recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Dördüncü internasionalın simvolu
**Dördüncü internasional** — Lev Trotskinin davamçıları, yaxud trotsksistlər tərəfindən əsası qoyulan, tərkibində Marks və Engelsin Dünya inqilabı, fəhlə sinfinin qələbəsi və sosializm quruculuğu ideyaları olan beynəlxalq kommunist təşkilatı. İnternasional 1938-ci ildə Fransada Kominternin stalinistlərin tam nəzarəti altında olduğunu və onların beynəlxalq fəhlə sinfi siyasi hakimiyyəti idarə etmək qabiliyyətində olmadığını hesab edən Trotski və onun tərəfdarları tərəfindən təsis olunmuşdur. Buna görə də, burjua hakimiyyətləri (məsələn, Fransa və ABŞ) tərəfindən təzyiq göstərilən, SSRİ və son maoizm tərəfindən qeyri-legitim olduğuna görə ittiham olunan, NKVD agentləri tərəfindən təqib olunan bir çox xadimlər özlərinin xüsusi "Dördüncü İnternasional"ını qurdular.

İnternasional ilk dəfə 1940-cı ildən parçalanmalara, təfriqəyə məruz qalıb, ən əhəmiyyətli parçalanma isə 1953-cü ildə baş verib. 1963-cü ildə qismən birləşdirilməsinə baxamayaraq, bir çox qruplar təsdiq edirlər ki, onlar məhz Dördüncü internasionalın varisi, ardıcılı kimi təmsil olunurlar.

İstinadlar
----------

1. ↑  Л. Д. Троцкий Агония капитализма и задачи Четвёртого интернационала Arxivləşdirilib 2020-07-27 at the Wayback Machine (1938) (rus.)

| ⛭Kommunizm |
| --- |
| Konsepsiyalar | 
* Sinfi mübarizə
* Sinifsiz cəmiyyət
* Kommunist Partiyası
* Kommuna
* Kommunist cəmiyyəti
* Bazarın ləğvi
* Fəhlə hərəkatı
* Dövlətsiz cəmiyyət
* Dünya inqilabı
* Proletariat diktaturası

 |
| İqtisadiyyat | 
* Planlı iqtisadiyyat
* Ümumi mülkiyyət

 |
| Növləri | 
* Anarxo-kommunizm
* Marksizm
	+ Leninizm
	+ Libertarian sosializm

 |
| Tarixi | 
* Kommunist İttifaqı
* Birinci İnternasional
* İkinci İnternasional
* Üçüncü İnternasional
* Dördüncü İnternasional

 |


|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Böyük rus · Laruss ensiklopediyası · Britannica (onlayn) |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 11878037d · ISNI: 0000000123319602 · LCCN: n79046208 · NKC: uk2011664953 · SUDOC: 026554356 · VIAF: 159367013 · WorldCat VIAF: 159367013 |

 |
Fəery

Toponimkası
-----------

Türk dillərində Aydarbək adının təhrifidir. Adın "Aydar" hissəsi ərəb mənşəli "Heydər" şəxs adındandır. Türk dillərində aydar "kəkil", "oğlan uşağının təpəsinin ortasında tük topası" və bək "hündürlük, yüksəklik" sözlərindəndir. Dağ adlarında "aydar" sözü dağın təpəsində ağac topasını, bəzən dağın zirvəsində cod tük kimi ucu şiş qayaları bildirir. Bu sözün dağ adlarında ikinci mənası Cənubi Azərbaycanda Heydərbaba dağ adında öz əksini tapmışdır. Azərbaycan şairi Məhəmməd Hüseyn Şəhriyarın "Heydərbabaya salam" poeması da məhz müqəddəs (baba, pir) sayılan Aydar dağına həsr olunmuşdur.Qazaxıstanda Aydarlı təpə dağ adı ilə mənaca eynidir. Azərbaycanda Kəkildağ (Qazax və Gədəbəy rayonlarında) və Kəkilnohur (Şamaxı rayonu) və XIX əsrdə Cavanşir qəzasında Kəkilmeşə (yaylaq adı) toponimləri də bu sıraya aiddir (Kəkilnohur toponimində kəkil sözü kölün ortasında qarğı-qamış topasını bildirir).

İstinadlar
----------

1. ↑  B.Ə.Budaqov, Q.Ə.Qeybullayev. Gürcüstanda türkmənşəli toponimlərin izahlı lüğəti. Bakı: Nurlan, 2008.
**Baxış bəy Səbur** (27 avqust 1863, Mirzəcamallı, Şuşa qəzası – 1931, Daşkənd) — şair.

Həyatı
------

Baxış bəy Səbur 27 avqust 1863-cü ildə Şuşa qəzasının Vərəndə sahəsinin Mirzəcamallı (Şərifbəyli) obasında anadan olmuşdu. Şuşa real məktəbini bitirmişdi. Bir neçə dil bilirdi. Baxış bəy bir sürə Şuşa və Bakı şəhərlərində dövlət idarələrində çalışdıqdan sonra Özbəkistanın Daşkənd şəhərinə köçmüşdü. Daşkənd şəhərində Salman Mümtazın yazdığına görə "maarif və mədəniyyətə dəyərli köməyi olmuşdur".

Baxış bəy Səbur 1931-ci ildə Daşkənd şəhərində vəfat edib.

* Əsəd bəy Vəzirin oğludur.

Mir Möhsün Nəvvab öz ünlü təzkirəsində yazır: "Baxış bəy Əsəd bəyin oğludur. Qarabağın Şuşa əhalisindəndir. Bəhram bəy Fədainin kiçik qardaşı, Asinin bacısı oğlu və Zakirin nəvəsidir. 28 yaşlı xoşəhval bir cavandır. Farsca və rusca savadı var. Şeirdə təzədir. Aşağıdakı şeirlər onundur. Təxəllüsü Səburdur"

Mənbə
-----

* Mir Möhsün Nəvvab. Təzkireyi-Nəvvab. Bakı: 1998,
* Ənvər Çingizoğlu. Hacılılar. Bakı: "Soy" dərgisinin özəl nəşri, 2004, 238 səh.

Həmçinin bax
------------

* Vəzirovlar
**Behbudovlar** — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.

Behbudovlar

Soyun yaranması
---------------

Behbudovların evi,Üçoğlan, XIX əsr
Bu soy Cavanşir elinin Sarıcalı oymağından yaranıb. Soyun ilk patronu Behbudəli ağa Ibrahimxəlil ağa oğlu Sarıcalı obasında anadan olmuşdu. Pənahəli xanın qardaşıdır.
Mədrəsə təhsili almışdı. Xanlığın qurucularından biri idi. Qarabağ qoşununa sərkərdəlik etmişdi.

Behbudəli ağa Qızxanım xanımla ailə qurmuşdu. Əbdüssəməd bəy, Mirzalı bəy, Qasım bəy adlı oğulları vardı.

Behbudovlar və yaxud Behbudalılar Qarabağda tanınmış, sayılan-seçilən bir soy olublar. Soyun patronu Behbudəli ağa Pənahəli xanın qardaşı və xanlığın qurucularından idi. Onun oğulları da xanlığın üzdə olan adamlarından, seçkin bəylərdən sayılırdılar. Tarixçi Mirzə Camal Cavanşir Qarabaği yazırdı ki, İbrahimxəlil xanın qardaşları, qardaşı oğlanları, öz övladları və əmisi uşaqları məruf bəy olub, mal-dövlət, nökər və cəlal sahibi idilər. Onların hər biri başqa vilayətlərin xanlarına bərabər idi.
Behbudəlilər Azərbaycan tarixində iz qoyublar. Xalqımızın elm, mədəniyyət, incəsənət və ədəbiyyat sahəsinə öz töhfəsini veriblər.

Azərbaycanın azadlıqı uğrunda ermənilərə qarşı mübarizə aparmış, Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründə Şuşa qəzasının polis rəisi olmuş, Xan Şuşinskinin dayısı. Yusif bəy Behbudov (1896 Şuşa- Bakı). 1937-ci ildə tutulub 10 il həbs alıb. Bir müddət də sürgündə yaşamışdı. Sürgündən dönəndən sonra vəfat etmişdir.

Soyun məşhur nümayəndələri
--------------------------

| Şəkil | Adı və soyadı | Həyatı | Vəzifəsi | Rütbəsi, çini |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Hacı Ağalar xan Cavanşir | 1758–1834 | Sərkərdə | Kapitan (Rusiya), general-mayor (İran) |
|  | Rüstəm bəy Cavanşir | 1772–1843 | Möhrdar | Mayor |
|  | Yusif bəy Behbudov | 1896 — |Selekçiyaçı, zootexnik |  |
|  | Səlim bəy Behbudov | 1885–1942 | Redaktor, tərcünəçi |  |
|  | Mirzəli bəy Behbudov | 1886–1937 | Vəkil |  |
|  | Əli bəy Behbudov | 1870–1937 | Pedaqoq |  |
|  | Lütfəli bəy Behbudov | 1877–1919 | Mühəndis |  |
|  | Vaqif Behbudov | 1938 | Rejissor, operator |  |
|  | Baba bəy Behbud | 1897–1970 | Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordusunun zabiti |  |

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Behbudovlar, Bakı, "Mütərcim", 2008, 164 səh.

Həmçinin bax
------------

* Qarabağ
* Şuşa
**Trigonocaryum involucratum** (*lat.* Trigonocaryum involucratum) — bitkilər aləminin göyzabançiçəklilər dəstəsinin göyzabankimilər fəsiləsinin trigonocaryum cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU A2c + 3c. Azərbaycanın nadir növüdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Tüklü, uzun, nazik köklü bitkidir. Gövdəsi qısadır, qaidə hissədə budaqlanandır, 5-20 sm uzunluqdadır. Yarpaqları 1-1,5 sm uzunluğunda, küt, mərkəzi hissəyə getdikcə daralandır. Çiçək qrupu yan çətirlərdən ibarət başcıqlıdır. Çiçək altlığının yarpaqları çiçəyi əhatə edir, 1-2 sm uzunluğundadır. Formasına görə gövdə yarpaqlarına oxşayır, çiçəklərdən uzundur. Kasacıq 2 mm uzunluqda, oturaq və ya qısa ayaqcıqlıdır, zəngvari, tükcüklüdür. Çiçək tacı ağımtıl və ya göy, çox kiçik, kasacıqdan bir az uzundur. Fındıqcası ağımtıl, iri, 3,5 mm uzunluqda və üçkünclü formadadır.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Çiçəkləməsi iyun, meyvəverməsi iyul aylarına təsadüf edir. Subalp və lap qurşaqlarında daşlı yamaclarda rast gəlinir.

Yayılması
---------

Böyük Qafqazın Quba sahəsi və qərb hissəsində yayılmışdır.

Sayı və tendensiyası
--------------------

Populyasiyanın təbii bərpasının zəif olması və sayının azalması müşahidə olunur. Populyasiyaların ekstermal iqlim şəraiti olan yerlərdə yayılması, iqlim amillərinin kəskin dəyişikliyinə həssaslıq müşahidə olunur.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Antropogen amillər (yay otlaqlıqlarının intensiv otarılması). Yayıldığı ərazilərdə sel daşmalarının və erroziya proseslərinin güclü olmasıdır.

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq, bərpasını təmin etmək, mütəmadi monitorinqlərin aparılması, populyasiyaların ciddi nəzarətə götürülməsi, mümkün rezervasiya imkanlarının araşdırılmasıdır.

Sinonimləri
-----------

### Homotipik sinonimləri

* *Myosotis involucrata* Steven

### Heterotipik sinonimləri

* *Trigonocaryum prostratum* Trautv.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Trigonocaryum involucratum* | 
* Wikidata: Q17414924
* Wikispecies: Trigonocaryum involucratum
* GBIF: 4062613
* GRIN: 40447
* IPNI: 121303-1
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:121303-1
* Tropicos: 4002576
* WFO: wfo-0000410811

 |
| *Myosotis involucrata* | 
* Wikidata: Q50845370
* GBIF: 5661155
* GRIN: 24812
* IPNI: 119061-1
* NCBI: 1421771
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:119061-1
* Tropicos: 100391296
* WFO: wfo-0000368053

 |
**Magliç** (*serb-kiril.* Маглич) ― Serbiyada, Kralyevo şəhərindən təxminən 20 km məsafədə yerləşən 13-cü əsrə aid qəsr. Qəsr İbar çayının ətrafından döbdüyü, çaydan təxminən 100 m yüksəklikdə yerləşən təpənin üstündədir. Qala əvvəllər Böyük Morava vadisi ilə Kosovo-Pole şəhərlərini birləşdirən yeganə yolu qoruyurdu. Qəsrin adı seb dilində "duman" mənasını verən "*Maqla*" (*serb-kiril.* Магла) sözündən götürülüb.

Maglič 1979-cu ildə "müstəsna əhəmiyyətə malik mədəniyyət abidələri" siyahısına daxil edilmişdir.

Tarix
-----

 Magliçin qala divarlarının daxili
Maqliç 13-cü əsrin ilk yarısında ya Stefan Nemaniç ya da oğlu I Stefan Uroş tərəfindən inşa edilmişdir. Qala iki mühüm monastırı: Sopoçani və Studenitsa monastırlarını qorumaq və gələcəkdə Serbiya torpaqlarına daha dərin monqol hücumunun qarşısını almaq üçün inşa edilmişdir. Serbiya imperiyası dövründə Magliç orada yaşayan məşhur aqioqraf və regioqraf olan baş yepiskop II Danilonun iqamətgahı idi.

Osmanlı imperiyası 20 iyun 1459-cu ildə Smederevonu tutduqdan sonra Magliçi işğal etdi və qəsr Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi dövründə serblər tərəfindən geri alınana qədər osmanlı hakimiyyəti altında qaldı. Serb qiyamının məğlubiyyətindən sonra tərk edilmiş qala yenidən Osmanlı türkləri tərəfindən tutuldu.

Memarlıq
--------

Qala, divarları ilə birləşdirilmiş yeddi qüllədən və bir zindan qülləsindən ibarətdir. Qüllələr Balkan yarımadasındakı üç tərəfi möhkəm, daxili tərəfi isə taxta çəpərli orta əsr qalaları üçün tipikdir. Qəsrin darvazası şimala tərəf baxır. Maqliç qəsrinin içərisində saray, kazarma və Müqəddəs Corc kilsəsinin qalıqları mövcuddur. Qalada həmçinin böyük bir su anbarı və quyu da var. Qalanın cənub hissəsində hücumlardan daha yaxşı qorunmaq üçün bir-birinin yaxınlığında üç qüllə qoyulmuşdur.

İndiki vəziyyəti
----------------

Qala Birinci Dünya müharibəsindən sonra qismən bərpa edilsə də, əsas bərpa 1980-ci ilin sonunda edilmişdir. Bu bərpa zamanı əsasən bürclərdəki taxta döşəmələr və divarlar boyunca çəkilmiş taxta hasarlar bərpa edilmişdir. Bu çəpətlər bu gün potensial bir təhlükədir, çünki bəziləri çürümüşdür.

2010-cu ildə Magliçin yerli ianələr və İtaliyanın maliyyə dəstəyi ilə bərpa ediləcəyi açıqlanmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Pravopisna komisija, redaktor Maglić // Pravopis srpskohrvatskoga književnog jezika (Fototipsko izdanje 1988). Novi Sad, Zagreb: Matica srpska, Matica hrvatska. 1960.
2. ↑  "Obnova grada Magliča" (serb). Politika. 19 avqust 2010. 2015-09-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 iyun 2013. (#empty\_citation)
**Şarlevil Mezyer** (*fr.* Charleville-Mézières) — Şimali Fransanın kommunalarından biridir. Ardennes departamentinin paytaxtıdır. Maas çayının sahilində yerləşir.

Tarixi
------

Şarlevil Mezyer Fransız kommunası Şarlevil və Mezyer adlı iki qonşu kommunanın birləşməsi nəticəsində 1966-cı ildə yaradılmışdır. Daha bir kommuna olan Theux da 1965-ci ildə Mezyerə birləşmişdir. Buranın 51.000 əhalisi var. Şarlevil sakinləri "Karolopolitanlar", Meyzer sakinləri isə "Karolomacerianlar" adlanırdı.

Mədəniyyət
----------

1961-ci ildən bəri hər 3 ildən bir Marionet Festivalı keçirilir. 2001-ci ildən sonra isə hər 2 ildən bir keçirilir.

Şair Artur Rembo (1854–1891) burada doğulmuşdur. Rembo Muzeyi şəhərin şimalında yerləşir.

İdman
-----

Şəhərin "Şarlevil" futbol klubu var.

Qardaşlaşmış şəhərlər
---------------------

* Fransa Fransa Never
* İtaliya İtaliya Mantua
* Almaniya Almaniya Dülmen
* Almaniya Almaniya Oyskirxen
* Almaniya Almaniya Nordhoyzen
* Yaponiya Yaponiya Iida

Xarici keçidlər
---------------

* mairie-charlevillemezieres.fr — Şarlevil Mezyer rəsmi saytı
* festival-marionnette.com


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Fransa ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 3068A**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. **E-S0** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1785-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 3068A: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 3044 |
NGC 3045 |
NGC 3046 |
NGC 3047 |
NGC 3048 |
NGC 3049 |
NGC 3050 |
NGC 3051 |
NGC 3052 |
NGC 3053 |
NGC 3054 |
NGC 3055 |
NGC 3056 |
NGC 3057 |
NGC 3058 |
NGC 3059 |
NGC 3060 |
NGC 3061 |
NGC 3062 |
NGC 3063 |
NGC 3064 |
NGC 3065 |
NGC 3066 |
NGC 3067 |
**NGC 3068** |
NGC 3069 |
NGC 3070 |
NGC 3071 |
NGC 3072 |
NGC 3073 |
NGC 3074 |
NGC 3075 |
NGC 3076 |
NGC 3077 |
NGC 3078 |
NGC 3079 |
NGC 3080 |
NGC 3081 |
NGC 3082 |
NGC 3083 |
NGC 3084 |
NGC 3085 |
NGC 3086 |
NGC 3087 |
NGC 3088 |
NGC 3089 |
NGC 3090 |
NGC 3091 |
NGC 3092 |
NGC 3093



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Sahn-ı Səman mədrəsələri** (Osmanlıca: صحن ثمان) — Fateh Sultan Mehmed tərəfindən İstanbulda inşa edilən yüksək dərəcəli mədrəsə.

Haqqında
--------

Sahn-ı Seman İstanbulun fəthindən sonra Fatih Sultan Mehmed tərəfindən qurulan təhsil ocaqları arasında ən yüksək təhsil ocağıdır. Səhn-i Səman; Quran, hədis, kəlam, fiqh və təfsir kimi İslam elmləri ilə yanaşı, fizika, kimya, riyaziyyat və astronomiya kimi əqli elmlərdən də məruzələrlə çıxış etmişdir. Fatih Kompleksi daxilində yerləşən Sahn-ı Seman kompleksin bütövlüyü çərçivəsində inşa edilmişdir. Onun tikintisi 1462-1470-ci illər arasında davam etmişdir.

Səhn-i Səmanın meydana gəlməsində Əli Kuşçu ilə Fatih Sultan Mehmetin birliyi ön plana çıxır. Sahn-ı Seman İstanbuldakı ilk türk ali təhsil müəssisəsidir. Sahn-ı Səman mədrəsələri Fatih Külliyesinin ən yüksək səviyyəli mədrəsələridir. Mədrəsələrdə Əli Kuşçunun hazırladığı tədris planının olduğu və onun "Kânûnnamə" şəklində edildiyi məlum olsa da, indiyə qədər araşdırılan Osmanlı arxiv sənədləri arasında bu sənədə rast gəlinməmişdir. Ola bilsin ki, bu qanunun əsli 1918-ci ildə kompleksdə baş verən yanğında məhv olub.

I Süleyman tərəfindən açılan Süleymaniyyə mədrəsələri dövrünə qədər Səhn-i Səman tələbələri din (din dərsləri) və əqli (elm dərsləri) elmləri üzrə öyrədirdi. Kanuni dövründə bu mədrəsələr din dərsləri üzrə ixtisaslaşdırılmış, Süleymaniyyə mədrəsələri isə əqli elmlərin ixtisas yerinə çevrilmişdir. Bundan əlavə, "Sahn-ı Seman"ın lüğət mənası "Səkkiz Bölmə"dir. Səkkiz bölmədən ibarət mədrəsə olduğuna görə ona bu ad verilmişdir. Hər bölmədə 19 otaq var və bu bölmələrdə maksimum iki uşaq qalır.

Səhn-i Səman mədrəsəsi forma baxımından indiki məscidlərə bənzəyir.

Mənbə
-----
AAA batareyalar
D, C, AA, **AAA**, AAAA, 9-Volt batareyalar
**AAA batareya** (və ya **Üçqat A batareyası**) — standart ölçüdə quru hüceyrə batareyasıdır. Bir və ya daha çox AAA batareyası aşağı drenajlı portativ elektron cihazlarda istifadə olunur.Bu ölçülü bir sink-karbon batareyası IEC tərəfindən R03, ANSI C18.1 tərəfindən 24, köhnə JIS standartı UM-4 olaraq və hüceyrə kimyasına görə dəyişən digər istehsalçı və milli standart təyinatlarla təyin edilmişdir. Ölçü ilk dəfə 1911-ci ildə The American Ever Ready Company tərəfindən təqdim edilmişdir.

İstifadə
--------

AAA batareyaları ən çox TV uzaqdan idarəetmə cihazları, MP3 pleyer lər və rəqəmsal kameralar kimi kiçik elektron cihazlarda istifadə olunur. Eyni gərginliyi tələb edən, lakin daha yüksək cərəyan gücünə malik cihazlar, AA batareya tipi kimi daha böyük batareyalardan istifadə etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur.AA batareyaları AAA batareyalarından təxminən üç dəfə çoxdur. Müasir elektronikanın artan səmərəliliyi və miniatürləşməsi ilə əvvəllər AA batareyaları üçün nəzərdə tutulmuş bir çox cihaz (uzaqdan idarəetmə, simsiz kompüter siçanları və klaviaturalar və s.) AAA batareya hüceyrələrini qəbul edən modellərlə əvəz olunur.

Digər ümumi adlar
-----------------

AA və AAA -da Panasonic Eneloop 1.2 V NiMH təkrar doldurulan batareyalar
* U16 (1980-ci illərə qədər İngiltərədə)
* Micro (Almaniya)
* Ministilo (İtaliya)
* MN2400
* MX2400
* Type 286 (Rusiya)
* Pencil cell (Hindistan)
* UM 4 (JIS)
* #7 (Çin)
* 6135-99-117-3143 (NSN)

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------

1. ↑  "About Eveready". 2021-01-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-08-23.
2. ↑  Heinz Albert Keighne, *Battery technology handbook*, CRC Press, 2003 ISBN 0-8247-4249-4, page 374.
3. ↑  Defence Standards: 61 Series — Electrical Wire and Power.

Xarici linklər
--------------

* Specifications for Energizer alkaline AAA battery (E92)
* Brand Neutral Drawing Of Alkaline AAA Battery based on ANSI specifications
* Brand Neutral Drawing Of NICAD AAA Battery based on ANSI Specifications
* Brand Neutral Drawing Of NiMH AAA Battery based on ANSI Specifications
* Brand Neutral Drawing Of Rechargeable AAA Battery based on ANSI Specifications


Vikianbarda AAA batareya ilə əlaqəli mediafayllar var.

| ⛭Batareya ölçüləri |
| --- |
| tək hüceyrə | 
* AAAA
* AAA
* AA
* C
* D
* N

 |
| Çox hüceyrəli | 
* Doqquz-volt (PP3)
* Lantern
* A23
* A27
* CR-V3

 |
| Düymə hüceyrəsi | 
* CR2032 batareyası
* LR44 batareyası

 |
**Abdulla ibn əl-Müqəffa** (*fars.* ابومحمد عبدالله روزبه بن دادویه‎), **Ibn al-Muqaffaʿ** (*ərəb.* ابن المقفع‎), **Ibn Muqaffa**/**Ebn-e Moghaffa** (*fars.* ابن مقفع‎), ilkin adı **Rūzbeh pūr-e Dādūya** (*fars.* روزبه پور دادُویی‎; təq. 724 – təq. 757[…], Bəsrə[…])) — İran ədibi, tərcüməçi.

Həyatı
------

Abdulla ibn əl-Müqəffa (724–759) İranda zərdüştilər ailəsində
doğulmuş və İslamı qəbul edənə qədər adı Ruzbix olmuşdur. O,
ənənəvi zərdüştilik tərbiyəsi almış və fars mədəniyyəti haqqında biliklərə
yiyələnmişdir. Sonradan Bəsra şəhərinə gələrək təhsilini başa
vurmuş və istilaçıların mədəniyyətinə qaynayıb qarışmışdır. O, İran
və İraqın müxtəlif şəhərlərində omeyyad və abbasi canişinlərinin
yanında katib olaraq çalışmış və təkcə məmur kimi deyil, həm də
yazıçı kimi şöhrət qazanmış, ömrünün son illərində İslamı qəbul etmişdir.
İbn əl-Müqəffanın farslara rəğbəti, ərəblərə laqeyd münasibəti
arxasında gizlənən qərəzli münasibəti və zindiq (dinsiz) sözü yazıçının
düşmənləri tərəfindən onu nüfuzdan salmaq üçün istifadə
olunmuşdur. 35 yaşlı yazıçı xəlifə əl-Mənsurun göstərişi ilə edam
olunmuşdur.

Beləliklə "Pançatantra" ərəb və fars versiyalarında "Kəlilə və
Dimnə" adını almışdır ki, onların da əsasında hind toplusunun orta
fars tərcüməsi (daha doğrusu, yenidən işlənmiş variantı) durur.
"Kəlilə və Dimnə" adı "Pançatantra"nın qəhrəmanlarının ("Karataka
və Damanaka") adlarının əvvəlcə pəhləvi (orta fars dili), sonra
isə ərəb dilinə tərcüməsi zamanı dəyişikliklərə uğraması nəticəsində
yaranmışdır. Bu əsərin əsasında hind toplusu dursa da, "Kəlilə və
Dimnə" radikal şəkildə yenidən işlənilmiş və orta əsrlər ərəb nəsri
tarixində olduqca mühüm yerə tutmuşdur. Məhz İbn əl-Müqəffanın
ərəb dilində etdiyi tərcümə sayəsində bu əsər Avropa və digər müsəlman
xalqlarının ədəbiyyatlarına daxil ola bilmişdir.
Əl-Müqəffa sadəcə "Kəlilə və Dimnənin" tərcüməsi ilə kifayətlənməmişdir.
O, müsəlman oxucusunun zövqünü oxşamağa çalışaraq
toplunun bir çox hissələrində dəyişikliklər etmiş, özünün yazdığı
bəzi hissələri, əsərin mövzusuna uyğun gələn ərəb atalar sözlərini
və QURANdan götürülmüş iqtibasları əlavə etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 . S. 1.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Iranica (ing.). / N. Sims-Williams, A. Ashraf, H. Borjian, M. Ashtiany USA: Columbia University, 1982. ISSN 2330-4804
3. 1 2 . S. 179.
4. 1 2  .

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük rus · İranika · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Universalis |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 90224132 · BNE: XX958695, XX852600 · BNF: 119081409 · CiNii: DA0033595X · EGAXA: vtls000776007 · GND: 118955985 · ICCU: LO1V034867 · ISNI: 0000000123749864 · LCCN: n79145672 · NKC: jx20050415007 · NLA: 41033047 · NSK: 000294274 · NTA: 074357247 · NUKAT: n98081346 · LIBRIS: 62749 · SUDOC: 027915204 · VIAF: 89743196 · WorldCat VIAF: 89743196 |

 |
**Başneft** — Rosneftin tərkibinə daxil olan neft şirkəti. Şirkətin baş ofisi Başqırdıstanın paytaxtı Ufa şəhərindədir.

Başqırdıstan nefti
------------------

Başqırdıstanda 140-dan çox neft yatağı var. Bu yataqlardan ən böyükləri Tuymazı və Agizel çaylarının aşağı axarlarında yerləşir. Həmçinin burada təbii qaz həm sərbəst halda həmçinin neftlə bərabər çıxır.

Tarixi
------

"Başneft"-in yaradılması Başqırdıstanda neft sənayesinin inkişafına səbəb oldu. İlk dəfə 16 may 1932-ci ildə mühəndis-geoloq A.A.Bloxinin başçılığı ilə İşimbay şəhərində İşimbay neft yatağının açılışı oldu. "Başneft" 1946-ci ildə "Başneftkimya kombinatının" bazası üzərində yaradıldı. Bu zaman bir çox müəssisələr bu müəssisəyə birləşdirildi. Belə ki, 1954-cü ildə bu müəssisə SSRİ-də neft istehsalı üzrə ən böyük birləşmiş müəssisə oldu.

Fəaliyyəti
----------

Hasilat. Neft çıxartma dəzgahı «Başneft» Ufa yaxınlığında

Şirkət Volqa-Ural neft-qaz əyalətində 160-dan çox yataqdan neft çıxardır. Hansı ki, bu yataqlar Başqırdıstan, Tatarıstan və Orenburq əyalətinə daxilində yerləşirlər. Həmçinin şirkət Xantı-Mansi Muxtar vilayətində yerləşən 4 lisenziyalı yataqdan da neft çıxardır. 2009-cu ilin sonunda şirkətin neft ehtiyatı 1.3 mlrd barel (177.4 mln.ton) olmuşdur. İllik gücü 24,07 mln.ton olan 3 zavod və həmçinin neft-kimya kombinatı bu şirkətə daxildir. 2010-cu ilin məlumatlarına əsasən isə bu şirkət ən dərindən neft çıxartmaq üzrə liderlik edir. 2016-cı ilin məlumatlarına görə isə "Başneft"-Rusiya üzrə neft emalının 7%-ni, neft hasilatının 4%-ni, benzin istehsalının isə 12%-ni təşkil edir.

. Yanacaqdoldurma məntəqəsi Başneft

Neft hasilatı
-------------

"Başneft" 2014-ci ildə 17,8 milyon ton, 2015-ci ildə isə 19,9 milyon ton neft istehsal edib. Belə ki, bu gündə 398 min barel təşkil etmişdir. Şirkətin zavodlarında neft emalının həcmi 19,1 milyon ton (2014-cü ildə - 21,6 milyon ton) olmuşdur. Emal dərinliyi- 85.8% (bir il əvvəl - 84.6%) olub. 2015-ci ildə şirkətin gəlirləri 611 273 milyon rubl olduğu halda, 2014-cu ildə isə 637 271 milyon rubl olmuşdur. Şirkətin xalis mənfəəti - 59 564 milyon rubl (2014-cü ildə 43 146 milyon rubl) təşkil etmişdir

İstinadlar
----------

1. 1 2  Финансовые результаты 12 мес. и IV кв. 2021 г. (rus.). Башнефть, 2022. С. 54.
2. ↑  "MBBS 2015-ci il hesabatı" (PDF). 2016-04-08 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2017-09-05.
**Müstəcib Ülküsal** (1899, Dobruca[d] – 10 yanvar 1996, İstanbul) — Krım tatar ictimai xadimi, "Emel" jurnalının yaradıcısı və naşiri.

Həyatı
------

XIX əsrin ortalarında əcdadlarının Krımdan köçdüyü Rumıniyanın Dobruca əyalətində anadan olmuşdur.

1917-ci ildə Krımda Krım Tatar hökumətinin qurulduğunu öyrənəndə, dostları ilə Krıma gəlmiş və Foti Sala (indiki Qolubinka) kəndində müəllim işləməyə başlamışdır. Döyüşlər Krıma yaxınlaşdıqda, Avropaya qayıtmalı olur və Rumıniya və Bolqarıstanda yaşayır. Buxarest Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir, hüquqşünas kimi işləyirdi.

"Tonquç" ("İlkin") mədəniyyət mərkəzini yaradır, 1930-cu ildə dostları ilə birlikdə "Emel" ("Həmlə") jurnalını nəşr etməyə başladı.

1941-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Türkiyəyə köçdü. 1941-ci ilin aprel ayında Türkiyə vətəndaşlığını alır və ömrünün sonuna qədər burada yaşayır.

1942-ci ildə o, Cəfər Seyidəhməd ilə Berlinə gələrək, Krımda Milli Krım Tatar hökumətinin yaradılmasını israr edir, lakin onun bu təklifi anlayışla qarşılanmadığından Türkiyəyə qayıdır. Daha sonra türk mətbuatında Krım tatarlarının deportasiyası və kommunist rejimli ölkələrdə (Rumıniya, Bolqarıstan) onlara qarşı edilən repressiyalar barədə məqalələr dərc edir.

1960-cı ilin noyabr ayında bir qrup Krım tatarının təşəbbüsü ilə müharibədən əvvəlki nəşrin davamı olaraq "Emel" jurnalı Ankarada nəşr olunmağa başladı. Müstəcib Ülküsalın məqalələri qəzetdə nəşr olunurdu. 1976-cı ildə təqaüdə çıxdı.

10 yanvar 1996-cı ildə İstanbulda vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Заложники войны: оккупация Крыма (1941—1944)". 2022-01-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-12.

Xarici keçidlər
---------------

* (недоступная&[*ölü keçid*]#x20;ссылка)
*
**NGC 3099B**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Şir bürcü istiqamətində yerləşir. **C+C** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1785-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Həmçinin bax
------------

* NGC 3099A

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 3099B: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 3075 |
NGC 3076 |
NGC 3077 |
NGC 3078 |
NGC 3079 |
NGC 3080 |
NGC 3081 |
NGC 3082 |
NGC 3083 |
NGC 3084 |
NGC 3085 |
NGC 3086 |
NGC 3087 |
NGC 3088 |
NGC 3089 |
NGC 3090 |
NGC 3091 |
NGC 3092 |
NGC 3093 |
NGC 3094 |
NGC 3095 |
NGC 3096 |
NGC 3097 |
NGC 3098 |
**NGC 3099** |
NGC 3100 |
NGC 3101 |
NGC 3102 |
NGC 3103 |
NGC 3104 |
NGC 3105 |
NGC 3106 |
NGC 3107 |
NGC 3108 |
NGC 3109 |
NGC 3110 |
NGC 3111 |
NGC 3112 |
NGC 3113 |
NGC 3114 |
NGC 3115 |
NGC 3116 |
NGC 3117 |
NGC 3118 |
NGC 3119 |
NGC 3120 |
NGC 3121 |
NGC 3122 |
NGC 3123 |
NGC 3124



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Cahangir xan Hacı Böyük bəy oğlu Nuribəyov** (1861, Şuşa – 1934, Bakı) — "Difai" təşkilatının üzvü, mülkədar.

Həyatı
------

Cahangir xan Hacı Böyük bəy oğlu 1861-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Ata tərəfdən Qatırçı Murad bəyin, ana tərəfdən Bəhmən mirzə Qovanlı-Qacarın nəslindəndir. Şuşa real məktəbini bitirmişdi. Mülkədar idi. Şuşa şəhərində karvansatası, Cavanşir, Şuşa və Zəngəzur qəzalarında xeyli mülkü vardı. Maarifpərvər adam idi. Şuşa şəhər dövlət ibtidai məktəbinin fəxri nəzarətçisi vəzifəsini daşıyırdı.

Cahangir xan Nuribəyov vətənpərvər bir şəxsiyyət idi. O, "Difai" təşkilatının və onun qolu "Qarabağ məclisi"nin üzvü idi. "Qarabağ məclisi"nin Şuşa komitəsinə doktor Kərim bəy Mehmandarov başçılıq edirdi. O, 1883-cü ildən Şuşada həkim işləyirdi. Onun köməkçisi Cahangir xan Nuribəyov idi. Komitənin katibi Şuşa qarşılıqlı-kredit bankının direktoru Xuduş Quliyev idi. İcraiyyə idarəsinə və hərbi təşkilata Məşədi Şamil Hacıyev başçılıq edirdi.

Komitənin üzvüləri: Muxtar bəy Muradov, İsmayıl bəy Axundov (bazar darğası), Süleyman Əsgərov (tacir), Hacı Sadıq Məmmədov, Məşədi Cəfər oğlu (İran təəbəsi), Məşədi Əhməd Əzimov, Hacı Mirzə Hüseyn Kərim oğlu Münşizadə, Əfrasiyab Əzimov, Kərbəlayı Yusif Mirsiyabov və başqaları (cəmi 18 nəfər).

Cahangir xan 1906-cı ildə Tiflisdə keçirilən qurultayda iştirak etmişdi. Qurultay 1906-cı il fevralın 20-də Tiflisdə canişin sarayının böyük zalında açıldı. Qurultayın tərkibi çox mötəbər idi. Qurultayda canişin Şurasının bütün üzvləri, qubernatorlar, azərbaycanlıların və ermənilərin nümayəndələri, ruhanilər iştirak edirdilər. Nümayəndəliklərin coğrafiyası geniş idi. Sosial tərkibinə görə isə qurultay yekcins idi — orada yalnız sosial cəhətdən yuxarı təbəqələr təmsil olunmuşdular.

Azərbaycan tərəfi belə təmsil edilmişdi: Tiflisdən — andlı müvəkkil Məmməd bəy Şahmalıyev, Hüseyn bəy Yadigarov, Şərif Mirzəyev, qazı Mövlazadə; İrəvandan — Ağa xan İrəvanski, Abasqulu bəy Hacıbəyov; Naxçıvandan — Eynəli bəy Sultanov, Məhəmməd ağa Şahtaxtinski; Yelizavetpol qəzasından — Ələkbər bəy Xasməmmədov, Adil xan Ziyadxanov; Zəngəzurdan — Cəlil bəy Sultanov; Şuşa qəzasından — Cahangir xan Nuribəyov, Qala bəy İsabəyov, İsmayıl Quliyev; Nuxa qəzasından — Hacı Cəlil; Qazax qəzasından — İbrahim ağa Vəkilov; Ərəş qəzasından — Sultan bəy Sultanov; Axalkələk qəzasından — Məmməd ağa Palavandov; Borçalı qəzasından — Rahim bəy Axundov, Əbdürrəhman Haqverdi oğlu; Bakıdan — Əhməd bəy Ağayev, Əlimərdan bəy Topçubaşov, Qara bəy Qarabəyov, Kərbəlayı İsrafil Hacıyev. "Tiflisski listok", "Qafqaz", "Novoye obozreniye", "Mşak", "Araç", "Kaspi", "İrşad", qəzetlərinin nümayəndələri də qurultayda iştirak edirdilər.

Cahangir xan 1934-cü ildə Bakı şəhərində vəfat edib.

Ailəsi
------

Cahangir xanın Xudaverdi bəy, Lütfəli bəy adlı oğlanları, Güvara xanım, Rüxavsa xanım, Zərifə xanım, Mərhəmət xanım və Şəfiqə xanım adlı qızları vardı.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Qatırçı Muradın törəmələri (Nuribəyovlar, Vəlibəyovlar, Muradovlar, İsmayılbəyovlar), "Soy" elmi-kütləvi dərgi, 2011, № 10, səh.3–25.

Həmçinin bax
------------

* Difai Partiyası

İstinadlar
----------

1. ↑  "Каспий" qəzeti, 23 fevral 1906-cı il.
**Sosial Elmlər Ali Məktəbi** (*fr.* École des hautes études en sciences sociales, qıs. **EHESS**) — həm də davamlı təhsil verən bir sosial elm sahəsindəki Fransız tədqiqat institutu. Məktəb Bordo, Lion, Marsel, Tuluza şəhərlərində yerləşir, qərargahı Parisdədir.

2018-ci ildən bəri, EHESS və Ali İqtisadiyyat Məktəbitarix və sosiologiya üzrə iki qat magistr proqramı təqdim edir.

Tarixi
------

1942-ci ilin əvvəlində Nyu-Yorkda Klod Levi-Stros, Qüstav Koen, Anri Fosiyon, Jak Mariten və Jan Batist Perren və başqaları Aleksandr Koyrenin rəhbərliyi altında Azad Ali Tədqiqatlar Məktəbini (*fr.* École libre des hautes études) — ABŞ-da mühacirətdə olan fransız dilli tədqiqatçıların universitetini qurdular. 1947-ci ildə məktəb ləğv edildi və müəllimlərin bir hissəsi Parisə qayıtdı. Praktiki Ali Tədqiqatlar Məktəbinin (1868-ci ildə qurulmuş) 6-cı hissəsini — "İqtisadi və Sosial Elmlər" yaratdılar. Əvvəlcə bölməyə Lusen Fevr və 1956-cı ildə ölümündən sonra Frenan Brodel rəhbərlik edirdi. 1972-ci ildə onun yerinə Jak Le Qoff vəzifəyə təyin olundu.

1975-ci ildə 6-cı bölmə Praktiki Ali Tədqiqatlar Məktəbindən ayrıldı və "établissement public" (EPSCP) statusu alaraq (*fr.* École des hautes études en science sociales) adlandırıldı.

1984-cü ildə Məktəb böyük bir təhsil müəssisəsinə çevrildi — pedaqoji və elmi, inzibati və maliyyə muxtariyyətinə sahib bir qurum. Eyni status, məsələn, Fransa Kollecinə, Ali Tədqiqatlar üçün Təcrübə Məktəbinə və ya Milli Nizamnamə Məktəbinə verilir.

Məktəb Paris Universiteti Dərnəyinin üzvlərindən biri idi (*fr.* Paris Universitas, 2005–2010).

Müasir quruluşu
---------------

* İdarəetmə (Paris)
* Centre d’histoire et d’archéologie des mondes chrétiens et musulmans médiévaux (Lion)
* Centre de la Vieille Charité (Marsel)
* Centre d’Anthropologie (Tuluza)
* Groupe de recherche en économie mathématique et quantitative (Tuluza)
* Centre d’analyse et d’intervention sociologiques (Bordo)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  *ministère de l'Enseignement supérieur et de la Recherche* data.gouv.fr (fr.): Plateforme ouverte des données publiques françaises. 2011.
2. ↑  "L'EHESS choisit Paris Sciences et Lettres". www.letudiant.fr (fransız). 2020-06-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-30.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı (fr.) (ing.)
* *Bertran Şavo* Sosial Elmlərdə Ətraflı Tədqiqatlar Məktəbi: Fransa CIA tərəfindən maliyyələşdirilən Sosial Elmlər

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · X |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Universalis |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BAV: ADV10104127 · BNC: a10448457 · BNE: XX83831 · BNF: 118634582 · GND: 90164-7 · ISNI: 000000012178632X, 0000000123255880 · LCCN: n80137541 · Microsoft: 90669466 · NKC: ko2002102319 · NLA: 35390653 · NLP: a0000002296981 · NUKAT: n98067186 · PTBNP: 155934 · SUDOC: 026374889 · VIAF: 285674985 · ULAN: 500310122 · WorldCat VIAF: 285674985 |

 |
**Xumar Qədimova** (1 fevral 1966, Qazax rayonu) — Azərbaycanlı estrada müğənnisi, bəstəkar, Azərbaycanın əməkdar artisti (2017).

Həyatı
------

Xumar Qədimova 1966-cı il aprelin 26-da Qazax rayonunda anadan olub. 1983–1987-ci illərdə Mirzağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunda "Kütləvi tamaşalar rejissoru" ixtisası üzrə təhsil alıb. Ali təhsil aldıqdan sonra bir müddət Dənizkənarı Bulvarda administrator kimi çalışıb. Daha sonra Mirzağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunda çalışıb. 1997-ci ildə sənət yaradıcılığına başlayıb.

Bu günə kimi 100-dən çox musiqi əsərləri səsləndirib, Azərbaycan ədəbiyyatının klassiklərinin və Nazim Hikmət, Yunus Əmrənin şeirlərinə mahnılar bəstələyib və ifa edib. 2007-ci ildə Türkiyənin Maslak şəhərində yerləşən TİM konsert sarayında "Bir Can Turkiyə-Azərbaycan" adlı solo konsertlə çıxış edib.

Eyni zamanda Xumar Qədimovanın bəstələdiyi mahnıları Türkiyənin məşhur müğənnisi Kibariye, Yıldız Tilbe və başqaları ifa edib.

3 mart 2017-ci ildə Azərbaycan Respublikasında mədəniyyət sahəsindəki səmərəli fəaliyyətinə görə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

Klipləri
--------

| Say | Ad |
| --- | --- |
| 01 | İsa Bulağı |
| 02 | Unuda Bilmirəm |
| 03 | Yandım, Elə Yandım |
| 04 | Ay İnsafsız, Bu Sənsənmi? |
| 05 | Gələcəyəm, Gəl Desən |
| 06 | Ayrılıq |
| 07 | Sərxoş |
| 08 | Azadlıq Həsrəti |
| 09 | Məktub |
| 10 | Miyanə Gözlər |
| 11 | Döz |
| 12 | Sənsiz Necə Yaşayaram? |
| 13 | Böyle Ayrılık Olmaz |
| 14 | Gəl İnad Etmə |
| 15 | Mənim Gülüm |
| 16 | Küsmərəm |
| 17 | Yarım |
| 18 | Sevgi Harayı |
| 19 | Əl-Ələ Tut, Gedək |
| 20 | Neylərəm |
| 21 | Satar-Satar |
| 22 | Bu Xumar ft. Aslixan |
| 23 | Giderim ft. Akrep |
| 24 | Ayrıldıq |
| 25 | Sevgilim |
| 26 | Unutamam Asla Seni |
| 27 | Sevdim Səni ft. Sheikh |

İstinadlar
----------

1. ↑  *President.az.* "Azərbaycan qadınlarına fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). President.az. 03.03.2017. 2018-04-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-03.
**Cəsarət Valehov** (31 mart 1974, Qutqaşen) — fəlsəfə doktoru, dosent, Azərbaycan Respublikasının Təhsil İnstitutu direktor müavini

Təhsili
-------

Bakı Dövlət Universiteti –"Hüquqşünaslıq" fakültəsi, bakalavr (fərqlənmə diplomu)

Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası – "Siyasi idarəetmə" fakültəsi, magistratura (fərqlənmə diplomu)

Bakı Dövlət Universiteti- əyani aspirantura

Corc Vaşinqton Universiteti (ABŞ)- Fulbrayt proqramı məzunu

Fəaliyyəti
----------

Azərbaycan Televizya və Radio Yayımları Şirkətində redaktor

Gənclər Təşkilatları Milli Şurası Məclisinin sədri

AMEA-nın Fəlsəfə, Hüquq və Siyasi Tədqiqatlar İnstitutunun "Beynəlxalq hüquq və Beynəlxalq münasibətlər" şöbəsinin elmi işçisi

Qərb, Bakı Mühəndislik və Dövlət Pedaqoji universitetlərində pedaqoji fəaliyyət(müəllim, dosent)

Azərbaycan İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinin Gənclər, Elm və Təhsil departamentinin direktoru

İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinidə "Açıq Dərs" təhsil layihəsinin müəllifi və moderatoru

Təhsil İnstitutunun aparıcı elmi işçisi

Elm və təhsil nazirliyinin informasiya şöbəsinin müdir müavini və İctimaiyyətlə əlaqlələr sektorunun müdiri

1 monoqrafiya, 30-dan çox elmi məqalə, 500-dən çox teleproqramın müəllifi

Mükafatlar
----------

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Əməkdar jurnalist" fəxri adına layiq görülüb.

---

  

Evlidir. İki övladı var.

Azərbaycan, rus, ingilis, türk dilini bilir.

Filmoqrafiya
------------

1. "Şuşa maarifi" sənədli-bədii filmi, 2022
2. "Şəki maarifi" sənədli film, 2023
3. Açıq Dərs təhsil tok-şousu (2005-2013)
4. Böyük türk (film, 2007)
5. Əşrəf Hüseynov. Yaşamaq yanmaqdır... (veriliş, 2007)
6. Yuxu yaddaşı (film, 2008)
7. Şərqə Doğru (silsilə proqramlar) (2010-2012)
8. Virtual rinq intellektual yarışma (2008-2012)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Cəsarət Valehov yeni vəzifəyə təyin edildi". KONKRET (az.). 2023-12-15. İstifadə tarixi: 2024-01-30.
**NGC 3122**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sekstant bürcü istiqamətində yerləşir. **Sb** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1785-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 3122: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 3098 |
NGC 3099 |
NGC 3100 |
NGC 3101 |
NGC 3102 |
NGC 3103 |
NGC 3104 |
NGC 3105 |
NGC 3106 |
NGC 3107 |
NGC 3108 |
NGC 3109 |
NGC 3110 |
NGC 3111 |
NGC 3112 |
NGC 3113 |
NGC 3114 |
NGC 3115 |
NGC 3116 |
NGC 3117 |
NGC 3118 |
NGC 3119 |
NGC 3120 |
NGC 3121 |
**NGC 3122** |
NGC 3123 |
NGC 3124 |
NGC 3125 |
NGC 3126 |
NGC 3127 |
NGC 3128 |
NGC 3129 |
NGC 3130 |
NGC 3131 |
NGC 3132 |
NGC 3133 |
NGC 3134 |
NGC 3135 |
NGC 3136 |
NGC 3137 |
NGC 3138 |
NGC 3139 |
NGC 3140 |
NGC 3141 |
NGC 3142 |
NGC 3143 |
NGC 3144 |
NGC 3145 |
NGC 3146 |
NGC 3147



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Sundance Film Festivali** — Amerika müstəqil kinosunun ən əhəmiyyətli dəstəkçisi olmuş, Hollywood film sənayesi və onun Oscar əsaslı istehsal sxeminə uyğun müstəqil film festivalıdır.

Məşhur aktyor Robert Redford tərəfindən 1981-ci ildə qurulmuş olan Sundance İnstitutu 'u hər il ABŞ' ın Utah ştatında həyata keçirilir.

Sundance Film Festivalı, Utah əyalətinin Salt Lake şəhərində hər il təşkil edilən kino və sərgisi olan Amerika Film Festivalı (United States Film Festival) adı altında 1978-ci ildə quruldu. İlk quruluş illərində bu Festival daha çox geriyə dönük filmler və film istehsal seminerlerine yönəldilmişdir. Buna qarşılıq, başlanğıcından bu yana, Hollywood sisteminin xaricində edilən - "müstəqil" kinosu olaraq adlandırılacaq - Amerika filmlərində ortaya çıxan qarışıqlığa diqqət çəkməyi məqsəd qoyan milli bir yarışma xüsusiyyətini daşımaqda idi. Amerika Film Festivalı daha sonra Park City, Utah'a daşındı və film çəkiliş taxtasıyla birlikdə sənədli filmlər və qısa metrajlı filmləri də içinə alacaq şəkildə əhatəsini genişlətdi.

1985-ci ildə Sundance İnstitutu bu Festivalı öz proqramına daxil etdi və beynəlxalq filmləri gösterimi edilən əsərlər rəngarəngliyinə qatdı. 1991-ci ildə rəsmi olaraq ad dəyişikliyi ilə Sundance Film Festivalı adını alan Festival, yeni müstəqil film budağında ən yaxşı film mükafatını ala bilmək üçün beynəlxalq arenada özünü qəbul etdirmiş bir vitrin halına gəlmişdir.

İstinadlar
----------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Film** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 3123**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Sekstant bürcü istiqamətində yerləşir. **NF** tipli  qalaktikadır. Amerika astronomu Sydney Coolidge tərəfindən 1859-cu ildə 38.1 sm (15 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 3123: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 3099 |
NGC 3100 |
NGC 3101 |
NGC 3102 |
NGC 3103 |
NGC 3104 |
NGC 3105 |
NGC 3106 |
NGC 3107 |
NGC 3108 |
NGC 3109 |
NGC 3110 |
NGC 3111 |
NGC 3112 |
NGC 3113 |
NGC 3114 |
NGC 3115 |
NGC 3116 |
NGC 3117 |
NGC 3118 |
NGC 3119 |
NGC 3120 |
NGC 3121 |
NGC 3122 |
**NGC 3123** |
NGC 3124 |
NGC 3125 |
NGC 3126 |
NGC 3127 |
NGC 3128 |
NGC 3129 |
NGC 3130 |
NGC 3131 |
NGC 3132 |
NGC 3133 |
NGC 3134 |
NGC 3135 |
NGC 3136 |
NGC 3137 |
NGC 3138 |
NGC 3139 |
NGC 3140 |
NGC 3141 |
NGC 3142 |
NGC 3143 |
NGC 3144 |
NGC 3145 |
NGC 3146 |
NGC 3147 |
NGC 3148



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**"Taraskonlu Tartaren"** (*fr.* Tartarin de Tarascon) — XIX əsr fransız yazıçısı Alfons Dodenin romanlar silsiləsi. Baş qəhrəman provanslı Tartarendir, hadisələr Fransanın cənubundakı Taraskon şəhərində, eləcə də romanlardakı personajların səyahət etdiyi yerlərdə cərəyan edir.

Trilogiya "Taraskonlu Tartarenin qeyri-adi sərgüzəştləri" romanlarından ibarətdir (*fr.* Aventures prodigieuses de Tartarin de Tarascon, 1872), "Alp dağlarında Tartaren. Taraskon qəhrəmanının yeni şücaətləri" ( *fr.* Tartarin sur les Alpes, nouveaux exploits du héros tarasconnais, 1885), "Port-Taraskon. Şanlı Tartarenin son sərgüzəştləri" ( *fr.* Port-Tarascon, dernières aventures de l'illustre Tartarin, 1890).

"Taraskonlu Tartarenin qeyri-adi sərgüzəştləri"
-----------------------------------------------

 "Taraskonlu Tartarenin qeyri-adi sərgüzəştləri"
Trilogiyanın ilk romanı ən məşhurudur. Tarterenin "cəsarətinə" istehzalı, şişirdilmiş heyranlıq tonu ilə yazılmışdır. Dode "cəsur rentye"ni "qorxmaz misilsiz Tartaren" adlandırır, baxmayaraq ki, o, sadəcə lovğa və gopçu biridir, gurultulu silahlara qarşı - əməldə deyil, sözdə qəhrəmandır. Tartaren gəzinti, sərgüzəştlər və qəhrəmanlıqlar xəyalları ilə yaşayır, evi ekzotik suvenirlər və səyyah aksesuarları ilə doludur, lakin özü heç vaxt doğma şəhərini yaxınlıqdan tərk etməyib. Amma o, uzaq ölkələrə getmək planlarından o qədər danışır ki, axırda onlar haqqında sanki baş vermiş hadisələr kimi bəhs etməyə başlayır və hətta özü də uydurma macəralarının reallıq olduğuna inanır. Bununla belə, romanın baş qəhrəmanının dediyi kimi: "Cənublular yalan danışmır, onlar yalnız aldanmanın qurbanı olurlar". Dode Tartareni Don Kixot və Sanço Pansanın bir-birinə yuvarlandığı, daima qarşıdurma istəkləri ilə parçalanmış kimi təsvir edir: "özünü şöhrətlə örtmək" və ya "özünü flanellə örtmək".

Buna baxmayaraq, bir gün ictimai rəy Tartareni öz yurdunu tərk edərək şir ovlamaq üçün Əlcəzairə getməyə məcbur etdi. Səyahət zamanı o, çoxlu komik, absurd və biabırçı hadisələrlə üzləşir. O, Zouave paket gəmisində dəniz xəstəliyindən əziyyət çəkdi, sonra dəvə sürərkən dəniz xəstəsi oldu; Tezliklə Tartaren qorxusundan bir uzunqulağı aslan zənn edərək vurur, bir fırıldaqçıya aldanır və nəhayət uğur qazanır: qoca əhliləşdirilmiş kor şiri vurur. Taraskon sakinləri Tartarenlə triumfal görüş keçirirlər.
**Bayan monastırı** — Daşkəsən rayonunun Bayan kəndində yerləşən qədim alban monastırı.

Tarixi
------

Bayan monastırının IV–V əsrlərdə tikildiyi güman edilir. Məbəd hazırda qəza vəziyyətindədir və uçmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir.

Ərazi baxımından rayonda olan digər monastırlardan böyüklüyü ilə seçilən tikilinin əsas binasından başqa həyətdə çoxlu sayda otaqlar, sədd divarları, təsərrüfat damları və çay daşlarından tikilmiş xeyli sayda quyular var. Mərkəzdə böyük bir meydan yerləşir. Bu isə vaxtilə burada dini ayinlərin keçirildiyini deməyə əsas verir.

Monastırın özü ağ və qırmızı rəngli qaya daşlarından inşa olunub. Sütunların inşasında istifadə olunan daşların üzərinə döyülən xaç işarələri bu günədək qalmaqdadır. Daşların üzərində alban əlifbası ilə yazılmış kiçik kitabələr də var.

Məbədin inşası zamanı səs akustikasını yaratmaq üçün divarlarına içi boş küplər yerləşdirilib. Bunun qızıl küpləri olacağını güman edənlər tarixi əhəmiyyətli abidənin divarlarını uçurmaqdan və ətrafını qazmaqdan belə çəkinməyiblər.

Mənbə
-----

* Alban monastrı qəza vəziyyətindədir Arxivləşdirilib 2009-08-31 at the Wayback Machine
* Daşkəsəndə Alban məbədi uçmaq təhlükəsi ilə üzləşib

Xarici keçidlər
---------------

* Daşkəsəndə alban məbədlərinin tədqiqi davam edir [*ölü keçid*]

Həmçinin bax
------------

* Bayan kilsəsi
* Çiçərvəng bazilikası
**Əmsal** (ərəb. أَمْثَال) və ya təkdə **Məsel** (ərəb. مَثَل), əslində ərəb dilində atalar sözlərini təsvir etmək üçün istifadə olunan ədəbi termindir. Ərəb ədəbiyyatında bu atalar sözlərinin toplandığı *Kitâbu'l-Əmsal* adlı əsərlər yazılmışdır. Bu səbəbdən də ilkin cəm söz olan *əmsal* termininin terminologiya kimi işləndiyi müşahidə edilir.

Tərif
-----

Qədim ərəb ədəbiyyatında atalar sözü və idiom anlayışlarını fərqləndirmək üçün konkret meyarlar müəyyən edilməmişdir. Buna görə də məsəl termini qədim zamanlarda həm atalar sözləri, həm də idiomlar üçün işlədilirdi.

Türk Dilindən Ərəb Dilinə Köçürülmüş Atalar Sözləri
---------------------------------------------------

Hesab olunur ki, mədəniyyətlərarası qarşılıqlı əlaqə nəticəsində türk dilinə xas olan bəzi atalar sözləri ərəb xalq şivələrinə keçib. Məsələn; *"Ayağını yorğanına görə uzat"* türk atalar sözü ərəb xalq ləhcələrinə "على قد لحافك مد رجليك" kimi keçmiş ola bilər. Əslində sözügedən atalar sözü qədim türkcədə belə işlənir: *Yogurkanda artuk aḍak kösülse üşiyür*. *[Yorğandan kənara çıxan ayaq soyuyur.]* Eyni atalar sözünə qazax kimi türk dillərində, monqol kimi Asiya dillərində də rast gəlmək olar.

Həmçinin bax
------------

Esat Ayyıldız. "Arapça, Türkçe ve Kazak Dillerindeki Ortak Atasözleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma". *International Congress of Kazakhs History, Culture and Language: Full Texts Book*. ed. Osman Kabadayı. Ankara: IKSAD Global Publishing House, 2021), 54–70.

Ebrar Ayyıldız, *Arap Dilinde Doğum ve Ölümle İlgili Deyimler*. Ankara: Sonçağ Akademi, 2021.

İstinadlar
----------

1. ↑  Esat Ayyıldız. "Arapça, Türkçe ve Kazak Dillerindeki Ortak Atasözleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma". *International Congress of Kazakhs History, Culture and Language: Full Texts Book*. ed. Osman Kabadayı. Ankara: IKSAD Global Publishing House, 2021), 56–58.
2. ↑  Ebrar Ayyıldız, *Arap Dilinde Doğum ve Ölümle İlgili Deyimler*. Ankara: Sonçağ Akademi, 2021). 1.
3. ↑  Esat Ayyıldız. "Arapça, Türkçe ve Kazak Dillerindeki Ortak Atasözleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma". *International Congress of Kazakhs History, Culture and Language: Full Texts Book*. ed. Osman Kabadayı. Ankara: IKSAD Global Publishing House, 2021), 64.
**NGC 3167**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Kiçik Şir bürcü istiqamətində yerləşir. **NF** tipli  qalaktikadır.  Henrix Arrest tərəfindən 1862-ci ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 3167: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 3143 |
NGC 3144 |
NGC 3145 |
NGC 3146 |
NGC 3147 |
NGC 3148 |
NGC 3149 |
NGC 3150 |
NGC 3151 |
NGC 3152 |
NGC 3153 |
NGC 3154 |
NGC 3155 |
NGC 3156 |
NGC 3157 |
NGC 3158 |
NGC 3159 |
NGC 3160 |
NGC 3161 |
NGC 3162 |
NGC 3163 |
NGC 3164 |
NGC 3165 |
NGC 3166 |
**NGC 3167** |
NGC 3168 |
NGC 3169 |
NGC 3170 |
NGC 3171 |
NGC 3172 |
NGC 3173 |
NGC 3174 |
NGC 3175 |
NGC 3176 |
NGC 3177 |
NGC 3178 |
NGC 3179 |
NGC 3180 |
NGC 3181 |
NGC 3182 |
NGC 3183 |
NGC 3184 |
NGC 3185 |
NGC 3186 |
NGC 3187 |
NGC 3188 |
NGC 3189 |
NGC 3190 |
NGC 3191 |
NGC 3192



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |