recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Əzizov Xubəli Fətəli oğlu**  — fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.

Həyatı
------

Əzizov Xubəli Fətəli oğlu 1949-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun Buruq kəndində anadan olmuşdur. 1971-ci ildə "mexanik" ixtisası üzrə ADU-nin mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirib. 1971-1989-cu illərdə Azərbaycan EADNQYPİ-nun "Hidrodinamika" laboratoriyasında böyük laborant, mühəndis və böyük elmi işçi vəzifələrində işləyib. 1980-ci ildə "Yeraltı hidrodinamikanın bəzi fəza məsələləri və qeyri-bircins məsaməli mühitlərdə mayenin süzülmə məsələləri" mövzusunda namizədlik, 1994-cü ildə isə "Məsaməli mühitdə köçürülmənin qeyri-stasionar və qeyri-xətti hadisələrinin tədqiqi" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir. 1989-1995-ci illərdə Azərbaycan EA MRİ-da "Neft və gazın qeyri-xətti mexanikası" şöbəsinin baş və aparıcı elmi işçisi işləmişdir. 1995-ci ildən 2014-cü ilə qədər Nijnevartovsk Dövlət humanitar universitetində professor, "Tətbiqi riyaziyyat və fizika" kafedrasının müdiri işləmişdir. 2007-2014-cü illərdə Tümen neft və qaz universitetinin professoru və bu universitetin Nijnevartovsk filialının elm üzrə direktor müavini işlmişdir. 2014-cü ildə vəzifəsindən istefa etmiş və ailəsi ilə Moskva şəhərinə köçmüşdür. İki oğlu, üç qızı vardır.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Əzizov X.F. maye və qaz mexanikası, tətbiqi riyaziyyat və ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində tanınmış alimdir. 
Elmi tədqiqatların sahəsi: yeraltı hidrodinamika, qeyri-xətti və qeyri-nyuton süzülmə nəzəriyyəsi; məsaməli mühitlərdə istilik mübadiləsi və neft laylarında istiliyin konvektiv köçürülməsi; neftçıxarma və neft yataqlarının işlənməsində riyazi modelləşdirmə və statistik analiz; texniki qəzalar zamanı neft tullantılarının təbii mühitdə yayılması; maye tipli sənaye tullantılarının yeraltı qatlarda bastırılması. 
Əzizov X.F. 60-dan artıq elmi məqalənin "Ehtimal nəzəriyyəsi" adlı dərs kitabının müəllifidir. O həmçinin çalışdığı universitetlərin elmi əsərləri və tematik məcmuələrində iri həcmli ümumiləşdirici problem məqalələr yazmış və bu elmi əserlərin "Matematika" və "Fizika" seriyalarının elmi redaktoru olmuşdur.

İstinadlar
----------
**Adıge-Xabl** (*abq.* Адыгьа-ХӀабльа, kab.-çərk. Адыгэ Хьэблэ, qaraç.-balk. Адыге-Хабль, noq. Адыге-Хабль) — Rusiya Federasiyası, Qaraçay-Çerkesiya Respublikasının kənd, Adıge-Xabl rayonunun inzibati mərkəzi.

Tərkibində yeganə yaşayış məntəqəsi olan inzibati ərazi vahidliyinə aiddir.

Coğrafiyası
-----------

Adıge-Xabl rayonunun şərq hissəsində, Kiçik Zelençuk çayının sağ sahilində yerləşir. Çerkessk şəhərindən 12 km şimal-qərbdə, P217 şossesi üzərində yerləşir.
Kənd yaşayış məntəqəsinin sahəsi 11,75 km²-dir.

Aşağıdakı yaşayış məntəqələri ilə həmsərhəddir: cənub-qərbdə İkon-Xalq, şimal-qərbdə Adil Xalq, şimalda Erken Xalq və Erken-Şaxar.

Kənd respublikanın meşə-çöl zonasında, Qafqazın şimal yamaclarının aşağı hissəsində yerləşir. Kənd yaşayış məntəqəsinin ərazisindəki orta hündürlük dəniz səviyyəsindən 443 metr təşkil edir. Mütləq yüksəkliklər 500 metrdən çoxdur.

Torpaq örtüyü son dərəcə müxtəlifdir. Ərazidə qara torpaqlar yayılmışdır.

Hidroqrafik şəbəkə əsasən Kiçik Zelençuk çayı ilə təmsil olunur. Kəndin şimalında böyük bir su anbarı vardır.

İqlimi isti mülayimdir. Orta illik temperaturu + 10 °C-dir. İyul ayının orta temperaturu + 21,5 °C, yanvarın ayının orta temperaturu −2 °C təşkil edir. Yayda maksimum temperatur + 38 °C-ə çatır. Qışda minimum temperatur −30 °C-ə enə bilər. Günəşli günlərin sayı 210-dur. Kifayət qədər rütubətə sahib olsada, yay aylarının sonu quraqlıq gətirən güclü şərq və şimal-şərq küləkləri müşahidə edilir. Bir illik yağıntının miqdarı 680 mm təşkil edir. Yağıntılar əsasən aprel-iyun ayları düşür.

Tarixi
------

Kənd 1925-ci ildə Xabez kəndindən gələn köçkünlər tərəfindən qurulmuşdur. İlk məskunlaşanlar tərəfindən kənd "Adıge-Xabl" adlandırılır. Sonradan kəndə abazinlər, noqaylər və ruslar da köçür.

1936-cı ildə Çərkəz Muxtar Vilayətinin İkon-Xalq rayonunun inzibati mərkəzi olur. 1955-ci ildə İkon-Xalq rayonu ləğv edilir.

1957-ci ildə kənd Qaraçay-Çərkəz Muxtar Vilayətinin yeni yaradılan Adıge-Xabl rayonunun inzibati mərkəzi olur.

Yaşayış məntəqəsi respublikanın qida sənayesinin mərkəzlərindən biridir.

Əhali
-----

Milli tərkib
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

| xalq | say,  nəf. (2010) | ümumi əhaliyə olan nisbət, % (2010) |
| --- | --- | --- |
| çərkəzlər | 2 173 | 55,1 % |
| noqaylar | 682 | 17,3 % |
| ruslar | 385 | 9,7 % |
| abazinlər | 346 | 8,8 % |
| qaraçaylılar | 60 | 1,5 % |
| digərləri | 300 | 7,6 % |
| ümumi | 3 946 | 100 % |

Mədəniyyət
----------

Mədəniyyət evi

Adıge-Xabl kitabxana sistemi

İctimai-siyasi təşkilatlar:

Adıge Hase

Əmək və Müharibə Veteranları Şurası

İstinadlar
----------

1. ↑  "База данных Всероссийской переписи населения 2010 года". 2014-06-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-27.

Mənbə
-----

* Аул Адыге-Хабль на официальном сайте КЧР
* Официальный сайт Адыге-Хабльского района
* Институт географии РАН: Адыге-Хабль
* Коды ОКАТО и ОКТМО — Адыге-Хабль
**Аdvokat** (*Advocat*, *Advocaat*, *Advokaat*)-Əlvan sarı holland pendirli-yumurtalı likor, üzüm və eqq-noqun qarışığından (yumurta sarısı, şəkər tozu və süd), hamar qarışıqlıdır. Avstriyada çıxarılır.

Tarixi
------

Yumurtalı likor
Fərziyyələrə görə Advokat ilk dəfə Braziliyada hazırlanıb. Yerli hindlilər bu qarışığı bal, spirt, avakado meyvəsinin (adını da buradan almaqdadır.) Portuqal kolonistlər içkinin hazırlanmasını öyrənsələr də onu Köhnə dünyaya apara bilməmişlər.Bununla da Advokadın orijinal reseptinin əsası qoyuldu. Belə ki, bu zaman avokadonu yumurtanın sarısı ilə əvəz etdilər və ona brendi ilə şəkər tozu qatdılar. Alınan bu içki hindlilərin hazırladıqları içkiyə çox oxşayırdı.Advokatın tutumu 14-20%-dir.Advokatı müxtəlif kokteyllər ilə qatırlar, çünki o elə qatıdır ki, onu qaşıqla qoyurlar. Onu bəzən layma soku ilə, süd ilə müxtəlif likorlarla qatırdılar.

