recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kalani Braun** - 21 mart 1997-ci ildə anadan olub. WNBA-nın Dallas Wings və Maccabi Bnot Ashdod üçün Amerikalı peşəkar basketbolçudur. O, basketbolçu karyerası ərzində bir çox mükafatlar alıb və 2017 və 2018 mövsümlərindən sonra Qadın Basketbol Məşqçiləri Assosiasiyası (WBCA) tərəfindən Ümumamerikalı adına layiq görülüb.

WNBA Karyera
------------

### Dallas Wings

2 fevral 2023-cü ildə Braun Dallas Wings ilə təlim-məşq toplanışı zamanı müqavilə imzaladı. Braun Wingslə təlim-məşq toplanışından keçdi, lakin onların etdiyi son əsas heyətdə yer ala bilməyən basketbolçulardan biri oldu və o, 2023 Açılış Gecəsi siyahısında yer almadı. O, bir neçə həftə sonra Wings-ə qayıtdı, çünki o, Wings-in komandada zədələri olduğuna görə Çətinlik Müqaviləsi imzaladı. 23 iyun 2023-cü ildə Braun Wingslə Çətinlik Müqaviləsindən azad edildi. Bir gün sonra Wings ilə başqa bir Çətinlik Müqaviləsi ilə qayıtdı. Çətinlik Müqaviləsi sadalanan tərəflərin öhdəliklərini tarazlaşdırmağa kömək etmək üçün müqavilələrə çətinliklə bağlı müddəalar daxil edilir. Vəziyyətlər dəyişirsə və bir tərəf indi qeyri-bərabər öhdəlik götürürsə, çətinlik bəndi müqavilələrin şərtlərinin dəyişdirilməsinə imkan verir. Çətinlik bəndləri ən çox beynəlxalq ticarət müqavilələrinə daxil edilir.

Oynadığı komandalar
-------------------

| İl | Komanda |
| --- | --- |
| 2019-2020 | Los Angeles Sparks |
| 2019-2020 | Xinjiang Magic Deer |
| 2020-2021 | Atlanta Dream |
| 2020-2021 | Kayseri Basketbol |
| 2021-2022 | Hatayspor |
| 2022-2023 | Maccabi Bnot Ashdod |
| 2022-2023 | Dallas Wings |
|

Mükafatları
-----------

* NCAA Qadınlar Division I Basketbol çempionlarının siyahısı (2019)
* Böyük 12 Konfransda İlin Qadın Basketbolçusu (2018)
* 3× Birinci Komanda Bütün Böyük 12 Konfransı (2017–2019)
* Böyük 12 Birinci Tələbə Komandası (2016)

İstinadlar
----------

1. ↑  "WNBA". 2020-03-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-01.
2. ↑  "NCAA". 2014-09-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-01.
**Gevork Beqlaroviç Caukyan** (*erm.* Գևորգ Ջահուկյան; 1 aprel 1920, Şahnəzər, Aleksandropol qəzası – 6 iyun 2005, İrəvan) — Sovet-Ermənistan linqvisti və filoloqu, filologiya üzrə elmləri doktoru, professor, Ermənistan Elmlər Akademiyasının akademiki, Ermənistan SSR əməkdar elm xadimi.

Həyatı
------

Gevork Beqlaroviç Caukyan 1 aprel 1920-ci il tarixində Ermənistan Xalq Cümhuriyyətinin indiki Loru mərzində yerləşən Şahnəzər (indiki Metsavan) kəndində anadan olmuşdur. O, 1941-ci ildə İrəvan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirmişdir. Caukyan 1941–1943-cü illərdə İkinci Dünya müharibəsində iştirak etmişdir.

İrəvan şəhəri Çarents küçəsi 4 ünvanında yerləşən xatirə lövhəsi.
Caukyan 1945–1949-cu illərdə İrəvan Dövlət Universitetində baş müəllim, 1949–1958-ci illərdə dosent, 1958-ci ildə isə professor kimi çalışmışdır. O, 1948–1957-ci illərdə İrəvan Dövlət Universitetinin Xarici Dillər fakültəsinə rəhbərlik etmişdir. Caukyan 1968-ci ildən Ermənistan SSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 1977-ci ildən isə akademiki olmuşdur.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Caukyan əsas əsərlərini ümumi və müqayisəli dilçilik, dünya və erməni dilçiliyinin tarixi və nəzəriyyəsi, qədim Hind-Avropa dilləri ilə Kiçik Asiya dilləri arasındakı əlaqə, erməni dilinin tarixi, dialektologiyası, erməni dilinin ləhçələrinin təsnifatı, müasir erməni dilinin quruluşu məsələlərinə həsr etmişdir.

Mükafatlar
----------

Caukyan "Müqəddəs Mesrop Maştots" ordeni, "Oktyabr inqilabı" ordeni (20.08.1986), "Şərəf nişanı" ordeni (18.03.1976), Movses Xorenatsi medalı, "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar yubiley" medalı (1970), SSRİ XTNS gümüş medalı (1985) ilə təltif edilmişdir. Ermənistan SSR Dövlət Mükafatı laureatı (1988). Ermənistan SSR əməkdar elm xadimi (1965).

İstinadlar
----------

1. ↑  "Outstanding Scientist Gevorg Jahukyan "Returned" to YSU, YSU.am". 2019-11-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-09-24.
2. ↑  Gevorg Jahukyan[*ölü keçid*]
3. ↑  Г. Б. Джаукян. Хайасский язык и его отношение к индоевропейским языкам. Front Cover … Изд-во АН Армянской ССР, 1964
4. ↑  Джаукян Геворк Бегларович Arxivləşdirilib 2015-01-04 at the Wayback Machine  (erm.)

Xarici keçidlər
---------------

* **Джаукян Геворк Бегларович** — «Hayazq» vəqfinin ensiklopediyasında.
**Skripkanın sərgüzəşti** — Rejissor Şamil Mahmudbəyovun filmi.

Məzmun
------

Kinopovestdəki hadisələr İkinci Dünya müharibəsi illərində Odessada cərəyan edir. Burada vətənpərvərlikdən, kütləvi qəhrəmanlıqdan, xalqlar dostluğundan, vətən üçün çətin dövrdə onun müdafiəsinə qalxmış gənc qəhrəmanların hünərindən danışılır. Eyni zamanda filmdə qəhrəmanların qiymətli skripkanı almanlardan qorumaları rəmzi səciyyə daşıyır. Bu, xoşbəxtliyin, musiqinin, xeyirxahlığın, sevincin qorunması, bütün bunların yenidən yaşadılması deməkdir.

Film haqqında
-------------

* Film yazıçı Firudin Ağayevin "Qardaşlar" povesti əsasında ekranlaşdırılmışdır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Firudin Ağayev, Solomon Rozen
**Quruluşçu rejissor:** Şamil Mahmudbəyov
**Quruluşçu operator:** Rasim Ocaqov
**Quruluşçu rəssam:** Elbəy Rzaquliyev
**Bəstəkar:** Vasif Adıgözəlov
**Səs operatoru:** Ağahüseyn Kərimov
**Rejissor:** Ramiz Əliyev
**Qrim rəssamı:** G.Koçarov
**Montaj edən:** Nelli Mahmudova
**Rejissor assistenti:** Adil İsmayılov
**Operator assistenti:** S.Kaşiyev, Ələsgər Ələkbərov
**Rəssam assistenti:** N.Viçina, L.İvanova
**Redaktor:** Nataliya Şneyer, İntiqam Qasımzadə
**Çalır:** Kinematoqrafiya Dövlət Simfonik Orkestri
**Filmin direktoru:** Əli Məmmədov
**Əsərlərindən istifadə edilən bəstəkar:** Volfqanq Amadey Motsart, Dmitri Şostakoviç
### Rollarda

Kamran Rəcəbli — Sabir
İqor Suxanov — Saşa
Pavel Kadoçnikov — Makovski
Olev Eskola — Qofman
İvan Kosıx — Besfamilnı
Pavel Vinnik — Şkil
Alla Panova — Lena
Nina Menşikova — Nadejda İvanovna
Şahmar Ələkbərov — Davud
Gennadi Yuxtin — Zaxarçenko
Nikolay Barmin
Sergey Yurtaykin
R.Nərimanbəyov
S.Babin
N.Dikanski
A.Duminiko
N.Radetskaya
N.İbadov
Vladimir Plotnikov
### Filmi səsləndirənlər

Məmmədrza Şeyxzamanov — odessalı (titrlərdə yoxdur)
Yusif Vəliyev — Besfamilnı (İvan Kosıx) (titrlərdə yoxdur)
Muxtar Maniyev — alman zabiti (titrlərdə yoxdur)
Dadaş Kazımov — Şkil (Pavel Vinnik) (titrlərdə yoxdur)
Səməndər Rzayev — Makovski (Pavel Kadoçnikov) (titrlərdə yoxdur)
Həsənağa Turabov — ştandartanfürer (titrlərdə yoxdur)
Ofeliya Sənani — Morqaçova (titrlərdə yoxdur)
Əminə Yusifqızı — Nadejda İvanovna (Nina Menşikova) (titrlərdə yoxdur)
Əzizağa Qasımov — rus (titrlərdə yoxdur)
Bahadur Əliyev — Zaxarçenko (Gennadi Yuxtin) (titrlərdə yoxdur)

Mənbə
-----

* Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 257; 512.
* M. Əmrahov. "Müharibə illərinin kino salnaməsi (1941-1945-ci illər)". //Təhsil, mədəniyyət, incəsənət.- 2004.- № 1.- səh. 126-129.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 220; 227-230; 232.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Tokio alman kəndi** (東京ドイツ村, *Tokyo Doitsumura*?) – Yaponiyada yerləşən və alman mədəniyyətinə həsr olunmuş park. Adına baxmayaraq Tokioda deyil, Çiba prefekturasının Sodeqaura şəhərində yerləşir.

Tarixi
------

Tokio alman kəndi layihəsinin əslində qolf meydançası olması planlaşdırılırdı, lakin 1980-ci illərin ortasında baş verən iqtisadi çətinliklər bu ideyanın tərk edilməsinə səbəb olmuşdur. Parkın qurucusu Almaniyaya səyahət etmiş, Almaniya təbiəti ilə Sodeqauranın təbiətinin çox oxşadığını görərək alman kəndi açmaq qərarına gəlmişdir.

Park 2001-ci ildə açılmışdır. 2006-cı ildən etibarən parkda keçirilməyə başlanan "qış işıqlandırmaları" layihəsindən sonra parka gələnlərin sayı artmağa başlamışdır.

Xüsusiyyətlər
-------------

Park 4 bölgəyə bölünüb: kənd bölgəsi, göl bölgəsi, market bölgəsi və park bölgəsi. Parkda qolf meydançaları, şeytan çarxı, uşaq meydançası, ev heyvanları zooparkı, balıqçılıq və qayıqçılıq üçün gölməçələr, şiitake istixanası, idman meydançaları, bazar yeri, çəmənliklər, kiçik bulaq, ferma sahələri, gül bağları yerləşir. Yaponiyada xizəkçilik üçün ən böyük yamac və Kanto regionundakı ən böyük atıcı qolf meydançası bu parkdadır. Ziyarətçilər Almaniyadan gətirilmiş qida məhsullarının (pivə, sosiska, donuz əti və s.) dadına baxa bilərlər.

