recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Məzmun
------

Burada özündən çox razı, tüfeyli sərçənin macəralarından bəhs olunur. Eyni zamanda kinolent xatırladır ki, fırıldaqla, yalanla xeyir görmək olmaz.

Film haqqında
-------------

Applikasiya filmidir.

Film Azərbaycan xalq nağılının motivləri əsasında çəkilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Ələviyyə Babayeva
**Rejissorlar:** Məsud Pənahi, Hafiz Əkbərov
**Quruluşçu rəssamlar:** Məsud Pənahi, Elçin Axundov
**Operator:** Antonina Korotnitskaya
**Bəstəkar:** Ramiz Mirişli
**Səs operatoru:** Əsəd Əsədov
**Cizgi rəssamları:** Anatoli Abarenov, Rauf Dadaşov, Sergey Dyojkin, Vahid Talıbov, Vaqif Məmmədov, Arifə Hatəmi, Gülşən Quliyeva, Solmaz Hüseynova
**Rəssam:** N.Ağayeva
**Montaj edən:** A.Vəliyeva
**Rejissor assistenti:** Sima Qurbanova
**Operator assistenti:** Ramiz Ağayev
**Rəssam assistenti:** Y.Uznadze
**Redaktor:** Ədhəm Qulubəyov
**Filmin direktoru:** Kamil Rəhmanzadə
**Fazaçı-rəssam:** Hüseyn Cavid İsmayılov (titrlərdə yoxdur)

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 258-263.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 815.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Seans.

Məzmun
------

Filmin müəllifləri həbs düşərgələrində olmazın əzablara məruz qalmış insanın yaddaşı vasitəsilə dəhşətli müharibənin zorakılığını göstərməyə çalışmışlar. Müəlliflər belə bir nəticəyə gəlirlər ki, insan gözəllik və xoşbəxtlik üçün yaranıb, müharibə isə insanlara əzab və müsibət gətirir.

Film haqqında
-------------

Quraşdırma çəkilişləri üsulunda yaradılmış filmdə əsasən bədii və sənədli kadrlardan istifadə edilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifləri:** Leyla Səfərova, Firəngiz Qurbanova
**Rejissor:** Firəngiz Qurbanova
**Quruluşçu rəssam:** Firəngiz Qurbanova
**Operatorlar:** Kənan Məmmədov, Rafiq İsmayılzadə
**Səs operatoru:** Yevgeni Terexov
**Musiqi redaktoru:** İsmayıl Dadaşov
**Rəssam:** Elman Mirzəyev
**Rejissor assistenti:** Zəkiyyə Mahmudova
**Redaktor:** Ədhəm Qulubəyov
**Montaj edən:** Rəfiqə İbrahimova (R.İbrahimova kimi)
**Filmin direktoru:** O.Əliyev
### Rollarda

Nuriyyə Əhmədova — şlyapalı qadın
Davud İmanov — kişi

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 316.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 815.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Tavropos** (*yun.* Λίμνη Ταυρωπού), **Plastira gölü** (*yun.* Λίμνη Πλαστήρα) — Yunanıstanda dağlıq ərazidə yerləşən su anbarı. Tavropos su anbarı və ya Plastira gölü ölkənin Nevrepol yaylasında, Fessaliya periferiyasının ərazisində, Keraseya kəndinin 3 km-də yerləşir.

Xarakteriskası
--------------

Su anbarı dəniz səviyyəsindən 800 metr yüksəklikdə yerləşir. Ümumi su tutumu 400 milyon m³-dir. Faydalı su həcmi isə — 300 milyon m³-dir. Maksimal uzunluğu 12 km, maksimal eni isə 4 km-dir. Su anbarının sahəsi 24 km²-dir. Ən dərin yeri 60 metr, orta dərinlik isə 13 metrdir. Su anbarına daxil olan və çıxan çay Tavroposdur.

Tarixi
------

Su anbarı 1958-1962-ci illərdə Tavropos çayı üzərində inşa olunan bənd nəticəsində formalaşmışdır.

Su anbarının tikilməsi ideyası Yunanıstanın 1945, 1950, 1951-1952- ci illərdə baş naziri olmuş Nikolaos Plastirasa məxsusdur. Plastiras əsələn Fessaliya periferiyasından idi. 1925-ci ildə bölgədə baş vermiş katastrofik daşqınlar zamanı Nikolaos bölgəyə səfər etmiş və çay vadisinin qarşısının kəsilməsi təklifini irəli sürmüşdür. Bəndin tikintisi İtaliya dövlətinin Yunanıstana olan dövlət borcu hesabına həyata keçirildi. Tikintini fransız şirkəti həyata keçirirdi.

Hal-hazırda hündürlüyü 83 metr, uzunluğu 220 metr olan bənd Yunanıstanın dövlət energetika şirkətinə məxsusdur.

Istifadəsi
----------

Aqrafa və Kardisa vilayətlərində su təchizatında, eləcə də suvarma sahəsində su anbarının önəmi böyükdür. Mitropoli kəndi yaxınlığında gücü 400 MVt su elektrik stansiyası fəaliyyət göstərir.

Son on ildə ərazi dağ turizm mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. Məhs turizm potensialına görə su anbarından son illərdə suvarma və energetika istiqamətində istafədəsi azaldılmışdır.

Su anbarının yaxınlığında Petra monastırı var.

Şəkillər
--------

* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Οι Τεχνητές Λίμνες της ΔΕΗ ΑΕ" (PDF) (yunan). ΔΕΗ. 2021-02-27 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2021-05-23.
2. 1 2  "Hydrology and Earth System Sciences, 9, 507–515" (PDF). 2017-12-02 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2024-03-31.
3. ↑  "Plastira Hydroelectric Power Plant Greece - GEO". globalenergyobservatory.org. 2024-03-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-31.
**Səlim İsmayıl oğlu Səlimov** (11 oktyabr 1941, Xaçınyalı, Laçın rayonu – 23 mart 2024, Bakı) — Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XII çağırış deputatı (1990–1995).

Həyatı
------

Səlim Səlimov 1941-ci il oktyabrın 11-də Laçın rayonunun Xaçınyalı kəndində anadan olub.

1963-cü ildə S. M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsinə qəbul olmuşdur.

1969-cu ildə dilçi-ədəbiyyatçı, azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi ixtisası alaraq universiteti bitirmişdir.

Səlim Səlimov 1996-cı ildən təqaüdçü idi. 23 mart 2024-cü il tarixində vəfat edib.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

1956-cı ildən ÜİLKGİ-nin, 1968-ci ilin yanvar ayından isə Azərbaycan KP-nın üzvü olmuşdur.

1973–1975-ci illərdə Bakı Ali Partiya Məktəbinin tam kursunu bitirmişdir.

### Laçında

1971-ci ildə 56 saylı seçki dairəsindən XIII çağırış, 1975-ci ildə 51 saylı seçki dairəsindən XIV çağırış Laçın Rayon Zəhmətkeşlərin Deputatları Sovetinə, 1979-cu ildə isə 50 saylı seçki dairəsindən XV çağırış Laçın Rayon Xalq Deputatları Sovetinə deputat seçilmişdir.

Laçın rayon VII (1978), VIII (1980), IX (1983) partiya konfranslarının üzvü olmuşdur.

1971–1973-cü illərdə Azərbaycan ÜİLKGİ Laçın rayon Komsomolun katibi işləmişdir.

1981-ci ildə Azərbaycan SSR "Bilik" cəmiyyətinin üzvü olaraq mühazirəçi olmuşdur.

1986–1988-ci illərdə Azərbaycan KP Laçın rayon komitəsinin II katibi işləmişdir.

### Parlamentdə

1990-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Xalq deputatı seçilmiş və 1995-ci ilə qədər deputat olmuşdur.

Mükafatları
-----------

1977-ci ildə "Slava oktyabr" döş nişanı, 3 oktyabr 1980-ci ildə "Əlaçı əməyə görə" döş nişanı,
1978-ci ildə ÜİLKGİ-nin "60 illik yubiley"i, 1988-ci ildə ÜİLKGİ-nin "70 illik yubiley"i ilə əlaqədar yubiley medalları,
Səlim Səlimov Daxili İşlər Nazirliyinin "Əla xidmətə görə" medalı ilə təltif olunmuş, 5 may 1983-cü ildə Baş Leytenant rütbəsi almış və 1988-ci ilin fevral ayından 1 oktyabr 1991-ci ilədək könüllü özünü müdafiə dəstələrinin tərkibində erməni təcavüzkarlarına qarşı gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. Ona 17 fevral 2004-cü ildə "Müharibə veteranı" vəsiqəsi təqdim olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Arif Məmmədli. "Hələ yaşamağa dəyər", "Laçın yurdu" jurnalı, № 1(4), 2012, Bakı, "Bəxtiyar-4" nəşriyyatı, 2012. səh.24.
2. ↑  *Qlobal.az.* "Laçının tanınmış ziyalısı, sabiq deputat Səlim Səlimov vəfat edib". qlobal.az (ingilis). 2024-03-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-24.

Xarici keçidlər
---------------

* Səlim Səlimov [*ölü keçid*]
**Zaur Əsədzadə**  (tam adı: *Zaur Teyyub oğlu Əsədzadə*; 1 fevral 2002; Beyləqan, Azərbaycan — 9 oktyabr 2020; Suqovuşan, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

Həyatı
------

Zaur Əsədzadə Teyyub oğlu 2002-ci il 1 fevral tarixində Beyləqan rayonunda anadan olub. 2008–2019-cu illərdə Beyləqan şəhər Təbiət və Humanitar fənlər təmayüllü liseydə orta təhsil alıb.

Hərbi xidməti
-------------

2020-ci ilin iyul ayında həqiqi hərbi xidmətə çağrılıb.

Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Zaur Əsədzadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan İkinci Qarabağ müharibəsində gedən döyüşlərdə olub. Zaur Əsədzadə oktyabrın 9-da Suqovuşan istiqamətində gedən döyüşlər zamanı şəhid olub.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Zaur Əsədzadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.

Təltifləri
----------

* (15.12.2020) — "Vətən uğrunda" medalı (ölümündən sonra)

İstinadlar
----------

1. ↑  "İkinci Qarabağ müharibəsində şəhid olan hərbi qulluqçuların siyahısı" (PDF) (az.). mod.gov.az. 2020-12-08. 2020-12-08 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-12-10.
2. ↑  "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidentinin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamı". 15.12.2020. 2020-12-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15.12.2020.
**Vüsal Tağıbəyli** (1972, Hüngütlü, Göyçay rayonu, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan yazıçısı, jurnalist, «Vicdanlı qələm», «Peşəkar jurnalist», «Qızıl qələm», «Məmməd Araz» mükafatçısı.

Həyatı
------

Vüsal Vaqif oğlu Tağıbəyli. 1972-ci il dekabrın 26-da Göyçay rayonunun Hüngütlü kəndində doğulub. Orta təhsilini əvvəlcə kənd səkkizillik məktəbində, sonra isə Göyçay şəhər 9 saylı orta məktəbdə (indiki Rəsul Rza adına 1 saylı orta məktəb) alıb. 1990-cı ildə Bakı Dövlət Universitetinin coğrafiya fakültəsinə daxil olub və oranı 1995-ci ildə Yaxın və Orta Şərq Ölkələri üzrə mütəxəssis ixtisası üzrə bitirib.

Jurnalistika fəaliyyəti barədə
------------------------------

İlk əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Coğrafiya İnstitutunda başlayıb. 1998-ci ildən mətbuatda çalışır. «Rezonans», «Tam məxfi», «Bizim əsr» və digər qəzetlərdə, eləcə də «Heydər Əliyev məktəbi» jurnalında işləyib. 2001-ci ilin aprel ayından «Həftə içi» qəzetində çalışır. 

Mətbuatda çalışdığı illər ərzində əsasən beynəlxalq və geosiyasi proseslərin analizi ilə məşğul olub, bütün sahələrdə araşdırma və reportajları ilə fərqlənib. 

İndiyədək jurnalist fəaliyyəti ilə bağlı 36 dəfə xarici ölkələrə səfər edib. 2011-ci ildə Tehranda keçirilən Beynəlxalq Mətbuat Sərgisində, 2015-ci ilin may ayında İstanbulda toplaşan Dünya Turizm Sərgisində, eləcə də Çanaqqalada keçirilmiş Türkdilli ölkələrin media təmsilçilərinin 7-ci görüşündə, 2023-cü ildə Səudiyyə Ərəbistanının paytaxtı Ər-Riyad şəhərində keçirilən Ərəb Media Konfransında Azərbaycanın adından iştirak edib.

Özbəkistan və İraqda geniş araşdırmalar aparan jurnalistin məqalələri Türkiyə, İran, Kosovo, Kipr, Makedoniya, Rumıniya və sair ölkələrdə yayımlanıb.

Bədii yaradıcılığı barədə
-------------------------

Ədəbi yaradıcılığa fərqli hekayələr yazmaqla başlayıb. Xüsusilə də macəra tipli hekayələrə üstünlük verən yazar getdiyi ölkələrdə şahidi olduğu və ya eşitdiyi maraqlı real hadisələri bədiləşdirməyə üstünlük verir.

Əsərləri
--------

«Vətən eşqi», «Dağlarda qalan məzar», «Qisasçı qum dənəcikləri», «Yaşamaq üçün doğulmuşlar», «Torosların kəməri», «Zülmətdən nura doğru», «Cavabsız məhəbbət», «Qartal qız», «Qana boyanmış çiçəklər», "Sərhədçi", "Yaşamaq gözəldir" adlı hekayə və esselərin müəllifidir. 

"Qartal qız" adlı hekayəsi Rumıniyada rumın dilində, "Qisasçı qum dənəcikləri" hekayəsi isə İranda fars dilində çap edilib. 

Nəşr olunmuş kitabları: «Qana boyanmış çiçəklər», "İki çay arasında cənnət", "Türkmənlər".

Aldıgı mükafatlar
-----------------

«Vicdanlı qələm», «Peşəkar jurnalist», «Qızıl qələm», «Məmməd Araz» və sair mükafatlarla təltif edilib.

İstinadlar
----------

 Arxivləşdirilib 2019-08-30 at the Wayback Machine, 

 Arxivləşdirilib 2019-08-30 at the Wayback Machine, 

 Arxivləşdirilib 2019-08-30 at the Wayback Machine, 

, 

 Arxivləşdirilib 2019-08-30 at the Wayback Machine, 

 Arxivləşdirilib 2019-08-30 at the Wayback Machine, 

, 

 Arxivləşdirilib 2019-08-30 at the Wayback Machine, 

,
**Abbasov Vahid Muxtar oğlu** — "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilmişdir

Həyatı
------

Vahid Abbasov 1972-ci ildə Ağdam rayonunun Yusifcanlı kəndində anadan olub. 1979 – cu ildə Ağdam rayonu, Yusifcanlı kənd orta məktəbi- nin birinci sinfinə getmiş 1989 – cu ildə həmin məktəbi əla qiymətlərlə, ictimai – siyasi cəhətdən olduqca fəal, əsil vətənpərvər bir gənc kimi bitirmişdir(1989-90- cı illərin Sumqayıt və qanlı 20 Yanvar hadisələri ona çox təsir etmiş, demək olar ki, bütün həyatını dəyişmışdir). 1992-ci il oktyabrın 8-də Füzuli rayonunun Şaqrağdağ yüksəjliyi uğrunda gedən döyüş əməliyyatında şəhid olmuşdur. Ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilmişdir.

Məqsədi
-------

Vahidin arzusu, məqsədi həkim olmaqdı. Yeddinci sinifdən sonra Ağdam rayonu, Yusifcanlı kənd orta məktəbi-nin biologiya müəllimi Rövşən müəllimin köməkliyi ilə məktəbi bitirənə qədər ciddi-cəhdlə bütün vaxtını ancaq bu məqsəd yolunda oxumağa, çalışmağa həsr etmişdi. Demək olar ki, Vahid bütün uşaqlıq və gənclik ilərini əyləncələrdən uzaq şəkildə bu məqsədinə, qalan ömrünü isə qəhrəmanlara məxsus şəkildə (sonunu düşünən qəhrəman olamaz) Vətəni – gənc Azərbaycan Respublikası-nın ərazi bütövlüyü uğrunda fəda etmişdir.

İgidliyi
--------

Haqqında yazılanlar
-------------------

İstinadlar
----------

* Yusif Əkbərov, Şahin Qasımov "Qarabağda bir kənd var – Yusifcanlı". Bakı. 2004
* Arxivləşdirilib 2019-02-14 at the Wayback Machine

Xarici keçidlər
---------------

* Yusifcanlı#Şəhidləri
* wikixəritə Azərbaycan, Yusifcanlı kəndinin kosmosdan görünüşü
**Vasif Əlibəyov** — Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, şəhid.

Həsənriz (Aterk) uğrunda 40 Şəhid. (Abidə 5 sentyabr 1992 qoyulmuşdur.) Haqverdi Verdiyev ,Yusif Qasımov (baş leytenant), Çərkəz Həsənov, Sərvan Ağayev,Qarabala Mayılov, Elman Cavadov, Ucar Zeynalov, Bəxtiyar Cəfərov,Vasif Əlibəyov, Rəsul Süleymanov (əsgər, 1973), Əlibaba İbrahimov, Fuad Həsənov İlham Hüseynov (əsgər, 1973), Münasib Mehdiyev

Həyatı
------

Vasif Əlibəyov Sumqayıt şəhərində anadan olub.

19 iyul 1992-ci ildə Ağdərə rayonunun Həsənriz məntəqəsi istiqamətində gedən döyüş zamanı şəhid olmuşdur.

Təltifləri
----------

Sıravi İlham Hüseynov 19 noyabr 1992-ci il tarixdə respublikamızın suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunmasında, dinc əhalinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində göstərdiyi şəxsi igidlik və şücaətə görə "Azərbaycan Respublikasının Fəxri fərmanı" ilə (ölümündən sonra) təltif edilmişdir. İgid döyüşçünün məzarı Bakı şəhərindədir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-04-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-04-19.
**Cəfərov Elmar İlham oğlu** (2 may 1995, Novoivanovka, Gədəbəy rayonu – 6 noyabr 2020, Şuşa) — İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

Həyatı
------

2 may 1995 ci ildə Gədəbəy Rayonunun Nova İvanovka kəndində anadan olmuşdur. Nişanlı idi.

Hərbi xidməti
-------------

Azərbaycan Xüsusi Təyinat Qüvvələrindən olan Cəfərov Elmar İlham oğlu 27 sentyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. Elmar 2- ci Qarabağ müharibəsindən əvvəl Aprel döyüşlərində də igidcəsinə iştirak etmiş və ayağında qəlpə qalmışdı.

Cəfərov Elmar İlham oğlu İkinci Qarabağ müharibəsində çox güclü döyüşçü kimi tanınmış və tək məqsədi düşmənləri qovmaq yox, öldürüb torpaqlarımızdan onları birdəfəlik yox etmək olmuşdur. O, həm snayperçi, həm də topçu idi. Xəyalı polis olmaq olan İgidimiz, xəyalının gerçəkləşdiyi ərəfədə Vətənin ona ehtiyacı olduğunu bilmiş və öz borcunu ödəmək üçün Qarabağa yollanmışdı. Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə qolundan yaralanmış, çox qan itirməyinə rəğmən döyüşə davam etmiş və son olaraq isə çənəsinə dəyən qəlpə ilə Şəhid olmuşdur. Şəhidimizin anasının qarşısında baş əyir və bütün Şəhidlərimizin Ruhunun şad olmasını diləyirik.

İstinadlar
----------
**Hiroşima** (広島市, *Hiroşima-şi*?, *azərb*. "geniş ada"‎) və ya **Hirosima**— Yaponiyada, Honşu adasının cənub-qərbində şəhər. Hiroşima prefekturasının inzibati mərkəzi. Çuqoku bölgəsinin ən böyük şəhəri. Hiroşima Yaponiyanın dövlət əhəmiyyətli şəhərləri sırasına daxildir.

Atom bombardmanına məruz qalmış ilk şəhərdir.

Tarixi
------

1945-ci ildə Yaponiyanın iki şəhəri Amerika hərbi hava donanması tərəfindən atılan atom bombasına məruz qaldı. Amerika prezidentinin fərmanı ilə birinci bomba avqustun 6-da Hiroşima şəhərinə "B-29" təyyarəsinin pilotu Paul Tibets 14 nəfərdən ibarət idarə heyətinin olduğu Birləşmiş Ştatlara məxsus "Balaca oğlan" adlı təyyarədən 5 tonluq atom bombasını Hiroşimaya buraxmışdı. Şəhərin 60 faizi partlayış nəticəsində tamamilə məhv olmuş, partlayış, yanğınlar və güclü şüa xəstəliyi nəticəsində 200 mindən çox insan həlak olmuşdu. Faciəli partlayışdan sonra Yaponiya qeyd-şərtsiz Amerikaya təslim olmuş, Günəşin oğlu adlandırılan Yapon İmperatoru Hirohito amerikalı general Duqlas Makarturun hüzurunda 2-ci dünya müharibəsinin sona çatmasını rəsmiləşdirən müqaviləni imzalamışdı.