İstinadlar
----------

1. ↑  Bombardino-Calimero". 12 Bottle Bar. 9 December 2010. Retrieved 7 February 2012.

Həmçinin bax
------------

* Avokado
* Amerika avokadosu
**Siqnal Hill (Sent-Cons) uğrunda döyüş** (*ing.* Battle of Signal Hill) — 12 sentyabr 1762-ci ildə baş vermiş və Yeddiillik müharibənin Şimali Amerika səhnəsindəki yekun döyüşü sayılır.

Tarixçə
-------

1762-ci ildə Britaniya və Fransa artıq təxminən 7 il idi ki müharibə edirdilər və münaqişənin hər iki tərəfi sülhə meylli idi. Fransanın Atlantik okean sahillərinin britaniyalılar tərəfindən mühasirəyə alınması Fransa iqtisadiyyatını sarsıtmış, həmçinin müstəmləkə qoşunlarına hərbi yardım imkanlarını istisna edərək fransız qarnizonlarının təhvil verilməsinə və xeyli saylı əsirlərə səbəb olmuşdu.

Nyufaundlend o zamanlar Avropadan Şimali Amerikaya gedən yolda vacib strateji forpost sayılırdı. Fransızlar gələcəkdə sülh müqavilələrinin imzalanması ümidi ilə müqəddis İoanna fortunu Sent-Cons şəhəri ilə birlikdə ələ keçirməyi qərara aldılar.

Fransız işğalı
--------------

20 may 1762-ci ildə bir neçə fransız gəmiləri mühasirəni yararaq Brestdən Atlantik okeanına çıxa bildilər. 20 iyunda fransızlar Nyufaundlenda yan aldılar. 27 iyunda fransızlar 750 nəfərlik dəstə ilə güclü müqavimətə rast gəlməyərək Sent-Consu ələ keçirdilər. Sent-Consu tutduqdan sonra fransızlar balıq infrastrukturlarını məhv etməyə başladılar (britaniyalıların sonrakı hesablamalarına görə təxminən 1 milyon funt zərər dəymişdi).

Döyüş
-----

Fransızlar ingilislərin cavab hərəkətlərini gələn ildən tez gözləmirdilər, lakin iyulda fransızların hücumlarından xəbər tutan general Uilyam Amherst Britaniya ekspedisiya dəstəsini topladı. Sent-Consun geri qaytarılması üçün Nyufaundlendə Britaniyanın 1500 nəfərlik dəstəsi daxil oldu. 12 sentyabrda Britaniya əsgərləri fransızlara hücum etdilər. Britaniyalıların hücumu gözlənilməz oldu və sürətli hücumla onlar Siqnal-Hilli ələ keçirdilər. Fransız komandanı Şarl-Anri-Lui d'Arsak de Terne gücü iki dəfə üstün olan britaniyalılar ilə göyüşə girməmək qərarına gəldi və quru qarnizonunu dəniz piyadalarının bir hissəsi ilə fortda saxlamaq qərarına gəldi və onlara üç gündən sonra təslim olmağı əmr etdi. Komandan özü isə dumandan və əlverişli küləkdən istifadə edərək Fransaya getdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Signal Hill | Historic Sites Association of Newfoundland and Labrador". Archived from the original on 2012-12-20. İstifadə tarixi: 2019-10-04.

Kitablar
--------

* *Jonathan R. Dull.* The French Navy and the Seven Years' War. en:University of Nebraska Press. 2005.
* *William Fowler, Jr.* Empires at War. New York: Walker & Company. 2005. ISBN 0-8027-1411-0.
Edouard Debat-Ponsan tərəfindən 1883-cü ildə çəkilmiş olan erotik masaj
**Erotik masaj** — bir insanın başqa bir insanın erogen zonalarında cinsi həzz alması üçün istifadə edilən masaj üsullarından biri. Proses, erotik masaj alan şəxsin cinsi oyanmasını təmin edə və ya artıra, həmçinin də bəzən orqazma çatmasına səbəb ola bilər. Fokus zonası qadınlarda qadın döşü, döş giləsi, areola və qasıq kurqanı, kişilərdə isə kişi reproduktiv sistemidir. Masaj partnyorun cinsi orqanlarına aid olduqda, hərəkət aktı adətən kişilər üçün əllə, qadınlar üçün isə barmaqlarla həyata keçirilir.

Bu gün erotik masaj zəng qızları kimi bəzi insanlar tərəfindən, zaman zaman cinsi əlaqənin bir hissəsi, ya ön sevişmə, ya da cinsi əlaqənin son hərəkət aktı, ya da cinsi terapiyanın bir hissəsi kimi istifadə olunur. Bəzi ölkələr və şəhərlərdə masaj salonları, spa və saunalar kimi böyük kommersiya məqsədləri üçün fəaliyyət göstərən erotik masaj sənayeləri də mövcuddur.

Həmçinin bax
------------

Erotik laktasiya

İstinadlar
----------

1. ↑  In a medical compendium titled *Observationem et Curationem Medicinalium ac Chirurgicarum Opera Omnia*
2. ↑  *Arditi, Lynn.* "Film Chronicles RI's Asian Brothels". Providence Journal. 2009-05-24. 2011-08-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-22.
3. ↑  *King, Helen.* "Galen and the widow: Towards a history of therapeutic masturbation in ancient gynaecology". Journal on Gender Studies in Antiquity. 1 (1). 2011: 205–235. ISSN 2156-2253. 2022-02-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-22.
4. ↑  *Maines, Rachel P.* The Technology of Orgasm: "Hysteria", the Vibrator, and Women's Sexual Satisfaction. Baltimore: The Johns Hopkins University Press. 1998. ISBN 978-0-8018-6646-3.
**Xuan Emmanuel Kulio** (30 avqust 1983, Buenos Ayres) — Türkiyənin "Galatasaray" futbol klubunun argentinalı futbolçusu.

Futbol kariyerası
-----------------

Kulio 19 yaşında futbol oynamağa başlamışdır. Əvvəllər isə tikintidə işləmişdir. O, 16 sentyabr 2008-ci il tarixində UEFA Çempionlar Liqasında "AS Roma" futbol klubu ilə oyunda vurduğu iki qolla komandasına qalibiyyəti gətirir və matçın ən yaxşı oyunçusu adlandırılır.

"CFR Cluj"dakı oyunları
-----------------------

* Liga I (2): 2007–08, 2009–10
* Romanian Cup (3): 2008, 2009, 2010
* Romanian Supercup (2): 2009, 2010

"Galatasaray"da oyunları
------------------------

Culionu transfer etmək üçün "Galatasaray" futbol klubu "Cluj" klubuna 2 milyon avro məbləğ ödəyir. 6 yanvar 2010 tarixində "Galatasaray" ilə 2013–2014 futbol sezonunun sonuna kimi müqavilə bağlayır. Türk klubundakı oyunu ilə tez bir zamanda azarkeşlərin rəğbətini qazanır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Emmanuel Culio // FBref.com (çd.).
**Qıfılbənd** — aşıq deyişmələri zamanı tətbiq edilən spesifik şeir. Forma baxımından, əsasən, qoşmadır. Bəzən bağlama da adlandırılır. Adətən, sazçalma və şeir texnikası baxımından bir-birini üstələyə bilməyən aşıqlar qıfılbəndə əl atırdılar. Qıfılbəndlərin böyük əksəriyyəti dini-mistik təsəvvürlərlə, tarixi əfsanələrlə, təbiət hadisələri ilə bağlı olur, aşıqların müşahidə qabiliyyətini, ümumiləşdirmə istedadını, intellektini, ətraf aləm, mühüt haqqında təsəvvürlərini aşkara çıxarmağa imkan verir. Xalq sənətkarlarından Meşkinli Məhəmmədin aşağıdakı qıfılbəndi bu poetik forma haqqında təsəvvür yarada bilər:

O nə quşdu ildə çəkər bir qiyyə,  

Qiyyəsində yüz min nahaq qan olu?  

