recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Köpenik sarayı** (*alm.* Schloss Köpenick‎) — Almaniyanın paytaxtı Berlin şəhərində, Köpenik rayonunda yerləşən barokko tərzində su sarayı.

Haqqında
--------

Bu tikili Brandenburqun Hohenzollern seçiciləri tərəfindən saray kimi istifadə olunmuşdur. Saray Dame çayı üzərindəki bir adada yerləşmiş olub, ətrafı ingilis üslubundakı parkla əhatə olunmuşdur. Saray adını yerləşdiyi bölgədə — Köpenikdən alır.

Saray 1558-ci ildə II Yoahim Hektor tərəfindən VI əsrdən qalma slavyan qalasının bünövrəsi üzərində ov köşkü kimi tikildi. İntibah memarlığı üslubunda olan saray Dame çayının bir adasında — dağılmış orta əsrlər qəsrinin ərazisində yerləşirdi. II Yoahim Hektor 1571-ci ildə burada vəfat etdi. 1631-ci ildə saray İsveç kralı Qostavus Adolfusun qərargahı kimi fəaliyyət göstərməyə başladı.

Prussiya kralı I Frederik sarayı 1677-ci ildə genişlətdirməyə və bərpa etdirməyə başladı. Daha sonra o, ilk həyat yoldaşı Elizabet Henrit ilə bu sarayda yaşamağa başladı. 1630-cu ildə gələcək kral olacaq II Frederik və onun dostu fərariliyə görə bu sarayda hərbi məhkəmə ilə üz-üzə qalmışdılar.

Hazırda saray Dekorativ İncəsənət muzeyinin parkları ilə əhatə olunub və Prussiya Mədəni İrsi sayılır.

Qalereya
--------

* 
* 
* 1981-ci ildə1981-ci ildə
* 
* 
*
**Bismarkın İttifaqlar Sistemi** (*alm.* Bündnispolitik Otto von Bismarcks‎); 1872-1915) — Otto fon Bismarkın Alman imperiyası üçün düşündüyü, savaş ehtimalı içərisində ən çətini olanı-Rusiya imperiyası və Fransa Respublikası ilə eyni anda ediləcək olan iki cəhbəli müharibənın qarşısını almaq idi. Almaniya hərbi gücünə görə Avropanın ən güclü dövləti idi, lakin Rusiya və Fransanın ittifaqının reallaşacağı təqdirdə ikiyə bölünəcək Alman ordusu zəifləyən gücü səbəbi ilə məğlub olacaqdı.Buna görə də, Otto fon Bismark Avstriya-Macarıstan imperiyası ilə və Rusiya imperiyası ilə 1872-ci ildə Üç İmperator İttifaqını qurdu. Müqəddəs İttifaqdan qalma Alman-Slavyan-İtalyan-Polyak (Lex) birliyi bunun sayəsində davam etməli idi. 1875-1878 Böyük Şərq Problemi və ya Balkan Probleminə görə Üç İmperator İttifaqı dağıldı. 1879-cu ildə Almaniya və Avstriya arasında qalan ittifaq İkilər İttifaqı ilə gücləndirildi və bu müqavilə ilə Avstriyanın qərarları bir tərəfdən Almaniyaya bağlandı. 1881-ci ildə Rusiya ilə yenidən razılaşan Bismark İkinci Üç İmperator İttifaqını qurdu. 1882-ci ildə İtaliya Krallığı 1879-cu ildə 1879-cu ildə imzalanan Almaniya-Avstriya ikili ittifaqına alınaraq rəsmən Üçlər ittifaqı oldu. 1885-1886-cı illərdə Avropadakı milliyətçi hərəkatlar Rusiya ilə Avstriyanın münasibətlərini pozunca, Bismark çıxış yolu kimi Rusiya ilə Avstriyanın Almaniya ilə ayrı-ayrı ittifaqda olmasını təmin etdi və 1887-ci ildə Alman-Rus Qarşılıqlı Hücüm Etməmə haqqında müqavilə imzalandı. 1908-ci ildə Bosniya Problemi]]nə qədər həqiqətən uğurlu olan II Üç İmperator Birliyi, Balkanlar üzərindəki Rusiya-Avstriya mənfəət çatışmalarına görə qüvvədən düşdü. Osmanlı torpağı olan Bosniya Avstriya-Macarıstan tərəfindən işğalı Rusiyanın təzyiqləri ilə qarşılaşmışdır. Bu tarixdən sonra Rusiya tərəfindən faktiki olaraq qüvvədən düşən ittifaq 1914-cü ildə Rusiyanın Antanta İttifaqı Dövlətləri cəhbəsindən I Dünya Müharibəsinə qatılması nəticəsində də rəsmən sona çatmışdır.
Bundan əlavə, Otto Fon Bismark belə bir ittifaqlar sistemi ayrıca olaraq Avstriya-Macarıstan Dualist İmperiyası üçün də qurmuşdur. Belə ki, 1881-ci ildə Avstriya ilə Serbiya Knyazlığı arasında gizli bir müqavilə imzalanır. Bu müqaviləyə görə Serbiya da Üçlər ittifaqına bağlanır. 1883-cü ildə Bismarkın istəyi ilə Avstriyanın Ruminya Krallığı ilə müdafiə ittifaqı haqqında müqavilə imzaladığını və 1888-ci ildə də İtaliyanın bura daxil olduğunu görürük. Alman kansleri(baş naziri) Otto fon Bismark etdiyi siyasi həmlələrlə və qurmuş olduğu ittifaqlar sistemi sayəsində Almaniyanın Avropadakı siyasi-hərbi üstünlüyünü sübut etmiş və siğortalamışdı. Almaniyanın iki od arasında qalmaması üçün Berlin, Sankt Peterburq, Vyana, Roma, Buxarest arasında ittifaqlar qurmuş, siyasi əlaqələr yaratmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Rövşən Hətəmov*. *Yeni Tarix, Mühazirələr kursu*

Ədəbiyyat
---------

* Sander, Oral. *Siyasi Tarih, İlkçağlardan 1918'e*. Yirmi Altıncı Baskı, 2013, s. 251-254.
**Amitis** (e.ə. 630 – e.ə. 565) — Midiya hökmdarı Kiaksarın qızı və ya nəvəsi, Babil hökmdarı II Navuxadonosorun arvadı olmuşdur.

Evlənməsi
---------

Amitis Midiya və Babil çarlığı arasnda ittifaqa uyğun şəkildə, formal olaraq Babil hökmdarı II Navuxadonosora ərə verilmişdir.

Babil Asma bağı
---------------

Babilə köçdükdən sonra çox darıxan və həmişə qəmgin olan Amitisdən bunun səbəbini soruşduqda o, vətəni Midiya, onun bağları və meşələri, təmiz bulaqları və saf havası üçün darıxdığını qeyd edir. Bu sözləri eşidən hökmdar, Babilin ən böyük memarlarını çağıraraq, arvadının darıxmaması üçün Babildə Midiya bağlarına oxşar bağ salmağı əmr edir. Bundan sonra midiyalı xanım Amitisin şərəfinə qədim dünyanın yeddi möcüzəsindən biri olan Babil Asma Bağı salınır.

