Qırmızı rəngdə göstərilmiş ərazi 1959–1960-cı illərdə SSRİ-nin pik təsir sahəsini göstərir.
**Sovet imperiyası** — Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının bir sıra müstəqil dövlətlərə təsirini qeyri-rəsmi şəkildə təsvir edən siyasi klişe. Bu ifadə Soyuq müharibədə SSRİ-nin rəqibləri tərəfindən ortaya atılmışdır. Bu kontekstdə Macarıstan və Çexoslovakiyada baş verən silahlı toqquşmalar bəzi yerli elitaların sovet təsirini zəiflətmək istəyi kimi şərh olunur.

SSRİ-nin dövlət rəhbərləri formal olaraq imperializmlə ideoloji müxalifətdə idilər, onun müstəmləkələri yox idi və SSRİ-də imperator institutu yaradılmamışdı. Buna baxmayaraq, bir sıra tarixçilər iddia edirlər ki, SSRİ-nin siyasi sisteminin imperiyaya xas xüsusiyyətlərə malik idi. Həmçinin, alimlər arasında belə bir fikir var ki, dövlət həm çoxmillətli, həm də monoetnik formalaşma əlamətlərinə malikdir. Bundan əlavə, SSRİ-nin xarici siyasətinin müstəmləkəçilik xarakteri ilə bağlı fikirlər mövcuddur. XX əsrin bəzi solçuları SSRİ-nin siyasətini sosial-imperializm adlandırmışdılar (bu termin xüsusilə maoçular tərəfindən tez-tez istifadə olunurdu).

Bütün yuxarıda qeyd edilənlərə baxmayaraq, bəzi tədqiqatçılar SSRİ-də müstəmləkə imperiyasının müəyyən əlamətlərinin mövcudluğunu qəbul etmiş, SSRİ-nin onun peyk dövlətləri ilə münasibətlərində iqtisadi, mədəni və siyasi baxımdan arqumentlər və müxtəlif faktları heç bir müstəmləkə imperiyası üçün xarakterik olmayan formada gətirmişdilər. Beləliklə, SSRİ-nin dövlətin və cəmiyyətin tarixi inkişafının unikal məhsulu olmasına baxmayaraq, ictimai şüurda tam hüquqlu və köklü formada bir imperiya olmadığına dair bir fikir var.

Əhatəsi
-------

"Şərq bloku" ölkələri. Yuqoslaviya və Albaniya SSRİ ilə dostluq əlaqələrini sonradan kəsmişdir.
Sovet imperiyasının tərkibinə SSRİ-nin özü və bir sıra peyk dövlətlər daxil idi. Qarşılıqlı İqtisadi Yardım Şurasının üzvü olan bu dövlətlər SSRİ-nin ən yaxın müttəfiqləri idilər. Şərqi Avropa ölkələri də Varşava Müqaviləsi Təşkilatında ("Şərq bloku") iştirak edirdilər.

* Bolqarıstan Xalq Respublikası
* Kuba Respublikası
* Çexoslovakiya Sosialist Respublikası
* Almaniya Demokratik Respublikası
* Macarıstan Xalq Respublikası
* Monqolustan Xalq Respublikası
* Polşa Xalq Respublikası
* Rumıniya Sosialist Respublikası
* Vyetnam Demokratik Respublikası / Vyetnam Sosialist Respublikası
* Albaniya Xalq Sosialist Respublikası

* Koreya Xalq Demokratik Respublikası SSRİ ilə dostluq münasibətləri saxlayırdı, lakin Koreya hökuməti sosialist ölkələrinin strukturlarına tam qoşulmaqdan çəkinirdi (məsələn, QİYŞ-də yalnız müşahidəçi ölkə olması).

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Beissinger, Mark R.* Soviet Empire as "Family Resemblance". 2006.
2. ↑  *Dave, Bhavna.* Kazakhstan: Ethnicity, language and power. Abingdon, New York: Routledge. 2007. ISBN 9780415363716.
3. 1 2  *Olaf Caroe.* Soviet Colonialism In Central Asia. 1953.
4. ↑  После империи Афанасьев Ю. Гайдар Е. Гавров С. Иноземцев B. Ливен Д. Паин Э. Пелипенко А. Урнов М. Филиппов А. Ясин Е. и др. — М. 2007. — 224 с. ISBN 978-5-903135-01-1.
5. ↑  "БЫЛ ЛИ СССР КОЛОНИАЛЬНОЙ ИМПЕРИЕЙ?". EUSP (rus). 2022-02-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-22.
6. ↑  *Cornis-Pope, Marcel.* History of the Literary Cultures of East-Central Europe: Junctures and disjunctures in the 19th and 20th centuries. John Benjamins Publishing Company. 2004. 29. ISBN 978-9027234520.
7. ↑  *Dawson, Andrew H.* Planning in Eastern Europe. Routledge. 1986. 295. ISBN 978-0709908630.
8. ↑  *Shin, Gi-Wook.* Ethnic nationalism in Korea: genealogy, politics, and legacy. Stanford University Press. 2006. 94. ISBN 978-0804754088.