Nə qaladı dörd yüz qırx dörd bürcü var,  

Onda üç yüz altmış altı xan olu?  

  

O kimdi ki, hamı zaddan ucadı?  

O kimdi ki, istəkləri bicadı?  

O kimdi ki, on dördündə qocadı?  

Otuza yetəndə növcəvan olu?  

  

Nə anadı, yeyər balasın özü,  

Nə əli var, nə ayağı, nə gözü?  

O kimdi ki, iki başı, dörd üzü,  

Üç, beş, yeddi nədi, nümayan olu?  

  

Nə cansızdı dindircəyin verir səs,  

Onda yoxdu ət, qan, sümük heç həvəs,  

Meşkinli Məhəmmədnən hər kim etsə bəhs,  

Bir müəmma deyər, sərgərdan olu.

Qıfılbəndin cavabı forma və qafiyə baxımından suala uyğun gəlməlidir. Yalnız belə olduqda aşıqlar deyişməni davam etdirə bilərdilər. Aşıq Ələsgərlə Aşıq Bəhramın qıfılbəndi buna bariz nümunə ola bilər:

**Aşıq Ələsgər:**   

Məğrurluq eyləyib ustadam deyən,  

O hansı ağacdı, tağı yeddidi?  

O ağacdan bir quş yuva salıbdı,  

Çarpaz sinəsinin dağı yeddidi.  

  

**Aşıq Bəhram:**  

Ustadam deyənlər məğrur olmasın,  

Cəsəd damarının səri yeddidi.  

Sinə yuvasında məskən salıbdı,  

Ürək bir quş olsa, pəri yeddidi.

Qıfılbəndə cavab tapa bilməyən aşıq sazını verərək məğlub kimi meydanı tərk etməli olurdu.

İstinadlar
----------

1. ↑  Elçin. Seçilmiş əsərləri. 10 cilddə. IX cild. Bakı: ÇİNAR-ÇAP, 2005, səh.407

Mənbə
-----

* Elçin. Seçilmiş əsərləri. 10 cilddə. IX cild. Bakı: ÇİNAR-ÇAP, 2005, 509 səh.

Xarici keçidlər
---------------

* Bədii ədəbiyyat, ədəbiyyatşünaslıq və onun sahələri Arxivləşdirilib 2008-01-23 at the Wayback Machine
* Şifahi xalq ədəbiyyatı Arxivləşdirilib 2011-08-07 at the Wayback Machine

Həmçinin bax
------------

* Qoşma

| ⛭Ədəbi janrlar |
| --- |
| Nəsr | Oçerk • Povest • Esse • Xatirə • Felyeton • Pyes • Təmsil • Hekayə (Novella • Mənzum hekayə) • Roman (Dilogiya • Trilogiya • Epopeya) • Səyahətnamə |
| Nəzm | Poema • Dastan • Məsnəvi • Qəzəl • Qəsidə • Qitə • Rübai • Mürəbbe • Tuyuq • Bayatı • Gəraylı • Qoşma (Təcnis • Dodaqdəyməz • Qıfılbənd) • Müxəmməs (Təxmis) • Müsəddəs • Müsəbbe • Müsəmmən • Müəşşər • Müstəzad • Tərkibbənd • Tərcibənd |
| Dram | Faciə • Dram • Komediya |
**Daniel Smith** — incəsənət materiallarının istehsalı ilə məşğul olan Amerika şirkəti. 1976-cı ildə oyma sənətçisi Deniel Smit tərəfindən qurulmuşdur. Əvvəlcə, şirkət oyma üçün boyalar istehsalı ilə məşğul olurdu, sonra çeşidini genişləndirərək akvarel, yağ və akril boyalarını da istehsal etməyə başladı. Əsas istehsal yeri ABŞ-nin Vaşinqton ştatının Sietl şəhərində yerləşir. Şirkət məhsullarını peşəkarlar üçün sənət materialları kimi qiymətləndirir.

Şirkətin əsas fərqlərindən cəhətlərdən biri təbii minerallardan, yarı qiymətli daşlardan və digər geoloji yataqlardan hazırlanan piqmentlərin geniş istifadə edilməsidir. PrimaTek® markalı kolleksiyaya firuzə, lazurit, rodonit, kianit və serpentindən hazırlanan boyalar daxildir.

Ədəbiyyat
---------

* Gragg, Randy "Daniel Smith Takes A Detour" *The Oregonian* 13 Sep 1998: F06.
* Massa, Leslie. "Daniel Smith, 1995/1996" *Catalog Age* 13. 9 (Sep 1996): 95.
* Miller, Paul. "Good hygiene works for Daniel Smith" *Catalog Age* 19. 7 (Jun 2002): 49.
* Updike, Robin. "Daniel Smith Cuts A Swath On Art Scene" *Seattle Times* 23 Dec 1996: F1.
**Qitə** (*ərəb.* قطعة‎ parça, hissə) — Klassik Şərq, o cümlədən Azərbaycan ədəbiyyatında şeir forması. Qitə ərəbcə parça, hissə deməkdir.

Qitənin qafiyə quruluşu qəzələ və qəsidəyə yaxındır. Fərq ondadır ki, birinci beytin misraları qəzəl və qəsidədə həmqafiyə olduğu halda, qitədə həmqafiyə olmur. Qitədə yalnız ikinci misralar bir-biri ilə həmqafiyə olur. Həcmi 2 beytdən 10 beytə qədər olur. Qitənin sonuncu (məqtə) beytində şair, adətən, öz təxəllüsünü bildirmir. Qəzəl daha çox məhəbbət mövzusunda yazıldığı halda, qitə daha çox ictimai-siyasi, əxlaqi-tərbiyəvi məzmun daşıyır.

Qazi Bürhanəddininin, Nəsiminin, Məhəmməd Füzulinin, Seyid Əzim Şirvaninin bəzi şeirləri qitə janrındadır.

Məhəmməd Füzulinin "Padşahi-mülk..." şeiri qitənin ən yaxşı nümunələrindəndir.

Padişahi-mülk, dinarü dirəm rüşvət verib,  

Fəthi-kişvər qılmağa eylər mühəyya ləşkəri.  

  

Yüz fəsadü fitnə təhrikilə bir kişvər alır,  

Ol dəxi asari-əmnü istiqamətdən bəri.  

  

Göstərən saətdə dövrani-fələk bir inqilab,  

Həm özü fani olur, həm ləşkəri, həm kişvəri.

Həmçinin bax
------------

* Qəzəl
* Qəsidə

Ədəbiyyat
---------

* 

| ⛭Ədəbi janrlar |
| --- |
| Nəsr | Oçerk • Povest • Esse • Xatirə • Felyeton • Pyes • Təmsil • Hekayə (Novella • Mənzum hekayə) • Roman (Dilogiya • Trilogiya • Epopeya) • Səyahətnamə |
| Nəzm | Poema • Dastan • Məsnəvi • Qəzəl • Qəsidə • Qitə • Rübai • Mürəbbe • Tuyuq • Bayatı • Gəraylı • Qoşma (Təcnis • Dodaqdəyməz • Qıfılbənd) • Müxəmməs (Təxmis) • Müsəddəs • Müsəbbe • Müsəmmən • Müəşşər • Müstəzad • Tərkibbənd • Tərcibənd |
| Dram | Faciə • Dram • Komediya |
**İmam Rəbbani** — əsl adı Əhməd Faruki Sərhəndidir.

### Həyatı

1564-cü ildə Hindistanda doğulmuşdur. Ata tərəfindən Ömərin soyuna dayandığı üçün Əl-Faruki ləqəbi ilə tanınır. Əhli Sünnə təsəvvüfünün (təriqət əhli olmaq, qəlbini
Allah sevgisinə bağlamaq) böyük simalarından biridir. Təsəvvüfdə Nəqşibəndi şeyxlərindən Məhəmməd Baqi Billah həzrətlərinə intisab (bir yerə bağlanmaq, bir kimsəyə mənsub olma) etdi. Dövrün Hind-Türk hökmdarı Əkbər şah ilə dinin əsasını pozduğu səbəbiylə bəzi mövzularda zidd düşmüş və 1619-cu ildə Guvalyarda bir qalada həbs edilmişdir. Hər cür azğın axınlara qarşı Əhli Sünnə etiqadını dəstəklədiyi üçün "iki min ilin yeniləyicisi" ünvanına layiq görülmüşdür.

### Fəaliyyəti

Dostları və tələbələrinə yazdığı məktubların bir yerə gətirildiyi "Məktubat" İslam təsəvvüfünün ən əhəmiyyətli qaynaqlarından biridir. İmam Rəbbaninin bəzi sözləri belədir:

> "İnsanın əvvəlcə etiqadını düzəltməsi lazımdır. Bu düzəltmə də, Qurani Kərimə, Məhəmməd Peyğəmbərin sözlərinə, hərəkətlərinə, əmrlərinə və camaatın fikirlərinə uyğun olaraq edilməlidir. Əməldə zəifliyin bir bağışlama ümidi vardır, etiqadda zəifliyin əsla bağışlamada yeri yoxdur."
> 
> 
> "Məlum olsun ki, iki dünyanın səadətini qazanmaq ancaq Rəsulullaha tabe olmağa bağlıdır. Ona tabe olmaq bu şəkildə olar: İnsanlar arasında İslamın hökmlərini yerinə yetirib icra etmək, küfr adətlərini qaldırmaq, küfr əlamətlərini qaldırıb ləğv etmək."
> 
> 
> "Əməl işləməyin zamanı gənclikdir. Ağlı olan bu fürsəti qaçırmaz və fürsəti qənimət bilər. Çünki insan yaşlılıq zamanına qalmaya bilər. Qaldığını fərz edək, hərəkət etməyə müyəssər olmaya bilər. Belə bir hərəkətdə olduğunu fərz edək, bir əməl işləməyə gücü çatmaz. Çünki o zaman zəifliyin və acizliyin üstün gəldiyi zamandır..."
> 
> 

(Məktubatı Rəbbani)

Xarici keçidlər
---------------

* (İslam Ensiklopediyası)
**Nahamar deysiya** (*lat.* Deutzia scabra) — hortenziyakimilər fəsiləsinin deysiya cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Yaponiyada və ya Çində yabanı halda bitir. Nahamar, xırda, ulduzlu tükcüklərlə örtülmüş yarpaqlarına görə belə adlandırılmışdır.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 2,5 m olan koldur. Zoğlarının qabığı qırmızı və ya boz-qonur rəngli, sonradan tökülür. Yarpaqları sadə, yumurtavari, neştər formasında və ya uzunsov-yumurtavari, kənarları xırda dişli, tüklü, nadir hallarda çılpaq olub, qarşılıqlı düzülmüşdür. Natamam lələkvari damarlıdır. Yarpaqaltıqları yoxdur. Saplaqları 1 sm uzunluqdadır. İyul-avqust aylarında çiçəkləyir. Çiçəkləri ağ və ya açıq çəhrayı, düz dayanan, uzunluğu 12 sm-ə qədər olan ensiz salxımlara yığılmışdır. Çiçəkyanlığı tez töküləndir. Tumurcuqları xırda, 1-2 mm uzunluqda çılpaq pulcuqlarla örtülmüşdür. Meyvəsi şarşəkilli, təpədən çatlayan qutucuqdur, oktyabrın ortalarında yetişir. Toxumları xırda, 1 mm uzunluqdadır. Toxumlarla, oduncaqlaşmış qələmlərlə, kolun bölünməsi ilə çoxalır.

Ekologiyası
-----------

İşıqsevən olub, torpağa az tələbkardır. Soyuğa davamlı deyildir, ziyanvericilərlə az zədələnir. Küləkdən qorunan yerlərdə əkilməsi və cavan bitkilərin qışda üstünün örtülməsi məsləhətdir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Böyük Qafqazda çay kənarlarında rast gəlinir.

İstifadəsi
----------

Tək və qrup əkinlərində istifadə olunur.

Ədəbiyyat
---------

* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q162403
* Wikispecies: Deutzia scabra
* AoFP: 1533
* APNI: 232088
* BioLib: 39421
* EoL: 482882
* EPPO: DEZSC
* EUNIS: 173111
* FNA: 200010112
* GBIF: 2985965
* GRIN: 13764
* iNaturalist: 161761
* IPA: 11545
* IPNI: 790898-1
* IRMNG: 11011625
* ITIS: 24326
* MichiganFlora: 2858
* MoBotPF: 286870
* NBN: NHMSYS0100001289
* NCBI: 984478
* PFI: 10273
* Plant List: kew-2763337
* PLANTS: DESC4
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:790898-1
* Tropicos: 29100127
* VASCAN: 28724
* WFO: wfo-0000642673

 |
**Nahad Əliyev** - 1966-1993-cü illərdə Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasında məsul katib və Universal ensiklopediyalar üzrə baş redaktor vəzifəsində çalışıb.1994cü ildən "Azərbaycan" nəşriyyatının baş redaktoru.

Həyatı
------

Əliyev Nahad Məmməd Bağır oğlu - 1942-ci il noyabr ayının 15-də Bakı şəhərində anadan olub. 1959-cu ildə orta məktəbi bitirib, Azərbaycan Dövlət Universitetin geoloji-coğrafiya fakültəsinə daxil olub, 1964-cü ildə bitirib. Həmin ilin dekabrında təyinatla Xaçmaz rayonunun Qusarçay orta məktəbində müəllimlik edib.

1966-cı ilin yanvar- may aylarında Hidromeliorasiya institutunda kiçik elmi işçi, həmin ilin avqustundan isə Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasında kiçik redaktor işləyib. 1966-cı ilin noyabrından 1967-ci ilin dekabrınadək ordu sıralarında xidmət edib. Tərxis olunduqdan sonra, 1968-ci ilin yanvarından yenidən Azərbaycan Sovet Ensiklopediyaya işə qəbul olunaraq redaktor ,"Qeoloqiya və coğrafiya "şöbəsinin elmi redaktoru, böyük elmi redaktor,"İllüstrasiya və kartoqrafiya" redaksiyasının müdiri, məsul katib, Universal ensiklopediyalar üzrə baş redaktor vəzifəsində çalışıb. 1993-cü ilin may ayından Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin "Öyrətmən" nəşriyyatında redaksiya müdiri, 1994-cü ildən "Azərbaycan" nəşriyyatının baş redaktoru olub. 1965-ci ildə görkəmli şair Rəsul Rzanın baş redaktorluğu ilə Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının baş redaksiyası yaradılıb. R.Rzanın baş redaktorluğu dövründə işıq üzü görən "Yaşıl ensiklopediya" (1970 il) böyük mübahisə doğurduğundan, qısa zaman ərzində ləğv olunub. Bu ensiklopediya Nahad Əliyevin birinci böyük işi idi. Bütün ömrünü kitablara xəsr eləyıb.

Kİtabların siyahısı
-------------------

1976-1987-ci illərdə Azərbaycan Sovet Ensiklopediyanın 10 cildi
1987-1988-ci illərdə "Uşaq Ensiklopediyasının 2 cildi
1996-cı ildə Üzəyir Hacıbəyov Ensiklopediyası
1997-ci il "Köhnə Bakı"
1997-1998-ci illərdə Heydər Əliyevin "Azərbaycan nefti dünya siyasətində" 3 cild
1999-2000-ci illərdə "Min beş yüz ilin oguz şeri"-nin 2 cild
və sair kitabların redaktoru olub.

1977-ci ildə Ümumittifaq kitab sənəti müsabiqəsində bədii tərtibat və poliqrafiya icrasında müvəffəqiyyətin əldə edilməsinə görə Nahad Məmməd Bağır oğlu Əliyev "Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası" -nın 1 cildin bədii redaktəyə görə II-ci dərəcəli diploma layiq görünüb. 1987-ci ildən SSRİ Jurnalistlər Birliyinin üzvrü olub.1989- cu ildə Azərbaycan SSR- nın Əli Soveti heyyatinin sədri Suleyman Tatliyev 10-cildlik Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının birinci nəşrinin hazırlamasında və buraxılmasında xidmətə görə Nahad Məmməd Bağır oğlu Əliyevə 19.04.1989-cu il tarixli fərmanla "Azərbaycan SSR –in əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı verilmişdi. Nahad Məmməd Bağır oğlu Əliyev 2003-ci ilin iyun ayının 19 uzun xəstəlikdən sonra dünyasını deyişib.
**Domen parkinqi**— domendən təyinatı üzrə istifadə etmədən (veb saytların yaradılması üçün) parkinq xidməti göstərən DNS serverlərində domen adının qeydiyyatıdır.
Domen parkı istifadə olunmamış domen adını sahibinə rezerv etməyə (saxlamağa) imkan verir.

Xidmət təsviri
--------------

Domen parkinqi həm tamamilə qeyri-kommersiya xidməti kimi, həm də pul münasibətləri əsasında təqdim edilə bilər. Qeyri-kommersiya parkı siz onlardan domen aldığınız zaman bir çox domen adı qeydiyyatçıları, həmçinin adətən "domeninizi əlavə edin" adlı xidməti təqdim edən hostinq provayderləri tərəfindən təmin edilir. Bundan əlavə, qeyri-kommersiya domen parkı üçün üçüncü tərəf İnternet xidmətləri var. Belə pulsuz xidmətlərə misal olaraq park edilmiş domeni idarə etmək üçün çox geniş xidmətlər təklif edən MyDomain.com-u deyə bilərik. (2012-ci il iyulun 1-dən xidmət pullu oldu və bir domenin saxlanması üçün 1 dollar alınır).
Yerli xidmətlər arasında isə ən məşhur olan "Yandex DNS Hosting"-dir.
Qeyri-kommersiya domen parkının əsas məqsədləri müvəqqəti istifadə olunmayan domeni rezerv etmək və ya onu aktiv sayta yönləndirməkdir.

Kommersiya əsaslı domen parkı adətən reklamla, həmçinin kiberskvottinq, domenləşdirmə və bu hadisələrə qarşı mübarizə ilə əlaqələndirilir.

Reklamla əlaqəli kommersiya domen parkinq xidməti bir növ ortaq proqramdır və bir reklam platforması üçün domenin parkinq xidmətinə köçürülməsini nəzərdə tutur. Bunun üçün domen sahibi gəlir əldə edir, şərtləri və məbləği müqavilə ilə müəyyən edilir.

Həmçinin bax
------------

* Domen adı
* Kiberskvottinq

İstinadlar
----------

1. ↑   Arxivləşdirilib 2013-08-07 at the Wayback Machine Путеводитель по услугам хостинга. Парковка доменов
2. ↑   Arxivləşdirilib 2013-08-22 at the Wayback Machine DNS-хостинг Яндекса
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu məqalə **Nəcəf şəhərində yerləşən və İmam Əlinin dəfn olunduğu məscid** haqqındadır. **Digər məscidlər** üçün **İmam Əli məscidi (dəqiqləşdirmə)** səhifəsinə baxın.* |

Türbənin içərisi
**İmam Əli məscidi** — şiələrin ilk imamı, sünnilərin isə 4-cü xəlifəsi olan imam Əlinin Nəcəf şəhərində olan türbəsi. Əli bin Əbutalib 40-cı hicri qəməri ilində Əbdürrəhman bin Mülcəm (*ərəb.* عبد الرحمن بن ملجم‎) əliylə öldürülüb Kufə şəhərinin arxasında dəfn olunub və öz vəsiyyətinə əsasən qəbri gizli saxlanıldı. 2-ci hicri qəməri yüzilliyində Harun ər-Rəşid zamanında türbənin yeri bəllənmişdir. şiələrin inancına görə Adəm və Həvvanin qəbri Əli bin Əbutalibin qəbri yanındadır.

Türbənin keçmişi
----------------

Türbənin ilk binası Harun ər-Rəşid zamanında qızıl gül günbəzi ilə qaldırıldı. ondan sonra Dai Əlsəğir (*ərəb.* داعی الصغیر‎) Zeyd bin Əli bin Hüseyn törəmələrindən yenidən düzəldildi. bina son kəz Əzidüddovlə deyləmi Buyei zamanında 327 hicri qəməri ili hududunda yeniləndi. buna görədə türbənin əsas binası Ali Buyə zamanı memarlıq əsərlərindəndir.

Sonrakı dönəmlər, çoxlu təmirlər gördü, çoxlu bəzəklər ona artırıldı. Harunürrəşid dönəmində bina qırmızı boyalıydı, Əzidüddovlə, onun yerinən ağ bir günbəz yaraşdırb səfəvilər dönəmində isə günbəz yaşıl edilib və sonunda Nadir şah zamanında günbəz qızılla bürüdüldü.

İstinadlar
----------

1. ↑  Redha, Mohammad; Mohammad Agha (۱۹۹۹). Imam Ali Ibn Abi Taleb (Imam Ali the Fourth Caliph, 1/1 Volume). Dar Al
2. ↑  Məsudi, "Murucuz Zəhəb", c. 1, səh. 772
3. ↑  Təbəri, "Təbəri Tarixi", c. 6, səh. 2683-2684
4. ↑  Yəqubi, "Yəqubi tarixi", c. 2, səh. 138
5. ↑  Cəfər bin Qulivəyh Qumi, "Kamilüz Ziyarat", Seyid Möhsün Milani, səh. 66-67)
6. ↑  "İraq". 2017-03-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-03-06.

Mənbə
-----

* History of the Holy Shrine of Imam Ali (A.S.) Arxivləşdirilib 2010-06-20 at the Wayback Machine, Imam Reza (A.S.) Network, baxış: 07.03.2012.

Həmçinin bax
------------

* Şiəlikdə müqəddəs məkanlar
Rhizophoraceae (manqrov) tropik bataqlıqlarda dominantlıq edir*Rhizophoraceae* (manqrov) tropik bataqlıqlarda dominantlıq edir
**Dominant** (*lat.* Dominans- hakimlik edən)- fitosenozların müxtəlif yaruslarında üstünlük təşkil edən bitki növləri. Biosenozun əsas qatlarında üstünlük təşkil edən, yəni dominantlıq edən bitki növləri dominant, ikinci dərəcəli qatlarda üstünlük təşkil edən növləri isə subdominantlar adlanır. Fitosenozun hakim yarusunda yalnız bir dominant varsa, ona monodominant, fitosenozda bir neçə dominant iştirak edərsə, polidominant fitosenoz adlanır. Dominant kütlənin miqdarı, yaxud proyektiv böyüklüyünə gösrə hesablanır. Dominantlar və subdominantlar fitosenozun əsas məhsulunu təşkil etdiyi üçün onlar mühityaradıcı rol oynayaraq çox mühüm əhəmiyyətə malikdir. Biosenozların hesablanmasında dominantlar mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Dominant növ
------------

Dominant növ miqdarına və məhsuldarlığına görə yalnız özü və ya digər növlərlə birlikdə qruplaşmanın əsasını formalaşdıran növdür. Dominantlıq aşağıdakı düsturla hesablanır:

*D1=n1Nˑ100*

*Düsturda n1-növün sayı, N biosenozda fərdlərin ümumi sayı.*

Dominantın arealı
-----------------

Dominantın arealı dominantlıq edən növün tutduğu areal deməkdir. Növ formasiyası yaradaraq onun coğrafiyasını müəyyənləşdirərsə, arealın dominantlıq hissəsi, növ digər növlərlə birlikdə polidominant formasiya yaradırsa, arealın kondominant hissəsi adlanır. Dominant arealı xəritəsini tərtib edərkən geobotaniki xəritələrdən istifadə edilir.

Həmçinin bax
------------

Bitkilər

Xarici keçid
------------

Tam və natamam dominantlıq haqqında anlayış.

İstinadlar
----------


1. ↑  Qərib Məmmədov, Mahmud Xəlilov. Ensiklopedik ekoloji lüğət. Bakı-Elm-2008
2. 1 2  Qərib Məmmədov, Mahmud Xəlilov. Ekoloqlarin məlumat kitabi. Bakı-Elm-2003.
**Qüstav Emil Buassonad de Fontarabi** (*fr.* Gustave Émile Boissonade de Fontarabie; 7 iyun 1825, Vensen – 27 iyun 1910, Antib) – Fransa hüquqşünası. O, Meyci hökumətinin xarici məsləhətçilərindən biri olmuş, Yaponiyanın mülki məcəlləsinin hazırlanmasında iştirak etmişdir.

Həyatı və karyerası
-------------------

Qüstav Buassonad 1825-ci ildə Fransada doğulmuşdur. Paris Universitetində hüquq üzrə təhsil almış və doktorat dərəcəsi ilə məzun olmuşdur. Daha sonra Qrenobl Universitetində dərs deməyə başlamışdır. 1873-cü ildə Ədalət Nazirliyinin dəvəti ilə Yaponiyaya gəlmiş və 1895-ci ilə qədər Yaponiya hökuməti üçün işləmişdir.

Buassonad Yaponiyada Xarici İşlər Nazirliyinin, Qenroin təşkilatının və İmperial Hakimiyyət Bürosunun məsləhətçisi kimi xidmət göstərmişdir. Ədalət Nazirliyinin Hüquq Məktəbinin təlimçisi kimi bir çox hüquqşünas yetişdirmişdir. O, Yaponiyanın cinayət məcəlləsinin və mülki məcəlləsinin tərtib olunmasında iştirak etmişdir.

Buassonad Yaponiyada cinayət işi üzrə çarpaz sorğulama zamanı işgəncə metodunun ləğv olunması üçün petisiya ünvanlamış və uğurlu olmuşdur. Yaponiya hökuməti 1874-cü ildəki Tayvan ekspedisiyası zamanı onun beynəlxalq hüquq biliklərindən istifadə etmişdir. Buassonad Qeyri-bərabər müqavilələrin təftiş olunmasına qarşı çıxmış, Yaponiyanın xarici əlaqələrinə böyük təsir göstərmişdir.

Mükafatları
-----------

Buassonad 1895-ci ildə Yaponiya hökuməti tərəfindən "Müqəddəs xəzinə" ordeni ilə təltif olunmuşdur. O, bu ordenin I dərəcəsi ilə təltif olunmuş ilk əcnəbi şəxs olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Gustave Emile Boissonade de fontarabie // Léonore verilənlər bazası (fr.). ministère de la Culture.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  Kodansha Encyclopedia of Japan

Ədəbiyyat
---------

* Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). I cild (A–Conso). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 160. ISBN 0-87011-621-5. İstifadə tarixi: 3 dekabr 2022.
Qədim Misir sivilizasiyasından miras qalan tarixi abidə
Samuel Hantinqtonun müasir dövr mədəniyyətləri təsnifatı
**Sivilizasiya** (lat. civilis — mülki, dövlət)– müəyyən sosial genotipə malik olan, sosial stereotip kimi çıxış edən, dünyada sabit yer tutan insanların sosial-tarixi və mədəni ümumiliyi.

Sivilizasiya tarixin müəyyən bir mərhələsində bir neçə mədəniyyətin birləşməsini əks etdirir, elm və texnikanın təsiri nəticəsində həyat rifahının yaxşılaşdırılmasını səciyyələndirir. Bu termin ilk dəfə XVI əsrdə meydana gəlmişdir. Lakin ən qədim dövrlərdə də sivilizasiya mövcüd olmuşdur. Şumer, Misir, Roma, Azərbaycan, ərəb və s. son onminillikdə mövcud olmuş sivilizasiyalardan bir neçəsidir.

Sivilizasiyalar hər şeydən əvvəl texniki-iqtisadi inkişaf dərəcəsinə görə; iqtisadi və sosial proseslərin sürəti, mənbələri, üzvilik mexanizmi və dərəcəsinə görə; hakim dini və dünyagörüşü xüsusiyyətlərinə və mədəni proseslərdə tutduqları yerə görə fərqlənirlər. Beləliklə, sivilizasiyalar nəzəriyyəsi tarixi prosesin fasiləsizliyinə, insan nəslinin vəhdətinə, ümumbəşəri nailiyyətlərin varisliyi və zənginləşdirilməsi ideyalarına üstünlük verir, onu üzə çıxarır.

Tarixdə hələ ən qədim dövrlərdən şərq və qərb sivilizasiya tipləri daha çox diqqət çəkmiş və geniş yer almışdır. Şərq elmin, mədəniyyətin, ilk bəşəri dəyərlərin beşiyi olmuş, antik sivilizasiya qədim şərq sivilizasiyasından bəhrələnmişdir. Antik sivilizasiyadan sonra bəşər tarixində ən parlaq dövr İslamın yaranması ilə başlanmışdır. Elm və mədəniyyətin inkişaf mərkəzi yenidən şərq dünyasına köçmüşdür. Bu dövrdə islamla sıx surətdə bağlı olan yeni sivilizasiya dalğası özündən əvvəlki elmi nəaliyyətlərin, mədəni-mənəvi dəyərlərin dağılmasına yol verməmiş, onları qoruyub saxlamış, inkişaf etdirmiş və qərb dünyasının yeni intibahı üçün zəmin yaratmışdır.
**Hindistan—Ermənistan münasibətləri** — Hindistan və Ermənistan arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər.

Tarix
-----

### Orta əsrlər tarixi

Moğol İmperatoru Əkbər şah (1556-1605) XVI əsrdə erməniləri Aqrada yerləşməyə dəvət edir. XIX əsrin ortalarında Hindistanda xeyli sayda erməni yaşayırdı. Erməni tacirlər Moğol İmperiyası dövründə Aqranı ziyarət etmişlər. Əkbər ermənilərə bir neçə imtiyaz, xeyli etiqad azadlığı və hökumətdə işləmək imkanı vermişdi. Əkbərin həyat ypldaşlarından biri olan Məryəm Zamani Bequm erməni idi. İmperator fərmanı ilə erməni tacirlər idxal etdikləri və ixrac etdikləri mallara görə vergi ödəməkdən azad edilmişdi. Moğol İmperiyası ərazilərində xaricilərin girişinin qadağan olunduğu ərazilərdə hərəkət etmələrinə icazə verilirdi. 1562-ci ildə Aqrada bir erməni kilsəsi tikildi. XVI əsrdən başlayaraq ermənilər (əksəriyyəti İrandan olanlar), Hindistanın qərb sahilində yerləşən dövrün ən fəal Hindistan limanı olan Suratda əhəmiyyətli bir ticarət birliyi qurmuşdular. Ayrıca ermənilər Kəlkətənin yaxınlığındakı Cinsurda məskunlaşdılar. 1697-ci ildə orada kilsə inşa etdilər. Bu Benqaliyada ikinci ən qədim kilsədir. Bu kilsə Kəlkətə Erməni Kilsəsi Komitəsinin işi sayəsində hələ də yaxşı qorunub saxlanılmışdır.

### Çağdaş tarix

1902-ci ildə qrammofona mahnı yazdıran yazdıran ilk şəxs olan hindistanlı klassik müğənni Qoxar Caan erməni əsilli idi. Hindistan 15 avqust 1947-ci ildə müstəqillik qazandıqdan sonra, ölkədəki erməni icmasının əksəriyyəti Avstraliya, ABŞ və digər ölkələrə köç etdi. Hindistanda qalan erməni icması əsasən Kəlkətədə cəmləşib. Bəzi ermənilər isə Mumbay, Dehli, Aqra və Cennaidə də yaşayır. Bütün bu şəhərlərdə erməni kilsələri və qəbiristanlıqları var. Hindistanlılar və ermənilər arasındakı evliliklər hindermənilərinin meydana çıxmasına səbəb olmuşdur.

Hindistan Prezidenti Sarvepalli Radhakrişnan 1964-cü ilin sentyabrında, 1976-cı ilin iyununda Baş nazir İndira Qandi Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasına səfər etmişdir.

Hindistan Ermənistanın müstəqillik elan etməsindən üç ay sonra 26 dekabr 1991-ci ildə tanıyır. Hindistan və Ermənistan arasında diplomatik münasibətlər 31 avqust 1992-ci ildə qurulmuşdur. Hindistan 1 mart 1999-cu ildə İrəvanda səfirliyini açır. 1994-cü ilin aprelində fəxri konsulluğu açan Ermənistan, 1999-cu ilin oktyabrında Yeni Dehlidə səfirliyini açır.

Ermənistan prezidentləri Levon Ter-Petrosyan 1995-ci ildə, Robert Köçəryan isə 2003-cü ildə Hindistana səfər etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Julfa v. Armenians in India". 2019-11-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-03.
2. ↑  "ARMENIA-INDIA BILATERAL RELATIONS". www.indianembassy.am. 28 October 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 May 2016.
**İmam Hüseyn adına Universitet Kompleksi** (həmçinin "**İHU**" və ya "**İmam Hüseyn Universiteti**" də adlandırılır; *fars.* دانشگاه امام حسین‎ rom. *Daneşgahi Emam Hossein*) — hərbi və mülki mütəxəssislərin təlimi, təhsili və inkişaf etdirilməsi üçün peşə təhsili müəssisəsidir. İranın paytaxtı Tehran şəhərinin şimal-şərq hissəsində yerləşir. Üçüncü şiə İmamı Hüseyn ibn Əlinin adını daşıyır.

İmam Hüseyn Universiteti, 1986-cı ildə İranın paytaxtı Tehranın şimal-şərqində qurulmuş dövlət nəznində bir ali təhsil müəssisəsidir. Universitet daxilində akademik fakültələr; hərbi elmlər fakültəsi, sosial elmlər fakültəsi, dəqiq elmlər fakültəsi və mühəndislik fakültəsi mövcuddur. Universitetdə 6000 tələbə təhsil alır.

1986-cı ildə İran Elm, Tədqiqat və Texnologiya Nazirliyi tərəfindən İmam Hüseyn Kolleci olaraq təsis edilmişdir. 1987-ci ildə universitet olaraq tanınıb. 1987-ci ildə açılan Tibb Fakültəsi 1994-cü ildə universitetdən ayrılıb.

Fakültələr
----------

* Mühəndislik fakültəsi
	+ Maşınqayırma
	+ Mülki mühəndislik
	+ Elektrik mühəndisliyi
	+ Kompyuter mühəndisliyi
	+ Sənaye mühəndisliyi
	+ Kimya mühəndisliyi
	+ Aerokosmik mühəndis
* Dəqiq elmlər fakültəsi
	+ Fizika
	+ Kimya
	+ Riyaziyyat
* İctimai elmlər fakültəsi
	+ İqtisadiyyat
	+ İnformasiya texnologiyaları
	+ İdarəetmə

Əsasları
--------

İmam Hüseyn Adına Universitet 1986-cı ildə açılmışdır. Hal hazırda bu təşkilata iki ali təhsil müəssisəsi daxildir: Ali Hərbi Zabitlər Məktəbi və Açıq Universitet.

Zabitlər Məktəbi hərbi elmlər, mühəndislik, təbiət və ictimai elmlərdən ibarətdir və İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu üçün zabit hazırlayır.

Açıq Universiteti aşağıdakı ixtisaslar üzrə magistratura pilləsinə qəbul imtahanlarının nəticələrinə əsasən tələbələri qəbul edir: elektrik mühəndisliyi, kompüter mühəndisliyi, maşınqayırma, mülki mühəndislik, aerokosmik mühəndislik, sənaye mühəndisliyi, informasiya texnologiyaları, riyaziyyat (tətbiqi), fizika, kimya, molekulyar hüceyrə biologiyası və mikrobiologiya, aviasiya, siyasi coğrafiya, hərb elmi, mülki müdafiə, hüquq, sənayenin idarəedilməsi, iqtisadiyyat, logistika, bədən tərbiyəsi və idman, siyasi elmlər.

Universitetin İranın nüvə proqramında iştirakı haqqında məlumatlar mövcuddur.
**Pyer İmbert Derevet** (22 iyun 1697[…], Paris – 27 aprel 1739[…], Paris) — Cavan Pyer adı ilə də tanınan rəssam.

Həyatı və karyerası
-------------------

Pyer İmbert Derevet 22 iyun 1967-ci ildə Parisdə anadan olub. Atası Drevet ona bu sənəti öyrətmişdi və o 13 yaşında olarkən oyma işi ilə məşğul olurdu. Əvvəllər o Şarlz Lebrunun tərzini davam etdirirdi, lakin qısa müddət sonra o öz tərzini yaratdı və inkişaf etdirdi. O, atasının dəyişilməz ortağı oldu.

1723-cü ildə Pyer İmbert Riqaudun ardınca Bossetin portretini tamamladı. 1724-cü ildə Kardinal Dubanın portretini həkk etmişdi. 1730-cu ildə Adrienna Lükovrerin lövhəsini hazırlayıb. Samuel Bernard üçün hazırladığı qravüraya Riqaud rəsm çəkmişdi. Onun portretləri ilə yanaşı Pyer İmbert Derevet bir çox dini və tarixi lövhələr hazırlamışdı. 1726-cı ildə günvurma qeyri-müntəzəm zehni geriliklə nəticələndi və bu, onun ölümüdək 13 il davam etdi. O, ömrünün sonunadək qədər oymaları saxladı. Derevet Rəssamlıq və Heykəltəraşlıq Akademiyasının üzvü idi və kral ona Luvrda mənzillər vermişdi. Fransis Çereu, Jak Çerau və Simon Valli onun tələbələri arasındadır.

Onun ən mühüm əsərləri bunlardır: *Bakirənin nümayişi* (Lu Brunun ardınca), *Məbəddə nümayiş* (L. Boullognenin ardınca); Kambrenin Arxiyepiskopunun portretləri (Cozef Vivyenin ardınca); və sonuncu işi *René Pucelle* (Riqaudun ardınca).

İstinadlar
----------


1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  Pierre Imbert Drevet (nid.).
3. 1 2  Union List of Artist Names (ing.). 2013.
4. 1 2 3 4  Pierre Imbert Drevet (бук.). // *Store norske leksikon* 2022. ISSN 2464-1480
**Ernst Buş** (22.1.1900, Kil –8.6.1980, Berlin) — alman estrada müğənnisi, dram aktyoru.

Həyatı
------

Almaniya Demokratik Respublikası Milli mükafatı (1949, 1956, 1966); Beynəlxalq Lenin mükafatı laureatı (1972). 1917-ci ildən solçu gənclər hərəkatının fəal üzvü olmuşdur. İlk dəfə 1920-ci ildə Kil şəhər teatrı səhnəsində Lizandr rolunda (U. Şekspir, "Yay gecəsində yuxu") çıxış etmişdir. 1925-ci ildə Berlinə gəlmiş və "Alman teatrı"nda çalışmışdır. 1927-ci ildən E. Piskatorun "Siyasi teatr"ında işləmiş, 1928-ci ildə "Teater am Şiffbauerdamm"da ilk dəfə B. Brext və K. Vaylın "Üçqəpiklik opera" tamaşasında (serjant Smit rolunda) çıxış etmişdir. 1920-ci illərin sonlarından siyasi antifaşist mahnıların ifaçısı kimi geniş şöhrət qazanmışdır.

Fəaliyyəti
----------

1933-cü ildə Almaniyada nasist diktaturası qurulduqdan sonra Niderland, Belçika, Fransa, İsveçrə və Avstriyada, 1935–37-ci illərdə SSRİ-də mühacirətdə olmuş dur. 1937–39-cu il lər də İspaniyada olmuş, beynəlxalq briqadaların döyüşçüləri qarşısında çıxış etmişdir. 1939-cu ildən Belçikada yaşamış, alman ordusu ölkəni işğal etdikdən sonra nəzarət altında saxlanılmış, qaçmış, 1943-cü ildə zəbt olunmuş Fransa ərazisində həbs edilərək 1945-ci ilə qədər Moabit, Brandenburq zindanlarında saxlanılmışdır. 1951–60-cı illərdə "Alman teatrı" nın və "Berliner ansambl"ın aparıcı aktyorlarından biri olmuşdur. 1946-cı ildə fəhlə mahnıları yazılmış vallar istehsal edən "Lidder sayt" firmasını yaratmışdır. Berlin qrammofon yazısı studiyasında "XX əsrin mahnı xronikası" adlı qrammofon valları antologiyasını buraxmışdır.

Həmçinin bax
------------

* Uilyam Şekspir
* Üçqəpiklik opera

Filmləri
--------

* Üç qəpiklik opera
* Yay gecəsində yuxu

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  **Buş**// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 121.
**Pyetro Cermi** (14 sentyabr 1914, Genuya – 5 dekabr 1974, Roma) — italyan kinorejissoru, ssenaristi və aktyoru. Neorealizmin banilərindən biri.

Həyatı
------

Romada Eksperimental kinomərkəzdə əvvəl aktyorluq, sonra rejissorluq şöbələrini bitirmişdir. "Şahid" filmi (1946) rejissor debütü olmuşdur. "Yolunu azmış gənclik" (1947), "Qanun naminə" (1949), "Ümid yolu" (1950, Qərbi Berlin Beynəlxalq kinofestivalının mükafatı) və "Şəhər müdafiə olunur" (1951, Venesiya Beynəlxalq kinofestivalının mükafatı) filmləri Ceymini neorealizmin aparıcı sənətkarlarından biri etmişdir. Neorealizm hərəkatının tənəzzülü dövründə "Takka del Lupodan olan quldur", "Prezident arvadı" (hər ikisi 1952), "Qısqanclıq" (1953) kommersiya filmlərini çəkmişdir. Ceymi öz filmlərinin həm ssenaristi olmuş, həm də aktyor kimi ("Maşinist", 1956, San-Sebastyan Beynəlxalq kinofestivalının mükafatı; "İradəsiz kişi", 1958, psixoloji dramlarında; antifaşist "Lənətə gəlmiş çaşqınlıq", 1959) yaddaqalan obrazlar yaratmışdır. Onun böyük uğur qazanmış "İtalyansayağı boşanma" (1961, Beynəlxalq Kann kinofestivalının mükafatı, "Oskar" mükafatı), "Aldadılmış və atılmış qadın" (1964), "Xanımlar və cənablar" (1965, Kann Beynəlxalq kinofestivalının baş mükafatı) filmləri "italyansayağı komediya"nın əsasını qoymuşdur. "Əxlaqsız" (1967), "Serafino" (1968, Moskva Beynəlxalq kinofestivalının baş mükafatı), "Şabalıdlar dadlıdır" (1970), "Alfredo, Alfredo" (1971) və s. filmləri var. "Fransaya qaçış", "Yovanka və başqaları", "Dodaq boyası", "La Viaçça" filmlərində çəkilmişdir. 1974-cü ildə "Mənim dostlarım" komediyası üzərində isə başlamış, lakin çəkiliş vaxtı vəfat etmişdir. Filmi M. Moniçelli tamamlamışdır.

Filmləri
--------

* The Fornaretto of Venice (1939)
* The Ten Commandments (1945)
* Şahid filmi (1946)
* Yolunu azmış gənclik (1947)
* Qanun naminə (1949),
* Fransaya qaçış (1948)
* Ümid yolu (1950
* Qanuna qarşı (1950)
* Şəhər müdafiə olunur (1951)
* Prezident arvadı (1952)
* Qısqanclıq (1953)
* Xanımlar və cənablar (1965)
* Dəmiryolçu (1955)
* Dodaq boyası
* Qətlin təfərrüatları (1959)
* İtalyansayağı boşanma (film, 1961) (1961)
* Yoldan çıxarılmış və atılmış qız (film, 1964) (*ing.* Seduced and Abandoned )
* Quşlar, arılar və italyanlar (1965)
* Əxlaqsız (1967)
* Serafino (1968)
* Bir ovuc yerfındığı (1970)
* Alfredo, Alfredo (1972)

İstinadlar
----------

1. 1 2  Джерми Пьетро // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
3. 1 2  **Cermi**// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 225

Xarici keçidlər
---------------

* Pyetro Cermi İMDb
* Pyetro Cermi All Movies
**İvan Sergeyeviç Kosıx** (*rus.* Ива́н Серге́евич Косы́х; 11 noyabr 1925, Alapayevsk, SSRİ – 15 yanvar 2000, Moskva) — sovet və Rusiya kinoaktyoru, epizodik rolların ustası, RSFSR-in əməkdar artisti (1991).

Həyatı
------

İvan Kosıx 11 noyabr 1925-ci ildə Alapayevskdə (hazırda Sverdlovsk vilayəti) anadan olub. 2 saylı Alapayevsk orta məktəbini bitirib. 1942-ci ildə M.P.Musorqski adına Ural Dövlət Konsevatoriyasının Xalq çalğı alətləri fakültəsinin bayan sinfinə daxil olub.

1943-cü ilin mart ayında könüllü olaraq cəbhəyə yollanıb. DİXK-nin 34-cü diviziyasının 85-ci polkunun təkibində döyüşüb.

1946-cı ilin mayında ordudan təlxis olunandan sonra Sverdlovsk Kinoaktyor Məktəbinə daxil olub. 1948-ci ildə S.A.Gerasimov adına Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun Aktyorluq fakültəsinin üçüncü kursuna keçib. 1951-ci ildə bu institutu bitirəndən sonra Kinoaktyor Teatr-studiyasında ştata alınıb və 1990-cı ildə təqaüdə çıxana qədər burada çalışıb.

Təxminən iki yüz filmdə epizodik rolda çəkilib.

Aktyor Viktor Kosıxın ögey atasıdır. 

İvan Kosıx 15 yanvar 200-ci ildə vəfat edib. Xovan qəbristanlığında dəfn olunub.

Filmoqrafiya
------------

1. Əsgər atası (film, 1964)
2. İyirmialtılar (film, 1966)
3. Skripkanın sərgüzəşti (film, 1972)
4. Od içində (film, 1978)

İstinadlar
----------
**Zip2** qəzetləri lisansiyalı onlayn şəhər bələdçiliyi proqram təminatı ilə təmin edən şirkəti idi. Şirkət 1995-ci ildə İlon və Kimbal Mask qardaşları tərəfindən Kaliforniya ştatınıın Palo-Alto şəhərində **Global Link Information Network** olaraq təsis edildi. Şirkət ilk başda bizneslərin ineternetdə yer almasını təmin edirdi. Amma 1999-cu ildə Compaq tərəfindən alındıqdan sonra qəzetləri lisansiyalı onlayn şəhər bələdçiliyi proqram təminatı ilə təmin etməyə başladı.

Birləşmə və satınalma cəhdləri
------------------------------

Zip2 1988-ci ilin aprelində əsas rəqibi olan CitySearch ilə birləşməyə cəhd etdi. Mask əvvəlcə birləşməni dəstəkləsə də, sonradan idarə heyətinin birləşmədən imtina etməsinə səbəb oldu. 

Şirkət 1999-cu ilin fevralında Compaq tərəfindən 307 milyon ABŞ dolları qarşılığında alındı. Şirkətin başlıca təsisçiləri olan İlon Maskın payına 22, Kimbal Maskın payına isə 15 milyon dollar düşdü. Şirkətin alınmasındakı məqsəd AltaVista veb axtarış sistemini təkmilləşdirmək idi.

İstinadlar
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-07-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-19.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-10-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-19.
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2014-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-19.
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-08-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-19.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Şirkət** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |