recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Frankfurt-na-Oder** (*alm.* Frankfurt (Oder)‎, tam adı: *alm.* Frankfurt an der Oder‎, tarixi adı: pol. Słubice) — Almaniyanın şərqində şəhər, Brandenburq federal əyalətindəki şəhər dairəsində qeyri-rayon şəhəri statusuna malik olub, Odra çayı üzərində limandır. Əhalisi - 57 min nəfərdir (2020-ci ilin siyahıyaalınması).

Coğrafiyası
-----------

Frankfurt-na-Oder şəhəri Polşanın Slubice şəhərindən ayıran Oder çayının qərb (sol) sahilində yerləşir.

Tarixi
------

Şəhərin əsası XIII əsrdə polyak hakimiyyəti dövründə qoyulmuşdur. İdarəetmə hüququ şəhərə 1225-ci ildə Sileziya şahzadəsi I Henrix tərəfindən verilmişdir. 1430-cu ildə Hanza İttifaqına qoşulmuşdu.

1759-cu il avqustun 3-də Yeddiillik Müharibənin müttəfiqləri burada görüşüblər - ruslar və avstriyalılar; bundan üç gün əvvəl şəhər rus qoşunları tərəfindən işğal edilib.

19-cu əsrdə Poznan və Berlin arasında yerləşdiyinə görə Prussiya ticarətində mühüm rol oynamışdır.

Şəhər İkinci Dünya müharibəsi zamanı ciddi ziyan görmüş, sonra yenidən qurulmuşdu. Müharibədən sonra Almaniya və Polşa arasında Odra boyunca bölündü (şəhərin şərq sahilindəki Polşa hissəsi Slubice adlanır). 1949-1990-cı illərdə ADR-in tərkibində olub.

Xarici keçidlər
---------------

* Stadt Frankfurt (Oder)

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2018 (4. Quartal). Federal Statistical Office.
3. ↑  register of German municipalities (4th quarter 2022) (alm.). DESTATIS, 2023.
4. ↑  "Ks. Stanisław Kozierowski, Atlas nazw geograficznych słowiańszczyzny zachodniej, Poznań 1934" (PDF). 2018-03-27 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2018-06-16.
5. ↑  Mapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P. Warszawa 1947
6. ↑  [Koleje Pomorza 1:1100 000, marzec 1946 ]
**Frame Relay** — (kadrların retranslyasiyası) 1984-cü ildə CCITT (Consultative Committle for International Telegraph and Telephone) yaradılmış və sonra ANSI(American National Standarts Institute) tərəfindən təkmilləşdirilmişdir.

Qarışıq strukturlu Frame Relay şəbəkəsi

Frame Relay-ın üstün cəhətləri
------------------------------

X.25 protokolundan fərqli olaraq Frame Relay daha güclü informasiya axınına malik əlaqə xətləri üçün nəzərdə tutulub ki, bu da onun daha yüksək məhsuldarlıqlını və keyfiyyətini təmin edir.

Bundan başqa Frame Relay-ın üstün cəhətlərindən biri də səhvlərin aşkar edilməsi üçün tsiklik-artıqlı koddan (FCS) istifadə edilməsidir. Ancaq burada həmin səhvlərin düzədilməsi mexanizmi yoxdur.

Frame Relay verilənlər blokunun formatı
---------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bayraqlar (1 Byte) | Ünvan (2-4 Byte) | Verilənlər | FCS (2 Byte) | Bayraqlar (1 Byte) |
|

Bayraqlar (flags) verilənləri hər iki tərəfdən məhdudlaşdırır (hərəsi 1 bayt). Öndəki bayraqdan sonra 2 baytlıq ünvan (address) sahəsi gəlir. Sonra verilənlər sahəsi gəlir – Data. Daha sonra 2 baytlıq FCS sahəsi gəlir.
Frame Relay həm ümumi, həm də xüsusi şəbəkələrdə istifadə edilə bilər. Bu zaman Frame Relay interfeysi olan T1 multipleksorundan istifadə edilir ki, bu da başqa interfeysləri də ona qoşmağa imkan verir ( məs.səsin ötürülməsi, videotelekonfras keçirilməsi və s.).

Mənbə
-----

1. Qlobal şəbəkələr (Mühazirə), Ə.İ. ƏLIYEV, t.e.n. AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun şöbə müdiri
2. В.Г. Олифер, Н.А. Олифер. Компьютерные сети. Принципы, технологии, протоколы / - СПБ: Питер. 2001-672 с.
3. Вычислительные системы, сети и телекоммуникации. Пятибратов и др. – ФИС, 1998
4. М. Кульгин. Технологии корпоративных сетей. Энциклопедия – СПБ: Питер. 2000 – 704
5. А.В. Фролов, Г.В. Фролов. Глобальные сети компьютеров. – М.: ДИАЛОГ – МИФИ. 1996 – 288 с.
6. www.citforum.ru

Həmçinin bax
------------

* Qlobal şəbəkə
* İnternet

Xarici keçidlər
---------------

* *R. M. Metcalfe* and *D. R. Boggs*. Ethernet: Distributed Packet Switching for Local Computer Networks. // ACM Communications, 19(5):395--404, July 1976. Arxivləşdirilib 2004-12-11 at the Wayback Machine
**Muharrak adası** (*ərəb.* جزيرة المحرق‎) — Bəhreyn dövlətinin sahəsinə görə ikinci ən böyük adası. İnzibati cəhətdən eyni adlı inzibati vahidliyə daxildir.

Coğrafiyası
-----------

Ada 18 km uzunluğa və 5.5 km enə malikdir. Sahəsi 56 km², sahil xəttinin uznunluğu isə 50 km-doir. Maksimal hündürlüyü 10 metrdir. Adada 2014-cü il məlumatına görə 120 00 əhali yaşayır. Adad ölkənin ən iri hava limanı olan Bəhreyn hava limanı yerləşir. Adadan şimal-şərqdə süni Amvaj adaları, bir qədər şimalda isə Diyar Al Muharrak adası yerləşir. "Böyük torpaqla" 3 körpü ilə birləşir.

Adanın yaşayış məntəqələri

* Muharak (176 583 nəfər 2012.)
* Al Dair
* Arad (əvvəllər ayrıca bir ada olmuşdur)
* Busaiteen
* Al Hidd
* Qalali
* Halat Bu Maher
* Samaheey

Tarixi
------

Əvvəllər ada *Moharek* adlanırdı. XIX əsrdən 1923-cü ilə qədər ada Əl-Xəlifə sülaləsinin iqamətgahı idi.

* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  Al Muharraq Island Arxivləşdirilib 2016-10-30 at the Wayback Machine  (ing.)

| ⛭Bəhreyndə yerləşən UNESCO-nun ümumdünya irsi obyektləri |
| --- |
|  | Qalat-əl Bəhreyn  • Bəhreyn mirvari yolu və Muharrak adası və ətrafındakı abidələr |  |
| **Commons page Vikianbar kateqoriyası** •
**Category Kateqoriya** |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Bərdəi.

  

**Mövlana Muhyəddin Muhəmməd ibn Muhəmməd ibn Muhəmməd əl-Hənəfi Bərdəi**  —Azərbaycan alimi.

Fəzilət sahibi, gözəl əxlaqlı, lütfkar, təvazökar bir şəxs idi. Alim ailəsində böyümüşdü, mənsub olduğu ailədə alimlər yetişmişdi. İlk təhsilini atasından almışdı. Daha sonra Şiraza getmiş və bu şəhərin alimlərinin yanında müxtəlif elm sahələrinə aid biliklərə yiyələnmişdi. Daha sonra Anadoluya getmiş və Bursa şəhərində Əhməd paşa mədrəsəsinin müdərrisi olmuşdu. Bir müddət sultan Yavuz I Səlimin (1512-1520) əmri ilə İstanbulda saray məmurlarının təlimi ilə məşğul olmuşdu. Sonra Ədirnəyə köçmüş 
və buradakı mədrəsələrdə dərs vermişdi. Ərəb və fars dillərində təfsir, ərəb dili, fiqh üsulu kimi elm sahələrinə dair bir sıra əsərlər qələmə almışdı. Yazdığı bir qəsidə Yavuz Səlimin o dərəcədə xoşuna gəlmişdi ki, özü də şair olan sultan mükafat olaraq ona 300 qızıl əşrəfi, bir samur kürk və hər üç ayda bir 80 aqça ülufə bağışlamışdı. Qazi Bəyzavinin ‚Ənvarü’t-Tənzil və Əsrarü’t-Tə’vil‛ adlı Qur’an təfsirinə haşiyə, Əzudəddin əl-İcinin‚Adabü’l-Bəhs‛ adlı əsərinin şərhinə haşiyə, Seyyid Şərif Cürcaninin ‚Təcridinə yazılmış şərhə haşiyə, ‚Haşiyə ələ’t-Təlvih‛ alimin 

  

əsərlərindən bəziləridir

Əhməd Ədnirəvi onun gözəl xətti olduğunu, fəzilətli, xoş 
söhbətli, təmiz əqidəli və əxlaq sahibi insan olduğunu qeyd etmişdir
Mövlana Muhyəddin Bərdəi H. 927-ci ildə (1521) Ədirnədə vəfat etmişdi. Onun övladlarından 
Şəmsəddin Həmdi də ‚Bərdəizadə‛ ləqəbi ilə tanınmış şair idi və farsca çox gözəl şerlər qələmə almışdı Muhyəddin Bərdəinin ‚Haşiyə ələ şərhi İsağoci li’l-Kati‛ adlı əsəri 
İstanbul Köprülü yazma əsərlər kitabxanası və Konya Yusifağa kitabxanasında‚Haşiyə ələ şərhi Adabi’l-Bəhs lil-İci‛, ‚Risalətü’l-Kəlamiyyə‛ və ‚Şərhu’l-Adabu’l-Əzudiyyə‛ adlı əsərləri İstanbul Köprülü yazma əsərlər kitabxanasıında saxlanılır.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------
**Hacı Cabbar Kömək** (1869, Yengicə – 1948, Qars, Qars ili) — Ərzurum konqresində Naxçıvan, Şərur, Ordubad, Vedibasar bölgələrinin səlahiyyətli nümayəndəsi. Çanaqqala zəfərinə və Türkiyə ordu quruculuğuna verdiyi töhfələrə görə Atatürk tərəfindən "Kömək" ləqəbini 1925-ci ildə isə bu xidmətlərinə görə "İstiqlal medalı" alıb.

Həyatı
------

1869-cu ildə Şərur rayonunun Yengicə kəndində doğulub. Azərbaycanda və eləcə də Türkiyədə xeyriyyəçilik işləri görüb. Türkiyə İstiqlaliyyət Müharibəsinə dəstək məqsədilə könüllü dəstələrin təşkilində böyük xidmətləri olub. 1919-cu ilin 23 iyul-7 avqust tarixində keçirilən Ərzurum konqresində Hacı Cabbar Naxçıvan, Şərur, Ordubad, Vedibasar bölgəsinin müsəlman əhalisinin səlahiyyətli nümayəndəsi olur. Onun nümayəndə kimi Ərzurum Milli Müdafiə Cəmiyyətinə göndərdiyi teleqramlardan ikisi Türkiyə arxivlərində hələ də qalır. Ticarətlə məşğul olduğundan bir müddət Türkiyənin Uşak şəhərində yaşayır. Milli Mübarizə dövrünün qanununa görə gəlirin 10 faizini vermək əvəzinə 40 faizə qədər vergi ödədiyinə görə və eləcə də gələcəkdə qaytarılmaq şərti ilə imkanı çatan qədər pulunu orduya verdiyinə görə Təqdirnamə almışdır. Sonradan Atatürkün təklifi ilə ona "Kömək" soyadı verilir. 1921-ci ildə Qarsa köçür. Mustafa Kamalın tapşırığı ilə Kazım Qarabəkir tərəfindən ona böyük bir mülk verilir və Kazım Qarabəkir şəxsən özü onun nikahında iştirak edir. 1925-ci ildə TBMM tərəfindən ən yüksək dövlət mükafatı olan "İstiqlal Medalı" ilə təltif edilir. Bu medal Qurtuluş Savaşı ərzində ön və arxa cəbhədə qəhrəmanlıq və fədakarlıq göstərənlərə verilir.

Ailəsi
------

Mustafa Yaşar adlı oğlu, İsmət və Mürvət adlı iki qızı olur. Qızları İsmət İnönünün yavərləri olmuş Bakıda doğulan Boyu soyadlı iki qardaşla ailə qurmuşlar.

Azərbaycanın Türkmənistan və Əfqanıstandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Həsən Zeynalov Hacı Cabbar Köməyin qohumudur.

Ölümü
-----

1948-ci ildə Qarsda dünyasını dəyişmişdir.

Ədəbiyyat
---------

* *Həsən Zeynalov.* Diplomatın tale yolu. Şərq-Qərb. 2017. səh. 280-285.
**Aşağı Sorb gimnaziyası**  (a.sorb Dolnoserbski gymnazium Chóśebuz, *alm.*  Niedersorbisches Gymnasium Cottbus‎) — Almaniyanın Kottbus şəhərində yerləşən orta təhsil müəssisəsinin adıdı. Almaniyada tədrisin tamamilə Aşağı sorb dilində aparıldığı yeganə orta məktəbdi.

Tarixi
------

Aşağı Sorb Gimnaziyasının əsası 1952-ci il sentyabrın 1-də Kottbus şəhərində qoyulub. Sorb ictimai xadimi Frido Metçkanın təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Əvvəlcə "Serbska wuša šula" (Sorb Liseyi) adlanırdı. Gimnaziyada təhsilin birinci ilində 76 şagird oxumuş və Yuxarı Sorbiyadan olan 8 müəllim dərs demişdir. İlk buraxılışı 1954-cü ildə olub. 1959-cu ildə məktəbin bazasında Sorb Genişləndirilmiş Orta Məktəbi yaradılmışdır. 2015-ci ilin aprel ayına olan məlumata görə, 5-12-ci siniflərdə 500-ə yaxın orta məktəb şagirdi qeydiyyatdan keçmişdi.

Gimnaziya binası
----------------

Gimnaziya ərazisi 4 korpusdan ibarətdir - köhnə korpus, yeni korpus, idman zalı və yeməkxana. Abidənin mühafizəsi altında olan köhnə bina korpusu memar Arno Pasiqin planlarına əsasən tikilmişdi. Yeni binadan da əsasən tədris üçün istifadə olunur. Biologiya, kimya və fizika üzrə eksperimentlər üçün xüsusi otaqlar burada var. Yeni binadan əlavə idman zalı da yeni tikilmiş binadır. Bəzi idman növləri (məsələn, voleybol və ya futbol) və əlaqəli əşyalar (torlar, səbətlər və s.) üçün sahə xətlərinə malikdir. Yeməkləri kafeteryada almaq və yemək olar. Kafedə bütün tələbələrə eyni vaxtda deyil hissə-hissə yer ayrılır.

Tanınmış Məzunları
------------------

* Yuri Kox (1936-cı il təvəllüdlü), sorb yazıçısı
* Detlef Kobjela (1944-2018), Sorb bəstəkarı və musiqişünası
* Anja Pohontsch (1970-ci il təvəllüdlü), sorbiyalı teleaparıcı
* Aleksandr Maruş (1977-ci il təvəllüdlü), teatr rejissoru
* Kristian Mathi (1979-cu il təvəllüdlü), teleaparıcı

Həmçinin bax
------------

* Sorb Gimnaziyası Bautzen

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-09-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-14.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-08-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-14.
**Kral Feysəl mükafatı** — Ərəb dünyasının nüfuzlu elmi mükafatı.

Ümumi məlumat
-------------

1976-cı ildə qurulan Kral Feysəl Fondu 1976-cı ildən bu mükafatları islam dünyasına və islama xidmət edənlərə, riyaziyyat, kimya, fizika, biologiya kimi sahələrdə kəşflərə imza atan elm xadimlərinə verir. Dünyanın ən prestijli mükafatlarından sayalan Kral Feysəl mükafatı "Ərəb dünyasının Nobeli" hesab edilir. Mükafata əl yazması ilə sertfikat, 24 əyarlıq xatirə medalı, 200 qram qızıl medalyon və 200 min dollar pul daxildir.

Mükafata layiq görülənlərin adları yanvar ayında açıqlanır və bu açıqlamadan iki ay sonra mükafat Əl-Riyadda təqdim olunur.

Kral Feysəl mükafatına 2010-cu ildə Türkiyənin baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan layiq görülüb. İslam Konfransı Təşkilatının (İKT) baş katibi və Kral Feysəl mükafatı Münsiflər Heyətinin üzvü Ekmeleddin İhsanoğlu deyib ki, *"Rəcəb Tayyib Ərdoğanın belə bir mükfata layiq görülməsi Türkiyə üçün sevindirici bir xəbərdir"*. Rəcəb Tayyib Ərdoğanın islam dünyasında haqlı mübarizəyə, xüsusən Fələstin xalqının mücadiləsinə dəstək verdiyini söyləyən İKT-nin baş katibi Türkiyənin islam coğrafiyasında önəmli yer tutduğunu söyləyib.

Mənbə
-----

* "Ərəb Nobeli"ni Ərdoğan alacaq[*ölü keçid*]
Boyanın səthində yaranmış krakelürlərdən ibarət tor — Cokonda
Yağlı boya üzərində krakelürlər — Portretin detalı, Yan van Eyk
**Krakelür** (*fr.* craquelure) — rəsm əsərində boya və ya lak qatında yaranan müxtəlif ölçü və dərinlikdə olan çatlar.

Krakelürlər rəsmin bütün təbəqələrindən keçəcək şəkildə dərin və ya yalnız bir təbəqədə yaranacaq şəkildə ola bilərlər. Həmçinin əsərin bütün səthi boyu yayıla və ya ancaq müəyyən qismində ola bilərlər. Ölçüləri gözə görünməyəcək qədər kiçikdən başlayaraq, rəstavrasiyasını zəruri edəcək qədər böyüklərinə qədər dəyişə bilir.

Çatların yaranma səbəbləri arasında boyaların hazırlanması prosesindəki çatışmazlıqlar, rəsmin çəkilməsi prosesində yaranmış texniki qüsurlar və bəzən də kifayət qədər peşəkarcasına həyata keçirilməmiş restavrasiyanı misal çəkmək olar. Bütün əsərlərdə çatların yaranması mütləq deyil.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Krakelür*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* The classification of craquelure Arxivləşdirilib 2013-07-25 at the Wayback Machine, Research at the Hamilton Kerr Institute, University of Cambridge
* "The Description of Craquelure Patterns", by Spike Bucklow, *Studies in Conservation*, Vol. 42, No. 3 (1997), pp. 129–140, Maney Publishing on behalf of the International Institute for Conservation of Historic and Artistic Works, JSTOR
* Пошаговые мастер-классы по применению различных кракелюрных лаков
* Создание одношагового и двухшагового кракелюра
* Описание современных материалов, подробные мастер-классы по кракелюру Arxivləşdirilib 2010-01-24 at the Wayback Machine
**Maria Maqdalena Keveriç** (19 dekabr 1746 – 17 iyul 1787, Bonn, Köln[d]) — bəstəkar Lüdviq van Bethovenin anası idi.

Həyatı
------

Maria Maqdalena Keveriçin Erenbreytşteyndə doğulduğu ev.
O, 1746-cı ildə Almaniyanın Reyn çayının qarşı tərəfində yerləşən Koblens şəhəri ilə qarşı-qarşıya yerləşən Erenbreytşteyn kəndində anadan olmuşdur. Onun valideynləri Yohan Henrix Keveriç (1701–1759) və Anna Klara Vestorff (1707–1768), 1731-ci ildə ailə həyatı qurmuşlar. 1733-cü ildən etibarən Yohan Erenbreytşteyndə yerləşən məhkəmə binasında baş aşpaz olmuşdur.

Onların altı uşaqlarının ən gənci Maria Maqdalena idi. 30 yanvar 1763-cü ildə o Yohan Georq Leym ilə ailə qurmuş, lakin o, 1765-ci ildə həlak olmuşdur.

12 noyabr 1767-ci ildə o, Bonn şəhərində yerləşən Remiqius kilsəsində Yohan van Bethoven ilə ailə qurmuşdur. Yohanın atası Köln prensliyində kapelmeyster işləyirdi və Yohan burada saray musiqiçisi işləyirdi. Yohan və Maria van Bethovenin yeddi uşaqları olmuşdur: gələcəkdə bəstəkar olacaq Lüdviq ikinci, 1770-ci ildə doğulmuşdur.

Maria 1787-ci ildə 40 yaşında, Bonn şəhərində vərəm xəstəliyindən dünyasını dəyişmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1028377924 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
2. ↑  Beethoven, Maria Magdalena van / 1746–1787 Arxivləşdirilib 2018-07-24 at the Wayback Machine Rheinland-Pfälzische Personendatenbank
3. 1 2 3  Maria Magdalena Keverich Arxivləşdirilib 2016-12-30 at the Wayback Machine Ehrenbreitstein.de, accessed 29 December 2016.
4. 1 2 3  Paul Nettl. *Beethoven Encyclopedia*. Philosophical Library, 1956. Entries "Brothers of Beethoven" and "Family".
5. 1 2  Parents Arxivləşdirilib 2020-02-18 at the Wayback Machine Beethoven.ws, accessed 29 December 2016.
Platonun gözəlliyin təsnifatına dair fəlsəfi fikirləri üç mərhələyə bölünür:

 **Platonun Sokrat dövründə Gözəllik Fəlsəfəsi** 

Bu dövrdə Platon gözəlliyi kateqoriya kimi görməyə başlayır. Bu dövrün ən önəmli dialoqu Böyük Hippia dialoqudur. Bu dialoqda danışanlar Sokrat və Sfist Hippiadır. Böyük Hippia dialoqu gözəlliyin nə olduğundan çox nə olmadığını izah edən mübahisəli bir dialoqdur. Bu dialoq hər şeydən öncə gözəlliyi aydınlaşdırmaq istəyir. Ancaq xarici görünüş baxımından bu dialoq çox da məqsədə çatmış sayılmaz. Onun vacib bir nəticəyə çatmaması fəlsəfə tarixində ilk dəfə gözəlliyi mövzu kimi ələ almış olmasından qaynaqlanır. Digər bir təklifdə bu dialoq gözəlliyi təsnif baxımından iki yerə ayrılır: Bu yaradılışdan var olan gözəllik və sonradan qazanılmış gözəllikdir.

 **Platon’un Kamillik dönəmində Gözəllik** 

Bu dövrdə Platon gözəlliyin öz özünə gözəl olduğu anlayışını irəli sürür.Filosof kamillik dönəmində gözəlliyi dəyər olaraq adlandırarkən daha dərindən qavramağa çalışmışdır. Bayram adlı əsərində gözəlliyi qavrama yolu Erosdan başlanaraq açıqlanır. Eros sevgi, eşq anlamında bir sözdür. Eros vasitəsilə gözəlliyə çatma istəyi və eyni zamanda ölümsüzlüyü tapmaq yolu burada əsas məsələdir. İnsan üçün iki cür ölümsüzlük var 
 a) Bədən Vasitəsilə: Qadınla, onun övlad sahibi olması ilə ölümsüzlüyü gerçəkləşər.
 b) Ruh Vasitəsilə: Burada Eros gənclərə yönəlir. Onların düzgün yetişdirilməsi, elmi biliklərə yiyələnməsi nəzərdə tutulur. Erosun gənclərin ruhuna girməsi ilə onlarda üstün bacarıqlar və iradə meydana gəlir. Bu məqamda insan ruh gözəlliyinə çatmış sayılır. Ruh gözəlliyinə çatan insan üstəlik gözəlliyi insan yaşayışındaki davranışlarda da axtarmağa başlayır. Bundan sonraki mərhələ elmdir. Eros’un bu qədər ucaltdığı insan artıq tək tək gözəlliklərlə kifayətlənmir, o gözəlliyin özünə yönəlir və onu axtarır. Platon bu məqamda gözəlliyi hisslər dünyasından qopararaq ideyalar dünyasına yerləşdirmək və onu ideya şəklinə salmağa çalışır. Artıq gözəlliklər varlığın özü ilə əlaqəli bir gözəllik, yəni öz özündən gözəl olan mütləq gözəl halına düşür. Bu gözəlliyə çatan insan ölümsüzlüyə və xoşbəxtliyə də çatmış olur.

 **Platonun Yaşlılıq dönəmi gözəlliyin qavranması**

Platonun yaşlılıq dönəmində gözəlliyin riyazi formasını öyrənməklə gerçəkləşir. Bu dönəmdə filosof əsasən iki fəlsəfə məktəbinin təsirində qalır. Eleya və Fitoqorasçılıq Platonun bu dönəmdə kainatı və kainatın içindəki varlıqları bir səviyyədə görməsindən ibarətdir. Formaların gözəlliyi dedikdə yalnız sayların gətirdiyi səviyyələr pərgar və cədvəl istifadə olunaraq hazırlanan eskizlər nəzərdə tutulur. Platonun bu dönəmdə artıq ideya formalaşdırmaq fikrindən daşındığı anlaşılır. Platon gözəlliyi sadəcə həndəsi formalar kimi görür. Formanın gözəlliyi bir əşyanın gözəlliyi ilə eyni şey deyil. Formanın gözəlliyi bir əşyanı gözəlləşdirən prinsipdir. Əgər bir obyektdə say dəqiqdirsə bu obyektlər yaradılışdan gözəldir.
"**Play Date**" — amerikalı müğənni-bəstəkar Melani Martinesin *Cry Baby* (2015) adlı debüt albomunun delüks buraxılışında yer alan mahnı. 2020-ci ilin aprel ayında TikTok tətbiqində populyarlıq əldə etdi. 1 may 2020-ci ildə mahnı Amerika Birləşmiş Ştatlarında 500.000-dən çox satışa görə Amerika Səsyazma Sənayesi Birliyi (RIAA) tərəfindən Qızıl sertifikat aldı. Daha sonra 9 dekabr 2020-ci ildə Platinum sertifikatına layiq görüldü.

Arxa plan
---------

"Play Date" Nyu-Yorkda qeydə alınıb və Martinesin sözlərinə görə, "çox tez" yazılmışdır.

2015-ci ildə buraxılmasına baxmayaraq, mahnı 2020-ci ilin aprel ayında TikTok tətbiqində geniş istifadə olunduğu üçün hit oldu və populyarlıq qazandı. Mayın 8-də mahnı Spotify-da 80 milyondan çox oxuma və YouTube-da 40 milyon baxış qazandı. Mahnı bir çox görkəmli Spotify pleylistilərində, məsələn, Today's Top Hits, Pop Rising və Teen Beats-də səslənmişdir. Martines həm Pop Rising, həm də Teen Beats-ın üz qabığında yer alıb.

28 aprel 2020-ci ildə Martines Instagram-da mahnının uğurunu "indiyə qədərki ən yaxşı ad günü hədiyyəsi" kimi qeyd etdi. Mahnının sinql olaraq buraxılıb-çıxmayacağını soruşduqda, Martine əmin olmadığını söylədi "çünki bu mahnı artıq Cry Baby albomunda çox yaşayır".

Musiqi videosu
--------------

Martines 8 may 2020-ci ildə evindən "Play Date" mahnısına klip çəkdirməyi planlaşdırdığını açıqladı. 

Mahnının lirik videosu 26 may 2020-ci ildə buraxıldı və ilk 24 saat ərzində 1,3 milyon baxışla debüt etdi.

Martines "Play Date" mahnısına video çəkmə planlarını ləğv etdi, buna səbəb "The Bakery" sinqlının videosu üzərində işləməsi idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Tiktometer - Top TikTok Songs for April 2020". tiktometer.com. 2020-06-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-11.
2. ↑  *Wass M.* Interview: Melanie Martinez Talks "Play Date" & Quarantine. // *Idolator* 2020.
3. 1 2 3 4  *Wass, Mike.* "Interview: Melanie Martinez Talks "Play Date" & Quarantine". Idolator. May 8, 2020. June 22, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 13, 2020.
4. ↑  *Schroeder, Audra.* "Melanie Martinez's 'Play Date' soundtracks TikTok's Timmy trend". Daily Dot. May 12, 2020. September 21, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 13, 2020.
5. ↑  "Today's Top Hits". Spotify. İstifadə tarixi: May 14, 2020.
6. ↑  "Pop Rising". Spotify. İstifadə tarixi: May 14, 2020.
7. ↑  "Teen Beats". Spotify. İstifadə tarixi: May 14, 2020.
8. ↑  *Martinez, Melanie.* "Melanie Martinez on Instagram: '💕My song Play Date from my first album has taken on a life of [*[[sic]]*] own and it's the best birthday present ever💕 #streamplaydate 🌟link in bio🌟'". Instagram. April 28, 2020. December 25, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 30, 2020.
**Prunus serrulata** (*lat.* Prunus serrulata) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin gavalı cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Təbii halda Şimali Qafqazda çöl, meşə-çöl zonalarında yayılıb.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 2 m olan, dağınıq çətirə malik koldur. Yaşlı budaqları tünd boz, düz dayanan və ya aşağıya sallanandır. Cavan zoğları tünd qonur, bəzən yaşımtıl, çılpaq və ya bir az tüklüdür. Yarpaqlarının uzunluğu 5 sm, eni 2,5 sm olmaqla uzunsov-ellipsvari və ya yumurtaşəkillidir. Ucu biz və ya küt, kənarları dişli, hər iki tərəfdən çılpaq, üstü tünd yaşıl, alt hissəsi isə açıq yaşıldır. Saplaqları qısa — 3–15 mm, vəziciksizdir. Aprel-may aylarında çiçəkləyir. Çiçəkləri ağ rəngli, diametri 12–18 mm-dir. 3–4 ədəd çiçəyi çətirvari çiçək qrupunda, bəzən isə tək-tək yerləşir. Çiçək saplağının uzunluğu 15–30 mm-dir, uzanaraq 40 mm-ə çatır. Həşəratlarla tozlanır. Meyvəsi iyul-avqustda yetişir. Meyvələri kürə formalı və ya yumurtaşəkilli, diametri 8–10 mm, ucu biz, tünd qırmızı rəngli, sulu, dadı turş və ya şirin olmaqla lətlidir. Çəyirdəyi hamar, şarşəkillidir. Toxum, kök pöhrələri və yay qələmlərlə çoxaldılır. Toxumlar səpinqabağı 4–5 ay 3–50C temperaturda stratifikasiya edilməlidir.

Ekologiyası
-----------

Quraqlığa, qaza davamlı, torpağa və rütubətə az tələbkardır. Mezokserofit, işıqsevən bitkidir, şam və tozağacı meşələrində, çəmənlərdə bitir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Böyük Qafqazda, Quba rayonu sahəsində təsadüf edilir.

İstifadəsi
----------

Yeməli, dekorativ və bal verən bitkidir. Meyvələri təzə halda qənnadı məmulatlarının hazırlanmasında istifadə edilir. Bu növdən qiymətli, soyuğa və quraqlığa davamlı albalı sortlarının alınması üçün seleksiya materialı kimi geniş istifadə edilir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q165321
* Wikispecies: Prunus serrulata
* BioLib: 39526
* Calflora: 8725
* EoL: 632451
* EPPO: PRNSL
* GBIF: 3022609
* GRIN: 30103
* iNaturalist: 125742
* IPNI: 730268-1
* ITIS: 506233
* MoBotPF: 286561
* NBN: NHMSYS0000462088
* NCBI: 97321
* NZOR: 6b91ac18-c8c4-4cdc-b758-58b177608bf1
* NZPCN: 2855
* Plant List: rjp-2102
* PLANTS: PRSE3
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:730268-1
* Tropicos: 27803783
* WFO: wfo-0000992061

 |
**Fahrettin Çiloğlu** (5 oktyabr 1956, Ünye[d], Ordu ili) — Türkiyəyə köç etmiş Gürcü bir ailədən gələn yazardır. İki dildə yazan yazar, Gürcü yazar adı olaraq ფარნა — ბექა ჩილაშვილი (Parna-Beka Çilaşvili) adını istifadə etməkdədir.

Biyografi
---------

Jurnalistika təhsili gördü. Uzun illər ensiklopediya yayımı sahəsində redaktor olaraq çalışdı və İstiklal Kitabevi'nin nəşr rejissorluğu etdi. Bir çox jurnal və qəzetdə, xüsusilə Gürcü mədəniyyəti üzərinə yazıları nümayiş olundu. Nodar Dumbadze , Otar Çiladze , Dato Turaşvili kimi yazarlar başda olmaq üzrə, Gürcüceden ədəbi və ədəbiyyat xarici tərcümələr etdi. 2007–2010 illəri arasında İstanbulda Türkçe və Gürcü olaraq iki dildə yayımlanan *Pirosmani* jurnalının nəşr rejissorluğunu etdi. 2004-cü ildə , şeirləri *Aprel Şiirleri*, əhvalatları *Məni Burax Uzaqlara*, gündəlik qeydləri *Eşqsiz xoşbəxtlik yoxdur* adlarıyla nümayiş olundu. 2006-cı ildə Gürcü şeirləri və Türkcədən çevrilən hekayələri სასაზღვრო ფიქრები (Sasazğvro Pikrebi / "Sərhəd Düşüncələri ") adıyla Tiflisdə basıldı. Yazarın 2007-ci ildə *Uçinmaçini* adıyla Türkçe ikinci hekayələr kitabı çıxdı. Türkcənin yanında Gürcü dilində də yazan Fahrettin Çiloğlu'nun 2012-ci ildə Tiflisdə სანამ თოვს (Sanam Tovs / "Ne Zaman Qar yağsa ") adlı yeni əhvalat kitabı nümayiş olundu. Bu kitabda yer alan "ბებიაჩემის მოგზაურობა სტამბოლში" adlı əhvalatı, 2008-ci ildə Unser Istanbul adlı Alman antalogiyadır "Die Reise meiner Großmutter nach Istanbul "adıyla nümayiş olunmuşdu.

İctimai sahədə də yazan Fahrettin Çiloğlu'nun gürcülərin tarixi adlı kitabı 1993-cü ildə basılmışdı və bu kitabda "Türkiyə gürcüləri "hissəsi Türkiyədə yaşayan gürcülər üzərinə yazılmış ilk iş xüsusiyyəti daşıyır .

əsərləri
--------

* *Gürcülərin Tarixi* (araşdırma); 1993.
* *Məni Burax Uzaqlara* (hekayələr), 2004.
* *Aprel Şiirleri* (şeirlər); 2004.
* *Eşqsiz xoşbəxtlik yoxdur* (Aforizmlər); 2004.
* სასაზღვრო ფიქრები ("Sərhəd Düşüncələri") (Gürcü əhvalat və şeirlər); 2006.
* *Uçinmaçini* (hekayələr); 2007.
* *Deda Ena* (Gürüce oxuma-yazma guide); 2008.
* სანამ თოვს ("Ne Zaman Qar yağsa") (Gürcü əhvalatlar); 2012.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | BNF: 15011340c · ISNI: 0000 0000 4691 2225 · LCCN: n2002052619 · NTA: 395393361 · VIAF: 54425156 · WorldCat VIAF: 54425156 |
**Faeton** (və ya Phaetton, daha az Phaethon) — Mars və Yupiterin orbitləri arasında var olduğu fərz edilən hipotetik planetdir və təxribatı, yəqin ki, asteroid qurşağının meydana gəlməsinə səbəb olmuşdur. Xəyali planet, Yunan mifologiyasında günəş tanrısı Heliosun oğlu və atasının günəş avtomobilini dağıdıcı nəticələr doğuran bir günə aparmağa çalışan və nəticədə Zeus tərəfindən yox edilən Phaethon'dan seçildi.

3200 Phaethon, bəzən Phaeton'u səhv yazmış olan asteroid, qeyri-adi xüsusiyyətlərə sahib bir Mercury, Venera, Dünya və Mars orbit keçişi edən Apollon asteroididir.

Titius-Bode qanununa görə Mars ilə Yupiter arasında bir planetin var olduğuna inanılırdı. Johann Elert Bode, Alman astronom və professor Johann Daniel Titius (1729–1796) tərəfindən edilən kəşflərin sonra beşinci planeti araşdırmaya çağırdı. Asteroid qurşağındakı asteroid ən böyüyü olan Ceres 1801-ci ildə İtalyan Giuseppe Piazzi tərəfindən təəccüblü bir şəkildə kəşf edildi və beşinci planetin təxmin etdiyi mövqeyə uyğun gəldiyi təsbit edilincə çoxu itkin planetə inandı. Bununla birlikdə, 1802-ci ildə astronomu Heinrich Wilhelm Matthäus Olbers, Ceres'le eyni ümumi orbitdəki başqa bir cisim kəşf etdi və adını Asteroid Pallas olaraq nəşr etdi.

Olbers, bu yeni kəşflərin, daha əvvəl Güneş'i orbitdə buraxmış olan parçalanmış bir planetin parçacıqları olduğunu təklif etmişdi. Ayrıca, bu parçalardan daha çoxunun tapılacağını nəzərdə tutdu. Olbers tərəfindən Karl Lüdviq Harding və Vesta'nın meteorit Juno kəşfi, Olbers fərziyyəsini izlədi.

1823-cü ildə, Alman dilçi və təqaüdçü müəllim Johann Gottlieb Radlof, Olbers'ın yıxılmış planetini "Phathon" olaraq adlandırdı və Phaethon və digərləri haqqında Yunan mif və əfsanələrinə bağladı. [Onun fikirləri daha sonra İmmanuel Velikovsky tərəfindən müdafiə olunan fikirlərə bənzəyirdi. Radlof'un prioritetini baxmayaraq, 20-ci əsrin Rus yazıçıları, "Olbers'in hipotetik planet yüz iyirmi il yarım ərzində adsız qalmışdır" deyə iddia etti və tanınmış sovet astronomu "Sergei Vladimirovich Orlov" 1949-cu ildə Phaeton adını verdi.
**Atami seks muzeyi** (熱海秘宝館, *Atami hihokan*?) – Yaponiyanın Atami şəhərində yerləşən seks muzeyi. Muzey Yaponiyanın seks mədəniyyətinə həsr olunmuşdur. Yaponiyada fəaliyyət göstərən sonuncu seks muzeyidir.

Tarixi
------

Muzey 1980-ci ildə açılmışdır. Həmin dövrdə Yaponiyada 40-dan çox seks muzeyi olsa da, 1990-cı illərdən etibarən onların sayı azalmağa başlamışdır. Bu muzey həmin dövrdən qalan sonuncu seks muzeyidir.

Xüsusiyyətlər
-------------

Muzeydə Edo dövrünə aid şunqalar və ipək prezervativlər, qədim taxta dildolar, seks oyuncaqları, holoqramlar, hentay kimi fetişləri təsvir edən heykəlciklər, abstrakt lüt manekenlər nümayiş etdirilir. Muzeyin interaktiv sərgi bölməsində ziyarətçilər nəhəng penisə dırmaşa və ya Merilin Monronun paltarını havaya qaldıran külək maşınından istifadə edə bilərlər.

Muzey Atami qəsrinin qarşısında yerləşir. Giriş üçün minimum 18 yaş tələb olunur. Muzeydə şəkil çəkmək qadağandır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  "Atami Adult Museum". Gaijinpot Travel (ingiliscə).  (#archive\_missing\_date) tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2022.
2. ↑  "Atami Adult Museum (Hihokan)". Tokyo Cheapo (ingiliscə).  (#archive\_missing\_date) tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2022.
3. 1 2  "Atami Adult Museum". Atlas Obscura (ingiliscə). 4 aprel 2012.  (#archive\_missing\_date) tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2022.

Xarici keçidlər
---------------

* atami-hihoukan.jp — Atami seks muzeyinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Twitter |
| Foto, video və audio | YouTube |
**Atababa Hicri** — azərbaycanlı şair.

Həyatı
------

Meyxana yaradıcılığının inkişafında özünəməxsus yeri olan şairlərdən biri də 1863-cü ildə Bakının Maştağa kəndində anadan olmuş Atababa Hicridir. Onun şeirlərində Azərbaycan xalqının mənəvi dünyası, xarakterindəki mərdanəlik, nəcib keyfiyyətlər ifadə olunub. O, Azərbaycan ədəbi dilinin zənginləşməsinə, fars və ərəb tərkiblərindən təmizlənib cilalanmasına xüsusi diqqət yetirib. A.Hicri xalq ruhunda sadə, təbii və mənalı şeirlər, meyxanalar yaratmağa çalışmış, həyatı gerçəkliklərə fəal vətəndaşlıq mövqeyindən münasibət bildirib. O, gözəlliyi yüksək şövqlə vəsf etdiyi kimi, cəmiyyətdə baş verən nöqsanları da cəsarətlə tənqid edib:

Harda görsən əli təsbehli, çiyni əbalı,  

Qaçmasan ondan əgər boynuva şeytan babalı.  

Bunların xeyri topuqdan olur, boydan zərəri,  

Baxma məsciddə vurub qoltuğuna Quranı.  

   

...Şəhərdən un gətirib əllaf ona arpa qatır,  

Əti on səkkizə gizlin uçuş arvadna satır.  

Bəzzaz ölçəndə çiti o qədər dartır, uzadır,  

Kisə beş puddur əgər, bəs hanı bir batmanı?



1. ↑
**Atabaska** (*ing.* Athabasca) — Kanadanın Saskaçevan (26 faizi) və Alberta (74 faizi) əyalətlərində yerləşən iri şirin sulu göl.

Tarixi
------

Dene dillində Atabaska sözü ilə ilkin olaraq gölün cənub-qərb küncündə Atabaska çayının birləşməsindən yaranan böyük deltanı adlandırırdılar. 1801-ci ildən gölün adı indiki adına bənzəyən — "Athapaskow" olmuşdur 1820-ci ildə Corc Simpson həm gölü, həm də çayı Atabaska adlandırdı.

Coğrafiyası və təbii tarixi
---------------------------

Atabaska gölü, Kanada
Gölün sahəsi 7850, uzunluğu və eni müvafiq olaraq 283 və 50, maksimum dərinliyi 124 metrə bərabərdi. Böyüklüyünə görə göl Kanadanın 8-ci gölüdü. Su Kölə və Makkenzi çayların sistemləri vasitəsilə göldən şimala axır, nəticədə Şimal Buzlu Okeanına axır.

Fort Chipewyan Albertada Avropanın ən qədim yaşayış məskənlərindən sayılır və gölün qərb sahilində yerləşir. Elə buradada Rivière des Rochers Atabaska gölünü qurudur və Kölə çayı tərəfinə axaraq, Vud Buffalo Milli Parkının şərq sərhədləri üzrə öz şimala yolunu tutur. Gölün şimal sahillində yerləşən Fond du Lak icmasının yaxınlığında gölün şərq hissəsi təxminən 1 km eninə qədər daralır, ordanda o, ən ucqar şərq nöqtəsinə olan Fon-Dyu-Lak çayının mənsəbinə qədər davam edir.

Böyük Ayı, Böyük Kölə və digər göllər kimi, Atabaskada böyük buzlaq gölü sayılan Makkonellin qalığı sayılır.

İnkişafı və ətraf mühiti
------------------------

Şimal sahilində uran və qızıl hasilatı burada Uran şəhəri sayılan Saskatchewan-ın yaranmasına gətirib çıxartdı, hansı ki mədən işçiləri və onların ailələri üçün yeni ev oldu. Sonuncu mədən 1980-ci ildə bağlansa da, hasilat əməliyyatlarının nəticələri şimal sahillərini çirkləndirdi. İddia olunur ki, yaxınlıqda əldə ədilən neft qumları göldə cari çirklənmə səviyyəsini artırır.
Atabaska gölün qum təpələri dünyada 58° şimalda yerləşən qum təpəlirndən ən böyüyüdü, onlar cənub sahilə aiddi.

Burada 23 növ balıq vardır, onun dərinliklərindən 1961-ci ildə rekord çəkidə 46.3 kq forel tutulmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Lake Athabasca // Atlas of Alberta Lakes. Edmonton: University of Alberta Press. 1990. ISBN 0-88864-214-8. 2011-09-28 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-05-26.
2. ↑  *Elizabeth Southren.* "Deep In Canadian Lakes, Signs Of Tar Sands Pollution". National Public Radio. 2013-01-08. 2013-08-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-05-26. Canadian researchers have used the mud at the bottom of lakes like a time machine to show that tar sands oil production in Alberta, Canada, is polluting remote regional lakes as far as 50 miles from the operations.  (#invalid\_param\_val)
3. ↑  "Lake Trout". Perspective Visuals, Inc. March 8, 2006. December 25, 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 26, 2015.
**Avro-Atlantik Tərəfdaşlıq Şurası** (AATŞ; *ing.* Euro-Atlantic Partnership Council, *EAPC*) — NATO ilə Avropada və Asiyanın Avropa periferiyasında yerləşən qeyri-NATO ölkələri arasında münasibətləri yaxşılaşdırmaq üçün yaradılmış çoxtərəfli forum. Burada dövlətlər əməkdaşlıq etmək və bir sıra siyasi və təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə etmək üçün bir araya gəlirlər. AATŞ 29 may 1997-ci ildə Portuqaliyanın Sintra şəhərində nazirlərin görüşündə yaradılmışdır. Bu, 1994-cü ildə yaradılmış Sülh Naminə Tərəfdaşlıq (SNT) ilə birgə fəaliyyət göstərir.

Üzvlər
------

AATŞ-nın üzvlərinin xəritəsi.
50 üzvdən 28-i NATO üzvü, 22-si isə tərəfdaş ölkədir. Tərəfdaş ölkələr bunlardır:

* **6** Soyuq Müharibə dövründə kapitalist iqtisadiyyatı olan, lakin hərbi cəhətdən neytral qalan ölkə:
	+ Avstriya Avstriya
	+ Finlandiya Finlandiya
	+ İrlandiya İrlandiya
	+ Malta Malta
	+ İsveç İsveç
	+ İsveçrə İsveçrə
* **12** keçmiş SSRİ ölkəsi:
	+ Ermənistan Ermənistan
	+ Azərbaycan Azərbaycan
	+ Belarus Belarus
	+ Gürcüstan Gürcüstan
	+ Qazaxıstan Qazaxıstan
	+ Qırğızıstan Qırğızıstan
	+ Moldova Moldova
	+ Rusiya Rusiya
	+ Tacikistan Tacikistan
	+ Türkmənistan Türkmənistan
	+ Ukrayna Ukrayna
	+ Özbəkistan Özbəkistan
* **4** keçmiş Yuqoslaviya ölkəsi:
	+ Bosniya və Herseqovina Bosniya və Herseqovina
	+ Şimali Makedoniya Şimali Makedoniya
	+ Monteneqro Monteneqro
	+ Serbiya Serbiya

İstinadlar
----------

1. ↑  "NATO partners". 2015-08-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-26.

Xarici keçidlər
---------------

* Tərəfdaşlıq Şurasının — Avro-Atlantik Tərəfdaşlıq Şurasının rəsmi saytı
* History of NATO – the Atlantic Alliance - UK Government site
* EAPC Security Forum 2007 in Ohrid, Macedonia
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Ruslan Hüseynov.

**Ruslan Barat oğlu Hüseynov** (30 oktyabr 1973, Bakı, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan musiqiçi, bass, kontrabast, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti.

Həyatı
------

Ruslan Hüseynov – Azərbaycanın çox tələb olunan basçılarından biridir. Nə vaxtsa "Rast" grupu ilə başlayib, sonra isə caza keçib. Bizim bütün aparıcı musiqiçilər onu istər festivallarda, istərsə də klub proqramlarında iştirak etməyə böyük məmnuniyyətlə dəvət edirlər. Bəzən həddindən artıq məşgul olur – amma yenə də öz üzərində işləməyə və caz yenilikləri ilə tanış olmağa vaxt tapır. Həyatda çox sakit təbiətli, musiqiyə isə həddən ziyada bağlıdır…. Oğlanlarının artıq kontrabası öyrənməyə başladıqlarını nəzərə alsaq (bunu fotlardan birində görmək olar), onda musiqiyə olan bu məhəbbətin onun övladlarına keçməsi şansı var.

Musiqi
------

İstinadlar
----------

* International Mugham Center to celebrate International Jazz Day
* Məşhur gitaraçı: Bakıda dinləyiciləri maraqlı çıxışlarımızla sevindirə biləcəyik
* Caz axşamı
* Jazz.az
* Руслан Гусейнов написал первую в Азербайджане композицию для бас-гитары (ВИДЕО
* Əməkdar artist Ruslan Hüseynov Azərbaycanda ilk dəfə bass gitara üçün kompozisiya bəstələyib
* Şou-biznesə yeni qrup qatılır – "Coffee Band"
* ‘Dağlar qızı Reyhan’ı heç belə eşitməmişdiniz - VİDEO

Xarici keçidlər
---------------

* Ruslan Huseynov Archive Jazz Arxivləşdirilib 2010-12-01 at the Wayback Machine
**Anje Vitold Vayda** (pol. Andrzej Witold Wajda; 6 mart 1926[…], Suvalki, Belostok voyevodluğu[d][…] – 9 oktyabr 2016[…], Varşava) — Polşanın tanınmış kino və teatr rejissoru.

Həyatı
------

Anje Vayda 6 mart 1926-cı ildə Polşanın şimalında yerləşən Suvalki şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası Yaqub Vayda at artilleriyasının zabiti idi. 1939-cu ildə Sovet əsirliyinə düşmüş və güllələnmişdir. Anjenin anası isə məktəbdə müəllim işləyirdi.

O, Almaniyanın Polşanı işğal etməsi ərəfəsində orta məktəbin 7-ci sinfini bitirə bilir. Vayda müharibədə çertyojçu, yükdaşıyan fəhlə, alman emalatxanalarında anbardar işləyir. Bu işlər onu Reyxdə məcburi əməkdən xilas etdi. Müharibədən sonra Krakovda yerləşən Təsviri sənət akademiyasında rəssamlıq təhsili alır. Lakin kursu qurtarmayaraq Lodz kino məktəbinin rejissorluq kursuna daxil olmuşdur.

Anje Vayda təhsil aldığı illərdə Aleksandr Fordun filmində ikinci rejissor kimi çalışır. 1954-cü ildə kino məktəbindəki təhsilini uğurla başa vuran Vayda "Nəsil" filmilə öz debüt işini ortaya qoyur.

Anje Vaydanın daha geniş tanınması "Kanal" filmindən sonra baş verdi. Bu film bir çox mükafatlara layiq görüldü. Hətta bu ekran işi 1957-ci ildə nüfuzlu Kann Beynəlxalq kinofestivalında xüsusi mükafat qazanır. Bu filmin ardınca çəkdiyi "Kül və almaz" filmi həmin dövrün ən uğurlu lentlərindən sayılırdı. Bu film yazıçı Yeji Anceyevskinin romanı əsasında çəkilmişdir. Bundan sonra da Anje Vayda öz filmlərində müharibə mövzusunu davam etdirir.

Komediya janrı Anje Vayda yaradıcılığına o qədər də yaxın deyildi. Lakin rejissor "Günahsız sehrbazlar" və "Milçək ovu" adlı iki filmində bu janra da toxunmuşdur.

Anje Vayda 1987-ci ildə Kioto mükafatını qazandıqdan sonra o, bütün məbləği Krakovda yapon incəsənəti muzeyinə xərcləməyi qərara alır. Bu layihəni yapon memarı Arata İsodzaki pulsuz hazırlayır. Adı çəkilən bu muzey 30 noyabr 1994-cü ildən açıq elan edilmişdir.

10 avqust 2010-cu ildə mədəniyyət sahəsində rus-polyak münasibətlərinin inkişafında böyük əməyinə görə Rusiyanın "Dostluq" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Böyük rejissor 9 oktyabr 2016-cı ildə 90 yaşında Varşavada vəfat edib.

Filmoqrafiya
------------

1. Kanal (film, 1956) / Kanał
2. Dirijor (film, 1980) / Dyrygent

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  Вайда Анджей // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
3. 1 2  Andrzej Wajda // filmportal.de. 2005.
4. ↑  .
5. ↑  Polish film director Andrzej Wajda dies.
6. ↑  Andrzej Wajda, Celebrated Polish Director, Dies at 90.
7. ↑  "A Generation: Wajda on War By Ewa Mazierska". 2012-12-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-07-13.
8. ↑  Указ Президента Российской Федерации от 10 августа 2010 года № 996[*ölü keçid*]
9. ↑  *Мария Бондаренко.* "Умер режиссер Анджей Вайда" (rus). Rbc.ru. 10.10.2016. 2021-08-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-10-11.

Vikianbarda ***Anje Vayda*** ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Anita Raçvelişvili** (*gürc.* ანიტა რაჭველიშვილი, 28 iyun 1984, Tbilisi) — Gürcüstanın Mezzo-soprano səs tembrli opera ifaçısıdır. Xüsusilə "Verdini" ifa etdiyi üçün məşhurdur. Dirijor Rikardo Muti 2018-ci ildə onun haqqında demişdi: "O, şübhəsiz ki, bu gün planetdə ən yaxşı Verdi mezzo-soprano ifaçısıdır". O, həmçinin Jorj Bizenin Karmen  operasını ifasına görə tanınır.

Təhsil və karyera
-----------------

Anita Raçvelişvili əvvəlcə Muxran Maçavariani adına musiqi məktəbində fortepiano çalmağa başlayıb. O, Tbilisi Konservatoriyasına daxil oldu və burada Manana Eqadzenin vokal dərslərini alır. 
Konservatoriyada təhsil aldığı illərdə, o, Gürcüstan Opera və Balet Teatrında Riqolettada Maddalena hissəsini ifa edib.
Musiqi təhsilini Milandakı La Scala Akademiyasında davam etdirdi. La Scala Teatrının direktoru Daniel Barenboim Karmen operasının yeni formada səhnə çıxışına Anitanı əsas rol oynamağa dəvət etdi.
2009-cu ildə səhnələşdirilən bu opera bir çox ölkələrdə nümayiş olundu və Anitaya dünya şöhrəti qazandırdı.
Tənqidçilər onun güclü səsini və təsirli səhnə cazibəsini qeyd etdilər.
Raçvelişvili dünyanın ən qabaqcıl opera məkanlarında, *London Royal Opera Evi*, Kanada Opera, Nyu-Yorkda *Metropoliten Opera* və digərlərində Karmen hissəsini ifa etmişdir. Digər çıxış etdiyi operalara Oorfey (Orfey və Evridika), Dalila (Samson və Deliha), Dülsineya(Don Kixot) və Konçakovna (Knyaz İqor) daxildir. 2016-cı ildə Raçvelişvili Paris Operasında yeni səhnələşdirilmiş "Aida"nın Amneris hissəsini ifa etdi. Bu çıxış tənqidçilər tərəfindən tərif qazandı. 2016-cı ildə o, gürcü müğənnisi və musiqiçisi Otar Maisuradze ilə evləndi.
2017-ci ildə *"Bachtrack Opera Awards"*da ən yaxşı müğənni adına layiq görülüb.

İstinadlar
----------

1. ↑  Guillemin, VincenDeux reines pour Verdi Arxivləşdirilib 2017-02-03 at the Wayback Machine Les concerts d'Altamusica.
2. ↑  "Anita Rachvelishvili official website". 2017-12-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-23.
3. ↑  Zaconni, Daniela.. Carmen: 'Una che s'innamora' Arxivləşdirilib 2020-10-26 at the Wayback MachineCorriere della Sera (27 November 2009).
4. ↑  "На свадьбе Аниты Рачвелишвили повеселилась вся грузинская элита". 2019-03-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-23.
5. ↑  "Лучшая певица: Анита Рачвелишвили — призер Bachtrack Opera Awards". 2019-03-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-23.

Xarici keçidlər
---------------

* Raçvelişvili Anita, Rəsmi saytı
**Aniva körfəzi** — Oxot dənizidnə, Saxalin adasının cənubunda, Krilon yarımadası ilə Tonino-Aniv yarımadası arasında yerləşən körfəz. Cənubdan Laperuza boğazına geniş şəkildə açılır. İnzibati baxımdan Rusiya Federasiyasının Saxalin vilayəti ərazisinə daxildir. 
Körfəz salinində Aniva və Korkasov şəhərləri yerləşir.

Tarixi
------

1918-ci ildən Rusiyada xarici qüvvələrin təsiri güçlənir. Bu zamandan etibarən Körfəz Korkasov adını alır.

Toponim
-------

Böyük ehtimal ki, körfəzin adı aynu dili ilə əlaqədardır. Aynu dilində olan «an» və «iva» sözlərinbin birləşməsindən ibarətdir. Birinci söz təcümədə «mövcud olan», ikinci söz isə «dağ silsiləsi, qaya, zirvə» mənasını verir. Ümumi məna isə mövcud dağ, silsilə arasında yerləşən anlamınındadır

Coğrafiyası
-----------

Körfəzin uzunluğu 104 km, eni 90 km, ən dərin yeri isə 93 metrdir. Körfəzin bir hissəsi *Qızıl balıq buxtası* adı ilə tanınır. İsti Soya cərəyanı körfəzin temperatur rejiminə və daxili axınlara təsir edir. Bu isə dəyişkən xarakter daşıyır. Bu isə onun suyunun bir qədər qızmasına səbəb olur. Körfəzin sahilində yerləşən ən böyük yaşayış məntəqəsi Korsakov şəhəridir. Şəhər körfəzin şimalında yerləşir.
Sahilində yerləşən yaşayış məntəqələri:Pesçanoye, Rıbaçskoe, Taranay, Ulyanovskoe, Priçal, Kirillovo, Malinovka, Davıdovo, Birinci Pad, İkinci Pad, Üçüncü Pad, Korsakov, Çayka, Ozyorskoe, Novikovo, Murovyovo. Sahilində yerləşən burunlar: Slyuda, Novik, Skalnıy, Qrin, Yunonlar, Tomari-Aniva, Konabeevka, Anastasiya, Krilon. Körfəz ərazisinə daxil olan buxta, laqun və körfəzlər:Bezimyannaya, Morj, Neçayevka, Busse (laqun), Losos. Ətraf əraziləri demək olar ki, bütünlüklə meşə ilə örtülüdür. Mur bərzəxi ilə Tunayça gölündən ayrılır. Sahilə yaxın kiçik zirvələr yerləşir: Daçnaya, Kruzenştern, Aniva, Korneliya, Sovetsakaya, Pikovaya, Utes, Zapovednaya, Baçinskaya, Ojidoniya, Mak, Slonimskaya, Ploskaya, Konabeevka, Stojevaya, Buxta, Vodnaya, Dalnaya, Koneçnaya. Körfəzin cənub sərhəddi Krilon burnu ilə Aniva burnu arasındandan keçir.

Fauna
-----

Körfəz suları balıq (Qızılbalıq, Siyənək, Atlantik treskası, dəniz kambalası) və yengəclərlə zəngindir. burada molyusklardan Swiftopecten swifti, Patinopecten yessoensis, Crenomytilus grayanus, Musculista senhousia, Laternula limicola, Callista brevisiphonata, Venerupis philippinarum, Protothaca euglypta, Callithaca adamsi, Peronidia venulosa, Macoma orientalis. İsti Soya cərəyanı hesabına körfəzə daha cənub dəniz canlıları daxil ola bilir: Boz balinalar, Sarıquyruq və Böyük korifen.

Mənbə
-----

* Aniva mayakı
* На Сахалине подводная свалка угрожает экологии Анивского залива — фото.[*ölü keçid*]

İstinadlar
----------

1. ↑  Гальцев-Безюк С. Д. — Топонимический словарь Сахалинской области. — Южно-Сахалинск: Дальневост. кн. изд-во, Сахалин. отд. 1992. — 224 с.
2. ↑  "Мыс Анива. Фотографии. - Анивский залив - Отчеты по рыбалкам - Статьи - Морская рыбалка на Сахалине". 2013-01-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-01-19.
**Yozef Mariya Huqo fon Ritqen** (*alm.* Hugo von Ritgen‎; 3 mart 1811 – 31 iyul 1889, Gissen, Hessen) — alman memar və bərpaçı. Fəlsəfə doktoru. Eyzenax şəhərinin Fəxri Vətəndaşı.

Bioqrafiyası
------------

Həkim, botanik və zooloq Ferdinand Avqust fon Ritqenin oğlu.

1828-ci ildən Gissen Universitetində tibb təhsili aldı, ancaq dörd semestrdən sonra özünü memarlığa həsr etməyə qərar verdi və Darmstadtda Qeorq Moller ilə oxumağa getdi, burada təsviri sənətlərlə yanaşı riyaziyyat və memarlıq ixtisasında da təhsil almışdır.

Gissendə Huqo fon Ritqenin büstü
1833-cü ildə doktorluq dərəcəsini almış və 1833-cü ilin sentyabrından 1834-cü ilin mayına qədər Belçikada və Fransanın şimalında təhsil turuna çıxmış, Parisdə olmuşdur.

1838-ci ildə Gissen Universitetində təsvir həndəsi və rəsm mövzusunda mühazirələr oxumağa başladı. Elə həmin il — Memarlıq üzrə professor.

1838-1874-cü illərdə — Gissen Universitetinin Memarlıq və mühəndislik kafedrasının müdiri. 1874-cü ildən Darmştadt Texniki Universitetində memarlıq professoru.

Təmir edilmiş və bərpa edilmiş obyektlər
----------------------------------------

* Vartburq qəsriVartburq qəsri
* Braunfels qalasıBraunfels qalası
* Loybax qalasıLoybax qalası

* Lüdviqsek qəsri Lüdviqsek qəsri
* Ştaunferberq qalasıŞtaunferberq qalası
* Alten Fridxof qəsriAlten Fridxof qəsri

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Hugo von Ritgen (nid.).

Xarici keçidlər
---------------

* Nordisk familjebok
* Huqo fon Ritqen - Milli Kitabxana (alm.)

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | RKDartists |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| GND: 118967177 · ISNI: 0000 0000 6677 4130 · LCCN: n84095559 · NTA: 328887196 · NUKAT: n2012203059 · SUDOC: 227468066 · VIAF: 50025489 · ULAN: 500092392 · WorldCat VIAF: 50025489 |

 |
**Avqustin ordeni** və ya **avqustinlər** (*lat.* augustiniani) — katolik kilsəsinin "Müqəddəs Avqustin nizamnaməsi" ilə rəhbər tutulan bir neçə monastır ordenləri və yığıncaqlarına verilən qeyri-rəsmi ad.

Tarixi
------

1243-cü ildə Mərkəzi İtaliyada bir neçə zahid rahib icmasını birləşdirərək və onları "Müqəddəs Avqustin nizamnaməsi"nə tabe etməklə yaranmışdır. Bu nizamnamə IX əsrdə Fransada, Avqustinin yazılarının qismən həqiqi və qismən də saxta əlyazmaları əsasında tərtib edilmişdir. Orden zirvəsində 42 vilayətə bölünmüş, 2,000ə qədər monastır və 30,000 rahibdən ibarət idi. Orden də qadın rahiblər də var idi. XV əsrdə Almaniyada icmalar daxilində mübarizə və təbəqələşmə baş vermiş, islahatçı bir qrup ortaya çıxmışdır. Bu dairələrdən rahiblik həyatı zamanı reformizm hərəkatının lideri Lüterin yaxın dostu olan Ştaupits də çıxmışdır. Rahiblərin çoxu islahat tərəfdarlarına çevrilmiş, ordenin gücü getdikcə zəifləmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Августинский орден // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] (3-е изд.). М.: Советская энциклопедия. гл. ред.: А. М. Прохоров. 1969–1978.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* Августинский орден // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
* «Августинцы» // Католическая энциклопедия. Т.1. М.:2002

Xarici keçidlər
---------------

* Официальный сайт Ордена отшельников святого Августина (OSA)

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus · Kruqosvet · Pravoslav · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Catholic (1997—…) |
| Normativ yoxlama | NKC: ph118668, ph314857 · SUDOC: 026416131 |