Qardaşlaşmış şəhərlər
---------------------

Ölkə daxilində
* Yaponiya Yaponiya, Naqasaki

Xaricdə
* ABŞ ABŞ, Honolulu (1959)
* Rusiya Rusiya, Volqoqrad (1972)
* Almaniya Almaniya, Hannover (1983)
* Çin ÇXR, Çuntsin (1986)
* Cənubi Koreya Cənubi Koreya, Tequ (1997)
* Kanada Kanada, Monreal (1998)

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  GEOnet Names Server. 2018.
3. ↑  広島県人口移動統計調査.
4. ↑  "Bu gün Xirosimo faciəsinin ildönümüdür". 2013-09-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-07.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Hiroşima ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Rəsmi veb-sayt Arxivləşdirilib 2007-01-02 at the Wayback Machine  (ing.)
* Peter Rance's 1951 Hiroshima Photographs Arxivləşdirilib 2007-11-12 at the Wayback Machine
* CBC Digital Archives – Shadows of Hiroshima
* Hiroshima Map Arxivləşdirilib 2012-04-11 at the Wayback Machine – interactive with points of interest
* BBC World Service BBC Witness programme interviews a schoolgirl who survived the bomb

Həmçinin bax
------------

* Hiroşima və Naqasakinin atom bombalanmaları
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: Bayramov.

**Əmrah Hüseyn oğlu Bayramov** (18 yanvar 2001, Neftçala rayonu – 9 oktyabr 2020, Füzuli rayonu) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən Müharibəsinin şəhidi.

Həyatı
------

Əmrah Bayramov 18 yanvar 2001-ci ildə Azərbaycanın Neftçala rayonunun Bankə qəsəbəsində anadan olmuşdur. Əmrah 2007-ci ildə Əbülfəz Cəfərov adına Bankə qəsəbə 1 saylı tam orta məktəbində 1-ci sinifə daxil olmuşdur. 2008-ci ildən başlayaraq 9-cu sinifə qədər təhsilini Neftçala şəhər Samid İmanov adına 1 saylı orta məktəbində davam etdirmişdir və həmin məktəbin məzunu olmuşdur. Orta təhsilini başa vurduqdan sonra 2016-cı ildə Aşpazlıq ixtisası üzrə 3 nömrəli Sumqayıt Peşə liseyinə qəbul olmuşdur. Uşaq yaşlarından musiqiyə həvəsi olduğu üçün təhsilini davam etdirərkən özü replər yazar və səsləndirərdi.

Hərbi Xidməti
-------------

Əmrah Bayramov 22 iyul 2019-cu il tarixində Neftçala RHK-dan hərbi xidmətə yollanmışdır. O, xidmətinə Bakının Pirəkəşkül qəsəbəsində başlamış, 2019-cu il sentyabr ayından başlayaraq 769 nömrəli hərbi hissədə hərbi xidmətini davam etdirmişdir. 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan və Ermənistan arasında başlanan 2-ci Qarabağ müharibəsi zamanı cəbhə bölgəsində Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə heyət nəfəri atıcı vəzifəsində iştirak etmişdir. Oktyabrın 4-də Cəbrayıl uğrunda gedən döyüşlərdə və 13-cü postun alınmasında qəhrəmancasına döyüşmüşdür. Əmrah Bayramov oktyabrın 9-da Füzuli uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına vuruşaraq şəhidlik zirvəsinə yüksəlmişdir. Əmrah Bayramov oktyabrın 30-da Neftçala rayonunda dəfn olunmuşdur.

Təltiflər
---------

* "Vətən uğrunda" medalı  — 20202020 (15.12.2020) — "Vətən uğrunda" medalı (ölümündən sonra).
* 
* "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı  — 20202020 (25.12.2020) — "Fizulinin azad olunmasına görə" medalı (ölümündən sonra)
* 
* "Cəsur döyüşçü" medalı  — 20202020 (18.12.2020) — "Cəsür döyüşçü" medalı (ölümündən sonra).
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidentinin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamı" (az.). 15 dekabr 2020. 2020-12-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 iyul 2021.
2. ↑  "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidentinin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamı". 25.12.2020. 2020-12-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 mart 2021.
3. ↑  "Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). 2020-12-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 iyul 2021.
**"Yeni Çağ"** — Aqil Ələsgərin təsisçisi və rəhbəri olduğu, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən hökumətəmeyilli media-qrup.

Tarixi
------

1 fevral 2006-cı ildə Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçən "*Yeni Çağ*" qəzetinin rəsmi saytı **yenicag.az** 2007-ci il sentyabrın 5-də fəaliyyətə başlayıb.

Fəaliyyəti
----------

"*Yenicag.az*" İA 2015-ci ilin sentyabr ayından Azərbaycan Mətbuat Şurasının üzvüdür və ölkədə həyata keçirilən ümummilli media layihələrində yaxından iştirak edir. Saytın rəhbəri Aqil Ələsgərdir. İnformasiya agentliyi Azərbaycan həqiqətlərinin xarici ölkələrdə, ilk növbədə Türkiyədə tanıdılması istiqamətində ardıcıl fəaliyyət göstərir. "*Yenicag.az*"ın dəstəyi ilə Xocalı soyqırımının canlı şahidlərindən olan Dürdanə Ağayevanın "Erməni zindanında 8 gün" kitabı nəşr olunub.

Türkiyədəki 15 iyul çevriliş cəhdindən əvvəl bu cəhdi həyata keçirən şəbəkənin ifşasında fəaliyyət göstərən media qrupun təsisçisi və rəhbəri Aqil Ələsgər həmin təşkilatın Azərbaycanda və Türkiyədə həyata keçirdiyi fəaliyyətinə həsr olunmuş "*Terrorun Gülən üzü*" və "*Səssiz işğal*" kitablarını çap etdirib.

2016-cı ilin dekabrından "*Yenicag.az*"ın türk (Yenicag.info) və rus dili (Yenicag.ru) versiyaları fəaliyyətə başlayıb. Bu gün "*Yeni Çağ*" Media Qrupuna "*Yenicag.az*" ( (az.)), "*novayapoxa.com*" (Новая Эпоха) ( (rus.)) və "*Yenicag.info*" ( (türk.)), 2018-ci ildən isə "*yenicag.tv*" domenləri daxildir.

Həmçinin bax
------------

* Global Media Group
* Modern Media Qrupu
* Yeni Müsavat (media qrup)
* Səs Media Qrupu
* APA Group

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "Yenicag.az" 11 yaşını qeyd edir

Xarici keçidlər
---------------

* yenicagmediagroup.com — Yeni Çağ rəsmi saytı  (az.)
**NGC 1939**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdır. Göy üzündə Masa bürcü istiqamətində yerləşir. **GCL** tipli  qalaktikadır.  Ceyms Dunlop tərəfindən 1826-cı ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  SIMBAD Astronomical Database.
4. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1939: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1915 |
NGC 1916 |
NGC 1917 |
NGC 1918 |
NGC 1919 |
NGC 1920 |
NGC 1921 |
NGC 1922 |
NGC 1923 |
NGC 1924 |
NGC 1925 |
NGC 1926 |
NGC 1927 |
NGC 1928 |
NGC 1929 |
NGC 1930 |
NGC 1931 |
NGC 1932 |
NGC 1933 |
NGC 1934 |
NGC 1935 |
NGC 1936 |
NGC 1937 |
NGC 1938 |
**NGC 1939** |
NGC 1940 |
NGC 1941 |
NGC 1942 |
NGC 1943 |
NGC 1944 |
NGC 1945 |
NGC 1946 |
NGC 1947 |
NGC 1948 |
NGC 1949 |
NGC 1950 |
NGC 1951 |
NGC 1952 |
NGC 1953 |
NGC 1954 |
NGC 1955 |
NGC 1956 |
NGC 1957 |
NGC 1958 |
NGC 1959 |
NGC 1960 |
NGC 1961 |
NGC 1962 |
NGC 1963 |
NGC 1964



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Hümbətov Həsən Həşim oğlu**  — texnika elmləri doktoru, professor

Həyatı
------

Hümbətov Həsən Həşim oğlu Azərbaycan Respublikası Naxçıvan MR Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1959-cu ildə "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə "Neft Daşları" NQÇİ-də operator kimi başlayaraq, usta köməkçisi, neft hasilatı ustası kimi müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. 1968–1992-ci illərdə Hümbətov H. H. "Nərimanovneft" NQÇİ-də rəis vəzifəsində işləmişdir ki, burada onun rəhbərliyi altında kompleks elmi-tədqiqat işləri aparılaraq, əldə edilmiş nəticələr müvəffəqiyyətlə istehsalata tətbiq edilmişdir. 1971-ci ildə namizədlik, 1996-cı ildə isə "Azərbaycanın dəniz neft yataqlarının mürəkkəb şəraitlərində neftin yığılması, nəqli və hazırlanması proseslərinin səmərəliliyinin artırılması" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir. 1992–1994-cü illərdə "Azneft" İB-nin neft-qaz hasilatı üzrə Baş İdarəsinin neftin hazırlanması və nəqli istehsalat şöbəsinə rəhbərlik etmiş, dənizdə neft hasilatı üzrə İB-də baş mühəndis, daha sonra isə DETLİ-də direktor müavini olmuşdur. Hümbətov H. H. yüksək ixtisaslı alim və mütəxəssis kimi kompleks elmi-tədqiqat işləri aparmışdır və onun neft və qaz hasilatının artırılması üçün əldə etdiyi nəticələr müvəffəqiyyətlə istehsala tətbiq edilirdi.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Hümbətov H. H. neft və qazın saxlanması və nəqli sahəsində tanınmış alimdir. Hümbətov H. H. 100-dən artıq elmi məqalənin və 23 monoqrafiyanın müəllifidir. 1999-cu ildə Hümbətov H. H. Beynəlxalq Mühəndislər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmiş və Avropa Beynəlxalq Biblioqrafik Mərkəzinin baş direktoru təyin edilmişdir.

Mükafatları
-----------

"Şöhrət" ordeni — 20 sentyabr 2001

İstinadlar
----------

1. ↑  *Crocusoft.* "E-QANUN". e-qanun.az (ingilis). 2019-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-04-02.
**Butan milli kitabxanası** (NLB) (dzonq-ke འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད, vayli, lat. *Druk Gyelyong Pedzö*) Butanın paytaxtı Tximpxuda yerləşir. Butanın zəngin mədəni irsini qoruyub saxlamaq məqsədi ilə 1967-cı ildə bu kitabxananın əsası qoyulmuşdur. Kitabxana Butan toxuculuq muzeyi yaxınlığındakı çayın sağ sahilində yerləşir.

Tarixi
------

Butan Milli Kitabxanası 1967-ci ildə kraliça Aşi Puntso Çodenin (1911-2003) təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Əvvəlcə bu kitabxanada dəyərli mətnlərin çox da böyük olmayan kolleksiyası mühafizə edilmişdir. İlk əvvəl kitabxana Taşiço-dzonqa mərkəzi qülləsində yerləşirdi. Kolleksiyanın həcminin ölçüsünə görə kitabxana Tximpxuda Çanqanqkxa rayonunda xüsusi məkanda yerləşdirilmişdir. Layihə üzrə dzonqa ənənəvi üslubunda 4 mərtəbəli səkkiz guşəli kompleks inşa edilmişdir. Hökumət xarici səhmdarlları və investorları cəlb etmədən tikintini təmin edə bilmişdir.

23 noyabr, 1984-cü il tarixində Dilqo Kxentse Rinpoçe yeni məkanın təntənəli açılışını həyata keçirmişdir.

Milli arxivlər
--------------

Əlavə ikimərtəbəli tikili 2004-cü ildən dövlət sənədlərinin mühafizə edildiyi milli arxivlərlə təchiz edilmişdir. 2000-ci ildə Danimarka ilə əldə olunan razılığa görə arxivlər sənədlərin oddan qorunması, saxlanma şəraitini yaxşılaşdırmaq, xüsusilə də materiallar üçün lazım olan temperatur və rütubəti tələb olunan səviyyədə qoruyub saxlamaq üçün müasir təchizatla təmin edilmişdir.

Milli yaddaş bankında köhnə sənədlər, məktublar və fotoqrafiyaya aid dəyərli mənbələr var. Bu fotoqrafiyanın bir hissəsi mikrofilmlərdən təşkil olunub.

Arxivdə mikrofilmlər istehsalı xidməti fəaliyyət göstərir. Kitabxananın təşəbbüsü ilə, o cümlədən də xüsusi sifariş əsasında kitablar və sənədlərin uzun müddətə təhlükəsizliyi təmin edilir.

Güman edilir ki, ölkənin adət ənənələrinin qoruyub saxlamaq məqsədilə audio və video səs yazısı bölməsi genişləndirilməlidir.

Gələcək planlar
---------------

Milli arxivin 10 illik plaında ümummilli tədqiqatların aparılması planlaşdırılır ki, milli önəm kəsb edən sənədlər müəyyənləşdirilsin. Həm də bu tip sənədlərin hansı formada və vəziyyətdə qorunub saxlanıldığı müəyyən edilsin. Kitabxana bu yazılan sahibkarları və mühafizəçilərinə onları etbarlı şəkildə qoruyub saxlayaq üçün dəstək göstərir. Kitabxana rəhbərliyi həmçinin bütün ölkə üzrə audivizual sənədləşdirmə və tədqiqat aparılmasını təmin etmək xüsusi tarixi və audivizual bölmələr yaratmağı nəzərdə tutur.

Direktorları
------------

Butan Milli Kitabxanasına indiyə qədər rəhbərlik edən şəxslər aşağıdakılardırː

1. Geshe Tshewang (1967-1973)
2. Lopen Pemala (1973-1993)
3. Sangay Wangchug (1993-1999)
4. Mynak R.Tulku (1999-2004)
5. Dorjee Tshering (2005-2007)
6. Gyonpo Tshering (2007-2010)
7. Harka B. Gurung (2010-cu ildən indiyə qədər)

Xarici keçidlər
---------------

* Butan milli kitabxanasının rəsmi veb saytı Arxivləşdirilib 2019-10-31 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "Butan milli kitabxanasının rəsmi veb saytı". 2019-10-31 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-11-01.
**Məmmədpaşa Piri oğlu Quluzadə** (1914, Bakı – 1994, Bakı) — texnika elmləri doktoru (1959), professor, Azərbaycan SSR EA-nın həqiqi üzvü (1972), Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi (1965), SSRİ-nin fəxri neftçisi (1971), Azərbaycan SSR əməkdar elm və texnika xadimi (1971), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1972), "Qırmızı Əmək Bayrağı" (1967), "Lenin" (1984) və II dərəcəli Vətən müharibəsi (1985) ordenləri laureatı.

Həyatı
------

Quluzadə Məmmədpaşa Piri oğlu Bakının Əmircan kəndində anadan olmuşdur. 1938-ci ildə "Neft və qaz quyularının qazılması" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini fərqlənmə ilə bitirərək, 1941-ci ilə qədər "Əzizbəyovneft" trestinin neft mədənlərində texnik, qazıma ustası, mühəndis və böyük mühəndis vəzifələrində çalışmışdır. Böyük Vətən Müharibəsi iştirakçısıdır. 1946–1949-cu illərdə AzSİ-nun aspirantı olub. 1949-cu ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1949–1961-ci illərdə AzNKİ-da assistent, dosent, professor, 1961-ci ildən həyatının sonuna qədər isə "Neft və qaz quyularının qazılması" kafedrasının rəhbəri, rektorun məsləhətçisi olmuşdur. 1951–1964-cü illərdə bu institutun elmi işlər üzrə prorektor olub. 1960-cı ildə "Maili quyuların turbin üsulu ilə qazılması" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. 1968-ci ildə Quluzadə M. P. Azərbaycan EA-nın müxbir üzvü, 1972-ci ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Quluzadə M. P. görkəmli alim, maili quyuların qazılması texnologiyasının əsasını qoyanlardan və turbin üsulu ilə qazıma məktəbinin yaradıcılarından biridir.

Elmi tədqiqatların sahəsi: maili və çox dərin quyuların qazılmasında problemlərin tədqiqi; quyunun gövdəsinin idarə olunması; maili quyuların qazılmasının əsas prinsiplərinin işlənilməsi. "Neft Daşları", "Qum adası", "Sanqaçal-Duvannı-dəniz", "Bulla-dəniz", "Makarov b." və b. yataqlarda, bilavasitə onun rəhbərliyi altında maili quyular qazılmışdır.

Quluzadə M. P. 220-dən artıq elmi məqalənin və bir sıra monoqrafiyaların, 4 dərs vəsaitinin müəllifidir. İxtiralara görə 15 müəlliflik şəhadətnaməsi alıb. 10 elmlər doktoru və 45 elmlər namizədi hazırlayıb. Quluzadə M. P. uzun illər ərzində SSRİ Nazirlər Sovetinin dərin neft və qaz quyularının təkmilləşdirilməsi üzrə elmi texniki komissiyasının, SSRİ neftçıxarma sənayesi nazirliyinin elmi-texniki şurasının, SSRİ AAK-nın Ekspert Şurasının, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının elmi-redaksiya şurasının üzvü olub.

Quluzadə M. P. Azərbaycan Dövlət mükafatı laureatı, "Azərbaycanın əməkdar mühəndisi", "Azərbaycanın əməkdar elm və texnika xadimi", "SSRİ fəxri neftçisi" adlarına layiq görülmüşdür. "Lenin" və "Qırmızı Əmək Bayrağı", II dərəcəli Vətən müharibəsi ordenləri, bir çox SSRİ medalları və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin fəxri fərmanları ilə təltif olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Quluzadə Məmmədpaşa Piri oğlu". science.gov.az. 2023-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-23.
2. ↑  "Bu gün Məmmədpaşa Piri oğlu Quluzadənin doğum günüdür". az.baku-art.com (az.). 2019-09-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-23.
3. ↑  www.anl.az  (#bare\_url\_missing\_title). İstifadə tarixi: 2024-03-23.
**Məhəmməd Həsən Axund** (dəri محمد حسن اخوند; puşt. محمد حسن اخوند; 1945, Pənçvaiyə rayonu[d], Qəndəhar vilayəti) — əfqan molla, siyasətçi və Taliban lideri, hazırda Əfqanıstanın Baş naziri.

Həyatı
------

Axund Əfqanıstanın cənubundandır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının məlumatlarına görə, o, doğulduğu vaxt Pənçvayi rayonunda olan, lakin Əfqanıstan Krallığının Qəndəhar vilayətinin Zari rayonunda yerləşən Paşmulda anadan olub. BMT onun doğum ilini 1945–1950 və 1955–1958 olmaqla təxmin edir. *"Əl-Cəzirə"* deyir ki, Axundun puştun nəsli 1747-ci ildə Dürranilər İmperiyasının banisi Əhməd xan Abdalidən gəlir.

Əfqanıstanda müxtəlif islam seminariyalarında təhsil alıb. Bir çox Taliban liderlərindən fərqli olaraq, axund Sovet-Əfqan müharibəsində iştirak etməyib.

Axund İslamla bağlı bir neçə əsərin müəllifidir. *"BBC News"*-un məlumatına görə, o, hərbi deyil, dini aspektlər tərəfindən Talibanda nüfuza malikdir. Birləşmiş Ştatların Sülh İnstitutunun analitiki onun daha çox siyasi adam olduğunu iddia etdi.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

Axund Talibanın ən yaşlı üzvlərindən biridir və hərəkatın ilk lideri Məhəmməd Ömərin yaxın silahdaşı olub. Taliban hakimiyyəti dövründə o, 1998-ci ildən 27 oktyabr 1999-cu ilə qədər Əfqanıstanın Xarici İşlər Naziri və hakimiyyəti dövründə də Baş nazirin müavini olub. Bir çox digər yüksək rütbəli Taliban üzvləri kimi, o, terror qruplarına sığınacaq verilməsi ilə bağlı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının sanksiyalarına məruz qalır.

Axund 1995-ci ildə Kabilin altı nəfərdən ibarət Müşahidə Şurasının üzvü idi.

Qiyam dövründə Axund fasilələrlə Kvetta Şurasının üzvü olub. 2013-cü ildə o, Taliban komissiyalarının rəhbəri və işə qəbul komissiyasının rəhbəri olub.

2021-ci ildə Talibanın hakimiyyətə qayıdışından sonra Axund müvəqqəti Baş nazir təyin edilib. Onun təyinatı Talibanın mötədil və sərt mövqeli fiqurları arasında kompromis kimi qiymətləndirilib. O, 7 sentyabr 2021-ci ildə vəzifəsinin icrasına başlayıb.

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  "Arxivlənmiş surət". 2021-11-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-01.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-09-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-01.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-09-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-01.
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-09-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-01.
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-09-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-01.

Xarici keçidlər
---------------
**Ofeliya Məmmədzadə** — aktrisa.

Həyatı
------

Ofelya Məmmədzadə 1977-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun mədəni-maarif fakültəsini bitirmiş, Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında çalışmağa başlamışdır. Burada H.Cavidin "Səyavuş" əsərində Kəndçi qızı, "İblis"də Rəna, S.Vurğunun "Vaqif" əsərində Gəlin və Gürcü qızı, C.Cabbarlının "Oqtay Eloğlu" əsərində Firəngiz, S.Rəhman "Yalan" əsərində Kəklik, İ.Əfəndiyevin "Məhv olmuş gündəliklər" əsərində Gövhər xanım obrazlarını məharətlə yaratmışdır. O,1965-ci ildə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında aktrisa kimi fəaliyyət göstərmişdir.
O, 1999-cı ildə teatrdan çıxmış, 2005-ci ildə yenidən teatra qayıtmışdır. Uzun illər ərzində bu teatrın səhnəsində Asya, Telli (Ü.Hacıbəyov "Arşın mal alan", "O olmasın, bu olsun"), Matan xanım (Ş.Qurbanov "Özümüz bilərik"), Nazpəri (R.Hacıyev "Talelər qovuşanda"), Təşəkkür xanım (R.Mustafayev "Volqalı canan") rollarında çıxış etmişdir.Bu müddət ərzində bir çox yadda qalan obrazlar yaratmışdır.
"Gəlməli, görməli, gülməli" Miniatür Teatrında yaratdığı obrazlar da unudulmaz olub.O. Məmmədzadə görkəmli gülüş ustaları Bəşir Səfəroğlu, Əliağa Ağayev, Hacıbaba Bağırov və başqaları ilə tərəf müqabil olub.
Ofelya Məmmədzadə 20 mart 1987-ci ildə Əməkdar Artist fəxri adına layiq görülmüşdür.

* Aktyor Gündüz Abbasovun həyat yoldaşıdır.

Filmoqrafiya
------------

1. 777 №-li iş (film, 1992) (tammetrajlı bədii film)
2. Arşınmalçı (film, 1985)
3. Arvadım mənim, uşaqlarım mənim (film, 1978)
4. Bir cənub şəhərində (film, 1969)
5. Burulğan (film, 1986)
6. Əlavə iz (film, 1981)
7. Gethagetdə (film, 1983)
8. Köç (film, 1986)
9. Poçt qutusu (film, 1967)
10. Yenilməz batalyon (film, 1965)
11. Zəncirbənd (film, 1989)

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Ərə vermək üçün yaşını artırdılar, prokuror qaynı oğlunu əlindən aldı, evində ölü tapıldı - Məşhur aktrisanın film kimi həyatı
**UY Scuti** qalxan bürcündə yerləşən dəyişkən qırmızı ifratnəhəng ulduzdur. Radiusuna görə Stephenson 2-18 ulduzundan sonra ən böyük ulduzdur. 1.708 *R*⊙ (1.188 × 109 km; 7,94 astronomik vahid) radiusu ilə Günəşdən 5 milyard dəfə böyük həcmə malikdir. Yer planetindən təqribi olaraq 9,500 işıq ili uzaq məsafədə yerləşir. Əgər bu ulduz Günəş sisteminin mərkəzində yerləşsəydi fotosferası Yupiterin orbitini əhatə edərdi.

Adlandırılması və tarixi
------------------------

Uy Scuti ilk dəfə 1860-cı ildə Bonn rəsədxanasında Alman astronomları tərəfindən göy üzündəki ulduzların ilk araşdırılması zamanı "Bonner Durchmusterung Stellar Catalogue" kataloqunda qeyd olunmuşdur. O BD-125055 adlandırılmışdır, 0-cı düz doğuşdan sayarkən 12°S və 13°S arasında yerləşən 5,055-ci ulduzdur.

Növbəti araşdırma zamanı bu ulduzun parlaqlığının bir az dəyişdiyi müşahidə olundu, bu səbəblə bu ulduzun yeni dəyişkən ulduz olması fikri irəli sürüldü. Dəyişkən ulduzların təyin olunmasının beynəlxalq strandartlarına uyğun olaraq UY Scuti Qalxan bürcünün 38-ci dəyişən ulduzu kimi təyin olundu (bax: dəyişən ulduzların tərifləri)

UY Scuti Qamma Scuti A-tip ulduzunun bir neçə dərəcə şimalında və NGC 6611-in şimal-şərqində məskunlaşmışdır. Ulduzun işıqlığı çox böyük olsa da, ən parlaq halı ilə Yerdən 9-cu parlaq ulduz kimi görünür, bunun səbəbi ulduzun Böyük Yarığın içərisində Qaçınma zonasında olan məsafəsi və yeridir.

İstinadlar
==========

1. ↑  .
2. ↑  *Ducati J. R.* Catalogue of Stellar Photometry in Johnson's 11-color system (ing.). 2002. Vol. 2237.
3. 1 2  Gaia Data Release 2 (ing.). / Data Processing and Analysis Consortium, European Space Agency 2018.
4. ↑  *Solf J.* Spectral type and luminosity classification of late-type M stars from near-infrared image tube coude spectrograms. 1978. C. 34. S. 409–416.
5. ↑  "UY Scuti — Universe Guide". *Universe Guide*. Retrieved 15 January 2016.
6. ↑  Prager, R. (1927). "Katalog und Ephemeriden veraenderlicher Sterne fuer 1927". *Kleine Veroeffentlichungen der Universitaetssternwarte zu Berlin Babelsberg*. **1**: 1.i. Bibcode:1927KVeBB…1….1P.
7. ↑  "UY Sct (UY Scuti)". *kusastro*. Retrieved 15 January 2016.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda UY Scuti ilə əlaqəli mediafayllar var.

UY Scuti haqqında video
**Hacıselli** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun Havarlı inzibati ərazi vahidində kənd. 19-cu əsrin sonlarında Rusiya İmperiyasının dağılmasından bir il sonra, 1918-ci ildə Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasından müstəqilliyini elan edən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə Azərbaycan milli kimliyi yarandı və ilk dünyəvi demokratik demokratik dövlət oldu. 1920-ci ildə ölkə Azərbaycan SSR kimi Sovet İttifaqının tərkibinə daxil edildi. Müasir Azərbaycan Respublikası 1991-ci il avqustun 30-da, elə həmin ildə Sovet İttifaqının dağılmasından az əvvəl öz müstəqilliyini elan etdi. 1991-ci ilin sentyabrında Dağlıq Qarabağ bölgəsinin etnik erməni əksəriyyəti 1994-cü ildə Birinci Dağlıq Qarabağ müharibəsinin başa çatması ilə de-fakto müstəqil elan edilmiş Artsax Respublikasını yaratdı, baxmayaraq ki, region və yeddi ətraf rayon beynəlxalq səviyyədə qaldı. Azərbaycanın bir hissəsi kimi tanınıb. 2020-ci ildə İkinci Dağlıq Qarabağ müharibəsindən sonra Dağlıq Qarabağın yeddi rayonu və bir hissəsi Azərbaycanın nəzarətinə qaytarılıb. 2023-cü ildə Azərbaycanın hücumu Artsax Respublikasına son qoydu və Dağlıq Qarabağ ermənilərinin qaçması ilə nəticələndi.

Tarixi
------

Şirvan düzündədir. Yerli əhali tərəfindən Hajselli, Hayselli kimi də tələffüz edilir. Kəndin adı hacıselli nəslinin adı ilə bağlıdır..

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti". İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007.

| ⛭Yevlax rayonunun yaşayış məntəqələri |
| --- |
| Şəhərlər | Yevlax |  |
| Qəsəbələr | Aran • Duzdağ • İrəvanlı • Meyvəli |
| Ləğv olunmuş qəsəbələr | Mingəçevir |
| Kəndlər | Ağqıraqlı • Aşağı Bucaq • Aşağı Qarxun • Aşağı Salamabad • Balçılı • Bəydili • Boşçalı • Cırdaxan • Dəlləklər • Əcəmi • Ərəbbəsrə • Ərəş • Əxşam • Göyük • Gülövşə • Hacımahmudlu • Hacıselli • Havarlı • Hürüuşağı • Xaldan • Xanabad • İsmayılabad • Kolanı • Kövər • Qaramanlı • Qaraməmmədli • Qaraoğlan • Qoyunbinəsi • Quşçu • Malbinəsi • Marzılı • Nemətabad • Nərimanabad • Nəmirli • Nurallar • Rüstəmli • Salahlı • Səmədabad • Tanrıqulular • Varvara • Yaldili • Yeni Çobankərə • Yenicə • Yuxarı Bucaq • Yuxarı Qarxun • Yuxarı Salamabad |
| Ləğv olunmuş kəndlər | Erməni Bazar |

|  |  |
| --- | --- |
| Yevlax rayonu | *Yevlax rayonu ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

|  |  |
| --- | --- |
| Kənd | *Kənd ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Kaxovka su anbarı** (*ukr.* Каховське водосховище) — Dnepr çayının aşağı axarlarında 2023-cü ilin 6 iyununa kimi mövcud olmuş su anbarı. Ukraynanın Xerson, Zaporojiya və Dnepropetrovski vilayətlərinin ərazisində yerləşən bu su anbarı və Kaxovka SES Rusiya-Ukrayna müharibəsi gedişatında rus hərbiçiləri tərəfindən dağıdılmışdır.

Xarakteriskası
--------------

1956-cı ilsə istifadəyə verilmiş Kaxovka su anbarı əsasən çaydakı su səviyyəsinin mövsümü və illik nizamlanmasına, eləcə də cənubi Ukraynanın su təchizatına xidmət edirdi. Su anbarından Şimali Krım, Kaxovka və Dnepr-Krivoy-Roq kanalları çəkilmişdir. Bu su anbarı Dnepr çayı üzərində inşa olunan 6 kaskad su anbarlarından sonuncusu idi. Su anbarının doldurulmasına 1955-ci ildə başlanılmış və 1958-ci ildə bitmişdir.

Maksimal su həcmi 18,18 km³, faydalı həcmi isə 6,78 km³-dir. Ən dərin yeri 24 metr, orta dərinlik isə 8,4 metrdir. Ümumi sahəsi 2155 km²-dir. Suyun minerallaşması 253—433 mq/dm³ arasında dəyişir.

Balıqçılıq, gəmiçilik, idman və turizm məqsədi ilə istifadə olunan Kaxovka su anbarında Nikopol liman şəhəri inşa edilmişdir.

Dağıdılması
-----------

*border=none Əsas məqalə: Kaxovka bəndinin dağıdılması*
Kaxovka su anbarının dağıdılmasının Sentinel-2 sputnikindən görüntüləri
Davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsi zamanı, gecə 06 iyun 2023-cü ildə Kaxovka su anbarı və Kaxovka SES rus hərbiçiləri tərəfindən dağıdıldı. Su anbarı müharibənin ilk günlərindən onu ələ keçirən rus ordusunun nəzarəti altında idi. The New York Times-ın məsləhətləşdiyi mühəndis və döyüş sursatları ekspertləri bildiriblər ki, ən çox ehtimal olunan səbəb daxildən gələn partlayışdır. Müharibənin Tədqiqi İnstitutu bildirib ki, sübutlar Rusiya qüvvələrinin bəndi partlatdığını göstərir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Разрушение Каховской ГЭС: что происходит, версии случившегося и последствия для Украины". BBC News Русская служба (rus). 2023-06-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-25.
2. ↑  *News, A. B. C.* "At least 9 dead in Kakhovka dam collapse in Ukraine, officials say". ABC News (ingilis). 2023-06-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-25.
3. ↑  "Nova Kakhovka residents heard explosions before flooding of Kakhovka HPP: Here's what we know about the destruction of the dam on the Dnipro". The Insider (rus). 2023-12-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-25.
4. ↑  *The New York Times.* "Internal Blast Probably Breached Ukraine Dam, Experts Say (Cautiously)". 06/06/2023. 2023-06-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-25.
**Sultanzadə Əli (Cədid)****Hacı Kazım oğlu** (1900, Gədəbəy rayonu – avqust 1950) – şair, Yazıçılar Birliyinin üzvü.

Həyatı
------

1900-cü ildə Azərbaycanın Gədəbəy rayonunun Kiçik Qaramurad kəndində doğulmuşdur. Kiçik yaşlarında atasını itirdiyindən qardaşının himayəsi altında yaşamışdır İbtidai təhsilini kənd məktəbində almış, sənət məktəbinin aqronomiya şöbəsinə daxil olmuşdur (1912) Oranı müvəffəqiyyətlə bitirsə də öz ixtisası üzrə iş tapa bilməmişdir. 1918–1919-cu illərdə Gədəbəy mis mədənlərində fəhlə təşkilatlarında, mədəni-maarif cəbhəsində işləmişdir. Sovet Hakimiyyəti qurulduğu ilk illərdən imkanları genişlənmişdir: Şəmkir qəzasında müəllim, məktəb müdiri, sonra qəza komsomol komitəsinin katibi işləmişdir (1920–1921). Azərbaycan LKGİ MK-nın mühazirəçisi olmuş (1921–1923), sonra Şəmkir qəzasında orta məktəb müəllimi və maarif işçiləri ittifaqı qəza komitəsinin məsul katibi vəzifələrində işləmişdir (1924). Əsərləri ("Bakı", lilah dağı". "Şəki", Altun qala", "Puşkin" və b) mətbuatda çıxmışdır. "Kəndli qız", "Altun qala", "Samur" və b. poemaları da vardır. Şerlərini Şəmsil Cədid, Əli Cədid təxəllüsləri ilə çap etdirmişdir Tbilisidə Zaqafqaziya
kommunist məktəbini bitirmiş (1925–1926), Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda aqronom (1927–1929). İrəvanda "Sovet Ermənistanı" qəzeti redaksiyasında ədəbi redaktor (1929–1930) vəzifələrində işləmişdir. Gürcüstan SSR Borçalı rayonunda orta məktəb müdiri (1926–1929), Bakıda Yazıçılar İttifaqının ədəbiyyat kurslarında müdavim (1929–1930) olmuşdur Sonra "Kommunist" qəzeti redaksiyasında mütərcimlik etmiş, Naxçıvan kənd
təsərrüfatı texnikumuna müdir göndərilmişdir. O, Gürcüstan SSR Adıgün rayonunda maarif şöbəsinin müdiri, pedaqoji texnikumun müdiri (1932–1936), "Qızıl rəncbər" adlı rayon qəzetinin redaktoru (1934–1935), işləmişdir Sonra Tbilisidə Azərbaycan dilində buraxılan qəzetin ədəbi redaktoru və Üslubiyyatçısı, "Dan ulduzu" məcmuəsinin əməkdaşı olmuşdur. 1938–1940-cı illərdə Azərbaycanın Quba rayonunda II nüvədi kənd beynəlmiləl orta məktəbin müəllimi, Benera qəsəbəsindəki pedaqoji məktəbin dil-ədəbiyyat müəllimi, şəhər ibtidai məktəbinin müdiri kimi çalışmışdır Tbilisi Dövlət Universitetinin ədəbiyyat fakültəsində ali təhsil almışdır (1931–1936). Bakıda elmi tədqiqatla məşğul olmuş, əlifba komitəsinin, Qafqazşünaslıq institutunun və b. üzvü olmuşdur AS Puşkin, İ. Cavcavadze, Ş. Rustaveli kimi sənətkarlardan tərcümələr etmişdir Gədəbəy rayonunun Kərkər, Kiçik Qaramurad, böyük Qaramurad kəndlərində müəllimlik etmişdir (1940–1950). "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
1950-ci ilin avqust ayında doğma kəndi Böyük Qaramuradda vəfat etmiş. Çobankənd qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-10-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-12.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". www.anl.az. 2024-03-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-12.
3. ↑  "Sazlı, sözlü bölgə". anl.az. 2017-04-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-12.