recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Konstantin Yakovleviç Belyavski** (*rus.* Константин Яковлевич Белявский ;d. 1802 — ö. 30.10.1857, Sankt-Peterburq, Rusiya imperiyası) — Rus generalı. Qafqaz və Krım müharibələrinin iştirakçısı

Həyatı
------

Konstantin Belyavski, 1802-ci ildə Vilenski quberniyasında zadəgan ailəsində anadan olmuşdur.
1817-ci ilin yanvarın 8-də kiçik gizir rütbəsi ilə Pavlov alayında xidmətə başladı. 1821-ci ilin iyulun 13-də poruşik rütbəsi ilə Volın alayına köçürüldü və 1827-ci ildə kapitan rütbəsi ilə təltif edildi.

1831-ci ildə Polşa qiyamının yatırılmasında iştirak edən Semyonov alayında fərqləndiyinə görə polkovnik rütbəsi ilə təltif edildi. 1832-ci ildə Volın alayına geri qaytarılır. 1837-ci ildə Sibir yeger alayının komandiri təyin edilir. 1840-cı ildə həmin alayda general-mayor rütbəsi ilə təltif edilir. 1840-cı ildə 15-ci diviziyanın 1-ci briqadasının komandiri, bir il sonra isə 2-ci briqadanın komandiri təyin edilir.

1844-cü ildə Çeçenistan və Dağıstana edilən yürüşlərdə iştirak etdi. 1845-ci ildə Qafqaz Əlahiddə Korpusunun baş komandanı təyin edilir və Çeçenistana ikinci yürüş edilir. 1847-ci ildə yeni təsis edilimiş Kutaisi quberniyasının general-qubernatoru təyin edilir. 1849-cu ildə general-leytenant rütbəsi ilə təltif edilir və bir il sonra 2-ci piyada diviziyasının komandiri təyin edilir. 1853-cü ildə Osmanlı imperiyası ilə müharibədə iştirak edən 18-ci piyada diviziyasının komandiri təyin edilir. 1854-cü ildə xəstəliklə əlaqədar təqdim etdiyi ərizə ilə ordu sıralarından çıxardılır.

1857-ci ilin 30 oktyabr tarixində Sankt-Peterburq şəhərində vəfat edir.

Rütbələri
---------

* 1817-ci il 8 yanvar — kiçik gizir
* 1817-ci il 17 aprel — gizir
* 1818-ci il 11 yanvar — baş gizir
* 1819-cu il 28 yanvar — podporuşik
* 1821-ci il 13 iyul — poruşik
* 1824-cü il 19 dekabr — ştab-kapitan
* 1827-ci il 1 avqust — kapitan
* 1831-ci il 6 oktyabr — polkovnik
* 1840-cı il 14 aprel — general-mayor
* 1849-cu il 3 aprel — general-leytenant

Mükafatları
-----------

* 4-cü dərəcədən Müqəddən Vladimir ordeni (09.08.1831)
* 4-cü dərəcədən hərbi xidmətinə görə orden (20.12.1832)
* 3-cü dərəcədən Müqəddəs Stanislav ordeni (06.12.1836)
* 2-ci dərəcədən Müqəddəs Anna ordeni (12.09.1837)
* 25 il hərbi xidmətinə görə 4-cü dərəcədən Müqəddəs Georgi ordeni (11.12.1841)
* 1-ci dərəcədən Müqəddəs Stanislav ordeni (20.10.1843)
* 3-cü dərəcədən Müqəddəs Georgi ordeni (06.08.1845)
* 1-ci dərəcədən Müqəddəs Anna ordeni (24.11.1847)

Həmçinin bax
------------

* Kutaisi quberniyası

İstinadlar
----------

1. ↑  Кавказцы или Подвиги и жизнь замечательных лиц, действовавших на Кавказе. СПб. 1857г.
**Bartlbi və çevrəsi** (*isp.* Bartleby y compañía) — Enrike Vila-Matasın romanı.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***
"Bartlbi və çevrəsi" həm roman, həm də sənədli essedir. Əsərdə müxtəlif səbəblərə görə yazmağı atmış yazıçılardan bəhs edilir. Vila-Matasın çevrəsinə həm real (Servantes, Moppassan, Rembo, Selincer, Pinçon və b.), həm də səksəndən artıq uydurma müəllif daxildir. Qeydlər formasında yazılmış romanda Bartlbi "niyə yazırıq, niyə mövcuduq?" kimi suallara cavab axtarır. Cavablar isə elə əsərin özündədir: bu cavablar qadınlar barədə bəxti gətirməyən, yazmağı bacarmayan qozbel Bartlbinin dilindən söylənilir. O, fəlsəfi gözəlliyə malik, dolaşıq düşüncələrə sahib bir insandır. Oxucuları "Yox cərəyanı" ədəbiyyatının labirintlərinə başgicəlləndirici səyahət gözləyir.

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

Tərcümə və nəşr
---------------

Roman ATV Kitab layihəsi çərçivəsində Nicat Məmmədov və Qismət Rüstəmov tərəfindən ispan dilindən azərbaycan dilinə tərcümə olunmuş və 2016-cı ildə Parlaq İmzalar nəşriyyatı tərəfindən Bakıda nəşr olunmuşdur. Əsər Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin iştirakı ilə nəşrə hazırlanmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Bartlbi və çevrəsi – Enrike Vila Matas". 2023-07-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-08-27.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

* parlaqimzalar.az
* Bartlbi və çevrəsi – Enrike Vila Matas
**Çeçen İçkeriya Respublikası** (çeç. Nóxçiyn Paçẋalq Noxçiyçö; *rus.* Чеченская Республика Ичкерия) — Sovet İttifaqının dağılmasından sonra Rusiya SFSR-in aid olan keçmiş Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının tərkibindəki qismən tanınan dövlət.

1991-ci ilin iyulunda müstəqilliyini elan etdi; Cövhər Dudayev ilk prezidenti olub. Çeçenistanın birtərəfli müstəqilliyini elan etməsi, Rusiya hökuməti ilə separatçılar arasında uzun sürən hərbi qarşıdurma və ciddi itki və dağıntılar yaradaraq, tədricən Şimali Qafqazda gərginliyin artmasına və hərbi qarşıdurmalara səbəb oldu. 1994-1996-cı illərdəki döyüş əməliyyatları nəticəsində Rusiya Silahlı Qüvvələri ÇİR-ni Rusiya Federasiyasına zorla yenidən qatmağa çalışsa da, bu cəhdlər uğursuz oldu. 1996-cı ildə keçiriləcək prezident seçkiləri ilə əlaqədar olaraq, Rusiya rəhbərliyi Çeçenistandan qoşunlarını geri çəkməli və statusuna dair qərarı 2001-ci ilə qədər təxirə salmaq məcburiyyətində qaldı və bununla da faktiki olaraq separatçı rəhbərliyini tanıdı. 1999-cu ildə İkinci Çeçenistan müharibəsi başladı və 2000-ci ilin yazında Çeçen İçkeriya Respublikası dövlət olaraq faktiki olaraq ləğv edildi. 2007-ci ildə isə Sürgündəki hökumət ləğv edildi, yerinə Qafqaz Əmirliyi quruldu.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Chechnya profile". BBC News. 11 August 2015. 30 May 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 December 2017.
**Akif Bəşir oğlu Rəfiyev** (23 mart 1936) — əməkdar hüquqşünas, III dərəcəli Dövlət Ədliyyə müşaviri (Ədliyyə general-mayoru), müharibə və əmək veteranı, Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının Məclis üzvü, Binəqədi rayonu Ağsaqqallar Şurasının sədri, kino məsləhətçisi.

Həyatı
------

Rəfiyev Akif Bəşir oğlu 1936-cı il martın 23-də Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 1960-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universitetinin) Hüquq fakültəsini bitirmşdir.

1960-1961-ci illərdə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Məhkəmə Ekspertizası İnstitutunda ekspert-kriminalist, 1961-64-cü illərdə Şəmkir rayon prokuronunun köməkçisi, 1964-1966-cı illərdə Azərbaycan SSR Prokurorluğunda şöbə prokuroru, 1966-1970-ci illərdə İsmayıllı rayon prokuroru, 1970-1976-cı illərdə Mingəçevir şəhər prokuroru, 1976-1979-cu illərdə Zaqatala rayon prokuroru, 1979-1981-ci illərdə Sumqayıt şəhər prokuroru işləmişdir.

1982-ci ilin yanvarından 1989-cu ilin avqust ayına kimi Azərbaycan SSR Daxili İşlər Nazirliyinin İstintaq İdarəsinin rəisi, 1989-1991-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər nazirinin müavini, 1991-2002-ci illərdə isə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə nazirinin müavini vəzifələrində çalışmışdır.

Hüquq mühafizə sahəsində 42 il fasiləsiz işləmişdir. 1989-cu ildə Respublikada, xüsusilə Qarabağda cinayətkarliğa qarşı mübarizədə, eləcə də sabitliyin təmin olunması xidmətlərinə görə "Əməkdar hüquqşünas" fəxri adı verilmişdir. 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanına əsasən 3-cü dərəcəli Dövlət ədliyyə müşaviri (Ədliyyə general mayoru) rütbəsi verilmişdir. İşlədiyi müddət ərzində hüquq jurnallarında məqalə və müsahibələri, hüququn ayrı-ayrı aktual məsələləri və problemlərinə dair 100-dən artıq çıxışı və məqaləsi olmuşdur.

Filmoqrafiya
------------

1. Bircəciyim (film, 1986)
2. Şahid qız (film, 1990)
3. Rəfibəylilər (film, 2009)

İstinadlar
----------
**Akif Qəhrəmanlı** — yazıçı-jurnalist, tərcüməçi.

Həyatı
------

Akif Qəhrəmanlı 1942-ci ilin fevral ayında Oğuz rayonunda anadan olmuşdur. 1959-cu ildə orta məktəbi bitirir. Ali təhsil almaq üçün Bakıya gəlir. İlk cəhddən ali məktəbə daxil ola bilməyən A. Qəhrəmanlı bir müddət zavod və fabriklərdə, Metropolitendə fəhləlik edir. 1964-cü ildə hərbi xidmətdən qayıdıqdan sonra S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinin axşam şöbəsində təhsil alır. Təhsil aldığı müddətdə tərcüməçilik etməyə başlayır.

Əmək fəaliyyəti
---------------

1968-ci ildən 1984-cü ilədək Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyində tərcüməçi-redaktor,
1984-cü ildən 1986-cı ilədək Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında elmi redaktor, daha sonra şöbə müdiri,
1986–1990-cı illərdə "Kommunist" qəzetində Beynəlxalq həyat və təcrümə şöbəsinin müdiri vəzifələrindən çalışmışdır.
1991-ci ildən 2005-ci ilə qədər Prezident Aparatında sektor müdiri vəzifəsində işlədi.

Kitab
-----

2019-cu il aprelin 26-da Azərbaycan Mətbuat Şurasının Ahıl Jurnalistlər Məclisi Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində Akif Qəhrəmanlının xatirəsinə həsr olunmuş mərasim keçirilmişdir. Mərasim iştirakçılarına "Mən sabah da varam" adlı kitab da təqdim edilmişdir.

### Tərcümə kitabları

* S.Kərimovun "Niyazi"
* Q.Kərimovun "Şəriət və onun sosial mahiyyəti"
* G.Şvetsin "Mən marafon qaçıram"
* L.Medvedkonun və A.Germanoviçin "Allahın adı ilə"
* Branko Çopiçin "Özümüz zillətdə,xəyalımız cənnətdə"
* B.Oleynikin "Zülmət sultanı"
* SSRİ Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun nəşr etdirdiyi "İslam"
* "Müsəlman bayramları"

Mükafatları
-----------

1981-ci ildə aldığı Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri Fərmanına layiq görülmüşdür.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Anım günü". 2019-05-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-01.
2. ↑  Tərcüməçi-jurnalist Akif Qəhrəmanlının anım mərasimi
3. ↑  Kitab Təqdimatı
**Çeçenistan Elmlər Akademiyası** (*rus.* Академия наук Чеченской Республики, çeç. Нохчийн Республикин Ӏилманийн академи) — Çeçenistanda yerləşən elmi tədqiqat mərkəzidir.

Tarixi
------

Çeçenistan Elmlər Akademiyası 1992-ci ildə qurulmuşdur. İlk prezidenti kimya üzrə elmlər doktoru, professor və Rusiya Federasiyasının əməkdar elm xadimi Həmzat İbrahimov olmuşdur. Akademiyanın ilk vitse-prezidenti Qafqaz üzrə tarix elmləri doktoru Cəbrail Qakayev olmuşdur.

Akademiya qurulduqdan dərhal sonra regiondakı şərait, həmçinin elm və təhsil mühiti səbəbindən ciddi problemlərlə üzləşdi. Vəziyyət Çeçenistanın müstəqillik əldə etmək və Rusiyadan ayrılmaq istəməsi səbəbindən pisləşmişdi. Həmçinin bu dövrdə başlayan Birinci və İkinci çeçen müharibəsi elm və təhsil sahəsindəki vəziyyətin daha da pisləşməsinə, maddi vasitələrin zədələnməsinə, elmi və pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olan işçilərin əhəmiyyətli bir hissəsinin itirilməsinə və kitabxana fondlarının məhv edilməsinə səbəb oldu.

Əhməd Kadırov 2000-ci ildə ölkə rəhbərliyinə gəldikdən sonra bölgədəki elmi ictimaiyyətin nümayəndələri ilə görüş keçirdi. İclasda döyüşlər zamanı dağılmış köhnə binanın yenidən təmiri, Çeçenistan Elmlər Akademiyası üçün yeni bir binanın inşası və alimlərin yeni elmi işlərinin nəşr edilməsi üçün vəsait ayrıldı.

2006-cı ilin iyul ayında Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki, professor İbrahimovun ölümündən sonra Şahruddin Qapurov Çeçenistan Elmlər Akademiyasının yeni rəhbəri seçildi.

Hazırda Akademiyada 16 həqiqi üzv, 13 müxbir üzv, 37 doktor və 58 elmlər namizədi çalışır. Onların elmi işlərinin nəticələri İngiltərə, Almaniya, İtaliya, Çin, Polşa və ABŞ-də yayımlanır. 2006-cı ildən bəri akademiyada monoqrafiyalar, dərsliklər, məqalələr və materiallar toplusu daxil olmaqla ümumilikdə 500-dən çox kitab nəşr edilmişdir.

Struktur
--------

Çeçenistan Elmlər Akademiyası aşağıdakı elmi şöbələrə bölünür:

* Humanitar Tədqiqatlar İnstitutu (direktoru: Tarix elmləri namizədi, professor S. Maqamadov).
* Materialşünaslıq Problemləri Mərkəzi (direktoru: Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki R. Dadaşev).
* Çeçenistan Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin şöbələri:
	+ Biologiya və ekologiya şöbəsi (elmi rəhbəri: Biologiya elmləri doktoru, professor, Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki M. Umarov).
	+ Yer elmləri şöbəsi (elmi rəhbəri: Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki I. Kərimov).
	+ Tibb şöbəsi (elmi rəhbəri: Tibb elmləri doktoru, professor, Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki S. Aisxanov).

İstinadlar
----------

1. ↑  "Республикин тегӀанехь Iилманан а, практически а конференци 19.11.2019". 2020-11-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-01.
2. ↑  "Академии наук Чеченской Республики 20 лет". 2014-08-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-08-09.
3. ↑  *Академия наук Чеченской Республики Академия наук Чеченской Республики.* "Члены Академии" (rus). 2020-11-06 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Çeçenistan Elmlər Akademiyası dünəni və bu günü
**Lubanq adası** (filip. Lubang)- Cənubi-Çin dənizində Filippin adalarına məxsus ada.

Coğrafiyası
-----------

Bu ada Mindora adasından 20 km şimal-qərbdə, Filippinin paytaxtı Manila şəhərindən isə 115 km cənub-qərbdə yerləşir. Mənşəyinə görə vulkanik olub, sıx meşəliklərlə örtülüdür. Onun yaxınlığında yerləşən üç ada ilə Ambil (2010-cü ildə 1882 nəfər), Kabra (2010-cu ildə 2839 nəfər), Qolo ilə həmçinin sahilboyu riflərlə birlikdə Lubanq adaları qrupunu yaradır. Adanın uzunluğu-30 km, eni isə- 8,5 km-dir. Adanın ər iri şəhəri də Lubanq adlanır, onun şimal-qərbindədir. Ən hündür nöqtəsi isə dəniz səviyyəsindən 417 m hündürlükdə olan Maunt-Qoatinq dağıdır. 2010-cu ilin statistik məlumatlarına görə adada 28 000 adam yaşayır. Sahəsi isə 185 km²-dir.

Tarixi
------

Bu adada ilk insanlar 30 000 il əvvəl məskunlaşmışlar. Onun yerli əhalisi visaya xalqlarıdır. Belə ki, 1974-ci ildə II dünya müharibəsindən qaçaraq cəngəlliklərdə gizlənmiş yapon gizli kəşfiyyatçısı Onoda Xiro tapılmışdır. Belə ki, o düşünmüşdür ki, müharibə hələ bitməyib.

Həmçinin bax
------------

* Filippin

İstinadlar
----------

1. *Republic of the Philippines. National Statistics Office.* Population and Annual Growth Rates for The Philippines and Its Regions, Provinces, and Highly Urbanized Cities Based on 1990, 2000, and 2010 Censuses Arxivləşdirilib 2018-12-26 at the Wayback Machine  (недоступная ссылка — *история*) (April 2012). Проверено 4 апреля 2012. (недоступная ссылка)
2. **↑** Landor, Arnold Henry Savage (1904). *The Gems of the East: Sixteen Thousand Miles of Research Travel Among Wild and Tame Tribes of Enchanting Islands*, p. 10. Harper & Bros. New York. OCLC 1688191
**Artsrun Abrahami Abrahamyan** (*erm.* Արծրուն Աբրահամի Աբրահամյան; 25 oktyabr 1909, Ərciş, Van vilayəti – 17 sentyabr 1978, İrəvan) — Ermənistan kimyaçısı, kimya elmləri doktoru (1971).

Həyatı
------

Artsrun Abrahami Abrahamyan 25 oktyabr 1909-cu ildə Osmanlı imperiyası ərazisində, Ərcişdə anadan olmuşdur. O, İrəvan Pedaqoji (1931) və Politexnik (1936) institutlarını bitirmişdir. Abrahamyan 1941–1958-ci illərdə Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun ümumi kimya kafedrasına, 1958-ci ildən Ermənistan SSR Üzvi Kimya İnstitutunun fiziki-kimya və üzvi analiz laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir.

Abrahamyan Ermənistanda pemza və tufların adsorbsiya xassələrinin öyrənilməsi və üzvi materiallarda karbon, hidrogen, halogen, kükürd, civə və digər elementlərin mikroanaliz üsullarının işlənib hazırlanması ilə məşğul olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Erməni Sovet Ensiklopediyası (erm.). / red. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան 1974. C. 1. S. 42.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Erməni Qısa Ensiklopediyası (erm.). 1990. C. 1.
**Usta Qənbər Qarabaği** (1830-cu illər, Şuşa – 1905, Şuşa) — Azərbaycan rəssamı, dekorativ boyakarlıq və ornament ustası.

Həyatı
------

Qənbər Rəhim oğlu Qarabaği 1830-cu ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. O, memar, nəqqaş kimi Yaxın Şərqdə tanınmışdı. Usta Qənbər 1905-ci ildə vəfat edib.

Usta Qənbərin Novruz (1868-?), Şükür (1874-?) adlı oğulları vardı. İkinci oğlu Usta Şükür atasının sənətini davam etdirmişdi.

Şuşada və Şəkidə bir sıra yaşayış evlərinin daxilini bəzəyən müxtəlif dekarativ panno və kompazisiyaların müəllifidir. Şuşada Mehmandarovun evindəki ornamentli və süjetli pannolar Usta Qənbər Qarabağinin ilk əsərlərindən, Rüstəmovun evindəki divar rəsmləri isə son işlərindən hesab edilir.

Şəki xanlarının sarayında çəkdiyi divar və tavan rəsmləri bədii-estetik dəyərinə görə Usta Qənbər Qarabağinin ən kamil əsərləridir. 19-cu əsrin sonunda sarayın bədii bərpası zamanı çəkdiyi bu rəsmlər məzmun və kompazisiya müxtəlifliyi, gül və çiçək, quş və heyvan təsvirlərinin realistliyi ilə seçilir. Rəssamın əsərlərində miniatür boyakarlığından gələn ənənəvi şərti dekarativ üslubla yeni ralistik təsvir üzvü əlaqələndirilmişdir. Onun şagirdlərindən oğlu Şükür, Qurbanəli, Əliqulu, Səfər və başqa rəssamlar Azərbaycan monumental-dekarativ boyakarlığının inkişafında əhəmiyyətli rol oynamışdır.

* Şəki xan sarayındakı divar rəsmləri
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Mehmandarovların Şuşadakı evindəkı divar rəsmləri
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Səfi bəyin Şuşadakı evindəkı divar rəsmləri
* 
* 

* İskəndər Rüstəmovun Şuşadakı evindəkı divar rəsmləri
*

Həmçinin bax
------------

* Mehmandarovların evi

Əsərləri
--------

"Qızılgül və bülbül" (XIX əsr. Akvarel. R. Mustafayev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində qorunub saxlanır)

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Rəssam** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Makome M'Bovole işi** — Fransada müfəttiş Paskal Kompen tərəfindən başından odlu silah ilə vurulan Makome M'Bovolenin ölümündən sonra başladılan məhkəmə işi. Hadisə 6 aprel 1993-cü ilda Parisin XVIII arondismanında yerləşən Qran-Karyer polis idarəsində baş vermişdir. Polis şübhəlini qorxutmaq istədiyi zaman silahının maqazininin boş olduğunu düşünərək təsadüfən atəş açdığını bildirmişdir. Makomé M'Bovoleni qəsdən öldürməkdə günahlandırılan 38 yaşlı müfəttiş Paskal Kompen 15 fevral 1996-cı ildə Paris Ağır Cinayətlər Məhkəməsi tərəfindən qəsdən zorakılıq və ölüm ilə nəticələnən zorakılığa görə 8 il həbs cəzasına məhkum edilmişdir. Bu iş qəzetlərdə manşetlərə çevrilmişdir, çünki o zaman iştirak edən şahidlər boşaldılmış odlu silah və ya ov tüfəngindən istifadə edərək şübləliləri qorxutmağı adət etdiklərini etiraf etmişdilər. Hadisələr "Amnesty International" təşkilatının hesabatında qeyd edilmişdir. Məhkəmə işi həmçinin, üç günlük iğtişaşlara, o cümlədən Parisin mərkəzində kütləvi talanlara, etirazçı dəstələr ilə polis arasında toqquşmalara səbəb olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Makomé a été tué devant témoins. Au procès de Pascal Compain, deux inspecteurs ont raconté la scène". Libération.fr. 2023-01-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-01-18.
2. ↑  "Compain condamné à huit ans de prison. Les jurés n'ont pas retenu l'homicide volontaire contre le meurtrier de Makomé". Libération.fr (fransız). 16 fevrier 1996.  (#accessdate\_missing\_url)
3. ↑  "Huit ans de prison pour avoir «accidentellement» tué Makomé". L'Humanité. 1996-02-16.  (#accessdate\_missing\_url)
4. ↑  "Début du procès du policier qui avait tué le jeune Makomé". L'Humanité. 2016-01-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-01-18.
5. ↑  "Amnesty International, index EUR 21/02/94". archiv.jura.uni-saarland.de. 2021-05-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-01-18.
6. ↑  "Scènes de haine ordinaire à Paris (XVIIIe)". www.lexpress.fr. 2020-06-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-01-18.
Makqollinin süzülməsi
Pyonqçanq Ode istehsalı olan qarğıdalı makqollisi
**Makqolli** Koreyanın ənənəvi içkisi olaraq, **takcu** və ya **nonqcu,** **cecu, hvecu** da adlanır. Adətən düyü və buğdaya maya əlavə edib mayalandırmaqla hazırlayırlar.

Fermentasiya zamanı spirt mayalandırması ilə birlikdə laktik turşu bakteriyaları da mayalanır. Makqollinin spirt tərkibi təxminən 6–8%-dir. Qlutenli düyü, arpa, buğda unu və s.-in buxarda bişirilərək soyudulmasından sonra maya və suyu qarışdıraraq sabit temperaturda mayalandırır və alkoqol mayesini süzüb hazırlayırlar. Bu zaman düyü mayesinisüzmədən düyü düyünün üzərinə çıxan hissəni donqdonqcu adlandırırlar.

Adı
---

Makgeolli adı makgeolli (sap) və felin gövdəsindən əmələ gəlmiş şifahi isimdən (ger-, "membran, diqqətsizlik, diqqətsizlik") ibarətdir və i isim şəkilçisi əlavə edir.

Buludlu görünüşünə görə **Makgeolli,** Cheongju'dan fərqli olaraq **Takju** adlanır. Makgeolli üçün başqa bir ad fermerlər arasında içki ənənəvi populyarlığını əks etdirən ferma evidir.

Ətraflı
-------

Makgeolli, digər alkoqollu içkilərdən nisbətən daha çox qida ehtiva edir. Tərkibində vacib amin turşuları lizin, triptofan, fenilalanin, metionin, B qrupu vitaminləri (vitaminlər B1, B2, B6, niasin, fol turşusu), C vitamini, laktik turşu, tartar turşusu, limon turşusu, limon turşusu, spirt, ester, turşu, aldegid və s. .

Makgeolli edilməsi, maya kömək əlavə fermentasiya, həmçinin şorba (麴Kouk şorba) adlanır. Taxılın xəmirində bir maya kalıbı olan bir məhsula aiddir. 6 ~ 70-ci illərdə, mayanın vahidliyi və kütləvi istehsalına görə, makgeolli adətən keçmişdə unikal və turş olduğu qəbul edilir. Ayrıca, maya növündən asılı olaraq , makgeollinin dadı bir qədər dəyişir.
**Luar və Şer** (*fr.* Loir-et-Cher) — Fransa qərbində yerləşən, Mərkəz - Luara vadisi regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 41. İnzibati mərkəzi — Blua.

Coğrafiyası
-----------

Sahəsi — 6343 km². (Fransada 31-ci yer)

Departamentə 3 rayon, 30 kanton və 291 kommun daxildir və həmçinin Er və Luar, Luar, Şer, Endr, Endr və Luara və Sarta departamentləri ilə sərhəddir. Departamentdə Luar və Şer çayları axır.

Tarixi
------

Luaravə Şer — 1790-cı ilin martında Fransız İnqilabı dövründə yaradılan ilk 83 departamentən biridir. Keçmiş Orleane və Turen əyalətlərinin ərazisində yerləşir. Adı Luar və Şer çaylarından gəlir.

Luar və Şer departamentini əhatə edən ərazilər episkos dövrlərdə yerləşdirilib, lakin orta əsrlər əvvəlində Normanlar, Burqundiyalılar, İngilislər və s. xalqlarını tez-tez işğallarına qarşı qəsrlər və qalalar tikiblər.

Siyasi cəhətdən departament qonşu kantonlar və kommunlar arasında bölünmüşdür. 1397-ci ildə Blua əyaləti Orleanın mülkünə daxil oldu. 1498-ci ildə Luis Orleanın Fransa taxtını yüksəldərək XII Luis adı altında, Blua və onun ətrafındakı Fransız siyasətinin inkişafı üçün başlanğıc nöqtəsi idi.

IX Çarlza əsasən, dini narahatlıqlar Blua ərazisində qəddarlıqla inkişaf edir.

1576 və 1588-ci illərdə Blua şəhərində Dövlət Başçıları toplandı.

Demoqrafiyası
-------------

Əhalisi 1990-cı ilə nisbətdə 340 729 nəfər (vahidlər arasında 71-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları), əhalinin sayı 3,6% artmışdır.

Yerli əhalinin yaş kateqoriyası Fransada orta hesabla daha yaşlıdır:

Luar və Şer — 60 və daha çox: əhalisinin 25,2% -i, Fransa — 60 və daha çox: əhalinin 20,3% -i

60 yaşdan yuxarı olan kateqoriya digər yaş qruplarından daha sürətli böyüyür. Doğum səviyyəsi (15–49 yaş arası 1000 qadın başına 48,5 doğum) milli ortalamadan 1 bal azdır.

Luar və Şer şəhərlərində əhalinin sıxlığı km2
-ə 53,72 nəfərdir. Bu km²-ə milli səviyyədə 107 nəfərdən daha aşağı düşür. Şəhər quruluşu üç şəhərə əsaslanır: Blois, 52,500 əhali, Vendôme, 17,705 əhali və Romorantin-Lanteni, 18,350 nəfər.

Kənd təsərrüfatı
----------------

Ənənəvi olaraq, Luar və Şer dörd kənd təsərrüfatı sahəsinə bölünür: *fr.* Perche (Luar şimal), *fr.* Beauce (Luar şimal), böyük *fr.* Sologne (Luar cənub) və şərab Sologne (Luar cənub).

Luar və Şer departamentinin əsas kənd təsərrüfatı məhsulları aşağıdakılardır: Luar şəhərinin şimalında bitkilər (dənli bitkilər və yağlı bitkilər); şərab istehsalı; şöbəyə xüsusi məhsullar: qumqara, çiyələk; mal-qara və donuzlar; meşə təsərrüfatı, 200 min ha məhsuldar meşələr.

Qalereya
--------

* BluaBlua
* 
* 
* 
*

Xarici keçidlər
---------------

* Prefecture website (in French)
* Conseil Général website Arxivləşdirilib 2012-09-28 at the Wayback Machine (in French)
* Arxivləşdirilib 2012-03-29 at the Wayback Machine
Xalq Daxili İşlər Komissarlığının emblemi
**Xalq Daxili İşlər Komissarlığı üçlükləri** — SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığı yanında respublika, diyar və vilayət idarələrində "antisovet elementlərinin" repressiyası üçün əməliyyatların aparılması məqsədi ilə 1937-ci ilin avqust ayından 1938-ci ilin noyabrına qədər faəliyyət göstərmiş inzibati (məhkəmədənkənar) orqandır.

Xalq Daxili İşlər Komissarlığı üçlükləri SSRİ Daxili İşlər Komissarının 30 iyul 1937-ci ildə № 00447 "Keçmiş qolçomaqların, cinayətkarların və digər antisovet elementlərin repressiyası əməliyyatı barədə" operativ əmrinə əsasən respublikalar üzrə Xalq Daxili İşlər Komissarlığı rəhbərliyinin (diyar, vilayət), partiya katiblərinin (diyar, vilayət) və respublika prokurorlarının (bölgə, əyalət) rəhbərliyi ilə qurulurdu. Onlar güllələmə, həbs düşərgəsinə sürgün etmə və türmədə 8–10 il həbs cəzası vermək hüququna malik idilər.

Tarixi
------

31 iyul 1937-ci ildə SSRİ Daxili İşlər üzrə xalq komissarı Nikolay Yejov "antisovet elementlərin məhvini" qarşısında məqsəd qoyan və "operativ üçlüklərin" üzvlərini müəyyən edən "Keçmiş qolçomaqların, cinayətkarların və digər antisovet elementlərin repressiyası əməliyyatı barədə" 00447 nömrəli operativ əmri imzalamışdır.

Fəaliyyətin nəticələri
----------------------

1 oktyabr 1936-cı ildən 1 noyabr 1938-ci ilə qədər SSRİ XDİK orqanları tərəfindən 1 565 041 insan həbs edilmişdir. O cümlədən XDİK-nın 00447 nömrəli əmrinə əsasən 702 656 nəfər həbs edilmişdi. Bu dövr ərzində 1 336 863 nəfər məhkum olunmuşdur ki, onlardan da 668 305 nəfəri (50%) güllələnmişdir.

Xalq Daxili İşlər Komissarlığı üçlüklərinə qarşı repressiya
-----------------------------------------------------------

Üçlüklərin əksər üzvləri 1938-ci ildən sonra repressiya olundular. ÜKP MK və SSRİ XKS ortaq qərarında qeyd olnurdu ki, istintaqları sadələşdirilmiş şəkildə keçirmələrinin nəticəsində "XDİK işçiləri agentura-məlumat işlərini tamamilə başlı-başına buraxıblar", və bu üçlüklərin işində həm də "qanunla müəyyən edilmiş prosessual qaydaların kobud şəkildə pozulması və istintaqın gedişatına məsuliyyətsiz münasibət" öz yerini alıb. Bir sıra XDİK əməkdaşları "bilərəkdən sovet qanunlarını təhrif edərək, saxtakarlıqlar ediblər, istintaq sənədlərini saxtalaşdırırdılar, əsassız ittihamlarla məsuliyyətə cəlb edirdilər, hətta günahsız insanlara qarşı təxribat məqsədi ilə heç bir əsasları olmadan cinayət işləri tərtib edirdilər, eyni zamanda antisovet fəaliyyəti olub özləri ilə əlbir olan şəxsləri gizlətmək və cinayətlərini ört-basdır etmək üçün əllərindən gələni edirdilər"

İstinadlar
----------

1. ↑  "Справка 1 спецотдела НКВД СССР о количестве арестованных и осужденных за время с 1 октября 1936 г. по 1 ноября 1938 г. // Сайт Istmat.info". 2019-05-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-13.
**Balaxanı-Sabunçu Polis Meysterliyi** və ya **Balaxanı-Sabunçu Polis İdarəsi** — Bakı şəhərinin Balaxanı-Sabunçu ərazisindəki neft mədənlərini mühafizəsini təmin edən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin polis qurumu.

Haqqında
--------

Polis meysterliyi XIX əsrin sonunda Bakıda neft sənayesinin sürətlə inkişaf etdiyi bir vaxtda, 1897-ci ildə yaradılmışdır. Qurum, 17 aprel 1917-ci il tarixində Bakı Xalq Komissarları Soveti polismeysterliyi tərəfindən ləğv edilmişdir. Qurum, Bakı Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən azad olunduqdan sonra Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin qərarı ilə yenidən bərpa edilmiş, şəhərin neft mədənləri rayonlarında qayda yaradılması ona həvalə olunmuşdu. Polis meysterliyinin ərazisi 7 polis məntəqəsinə (Sabunçu, Ramana, Zabrat, Balaxanı, Suraxanı, Binəqədi, Corat) bölünmüşdü. Məntəqələrə pristavlar başçılıq edirdilər

1920-ci il mayın 14-də Bakı İnqilab Komitəsinin qərarı və Bakı Şəhər Milis İdarəsinin əmri ilə Balaxanı-Sabunçu Polismeysterliyi ləğv edilib, Balaxanı-Sabunçu Milis idarəsi adlandırılıb. Bununla belə, xidməti ərazisinin böyüklüyü və xüsusi əhəmiyyəti nəzərə alınaraq, Bakı Şəhər və Qəza Milis İdarəsinə tabe edilməklə ona müəyyən müstəqillik verilib.

Mədəniyyətdə
------------

Polis meysterliyi, Azərbaycan kinosunun pioneri olan Aleksandr Mişonun Balaxanı-Sabunçu Polis İdarəsi süvari qorodovoylarının at oynatmaları adlı qısametrajlı sənədli filminin diqqət mərkəzidir.

Mənbə
-----

* Balaxanı-Sabunçu Polis Meysterliyi // Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. I. Bakı: "Lider". 2004. səh. 265. ISBN 9952-417-14-2.

### İstinadlar

1. ↑  "Azərbaycan polisinin yaranma tarixi və təşəkkülü (1918-1920-ci illər, qısa tarixi tədqiqat) Müstəqil Azərbaycan Polisinin yaranması və təşəkkülü". 2022-05-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-27.
2. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898–2002)). Bakı: 2003, səh.7.

Həmçinin bax
------------

* Bakı Polismeysterliyi
Kabaddi oyunu (Bhimber).
Dairəvi üslublu kabaddi oyun meydanı.
**Pəncab kabaddisi** (*ing.* Punjabi kabaddi, Pəncab dilində: ਪੰਜਾਬੀ ਕਬੱਡੀ), yaxud, sadəcə, "**Kauddi**" (pənc. ਕੋੌਡੀ). Pəncab regionunda oynanılan populyar idman növü. "**Pəncab kabaddisi**" adlanan dairəvi üslublu kabaddi, kabaddi idman növünün ənənəvi olaraq Pəncab regionunda oynanılan üslubu olsa da, bu kabaddi üslubu üzrə beynəlxalq turnirlər keçirilir və Hindistanın Həvəskar Dairəvi Kabaddi Federasiyası tərəfindən idarə olunur.

### Qaydaları

Pəncab regionunda kabaddi oyunu 22 m-lik dairəvi meydanda oynanılır. Orta xətti keçən oyunçu isə "kaudi da bharha" adlanır. Hər komandanın 8 oyunçusu olur; növbə ilə bir-birlərinə reydçi göndərirlər; Pəncab kabaddisində oyun 40 dəqiqə davam edir, birinci 20 dəqiqə bitdikdən sonra komandalar meydanda yerlərini dəyişirlər. Bu üslubda oynanılan kabaddi oyununda reydçi müvəffəqiyyət qazandıqda, komandasına 1 bal qazandırır, müvəffəqiyyət qazanmadıqda isə rəqib komanda 1 bal qazanır.

Həmçinin, bax
-------------

* Kabaddi
* Kabaddi üzrə Dünya Kuboku 2014
* Azərbaycan qadın milli kabaddi komandası

İstinadlar
----------

1. 1 2  Kissa Kabaddi da by Sarwan Singh Sangam Publications ISBN 93-83654-65-1
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2014-12-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-02-26.
**Balballar** - Orta Asiya türklərində, şamanizm dininin etibarlılığını geniş şəkildə qoruduğu dövrdə, ölən döyüşçülərin kurgan deyilən məzarlarının ətrafına tikilmiş, döyüşçünün öldürdüyü düşmənləri işarələyən, ümumiyyətlə bir daş parçasının üzərinə yonulmuş bir əlində qılınc, fiqurlarından ibarət olan heykəllərə verilən ad. Bu daşların sayının çoxluğu ölən adamın sağ ikən; gücünün, cəsarətinin, qəhrəmanlığının da simvoludur.

Köhnə Türklərdə adamın xatırlanması üçün məzarının və ya bəzi kurganların ətrafına tikilən daş.

Balballar Göy türk soylularının həyatdaykən öldürdükləri düşmənlərini işarələyirdi. Məsələn, Orxon çayı sahilindəki Kültigin abidəsində aparılan qazıntılar zamanı məzarın ətrafında yüzlərlə balbal tapılmışdı. İnanışa görə, Göytürk döyüşçüsünün öldürdüyü düşmənləri, o biri dünyada onun xidmətində olacaq.

Həmçinin bax
------------

* Daş ata

Mənbə
-----

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2006-08-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-08-27.
Pəncərəaltı
**Pəncərəaltı —** pəncərənin altındakı üfüqi bir strukturdur və ya səthdir. Pəncərəaltı pəncərəni yerində konstruktiv dəstək və saxlamaq üçün xidmət edir.

Pəncərəaltı funksiyaları
------------------------

Pəncərəaltı olması sayəsindən, pəncərənin yaxınlığında və pəncərənaltınin yaxınlığında olan divarın sahəsinə bitişik hissəsinin isti hava qatının qalınlığı artır. 

Pəncərəaltlı divarın bir hissəsini açıq pəncərədən düşən yağış nəminin nüfuzundan qoruyur. Otağın daxili məkanından pəncərəyə vizual keçidi təşkil edərək dekorativ məqsədlərə xidmət edir, yuxarıdan pəncərə oyuğunu bağlayır, harada adətən radiator quraşdırılır. Tez-tez gül dibçək üçün altlıq kimi istifadə olunur.

Pəncərəaltı pəncərə baxımı prosesini asanlaşdırır (məsələn, şüşə yumaq və ya pərdələri asmaq və s.)

Tikinti və dizaynda texnologiyaların inkişafı ilə pəncərəaltı yeni funksiyalar əldə edir. Geniş bir pəncərəaltı otağı və onun faydalı sahəsini vizual olaraq genişləndirir, onu oturma sahəsi, kitab qəfəsəsi, saxlama yeri, mətbəxdə mizin üst taxtası kimi istifadə etmək olar.
**Balaşşadyarmat** (mac. Balassagyarmat, slovak. Balašske Ďarmoty, *alm.* Jahrmarkt‎) — Macarıstanın şimalında şəhər.

Coğrafiyası
-----------

Qəsəbə Noqrad medyesinin mərkəzi Şalqotariyan şəhərinin 45 km qərbində, paytaxt Budapeştin 85 km şimalında, Slovakiyanın sərhədində yerləşən İpel çayının cənub sahilində yerləşir.

Demoqrafiyası
-------------

2001-ci ilin siyahıyaalınmasına əsasən, Balaşşadyarmat şəhərində 18 474 sakin məskunlaşmışdır. Əhalisi homojenlərdən təşkil olunmuşdur və böyük əksəriyyəti macarlardır (98% macarlar, 2 % rumınlar). Toplam əhalinin 100%-i-nin ana dili macar dilidir.

Tarixi
------

İpel çayının kənarında yerləşən Balaşşadyarmat əlverişli coğrafi mövqeyə sahib olduğundan bir sıra tayfalar burada məskunlaşmışdır. Avropanın monqollar tərəfindən istilasından sonra qəsəbədə qala inşa edilmişdir. Şəhər 1552-ci ildə Budin bəylərbəyi Əli Paşanın komandanlığında olan Osmanlı qüvvələri tərəfindən fəth edildi və 1596-cı ilə qədər Osmanlı İmperiyasının tərkibində qaldı. 1662-ci ildə yenidən fəth edildi və 1686-cı ildə Habsburqlar tərəfindən işğal edilənə qədər Eğri əyalətinin sancağı oldu.

Beynəlxalq əlaqələri
--------------------

### Qardaşlaşmış şəhərlər

Balaşşadyarmat aşağıdakı şəhərlər ilə qardaşlaşmışdır:

* Rumıniya Dej
* Almaniya Haymenkirh
* Polşa Ostrolęnka
* İtaliya Lameçiya Terme
* Slovakiya Slovenski Dyarmoti

Həmçinin bax
------------

* Balint Balaşşi

İstinadlar
----------

1. ↑  Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2021. január 1. Gazetteer of Hungary, 1st January 2021 (mac.). KSH.
2. ↑  Hungarian census 2001[*ölü keçid*]
3. ↑  "Macaristan'da Osmanlı Hakimiyetinin ve İdari Teşkilatının Kuruluşu ve Gelişmesi, Sadık Müfit Bilge" (PDF). 2015-11-08 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2019-04-15.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Balaşşadyarmat*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* VikiSəyahətdə **Balassagyarmat** haqqında səyahət məlumatları var.
* Official site in Hungarian
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Keçəldağ.

**Keçəldağ** — Azərbaycanda, Qarabağ yaylasında hündürlüyü 3,171 metr (10,404 ft) olan sönmüş vulkan konusudur. Üst Pliosenin vulkan suxurlarından təşkil olunmuşdur. Yamaclarında qədim buzlaq relyefi formaları inkişaf etmişdir. Zirvəsi qayalıqdır. Alp çəmənlikləri, perlit yatağı var. Kəlbəcər rayonu ərazisindədir.

Coğrafi xüsusiyyətləri
----------------------

Həkəri çayı hövzəsini və qismən də Tərtərçayın yuxarı hövzəsini əhatə edir. Relyefi dərin erozion parçalanmaya məruz qalmış, bəzi yerlərdə lava və vulkanogen-prolüvial çöküntülər altında basdırılmışdır. Tektonik-denudasiya və litostruktur mənşəli silsilə və tirələr, intruziv massivlər, dağarası çökəkliklər səciyyəvidir. Suayırıcılarda və yamaclarda düzəlmə səthi qalıqları, Mıxtökən, Çalbayır silsilələrinin yamaclarında qayma tipli səpintilər, çay dərələrində terraslar müşahidə edilir. Karst inkişaf etmişdir. Yarımvilayətdə Kəlbəcər, Mıxtökən və Həkəri geomorfoloji rayonlarını ayrılır.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. Bakı: 2007, səh.24.

|  |  |
| --- | --- |
| Dağ | *Dağ ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

| ⛭Azərbaycan Azərbaycanın dağ və zirvələri Azərbaycan |
| --- |
| Böyük Qafqaz | 
* Babadağ
* Bazardüzü
* Beşbarmaq
* Gəmiqaya
* Şahdağ
* Xınalıq
* Şəkər əsası dağları

 |  |
| Kiçik Qafqaz | 
* Alaqaya
* Avey
* Göyəzən
* Keçəldağ
* Kəpəz
* Murovdağ
* Qapıcıq
* Gamışdağ
* İlandağ
* Qazangöldağ
* Küküdağ
* Qırxqız

 |
| Talış dağları | 
* Gömürgöy
* Qızyurdu

 |
Larrus komandasının loqosu
**Larruss** (fr.Larrousse) avtomobil idman qrupu, Antony, Fransada yerləşirdi. Didier Calmels və keçmiş yarışçı Gérard Larrousse tərəfindən əsası qoyulmuşdur. İlk olaraq, Larrousse & Calmels adı altında fəaliyyət göstərmiş, daha sonra isə Calmelsin həyat yoldaşını öldürməsindən sonra ad dəyişdirildi və Larrousse adlandırıldı.

Tarixi
------

1987-1994-cü illərdə, Formula 1 yarışlarında iştirak etmişdir. Bu illər boyu ən yaxşı nəticəsi Yaponiya Qran pri yarışında 3-cü yer qazanmasıdır.
1987-1991-ci illərdə komanda Lola şassisi olan LC87—LC91 modellərini istifadə etdi. Ən yaxşı yer yaponiyalı Aquri Suzuki tərəfindən qazanılan üçüncü yer idi.

Venturi şassi (1992)
--------------------

1991-ci ildə Gérard Larrousse komandanın 65%-ni Venturi şirkətinə satır. 1992-ci ildə fransız avtomobil şirkəti Venturinin təqdim etdiyi LC92 şassi istifadə olundu və komanda yalnız 1 xal qazandı. 1992-ci il Sentyabr ayında Venturi komandanı German Rainer Walldorf tərəfindən idarə olunan Comstock-a satır. 4 nəfəri öldürməkdə şübhəli bilinən Rainer Walldorf bir Almaniyada oteldə polislə doqquz saatlıq silah döyüşündə öldürüldü.

Larruss şassi (1993-1994)
-------------------------

1993-cü ildə, komandanın digər başqa bir uğursuzluğu Gérard Larrousse'in maliyyələşdirdiyi sürücüləri Philippe Alliot və Érik Comas, mövsümdə yalnız iki bal ala bildi.
1994-cü ildə, Larrousse komandanı yenidən təşkil etdi. Pejo mühərrikləri ilə müqaviləni razılaşdıra bilmir və Ford HB mühərriklərinə geri döndü.
Sonuncu mövsümdə komandanın sürücüləri 5-ci yerdən yuxarı yer tuta bilmədi.
Ardıcıl uğursuzluq və maliyyə problemləri səbəbindən Larruss Formula 1-i tərk edir.

Xarici keçidlər
---------------

* larruss
* Larrousse sells
**Keçəli qoz gənəsi** (*lat.* Aceria erinea (Nalepa, 1891)) — ancaq qoz ağaclarına ziyan vuran gənə növü. İlk dəfə A.Nalepa tərəfindən qeyd edilən bu növün klassik təsvirini Q.Kifer (Keifer 1938, 1952) vermişdir.

Sorucu ağız aparatına malik olan sarımtıl rəngli keçəli qoz gənəsi sorucu ağız aparatı vasitəsilə yarpaqların hüceyrə şirəsini sorur və nəticədə həmin yerdə yarpaqların üst səthində qalın divarlı, iri, girdə qabarıqlar və ya şişkinliklər əmələ gəlir. Yarpaqların alt səthində isə həmin qabarıqlara uyğun müxtəlif ölçülü çökəkliklər yaranır. Çökəkliklərin daxili divarı isə sarımtıl rəngli sıx tükcüklərlə (erineum) örtülmüş olur. Bu mənzərə keçəni xatırladır (adı da buradan götürülüb) və gənələr orada açıq halda yaşayır. Tükcuk və ya keçə ilə əhatə olunmuş ərazinin ölçüsü 0,25 – 4,50 mikrometr təşkil edir. Keçəli qoz gənəsinin biologiyası bir çox cəhətdən ziyilli qoz gənəsi (*lat.* Aceria tristriata) ilə oxşardır. Bu növ də öz inkişafını yumurta – nimfa I – nimfa II – yetkin fərd mərhələsində başa vurur. Dişilər cavan zoğlarda, tumurcuğun əsasında, catlarda və s. bu kimi yerlərdə qışlayır. Aprel ayından başlayan və təxminən 15-20 gün davam edən yaz miqrasiyası tumurcuqların açılmasına təsadüf edir. May ayının ortalarında dişilər yumurta qoymağa başlayır. Keçəli qoz gənəsinin nəslinin inkişafı 1 ay çəkir və iyun ayının axırında bitir. Ancaq sonrakı nəsillər daha tez inkişaf edir. Gənə generasiya zamanı 4 nəslə başlanğıc verir. Bu növün əmələ gətirdiyi keçələrin daxilindəki gənələrin sayı o qədər də çox olmur. Bunu belə izah etmək olar ki, keçəli gənələr açıq yaşayan növlər olub, fır əmələ gətirmirlər. Burada yırtıcı gənələr də az olmur və onların fəaliyyətinin nəticəsində qeyd edilən 4 ayaqlı gənənin sayı da az olur. Onların sayı ən çox iyul ayında artır. Yazda əmələ gələn keçələr yarpaqları möhkəm deformasiya edərək, onların inkişafını ləngidir. 

Avropa növü olan bu gənə az rütubətli yerlərdə bitən qoz ağaclarını yoluxdurmaqla zoğların əsasında yerləşən yarpaq və zoğlara ciddi ziyan vurur. Nəticədə həmin zoğ və yarpaqlar böyümədən qalaraq məhv olur. Çox maraqlıdır ki, ziyilli qoz gənəsi və keçəli qoz gənəsi növləri heç vaxt eyni yarpağı yoluxdurmurlar. Ancaq kütləvi çoxalma zamanı hərdən belə hallara rast gəlmək olar. Holarktik növdür.

Azərbaycanda rast gəlinməsi
---------------------------

Azərbaycanda Ağstafa rayonunun Poylu kəndində becərilən və meşədə rast gəlinən qoz ağaclarının yarpaqlarından yığılmışdır. Azərbaycan faunası üçün xarakterik növ deyildir.
**Keşkek** — Qərbi Anadolu, Trakya, Şərqi Anadolu və Orta Anadoluda gündəlik və toy mərasimlərində bişirilən yeməkdir.

Tokat keshkek.jpgTokat keshkek

Tərkibi
-------

Əsasən keşkek yarma, buğda və ətdən hazırlanır.

UNESCO
------

2011-ci ildə İndoneziyanın Balı bölgəsində keçirilən 6-cı UNESCO-nun iclasında keşkek Türkiyənin Maddi və mənəvi irsinə daxil edilmişdir. Bundan başqa Merzifon bələdiyyəsi Türk patent və makrası olaraq ona coğrafi məkan adınında əlavə edilməsini irəli sürdü. Beləliklə, 2015-ci ildə artıq keşkek deyil "Merzifon keşkek" i kimi ədəbiyyata daxil edildi.

Yayıldığı ərazilər
------------------

Keşkek yeməyi xüsusilə Amasya, Sivas, Manisa, Çanaqqala, Ədirnə, Keşan, Balıkəsir, Kandıra, Sinop, Tokat, Muş, Samsun, Ordu, Çankırı, Dənizli, İzmir, Uşak, Aydın, Muğla, Afyonqarahisar, Çorum, Yozğad, Karabük, Ağrı ve Antalya kimi şəhərlərdə bişirilir və yeyilir. Anadoluda xüsusən toylarda yemək bişirilir.

Bişirilmə qaydası
-----------------

Toydan bir gün əvvəl buğda isladılır, toy günü qazanda qayandılaraq bişirilir. Qaynadılan buğda və ətlər qazanın içində əzilir ki, tamamilə həll olsun və bir-birinə qarışaraq bişsin. Aşbazlar onun tam həll olunaraq bişməsinə xüsusi nəzarət edirlər. Ət və buğda nə qədər çox döyülürsə, yemək daha ləzzətli və dadlı olur. Yaxşı döyülmüş və bişmiş keşkek saqqıza oxşadığı üçün "saqqız kimi keşkek" adlanır. Lifləri yaxşı ayrılmış ət tamamilə buğdaya qarışaraq, saqqız kimi uzanaraq onları ayırmaq cətin olur ki, buda yeməyin əsas özəlliyini təşkil edir. Bu dadı almaq üçün onu əvvəlcədən kötükdə döyməyi məsləhət görürlər. Onu regionlardan fərqli olaraq bibər, soğan və yağdan hazırlamış sousda əlavə edilir. Əsasən onu toyuq əti ilə bişirillər. Regiondan asılı olaraq onu noxud, düyü, bulqur və ayranla serviz edillər. Ümumiyyətlə sümüklü dana əti, qırmızı bibər və kərə yağından hazırlançış sous töküllər.

Sinop Ayancık ətrafında fərqli bir keşkek bişirilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Caragh Rockwood — Fodor's Greece 1997
2. ↑  Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage, *Intergovernmental Committee for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage*, Nomination file 00388
3. ↑  Turkish dish and Korean tightrope walking join UN intangible heritage list", *UN News Center* 28 November 2011
4. ↑  "Keşkek UNESCO korumasına girdi". Haberturk.com. 28 Kasım 2011. Erişim tarihi: 6 Ocak 2018.
5. ↑  "Arxivlənmiş surət" (PDF). 2015-04-02 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2018-05-10.
6. ↑  Γιουβέτσι με στάρι Archived 2013–10-29 at the Wayback Machine.
7. ↑  Κεσκέκ (Παραδοσιακό ποντιακό φαγητό)
8. ↑  see Aglaia Kremezi — 'Γιουβέτσι με στάρι' ('Giouvetsi with wheat')
9. ↑  Greece, by Paul Hellander, Lonely Planet series
10. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2017-12-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-10.
11. ↑  Gil Marks, *Encyclopedia of Jewish Food*, p. 314
12. ↑  Aubaile-Sallenave, p. 109, note 7

Xarici keçidlər
---------------

* Keşkekin bişirilməsi
* Qaydaları
* Merzifon keşkeki

Həmçinin bax
------------

* Türkiyə mədəniyyəti
* Harput
* 

Vikianbarda ***Keşkek*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  
Xəta: şablon boşdur
**Konstantin Arkadyeviç Borisoqlebskiy** (*rus.* Борисоглебский Константин Аркадьевич) — memar, mülki-mühəndis, 1909-1913-cü illərdə Bakı şəhərinin baş memarı olmuşdur.

Həyatı və fəaliyyəti
--------------------

Konstantin Borisoqlebskiy 1869-cu ildə Moskva quberniyasında, zadəgan ailəsində anadan olmuşdur. Sankt-Peterburq Mülki Mühəndislər İnstitutunda təhsilini bitirdikdən sonra, xidmət üçün Astraxana göndərilmişdir. Daha sonra fəaliyyətini Yeddisu vilayətində davam etdirən Borisoqlebskiy, burada Qazaxıstanın ilk metal körpüsünü (1898) inşa edir. 1896-1902-ci illərdə Yeddisu vilayətinin inşaat idarəsinin memarı kimi çalışır. Həmin müddətdə çoxlu sayda layihələrə imza atmasına baxmayaraq, onun yaradıcılığınn həmin dövrünün əsas işi kimi Almatı şəhərində layihələndirdiyi Yüksəliş kafedralı göstərilir. Konstantin Borisoqlebskiynin memarlığı və Andrey Zenkovun mühəndisliyi ilə inşa edilmiş kafedralın açılışı 1907-ci ildə baş tutur.

1902-ci ildə layihəsinin həyata keçirilməsini görmədən memar Yeddisu vilayətini həmişəlik tərk etməli olur. 1910-cu ildə Bakıya gələn Borisoqlebskiy şəhər memarı vəzifəsinə təyin edilir. Memarın yaradıcılığının Bakı dövrü iki monumental bina ilə yadda qalır ki, bunlar da Onginskaya 5 (hazırda Məhəmməd Əmin Rəsulzadə) küçəsindəki Olginskaya sıralarının binası (1910-1912) (hazırda Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin binası) və Balxanskaya 61 (hazırda Füzuli küçəsi) və Krasnovodskaya (Səməd Vurğun küçəsi) küçələrinin kəsişməsində yerləşən Kişi gimnaziyası (1911-1913) (hazırda 4 nömrəli şəhər xəstəxanasının binası) binasıdır.

* Yüksəliş kafedralı, AlmatıYüksəliş kafedralı, Almatı
* Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin binası, BakıXəzər Dəniz Gəmiçiliyi Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin binası, Bakı
* Kişi gimnaziyasının binası , Bakı Kişi gimnaziyasının binası , Bakı

İstinadlar
----------

1. ↑  *Надеждина, Татьяна.* "Архитекторы Азербайджана 19 и начала 20-го века". proza.ru. 2020-11-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 iyun 2018.
2. 1 2 3 4 5  "Борисоглебский Константин Аркадьевич - городской архитектор". 2021-06-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 iyun 2018.
3. ↑  "БОРИСОГЛЕБСКИЙ, Константин Аркадьевич". mke.su. 2022-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 iyun 2018.
4. 1 2  "Константин Борисоглебский". polonia-baku.org. 2021-09-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 iyun 2018.
**Boçkaşəkilli xilokorus** (*lat.* Chilocorus renipustulatus Scriba.) — Bədəni ovalşəkillidir, üzərində iki ləkəsi var, parlaqdır, başın yanları tükcüklə örtülüb.

Biologiyası
-----------

Bədəni ovalşəkillidir, üzərində iki ləkəsi var, parlaqdır, başın yanları tükcüklə örtülüb. Rəngi xakidir, iri gözləri aydın bilinir. 4–5 mm böyüklükdədir. Naxçıvan üçün xarakterik növdür, meyvə bağlarında, qovaq ağacında və bəzi yabanı bitkilər üzərində yayılır. Yastıcalarla qidalanır. İl ərzində iki nəsil verir. Quru xəzəllərin və qurumuş ağacların qabığı altında qışlayır. Müxtəlif növ yastıcalarla qidalanırlar. Sarı yumurtalarını topa-topa qoyurlar. Yırtıcıdır, əlvan rəngli sürfələri var, üç yaçdan (qabıqdəyişmədən) sonra pup əmələ gəlir.İl ərzində iki nəsil verir.

Yayılması
---------

Naxçıvan MR-in Naxçıvan şəhərində, Ordubad, Culfa və Şahbuz rayonlarında əsasən aşağı zonasında yayılıb.

Ədəbiyyat
---------

1. Naxçıvan Muxtar Respublikasında yayılan yırtıcı cücülərin xeyirli fəaliyyəti və onların mühafizəsi. A.Mehdiyev, M.M.Seyidli
2. Ümumi entomologiya I-II hissələr. Ağayev B.İ. Bakı 1979-1981
3. Naxçıvan MR-da yayılan parabüzənlər (Coleoptera, Coccine elidae) və onların bioloji mübarizədə istifadə imkanları. Mehdiyev A.M.

İstinadlar
----------

1. ↑  Naxçıvan MR-da yayılan parabüzənlər (Coleoptera, Coccine elidae) və onların bioloji mübarizədə istifadə imkanları. Mehdiyev A.M.