Montreal Comiccon 2016 — Ceyson Vorhez
'**Ceyson Vorhez** (/ˈvɔːrhiːz/) ***—** "Friday the 13th"* seriyasından personaj. O, ilk dəfə "*Friday the 13th*" (1980) filmində düşərgə aşpazı qatilinə çevrilmiş xanım Vorhez'in yeniyetmə oğlu kimi görünüb və burada Ari Lehman tərəfindən canlandırılıb. Ron Kurz, Sean S. Kunninqam və Tom Savini'nin töhfələri ilə Viktor Miller tərəfindən yaradılan **Ceysonun'** əvvəlcə seryianın əsas personajı kimi xidmət etməyi planlaşdırılmamışdı. Personaj daha sonra romanlar, video oyunlar, komikslər və başqa qorxu filmi personajı Freddi Krüger'in yer aldığı krossover film də daxil olmaqla müxtəlif mediada təmsil olundu.

Personaj filmlərdə ilk növbədə əsas personaj olub, digər personajları təqib edərək öldürüb və ya *Friday the 13th: A New Beginning* hadisəsində olduğu kimi baş qəhrəmana hər şeydən əvvəl psixoloji təhlükə kimi təsir göstərilib. Lehman obrazını canlandırandan bəri personaj çoxsaylı aktyorlar və kaskadyorlar, bəzən birdən çox adam tərəfindən təmsil olunub; Bu, təsvirə görə kimin daha çox təriflənməsi ilə bağlı bəzi mübahisələrə səbəb olub. Keyn Hodder dörd ardıcıl filmdə **Ceyson Vorhez** obrazını canlandıran kaskadyorlardan ən çox tanınanıdır.

Personajın fiziki görünüşü bir çox dəyişikliklərdən keçib, müxtəlif xüsusi makiyaj effektləri sənətçiləri, o cümlədən Sten Uinston personajın dizaynına öz möhürlərini vurdu. Tom Savini'nin ilkin dizaynı sonrakı təcəssümlərin əksəriyyətinin əsasını təşkil etdi. Ticarət markası olan hokkey qapıçı maskası "*Friday the 13th Part III*" filminin nümayiş olunduğu günə qədər açıqlanmadı. Bəzi şərhlər, izləyicinin öldürmək motivinin qurbanlarının pozğun davranışlarına qəzəbindən və uşaq ikən boğulmasından qaynaqlandığı bildirilən **Ceyson'**a empatiya qurduğunu göstərir. **Ceyson Vorhez** müxtəlif yumor jurnallarında nümayiş etdirilib, bədii filmlərdə istinad edilib, televiziya seriallarında parodiya edilib və bir çox qorxu pank qrupuna ilham verib. "*Friday the 13th*" filmindəki personajın müxtəlif versiyaları əsasında bir neçə oyuncaqları da buraxıldı.

Görünüşləri
-----------

**Ceyson Vorhez** ilk dəfə orijinal "*Friday the 13th*" filmində baş qəhrəman Alis Hardin'in (Adrienne Kinq) kabusu zamanı görünüb. Davam filmlərində isə o, seriyanın əsas personajına çevrilir. Filmlərdən başqa, **Ceyson'**un kainatını genişləndirən və ya onun kiçik bir tərəfinə əsaslanan kitablar və komikslər də var.

### Filmlər

**Ceyson** ilk kinematoqrafiya görünüşünü 9 may 1980-ci ildə *Friday the 13th* filmində etdi. Bu filmdə **Ceyson** (Ari Lehman) anası xanım Vorhez'in (Betsy Palmer) xatirələrində və filmin baş qəhrəmanı Alis'in (Adrienne King) kabusu kimi təsvir edilmişdir. O, orijinal filmdə mərkəzi personaj olmasa da, yenə də filmin süjetinin katalizatorudur. Əsas personaj, xanım Voorhez, oğlunun boğulmasının qisasını almaq istəyir və bunu məsuliyyətsiz düşərgə məsləhətçilərinin üzərinə qoyur. **Ceyson'**un ikinci görünüşü davam filmi *Friday the 13th Part 2* (1981)'də oldu. Sağ olduğu ortaya çıxan yetkin **Ceyson** orijinal filmdə anasının başını kəsdiyi üçün Alis'dən qisas alır. **Ceyson** (Stiven Daş və Uorrinqton Gillette) Kristal Gölə qayıdır, burada rahib kimi yaşayır və buranı bütün müdaxilələrdən qoruyur. Beş il sonra bir qrup yeniyetmə yeni bir düşərgə qurmaq üçün gəlir, lakin üzünü gizlətmək üçün başına torba keçirən **Ceyson** tərəfindən bir-bir öldürülür. Sağ qalan tək adam olan Cinni (Ami Stil) meşədə Miss Vorhez'in kəsilmiş başı ətrafında tikilmiş və cəsədlərlə əhatə olunmuş məqbərə ilə müvəqqəti kabinə tapır. Ceyson Cinni'ni öldürmək istəyir, lakin Cinni ona qarşılıqlı cavab verir və pala ilə **Ceyson'**un çiyninə vurur. Cinni təcili yardımla aparılarkən əlil vəziyyətdə qalır. *Friday the 13th Part III* (1982)'də, **Ceyson** (Richard Brooker) yaralarını dindirmək üçün yaxınlıqdakı göl kurortu olan Higgins Haven'ə qaçır. Eyni zamanda, Kris Higgins (Dana Kimmell) bəzi tanışları ilə birlikdə ailə mülkünə qayıdır. Maskasız və tənha **Ceyson** gizləndiyi anbara girən hər kəsi öldürür. Üzünü gizlətmək üçün qurbandan hokkey maskası alaraq, qrupun qalan hissəsini öldürmək üçün anbarı tərk edir. Kris **Ceyson'**un başına balta vuraraq onu dəf edir, lakin polis onu aparanda gecə baş verən hadisələr onu isterikaya sürükləyir.

*Friday the 13th: The Final Chapter* (1984)'də polis tərəfindən tapılan və ölü olduğu ehtimal edilib meyitxanaya aparılan **Ceyson'**la (Ted Uayt) hekayə davam etdirilir. **Ceyson** meyitxanada oyanır və koroner və tibb bacısını öldürdükdən sonra da Kristal Gölə qayıdır. Orada ev kirayələyən bir qrup yeniyetmə **Ceyson'**un qəzəbinin qurbanı olur. **Ceyson** daha sonra qonşuluqda olan Triş (Kimberli Bek) və Tommi Cervis'i (Kori Feldman) axtarır. Triş **Ceyson'**un diqqətini yayındırarkən, Tommi sonda onu pala ilə öldürür. *Friday the 13th: A New Beginning* (1985) filmi son fəsildəki hadisələrdən sonra ruhi xəstəxanaya yerləşdirilən və **Ceyson'**un (Tom Morqan'ın) geri dönəcəyindən daim qorxan Tommi Cervis (Con Shepherd)'dən bəhs edir. **Ceyson'**un cəsədinin Tommi onu öldürdükdən sonra yandırıldığı deyilir. Roy Burns (Dick Wieand) Tommi'ni öldürmək istəyir və buna görə də kopyaçı qatil olub **Ceyson'**un personasından istifadə edir. **Ceyson** filmdə ancaq Tommi'nin xəyalları və halüsinasiyalar vasitəsilə görünür. *Friday the 13th Part VI: Jason Lives* (1986) filmində psixi xəstəxanadan qaçan Tommi (Thom Metyus) **Ceyson'**un məzarını ziyarət edir və **Ceyson'**un cəsədinin əslində yandırılmadığını, Kristal Gölün yaxınlığındakı bir qəbiristanlıqda basdırıldığını öyrənir. Tommi onun cəsədini məhv etməyə çalışarkən təsadüfən **Ceyson'**u (C. J. Graham) ildırım vurulması nəticəsində dirildir. Artıq fövqəlbəşəri qabiliyyətlərə sahib olan **Ceyson** Yaşıl Meşə olaraq yenidən adlandırılan Kristal Gölə qayıdır və yenidən öldürmə çılğınlığına başlayır. Tommi nəhayət, **Ceyson'**u uşaq ikən boğulduğu gölə çəkir və onu gölün dibindəki qayaya zəncirləyir, lakin bu prosesdə az qala ölür. Tommi'nin dostu Meqan Qarris (Cennifer Kuk) **Ceyson'**un boynunu qayıq pərvanəsi ilə kəsərək işini bitirir.

*Friday the 13th Part VII: The New Blood* (1988) *Jason Lives'*dan sonra açıqlanmayan bir vaxt sonra başlayır. **Ceyson** (Kane Hodder) atasını diriltməyə çalışan telekinetik Tina Şepard (Lar Park Linkoln) tərəfindən təsadüfən zəncirlərindən azad edilir. **Ceyson** Kristal Gölü işğal edənləri öldürməyə başlayır və Tina ilə döyüşdən sonra Tina'nın atasının ruhu onu gölün dibinə sürükləyir. *Friday the 13th Part VIII: Jason Takes Manhattan* (1989) filmində biz **Ceyson'**un məzardan qayıtdığını və sualtı elektrik kabeli ilə həyata qaytarıldığını görürük. Film, **Ceyson'**un qətliam törətmək üçün Lazarus'a minən bir qrup tələbənin Manhetten'ə səfəri zamanı onları təqib etməsindən bəhs edir. Manhetten'də bir dəfə **Ceyson** Rennie (Censen Daggett) və Sean (Scott Reeves) istisna olmaqla, sağ qalanların hamısını öldürür; Onları kanalizasiyaya qədər təqib edir və orada zəhərli tullantılara bataraq ölür. *Jason Goes to Hell: The Final Friday* (1993) filmində izah olunmayan bir dirilişdə o, FTB tərəfindən tutulduğu Kristal Gölə qayıdır. FTB **Ceyson'**u öldürmək üçün əməliyyat təşkil edir və bu əməliyyat uğurlu olur. Lakin mistik ələ keçirmə sayəsində **Ceyson** cinlə yoluxmuş ürəyini bir varlıqdan digərinə ötürərək sağ qalır. **Ceyson** filmin çox hissəsində fiziki olaraq görünməsə də, onun ögey bir bacısı və qardaşı oğlu olduğu və bədənini geri qaytarmaq və yenidən yaşamaq üçün onlara ehtiyacı olduğu öyrənilir. **Ceyson** onu diriltdikdən sonra qardaşı qızı Cessika Kimbl (Kari Kiqan) tərəfindən bıçaqlanır və Cəhənnəmə sürüklənir.

*Jason X* (2001) filmində Keyn Hodder **Ceyson** rolunda son çıxışını qeyd etdi. Film 2010-cu ildə başlayır; **Ceyson** başqa bir açıqlanmayan dirilmədən sonra geri qayıdır. 2008-ci ildə ABŞ hökuməti tərəfindən ələ keçirilən **Ceyson** tədqiqat müəssisəsində təcrübələrə məruz qalır; burada onun regenerativ qabiliyyətlərə malik olduğu müəyyən edilir və onu dayandırmaq üçün yeganə mümkün həll krion asmadır, çünki onu həyata keçirmək üçün çoxsaylı cəhdlər uğursuzluqla nəticələnib. **Ceyson** qaçır, onu əsir götürənlərdən biri istisna olmaqla, hamısını öldürür və kriyokameraya girir, içərisinə krion maye tökür, həm özünü, həm də yeganə sağ qalan Rouan'ı (Lexa Doiq) dondurur. 445 il sonra bir qrup tələbə **Ceyson'**un cəsədini kəşf edir. Komandanın kosmik gəmisinin göyərtəsində, **Ceyson** krio asqısından xilas olur və ekipajı öldürməyə başlayır. Yolda ona keçilməz metal gövdə verən regenerativ nanotexnologiya prosesi ilə güclənir. Nəhayət kosmosa buraxılır və atmosferdə yanır və Yer 2 planetinə düşür.

*Freddy vs. Jason* (2003) — **Ceyson'**un insanları yuxularında öldürən fövqəltəbii qatil Freddi Krüger (Robert Englund) — *A Nightmare on Elm Street* filmindəki cani ilə döyüşdüyü krossover filmdir. Krüger, doğma şəhəri Sprinqvud'dakı insanların ona olan qorxularını boğması nəticəsində zəiflədi. **Ceyson'**un anası (Paula Şou) kimi çıxış edən Freddi **Ceyson'**u (Ken Kirzinger) cəhənnəmdən dirildir və panika və qorxu yaratmaq üçün onu Sprinqvud'a göndərir. **Ceyson** uğur qazanır, lakin öldürməyi dayandırmaqdan imtina edir. Həm xəyal dünyasında, həm də Kristal göldə müharibə başlayır. **Ceyson** Freddi'nin gözünü qırparaq kəsilmiş başını tutaraq göldən çıxanda qalibin kimliyi qeyri-müəyyən olaraq qalır.

*Friday the 13th* (2009) filmində gənc **Ceyson** (Caleb Guss) anasının (Nana Ziyarətçinin) uşaq ikən başını kəsdiyinin və onun izi ilə getdiyinin və Kristal Gölə gələn hər kəsin öldürüldüyünün şahidi olur. Yetkin Ceyson (Derek Mears) anasına bənzəyən Uitni Milleri (Amanda Righetti) qaçırır və onu tunellərində əsir saxlayır. Aylar sonra Uitni'nin qardaşı Kley (Jared Padalecki) Kristal Gölə gəlir və onu xilas edir. Nəhayət, Uitni **Ceyson'**un anasına olan sədaqətindən ona qarşı istifadə edir, anası peyda olanda fikrini yayındırarkən onu öz palası ilə bıçaqlayır. Onun cəsədi gölə atılanda **Ceyson** Uitni'yi tutmaq üçün sudan çıxır və onların taleyi naməlum qalır.

### Ədəbiyyat

Filmdən kənarda **Ceyson** ilk dəfə Maykl Avallon'un 1982-ci ildə yazdığı *Friday the 13th Part 3* romanında göründü. 1982-ci il adaptasiyasının sonu olaraq, Avallon *Part 3* üçün çəkilmiş, lakin heç vaxt istifadə olunmayan alternativ sonluqdan istifadə etməyi seçdi. Alternativ filmin sonunda kanoedə olan Kris Rikin səsini eşidir və dərhal evə qayıdır. Qapını açanda **Ceyson** pala ilə orada dayanır və başını kəsir. **Ceyson** daha sonra 1987 və 1988-ci illərdə ilk üç filmi çəkilən Simon Hawke tərəfindən 1986-cı ildə *Jason Lives* romanında göründü. *Jason Lives* filmində Ceyson'un xüsusi olaraq görünməsi planlaşdırıldı, lakin sonra göründüyü yerlər studiya tərəfindən kəsildi. **Ceyson'**un atası Elias Vorhez'i təqdim etdi. Romanda Elias **Ceyson'**u yandırmaq əvəzinə, ölümündən sonra dəfn edir.

**Ceyson** komiksdəki ilk debütünü 1993-cü ildə Endi Manqels tərəfindən *Jason Goes to Hell* komiksinin adaptasiyasında etdi. Üç buraxılış seriyası heç çəkilməyən bir neçə səhnənin əlavə olunduğu filmin qısaldılmış versiyası idi. Birbaşa adaptasiyalar xaricində, **Ceyson** ilk dəfə 1993-cü ildə nəşr olunan və *Jason Goes to Hell* komiksinin davamı olan *Satan's Six* No. 4'də ortaya çıxdı. 1995-ci ildə Nensi A. Kollinz **Ceyson** və Leatherface arasında krossoveri əks etdirən üç hissəli, qeyri-kanonik mini seriya yazdı. Hekayə **Ceyson'**un Kristal Göldən azad edildikdən və kütləvi zəhərli tullantıların atılması səbəbindən ərazi evakuasiya edildikdən sonra qatara minib getməsindən bəhs edir. **Ceyson** ikisi dost olduqdan sonra onu ailəsinə qəbul edən Leatherface ilə tanış olur. Nəhayət, bir-birlərinə tərəf dönürlər. 1994-cü ildə *Friday the 13th* adı altında dörd gənc yetkinlik romanı nəşr olundu. Onlar açıq şəkildə Ceyson'u əks etdirmədilər, lakin mövzu insanların onun maskasını taxdıqları zaman Ceyson tərəfindən tutulması ətrafında fırlanırdı.

2003 və 2005-ci illərdə Black Flame növbə ilə *Freddy vs. Jason* və *Jason X* romanlarını nəşr etdi. Onlar 2005-ci ildə romanların yeni seriyasını nəşr etməyə başladılar; bir dəst *Jason X* adı altında buraxıldı, ikinci dəst isə *Friday the 13th* başlığından istifadə etdi. *Jason X* seriyası filmin romanlaşdırılmasının dörd davam filmindən ibarət idi. *Jason X: The Experiment* nəşr olunan ilk kitab idi. Bu romanda **Ceyson** öz "super əsgərlər" ordusunu yaratmaq üçün onun sarsılmazlığından istifadə etməyə çalışan hökumət tərəfindən istifadə olunur. *Planet of the Beast* komada olan **Ceyson'**un cəsədini klonlaşdırmağa çalışan Dr. Bardox və komandasının səylərini izləyir və **Ceyson'**un komadan oyandığı zaman sağ qalmaq səylərini göstərir. *Death Moon* **Ceyson'**un Americana Moon Camp'a qəza nəticəsində enişindən bəhs edir. **Ceyson** həbsxana sahəsinin altında aşkarlanır və *To The Third Power'da* bilmədən oyanır. Bu kitabda **Ceyson'**un hansısa süni mayalanma yolu ilə dünyaya gələn oğlu var.

13 may 2005-ci ildə Avatar Press yeni *Friday the 13th* komiksləri nəşr etməyə başladı. *Friday the 13th* adlı birinci əsər Brayan Pulido tərəfindən yazılmış və Mike Wolfer və Greg Waller tərəfindən çəkilmişdir. Hekayədə Miles və Laura Upland bacıları Kristal Göl kampında miras aldıqları *Freddy vs. Jason* hadisələrindən sonrasında baş verənlər haqqında bəhs edir. **Ceyson'**un son dağıntılara səbəb olduğunu bilən qardaşı tərəfindən bilinməyən Laura, qardaşı ilə birlikdə əmlakı sata bilməsi üçün yarımhərbi qrupdan istifadə edərək **Ceyson'**u öldürmək üçün hərəkətə keçir. *Friday the 13th: Bloodbath* adlı üç hissəli mini-seriya 2005-ci ilin sentyabrında buraxıldı. Brian Pulido tərəfindən yazılmış və Mike Wolfer və Andrew Dalhouse tərəfindən çəkilmiş hekayə, Kristal Göldə yerləşən Camp Tomorrow'dan bir qrup yeniyetmənin iş və ziyafətlə dolu həftəsonundan bəhs edir. Yeniyetmələr ortaq bir ailə tarixçəsini paylaşdıqlarını kəşf edir və tezliklə onları ovlayan **Ceyson'**u oyadırlar. Brian Pulido *Jason X* komiksini yazmaq üçün üçüncü dəfə 2005-ci ilin oktyabrında qayıtdı. *Jason X* filmindəki hadisələrdən sonra baş verən Über-Jason indi Earth II-dədir və burada biologiya mühəndisi Kristen Ceyson' un bərpaedici toxumasından öz həyatını və digər insanların həyatını xilas etmək üçün istifadə edə biləcəyi ümidi ilə onu ram etməyə çalışır. 2006-cı ilin fevralında Avatar *Friday the 13th: Jason vs. Jason X**i yayımladı. Mike Wolfer tərəfindən yazılmış və təsvir edilmiş hekayə*** **Jason X *filmindəki hadisələrdən sonra baş verir. Xilasetmə qrupu Grendel adlı kosmik gəmini kəşf edir və islah edilmiş*** *Ceyson Voorhez'**i oyadır. "Orijinal" Ceyson və Über-Ceyson bir-birlərinə qarşı mübarizə aparırlar və nəticədə ölümcül döyüş gedir. 2006-cı ilin iyununda Mayk Vulfer tərəfindən Sebastian Fiumara ilə birlikdə yazılmış*** **Friday the 13th: Fearbook *adlı bir komiks buraxıldı. Komiksdə*** *Ceyson'**un Trent Təşkilatı tərəfindən tutulduğu və sınaqdan keçirildiyi görünür;** Ceyson **qaçır və*** **Friday the 13th: Bloodbath**dən xilas olmuş, Trent Təşkilatı tərəfindən Kristal Gölün qərargahında saxlanılan Violet'i axtarır.

Mənbə
-----