recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ümumi yayılması
---------------

Rusiya (Dağıstan) və İranda (Elbrus dağı) təbii halda yayıldığı qeyd edilir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Böyük və Kiçik Qafqazda, Bozqır yaylasında, Naxçıvan MR-ın dağlarında və Lerikdə (Zuvand) kolluqların tərkibində yayılmışdır.

Statusu
-------

Azərbaycanın nadir bitkisidir. DD.

Bitdiyi yer
-----------

Aşağı dağ qurşağından yuxarı dağ qurşağına qədər daşlı quru yamaclarda, qayalıq yerlərdə seyrək meşəliklərdə dağınıq və ya qrup halında bitir.

Təbii ehtiyatı
--------------

Təbiətdə arealı geniş deyildir.

Bioloji xüsusiyyətləri
----------------------

Hündürlüyü 7 m-ə qədər olan ağac və ya koldur. Cavan budaqları açıqqəhvəyi rəngdə olub, çoxlu miqdarda ağımtıl mərcilərlə örtülmüşdür. Yarpaqları 3 dilimli olub, 7 sm uzunluqda və 9 sm enindədir, qaidəsi dairəvi və ya ürəkvarı, tamkənarlı və ya dərin kəsilmiş dişlidir. Üstdən açıqyaşıl rəngli, cavan vaxtı sıx tükcüklərlə örtülü olur, sonradan isə tükcüklər yarpağın damarları üstündə tək-tək qalır. Dilimləri eyni uzunluqda yumurtavari və ya üçbucaq şəklində olub, ucları iti və ya kütdür. Saplağı çılpaq və yarpaqdan bir qədər uzundur. Çiçəkləri sarımtıl rənglidir. Çiçək qrupu nisbətən azçiçəkli olub, oturaqdır. Sallaq sadə və ya mürəkkəb başlıqlarda toplanmışdır. Kasa yarpaqları və ləçəkləri 4-dür. Erkəkcikləri 8-dir. Meyvəsi ikiqanadlı olub, 3,5–4 sm uzunluqdadır. Qanadların şaquli və ya iri budaq altında yerləşmişdir. Fındıqcıqlar odunlaşmış, çılpaq, ortadan tükcüklərlə örtülüdür. Aprel-may aylarında yarpaqlanması ilə eyni bir vaxtda çiçəkləyir; iyul-avqust aylarında meyvəsi yetişir. Ağcaqayının bu növü son 50 ildə öz təbii arealını çox daraltmışdır.

Çoxalması
---------

Təbiətdə toxumları ilə çoxalır.

Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
---------------------------------------

Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.

Becərilməsi
-----------

Azərbaycanda yaşıllaşdırma işlərində və meşə zolaqlarının salınmasında istifadə olunur.

Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
-------------------------------

Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.

Zəruri qoruma tədbirləri
------------------------

Azərbaycanın "Qırmızı kitabı"na salınmalıdır.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q9577712
* BOLD: 614012
* GBIF: 3768047
* GRIN: 1147
* IPNI: 781341-1
* NCBI: 171211
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:781341-1
* Tropicos: 200136
* WFO: wfo-0000514362

 |
**Zolingen faciəsi** və ya **Zolingen qətliamı** — 29 may 1993-cü ildə Almaniyanın Zolingen şəhərində türk əsilli Gənc (*türk.* Genç) ailəsinin evinin neonasistlər tərəfindən yandırılması və beş ailə üzvünün ölümü ilə nəticələnən hadisə. 29 may 1993-cü ildə Zolingendə baş verən hadisədə 4 radikal sağçı alman Gənc ailəsinin evini yandırmış, ailənin 5 üzvü hadisədə həyatını itirmişdi. Gənc ailəsindən həyatını itirənlər: Gürsün İncə, Xədicə, Hülya, Saimə Gənc və Gülüstan Öztürk.

Mərhumların xatirəsinə hazırlanmış lövhə
Hadisənin baş verdiyi ərazi muzeyə çevrilib. Hər il hadisənin baş verdiyi tarixdə türklərin yaşadığı müxtəlif Avropa ölkələrində və Almaniyada anım mərasimləri keçirilir. Türk-Alman Sağlamlıq Vəqfi tərəfindən 2008-ci ildən etibarən "Gənc" mükafatı verilir.

Populyar mədəniyyətə təsiri
---------------------------

Almaniyada yaşayan türklərin qurduğu Cartel musiqi qrupu tərəfindən 1995-ci ildə yayımlanan "*Cartel"* mahnısının klipində də bu qətliamdan görüntülər və xəbərlər yer alıb.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Başkandan anlamlı ziyaret". 25 iyul 2013. 10 mart 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 mart 2014.  (#invalid\_param\_val)
2. ↑  "The Solingen Tragedy". The New York Times (ingiliscə). 4 iyun 1993.  (#archive\_missing\_date) tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 mart 2014.
3. ↑  "Victim of racist arson attack: 'Solingen is our home'" (ingiliscə). 16 April 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 mart 2014.
4. ↑  *Hüseyin Karababa.* Sivas Davası. İlkim. 2008. 270. ISBN 975981823X.
5. ↑  "29. Mai: Kundgebung. Solingen 1993 – Keupstraße 2004 - Gemeinsam gegen rassistischen Terror. Irkçı teröre karşı birlikte güçlüyüz!". Grüne Köln. 28 may 2013. 10 mart 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 mart 2014.

Xarici keçidlər
---------------

* Zolingen faciəsi sənədləri — 30 iyul 2013-də arxivlənib
Parsi toyunda üzük mübadiləsi.
**Zərdüşti toyu** — zərdüştilikdə iki şəxsin, bir kişi və bir qadının ailə qurduğu dini mərasim. Zərdüştilikdə icma daxilində evlilik təşviq edilir və dini mətnlərdə böyük üstünlük verilir. Zərdüşti toyunun mərasim prosedurları və ənənəvi prosesləri ətraflıdır.

Mərasimdən əvvəl
----------------

"Avesta"da kişilik və qadınlıq 15 yaşında, evlənməyə hazır olduqda qazanılır. Bununla belə, Hindistanda evlilik həddi kişilər üçün 21, qadınlar üçün isə 18 yaş həddini bildirən 1936-cı il tarixli Parsi Evlilik və Boşanma Aktı ilə müəyyən edilir. Əgər nikaha girən tərəflərdən hər hansı biri aktda göstərilən yaşdan aşağıdırsa, yetkinlik yaşına çatmayan nikaha daxil olan tərəfin valideynləri razılıqlarını bildirmək üçün nikah şəhadətnaməsinə imza atmalıdırlar.

İstinadlar
----------

1. ↑  Hastings, 2003

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* *Hastings, James,*  John A. Selbie (redaktor), Encyclopedia of Religion and Ethics, Part 16, Kessinger Publishing, 2003, ISBN 978-0-7661-3693-9
* J. J. Modi, The Religious Ceremonies and Customs of the Parsees, Bombay, 1922
**Bakı Marionet Teatrı** — Bakıda teatr.

Teatrın tarixi
--------------

1980-ci illərin ortalarında gənc rejissor və rəssam Tərlan Qorçu Bakıda marionet teatrı yaratmaq ideyasını həyata keçirməyə başladı. Teatr 1988-ci il aprelin 20-də rəsmən təsis olunaraq Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqı nəzdində fəaliyyət göstərməyə başladı.

Teatrın ilk tamaşası Üzeyir Hacıbəylinin "Arşın mal alan" operettasının marionet quruluşu oldu. Onun premyerası 1990-cı ildə Fransada baş tutdu. Fransa mətbuatı coşqunluqla yazırdı: "Marionetlər hər şeyə qadirdir!", "Ləzzətin daha iki axşamı!". Odur ki, və tamaşaçıların istəyini nəzərə alaraq, "Arşın mal alan"ın əlavə nümayişləri keçirildi…

1993-cü ildə Marionet teatrı Bakı bələdiyyəsinin nəzdinə keçirildi, 2013-cü ildən isə "İçərişəhər" Baş İdarəsinin strukturuna daxil edildi. Daha əlverişli şəraitdə teatrın komandası öz səylərini "Leyli və Məcnun" tamaşasının quruluşuna yönəldə bilmişdi, 2016-cı ildə isə Marionet teatrının tarixində ilk dəfə truppaya artıq öz səhnəsində çıxış etmək imkanı verildi.

Teatrın məramı Üzeyir Hacıbəylinin yaradıcı irsini təbliğ etməkdən ibarətdir. Teatrın bədii rəhbəri Tərlan Qorçudur.

Teatrın məramı
--------------

Əgər Azərbaycana səfəriniz qısamüddətli, mədəni proqramınıza ayrılmış vaxt isə məhduddur, Marionet teatrını ziyarət etmək fürsətini qaçırmayın. Bu məkanda siz Azərbaycan xalqının zəngin mədəni irsinin ən müxtəlif sahələrini bir arada görəcək, poeziya və musiqi, memarlıq, milli geyim, naxış və rəqslərimiz barədə dolğun təsəvvür alacaqsınız.

Burada müasirlik tarixlə ayaqlaşır, klassik irs modern axtarışlarla uzlaşır, ənənələr yeniliklərə qovuşur, Şərq ilə Qərb birləşirlər… Deyilənlər həm teatrın binasına, həm də teatrın həyatında yaxından iştirak edən insanlara aiddir.

Üzeyir Hacıbəylinin yaradıcılıq irsi Marionet teatrının repertuar siyasətini təşkil edir. Bu yanaşma teatrın yaradıcısı və bədii rəhbəri Tərlan Qorçunun konseptual ideyasından irəli gəlir. Hal-hazırda teatrın səhnəsində Üzeyir bəyin iki əsəri əsasında səhnələşdirilmiş tamaşa göstərilir: "Arşın mal alan" (1913/1990) operettası və "Leyli və Məcnun" (1908/2016) operası. Eyni zamanda, bəstəkarın yaradıcılıq irsini təbliğ edən yeni marionet tamaşaları üzərində də iş gedir.

Üzeyir musiqisinin qüdrəti teatrın hər bir marionet kuklasında, dekorasiyalarda, aktyorlarımızın ifaçılıq tərzində öz əksini tapmışdır. Məhz bunun sayəsindədir ki, teatrın tamaşaları, dilindən və yaşından asılı olmayaraq hər bir kəs üçün anlaşıqlı və maraqlıdır. Fransa, Almaniya, ABŞ, Rusiya, Polşa, İsveçrə kimi ölkələrdə uğurla keçmiş çıxışlar teatrın beynəlxalq qastrol xəritəsində layiqli yer tutur.

İstinadlar
----------

Mənbə
-----

Rəsmi saytı Arxivləşdirilib 2018-09-12 at the Wayback Machine

Xarici keçidlər
---------------

* 
* Arxivləşdirilib 2019-05-12 at the Wayback Machine
Ümumi yayılması
---------------

Kiçik Asiya, Rusiya (Dağıstan), Türkiyə, Livan, Balkan ölkələri və İranda təbii arealı vardır.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Böyük və Kiçik Qafqazda Alazan-Əyriçay vadisində, Naxçıvan MR və Talış dağlarında (Diabar) meşələrin tərkibində təbii halda yayılmışdır. Statusu: Azərbaycanın nadir bitkisidir. NT.

Bitdiyi yer
-----------

Aşağı dağ qurşağından yuxarı dağ qurşağına qədər əhəngli və işıqlı quru yamaclarda yayılmışdır.

Təbii ehtiyatı
--------------

Təbiətdə arealı geniş deyildir.

Bioloji xüsusiyyətləri
----------------------

Təbiətdə 18 m-ə qədər hündürlüyü və 30 sm-ə qədər diametri olan ağacdır. Cavan zoğları qırmızımtıl-qəhvəyi, yaşlı budaqları boz-qonur rəngdədir. Tumurcuqları qəhvəyi rəngdədir. Yarpaqları ilk vaxtlar sarımtıl tükcüklərlə örtülü olur, sonralar isə çılpaqlaşır. Yarpaqları 5 dilimli, 10–12 sm enində, 5–10 sm uzunluqdadır, qaidəsi ürəkvarıdır. Üstdən tünd yaşıl, altdan ağımtıl və ya sarımtıl rəngdə olub, cavan vaxtı sıx tükcüklərlə örtülü olur. Sonradan bu tükcüklər tökülərək ancaq əsas yarpaq damarlarının künclərində xal şəklində qalmış olur. Dilimləri enli, uzunsov-yumurtavari, itiucludur. Küt, itidişlidir. Çiçəkləri bir yerə toplaşmış qrup halında olur. Çiçəkləri xırda başlıq formasından, meyvə əmələ gəldikdə isə bir yerə sıxılmış çiçək qrupundan ibarətdir. Kasa yarpaqları çılpaq, tərs yumurtavarı olub, 3,5 mm uzunluqdadır.

Ləçəkləri sarımtıl-xırda olub, kasa yarpaqlardan bir qədər uzundur. Erkəkcikləri ləçəklərdən iki dəfə uzundur. Qanadlı meyvələri çılpaq, 2,5–4,5 sm uzunluqda olub, demək olar ki, paralel yerləşmişdir. Bəzən qanadlarının kənarları ilə bir-birinə toxunmuş olur. Qanadlar sarımtıl-qonur rəngdədir. Meyvə yuvası hamar, parlaq qəhvəyi rəngdədir. İyul ayında çiçəkləyir, sentyabrda meyvə verir.

Çoxalması
---------

Toxum və kök pöhrələri ilə çoxalır.

Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
---------------------------------------

Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.

Becərilməsi
-----------

Əsasən toxumla çoxalır.

Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
-------------------------------

Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.

Zəruri qoruma tədbirləri
------------------------

Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı"na salınması və mühafizə edilməsi zəruridir.

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q805008
* Wikispecies: Acer hyrcanum
* BOLD: 254623
* EPPO: ACRHR
* EUNIS: 150825
* GBIF: 7262979
* GRIN: 1146
* iNaturalist: 515965
* IPNI: 781340-1
* IUCN: 193616
* NCBI: 290838
* Plant List: kew-2615738
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:781340-1
* Tropicos: 200124
* WFO: wfo-0000514347

 |
"İliada"nın V əsrə aid əlyazması
**İliada** — qədim yunan şairi Homer tərəfindən yazıldığı qəbul olunan antik yunan dastanı. Dastanın yaranma tarixi mübahisəli olsa da onun qəbilə quruluşu ilə bağlı motivləri vardır. Dastan Troya müharibəsinin son onuncu ilində baş verən hadisələrdən bəhs etsə də, dastanın əsasında "Axillesin qəzəbi" motivi dayanır. Dastanda haqqında bəhs olunan Troya müharibəsinin e.ə. XII əsrdə baş verdiyi ehtimal olunur. Müharibənin baş vermə səbəbi Sparta hökmdarı Menelayın arvadı Yelenanın Troya hökmdarı Priamın oğlu Paris tərəfindən qaçırılmasıdır. Buna cavab olaraq Menelayın qardaşı Arqos hökmdarı Aqamemnonun başılığı ilə axeylər Troyaya hücum edirlər.

Əhvalat Troya əsatirlər silsiləsindən alınmışdır və bu əsatir Zevsin Fetida ilə evlənməsi ilə bağlıdır. Prometey Zevsə əgər Fetida ilə evlənsə ondan olan oğlunun çox güclü olacağını və Uranla Kron kimi Zevsin də taxtdan salınacağını xəbər verir. Buna görə də Zevs Fetidanı Peleyə ərə verir. Bu toya çağrılmayan nifaq ilahəsi Erida bir hiylə qurur: Zevsə bir alma verir. Almanın üstündə ən gözələ çatacaq sözləri yazılır. Bu almanı Hera, Afina və Afrodita istəyirlər. Zevs almanı kimə vermək məsələsini Parisə tapşırır, o isə almanı Afroditaya verir. Bunun qarşılığında Afrodita ona Zevsin gözəl qızı Yelenanı vəd edir və Yelena Parislə birlikdə qaçır.

Surətlər
--------

Homerin İliadasının birinci şeiri
* Axilles
* Aqamemnon
* Menelay
* Yelena
* Paris
* Hektor
* Priam
* Hekuba
* Andromaxa
* Odissey
* Ayaks
* Pandar
* Diomed
* Eney
* Pandar
* Tevker
* Patrokl
* Nestor
* Fetida
* Zevs
* Hera
* Afina
* Afrodita
* Hefest
* Poseydon
* Ares
* Apollon
* Briseida
* Xris
* Xriseida
* Kassandra
* Tripolem

Məzmun
------

Dastan Apollon məbədinin kahini Xrisin Aqamemnondan öz əsir götürülmüş qızını istəməsi və onun verilməməsi ilə başlayır. Axilles qızı verməsini tələb etdikdə Aqamemnon bunun qarşılığında Axillesin sevgilisi Briseidanı istəyir. Axilles qızı verir, lakin özünü təhqir olunmuş hiss edir və qəzəblənir. Ansı Fetidadan Zevslə danışmasını və arqivlərin məğlub olmasını istəyir. Fetida oğlunun xahişini yerinə yetirir və Zevs bunu qəbul edir. Lakin Hera və Afina axeylərə yardım göstərirlər. Menelay Parislə təkbətək vuruşda qalib gəlsə də Paris Yelenanı vermir və döyüş güclənir. Diomed müxtəlif igidliklər göstərir. Sonra isə Axillesin icazəsi ilə dostu Patrokl döyüşə girir. Lakin Hektor tərəfindən öldürülür. Buna qəzəblənən Axilles döyüşə girir. Hektoru öldürür. Əsər Priamın Axillesdən Hektorun cəsədini alması ilə bitir.

Həmçinin bax
------------

* Odisseya
* Homer
* Troya müharibəsi

Xarici keçidlər
---------------

Homer. İliada /Homer; Tərcümə edəni: Mikayıl Rzaquluzadə; Ön sözün i: Qorxmaz Quliyev.- B.: Öndər.
**ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Hüquqları Bürosu** (DTİHB) — Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının (ATƏT) təhlükəsizliyin "insan ölçüsü" ilə məşğul olan əsas institutu. 1991-ci ildə 1990-cı il Paris Xartiyası əsasında Azad Seçkilər Ofisi kimi yaradılmış Ofis hələ də seçkiləri müşahidə etmək rolu ilə tanınır, baxmayaraq ki, adı 1992-ci ildə Helsinki Sammiti ilə genişləndirilməsini əks etdirmək üçün dəyişdirilib.

Polşanın paytaxtı Varşavada yerləşən DTİHB ATƏT-in 57 iştirakçı dövlətində fəaliyyət göstərir. O, hökumətlərə ATƏT-in iştirakçı dövlətləri kimi seçkilər, insan haqları, demokratiya, qanunun aliliyi, tolerantlıq və ayrı-seçkiliyə yol verilməməsi sahələrində öz öhdəliklərini yerinə yetirməkdə kömək edir. Büro həm də təşkilatın Roma və Sinti Məsələləri üzrə Əlaqə Nöqtəsinə ev sahibliyi edir.

4 dekabr 2020-ci ildə İtaliyadan olan Matteo Mecacci DTİHB-nin direktoru vəzifəsinə namizədliyini irəli sürüb.

2021-ci ildə büronun 16 milyon avro büdcəsi var idi və əksəriyyəti qadınlardan ibarət olan 146 nəfər işçisi mövcud idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Matteo Mecacci appointed Director of OSCE/ODIHR". www.esteri.it. İstifadə tarixi: 2022-07-01.
2. ↑  "Democracy and Human Rights in the OSCE" (PDF). Warsaw: Organization for Security and Co-operation in Europe. 2021.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbarda əlaqəli media-fayllar

* osce.org/odihr — ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Hüquqları Bürosunun rəsmi saytı

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  Bu şablona bax  | 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 4055529 · GND: 413077-7 · ISNI: 0000 0001 2187 1647 · LCCN: no96036611 · NKC: kn20010711308 · NUKAT: n99074319 · SUDOC: 074638580 · VIAF: 152487337 · WorldCat VIAF: 152487337 |

 |
Təbii yayılması
---------------

Vətəni Yapоniyadır.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 8-10 m-ə çatan, qırmızı-bоz budaqlı iri kоldur. Qabığı bоz, hamar оlub, çatlamır. Gözəl, yaşıl yarpaqları yumru fоrmalı,7-11 dilimlidir, kənarları dişli, diamеtri 8-15 sm, saplaqlıdır. Saplaqları tüklü, uzunluğu 3-5 sm-dir. Payızda yarpaqları sarı, narıncı-al qırmızı rəng alır. Çiçəkləri al qırmızı rəngli, diamеtri 1,5 sm-ə qədər оlub, 15-20 ədəd olmaqla sallaq hamaş çiçək qrupuna yığılmışdır. Cavan qanadcıqları tüklü оlur, sоnradan çılpaqlaşır. Aprеl ayında yarpaqlardan əvvəl çiçəkləyir. Qanadcıqların uzunluğu 3 sm, çох vaхt tüklü, yarpaqların üzərində sallaq formada olur. Mədəni şəraitdə tохumlarla və ya calaqla çохaldılır.

Ekologiyası
-----------

Qışa davamlı, isti və rütubətsеvəndir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Respublikamızın bir çox bölgələrində, park və bağlarda mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi
----------

Yaşıllaşdırma üçün çох qiymətli olub, ön planda tək və qrup əkinlərində istifadə еdilir.

Mənbə
-----

* Tofiq Məmmədov, "Azərbaycan dendroflorasi" V cild, Baki, "Elm", 2019, 370 səh.


|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q149269
* Wikispecies: Acer japonicum
* BioLib: 3608
* BOLD: 448667
* EoL: 2888970
* EPPO: ACRJA
* FNA: 200013002
* FoC: 200013002
* GBIF: 3767816
* GRIN: 1150
* iNaturalist: 63510
* IPNI: 927503-1
* ITIS: 837855
* IUCN: 193617
* MoBotPF: 275393
* NBN: NBNSYS0000042050
* NCBI: 47966
* Plant List: kew-2615790
* PLANTS: ACJA2
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:781349-1
* Tropicos: 200137
* VASCAN: 9204
* WFO: wfo-0000514395

 |
**Xarici ticarət fəaliyyətinin gömrük-tarif tənzimlənməsi** və ya **tarif tənzimlənməsi**  — rüsumların, gömrük prosedurlarının, qaydaların tətbiqinə əsaslanan xarici ticarət fəaliyyətinin dövlət tənzimlənməsi üsullarının məcmusu.

Gömrük tariflərinin tənzimlənməsinin məqsəd və vəzifələri
---------------------------------------------------------

Gömrük-tarif tənzimlənməsi uzun müddət istifadə olunan xarici ticarətin dövlət tənzimlənməsinin əsas üsuludur. Gömrük tariflərinin tənzimlənməsi tədbirlərinin tətbiqinin məqsədləri aşağıdakılar ola bilər:

* Proteksionist funksiya milli istehsalçıların xarici rəqabətdən qorunmasıdır.
* Fiskal funksiya — vəsaitlərin büdcəyə daxil olmasını təmin etmək

İstinadlar
----------

1. ↑  "Таможенный кодекс таможенного союза". 2015-10-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-19.
2. ↑  "Таможенно-тарифное регулирование внешнеторговой деятельности". 2018-01-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-19.
**Dövlət Rəmzləri Muzeyi** – Azərbaycanın Tovuz rayonunda yerləşən və Azərbaycanın dövlət rəmzlərinə həsr olunmuş muzey.

Tarixi
------

Muzey 4 mart 2020-ci ildə açılmışdır. Açılış mərasimində Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev iştirak etmişdir.

Xüsusiyyətlər
-------------

Muzey binası 1 sərgi və 22 yerlik konfrans zallarından, inzibati və yardımçı otaqlardan ibarətdir. Muzeyin sərgi zalında 3 bölmə yaradılmışdır. Bölmələrdə Azərbaycan xanlıqlar dövrünün xəritəsi, xanlıqların bayraqları, Orta Əsrlərə aid döyüşçüləri əks etdirən manekenlər, XIX əsr Azərbaycan şəhərlərinin gerbləri, qədim metal sikkələr, kağız pullar, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrünü, Azərbaycan SSR dövrünü və Azərbaycanın müstəqillik dövrünü əks etdirən konstitusiyalar, gerblər, bayraqlar, poçt markaları, orden və medallar nümayiş olunur.

Qalereya
--------

* İlham Əliyev açılışda.İlham Əliyev açılışda.
* İnteryeri.İnteryeri.
* İnteryeri.İnteryeri.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "İlham Əliyev Tovuzda Dövlət Rəmzləri Muzeyinin açılışında iştirak edib". President.az. 4 mart 2020. 2023-12-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 dekabr 2023.
**İrəvan İdman Klubu** — Azərbaycanda İdman Klubu.

Tarixi
------

Göygöl rayon "İrəvan" idman klubu 2020-ci ildə Qərbi Azərbaycan İcmasının daima dəstəyi nəticəsində yaranıb.

"İrəvan" İdman Klubu mütəmadi olaraq Göygöl rayonu Gənclər və İdman İdarəsi ilə birlikdə İdmanın müxtəlif növləri üzrə rayondaxil turnirlər, birinciliklər keçirir. Hal-hazırda Göygöl rayon "İrəvan" idman klubunda 200 nəfərə yaxın idmançı idmanla məşğul olur. İdmançıların peşəkarlığını artırmaq, yeniyetmə və gəncləri zərərli vərdişlərdən uzaq tutmaq üçün klub mütamadi olaraq daxili yarışlar, rayon birincilikləri, açıq çempionatlar və kütləvi idman tədbirləri təşkil edir.

1996-cı ildə gənclər arasında, 1998-ci ildə böyüklər arasında Rusiya çempionu olan, Beynəlxalq turnirlərin qalibi və mükafatçısı, 2-ci dan qara kəmər ustası, 24 il məşqçi müəllim işləyən İrəvan idman klubunun direktoru Cəfərov Fəxri Faiq oğlunun peşəkarlığı və işinə məsuliyyətlə yanaşması sayəsində Göygöl Rayon İrəvan İdman klubunun tərkibində İdmanın 6 növü üzrə bölmələr fəaliyyət göstərir. Fəaliyyətə başladığı 2 il müddətində Azərbaycan, Dünya, Avropa çempionatlarından çoxlu sayda qızıl, gümüş və bürünc medallar qazanılıb.

2022-ci ildə Taekvon-do İTF və Hapkido Fedarasiyasının keçirdiyi açıq Bakı birinciliyində klub ən yaxşı nəticə əldə edib. 16 idmançının 12 nəfər 1-ci yerə, 2 nəfər 2-ci yerə və 2 nəfər 3-cü yerə layiq görülüb. 2022-ci ildə "MMA" Fedarasiyasının keçirdiyi ilin ən yaxşı klubu nominasiyası "İrəvan" idman klubu seçilib.

Mənbə
-----

"İrəvan" idman klubunun uğurlu fəaliyyəti
**Firudin Əli oğlu Əliyev** (2 fevral 1936, Yanıqlı, Tovuz rayonu – 11 sentyabr 1983, Moskva) — Azərbaycan neft mühəndisi, dövlət xadimi, Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin katibi və büro üzvü (1983), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 9–10-cu çağırış deputatı.

Həyatı
------

Firudin Əli oğlu Əliyev 1936-cı il fevralın 2-də Tovuz rayonunun Yanıqlı kəndində doğulmuşdur. 1953-cü ildə Tovuz şəhər orta məktəbini bitirərək Azərbaycan Sənaye İnstitutuna daxil olmuş, 1958-ci ildə institutu bitirdikdən sonra neft sənayesi sahəsində operator, quyuların yeraltı təmiri ustası, "Əzizbəyovneft" mədən idarəsinin şöbə rəisi, "Azneft" Birliyi Neftçıxarma İdarəsinin böyük mühəndisi vəzifələrində çalışmışdır.

1966-cı ildə Firudin Əliyev "Azərneftsənayemaş" Birliyi xüsusi konstruktor bürosunun baş mühəndisi təyin edilmiş, 1972–1975-ci illərdə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Neft Maşınqayırma İnstitutunun direktoru vəzifəsində işləmişdir. 1975-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin kimya və neft sənayesi şöbəsinin müdiri təsdiq edilmişdir. 1983-cü ilin fevral ayında Azərbaycan KP MK bürosunun üzvü və MK katibi seçilmişdir.

Firudin Əliyev 1961-ci ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvlüyünə qəbul edilmişdir. 9-cu və 10-cu çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmiş və Azərbaycan SSR Ali Soveti sənaye komissiyasının üzvü olmuşdur. Azərbaycan Kommunist Partiyasının 29 və 30-cu qurultaylarında Firudin Əliyev Azərbaycan KP MK tərkibinə seçilmişdir. O, "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni və SSRİ medalları ilə təltif edilmişdir.

Firudin Əliyev 11 sentyabr 1983-cü ildə vəfat etmişdir. Birinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Фирудин Әли оғлу Әлијев // Коммунист. № 211 (18444). 13 сентјабр 1983-ҹү ил. С. 2.
2. ↑  Әлијев Фирудин Әли оғлу // Азәрбајҹан ССР Али Советинин депутатлары. Онунҹу чағырыш. Бакы: Азәрбајҹан Дөвләт Нәшријјаты. 1982. С. 143.
3. ↑  Əliyev Firudin Əli oğlu // Fəxri Xiyaban. Bakı: Heydər Əliyev Fondu. 2007. səh. 57.

Xarici keçidlər
---------------

* "Firudin A Aliyev" (ingilis). Find a Grave. İstifadə tarixi: 20 yanvar 2023.
**Simon Canaşia Gürcüstan Muzeyi** (*gürc.* სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმი) əvvəllər Gürcüstanın Dövlət Tarixi Muzeyi kimi tanınan, ölkənin əsas arxeoloji tapıntılarını nümayiş etdirən Gürcüstanın paytaxtı Tiflisdəki əsas tarix muzeylərindən biridir.

Muzey Rusiya İmperiya Coğrafiya Cəmiyyətinin Qafqaz Bölməsinin Muzeyindən yaranaraq, 10 may 1852-ci ildə qurulmuş və 1865-ci ildə Alman tədqiqatçısı Qustav Raddenin təşəbbüsü ilə Qafqaz Muzeyinə çevrilmişdir. Gürcüstan Rusiyadan müstəqillik qazandıqdan sonra (1918), muzeyin adı 1919-cu ildə Gürcüstan Muzeyi olaraq dəyişdirildi. Noe Kipiani muzeyin ilk direktoru idi. Kolleksiyanın böyük bir hissəsi 1921-ci ildə Bolşeviklərin ölkəni ələ keçirilməsindən sonra Gürcüstan hökuməti tərəfindən Avropaya təxliyə edildi və 1945-ci ildə gürcü mühacir alimi Ekvtime Takaishvilinin səyləri ilə Sovet Gürcüstanına qaytarıldı. 1947-ci ildə muzeyə mərhum gürcü tarixçisi Simon Canaşianın adı verildi. 1990-cı illərin əvvəllərində Gürcüstanda postsovet qarışıqlıqları dövründə muzey xeyli zərər gördü. Əvvəlcə 1991-1992-ci illərdə baş verən hərbi çevriliş zamanı döyüşlərdə ziyan gördü və sonra kolleksiyasının bir hissəsi atəşlə məhv edildi. 2004-cü ildə Canaşiya Muzeyi Gürcüstan Milli Muzeyinin birgə idarəetmə sistemi altında digər aparıcı gürcü muzeyləri ilə birləşdirildi.

Muzey xronoloji və stilistik cəhətdən müxtəlif binaları Tblisi şəhər mərkəzində, əsas sərgisi isə Rustaveli prospektində yerləşir. Bu sonuncu bina 1910-cu ildə memar Nikolay Severov tərəfindən A.Zaltsmanın müəllifi olduğu köhnə bir bina yerində tərtib edilmiş və orta əsr gürcü dekorasiyasının elementlərindən istifadə edilmişdir.

Muzeydə Gürcüstan və Qafqazın arxeologiyası və etnoqrafiyası ilə əlaqəli yüz minlərlə əsər var. Daimi ekspozisiya xronoloji olaraq Gürcüstanın maddi mədəniyyətinin tunc dövründən XX əsrin əvvəllərinə qədər inkişafını izləyir. Muzeyin ən qiymətli eksponatlarına Dmanisidə aşkar edilmiş Homo Ergaster fosilləri daxildir; Axalqori dəfinə qarışdırma zərgərlik unikal nümunələri var e.ə 5-ci əsr Əhəmənilərə aid təxminən 80.000 sikkədən ibarət kolleksiya, əsasən gürcü sikkələrindən; Gürcüstandakı müxtəlif arxeoloji yerlərdən buraya gətirilən orta əsr nişanlar və zərgər əşyaları; Şuxutinin mozaikası, 4-5-ci əsrlərə aid Şuxuti kəndindən olan hamam mozaikası ; Urartu kitabələrinin dünyanın ən zəngin kolleksiyalarından birini özündə cəmləşdirən bir daş səlnaməsindən ibarətdir.

İstinadlar
----------

* Gürcüstanın Canaşiya Muzeyi. Gürcüstan Milli Muzeyinin veb saytı
* Gürcüstan Milli Muzeyi: Gürcüstanın Canaşiya Muzeyi[*ölü keçid*]  . Gürcüstan Mədəniyyət, İdman və Abidələrin Mühafizəsi Nazirliyinin saytı

Həmçinin bax
------------

* Gürcüstan
* Gürcüstan Milli Əlyazmalar Mərkəzi
* Gürcüstan mədəniyyəti
* Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyası

Xarici keçidlər
---------------

Gürcüstan Milli Muzeyləri
**Amrat mədəniyyəti** və ya **I Naqada mədəniyyəti** - Qədim Misirdə sülalədən öncəsi dövrə
aid olan arxeoloji mədəniyyət. Təxminən eramızdan əvvəl 4000 və 3500 il əvvəl mövcud olmuş və enolit mərhələsinə aid edilir.

Ümumi məlumat
-------------

Bu mədəniyyət adını ilk aşkar olunduğu yerdən, yəni tarixi Yuxarı Misir ərazisində yerləşən əl-Amradan götürmüşdür.

Naqada (Nakada) arxeoloji qazıntı arealında həm Amrat, həm də ondan sonrakı dövrdə mövcud olan Qerzey mədəniyyətinə aid olan artefaktlar tapılmışdır. Buna görə onlar həmçinin I Naqada və II Naqada adlandırılırlar.
Amrat insanları əkinçilik, maldarlıq və ovçuluqla məşğul olmuş, qonşularla ticarət aparmışlar.

Amratlılar qədim misirlilərin əcdadları hesab olunurlar..

Arxeoloji abidələr
------------------

Aparılan tədqiqatlar nəticəsində amrat kəndlərinidə gildən ev qalıqları tapılmışdır. Qerzek mədəniyyətində bu cür tikinti qaydası daha da inkişaf edəcəkdi.

Ən çox əldə edilən tapıntı saxsı qablar idi ki,onların üzərində naxışlara rast gəlinir. Ancaq bu işlər hələki ibtidai və sadə idi.

Qazıntılar zamanı tapılan amuletlər əhalinin dini inanclarından xəbər verir.

Qəbirlərdə tapılan heyvan sümükləri, yemək, silah, bəzək əşyaları, heykəlciklər insanların dəfn mədəniyyəti və axirət barədə görüşləri haqqında fikir bildirməyə imkan verir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Gardiner, Alan.* Egypt of the Pharaohs. Oxford: University Press. 1964. səh. 390.
2. ↑  *Newell, G.D.* The relative chronology of PNC I. A new chronological synthesis for the Egyptian Predynastic. ex.cathedra Press. 2012.
3. ↑  "Религия Древнего Египта". 2012-04-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-04-29.
**Korporativ idarəetmə** - biznesin təşkilati-hüquqi formasının idarə olunması, təşkilati srukturların optimallaşdırılması, qəbul olunmuş məqsədlərə müvafiq olaraq kompaniyanın firmalararası və firmadaxili münasibətlərinin qurulması.

Korporativ idarəetməni xüsusi tip kimi ayırsaq başlıca xüsusiyyətləri korporasiyanın spesifikliyi ilə şərtlənən idarəetmə obyekti olaraq onu müəyyənləşdirir: "Səhmdarların prioritet maraqları və onların korporasiyanın inkişafındakı rolu üzərində qurulan idarəetmə, səhmdarların qarşılıqlı təsirini nəzərdə tutan mülkiyyət hüquqlarının reallaşdırılmasını hesaba alan idaretmə və sonda, korporativ mədəniyyəti doğuran idarəetmə, başqa sözlə, ümumi ənənələr kompleksi, nizamnamələr, davranışlar prinsipi kimi başa düşülür".

Korporativ idarəetmənin başlıca funksiyası - mülkiyyətçilərin, başqa sözlə, korporasiya təşkil edən maliyyə resurslarının maraqları çərçivəsində korporasiyanın işinin təmin olunmasıdır.

Mənbə
-----

* Корпортивное управление[*ölü keçid*]
* Книги по корпоративному управлению Arxivləşdirilib 2012-01-05 at the Wayback Machine
* Принципы корпоративного управления ОЭСР (на русском языке) Arxivləşdirilib 2006-02-27 at the Wayback Machine на сайте «Корпоративное управление в России» Arxivləşdirilib 2016-01-14 at the Wayback Machine
* «Стратегическое управление» — раздел посвященный теории и практике корпоративного управления в электронной библиотеке статей по менеджменту

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) · Universalis |
| Normativ yoxlama | BNF: 124886518 · GND: 4419850-4 · LCCN: sh88007569 · Microsoft: 39389867 · NKC: ph182334 |
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Yulius Fuçik.

**Yulius Ernst Vilhelm Fuçik** (çex. Julius Arnošt Vilém Fučík, *alm.* Julius Ernst Wilhelm Fucik‎; 18 iyul 1872[…], Praqa, Sisleytaniya – 25 sentyabr 1916[…], Berlin, Almaniya Federativ Respublikası) ― çex əsilli Avstriya-Macarıstan bəstəkarı, dirijoru və musiqiçisi. Məşhur "Qladiatorların çıxışı" marşının müəllifi.

Yaradıcılığı
------------

"Qladiatorların çıxışı" marşı
Fuçikin əsərlərinin siyahısına 323 opus və 17 nömrəsiz yaradıcılıq daxildir. Hərbi mövzularda əsərlər, yəni marşlar yalnız dördüncü hissəni təşkil edir, qalan hər şey simfonik, kamera, konsert və rəqs əsərləridir ki, bu da Fuçikdən ümumi istiqamətli bəstəkar kimi danışmağa imkan verir. Fuçikin gündəlik qeydlərində hətta Birinci Dünya Müharibəsi müdaxilə etməsəydi, La Rosa di Toscana operasının layihəsindən də bəhs edilir. Bu reallaşdırılmamış operanın fraqmenti onun ikinci ən populyar əsərinə ("Qladiatorların çıxışından" sonra) çevrilən "Florensiya marşı"dır (*alm.* Florentiner Marsch‎, op. 214, 1907).

Fuçik yaradıcılığının xüsusiyyətlərindən biri də konkret xalqın milli kimliyini musiqidə dəqiq çatdırmaq bacarığıdır. Onun milli motivlər əsasında yazdığı marşlar: Macar Atillası (Attila, op. 211, 1907), Sloven Triqlavı (Triglav, op. 72, 1900), Lightmeritski tüfəngçilərinin Sudet-Alman marşı (*alm.* Leitmeritzer Schützenmarsch‎, op 261, 1913), Bosniya-Hersoqovina "Sarayevo" (Sarajewo - Bosniaken, op. 66, 1899) və "Hersegovina" (Hersegowina or Hercegovac, op. 235, 1908) buna əyani sübutdur. Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, bunu kiçik və sərt yürüş formasında etmək çox çətin idi.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  Julius Fučík // Český hudební slovník osob a institucí (çeş.).
3. 1 2  The Fine Art Archive. 2003.
**Alfed Eyzenştadt** (*d.* 6 dekabr 1898 - *ö.* 24 avqust 1995) — alman əsilli amerikan fotojurnalisti. Daha çox Yaponiya üzərində qələbə (V-J Day) fotosuna məşhurdur. Fotoqraf ən çox 35 mm Leica kamerasından istifadə etmişdir.

Həyatı
------

Alfred Eyzenştadt 1898-ci ildə Almaniya İmperiyasının Qərbi Prussiya vilayətinin Dirşau şəhərində anadan olub. Onun ailəsi 1906-cı ildə Berlinə köçür. Hələ yeniyetmə ikən fotoqrafiyaya vurulur və 14 yaşından foto çəkməyə başlayır. İlk kamerası isə Eastman Kodak Folding Camera şirkətindən olur. A.Eyzenştadt Birinci dünya müharibəsində Almaniya artilleriyasının tərkibində xidmət edir və 1918-ci ildə yaralanır. 1920-ci illərdə Veymarda kəmər və düymə satıcısı işləyərkən, Eyzenştadt, eyni zamanda, 1928-ci ildə Sakit və Atlantikin Fotoları jurnalının Berlin ofisi üçün də fotolar çəkməyə başladı. Ofis 1931-ci ildə Associated Press tərəfindən alınır.

Peşəkar fotoqraf
----------------

A.Eyzenştadt 1929-cu ildə full-time işləyən fotoqraf oldu. Dörd il sonra o, Adolf Hitler və Benito Mussolininin İtaliyadakı görüşünün fotosunu çəkmişdi. Bundan əvvəl onun məşhur 1923-cü ildə çəkilmiş fotosunda Grand Otelin ofisiantının buz üstündə sürüşdüyünü görürük. 1933-cu ildə Cenevrədə Millətlər liqasında Jozef Göbbelsin fotosunu çəkmişdir. Əvvəlki xoş münasibətə baxmayaraq, Göbbels Eyzenştadtın yəhudi olduğunu bildikdən sonra qaşqabağını tökmüşdür. 
1935-ci ildə Hitlerin Nasist Almaniyasında təzyiqlərə məruz qaldığına görə ABŞ-yə müharicət etmiş və ömrünün qalan hissəsini Nyu-Yorkda keçirmişdir. O, 1936-cı ildən 1972-ci ilə qədər Life jurnalının fotoqraf ştatında işlədi. Tədbir və mərasimlərdən reportajlar hazırlamış, Dagmar (amerikalı aktrisa), Sofi Loren və Ernest Heminquey kimi şəxslərin fotolarını çəkmiş və Life jurnalında 90-dan artıq reportajla dərc olunmuşdur. A.Eyzenştadt 1989-cu ildə Ağ evdə keçirilən tədbirdə Corc Buş tərəfindən Milli İncəsənət Mükafatı ilə təltif olunur.

Seçilmiş fotoları
-----------------

### V-J günü Tayms meydanında

Eyzenştadtın ən məşhur fotosunda gənc qadını öpən amerikalı dənizçini görürük. Foto 1945-ci ilin 14 avqustunda Tayms meydanında Leica IIIa kamerası ilə çəkilib. Amerikanın Yaponiya üzərində qələbə qazandığı vaxt Eyzenştadt, demək olar ki, heç bir tədbiri qaçırmayıb.

### Sofi Lorenin portretləri

Sofi Lorenin portretləri formal rəngli şəkillərdən daha çox foto müəllifinə və fotoda çəkilənə böyük şöhrət və sevgi qazandırdı.

Kitabları
---------

1. ***"Eyzenştadtın gözü"*** (1969; *The eye of Eisenstaedt*)
2. ***"İnsanlar"*** (1973; *People*)
3. ***"Eyzenştadt: Almaniya"*** (1981; *Eisenstaedt: Germany*)

Xarici keçidlər
---------------

Vineyard Time with Eisie Uilyam E. Marks
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Yunan (dəqiqləşdirmə).

**Yunanlar** (*yun.* *Έλληνες* — *ellines*) — Cənub-Şərqi Avropada etnos.

Ümumi sayı 14–19 milyon nəfərdir. Əsasən Yunanıstanda və Kiprdə yaşayırlar. Əksəriyyət yunan dilini ana dili sayır. Aralıq dəniz yanı ölkələrdə, həmçinin Amerika Birləşmiş Ştatlarında, Almaniyada, Kanadada və Avstraliyada böyük yunan icmaları mövcuddur. Yunanların əksəriyəti məşriqi məsihiliyə etiqad edir, lakin aralarında müsəlmanlar və aləmi məsihilər də var.

Yazıları
--------

Yunanlılar Finikiya əlifbasını qəbul etməzdən əvvəl Girit və Kipr kimi iki növ yazı mövcud idi. Bununla birlikdə, hər iki növ də zamanla dəyişdirildi, qəbul edildi və dəyişdirildi (samitləri ifadə edən bir sıra hərflərin fonetik mənası səsli səslərə dəyişdirildi) Finikiya yazısı ilə. Vahid Yunan əlifbası olduqca gec ortaya çıxdı — uzun müddət bir neçə əlifba var idi — İon (İonya), Afina (Attica), Argos (Argolis), Korint. Makedoniyalı Lagid qəbiləsi Misir hökmdarları sülaləsinə çevrildikdən sonra Yunan yazıları Kopt yazılarının təməlini atan Misirin rəsmi yazı sisteminə çevrildi. Koine, Xristian Kilsəsinin rəsmi dilinə çevrildiyi üçün, Yunan əlifbası Xristian Kilsəsinin rəsmi yazısı oldu. Xristianlığı Qotlar və Slavlar qəbul etdikdən sonra, Yunan yazıları Qotlar, Bolqarlar, Serblər, Ruslar kilsələrinin rəsmi ssenarisi oldu və Gotik yazısı, Kiril və Qlagolitiklərin əsasını qoydu.

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Etnik qrup** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Gözəl Oruc qızı Bayramlı** (27 aprel 1962, Bakı – 7 oktyabr 2020, Bakı) — azərbaycanlı ictimai və siyasi xadim; Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (AXCP) Rəyasət Heyətinin üzvü və sədrinin müavini; sabiq siyasi məhbus.

Həyatı
------

Gözəl Bayramlı 1962-ci il aprelin 27-də anadan olub.

Fəaliyyəti
----------

Gözəl Bayramlı uzun illər Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (AXCP) Rəyasət Heyətinin üzvü və sədrinin müavini idi.

15 sentyabr 2009-cu ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası Ali Məclisinin sədr müavini seçilmişdir.

### Həbs edilməsi

Gözəl Bayramlı 2017-ci il mayın 25-də Gürcüstandan Azərbaycana gələn zaman sərhəddə Dövlət Sərhəd Xidməti tərəfindən saxlanılıb.

2018-ci il yanvarın 23-də Qazax Rayon Məhkəməsinin Qərarına əsasən Gözəl Bayramlı 3 il müddətinə azadlıqdan məhrum edildi.

Bayramlı 2019-cu ilin martında əfv sərəncamı ilə azad edilmişdi. O, 7 oktyabr 2020-ci ildə ölüb.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-11-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-14.
2. ↑  Gözəl Bayramlı vəfat edib

Xarici keçidlər
---------------

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Siyasətçi** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Hacızadə Hikmət Əbdürrəhim oğlu** (11 noyabr 1954, Bakı – 20 noyabr 2020) — Azərbaycanın Rusiyadakı keçmiş səfiri.

Həyatı
------

Hikmət Hacızadə 1954-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1977-ci ildə ADU-nun fizika fakültəsini bitirmiş, 1983-cü ildə Moskvada fizika-riyaziyyat elmləri namizədi adını almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir.

Azərbaycan EA-nın Fizika İnstitutunda böyük elmi işçi vəzifəsində işləmişdir. 1988-ci ildə "perestroyka" ilə başlayan Azərbaycanın istiqlal hərəkatında fəal iştirak etmiş, Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin yaradıcılarından biri, birinci İdarə Heyətinin üzvü, AXC-nin "Svoboda" qəzetinin redaktoru olmuşdur. Xalq Cəbhəsinin hakimiyyəti dövründə baş nazirin müavini və Azərbaycanın Rusiyada səlahiyyətli nümayəndəsi işləmişdir.

1993-cü ildən Müsavat Partiyasının və onun Divanın üzvüdür. Demokratiya və İnsan haqları barəsində biliklərin ayılması ilə məşğul olan İqtisadi və Siyasi Araşdırmalar Mərkəzinin (FAR-Centre) qurucusu və vitse-prezidentidir. Xalq Cəbhəsi və Müsavat Partiyasının nizamnamə və məramnamələrinin tərtibçilərindən biri, "keçid dövrü"nün problemləri, insan haqları tarixi və nəzəriyyəsi üzrə çoxsaylı məqalə və kitabçaların müəllifidir.

Demokratiya problemlərinə həsr olunmuş Azərbaycanda ilk esse olan "Demokratiya haqqında 150 000 işarə" kitabı 1995-ci ildə nəşr edilib. "İnsan Haqları — bəşəriyyətin əsas ideyası" (1997), "Demokratiya: Gediləsi uzun bir yol" (Demokratiya Antalogiyası) və başqa kitabların müəllifidir.

17 noybar 2014-cü ildə Müsavat Partiyası sıralarından öz ərizəsi ilə istefa vermişdir.

O, daha sonra yaradılmış Azərbaycan Demokratiya və Rifah Hərakatının Məşvərət Şurasının üzvü olmuşdur.

Evli idi, bir oğlu var.

20 noyabr 2020-ci ildə vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-06-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-06-02.
2. ↑
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-07-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-20.

Xarici keçidlər
---------------

* Hikmət Hacızadə [*ölü keçid*]
**Verilənlərin ötürülməsi avadanlığı** (en. Data Communications Equipment / Data Circuit-terminating Equipment), (ru. аппаратура передачи данных), (tr. veri iletişim donatımı) – RS-232-C ardıcıl birləşməsi vasitəsilə qoşulan iki növ aparat təminatından biri; ikinci növ isə terminal avadanlıq və ya DTE’dir. DCE daxil olmuş informasiyanı DTE’dən qəbul edir və, adətən, giriş siqnalını əsil adresata verməmişdən öncə müəyyən şəkildə çevirməklə aralıq qurğu kimi fəaliyyət göstərir.

Məsələn, xarici modem DCE qurğusudur; o verilənləri kompüterdən (*DTE*) qəbul edir, onları modulyasiya edir, sonra isə bu verilənləri telefon xətti ilə ötürür. Rabitə sistemlərində DCE qurğusu olan RS-232-C, verilənləri 2-ci xətlə qəbul edir, 3-cü xətlə göndərir, DTE qurğusu isə verilənləri 3-cü xətlə qəbul edir, 2-ci xətlə göndərir.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Həmçinin bax
------------

* Verilənlərin ötürülməsi
* Verilənlərin ötürülməsi protokolları
* Verilənlər
* Verilənlər tipi
**Buldır adası** (*ing.* Buldir Island, *aleut.* *Идмааҳ*) — Aleut adaları qrupuna, Siçovul adalarına daxil olan kiçik ada.

Coğrafiya
---------

Şimal sahili
Ada su üstü bir qayalığı təşkil edur. Uzunluğu 7 km, eni 3–4 km təşkil edir. Ərazisi dağlıqdır. Əsasən tundra bitkiləri ilə örtülmüşdür. Adada iki vulkan vardır: Buldır (656 m) və Vostoçnı (580 m).

Soyuq dəniuz iqliminə malikdir. Duman və atmosfer yağıntıları adı haldır.

Tarixi
------

1760-cı ildə "Müqəddəs Yohann Ustyujski" gəmisində rus sahibkarlar adaya yan alırlar. Ac kütlənin rəhbəri olan Vasili Şoninin rəhbərliyi altında ruslar yerlilərin ikisini öldürərək onların ehtiyatlarını ələ keçirirlər. Bu qətliyamlardan sonra yerli aleutlar ruslardan gizlənərək çılpaq qayalara sığınırlar. Aclıq və susuzluqdan əziyyət çəkən aleutlar ruslardan bağışlanmalarını və əvəzində onlara dəniz samurlarını ovlamaqda yardım edəcəklərini bildirirlər. Ancaq Şonin rus işğalları tarixində ilk dəfə olaraq adada yaşayan bütün aleutları məhv etmək qərarına gəlir.

1867-ci ildə Alyaskanın satın alınması zamanı adalarda ABŞ-yə satılır.

Mənbə
-----

* Buldir Island: Block 1146, Census Tract 1, Aleutians West Census Area, Alaska Arxivləşdirilib 2020-02-11 at Archive.today

İstinadlar
----------

1. ↑  "Промысловое освоение алеутских островов русскими промышленниками (1743–1783)". 2011-06-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-30.
**Seyid İbrahim Rəisi** (*fars.* سید ابراهیم رئیسی‎; 14 dekabr 1960, Məşhəd) — İran İslam Respublikasının 8-ci prezidenti

Həyatı
------

Seyid İbrahim Rəisi olaraq tanınan Seyid İbrahim Rəisus-sadat 14 dekabr 1960-cı ildə Məşhədin Noğan məhəlləsində dünyaya göz açmışdır. Rəisi ibtidai məktəbi bitirdikdən sonra Qum elmi hövzəsində təhsilə başlamışdır. O, həmçinin, Şəhid Mütəhhəri adına universitetdə fiqh və fakültəsinin doktoranturasını da bitirmişdir. 20 yaşında Kərəc şəhərində vəzifəsində çalışan Rəisi, Həmədan şəhərində də eyni postda fəaliyyət göstərmişdir. 25 yaşında Tehrana köçərək, paytaxtın baş müstəntiqinin əvəzi olaraq fəaliyyətinə davam etmişdir. O 1988-ci ildə İranda siyasi və ideoloji məsələlərə görə həbs olunanların işilə bağlı təşkil olunmuş 4 nəfərlik heyətin üzvü olmuşdur.

Ayətullah Seyid Əli Xameneinin rəhbərliyə başlaması ilə Seyid İbrahim Rəisi, Tehranın baş prokuroru olaraq təyin olunmuşdur. Rəisi, 1994-cü ildə ölkənin müfəttişlik təşkilatının müdiri olaraq seçilmiş və 10 il boyunca bu vəzifəsində qalmışdır. 2004-cü ildən 2014-cü ilədək ölkənin ədliyyə qüvvəsinin birinci müavini və 2014–2015-ci illərdə isə ölkənin baş prokuroru postunda fəaliyyət göstərmişdir. O 2015-ci ildən etibarən, ölkənin Ali Dini Rəhbəri tərəfindən ruhanilərə özəl məhkəmənin rəhbəri olaraq təyin olunmuşdur. 2006-cı ildən etibarən Cənubi Xorasan şəhərinin Xobreqan məclisində olan nümayəndəsidir. O Mübariz Ruhanilər Cəmiyyətinin də üzvü olmaqla yanaşı, Xobreqan məclisinin əsas idarə heyətində yer alır.

Prezident seçkiləri
-------------------

18 iyun 2021-ci ildə İran İslam Respublikasında keçirilən 13-cü Prezident seçkilərinin ilk rəsmi nəticələrinə görə mühafizəkar namizəd Rəisi 29 milyon səsdən 17 milyon 900 minini qazanaraq seçkidə qələbə qazanmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  İbrahim Rəisi İranın yeni Prezidenti seçildi Arxivləşdirilib 2021-06-20 at the Wayback Machine İstifadə tarixi: 20. iyun 2021

Xarici keçidlər
---------------

**Digər layihələrdə*** Vikisitatda əlaqəli sitatlar
* Vikianbarda əlaqəli media-fayllar

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Telegram · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
| Tematik saytlar | IMDb |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | GND: 1242922210 · VIAF: 104149842023702841800 · WorldCat VIAF: 104149842023702841800 |
**İnişouen** (*ing.* Inishowen) — İrlandiyanın şimalında Doneqol qraflığında yerləşən yarımada. Burda ökənin ən ucqar nöqtəsi olan Malin-Hed burnu yerləşir. Ən böyük şəhəri Bankrana şəhəridir.

Coğrafiyası
-----------

İnişouen yarımadası
İnişouen yarımadasının sahəsi 884,33 km² təşkil edir. Şimaldan Atlantik okeanın, şərq və qırbdən isə Loh-Foyl körfəsi ilə əhatələnir. Ən hündür nöqtəsi Sliv-Snaft (*ing.* Slieve Snaght, 615 m) dağıdır. Yarımadanın iqlimi adsnın daxili hissələrinə görə yumşaqdır. Yayı isə əksinə soyuq olur.

Yarımada ərazisində bir necə havan yerləşir buradar da balıqçıları özünə cəlb edir.

Əhalisi
-------

2006-cı ilə olan məlumata görə İnişouen yarımadasında 31802 nəfər yaşayır. Bu isə 1996-cı ilə nisbətdə 8.4 % artım olmuşdur. Ən böyük şəhəri olan Bankranada 3394 nəfər yaşayır (2006)

Mənbə
-----

* Inishowen Tourism — Inishowen Official tourism website for accommodation
* Inishowen News — Inishowen News online with community notes, local sport and the Business Directory

İstinadlar
----------

1. ↑  "Census 2006 Preliminary Report". Central Statistics Office Ireland. 2006. 2006-07-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2007-03-22.
**Hamar-Daban** (bur. Хамар дабаан) — Şərqi Sibirin cənubunda, Pribaykalın da cənubunda yerləşən dağlıq ölkə. Ərazisinin böyük qismi Rusiya Federasiyası Buryatiya Respublikası ərazisində yerləşir.

Coğrafi xüsusiyyətləri
----------------------

Hamar-Daban — erkıən protrezoy dövrünə aid silsilələr kompleksidir. Onun uzunluğu q.rbdən şərqə 350 km, eni isə 50–60 km təşkil edir. Baykal gölünün cənubunda yerləşir. Silsilə qərbdə Zun-Suren çayının aşağı qolları ətrafından başlayaraq cənub-şərqdə Xanqarul və Snejnaya çaylarının yuxarı axarlarına qədər uzanır. Ondan şərqdə Xanqaril silsiləsi yerləşir. Buradan Snejnoy çayı sahili boyunca şimal-şərq istiqamətində uzanır.

Hamar-Daban İrkutsk vilayətinin Slyudan rayonu və Buryatiyanın altı rayonunu özündə birləşdirir. Su ayrıcı silsilə bu rayonlar arasında təbii sərhəd rolunu oynayır. Silsilənin şimalı ilə Transsibir magistralı və Baykal avtomagistralı keçir.

Baykal gölünün cənub-qərb sahilləri Pribaykalın ən rütübətli sahəsidir. Bura il ərzində 1200 mm yağıntı düşür. Bu baxımdanda zəngin bitki örtüyü ilə seçilir. Burada əsasən dağ tundra bitkiləri yayılmışdır. Meşələri əsasən enliyarpaqlıdır — adi şam, Avropa qara şamı, Sibir sidrağacı, ağ şam. Üstəlik burada Qovaq və tozağacı meşələri belə vardır. Alp zolağında isə Alçaqboylu sidr şamı, cırtdan tozağacı kimi bitkilərtə sahibdir.

Qorunan ərazilər
----------------

Hamar-Daban silsiləsinin mərkəzində Bykal qoruğu yerləşir. Ondan qərbdə, Buryatiyanın Zakamen rayonu ərazisində isə Snejinski botanik yasaqlığı yerləşir (sahəsi — 238,48 min ha). Hamar-Dabanın qərbində, Tunkinski rayonu ərazisində Tunkinski Milli parkı qərarlaşır.

Funa
----

Əsas sakinləri:

*quruda* — qonur ayı, maral, sığın, izübr, müşk maralı, canavar, tülkü, dələ, dovşan, burunduk, turac, Nucifraga caryocatactes, əlvan ağacdələn, adi bonazi tetrası

*çaylarda* — Xarius, Brachymystax, adi taynen, Rutilus.

Zirvələri
---------

Hamar-Daban silsiləsinin ən hündür zirvəsi Xan-Ula (2371 m) dağıdır. Ancaq Ululik çayının yuxarı axarlarında hündürlüyü 2396 m olan Subutuy dağə yerləşir. Ən məşhur zirvə isə Çerski pikidir (2090 m). Hər il onu minlərlə turist ziyarət edir. Mərkəzi hissədə, Baykal qoruğu ərazisində şahid dağ olan Soxor yerləşir (2316 m).

Göl və çayları
--------------

Hamar-Daban silsiləsi ərazisində müxtəlif göllərə rastlamaq mümkündür. Onlar arasında ən böyüyü və məşhuru Sobolin gölüdür. Digə gölləri — Patovoe gölü, Serdçe gölü, Çyornaya gölü.

Su turizmi üçün əlverişli çayları:Utulık, Snejnaya, Temnik, Xara-Murin.

İncəsənətdə
-----------

Hamar-Daban silsiləsinə 1962-ci ildə Yuri İosiofoviç Vızbor eyni adlı mahnı yazmışdır.

Qalereya
--------

* 
* 
*

Mənbə
-----

* Baykalın təbiəti. Hamar-Daban
* Baykalın təbiəti. Hamar-Daban rayonunun sxemi