Adın etimologiyası
------------------

İstinadlar
----------

1. ↑  *Foster, Karen Polinger.* "Gardens of Eden: Flora and Fauna in the Ancient Near East" (PDF). New Haven: Yale University. 1998. 320–329. 2006-08-28 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2007-08-11.

| ⛭**Midiya** |
| --- |
| Dil | Midiya dili | Midiya |
| Şəhərlər | Ekbatan • Raqa • Hirbə • Qazaka |
| Lidiya ilə müharibə | Halis döyüşü |
| Farslarla müharibə | Fars qiyamı • Hirbə döyüşü • Persia sərhəddində döyüş • Pasarqad döyüşü |
| Hökmdarlar | Deyok • Fraort • Madiy • Kiaksar • Astiaq • II Kiaksar |
| Şəxslər | Amitis • Artember • Datis • Mazares • Aryenis • Mandana • Harpaq • Qaumata |
**Camal Rəhimov** (16 sentyabr 1987) — Azərbaycanı təmsil edən çapar.

Həyatı
------

Camal Rəhimov 1987-ci il sentyabrın 16-da anadan olub. Üç yaşından xaricdə — əvvəl İstanbulda, sonra isə Brüsseldə yaşayır. Azərbaycanın Baş naziri olan Həsən Həsənovun nəvəsidir.

Karyerası
---------

Karyerası ərzində Camal Rəhimov bir sıra beynəlxalq turnirlərin qalibi oldu. Camal Rəhimov Azərbaycanı 2008-ci ildə Çində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil elədi. Bununla da Camal Rəhimov Azərbaycanı Olimpiya Oyunlarında atçılıq idman növü üzrə təmsil edən birinci idmançı olaraq tarixə düşdü. Olimpiya Oyunlarından əvvəl Camal Rəhimova Fransadan qiyməti 1 milyon 970 min avro məbləğində olan *Ionesco De Brecca* ləqəbli at alındı. Atın ödənişi SOCAR tərəfindən edildi. Bu hadisə həmin dönəmdə Azərbaycanda birmənalı qarşılanmadı və tənqid edildi.

Camal Rəhimov olimpiada da avqustun 15-də mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsinin birinci raundunda *Ionesco De Brecca* ləqəbli atla Camal Rəhimov mərhələni cəmi bir cərimə balı ilə başa vurdu. Nəticədə Camal Rəhimov raundu 77 çapar sırasında 14-cü pillədə başa vuraraq növbəti mərhələyə vəsiqə qazandı. Avqustun 17-də isə təsnifat mərhələsinin növbəti raundu baş tutdu. Həmin raundda Camal Rəhimovun atı büdrədi və nəticədə Camal Rəhimov atından yıxılaraq turnirdə mübarizəsini başa vurdu.

Daha sonra Camal Rəhimov Azərbaycanı 2012-ci ildə London şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil elədi. Camal Rəhimov olimpiada da avqustun 4-də mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsinin birinci raundunda *Warrior* ləqəbli atla Camal Rəhimov mərhələni beş cərimə balı ilə başa vurdu. Nəticədə Camal Rəhimov raundu 72 çapar sırasında 52-ci pillədə başa vuraraq növbəti mərhələyə vəsiqə qazandı. Avqustun 5-də isə təsnifat mərhələsinin növbəti raundu baş tutdu. Həmin raundda Camal Rəhimov mərhələni 14 cərimə balı ilə başa vurdu. Nəticədə Camal Rəhimov raundu 62 çapar sırasında 60-cı pillədə başa vurdu və London Olimpiadasında mübarizəsini dayandırdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Olympedia.org.* "Camal RƏHİMOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
2. 1 2 3  *Yeni Müsavat qəzeti.* "3 MİLYONLUQ AT BELÇİKADA SAXLANILIR". www.musavat.com (az.). 2022-08-30. 2022-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
3. 1 2 3  *Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi.* "AZƏRBAYCANLI JOKEY CAMAL RƏHİMOV OLİMPİADADA ÇIXIŞINA UĞURLA BAŞLAMIŞDIR". www.azertag.az (az.). 2022-08-30. 2022-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
4. 1 2 3 4 5  *Olympedia.org.* "2008 Summer Olympics / Equestrian Jumping / Individual / Open". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
5. 1 2 3 4 5 6  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Equestrian Jumping / Individual / Open". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | FEI · Olympedia |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
**Maykl Con Duqlas** (*ing.* Michael John Douglas; 5 sentyabr 1951, Koraopolis) — ABŞ aktyorudur. "Bitlcus" və "Betmen" rollarını ifa etmişdir.

Həyatı
------

Maykl Con Duqlas 5 sentyabr 1951-ci il tarixində Pensilvaniya ştatınnı Koraopolis şəhərində doğulmuşdur. Valideynləri ingilis, irland, irland-şotland və alman əsillidir. O, ailədə yeddi uşaqdan ən kiçiyi idi. İlk dəfə aktyorl karyerasına 25 yaşında rol aldığı "Mod" adlı televiziya serialında ifa etdiyi Çip Vinston rolu ilə başlamışdır.

Aktyorluğa yeni başladığı müddətdə Maykl Duqlasla qarışdırılma təhlükəsiylə qarşı-qarşıya qalan Maykl soyadını dəyişdirməyə qərar verir. O dövrdə böyük heyranlıq bəslədiyi ABŞ aktrisası Dayan Kitonun (əsl adı: Dayan Holl) bir şəklini gördükdən sonra yeni soyadını "Kiton" olaraq adlandırır. Maykl bu soyadını müvəqqəti düşünmüş, amma tamaşaçıların uzun müddət onu Maykl Kiton adı ilə tanıdıqlarından, Maykl bir müddət sonra rəsmi olaraq soyadını "Kiton" olaraq dəyişdirmişdir.

Maykl Kiton bir müddət televiziya seriallarında iştirak etdikdən bir müddət sonra karyerasını filmlərdə davam etdirməyə başlayır və ilk filmi "Gecə növbəsi" (1982) adlı komediya filmi olur. Maykl Tim Börtonun 1988-ci ildə çəkdiyi "Bitlcus" filmində "Bitlcus", 1989-cu ildə ildə çəkdiyi "Betmen" filmində Brüs Ueyn rol canlandırır və populyarlıq qazanır. 2000-ci illərdən başlayaraq bir çox animasiya filmlərində personajları səsləndirmiş və rejissorluq karyerasına başlamışdır.

Seçilmiş filmoqrafiya
---------------------

| İl | Ad |
| --- | --- |
| 1972-1978 | Mod |
| 1982 | Gecə növbəsi |
| 1983 | Cənab Ana |
| 1987 | Onun uşağı olacaq |
| 1988 | Bitlcus |
| 1989 | Betmen |
| 1991 | Betmanın qayıdışı |
| 2006 | Maşınlar |
| 2010 | Oyuncaqların hekayəsi 3 |
| 2011 | Maşınlar 2 |
| 2013 | Şimal Penthausu |
| 2013 | Tarixi silmək |
| 2014 | RoboKop |

İstinadlar
----------

1. ↑  "Michael Keaton Biography (1951–)". Filmreference.com. September 9, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 24, 2012.
2. ↑  A Leading Man Without Pause Arxivləşdirilib 2013-06-01 at the Wayback Machine. *The Record* (Bergen County, NJ)
3. ↑  *Vancheri, Barbara.* "Obituary: Leona Douglas / Actor Michael Keaton's mother doted on her seven children". Pittsburgh Post-Gazette. November 13, 2002. August 11, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 11, 2010.
4. ↑  "Actor Michael Keaton is another who insists he is half-Scottish". Sunday Express. September 25, 2005. January 2, 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: December 12, 2007.
5. ↑  *Fulton, Rick.* "Michael Keaton: I dropped my phone in surprise when I was offered the role of Barbie's Ken in Toy Story 3". Daily Record. June 11, 2010. August 17, 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: September 19, 2010.

Xarici keçidlər
---------------

* Maykl Kiton — IMDb səhifəsi
**NGC 1788**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Ovçu bürcü istiqamətində yerləşir. **RN** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1786-cı ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  SIMBAD Astronomical Database.
4. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1788: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1764 |
NGC 1765 |
NGC 1766 |
NGC 1767 |
NGC 1768 |
NGC 1769 |
NGC 1770 |
NGC 1771 |
NGC 1772 |
NGC 1773 |
NGC 1774 |
NGC 1775 |
NGC 1776 |
NGC 1777 |
NGC 1778 |
NGC 1779 |
NGC 1780 |
NGC 1781 |
NGC 1782 |
NGC 1783 |
NGC 1784 |
NGC 1785 |
NGC 1786 |
NGC 1787 |
**NGC 1788** |
NGC 1789 |
NGC 1790 |
NGC 1791 |
NGC 1792 |
NGC 1793 |
NGC 1794 |
NGC 1795 |
NGC 1796 |
NGC 1797 |
NGC 1798 |
NGC 1799 |
NGC 1800 |
NGC 1801 |
NGC 1802 |
NGC 1803 |
NGC 1804 |
NGC 1805 |
NGC 1806 |
NGC 1807 |
NGC 1808 |
NGC 1809 |
NGC 1810 |
NGC 1811 |
NGC 1812 |
NGC 1813



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 1985**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Arabaçı bürcü istiqamətində yerləşir. **RN** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1790-cı ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS Arxivləşdirilib 2007-10-06 at the Wayback Machine
* 

* WikiSky-da NGC 1985: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1961 |
NGC 1962 |
NGC 1963 |
NGC 1964 |
NGC 1965 |
NGC 1966 |
NGC 1967 |
NGC 1968 |
NGC 1969 |
NGC 1970 |
NGC 1971 |
NGC 1972 |
NGC 1973 |
NGC 1974 |
NGC 1975 |
NGC 1976 |
NGC 1977 |
NGC 1978 |
NGC 1979 |
NGC 1980 |
NGC 1981 |
NGC 1982 |
NGC 1983 |
NGC 1984 |
**NGC 1985** |
NGC 1986 |
NGC 1987 |
NGC 1988 |
NGC 1989 |
NGC 1990 |
NGC 1991 |
NGC 1992 |
NGC 1993 |
NGC 1994 |
NGC 1995 |
NGC 1996 |
NGC 1997 |
NGC 1998 |
NGC 1999 |
NGC 2000 |
NGC 2001 |
NGC 2002 |
NGC 2003 |
NGC 2004 |
NGC 2005 |
NGC 2006 |
NGC 2007 |
NGC 2008 |
NGC 2009 |
NGC 2010



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Cavanşir Əmirşah oğlu Ağayev** (18 dekabr 1967, Bakı – 22 mart 1995, Bakı) — kriminal avtoritet, qanuni oğru.

Həyatı
------

Cavanşir Ağayev 18 dekabr 1967-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. Əslən Xızıdan olduğuna görə kriminal çevrələrdə *"Dağlı Cavanşir"* kimi tanınmışdır. Yasamalda 21 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır.

Cavanşir Ağayev 1978-ci ilin aprel ayında ilk məhkumluğunu yaşayıb, 6 il müddətində azadlıqdan məhrum edilib. Cəzasını əvvəlcə Bakı, sonra isə Qroznı şəhərindəki uşaq islah əmək müəssisəsində, həddi-buluğa çatandan sonra isə ciddi rejimli kolonda çəkib. İkinci dəfə 1985-ci ildə həbs olunub. Üzərindən Makarov və APS tapançaları tapılıb.

Cavanşir Ağayev 22 mart 1995-ci ildə Bakıda Yasamal ərazisində MTN əməkdaşları ilə atışma zamanı güllə yarasından həlak olub. Atışma zamanı Cavanşirə silahı yerə qoyub təslim olmaq əmri verilsədə onun cavabı belə olur: Mən son axan damla qanımacan siz Mentlərlə vuruşacam.

"Qurd qapısı" qəbiristanlığında dəfn olunub.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Qanundan kənar qanuni oğrular". 2012-03-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-03-02.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Məna (dəqiqləşdirmə).

Hər bir söz müəyyən məna ifadə edir. Sözün əsas vəzifəsi əşya, hadisə, hərəkət və s. 
adlandırmaqdır. Azərbaycan dilində bütün söz kökləri leksik və qrammatik mənası olan müstəqil 
sözlərdir.

Sözün leksik mənası dedikdə, onun əsas lüğəvi mənası, birbaşa ifadə etdiyi məna nəzərdə tutulur. Leksik məna konkret predmet barədə olan məlumat, həmin sözü deyərkən nəyi başa düşməyimizdir.

Sözün leksik mənasını müxtəlif yollarla izah etmək olar:

1.. Həmin sözə yaxın mənalı söz seçməklə (zəngin – varlı – dövlətli, aramla – sakit -tələsmədən).
2.. Sözün məzmun, əlamət və xüsusiyyətlərini izah etməklə (dalbadal – arasıkəsilmədən, ardıcıl).
3.. Mürəkkəb sözün tərkib hissələrinin mənasını açmaqla (üçbucaq – bucaqlarının sayı üç olan fiqur, enliyarpaqlı – yarpaqları enli olan).
4.. Sözə əks mənalı söz seşməklə (yaxşı-pis, düz - əyri, irəli – geri) və s.

Leksik məna, həqiqi mənası ilə (əgər varsa), onunla birbaşa əlaqəli olan sözlərin mənasıdır. Leksik məna özündə əsas məna və köməkçi mənaları birləşdirir. Bir sözün bütün metafor olmayan mənalarını əhatə edir.

Söz özündə müəyyən mənanı daşıyır. Bu məna əşyaları, hadisələri bir-birindən ayırmağa, onları fərqləndirməyə, eyniləşdirməyə və s. imkan verir. Bütün sözlər müəyyən məna ifadə edir, mənalar isə sözlərdə yaşayır. Cəmiyyətin dəyişməsi, əşya və hadisələrin dəyişməsi, dini və ictimai qaydalardakı dəyişikliklər və s. səbəbilə zaman – zaman bəzi sözlərin mənası da dəyişir. Belə ki, sözlərin mənası genişlənə bilir və darala bilir. Sözlərin yeni törəmə mənalarının 
yaranması, sinonimlərinin əmələ gəlməsi ilə söz öz mənasını genişləndirir (imtahan, yoldaş və s). Sözün mənaca daralması isə əvvəllər bir neçə məna ifadə edə bilən sözlərin zamanla yalnız bir 
mənada işlədilməsidir (aş, tütün və s.). Deməli, tarixi inkişaf prosesində bəzi sözlər əlavə yeni 
mənalar kəsb etməklə yanaşı, bəzilərinin mənaları unudulur. Sözün törəmə mənalarından yeni 
məcazi mənalar yaranır.

Dilimizdəki sözlər həm həqiqi, həm də məcazi mənada işlədilir. Söz tələffüz edilərkən ağıla gələn ilk məna həqiqi mənadır. Həqiqi məna sözdə əsasdır. İnsanlara məxsus müəyyən hərəkətləri əşyalara, hadisələrə və s. aid etmək nəticəsində meydana çıxan sonrakı məna isə məcazi mənadır: insanın ayağı (həqiqi) – kəndin ayağı (məcazi), insanın qolu (həqiqi) – çayın qolu (məcazi), uşaq yatdı (həqiqi) – külək yatdı (məcazi). Məcazi məna sözdə qeyri - əsasdır. 
Sözün əsas mənası olmasa, məcazi mənası da ola bilməz. Yəni məcazi məna həqiqi məna vasitəsilə predmetə aid olur.

Bədii əsərlərdə sözlərin məcazi mənalarından daha geniş istifadə olunur. Məsələn, **soyuq hava**, **soyuq su** ifadələrində **soyuq** sözü həqiqi mənasında, **soyuq adam**, **soyuq** münasibət ifasəsində isə məcazi mənada işlənmişdir.

Xarici keçidlər
---------------
**NGC 1999**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Ovçu bürcü istiqamətində yerləşir. **EN+RN** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1785-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. "SEDS". NGC üçün baxılmış NGC verilənlər (İngiliscə).
3. "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
4. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1999: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1975 |
NGC 1976 |
NGC 1977 |
NGC 1978 |
NGC 1979 |
NGC 1980 |
NGC 1981 |
NGC 1982 |
NGC 1983 |
NGC 1984 |
NGC 1985 |
NGC 1986 |
NGC 1987 |
NGC 1988 |
NGC 1989 |
NGC 1990 |
NGC 1991 |
NGC 1992 |
NGC 1993 |
NGC 1994 |
NGC 1995 |
NGC 1996 |
NGC 1997 |
NGC 1998 |
**NGC 1999** |
NGC 2000 |
NGC 2001 |
NGC 2002 |
NGC 2003 |
NGC 2004 |
NGC 2005 |
NGC 2006 |
NGC 2007 |
NGC 2008 |
NGC 2009 |
NGC 2010 |
NGC 2011 |
NGC 2012 |
NGC 2013 |
NGC 2014 |
NGC 2015 |
NGC 2016 |
NGC 2017 |
NGC 2018 |
NGC 2019 |
NGC 2020 |
NGC 2021 |
NGC 2022 |
NGC 2023 |
NGC 2024



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 2359**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Böyük Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. **EN** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1785-ci ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2359: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2335 |
NGC 2336 |
NGC 2337 |
NGC 2338 |
NGC 2339 |
NGC 2340 |
NGC 2341 |
NGC 2342 |
NGC 2343 |
NGC 2344 |
NGC 2345 |
NGC 2346 |
NGC 2347 |
NGC 2348 |
NGC 2349 |
NGC 2350 |
NGC 2351 |
NGC 2352 |
NGC 2353 |
NGC 2354 |
NGC 2355 |
NGC 2356 |
NGC 2357 |
NGC 2358 |
**NGC 2359** |
NGC 2360 |
NGC 2361 |
NGC 2362 |
NGC 2363 |
NGC 2364 |
NGC 2365 |
NGC 2366 |
NGC 2367 |
NGC 2368 |
NGC 2369 |
NGC 2370 |
NGC 2371 |
NGC 2372 |
NGC 2373 |
NGC 2374 |
NGC 2375 |
NGC 2376 |
NGC 2377 |
NGC 2378 |
NGC 2379 |
NGC 2380 |
NGC 2381 |
NGC 2382 |
NGC 2383 |
NGC 2384



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Dostəli Hacıyev** — "Azərbaycan Bayrağı" ordenli Əfqanıstan və Qarabağ müharibələri iştirakçısı, ehtiyatda olan kapitan.

Həyatı
------

Hacıyev Dostəli Əhməd oğlu 13 dekabr 1966-cı ildə Yevlax rayonunun Havarlı kəndində anadan olub. Sovet ordusunda Əfqanıstanın Baqram şəhərində mühəndis-istehkam taburunun kəşfiyat bölməsində xidmət edib. 1991-ci ildə Bakı Dəmiryol texnikumunu bitirib. Eyni zamanda dəmir yolunda işləyib.

Döyüş yolu
----------

1992-ci ilin fevralında Yevlaxın Qaramanlı kəndində əsasən Əfqanıstan müharibəsi veteranlarından ibarət "Əfqan rotası"nın yaradılmasında iştirak edib. D. Hacıyev rota komandiri Xosrov Əhmədovun müavini və kəşfiyat bölməsinin komandiri olmuşdu. Qaramanlı "Əfqan" rotası döyüş yolunu 1992-ci ilin fevralın sonlarında Ağdamda yerli özünümüdafiə "Qarabağ şahinləri" batalyonu ilə başlamışdı. Qaramanlı "Əfqan" bölməsi "Qarabağ şahinləri" batalyonuna, üstündə iki Nurs qurğusu olan Zil 131 və "Qradla" daxil olmuşdular. Dəstə, 1992-ci ilin iyununa qədər Ağdamdan Əsgəran istiqamətində döyüşlərdə iştirak etmişdi. 1992-ci ilin iyununda Qaramanlı rotasının əsasında yeni yaradılan 123-cü alayın 1-ci batalyonu formalaşdırılmışdı. Batalyonun komandiri Xosrov Əhmədov, 1-ci bölüyün komandiri Dostəli Hacıyev təyin olunmuşdular. Sonradan 1992-ci ilin avqustun 29-da Ağdərə rayonunun Verin Orataq kəndinə hücum zamanı batalyon komandiri Xosrov Əhmədov şəhid olur. Dostəli Hacıyev elə döyüş zamanı batalyon komandiri təyin olunur. D. Hacıyev 123-cü alayda, 709-cu və 181-ci briqadaların sıralarında 1-ci batalyonun komandiri kimi Ağdərə, Laçın, Ağdam, Füzuli istiqamətlərində ağır döyüş yolu keçmiş, dəfələrlə yaralanmışdır. Ordu sıralarında xidmətini 1996-cı ilin sonlarında başa vurmuşdur. Hazırda ehtiyatda olan kapitandır.

Mükafatları
-----------

1994-cü ilin yanvarında düşmənin "Mərkəzi alayının" tank taborunun Beyləqan istiqamətində irimiqyaslı hücumlarının qarşısının alınmasında göstərdiyi yüksək döyüş idarəçiliyi bacarığına və şəxsi şücaətə görə "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Ailəsi
------

Ailəlidir, bir oğlu bir qızı var.

İstinadlar
----------
**Elektroforez** ("elektro" — elektrik cərəyan və "forez" — yunan dilində "daşınma", "köçürmə" deməkdir) — Elektroforez prosesi zamanı ionlar (elektrik yükü olan atomlar) elektrik sahədə hərəkət edir. Müxtəlf kimyəvi maddələr (dərmanlar) suda ionlara parçalanır və bu ionlar elektrik cərəyanı təsirindən hərəkət edərək insanın dərisindən, selikli qişalardan orqanizmin daxilinə keçir, daha sonra isə qana və limfaya sovrularaq orqanizmin müxtəlif sahələrinə çatdırılır və orqanizmə müalicəvi təsir edir.
Müsbət yüklü hissəciklərin (kationların) elektroforezi bəzən **kataforez**, mənfi yüklü hissəciklərin (anionların) elektroforezi isə bəzən **anaforez** adlanır.

Elektroforezin elektrokinetik fenomeni ilk dəfə 1807-ci ildə Moskva Universitetində rus professorları Peter İvanoviç Straxov və Ferdinand Frederik Reuss tərəfindən müşahidə edilmiş, daimi elektrik sahəsinin tətbiqi nəticəsində suda dağılmış gil hissəciklərinin miqrasiyasına səbəb olduğunu müşahidə etmişlər.

Elektroforez laboratoriyalarda makromolekulları ölçüsünə görə ayırmaq üçün istifadə olunur. Texnika mənfi yük tətbiq edir ki, zülallar müsbət yükə doğru hərəkət etsin. Elektroforez DNT, RNT və protein analizində geniş istifadə olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Reuss, F.F.* "Sur un nouvel effet de l'électricité galvanique". Mémoires de la Société Impériale des Naturalistes de Moscou. 2. 1809: 327–37.
**Proteus sindromu** (q.yun. Πρωτεύς) — Nadir xəstəlik.

Proteus sindromu 1:100000 nisbətində sporadik rastlanan sistem xəstəlikdir. Sindrom – həddindən artıq boyumə, dəri və dərialtı toxuma, skelet sistemini öz təsiri altına alan nadir xəstəliklər silsiləsindədir. əsas klinik əlamətləri : ya bütün vucudda, ya da ekstremitelerdə (ətraflarda) rastlanan hemangiomatoz, lipomatoz yaralar (əsasən də qurşaqdan yuxarı nahiyyələrdə),hiperpiqmentasiya vacib klinik əlamətləridir. Xəstələrin çoxunda klnik simptomlar və deformasiyalar anadangəlmə olsa belə, sindrom sonradan da orta yaşlı şəxslərdə öz təzahürlərini göstərməyə başlayıb.hipertrofiya pubertat dövrdən sonra çox xəstələrdə dayansa da , ölüm səbəbi əsasən spinal stenoz, vertebral anomaliya, tumoral iltihab, ağciyər problemləri, neoplazmadır.Etiologiyası tam olaraq bilinməsə də somatik mazoikliyi hipotezi ilə aydınlıq gətirilib. Umumi əlamətlər: hamsl olmalıdır. Yaraların mozaikliyi Sporadik rastlanma Daim irəliləyən klinik əlamətlər Kategoriya A Kateqoriyadan B-dən 2si Kateqoriya C-dən 3ü Kateqoriya A: 1)serebralforma bağ toxuması nevusu Kateqoriya B: 1)xətli epidermal nevus 2)assimmetrik və ölçüsüz hipertrofiya \*ətraflarda uzanmalar (qol,ayaq,barmaq.əl) \*Baş sümüklərində hiperostoz \*xarici qulaq yolu \*megaspondilodisplaziya \*daxili orqanlarda da həmçinin 3)20 yasdan sonra rastlanan spesifik tumorlar \*yumurtaliq kistadenoması \*monomorfik parotis adenomasi Kateqoriya C: 1)disregulyar yağ toxuması \*lipoma \*bəzi bölgələrdə yağ toxumasının olmaması 2)vaskulyar malformasiyalar \*kapilyar \*venoz \*limfa 3)ağciyər kistləri 4)tipik üz \*doliqosefaliya \*Uzun üz \*Basıq burun kökü \*Geniş burun dəlikləri \*sakit vəziyyətdə belə açıq qalan ağız.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------
**NGC 6526**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Oxatan bürcü istiqamətində yerləşir. **EN+\*** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1784-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 6526: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 6502 |
NGC 6503 |
NGC 6504 |
NGC 6505 |
NGC 6506 |
NGC 6507 |
NGC 6508 |
NGC 6509 |
NGC 6510 |
NGC 6511 |
NGC 6512 |
NGC 6513 |
NGC 6514 |
NGC 6515 |
NGC 6516 |
NGC 6517 |
NGC 6518 |
NGC 6519 |
NGC 6520 |
NGC 6521 |
NGC 6522 |
NGC 6523 |
NGC 6524 |
NGC 6525 |
**NGC 6526** |
NGC 6527 |
NGC 6528 |
NGC 6529 |
NGC 6530 |
NGC 6531 |
NGC 6532 |
NGC 6533 |
NGC 6534 |
NGC 6535 |
NGC 6536 |
NGC 6537 |
NGC 6538 |
NGC 6539 |
NGC 6540 |
NGC 6541 |
NGC 6542 |
NGC 6543 |
NGC 6544 |
NGC 6545 |
NGC 6546 |
NGC 6547 |
NGC 6548 |
NGC 6549 |
NGC 6550 |
NGC 6551



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Teymur Qasımov.

**Teymur Qasımov** (14 oktyabr 1973, Bakı) — Azərbaycanı təmsil edən yüngül atlet.

Karyerası
---------

Teymur Qasımov Azərbaycanı 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib. Nəticədə o, 100 metr məsafəyə qaçış turnirində 10.98 saniyə nəticə göstərdi və təsnifat mərhələsini 7-ci pillədə başa vuraraq mübarizəsini dayandırdı.

Daha sonra Teymur Qasımov Azərbaycanı 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib. Nəticədə o, 100 metr məsafəyə qaçış turnirində 11.18 saniyə nəticə göstərdi və təsnifat mərhələsini 8-ci pillədə başa vuraraq mübarizəsini dayandırdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Teymur Gasimov // World Athletics Database.
2. ↑  *Olympedia.org.* "Teymur QASIMOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
3. ↑  *Olympedia.org.* "2000 Summer Olympics / Athletics / 100 metres / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
4. ↑  *Olympedia.org.* "2004 Summer Olympics / Athletics / 100 metres / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
Ümumi məlumat
-------------

Bu itlər buz mavisi gözləriylə qorxuducu olsalar da, əslində, sevgi dolu bir heyvandırlar. Azadlıqlarına düşkündürlər və inadcıldırlar, yaltaqlanmağı sevmirlər. Bəzilərinin göz rəngi fərqli ola bilər (hətta gözlərinin rəngləri ayrı-ayrı da olur). Uşaqlara qarşı çox xoşgörüşlüdür. Əslində hamı ilə yaxşı keçinir amma quş, siçan kimi balaca heyvanları ovlamaq istəyir, tək qalanda sıxılıb evdəki bəzi əşyaları gəmirə bilər. Boş yerə hürməzlər, amma ulaya bilərlər. İstiyə qarşı dözümləri yoxdur, 60 dərəcə soyuğa kimi dözə bilərlər. Zəif yerleri burun, qulaq və gözleridir, bu orqanları çox həssas və daima nəzarətdə olmalıdırlar.

Orta ömürləri 11–13 ildir. Erkəyinin çəkisi: 20 ilə 27, dişisinin çəkisi: 16 ilə 23 kq arasıdır. Hündürlükləri: Erkək 54–60 sm, Dişi 51–56 sm.

Xüsusiyyətləri
--------------

Ağıllı, çox oyunçu, ictimai, Ailələrinə bağlı ancaq inadçı və tənbəl itdirlər. Ağıllı və ictimai, çox asan öyrənirlər, amma öz məntiqlərində məqsədsiz tapdıqları əmrlərə gəlməməkdə israr edərlər. Əmr verilməsi çətin bir irqdir. Evdəki / ətraflarındakı digər heyvanlarla çox yaxşı dolanarlar ancaq siçan və kiçik quşlar kimi kiçik heyvanları ovlamağa meyllidirlər. Çox asan öyrənərlər ancaq əmrlərə cavab almaq üçün səbir və ardıcıllıq lazımdır. Hava isti olmadığı müddətcə qaçıb oynamağı çox sevərlər ancaq istilərdə qorunmalı sərin bir yerdə tutulmalıdırlar. Bu itlərin bir xarakterik xüsusiyyəti hürməyi sevməmələridir, ona görə də gözətçi iti olaraq çox uyğun deyil. Hürməklərinə qarşı uluma çox sevərlər. Uşaqlarla araları çox yaxşıdır, onlara qarşı çox tutarlı və səbirlidirlər. qalın kürklərinə görə istiyə dözümləri yoxdur. Azadca qaçıb oynamağı çox sevərlər. Boş buraxılmağa gəlməzlər, çünki qaçıb başı boş gəzməkdən xoşları gəlir.

Baxımları
---------

Azadca qaçıb oynamağı çox sevən bir irqi olduqlarından ötəri ev həyatı üçün çox uyğun itlər deyildirlər. Hava isti olmadıqca çox yaxşı qaçış dostlarıdır. Tüklərinin uzun olmamasından ötəri nizamlı aralığla fırçalamaq lazımdır. Fırçalarkən incitməməyə diqqət edin, hirslənə bilərlər(hirsləndiyi zaman adama cumada bilər və bəzəndə cummaları öldürücü ola bilər). Olduqca çox məşq ehtiyacları vardır. Tək başlarına olmağı heç sevməzlər, tək başlarına qalanda ətrafdakı obyektləri gəmirməyə başlaya bilərlər.

Tarixçələri
-----------

Bu irqi əsrlər Sibirdə Çukçi xalqı tərəfindən xizək çəkmə, Ren maralı sürülərini otarmaq və gözətçi iti olaraq istifadə edilmişlər. 1905-ci ildə bu itlər Alaskaya aparılmışdır. Bölgədə 1925-ci ildə ortaya çıxan difteriya epidemiyası üçün lazım olan dərmanları, bu itlərdən ibarət bir çox bölgəyə gətirməyi bacarmışdır və bu hadisədən sonra insanların diqqətini çəkmişdir.

İstinadlar
----------
**Hacı Məcid hamamı** — Sumqayıt şəhərinin Corat qəsəbəsində, Səməd Vurğun küçəsindən 60-70 metr aralıda, qəsəbənin daxilinə uzanan küçənin sağ tərəfində yerləşir. Corat qəsəbəsində mövcud olmuş iki hamamdan biridir. Qəsəbə sakinləri arasında köhnə hamam olaraq tanınır.

Tikili
------

Yerin altında yerləşən hamam bayır hissədən 1,50 sm hündürlüyə malikdir. Təxmini olaraq iki metrə yaxın hissəsi isə yerin altında yerləşir. Hamamın kanalizasiya boruları saxsıdan olmuşdur. Suyu isə müalicəvi əhəmiyyətə malik olan sirin və kükürdlü Nəbi bulağından təmin edilirdi. Əsas giriş şərq, Qazanxanaya isə giriş cənub-qərb hissədəndir. Əsas hissənin divarları yarıya qədər kafel, tavan hissə isə balıqqulağı ilə işlənmişdir. Qapılarının üzəri, hücrələrə keçidlər və daxili hücrə tağ şəkillidir.

Tarixi
------

Hamamın XVI əsrdə tikilməsi qeyd olunur. Sonuncu dəfə 1985-ci ildə təmir olunub. 1988-ci ilə qədər istifadə olunan hamam hazırda istifadəsiz və baxımsız vəziyyətdədir.

Şəkilləri
---------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Həmçinin bax
------------

* Hacı Əmrulla hamamı

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sumqayıtın memarlıq abidələri". 2021-07-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-13.
2. 1 2  "Sumqayıtın 2000 illik tarixi olan Corat qəsəbəsi". 2021-07-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-13.
3. ↑  *İctimai TV.* "Beş əsr yaşı olan Hacı Məcid hamamı bərbad vəziyyətdədir" (az.). Youtube.com. 05.11.2023. 2023-11-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-11-05.
**Sulfoduzlar** — minerallar, kimyəvi cəhətdən tioturşuların duzları, başqa sözlə oksigeni kükürdlə əvəz olunmuş oksigenli turşu duzlarının kükürdlü analoqları. Tioarsenitli H3[AsS3], tiostibiumlu H3[SbS3] və tiobismutlu H3[BiS3] turşuları duzlarının mineralları ayrılır. İzomorf qatışıqları Zn, Co, Te və b. Sulfoduzlar üçün ion və həmçinin kovalent kimyəvi rabitə səciyyəvidir. Sulfoduzlar əsas quruluş vahidi piramida, ya da tetraedr olan [SbS3]3-, [AsS4]3- və b. tipli radikallardır. Sulfoduzlar çoxunun quruluşu hələlik açılmayıb. Sulfoduzlar əksəriyyəti monoklinik və rombik sinqoniyalarda kristalaşır. Habitus iynəvari, prizmatik, nadir hallarda lövhəvari. Sulfoduzlar yarısından çoxu mükəmməl, ya da orta ayrılmaya malikdir; əksəriyyəti yüksək dərəcədə kövrəkdir. Müxtəlif rəngli və çalarlı; boz rəng üstünlük təşkil edir. Parıltı metallik, nadir hallarda almazı. Sərtliyi 2,5–4. Xüsusi çəki 3,6–8,8, adətən 5–7 arasında dəyişir. Qeyri-şəffaf. Bəzilərinin (tioarsenidlər) xırda qırıntıları zəif işıq keçirir. Sulfidlərə nisbətən sulfoduzlar işıqəksetmə qabiliyyəti aşağıdır. Çoxları üçün zəif ikiqat əksetmə və kəskin anizotropiya səciyyəvidir. Bəzi sulfoduzlar daxili reflekslər müşahidə olunur; adətən tünd qırmızıdır; arsenat duzlarında daha güclü olur. Sulfoduzlar hidrotermal şəraitdə, bəzən peqmatitlərdə və sulfid yataqlarının oksidləşmə zonasında əmələ gəlir. Səthəyaxın, az və bəzən orta dərinlik əmələgəlmələri üçün səciyyəvidir. Sulfoduzlar çoxu Ag, Sb, As, Pb-Zn, Ag-Sn və b. aşağı və orta temperaturlu yataqlarda rast gəlinir. Bəzi sulfoduzlar Ag, Pb, Cu, Bi, As filizləridir.

Mənbə
-----

* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.
**Şuşa 2022** (*ing.* Shusha Chess 2022) — 21–24 sentyabr 2022-ci il tarixlərində Azərbaycanın Şuşa şəhərində keçirilən beynəlxalq şahmat turniri. Turnir Azərbaycan Gənclər və İdman Nazirliyi, Azərbaycan Şahmat Federasiyası və Şuşa Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğunun birgə təşkilatçılığı ilə Şuşada anadan olmuş Azərbaycan şairəsi Xurşidbanu Natəvanın 190 illik yubileyinə həsr olunmuşdur. Şuşada keçirilən ilk beynəlxalq şahmat turniridir. Turnirin keçirildiyi məkan "Qarabağ" hoteli olmuşdur.

Turnirin iştirakçıları
----------------------

Turnirdə 9 ölkədən kişilər və qadın şahmatçılar iştirak etmişlər.
Kişilər : Şəhriyar Məmmədyarov, Teymur Rəcəbov, Hao Vanq, Parham Maqsudlu, Santoş Gujrathi Vidit, Rüstəm Kasımcanov, Qədir Hüseynov, Rauf Məmmədov, Mustafa Yılmaz, Vasif Durarbəyli

Qadınlar : Nana Dzagnidze , Gunay Məmmədzadə, Marsel Efroimski, Arabidze Meri, Ülviyyə Fətəliyeva, Jolanta Zavadzka, Gülnar Məmmədova, Gövhər Beydullayeva, Kübra Öztürk Örenli

Turnirin loqotipi
-----------------

 Şuşa qalasının Gəncə qapısı, onun üslublaşdırılmış təsviri və yuxarıdakı yazının şrifti turnirin loqosunda istifadə edilmişdir.
Turnirin rəsmi loqosu 24 avqust 2022-ci ildə təqdim olunmuşdur. Bu, Şuşa qalasının, Qarabağ atının və şahmat topunun üslublaşdırılmış təsvirlərinin kombinasiyasıdır. Loqo üzərindəki yazıda Şuşa qalasının Gəncə qapısında olan "Şuşa" yazısı ilə düzülmüş şriftdən istifadə edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ван Хао приехал и ждет жеребьевку турнира Шуша-20222". 2022-09-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-22.
2. 1 2  "Объявлен состав участников первого шахматного турнира в Шуше". 2022-09-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-22.
3. ↑  "Regulations". 2022-09-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-22.
4. ↑  "Oyunçular.Kişilər". 2022-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-25.
5. ↑  "Oyunçular.Qadınlar". 2022-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-25.
6. ↑  "The 'Shusha Chess 2022' Tournament Logo is Revealed". 2022-09-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-22.
7. ↑  "Презентован логотип турнира «Shusha Chess 2022»". 2022-09-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-22.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi sayt
**Aparat kəsilməsi** (*ing.* Hardware interrupt) – "diqqət yetirilməsi haqqında xahiş"; kompüterin aparat vasitələri və ya proqram təminatı tərəfindən mikroprosessor üçün hazırlanıb verilən siqnal. Bəzən tələ (TRAP) də adlandırılan kəsilmə mikroprosessoru məcbur edir ki, yerinə yetirilən əməliyyatı durdursun, özünün cari durumunu yadda saxlasın və idarəetməni xüsusi prosedura – xüsusi komandalar yığınını yerinə yetirən kəsilmələr emalçısına (INTERRUPT HANDLER) versin. Kəsilmələrə çoxlu səbəblər ola bilər: bunlar qurğuların xidmət üçün sorğusu, verilənlərin emalındakı xətalar, mümkün olmayan əməllərin yerinə yetirilməsinə cəhd və (nadir hallarda) yaddaşla bağlı yaranan problemlər və ya sistemin bəzi çox vacib komponentlərinin sıradançıxma təhlükələri ola bilər. Mikroprosessor bir çox mənbədən kəsilmə haqqında sorğu aldıqda onların emal olunma ardıcıllığı "çözmə" səviyyələrinin iyerarxiyasına görə müəyyən olunur. Proqram kəsilmə mexanizmindən istifadə etməklə əməliyyat sisteminin funksiyalarına, məsələn, faylların açılması, oxunması və qapadılması funksiyalarına müraciət edə bilər. Digər tərəfdən, kəsilmə, mikroprosessor ilə kompüter sistemini əmələ gətirən başqa elementlər arasında rabitə vasitəsidir. Əgər daimi kəsilmə sorğuları axını hər hansı kritik vəzəyyətdə işi çətinləşdirir və ya əngəlləyirsə, onda proqram kəsilməni müvəqqəti olaraq bloklaya bilər ki, nəticədə lazım olan zaman müddətində mikroprosessor üzərində vahid nəzarətə nail ola bilsin.

Aparat kəsilməsi ya klaviatura, disksürən və giriş-çıxış portları kimi xarici qurğular, ya da "daxildən" – mikroprosessor tərəfindən generasiya olunan kəsilmə növü. Qurğular xarici aparat kəsilmələri vasitəsilə kompüterin mikroprosessorunu onlara diqqət yetirməyə "çağırırlar". Daxili aparat kəsilmələri mikroprosessor tərəfindən müəyyən hadisələrə nəzarət edilməsi üçün (məsələn, proqram sıfıra bölməyə cəhd etdikdə) generasiya olunur. Aparat kəsilmələri istənilən vaxt (məsələn, simvollar klaviaturadan alındıqda) və ya gözlənilən ardıcıllığa uyğun olaraq (kompüterin taymerindən gələn kəsilmələrdə olduğu kimi) baş verə bilər. Mikroprosessorun təcili sorğuları təcili olmayanlardan fərqləndirməsi üçün aparat kəsilmələrinə müxtəlif səviyyəli öncəliklər təyin olunur. Ən yüksək öncəlik maskalanmayan adlanan kəsilmənin olur; bu kəsilmə ciddi xəta (məsələn, yaddaşda nasazlıq) haqqında xəbər verir və dərhal xidmət göstərilməsini tələb edir.</ref name="0">

İstinadlar
----------

1. ↑  İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Xarici keçidlər
---------------

* Interrupts Made Easy
* Interrupts for Microchip PIC Microcontroller Arxivləşdirilib 2013-10-15 at the Wayback Machine
* IBM PC Interrupt Table
Qarabaşaq yarması
**Qarabaşaq yarması** — adi qarabaşaq bitkisinin dənindən istehsal edilir. Qarabaşaq yarmasının qidalılıq və istehlak dəyəri başqa yarmalara nisbətən yüкsəkdir. Pəhriz qidası üçün daha çoх istifadə edilir. Buхara verilməmiş adi qarabaşaq və buхara verilib qurudulmuş tez bişən qarabaşaq yarmaları istehsal edilir.

Adi və tezbişən yarmalar biri digərindən rənginə və konsistensiyasına, tərkibinə daхil olan maddələrin vəziyyətinə görə fərqlənir. Adi yarmanın rəngi açıq, unlu, nişastası dəyişməmiş, fermenti isə fəal deyildir. Tez bişən yarmanın rəngi qəhvəyi, qeyribərabər, yarımşüşəvari, nişastası qismən kleysterləşmiş, fermentlərinin fəallığı zəifdir. Adi və tezbişən qarabaşaq yarması 2 müхtəliflikdə – nüvə və yarma хırdası (prodel) halında istehsal olunur. Yarma хırdası bir neçə hissəyə bölünmüş qarabaşaq dənindən ibarətdir. Yarma nüvəsi tərkibindəкi kənar qarışığın və sağlam nüvənin miqdarına görə 1-ci və 2-ci əmtəə sortuna ayrılır.

Yarma хırdası sorta ayrılmır. Yarma nüvəsindən dənəvər sıyıq, qiymə, yarma хırdasından isə duru sıyıq, bitoçki və s. hazırlanır.

Mənbə
-----

* Əhmədov Ə.İ. Ərzaq malları əmtəəşünaslığı. Ali məktəblər üçün dərslik. Yenidən işlənmiş və tamamlanmış ikinci nəşr. Bakı: "İqtisad Universiteti" nəşriyyatı, 2006, 480 səh.

Xarici keçidlər
---------------
**Erşeg** (mac.  Őrségi Nemzeti Park) — Macarıstanın qərb hissəsində yerləşən milli park. Qoruq ölkənin Qərbi Transdunay vilayətində, Vaş rayonu ərazisində yerləşir.

Ümumi məlumat
-------------

Parkın ümumi sahəsi 44 000 hektardır. 2002-ci ildə əsası qoyulan Erşeg parkı Macarıstanın ən cavan parkı hesab olunur.

Ölkənin ucqar qərbində yerləşən bu parkın ərazisində Raba çayı yerləşir. Çay müəyyən hissədə Avstriya və Sloveniya ilə sərhəddən keçir. Park daxilində olan göl öz təmiz suyu ilə məşhurdur. Erşegdə Zala və Kerka çaylarının mənbələri yerləşir. Park yaxınlığında Kermend və Sentqotthard şəhərləri var.

Park öz adını tarixi Erşeg ərazisindən almış. Erşegdə tarixən sərhəd keçidlərinin qoruyucuları yaşamış (mac. Őrség — qvardiya, qaravulçu).

Fauna və florası
----------------

Park ərazisinin 60 %-ni təbii meşə əraziləri təşkil edir. Meşədə əsasən iynəyarpaqlı ağaclar üstünlük təşkil edir. Qoruqda müxtəlif vəhşi heyvanların populyasiyası qorunub saxlanılıb. Əl dəyilməmiş ərazilərin ekoloji qorunmasına yerli hakimiyyət böyük diqqət göstərir.

Erşeg ərazisində 18 kənd yerləşir. Bu kəndlərdə tarixi Erşeg bölgəsinə xarakterik adət-ənənələr qorunub saxlanılmış. Bölgədə müxtəlif sənətkarlıq sahələri inkişaf etmiş: taxta məyişət əşalarının, alətlərin, mebel hazırlanması, arıçılıq, göbələk yığımı və qurudulması. Saxsı qablar istehsalı müasir zamana kimi qorunub saxlanılmış. Erisentpeter və Velemar qəsəbələrində qədim qot üslubundə inşa edilmiş kilsə qorunub saxlanılıb. Velemerdə yerləşən kilsədə 1378-ci ilə aidi divar yazısı var.

13-16 may arası Erşegdə "Çiçəkləmə günü" folklor bayramı keçirilir. Müxtəlif folklor qrupları şənlik keçirir və böyük gül bazarı təşkil edilir.

2007-ci ildə Avropa turizm forumunun illik keçirdiyi sorğuda Erşeg *Gəzinti üçən ən yaxşı yer* müsabiqəsinin qalibi olmuş.

Mənbə
-----

* Parkın rəsmi sayıtı  (mac.)
**Azərbaycan Milli Konservatoriyası tərkibində İncəsənət Gimnaziyası** — Azərbaycanın orta incəsənət təhsil məktəblərindən biri.

Tarixi
------

Musiqi məktəbi 1959-cu ildə yaradılmışdır. Yarandığı zaman (60-cı illərdə) 8 №-li musiqi təmayüllü internat məktəbi kimi tanınırdı. Sovet hakimiyyəti dövründə Azərbaycan SSR-nın müxtəlif yerlərindən gələn istedadlı uşaqlar burada həm təhsil alır, həm də yaşayırdılar. Musiqi təmayüllü internat məktəbinə uzun illər bəstəkar Oqtay Rəcəbov başçılıq edib. Sonralar 1990-cı ildə o, məktəbi iki illiyə tərk edib. 1991-ci ildən O.Rəcəbov Bəstəkarlar İttifaqının sədri Tofiq Quliyevlə birlikdə internat məktəbinin İncəsənət Gimnaziyasına çevrilməsi ideyası üzərində çalışıb. 1992-ci ildə Təhsil Nazirliyinin sərəncamı ilə məktəbə gimnaziya statusu verilib və O.Rəcəbov bura direktor təyin edilib. O.Rəcəbov gimnaziyayanın ən uzunmüddətli direktoru olub. Gimnaziyada musiqi ixtisaslarının artırılması, incəsənətlə bağlı müxtəlif peşələrin tədrisi üçün uzun illər çalışıb. O.Rəcəbov gimnaziyanın direktoru vəzifəsində 2001-ci ilə qədər işləyib. Elə həmin ilin avqustunda prezident Heydər Əliyevin imzaladığı 10 avqust 2001 ci il tarixli *"Azərbaycan Milli Konservatoriyasının maddi-texniki bazasının yaradılması haqqında"* sərəncama əsasən İncəsənət Gimnaziyası yeni yaradılmış Milli Konservatoriyanın baza məktəbi hesab edilib və onun tabeçiliyinə verilib. O.Rəcəbovdan sonra gimnaziyanın rəhbərliyi tez-tez dəyişib. 2002-ci ilin oktabrında Yusif Məmmədov, bir il sonra Firəngiz Qayıbova gimnaziyanın direktoru olub. 2004-ün yeni tədris ilində isə Nazim Quliyev direktor təyin edilib. Nəhayət, 2007-ci ilin başlanğıcında - yanvarın 6-da yeni direktor, musiqi təmayüllü internat məktəbi adlandığı vaxt bu müəssisəyə rəhbərlik etmiş Maya Şabanbekova gimnaziyanın kollektivinə təqdim olunub. 2017 ildən incəsənət gimnaziasına Aytən Nadir qızı Əhmədova rəhbərlik edir. Adi məktəblərdə olduğu kimi İncəsənət Gimnaziyasında da şagirdlər orta təhsilə yiyələnir, lakin attestatla yanaşı onlara konkret ixtisas üzrə təhsil almaları haqda sənəd də verilir.

Mənbə
-----

* "İncəsənət Gimnaziyası: Bilsələr, gəlib dava salarlar — **www.mediaforum.az**". Archived from the original on 2015-07-29. İstifadə tarixi: 29 iyul 2015..
* "Azərbaycan Milli Konservatoriyası tərkibində Respublika İncəsənət Gimnaziyası 2011-2012-ci dərs ili üçün şagird qəbulu — **Azərbaycan müəllimi qəzeti**". Archived from the original on 2015-07-29. İstifadə tarixi: 29 iyul 2015..
* "A.N.Ələkbərov adına Respublika İncəsənət Gimnaziyası haqqında məlumat — **Bilgi.az**". Archived from the original on 2014-07-02. İstifadə tarixi: 29 iyul 2015..
* "Azərbayjan Milli Konservatoriyası tərkibində Respublika İncəsənət Gimnaziyası HİK — **Azərbaycan Təhsil İşçiləri Azad Həmkarlar İttifaqı**". Archived from the original on 2017-01-07. İstifadə tarixi: 29 iyul 2015..


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Məktəb** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

|  |  |
| --- | --- |
| Bakı | *Bakı şəhəri ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |