ gəlməyə başlayır. V yaş sürfələrdə qanad böyüyür, bığcıqlar tündləşir. Yonca taxtabitisi başlıca olaraq, yumurta mərhələsində qışlayır. Yazda hava istiləşdikdə qışlayan yumurtalar inkişaf etməyə başlayır. Yumurtadan çıxmış sürfənin yetkin mərhələyə qədər inkişaf dövrü 25 – 30 ün çəkir. May ayında yetkin hala keçmiş birinci nəsil taxtabitilər yumurta qoymağa başlayır. Bu yumurtaların inkişafı daha isti dövrə düşdüyü üçün (iyun və iyul ayları) 8 – 12 gün ərzində inkişaf edir və çıxan sürfələr qidalanaraq yetkin formaya keçir. Payızda qoyulan yumurtalar isə qışı keçirib yaza qədər qalır. Azərbaycan şəraitində yonca taxtabitisinin aprel ayından başlayaraq oktyabr ayına qədər 5 – dən az olmayaraq nəsil verməsi ehtimal olunur. Dişi yonca taxtabitisi öz yumurtalarını cavan bitki toxumalarına, hələ bərkiməmiş gövdəyə qoyur, qışlayan yumurtalar isə bitki gövdəsinin aşağı hissələrinə qoyulur. Hər bir gövdə üzərinə 10 – dan 20 – yə qədər yumurta qoyulur. Yumurta qoyulmuş cavan gövdələr bəzən təmamilə tələf olur və ya dəyişilərək eybəcər şəkil alır. Digər bitkilər – qara yonca, xaşa, gülül, pambıq yonca taxtabitisi tərəfindən zədələnir.

Yayılması
---------

Azərbaycanın düzən, dağətəyi və dağlıq rayonlarının hər yerində müşahidə olunaraq geniş yayılmışdır.

Həmçinin bax
------------

* Çuğundur taxtabitisi
* Taxıl taxtabitisi
* Çəmən taxtabitisi

Ədəbiyyat
---------

* Azərbaycanda Kənd təsərrüfatı bitkilərinə zərər verən Yarımsərtqanadlılar (Taxtabitilər) C. A. Hidayətov, 42

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycanda Kənd təsərrüfatı bitkilərinə zərər verən Yarımsərtqanadlılar (Taxtabitilər) C. A. Hidayətov, 42
**Uzunlar məbədi** – Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan) Allahverdi (19. 09. 1969 – cu ildən Tumanyan) rayonunun Uzunlar (30. 09. 1968 – ci ildən Odzun) kəndində VI yüzilin sonu, VII yüzilin əvvəllərinə aid qədim alban məbədi.

Tarixi
------

Günbəzli bazilika üslubunda inşa olunmuş məbəd öz adını Uzunlar kəndindən almış, "*Uzunlar*" toponimi isə *uz* // *quz* // oğuz formalı türk boyunun adından və türk dillərində cəm şəkilçisi olan –lar şəkilçisindən ibarətdir.

Qədimdən türk boylarının yurdu olan Uzunlar kəndinə ilk ermənilər XIX əsrin əvvəllərində köçürülmüşlər.

Memarlıq xüsusiyyətləri
-----------------------

Uzunlar məbədinin əsası VI əsrdə qoyulmuş və burda ilk tikililər də həmin dövrdə inşa edilmişdir. Lakin sonrakı dövrdə Sünik kilsəsinin rəhbəri III Uzun Hovannes təxminən 717 – 728 – ci illərdə monastır konpleksini inkişaf etdirmiş və kompleksə yeni binalar əlavə etmişdir. Həmin dövrdə kompleksinəsas binası üç nefli açıq rəngli tuf daşından inşa edilmiş bazilikaidi. Həmin bazilikanın iki kənar nefi ortadakına nisbətən daha kiçik idi. Monastırın şimal (dövrümüzə çatmayıb) və cənub dəhlizləri qeyri adi arkayla bəzədilmiş, kor olan qərb dəhlizində isə bu cür bəzəkli arka orta hissədə yerləşdirilmişdir.

Məbədin çatısı kirəmitlə örtülmüşdür. Qabırğavari görünüşə malik olan damı əsasən dörd sütun saxlayır. Lakin məbədin qərb hissəsində daha iki sütun vardır. Binanın şərq fasadında, yeganə pəncərənin üstündə Conun İncilinə əsasən gözləmə məqamında olan İsa və onun ətrafında olan iki mələk təsviri oyulmuşdur. XIX əsrdə əraziyə gələn ermənilər binaya iki zəng qülləsi də əlavə etişlər.

Məbədin ətrafında çoxlu rahib məzarları və xatirə xaçdaşları vardır. Bu xatirə daşlarında müxtəlif incə işləmələrlə Bibliya motivləri motvləri əks olunmuşdur.

* Uzunlar məbədi
* 
* 
* 
* 
* 
*

Həmçinin bax
------------

* Uzunlar

Mənbələr
--------

* А.Берже. Кавказ в археологическом отношении, Тифлис, 1875, стр.54-55;
* Ə.Ələkbərli. Qədim Türk-Oğuz yurdu - "Ermənistan", В. 1994, səh.29-33.

İstinadlar
----------

1. ↑  А. Берже – Кавказ в археологическом отношении, Тифлис, 1875, ст 54 – 55
2. ↑  Ə. Ələkbərli – Qərbi Azərbaycan abidələri, Bakı, Nurlan, 2007, səh 54 – 55
3. ↑  Н. Г. Буниатов, Ю. С. Яралов – Архитектура Армении, Москва, 1950, ст 40
4. ↑  Azərbaycan toponimləri ensiklopediyası, II cild, Bakı, 2007, səh 156
5. ↑  Ə. Ələkbərli – Qədim türk-oğuz yurdu – "Ermənistan", Bakı, 1994, səh 29 – 33
6. ↑  "Большая советская энциклопедия Армянская Советская Социалистическая Республика". 2014-10-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-23.
Birləşmə
**Kimyəvi birləşmələr** və ya **Mürəkkəb maddələr** — müxtəlif element atomlarından əmələ gəlmiş maddələrə deyilir.

Məsələn, su hidrogen və oksigen elementlərnin atomlarından; sulfat turşusu isə hidrogen, oksigen və kükürd elementlərinin atomlarından əmələ gəlmiş mürəkkəb maddələrdir.

Mürəkkəb maddələr üzvi və qeyri-üzvi maddələrə bölünür.

Bütün üzvi maddələr mürəkkəb maddədirlər, lakin bütün qeyri-üzvi maddələr mürəkkəb maddə deyillər. Qeyri-üzvi maddələrin bir qismi bəsit maddələrdir.

Aqreqat hallarına görə mürəkkəb maddələr qaz, maye və bərk formada olurlar. Mürəkkəb maddələr də molekulyar və qeyri-molekulyar quruluşlu olurlar.

Həmçinin bax
------------

* Təbii birləşmələr kimyası

İstinadlar
----------

1. ↑  Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1976–1987.

| ⛭Elmlər |
| --- |
| Elmi istiqamətlər  • Elm haqqında |
| Humanitar  • İctimai  • Təbiət  • Texniki  • Tətbiqi |
| Riyaziyyat  • Fizika  • Kimya  • Coğrafiya  • Astronomiya  • Geologiya  • Biologiya  • Tarix  • Dilçilik  • Filologiya  • Fəlsəfə  • Psixologiya  • Sosiologiya  • Antropologiya  • İqtisadiyyat  • İnformatika |
**NGC 7143**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Qu bürcü istiqamətində yerləşir. **\*2** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1828-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 7143: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 7119 |
NGC 7120 |
NGC 7121 |
NGC 7122 |
NGC 7123 |
NGC 7124 |
NGC 7125 |
NGC 7126 |
NGC 7127 |
NGC 7128 |
NGC 7129 |
NGC 7130 |
NGC 7131 |
NGC 7132 |
NGC 7133 |
NGC 7134 |
NGC 7135 |
NGC 7136 |
NGC 7137 |
NGC 7138 |
NGC 7139 |
NGC 7140 |
NGC 7141 |
NGC 7142 |
**NGC 7143** |
NGC 7144 |
NGC 7145 |
NGC 7146 |
NGC 7147 |
NGC 7148 |
NGC 7149 |
NGC 7150 |
NGC 7151 |
NGC 7152 |
NGC 7153 |
NGC 7154 |
NGC 7155 |
NGC 7156 |
NGC 7157 |
NGC 7158 |
NGC 7159 |
NGC 7160 |
NGC 7161 |
NGC 7162 |
NGC 7163 |
NGC 7164 |
NGC 7165 |
NGC 7166 |
NGC 7167 |
NGC 7168



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Montevideo müqaviləsi** — 1828-ci ilin 27avqust tarixində Birləşmiş La-Plata provensiyasi ilə Braziliya İmperiyası arasında imzalanır ki, bu da iki dövlət arasında müharibənin sonu demək idi.(ispanca Convenció Prelimiar de Paz)

Tarixi
------

1827-ci ildən artıq müharibə demək olar ki dayanmışdı. Müharibə artıq hər iki tərəfin bütün qüvvələri tükənmişdi və hec bir aktiv əməliyyatlar həyata keçirə bilmirdi. Braziliya limanları mühasirədə saxlaması Britaniyanın ticari əlaqələrinə ağır zərbə vururdu. Britaniya sülh danışıqlarının aparılmasını istəyirdi. Bu şəraitdə 20fevral 1818-ci ildə Braziliya İmperiyası və Birləşmiş Provensiya arasında Britaniyanın başçılığı ilə sülh danışıqlara başlayır. Britaniya Londondan Rio-de-Janeyroya **Con Ponsonbi** həmsədr sifəti ilə göndərir.

Danışıqların gedişatı
---------------------

Danışıqların gedişatında məlum olur ki, Birləşmiş provensiyası sərq hövzəsini Braziliyaya verilməsinə razı olmur. Braziliyada bu torpaqlarının La-Plata provensiyasına verilməsinə razı deyildi. Bu anlaşılmazlıqları görən həmsədr sərq hövzəsində müstəqil dövlətin yaradılmasını irəli sürülür. Bu fikir Birləşmiş provensiya tərəfindən qəbul edilməsədə Britaniyanın təziqi ilə 27 avqust 1828-ci ildə müqavilə edilir.

Nəticələri
----------

Müqavilə bağlanan zaman Birləşmiş La-Plata provensiyasının ordusu quru əməliyyatlarını davam etdirərək şərq hövzəsini braziliyalılardan təmizləmişdi. Bu müqavilə imzalanması xəbəri orduya verilən zaman şok effekti yaradır. Prezident Bernardi Rivadaviya hakimiyyətdən getməyə məcbur olur.Buenos-Ayres qubernatoru **Manuel Dorreqa** anlaşmanı ləğv etmək istəsə də, Ponsonbinin təziqi nəticəsində geri cəkilir.4 oktyabr 1828-ci ildə Montevideoda imzalanır. Bundan sonra Sisplatina adı dəyişilərək Uruqvay adlandırılır. Şərq hövzəsində qalan Birləşmiş La-Plata provensiyasının ordusu Uruqvay ordusunun əsasını təşkil etməyə başlayır.

İstinadlar
----------
**Qüstav Flober** (12 dekabr 1821[…], Ruan – 8 may 1880[…]) — ən yaxşı roman müəlliflərindən biri sayılan Fransa yazıçısıdır. 1857-ci ildə yazılmış ilk romanı "*Madam Bovari*" ilə daha çox tanınır.

Həyatı
------

1821-ci il 12 dekabrda cərrah ailəsində dünyaya gəmişdir. Kiçik yaşlarından əsərlər yazmağa başlamışdır. Doğma şəhərində təhsil almışdır. 1840-cı ildə Parisə getmiş və hüquq təhsili almışdır. Burada Viktor Hüqo ilə tanış olmuşdur. 1846-cı ildə Parisi tərk etmişdir.

1854-cü ildən doğma şəhərində anası ilə yaşamış və heç evlənməmişdir. Müxtəlif ölkələrə səyahət etmişdir.

Yaradıcılığı
------------

Alfons Dode, Qüstav Flober, Emil Zolya və İvan Turgenyev

Eyni qədər romantik və realist bir yazıçı olmuşdur. XX əsr yazıçılarına təsir etmişdir. Bunlardan biri də Frans Kafkadır.

Həyatı
------

12 dekabr 1821də Fransa Rouendə doğulub. 1880 ildə xəstəlik nəticəsdə həyatını itirdi. Atası Achille Flaubert Rouendəki bir xəstəxananın baş cərrahı, anası da bir həkim qızıdır. 1840da liseyi bitirdi. 1841də Paris Hüquq Fakültəsinə qəbul oldu. 22 yaşındaykən ölümcül olduğu qəbul edilən bir xəstəliyinin tutulduğu ortaya çıxdı. Təhsilini tamamlamadı. 1846da atasını itirdi. Bir qızı olan bacısı da ölüncə, anası və bacı oğlusuyla Rouen yaxınlarındakı Croissetə yerləşdi, həyatının bütününü burada keçirdi. İlk yazı çalışması 1837də nəşr olundu. Noyabr 1849dan Aprel 1851ə qədər Maxime du Camp ilə birlikdə Yunanıstan, Anadolu, Misir, Fələstin, Suriya və İtalyanı gəzdi. İçə qapalılığından, tək Misirə və Tunisə etdiyi səfərlərlə sıyrıldı. Məşhur romanı Salambonu ona esinleyen də, bu səfərlər oldu. Ədəbiyyat dünyasından bir çox adamla məktublaşdı. Bu məktublardan bəziləri sonradan böyük ad qazanib.

Realizm axınını başladan adam olaraq göstərilməsində məşhur romanı Madame Bovary qədər bu məktublarda dilə gətirdiyi ədəbiyyat və sənətlə əlaqədar fikirləri də təsirlidir. Yaşadığı dövrdə kitablarından maddi qazanc təmin edə bilmədi. Həyatının son illəri ağrılar, ədəbi müvəffəqiyyətsizliklər və maddi çətinliklərlə keçdi. Bu dövrdəki ən böyük ovuntuları, mənəvi oğulu olan Guy da Maupassantın müvəffəqiyyəti və başını Əmilə Zolanın çəkdiyi natüralist (təbiiçi) qrupun ona verdiyi dəyər idi. Ən məşhur romanı olan «Madam Bovari» 1856-cı ildəda nəşr olunduğunda, yazar və nəşrçi haqqında əxlaqsızlığa təşviq günahından iddia açıldı. «Madam Bovari» bu gün dünya ədəbiyyatının təməl daşlarından biridir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  Gustave Flaubert (nid.).
3. 1 2  Флобер Гюстав // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
4. 1 2  Archivio Storico Ricordi. 1808.

Mənbə
-----

* XIX əsr xarici ədəbiyyat tarixi. (tərcümə edəni: İsmayıl Şıxlı). Bakı, 1964.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Tufan (dəqiqləşdirmə).

**Tufan**(və ya fırtına) – adətən siklon keçən zaman baş verən, xeyli davamlı, çox güclü, quruda çox böyük dağıntıya və dənizdə güclü dalğalanmaya səbəb olan atmosfer hadisəsidir. Çox vaxt ildırım, göy gurultusu və güclü leysanla müşayiət olunur, bəzən dolu düşür. Yağmursuz tufanlar da çox olur. Bofort cədvəlində gücü 9 bal, sürəti isə 30m/san olan külək tufan adlanır. Tropik qurşaqlarda, xüsusən Böyük Antil adalarında və Karib dənizi üzərində baş verən tufana tropik siklonu deyilir. Belə siklon isə okeanlarda qasırğa törədir. Su nəhəng xortumlar və ya qıflar şəklində qalxaraq bir-birinin dalınca burulğanlı hərəkət etməyə başlayır. Tufanla qarşılaşmış yelkənli gəmilər hər hansı bir limana yaxın olmayacaq qədər açıqdadırlarsa, o zaman tufaba hazırlıq görməlidirlər. Şiddətli küləyə qarşı görüləcək ən təsirli tədbir qayığın yelkənini kiçilməkdir. Bu halda şiddətli küləyin qayığı aşırmaq təhlükəsi azalmış olacaqdır.

Şəkillər
--------

* Tufan buludlarıTufan buludları
* Dəniz tufanıDəniz tufanı

İstinadlar
----------

1. ↑   O.Osmanov.B.Abdullayev.İzahlı coğrafiya lüğəti.Bakı.1966.

Həmçinin bax
------------

* Qasırğa
* Tornado
* Külək
**Axo məscidi** (*gürc.* ახოს ჯამე) — Gürcüstan Respublikasının daxilində olan və ölkənin cənub-qərbində yerləşən Acarıstan Muxtar Respublikasıda məsciddir. Abidə Acarıstanın Keda bələdiyyəsinin inzibati ərazi dairəsinə daxil olan Axo kəndində yerləşir. 1818-ci ildə inşa edilən bina, Acarıstandakı ən qədim məsciddir. Abidə qapısında və minbərində olan dekorativ taxta oymalar ilə məşhurdur. Məscid Osmanlı motivlərinin və yerli gürcü memarlığının elementlərinin birləşməsindən yaranmışdır. Məscid Gürcüstan Prezidenti Mixeil Saakaşvilinin 2006-cı il tarixli fərmanına əsasən Gürcüstanın Milli Əhəmiyyətli Daşınmaz Mədəniyyət Abidələrinin siyahısına daxil edilmişdir.

Tarixi
------

Axo məscidi Keda bələdiyyəsindəki qədim məzarlığın ərazisində yerləşir. Məscid Laz əsilli sənətkar Usta Hüseyn tərəfindən inşa edilmişdir. Abidənin inşa edilməsi tarixi bölgənin Osmanlı imperiyasının tərkibində olması dövrünə təsadüf edir. Minarənin bünövrəsindəki daşın üzərində məscidin 1922-ci ildə yenidən inşa edilməsi barədə qeyd yerləşdirilmişdir. Sovet hakimiyyətinin süqut etməsindən sonra məscid 1990-ci ildən etibarən fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.

Memarlığı
---------

Məscid iki mərtəbədən ibarətdir və düzbucaqlı şəkildə inşa edilmişdir. Bina 8,8 x 9,3 metr ölçüsündədir. Abidənin birinci mərtəbəsi zirzəmi rolunu, ikinci mərtəbəsi isə ibadət zalı rolunu oynayır. Binanın üzəri keramik plitələrlə örtülmüşdür. Cənub hissəsində üzərində ərəb dilində yazılar olan tağlı mehrab yerləşir. Binanın günbəzi yağlı boya ilə bəzədilmiş (hazırda abidənin həmin hissələri zədələnmiş və sadə taxta lifli lövhələrlə örtülmüşdür) və bir hissəsi balkona bənzəməkdədir. Məscidin minarəsinin aşağı hissəsi quru daş hörgü üsulu ilə inşa edilmiş və 1920-ci ildə dağılmışdır. Minarə 1990-cı ildə yenidən inşa edilmişdir. Abidənin minbəri və küpeştəsi müxtəlif rənglərlə boyanmış olan taxta oymalarla bəzədilmişdir. Məscid bütün divarlarına yerləşdirilmiş olan pəncərələr vasitəsi ilə işıqlandırılır. Mürəkkəb taxta oymalarla işlənmiş ön qapı Sovet dövründə Batumidəki Acarıstan Dövlət Muzeyinə aparılmış orijinal qapının surətidir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  *Harris-Brandts, Suzanne; Wheeler, Angela; Shioshvili, Vladimer.* The wooden mosques of Adjara: Islamic architectural heritage in Georgia (PDF). 2018. səh. 44. 2023-06-28 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-11-27.
2. ↑  "List of Immovable Cultural Monuments" (PDF) (gürcü). National Agency for Cultural Heritage Preservation of Georgia. 12 May 2019 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 3 July 2019.
3. 1 2  Keda Cultural Heritage Guidebook (PDF). The European Neighbourhood Programme for Agriculture and Rural Development (ENPARD). 2018. səh. 30. 31 July 2019 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 26 August 2019.
Azərbaycan Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin nazir müavini üçün baxın: Vüqar Mustafayev

**Vüqar Mustafayev** (5 avqust 1994, Zaqatala) — Azərbaycanlı futbolçu. Mövqeyi müdafiəçi olan Vüqar Mustafayev, 2016-cı ildən Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən "Zirə" komandasında mübarizə aparır.

Vüqar Mustafayev həmçinin 2016-cı ildən Azərbaycan yığmasınında mübarizə aparır. O, Azərbaycan yığmasında 1 oyunda meydana daxil olub.

Həyatı
------

Vüqar Mustafayev 5 avqust 1994-cü ildə Zaqatala rayonunda anadan olub. Vüqar Mustafayev futbolçu karyerasına 2013-cü ildə "Bakı" komandasında başladı. Daha sonra o "Simurq", "Qarabağ" və "Zirə" komandalarının şərəfini qorudu.

Karyerası
---------

### Bakı FK

### Simurq FK

### Qarabağ FK

### Zirə FK

Azərbaycan yığması karyerası
----------------------------

Vüqar Mustafayev 2016-cı ildə Robert Prosineçki tərəfindən Azərbaycan yığmasına dəvət olundu. Vüqar Mustafayev birinci oyununa 26 may tarixində çıxdı. Avstriyanın Bad Erlaç şəhərində təlim-məşq toplanışı çərçivəsində baş tutan Azərbaycan-Andorra oyununda, Vüqar Mustafayev oyunun 46-cı dəqiqəsində Tərlan Quliyevin əvəzinə meydana daxil oldu. Həmin oyun 0–0 hesabı ilə başa çatdı.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Sıra** | **Tarix** | **Stadion** | **Rəqib** | **Hesab** | **Qol** | **Qeyd** | **Yarış** |
| 1 | 26 may 2016 | Bad Erlaç Stadionu, Bad Erlaç | Andorra Andorra | 0–0 | 0 | əvəzetmədən daxil olub 46' | Yoldaşlıq oyunu |

Uğurları
--------

* **Azərbaycan Premyer Liqası**
	+ Gümüş medal **(1)** — 2015/2016

Mənbələr
--------

### Xarici keçidlər


|  |  |
| --- | --- |
| П: | "Azərbaycan" portalı |

* Vüqar Mustafayev Vüqar Mustafayevin soccerway profili

### İstinadlar

1. 1 2  Vugar Mustafayev // Transfermarkt (çd.). 2000.
2. 1 2  Vugar Mustafayev // FBref.com (çd.).

| ⛭Sumqayıt FK  – cari heyət |
| --- |
| 
* 3 Hüseynov
* 5 Pereyra
* 6 Mustafayev
* 7 Tisdel
* 8 S.Abdullazadə
* 9 Abubakar
* 10 İsgəndərli
* 11 R.Abdullazadə
* 12 Todoroski
* 13 Bayramov
* 14 Bədəlov
* 17 Xaçayev
* 18 Əhmədov
* 19 Mahmudov
* 20 Süleymanlı
* 21 Əhmədzadə
* 22 Karioka
* 23 K.Əliyev
* 24 Abdullayev
* 25 Valiev
* 37 Ture
* 55 İ.Əliyev
* 71 Murata
* Baş məşqçi: Abbasov

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AS.com · eu-football.info (oyunçu) · FootballDatabase.eu · National Football Teams.com · Soccerway · Transfermarkt (oyunçu) · УЕФА |

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Futbolçu** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Qriqori Komnenos** (*yun.* Γεώργιος Μέγας Κομνηνός) (təq. 1255, Trabzon – ən tezi 1284) — 6-cı Trabzon imperatoru.

Həyatı
------

Atası Trabzon imperatoru I Manuel, anası isə onun Trabzon əsilli ikinci xanımı İrina Surixanidir. Atasının vəfatının ardından 1263-cü ilin martında böyük qardaşı Andronik taxta çıxdı. Onun üç illik qısa səltənətinin ardından isə 1266-cı ildə Qriqori taxta çıxdı.

Səltənəti boyunca Siciliya krallığı ilə müttəfiq olub, Bizans imperiyasına və onun apardığı siyasətə qarşı çıxdı. Ancaq onun yürütdüyü bu siyasət Bizans imperatoruyla qohum olan Elxani Abaqa xanın qəzəbinə səbəb olmuşdur. Belə ki, 1280-ci ildə Hülakilərin mərkəzi Təbrizə çağırıldı. Ancaq o Təbrizdə ikən, Abaqa xandan gələn əmrlə saray əyanları qardaşı II İohannı taxta çıxardı. Qriqori isə Təbrizdə həbs edildi. Abaqa xanın vəfatına qədər burada həbs tutulan Qriqori Komnenos 1282-ci ildə azad edildi. Bacısının əri olan Gürcü çarı II Dmitridən aldığı hərbi dəstəklə 1284-cü ildə səltənətini geri almaq üçün Trabzona hücum etmiş, ancaq ordusu məhv edilmişdir. Döyüş meydanından qaçdğı əsnada ələ keçirilən Qriqori Komnenosun qalan həyatı haqqında məlumat yoxdur. Ehtimal olunur ki, öldürülmüşdür.

Adı bilinməyən bir xanımından və ya məşuqəsindən bir qızının olduğu və bu qızının gürcü əsilzadələrindən biriylə evləndirildiyi bilinir.

Mənbə
-----

* Claude Cahen, *Pre-Ottoman Turkey: A General Survey of the Material and Spiritual Culture and History c. 1071–1330*, 1968
* George Finlay, *The History of Greece and the Empire of Trebizond, (1204–1461)* (Edinburgh: William Blackwood, 1877)
* Alexander Kazhdan, (Ed.) (1991). *The Oxford Dictionary of Byzantium* (İngilizce). Oxford ve New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-504652-8

İstinadlar
----------

1. ↑  *Lundy D. R.* Georgios Comnenos, Emperor of Trebizond // The Peerage (ing.).
2. ↑  Jackson Williams, Kelsey (2007). "A Genealogy of the Grand Komnenoi of Trebizond". *Foundations: The Journal of the Foundation for Mediaeval Genealogy*.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | The Peerage |
| Şəcərə və nekropolistika | WeRelate |
**Avtomobil benzinləri**

DÜİST 2084-77 üzrə benzin markaları: A-72, A-76, Aİ-93, Aİ-92, Aİ-95 (Ekstra), Aİ-98.
A hərfi benzinin avtomobil benzini olduğunu göstərir. Rəqəm isə benzinin malik olduğu oktan ədədidir. İ hərfi isə oktan ədədinin tədqiqat üsulu ilə müəyyən olduğunu bildirir.

A-72 benzini katalitik krekinq benzinlərinin əsasında birbaşa emal və termiki krekinq benzinini əlavə etməklə hazırlanır.

A-72 benzini katalitik krekinq və katalitik riforminq benzinlərinin əsasında və 15-30% birbaşa emalın yüngül benzini və müəyyən qədər termiki krekinq benzini əlavə etməklə hazırlanır. Yüksək oktanlı komponentlərin (alkilbenzin, toluol) əlavə olunması və eləcə də etil mayesinin köməyi ilə oktan ədədi 76 vahidə qədər yüksəldilir.

Aİ-93 benzini yumuşaq rejimli katalitik riforminq (45-80%) benzini əsasında 10-15% toluol və 8-10% alkil benzin, həmçinin butan-butilen fraksiyasını (5-7%) əlavə etməklə hazırlanır. Bu, etil mayeli benzin adlanır. Etilsiz Aİ-93 benzini də vardır ki, bu benzin sərt rejimli katalitik krekinq benzini (70-75%) əsasında, 25-28% alkilbenzin və izopentan və 5-7% butan-butilen fraksiyası əlavə etməklə hazırlanır.

Yüksək sinifli minik avtomobillərinin mühərriklərində "Ekstra" benzini də tətbiq olunur. Bu benzinin oktan ədədi 95-dir. Etilsiz benzindir. Fiziki-kimyəvi göstəricilərinə görə Aİ-93 və Aİ-98 benzinləri arasında mövqe tutur.

Aİ-95 (Ekstra) – antidetonasiya aşqarlı benzinlərdir. Yüngül distillatların katalitik krekinqdən alınmış benzindən və aromatikli izoparafin komponentli qaz benzinlərinin qarışığından alınır. Keyfiyyətcə bu markalı benzin Avropa benzinlərinə yaxın olsa da tərkibində qurğuşunun olmaması onun daha yüksək keyfiyyət göstəricisidir.

İstinadlar
----------

E.Ə. Axundov, S.Ə. Məmmədxanova, G.Ç. Dədəyeva, İ.A. Xələfova, "Əmtəə Neft Məhsulları" Bakı. 2014
**Şahbazov Cavanşir Əmir oğlu** — Tağım kamandiri, Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

Həyatı
------

1ci Vətən Müharibəsi Qəhrəman Şəhidimiz Tağım Kamandiri Şahbazov Cavanşir Əmir oğlu 8 noyabr 1967-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 41 saylı orta məktəbin 8-ci sinfini 1982-ci ildə bitirdikdən sonra 1985-ci ilə qədər 3 il 77 saylı texniki-peşə məktəbində oxumuş və tornaçı peşəsinə yiyələnmişdir. Cavanşir Şahbazov 1985-1987-ci illərdə sovet ordusu sıralarına çağırılaraq Ukrayna Respublikasında 2 il hərbi xidmət keçdikdən sonra Gəncə şəhərinə qayıtmışdur. O, hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra Gil-Torpaq İstehsalat Birliyində kükürd sexinə aparatçı vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Cavanşir Şahbazov 21 oktyabr 1990-cı ildə ailə qurmuş və 2 qız övladı dünyaya gəlmişdir.

Hərbi xidməti
-------------

### Birinci Qarabağ müharibəsində iştirakı

Zavodda işləyən zaman 20.08-1993-cü il tarixdə Kəpəz Rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbiyə çağırılmışdır. Qəhrəmanımız əvvəlcə Ağdam rayonu ərazisində yerləşən 701 saylı hərbi hissədə xidmət etmiş, sonra 701 saylı hərbi hissənin tərkibində  kömək üçün irəliyə doğru gedərək Beyləqan rayonunu xain erməni təcavüzkarlarından müdafiə etmişdir. Cavanşir Şahbazov da həmin hərbi hissənin tərkibində böyük hünər göstərmiş, döyüşlərdə həmişə öndə getmiş və rəhbərlik etdiyi 21 nəfərdən ibarət əsgərlərin tağım komandiri olmuşdur.Şəhidimiz Şahbazov Cavanşir Əmir oğlu 11 dekabr 1994-cü il tarixdə Ağdam rayonu uğrunda gedən qızğın döyüşlərin birində qəhrəmancasına Şəhid olmuş Gəncə şəhərinə gətirilərək 12 dekabr 1994-cü il tarixdə Şəhidlər Xiyabanında Dəfn olunmuşdur

İstinadlar
----------

1. ↑  *Gəncə Şəhidləri.* "Şəhidlərimiz — I Qarabağ Müharibəsi". www.gencesehidleri.az.
**Kseniya Yuriyivna Levkovska** (*ukr.* Ксенія Юріївна Левковська; 13 oktyabr 1989, Xarkov) — Ukrayna əsilli Azərbaycanlı triatlonçu.

Həyatı və karyerası
-------------------

Kseniya Levkovska 13 oktyabr 1989-cu ildə Ukraynanın Xarkov şəhərində anadan olmuşdur. Kseniya Levkovska 2008-ci ildən idman ilə məşğul olur. Kseniya Levkovska orta təhsilini Xarkov şəhərində 25 nömrəli məktəbdə alıb. Ali təhsilini isə o Xarkov Bədən Tərbiyəsi Akademiyasında alıb.

Kseniya Levkovska birinci uğurunu 2011-ci ildə qazandı. O Qazaxıstanın Kökşetau şəhərində keçirilən Asiya Kubokunda 3-cü yeri tutdu və bürünc medal qazandı. O həmçinin 2012-ci ildə İspaniyada keçirilən Gənclərin Avropa Çempionatında 10-cu yeri tutdu. Kseniya Levkovska 2015-ci ildə Azərbaycanı Bakı şəhərində keçirilən I Avropa Oyunlarında təmsil etdi. O fərdi yarışlarda 2 saat 5 dəqiqə 47 saniyə nəticə ilə 47 idmançı arasında 17-ci yeri tutdu.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | IAT · ITU |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
**Panzerkampfwagen IV,** kimi tanınan tank, Nasist Almaniyası tərəfindən 1930-cu ilin sonlarında düzəldilməyə başlandı. İkinci dünya müharibəsində ən çox istifadə olunan tanklardan biridir.

Əvvəllər Piyadaya dəstək məqsədi ilə istehsal olunan tank, sonralar Panzer III tankının şərq cəbhəsində T-34 tanklarına qarşı heç bir şansı olmamasından Panzer IV tankına daha böyük toplar taxılaraq, Şərq cəbhəsində tanklara qarşı istifadə olundu. Amma bu müvəqqəti olduğundan Almanlar Panther tankını istehsal etməyə başladılar.

Dizayn
------

Panzer IV tankını 1936-cı ildə tanınmış alman general Heinz-Guderian dizayn etmişdir. Piyadalara dəstək məqsədi ilə dizayn olunan tank, digər tanklara qarşı çox effektiv idi. 1941-də qarşısına ilk dəfə çıxan T-34 tankına qarşı effektivliyi azaldı. MAN, Krupp və Rheinmetall-Borsig şirkətləri öz konstruksiyalarını iləri sürdü. Ancaq istehsalın daha effektiv olması üçün Krupp dizaynı seçildi. Nəticədə, Krupp şirkətinə istehsal üçün tapşırıq verildi.

İstehsalı
---------

Polşa işğalından əvvəl sadəcə 262 ədəd Panzer IV istehsal olunmuşdu.Sonralar Almanlar Avstriyadakı Steyr-Daimler-Puch fabrikində tankı istehsal etməyə başladılar. 1941-ci ildə 462 tank Vermaxtın xidmətinə verildi. 1942, 1943, 1944 illərində istehsal sayı yaxşı olsa da, 1945 tarixində Müttəfiqlərin bombardımanı nəticəsində bu rəqəm 55 qədər tanka düşmüşdü.

Müharibədə Rolu
---------------

Afrika üçün istehsal olunmuş Panzer IV.
Müharibədə Vermaxtın 30% müharibə gücünü təşkil edən tank, həmişə bütün müharibələrdə və planlarda istifadə olundu və bütün müharibə boyu istehsalı dayanmadı. Afrika cəbhəsində geniş istiadə olunan tank, əsasən, xüsusi çöl kamuflyajı ilə istifadə edilirdi.
**Kommunist simvolizmi** — kommunizmin istifadə etdiyi simvolların və ümumiyyətlə kommunizmi təmsil etdiyi düşünülən elementlərin cəminə verilən addır. Kommunist simvolizmi tez-tez ölkənin sənaye işçilərini və ya fermerlərini təmsil edən simvolları ehtiva edir.

Tez-tez bu simvollar beşguşəli ulduz (pentaqramma) ilə birlikdə sarı rəngdə, inqilabı təmsil edən qırmızı fonda yerləşirlər. Məsələn, Sovet İttifaqının bayrağında qırmızı üzərində sarı xətlərlə çəkilmiş qırmızı ulduz, sarı oraq və çəkic var idi. Oxşar simvollar kommunist hakimiyyəti dövründə Vyetnam, Çin, Anqola və Konqo Respublikasının bayraqlarında istifadə edilmişdir.

Oraq və çəkic bir növ pankommunist simvoluna çevrilib, dünyanın əksər kommunist partiyalarının bayraqlarında əks olunmuşdur.

Digər kommunist partiyalarından bir qədər fərqli olan Koreya İşçi Partiyasının bayrağında sənaye işçilərini təmsil edən çəkic, eləcə də kənd təsərrüfatı işçilərini təmsil edən çapa və ziyalıları təmsil edən fırça (oraq, çəkic və yazı fırçası) var.

Sovet İttifaqının qurucusu Vladimir Leninin portretindən də simvol kimi geniş istifadə olunurdu.

Həmçinin bax
------------

* Oraq və çəkic
* Qırmızı ulduz

| ⛭Kommunizm |
| --- |
| Konsepsiyalar | 
* Sinfi mübarizə
* Sinifsiz cəmiyyət
* Kommunist Partiyası
* Kommuna
* Kommunist cəmiyyəti
* Bazarın ləğvi
* Fəhlə hərəkatı
* Dövlətsiz cəmiyyət
* Dünya inqilabı
* Proletariat diktaturası

 |
| İqtisadiyyat | 
* Planlı iqtisadiyyat
* Ümumi mülkiyyət

 |
| Növləri | 
* Anarxo-kommunizm
* Marksizm
	+ Leninizm
	+ Libertarian sosializm

 |
| Tarixi | 
* Kommunist İttifaqı
* Birinci İnternasional
* İkinci İnternasional
* Üçüncü İnternasional
* Dördüncü İnternasional

 |
| Şəxslər | 
* Abdullah Öcalan
* Aleksandra Kollontay
* Ancela Devis
* Antonio Qramşi
* Antonio Neqri
* Con Börcer
* Ernest Telman
* Ernesto Çe Gevara
* Ənvər Xoca
* Fidel Kastro
* Fridrix Engels
* Ho Şi Min
* İosip Broz Tito
* Jan Melye
* Jan Pol Sartr
* Karl Marks
* Kim İr Sen
* Kvame Nkruma
* Qordillo
* Qrakx Baböf
* Lenin
* Lev Trotski
* Lui Altüsser
* Mao Tszedun
* Nestor Maxno
* Nikita Xruşşov
* Nikolay Buxarin
* Paulo Freyre
* Pyer Paolo Pazolini
* Pyotr Kropotkin
* Roza Lüksemburq
* Simona de Bovuar
* Slavoy Jijek
* Stalin
* Tariq Əli
* Tomas Mor
* Tomas Sankara
* Valter Benyamin
* Vilyam Morris

 |
| Simvolları | 
* Oraq və çəkic
* Qırmızı bayraq
* Qırmızı ulduz
* İnternasional (himn)
* Bütün ölkələrin proletarları, birləşin!

 |
**Fiolent** (*ukr.* Фіолент, krımtat. Felenk, Феленк) — Krım yarımadasının cənub-qərbində, Herakles yarımdasında burun. Burun Sevastopolun Balaklavskiy rayonunda yerləşir. Burun ərazisində eyni adlı yasaqlıq mövcuddur.

Adlandırılması
--------------

Fiolent adı ilə yanaşı burun digər adlarla da tanınır: Parteniy, Felenk-Burun, Monastr-Burun, Müqəddəs Qeorqiya burnudur. Ehtimal olunan ən qədim ad Parteniydir (q.yun. Παρθένιον). Adın mənşəyi qədim yunan mifologiyası olan İfigeniya ilə bağlıdır.

Ümumi məlumat
-------------

Fiolent burnu Sevastopol şəhərinin mərkəzindən 15 km qərbdə yerləşir. Bu ərazidən Krım dağları başlayır. Burun ərazisinin süxurları əsasən vulkan mənşəli olub orta yura dövrünə aiddir (152—163 milyon il əvvəl). Vulkan mənşəli süxurlardan daha çox spilitlər və keratofirlər üstünlük təşkil edir. Dəniz abraziyası və eol prosesləri nəticəsində parçalanmş süxurların yerində Yəşəm çimərliyi, Orest və Pilad tipli qayalar formalaşıb.

1996-cı ilin 20 avqustunda ərazidə eyni adlı landşaft yasaqlığı yaradılıb. Yasaqlığın sahəsi 31,7 hektardır.

Tarixi mənbələr görə Krıma gələn apostol Həvari Andrey ilk dəfə məhs Fiolent burnuna ayaq basıb.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Лебединский В. И. Кириченко Л. П.* Крым – музей под открытым небом (rus). Симферополь: СОНАТ. 2002. 79–83. ISBN 966-7347-95-8..
2. ↑  *Славин В.И.* Современные геологические процессы в Юго-Западном Крыму (rus). Москва: МГУ. 1975. 31.
3. ↑  *Горбатовский, Владимир.* Моя Россия. Уникальные маршруты по заповедным местам (rus). Litres. 2022-05-14. ISBN 978-5-04-060318-3.
4. ↑  *Калинко, Татьяна; Слука, Ирина.* 100 лучших мест Крыма, где каждый должен побывать (rus). Litres. 2019-04-24. ISBN 978-5-04-168718-2.
**Adolf Lu Hitler Ranqsa Marak** (*ing.* Adolf Lu Hitler Rangsa Marak; {{DVTY}} şablonu boşdur ) — Hindistan siyasətçisi. Milliyətçi Konqres Partiyasının siyasətçisi olan Hitler Marak Meqhalaya hökumətində 2003-cü ilə qədər ətraf mühit və daha sonra əməkdaşlıq naziri vəzifəsində çalışmışdır.

Adı
---

Mübahisəli adı ilə bağlı Hitler Marak "*Hindustan Times*"a demişdir: "Bəlkə valideynlərim bu adı bəyəndilər və buna görə də məni Hitler adlandırdılar ... Adımdan razıyam, baxmayaraq ki, məndə diktatura meylləri yoxdur". 2013-cü ilin fevralında beynəlxalq mediada Marakın Frankenştayn Momin və Billikid Sanqma kimi bəzi qəribə adlı namizədlərə qarşı yenidən Meqhalaya ştat məclisi üçün namizəd olacağı geniş yayılmışdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Who to vote for... Hitler or Frankenstein?". 3 News NZ. February 25, 2013. April 13, 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
2. ↑  "Adolf Hitler, Frankenstein, ex-U.S. presidents' namesakes stump for votes in Indian election". Japan Times. February 24, 2013. March 3, 2013 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Voting for Frankenstein - BBC News article mentioning Marak
* CNN Article mentioning Marak
**Leo** (*erm.* *Լեո*, əsl adı **Arakel Qriqoryeviç Babaxanyan**; 26 aprel (8 may) 1860, Şuşa – 14 noyabr 1932, İrəvan, Ermənistan SSR, SSRİ) — erməni tarixçisi və yazıçısı. O, İrəvan Universitetinin professoru olmuşdur.

Həyatı
------

Arakel Babaxanyan Rusiya imperiyasında, Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. O, məktəbi bitirmiş, özünütəhsillə məşğul olmuşdur. Şuşada və Bakıda "Aror" erməni mətbəəsində, Qazaryan qardaşları mətbəəsində notarius işçisi, teleqraf və menecer kimi işləmişdir. 1895–1906-cı illərdə "*Mşak*" qəzetinin əməkdaşı, redaktoru olmuşdur. 1906–1907-ci illərdə Gevorq seminariyasında dərs demişdir. 1924-cü ildən ömrünün sonuna kimi İrəvan Universitetində dərs demişdir.

Elmi fəaliyyəti
---------------

O, XX əsrin əvvəllərində Ermənistan tarixinin və mədəniyyətinin əsas problemlərinə dair çoxlu tədqiqatlar dərc etdirmişdir. Onun erməni mətbuatının tarixinə, Rusiyadakı erməni kilsəsinin rəhbəri İosif Arqutinskinin, XIX əsrin ictimai xadimləri, publisistləri və tənqidçiləri Stepan Nəzəryan və Qriqor Artsruninin həyat və fəaliyyətinə həsr olunmuş erməni dilində monoqrafiyaları var.

Ömrünün son illərində Ermənistanın çoxcildlik tarixi üzərində işləmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑   (erm.) Nersisian, M. G. "Prof. Leoyi patmagitakan zharangut'yune," [Professor Leo's Historiographical legacy], in *Yerkeri Zhoghovatsu* [Collected Works], eds. Z. Grigorian et al. Yerevan: Hayastan Publishing, 1966, vol. 1, pp. iv-vii.
2. ↑   (erm.) Harutyunian, Sh. R. and A. K. Ohanian. s.v. "Leo Arxivləşdirilib 2022-04-07 at the Wayback Machine," Armenian Soviet Encyclopedia. Yerevan: Armenian Academy of Sciences, 1978, vol. 4, pp. 566-567.
3. ↑  *Hacikyan, Agop J; Gabriel Basmajian; Edward S. Franchuk.* The Heritage of Armenian Literature, vol. 3: From the Eighteenth Century to Modern Times. Detroit: Wayne State University. 2005. səh. 508. ISBN 0-8143-3221-8.
**Anton Üyerjaa** (tuvaca: Антон Үержаа; 2 dekabr 1957, Barun-Kemçik rayonu[d], Tuva Muxtar Vilayəti[d]) – Tuvanın Qərbi Hemçik bölgəsindəki Höndelen məntəqəsində anadan olmuş tuvalı şair, mənzum əsərlər müəllifi.

Həyatı
------

2 dekabr 1957-ci ildə Barrıın-Hemçik kojuununun Höndelen məntəqəsində heyvandarlıqla məşğul olan ailədə anadan olmuşdur. 1975-ci ildə Aksı-Barlıq məntəqəsində təhsil almağa başlamışdır. Burada təhsil aldığı müddətdə qiymətləti yaxşı olduğuna görə ailəsinin də dəstəyi ilə o, Hərbi xidmətdən sonra Qızıl şəhərindəki Dövlət Pedoqoji İnistitutunun dil-ədəbiyyat fakültəsində ali təhsil almışdır. Ali təhsilini fərqləndirilmiş diplomla baş vurduqdan sonra "Tıvanın anıyaktarı" adlanan gənclər qəzetində işləməyə başlamışdır. Tuva nəşriyyatında redaktorluq, baş redaktorluq etmişdir. Üyerjaa Tuvanın Komsomol mükafatı namizədi, Rusiya Federasiyasının Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. Anton Üyerjaa evildir və iki övladı vardır.

Əsərləri
--------

1. Heelеr" şeir kitabı
2. "Sааrıg ırı" şeir kitabı
3. "Nоgааn аt" şeir kitabı
4. "Inаk-tır mеn" şer antologiyası (1997)

Şeiri
-----

Аjıldı kım tааlаl didi?
Ýаñgıs bоrbаk ürеzinni Ýеrgе hömgеş,
Ýаş töl ışkаş, Ýürеk-bilе Ýıldı dаgаp,
Аjıg dеrni аş-Ýеm kılıp, аzırааştıñ,
Аñmааr dоlu düjüt ааrı — аmır dеp bе.
Suglаñgılаr аdıştаrdаn оyulgаştıñ,
Sugnu sоlup, kurgаg dоygа hоlujаrgа,
Tuuybu ünеr... Turuglаr dеg dееrdе şаşkаn
Tudug-bаjıñ kılıp kааrı — оyun dеp bе?
Еzim, sınnаr, hоrum-köşkе Ýindip Ýоrааş,
Еrgеk hirе еrtinе-dаа tаnıp ааrı,
Ýürеktеrni, Ýüglüg ışkаş, ujuksun dееş,
Şülük, ırnı bijip kааrı — bеlеn dеp bе?
Аjıldı kım tааlаl didi?
Аjıldı kım hinçеk didi?
Ýıjır аldın sırgаlаngаn Ýаrаş kıs dеg,
Sıptа tаrаа uyan, ееldеk mögеş kınnıp,
Kоmbаynnıñ hоmuzungа оynаp turdа,
Hоvu, şölgе ijеniri dаrjıktıg bе.
Оrаy kеjее Ýügürüktü munuvutkаş,
Оlbuktаlgаn dеlgеm tаygа tаzın tеpkеş,
Sıldıstаrgа kаtçı bеrgеn еrееn-аlа
Ýılgı bölüp hаlıdаrı — şılаnçıg bе?
Ýаştаr оynаp, hölеgyеzin döjеnzin dееş,
Sаdçıgаşkа çоdurааjık tаrıp kааrı,
Аdış Ýаskаp, аrаt çоnnuñ dilеp turdа,
Аyan ırnı sаlıp bееri — bеrgе dеp bе.
Аjıldı kım hinçеk didi?

Həmçinin bax
------------

* Oleq Saganool

* Mengi Oorjak

* Moldurqa Salçak

* Badra İrgit

İstinadlar
----------

1. ↑  "Антон Үержаа". lrd63.narod.ru. 29 iyun 2020 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  "Anton Üyerjaa". blogspot.com. 29 iyun 2020 tarixində arxivləşdirilib.
3. ↑  "Антон Үержаа" (*rus.* ). infourok.ru. 2020-06-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 iyun 2020.
4. ↑  "Sааrıg ırı". 29 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 iyun 2020.

Əlavə oxu
---------

* Антон Үержааның "Ынак-тыр мен..." деп номундан.
* Тыва республиканың чогаалчылары. - Кызыл.: "Новости Тувы", 2000. - С. 46
* Тувинская литература: Словарь / С. С. Комбу; под. ред. Д. А. Монгуш, М. Л. Трифоновой. - Новосибирск: Наука, 2012. - С. 136-137
**Məmişov Vaqif İmamqulu oğlu** (1962, Masallı) — "Konrad" Şirkətlər Qrupunun
 prezidenti, Rusiyanın Şimal-Qərb Federal Dairəsi üzrə Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresinin vitse-prezidenti, Sankt-Peterburqda Azərbaycan Milli-Mədəni Muxtariyyətinin sədri.

Həyatı
------

Vaqif Məmişov 1962-ci ildə Gürcüstanda, Marneuli rayonunun Kosalı kəndində anadan olmuşdur. 1988-ci ildə Leninqrad Avtomobil Nəqliyyatı Texnikumunu, 1999-cu ildə isə Rusiya DİN-nin Sankt-Peterburq Akademiyasının hüquq fakultəsini bitirmişdir.

Sankt-Peterburqdakı Azərbaycan Milli Mədəni Muxtariyyəti Şurasının sədri, Rusiya Biznes Dəyirmi Masasının uzvu, Beynəlxalq Ekologiya və Həyat fəaliyyətinin Təhlukəsizliyi Elmlər Akademiyasının akademikidir.
Mərkəzi Federal dairə uzrə RF Prezidentinin Səlahiyyətli Numayəndəsi yanında İqtisadi Ekspert Şurasının uzvu, Sankt-Peterburq və Moskvadakı bir necə sənaye muəssisəsini birləşdirən kompaniyanın direktorlar şurasının sədridir.

1996-cı ildə "Vətən qarşısında xidmətinə gorə" II dərəcəli ordenlə və "Sankt-Peterburqun 300 illiyi" xatirə medalı ilə təltif olunmuşdur.

Vaqif Məmişov Dünya Azərbaycanlılarının həmrəyliyi sahəsində fəaliyyətinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 mart 2006-cı il Sərəncamı ilə Vaqif Məmişov "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib.

Xarici keçidlər
---------------

1. 
2. Arxivləşdirilib 2015-02-13 at the Wayback Machine
3. 


1. ↑  ""Konrad" şirkətlər qrupu". 2022-03-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
2. ↑  DÜNYA AZƏRBAYCANLILARININ HƏMRƏYLİYİ SAHƏSİNDƏ FƏALİYYƏTİNƏ GÖRƏ BİR QRUP İCTİMAİ XADİMƏ ORDEN və MEDALLAR VERİLİB[*ölü keçid*]