Hər qış burada keçirilən işıqlandırma Kanto bölgəsindəki 3 əsas işıqlandırma hadisəsindən biri hesab olunur. Parkı işıqlandırmaq üçün 2,5 milyon lampadan istifadə olunur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Tokyo German Village". Atlas Obscura (ingilis). 2023-05-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-29.
2. ↑  "園内ガイド". 東京ドイツ村 | 千葉県袖ケ浦市にある花と緑のテーマパーク. 2023-03-13. 2023-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-29.
3. 1 2  "Country Farm Tokyo German Village | MustLoveJapan Video Travel Guide". www.mustlovejapan.com. 2023-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-29.
4. 1 2  "Country Farm Tokyo German Village". ANA (ingilis). 2010-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 iyul 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* t-doitsumura.co.jp — Tokio alman kəndinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
Məzmunu
-------

Tok-şou proqramıdır. Veriliş dahilərin həyat və fəaliyyətini, onların dahi olub-olmamalarını müzakirə edir. Burada divan qurulur və görkəmli şəxslərin tarixdə atdıqları səhv və düz addımlar araşdırılır.

Veriliş haqqında
----------------

Verilişin efir günü bazar günləri olmuşdur.

Verilişin heyəti
----------------

### Veriliş üzərində işləyənlər

**Layihənin rəhbəri:** Xəyyam Abdullayev
**Prodüser:** Xəyyam Abdullayev
**Rejissor:** Kənan Mustafayev
**Operatorlar:** Ruslan Məmmədov, Məmməd Vəliyev, Orxan Cəfərov, Nicat Tağıyev, Azər Nağıyev
**Rəssam-dizayner:** Natiq Mirzəyev
**Səs rejissoru:** Asif İsmayılov
**Texniklər:** Riyad Qədirov, Elşən Mahmudov
**İşıqçı:** Elçin Qasımov
**Dekoratorlar:** Mahir Qurbanov, Azər Səlimov
**Studiya rəisi:** Bəxtiyar Quliyev
**Montaj:** Nikolay Karabanov
**ANS qrafika:** Zaur Rəcəbov, Seymur Əlibəyov, Səməd Abbasov
**Baş operator:** Azər Qarayev
**Aparıcı:** Nadir Bədəlov
**Baş redaktor:** Vaqif Əlixanlı
**Baş prodüser:** Ələkbər Kazımovski
**İdeya:** Vahid Mustafayev
**Deportasiya** — 7 filmdən ibarət qısametrajlı sənədli televiziya filmi.

Məzmun
------

Film ermənilərin dəfələrlə etnik təmizləmə siyasəti nəticəsində azərbaycanlıları öz yurd-yuvalarından deportasiya etmələrindən bəhs edir. Silsilə filmin birinci hissəsində professor Yaqub Mahmudov faktlar açıqlayaraq ermənilərin azərilər yaşayan torpaqlara sonradan köçürülməsini izah edir.

1-ci film, 28,5 dəqiqə, 2-ci film 30 dəqiqə, 3-cü film 29 dəqiqə, 4-cü film 23 dəqiqə, 5-ci film 28 dəqiqə, 6-cı film 41 dəqiqə, 7-ci film 22 dəqqiqədir.

Film haqqında
-------------

Filmin leytmotivi xalq şairi Məmməd Arazın şerləri əsasında tərtib olunmuşdur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Vüqar Tapdıqlı
**Rejissor:** Vaqif Behbudov
**Operator:** Vaqif Behbudov
**Filmin direktoru:** Məhyəddin Əsgərov
**Səs rejissoru:** Firudin Bağıroğlu
**Montaj edən:** Azər Abbasov
**Redaktor:** Əhməd Oğuz
**????:** Tahir Talıblı
**Rejissor assistentləri:** Mikayıl Nəsirov, Vasif Məmmədzadə
**Operator assistenti:** Vaqif Məmmədov
**Sürücü:** Tərlan Mehdiyev
**Mətni oxuyan:** Eldəniz Rəsulov
**Məsləhətçi:** Mövlud Süleymanlı, İsrafil Məmmədov
**Şerlərindən istifadə edilən şair:** Məmməd Araz
**Musiqisindən istifadə edilən bəstəkar:** Aqşin Əlizadə ("Tütək səsi" filmindən) (titrlərdə yoxdur)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Xalq yazıçısı Mövlud SÜLEYMANLI". 2021-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-10.
Təbii yayılması
---------------

Şimali İranda, Gilan, Mazandaran, Xəzər dənizinin cənub sahili boyunca yayılmışdır. Qazıntı halında Naxçıvanın alt və ya orta miosen çöküntülərindən məlumdur.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 40-45 m-ə, gövdəsinin diametri 100-150 sm-ə çatan, çadırabənzər və ya enli-piramidal çətirlidir. Budaqların qabığı boz, gövdənin qabığı isə tünd-boz, uzununa dərin çatlıdır. Zoğları sıx tüklü, tumurcuqları xırda və yumurtavari olub, ucları sivridir. Yarpaqları töküləndir. Yarpağın uzunluğu 19-20 sm, eni 4-8 sm olub, kənarı dişli və ya dilimli, səthi dərivaridir. Üst tərəfi parlaq, tünd yaşıl rəngli, çılpaq, alt tərəfi isə açıq yaşıl rəngli, keçəşəkilli, tüklüdür. Damarları 9-13 cütdür. Çiçəkləri bircinslidir. Erkək çiçəklərin uzunluğu 10 sm-ə qədər olub, sallanmış sırğalarda tək-tək yerləşir. Dişi çiçəkləri 2-3-ü bir yerdə olmaqla saplaq üzərində dəstələrlə yerləşir. Saplağın üzəri sıx tükcüklü, 10 sm uzunluqdadır. Çiçəkyanlığı 4-7 dilimli, erkəkciyi 4-12 ədəddir. Aprel-may aylarında çiçəkləyir, külək vasitəsilə tozlanır. Meyvəsi ləpəli qozadır. Qozası 2,5-3,5 sm uzunluqda olub, uzunsov, tərs-ovalşəkilli, ellips və ya neştərvari, qaidəyə yaxın hissəsi pazaoxşar, yumrulaşmış və ya bir az ürəkvaridir. Qozalar sentyabr-oktyabr aylarında yetişir.

Ekologiyası
-----------

İsti, işıqsevən, torpağın münbitliyinə çox tələbkar, şaxtaya, quraqlığa az davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

İsmayıllı, Yalama, Quba, Tərtər, Şəmkir, Şamaxı, Bərdə rayonlarında, Talış zonasında təsadüf edilir. Azərbaycanın "Qırmızı kitab"ına daxil edilmişdir.

İstifadəsi
----------

Tək əkinlərdə, mebel sənayesində istifadəsi məqsədyönlüdür. Qozasında nişasta, qabığında və yarpaqlarında aşı maddələri, tanninlər vardır.

Ədəbiyyat
---------

* Деревья и кустарники СССР. т.2. 1951;
* Флора Азербайджана. т.3. 1952;
* Azərbaycanın ağac və kolları. II cild. 1964;
* Azərbaycanın "Qırmızı" və "Yaşıl Кitabları"na tövsiyə olunan bitki və bit¬ki formasiyaları. 1996; \*Красная Книга СССР. 1984; Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı". 1989;
* Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
* Azərbaycanın nadir və nəsli kəsilməkdə olan oduncaqlı bitkilərinin in situ və ex situ şəraitində bioekoloji xüsusiyyətlərinin repro¬duk¬siyasının, reproduksiyasının və repatriasiyasının elmi əsasları, b.e.d. alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya. Bakı. 2011.

İstinadlar
----------

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. Arxivləşdirilib 2019-11-17 at the Wayback Machine T.S.Məmmədov

  


|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q1010050
* Wikispecies: Quercus castaneifolia
* EoL: 1151722
* EPPO: QUECF
* GBIF: 2878066
* GRIN: 30653
* iNaturalist: 592816
* IPNI: 295924-1
* IUCN: 78809372
* NBN: NHMSYS0000462213
* NCBI: 453295
* Plant List: kew-172010
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:295924-1
* Tropicos: 13100410
* WCSP: 172010
* WFO: wfo-0000290006

 |
**Yol Yoldaşım 2** (*türk.* Yol Arkadaşım 2) — Bedran Güzelin 2018-ci ildə təqdim etdiyi və İstanbulda çəkilən komediya filmi. Filmin ssenarisi, filmin aktyoru olan İbrahim Büyükak tərəfindən yazılmışdır və Ufuq Bayramın yazdığı hekayəyə əsaslanır.

Məzmun
------

Ayvalıqa etdikləri səyahətdə dost olan və min cür bəlaya rəğmən bir-biriylə yol yoldaşlığı edən Şərəf və Onur, son bir ildə bir-birinə daha da yaxınlaşmışlar. Dostlar son bir il içində həm iş yoldaşı, həm də ev yoldaşı olmuşdular. Xarakterləri bir-birinə tamamilə zidd olan bu iki dostun paylaşdığı iki sahədə çətinliklər və uğursuzluqlar bitmir. Şərəfin işi, musiqi karyerasına atılmağa çalışan Onurun menecerliyini etməkdir, ancaq bu işdə çox bacarıqsızdır. Çətinliklərə dözməyən Onur, sevmədiyi köhnə işə — əczaçılığa geri qayıtmaq istəyir və bu vaxt Şərəf tez bir şəkildə əyləncəli tur təşkil edir. Dostların bu tur səyahəti eşq, macəra və problem dolu keçəcək.

Rollarda
--------

* İbrahim Büyükak (Şərəf)
* Oğuzhan Koç (Onur)
* Ezgi Eyüboğlu (Çilek)
* Dilber Ay (Müzəffər Usta)
* Olqun Toker (Səlim)
* Kadir Poladçı (Nevzat)
* Bahar Şahin (Cemre)
* Aycan Koptur (Ayşən)
* Kıvanç Baran Arslan (Vəli)
* Tamer Levent (Şükran)
* Ülkü Duru (Gülümser)

İstinadlar
----------

1. ↑  "IMDB Yol Yoldaşım filminin səhifəsi". 29 noyabr 2019 tarixli mənbəyindən arşivləndi.
**Şivanın üçüncü gözü** (hindcə orijinal adı: Trinetra) 1991-ci ildə Harri Bawejanın rejissoru olduğu, baş rollarda Mithun Chakraborty, Shilpa Shirodkar, Diepa Sahi, Gulshan Grover və Amrish Puri və Dharmendranın iştirak etdiyi hindi dilində çəkilmiş döyüş filmidir. Buraxıldığı zaman bamperin açılmasına nail olmuşdur. O, təqribən 2 cr ilə hazırlanmış və 3,5 cr-dan çox ümumi kolleksiya əldə etmiş və kassada orta göstəricidən yuxarı nəticə əldə etmişdir.

Süjet xətti
-----------

Şivanın üçüncü gözü vicdanlı atasını itirmiş bir oğulun bir qrup pis ağıla malik olan mənfi insandan intiqam almasının hekayəsidir. Bu film, ərini itirmiş bir qadının oğulunun anasına olan sonsuz məhəbbətindən bəhs edir. Bu film, bir oğulun atasının qatillərindən intiqam almasının hekayəsidir.

Raca oxumağa həvəsi olan müğənnidir və cənab Sinqaniya vasitəsilə Dubayda oxumaq şansı qazanır. O bu haqda hamilə arvadı Seemaya xəbər verir və onları birlikdə daha firavan bir həyatın gözlədiyini bildirir. Bu baş verməmişdən əvvəl Raca Sinqaniyanın ondan narkotik vasitəni çamadanında daşımaq üçün istifadə edəcəyini öyrənir, buna etiraz edir və arvadının gözü qarşısında vəhşicəsinə öldürülür. Onun arvadı təcavüzkarlardan qaçaraq canını onlardan xilas edir və Bhaqvan Şri Şankar məbədi yaxınlığında bir oğlan uşağı dünyaya gətirir və uşağa Şiva adını verir. Evli və uşaqsız bir qadın olan Maria Fernandes uşağı tapır və uşağın anası olan Seemanı ölü zənn edərək uşağı özünə götürür.

Lakin Seema hələ də həyatdadır və oğlundan ayrıldığı üçün çox qəzəblidir. O, Racanı öldürənlərdən Racanın qisasını almağa and içir və onu öldürənləri bir-bir öldürməyə hazırlaşır. O, onlardan yalnız birini öldürməyə müvəffəq olur, lakin bu dəhşətli işinə davam etmədən polis tərəfindən həbs edilir və bir neçə il həbs cəzasına məhkum edilir. Seema Racanın ölümünün qisasını bundan sonra necə alacaq? Həbsxanadan qaçacaqmı, yoxsa cəza müddətinin bitməsini və qocalaraq əldən düşməsini gözləyəcək?

İstinadlar
----------
**Klirinq** qiymətli kağızlar və törəmə maliyyə vasitələrinin qarşılıqlı hesablamalar sistemidir. Bir qayda olaraq ticarət meydançasında, birjanın hesablama palatası tərəfindən yaxud ixtisaslaşmiş klirinq təşkilatı tərəfindən yerinə yetirilir. Klirinq sistemi bağlanmış sazişlər üzrə netto-mövqeni hesablamaq imkanı verir. Fərz edək ki, broker günün birinci yarısında beş səhm alıb və dərhal ikisini satıb. Günün ikinci yarısında daha beşini alıb və üçünü satıb. Ticarət sessiyasının sonunda onun yekun mövqeyi beş səhmə bərabər olur. Klirinq nəticəsində razılaşmaların bir qismi bağlanır və brokerin yekun mövqeyi beş səhm alması ilə nəticələnir. O onların haqqını öz kontragenti olan ticarət palatasına ödəməlidir.

Bununla belə, beş səhmi kimin isə alması üçün bu qiymətli kağızları ona kimin isə satması lazımdır. Və bu əks tərəf ticarət palatasına həmin beş səhmi verməlidir. Nəticədə klirinq mərkəzi öz üzərinə heç bir risk götürmür, onun səhmlər üzrə təmiz mövqeyi sıfıra bərabər olur: o nəyi alırsa, - onu da verir. Açıq mövqelərin klirinq mərkəzi tərəfindən öz üzərinə götürülməsi prosesi novasiya adlandırılır.

Eyni zamanda qiymətlər əhəmiyyətli dərəcədə enib-qalxa bilən qiymətli kağızlar törəməsi bazarı kimi bir sıra bazarlarda, klirinq mərkəzi iştirakçılardan alqıya yaxud satqıya olan açıq mövqelərin miqdarına uyğun olaraq girov daxil etməyi tələb edir. Belə ödəməni depozit marja adlandırırlar. Gün ərzində mövqe bağlanmadığı halda, o derivativlər bazarında gündəlik reprezentativ yenidən qiymət qoyma üzrə, məsələn bağlanma qiyməti üzrə qabaqcadan qiymətləndirilir. Əgər bu halda depozit marjanın ölçüsü azalırsa, hərrac iştirakçılarına fərqi ödəmək tələbi irəli sürülür. Və əgər artırsa, bu halda hesablarda azad pul qalığı qalır. Bu məbləğ müsbət yaxud mənfidir və variasiya marjası adlandırırlır.

Dünyada ən tanınmış klirinq mərkəzlərindən olan LCH.Clearnet ancaq birjalara xidmət göstərmir, o 348 trilyon dollar dövriyyəsi olan banklar arası bazarın törəmə borc maliyyə alətlərinin təxminən yarısına xidmət göstərir.

Mənbə:
------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-09-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-18.
**Kürdüstan dairəsi** və ya **Kürdüstan mahalı** — Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasında 1930-cu ilin yanvar–avqust aylarında mövcud olmuş inzibati-ərazi vahidi.

Tarixi
------

Kürdüstan dairəsi Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 25 yanvar 1930-cu il tarixli qərarı ilə Qarabağ dairəsinin tərkibindən ayrılmış müstəqil inzibati vahid kimi yaradılmışdır.

SSRİ Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi və Xalq Komissarları Sovetinin "Dairələrin ləğv edilməsi haqqında" 23 iyul 1930-cu il tarixli qərarına uyğun olaraq Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi və Xalq Komissarları Soveti 8 avqust 1930-cu ildə Azərbaycan SSR ərazisində dairələrin ləğv edilməsi haqqında qərar qəbul etmişdir. Bununla Kürdüstan dairəsi də daxil olmaqla ölkə ərazisindəki bütün dairələr ləğv olunmuş, onların ərazisində ümumilikdə 63 rayon təşkil edilmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Kürdüstan qəzası

İstinadlar
----------

1. ↑  "İnzibati-ərazi vahidləri" (PDF). Prezident Kitabxanası. 2021-05-12 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2023-08-25.
2. ↑  История государства и права Азербайджанской ССР (1920–1934 гг.). Баку: Элм. 1973. səh. 410–412.
**Top həm düşər, həm qalxar** — Rejissor Arzu Urşanın filmi.

Məzmun
------

Azərbaycan futbolunun 100 il ərzində keçdiyi inkişaf göstərilir.

Film haqqında
-------------

Sənədli film Azərbaycanda futbolun yaranmasının 100 illiyinə həsr olunmuşdur.

Sənədli filmin təqdimatı 20 dekabr 2011-ci ildə Bakıdakı Beynəlxalq Muğam Mərkəzində keçirilmişdir.

Festivallar və mükafatlar
-------------------------

1) 2011-ci il sentyabrda Rusiyanın Lipetsk şəhərində keçirilmiş "Atlant" VIII Beynəlxalq İdman Filmləri Festivalı
* "Olimpiya İdeallarına Sədaqət" nominasiyasında birinci mükafata layiq görülüb.

2) 2011-ci il noyabrda İtaliyanın Milan şəhərində keçirilmiş XXIX Beynəlxalq İdman Kino və Televiziya Kino Festivalı
* "Kino və televiziya — Böyük çempionlar" nominasiyasında "Ən yaxşı film" mükafatına layiq görülüb.

3) 2012-ci il mayda Türkiyənin İstanbul şəhərində keçirilmiş II Beynəlxalq İdman Filmləri Festivalı
* "İdman klubu haqqında ən yaxşı film" nominasiyasının qalibi olub.

* idman filmləri üzrə keçirilən birinci beynəlxalq festival — Serbiya, Zlatibor şəhəri.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifləri:** Arzu Urşan, Aleksandr Balaşov
**Rejissor:** Arzu Urşan
**Operatorlar:** Yuri Yermolin, Nadir Mehdiyev
**Rəssam:** Fikrət Ələkbərov
**Mətni oxuyan:** Rafiq Hüseynov
**Montaj:** Sergey Kalmıkov
**Fotoqraf:** Elşən Əliyev
**Rejissor assistenti:** Kəmalə Zəkiyeva
**Operator assistenti:** Asif Şirəliyev
**Səs texnikası:** Pavel Qnusaryov, Elvin Bayramzadə, Azər Əsgərov
**Geyim üzrə rəssam:** Xədicə Ağacanlı
**Kostyumlar:** Əzəmət Əliyeva, Amaliya Məmmədova
**Arxiv:** Fərizə Babayeva, Samirə Seyidbəyli
**İnzibatçı:** İlqar Musayev (II)
**İşıq:** Əliağa İbrahimov, Sabit Qədirov
**Sürücülər:** Samir Kərəmov, Mehman Babayev, Vidadi Pənahov, Zakir Əliyev
**İcraçı prodüser:** Kamil Məmmədov

Çəkilişə köməklik edən qurumlar
-------------------------------

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi
Azərbaycan Milli Arxiv İdarəsi
Futbol üzrə Olimpiya Ehtiyat Qüvvələrinin İxtisaslaşmış Uşaq-Gənclər Məktəbi
Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası
Peşəkar Futbol Liqası
FOEQİUGM
"Qəbələ" futbol klubu
Futbol muzeyi

Çəkilişə kömək edənlər
----------------------

Kazbek Tuayev (FOEQİUGM-un direktoru)
Ramin Musayev (Peşəkar Futbol Liqasının prezidenti)
Natiq Şirinov və "Ritm" qrupu
Rauf Əliyev
Abbas Əzimov (Futbol muzeyinin direktoru)
Fuad Musayev
Bəşir Əliyev
Ələkbər Məmmədov
İnna Banişevskaya
Valeri Hacıyev
Bəhram Bəhramov
Dmitri Kramarenko
Nikita Sıtov
Kənan Musayev
Cavid Hüseynov
Batıxan Əroğlu

İstinadlar
----------

1. ↑  Reyhan. Sənədli filmlərimiz beynəlxalq festivallarda mükafat qazanıb: [Rusiyanın Yakutsk şəhərində IV Beynəlxalq idman filmləri festivalında Azərbaycanı rejissor Arzu Urşanın "Salnamə" studiyasında çəkdiyi "Top həm düşər, həm qalxar" filmi təmsil edib] //Mədəniyyət.- 2012.- 11 iyul.- S. 2.
2. ↑  "Top həm düşər, həm qalxar": [Serbiyanın Zlatibor şəhərində idman filmləri üzrə keçirilən birinci beynəlxalq festivalda rejissor Arzu Urşanın eyniadlı sənədli filmi festivalın birinci mükafatına layiq görülüb] //Mədəniyyət.- 2012.- 29 avqust.- S. 2.
Məzmun
------

Yusif müəllim(*Əliabbas Qədirov*) öz doğma kəndinə ziyarətə gəlir. O burada uşaqlığını, müharibə illərinin o keşməkeşli vaxtlarını, atasını, bacısını itirməsini xatırlayır.

Film Haqqında
-------------

* Film Hüseynbala Mirələmovun "Durnalar Qayıtdı", "Dəyirmana Gedən Yol", "Bir Tikə Çörək" hekayələri əsasında çəkilmişdir.

Filmin Heyəti
-------------

### Filmin üzərində İşləyənlər

**Ssenari müəllifi :** Hüseynbala Mirələmov
**Quruluşçu rejissor :** Elçin Quliyev
**Quruluşçu operator :** Elxan Nəbiyev
**Səs operatoru :** Firudin Hüseynov
**Səs effektləri :** Həmid Rəsulov
**İşıq Ustası :** Seymur Quliyev
**Montaj :** İqrar Əşrəfzadə
**Assistent :** Taleh Məhərrəmov, İqrar Pənahov
**Redaktor :** Səlim Babullaoğlu
**Prodüser :** İslam Həsənov (II)
**Sürücü :** Hafiz Heydərov, Xeyrulla Nəzərov, İlham Qasımov (II), Vidadi Şahıyev, Balaxanım Əsədullayev, Adil Şiriyev, Tahir İmanov (II)
### Rollarda

Əliabbas Qədirov-Yusif müəllim
Muxtar Maniyev-Muxtarov
Əli Salahlı-Qədim kişi
Adil Zeynalov-Lal Bağır
Kamran Adiloğlu-Yusif
Ağakərim Zeynallı-Əziz
Aynur Əhmədova-Yusifin anası (gənc)
Şahrud Mehdiqızı--Yusifin anası (yaşlı)
Məsumə Heydərova-Əzizin anası
Natavan Kişiyeva-Yusifin bacısı
Tərlan Məlikov-Tələbə Yusif
Aqil Sucayev-Sürücü
Sucəddin Mirzəyev-Yusifin atası
Miraslan Ağayev-Əzizin atası
Əlibala Əfsərzadə-Zabit
İlham Zülfiyev
Saliyyə Məhərrəmova
İlham Qasımov
Vüqar Kişiyev
Kişvər Sucayeva
Xalxanım Rzayeva
Yalçın Kişiyev
Tərlan Sucuyev
Elçin Kişiyev
İmamverdi Səlimov
Əhməd Əzizov
Seyran Kişiyev
Rafiq Sadıqov
Samir Babayev
Fərman Rzayev
Vasif Kişiyev
Firdovan Əzizov

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------

Filmi izlə
Məzmun
------

Film-konsertdə müğənni Mirzə Babayev telefonla tanışlarını toya dəvət edir və toya gələn müğənni qonaqlar mahnılar ifa edirlər.

Film haqqında
-------------

1970-ci ildə çəkilmış olan bu filmdə, Flora Kərimova "Toy olsun, bayram olsun" (bəstəkar: Oqtay Kazımi) kompozisiyasını ifa etmişdi. Sonralar onun siyasi baxışlarına görə lent yazılarının böyük əksəriyyəti kimi bu fraqment də filmdən kəsilib məhv edilmişdir.

Titrlərdə filmin heyətinin peşələri göstərilməyib.

Filmdə yer alan şənlik , müğənni Mirzə Babayevin oğlunun toy şənliyindən çəkilmişdir

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Arif Qazıyev
**Ssenari müəllifi:** Arif Qazıyev
**Operator:** Eduard Bədəlov
**Səs rejissoru:** Tofiq Babayev
**Montaj edən:** Svetlana Məmmədova
**????:** Polad Məcnunbəyov
### Filmdə iştirak edənlər

Rəşid Behbudov
Flora Kərimova
Mirzə Babayev
Əlibaba Məmmədov
Elmira Rəhimova
Yaşar Səfərov
Zeynəb Xanlarova
ilhamə Quliyeva
Oqtay Ağayev
Yalçın Rzazadə
"Qaya" Vokal İnsrumental Ansamblı
Dövlət Rəqs Ansamblı

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
Köpüklü ayran
**Ayran** - nehrədə yağı alınmış qatığın qalığı, yüksək kalorili qida məhsuludur. O qatığa su və duz əlavə etməklə də əldə edilir.

Tarixi
------

Ayranın yaranma tarixi çox maraqlıdır. Belə ki, Göytürklər zamanında turşumuş qatığın (yoqurdun) turşuluğunu azaltmaq məqsədilə ona su qatmışlar. Və belecə yeni içki növü, yəni ayran meydana çıxmışdır.

Ümumi məlumat
-------------

Hələ qədimdən yerli üsulla qatıqdan kərə yağı aldıqda, qatığın və xamanın nehrədə çalxalanmasından əldə edilən südəbənzər turşməzə maye, ayran adı ilə sərinləşdirici içki kimi istifadə edilmişdir. Tərkibində az miqdarada yağ, zülalal və 0,7- 0,8%- dək süd turşusu olur. Həzm orqanlarının fəaliyyətini yaxşılaşdırır, dovğa və kələkoş bişirmək, doğramac hazırlamaq, şor almaq və s. məqsədlər üçün istifadə edilir. Hazırda ayranı sənayedə xüsusi texnologiya ilə istehsal edirlər. O, 5 lt. tutumlu paketlərdə satışa buraxılır. İlin isti vaxtlarında susuzluğu daha tez yatırdır. Ev şəratində ayranı qatıqdan və ya süzmədən hazırlamaq mümkündür.

Tərkibi
-------

* 1 litr qatıq və ya süzmə
* 1 stəkan su
* zövqə görə duz

Hazırlanması
------------

Qatıq və ya süzməni üzərinə az-az su əlavə edilir. Əlavə edildikcə intensiv qarışdırılır. Məhlul orta qatılıqda olmalıdır. Zövqə görə duz əlavə edilir. Soyuq halda içilir. Süfrəyə verilməzdən əvvəl qarışdırmaq mütləqdir. Zövqdən asılı olaraq üzərinə quru nanə və ya xırda doğranmış şüyüd əlavə edilə bilər.

Xarici keçidlər
---------------

* Айран, Азербайджанская кухня кулинарные рецепты блюд
* Arxivləşdirilib 2009-12-28 at the Wayback Machine
Məzmun
------

Filmin baş qəhrəmanı-keçmiş tələbə (*Elşən Rüstəmov*) həbsxanadan çıxandan sonra dostlarının və oturub durduğu dəstə başçısının xəyanəti ilə qarşılaşır. Gənc bununla barışmayıb qisas almağı qət edir. O, heç bir günahı olmayan iki nəfəri qətlə yetirir. Özü də istəmədən cinayətkara çevrilir və… çıxış yolunu özünə qəsd etməkdə görür.

Film haqqında
-------------

Film Misir yazıçısı Nəcib Məhfuzun "Oğru və it" romanı əsasında çəkilib.

Festivallar və mükafatlar
-------------------------

1) 1996-cı ildə Aşqabadda VII Beynəlxalq "Firuzə Baharı" kinofestivalı
* Kinematoqrafda intellektual istiqamətə görə filmə Priz və Diplom verilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Nəcib Məhfuz
**Ssenari müəllifi:** Şamil Əliyev, Cəmil Quliyev
**Quruluşçu rejissor:** Şamil Əliyev
**Quruluşçu operator:** Rövşən Quliyev
**Quruluşçu rəssam:** Əziz Məmmədov
**Bəstəkar:** Cavanşir Quliyev
**Səs operatoru:** Kamal Seyidov
**Montaj edən:** Tahirə Babayeva
**Rejissor:** Süleyman Əhmədov
**Operator:** Sərvər Rəşidoğlu
**Quraşdırılmış səhnələrin operatoru:** Ramiz Ağayev
**Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı:** Fatma Qurbanova
**Qrim rəssamı:** Firuzə İsmayılova
**Dekor rəssamı:** Elyaz Səfərov
**Fotoqraf rəssam:** Elman Əliyev
**İşıq ustası:** Akif Rəhimov
**İşıqçı:** E.Muradov
**Rejissor assistenti:** F.Qasımov
**Operator assistenti:** H.Mehdiyev, Fuad Cabbarlı
**Montaj üzrə assistent:** Rahidə Quliyeva, C.Səfərova
**Çalır:** İnstrumental Orkestr
**Dirijor:** Cavanşir Quliyev
**İnzibatçı:** Tamara Kazaçenko (T.Kazaçenko kimi), Həsən Tağıyev, C.Muradov
**Məsləhətçi:** P.Quliyev
**Redaktor:** L.Kazaçenko
**Bədii rəhbər:** Cəmil Quliyev
**Filmin direktoru:** Arif Səfərov
### Rollarda

Elşən Rüstəmov — Azad
Nara Nağıyeva (Gülnarə Əsgərova kimi) — Nuriyyə
Süleyman Ələsgərov — Axund Əli
Rasim Balayev — Qabil
Kəmalə Hüseynova (Kəmalə Abdullayeva kimi) — Səbinə
Şamil Süleymanov — Adil
Ələkbər Hüseynov — Fikrət
Muxtar Maniyev — sahə müvəkkili
Sevda Əliyeva — Gülya
Muxtar Avşarov — qarovulçu
Emiliya Əzimova
Bəxtiyar Kərimov
Qönçə Ağabəyli (Qönçə Ağabəyova kimi)
V.Əliyev
A.Kərimova
Elman Qurbanov
M.Vətəndux
E.Manuliyeva
E.İbrahimov
Elşən Şıxəliyev

Mənbə
-----

* Deputatlığa namizədin bədbəxt etdiyi ailə

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
Kuti tunellərinə girişdə plakat.
**Kuti tunelləri** (vyet. Địa đạo Củ Chi) — Hoşiminin eyniadlı şəhərətrafı sahəsində bir-birləri ilə birləşən böyük yeraltı tunellər şəbəkəsi. Bu tunellər Vyetnam müharibəsi zamanı Vyetkonq tərəfindən bir neçə hərbi kampaniyada istifadə edilmiş, xüsusən də 1968-ci il Tet hücumunda Vyetkonqun əməliyyat bazası idi.

Tarixi
------

Tunellər şəbəkəsi partizanlar ilə ABŞ qoşunlarına qarşı gizli zərbələr endirməyə imkan verirdi. Bir neçə dərinlikdə yerləşən tunellərə gizli girişlər, yaşayış yerləri, anbarlar və xəstəxanalar daxil idi. Ümumi uzunluğu təxminən 150 km idi. Vyetkonq əsgərləri üçün tunellərdə həyat çətin idi. Hava, yemək və su qıtlığı mövcud idi, tunellərin özünü qarışqalar, zəhərli qırxayaqlar, ilanlar, əqrəblər, hörümçəklər və gəmiricilər bürümüşdü. Əsgərlər çox vaxt tunellərdə işləmək və ya dincəlməklə gününü keçirir, yalnız gecələr tədarük axtarmaq, əkinlərinə qulluq etmək və ya düşmə ilə döyüşə girmək üçün çıxırdılar. Bəzən ağır bombardmanlar və ya Amerika qoşunlarının hərəkəti zamanı onlar günlərlə yerin altında qalmağa məcbur olurdular. Tunellərdə yaşayan partizanlar arasında xəstəlik, xüsusən də döyüş yaralarından sonra ikinci ölüm səbəbi olan malyariya geniş yayılmışdı. Ələ keçirilən Vyetkonq hesabatı göstərir ki, istənilən vaxt hansısa CVMAV bölməsinin yarısında malyariya və "yüz faizində əhəmiyyətli bağırsaq parazitləri var idi".

Tunellərlə mübarizə üçün ABŞ su və torpağın irimiqyaslı kimyəvi çirklənməsinə səbəb olan defoliant çiləmə üsulundan, eləcə də xüsusi yeraltı bölmələrdən istifadə etmişdir. Həmçinin, ABŞ ordusu tunelləri olan əraziləri "xalça bombardmanı"na məruz qoymuşdu.

İndiki dövrdə kompleksin iki elementi əsasında turistik məkan təşkil olunmuşdur. Kuti tunellərinə səfər Hoşimin şəhərində əsas turist ekskursiyalarından biridir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Life in the Cu Chi Tunnels". IMPRESS TRAVEL COMPANY LIMITED - CU CHI TUNNEL TOURS. 24 October 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 September 2013.
2. ↑  *MacGregor, Sandy; Thompson, Jimmy.* "No Need For Heroes". 2006. March 9, 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 26, 2023.
3. ↑  *"After our country unified (1976), City Party Committee... made decision to keep and protect 02 tunnel monuments as..."* Arxivləşdirilib 2011-01-07 at the Wayback Machine, cuchitunnel.org.vn
4. ↑  The American War in Contemporary Vietnam - Page 89 Christina Schwenkel - 2009 "As described in an English language brochure: 'The Củ Chi Tunnels represent the will, intelligence and pride of the people of Củ Chi and symbolise the revolutionary heroism of Vietnam." After the war, most of the tunnels were abandoned .'

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* *The Tunnels of Cu Chi*, Tom Mangold & John Penycate, Berkley Books, New York, 1986, ISBN 0-425-08951-7
* Tunnel Rats by Jimmy Thomson with Sandy MacGregor (Allen & Unwin, Australia, 2011)(Website)
* A Sappers War by Jimmy Thomson with Sandy MacGregor (Allen & Unwin, Australia, 2012)

Xarici keçidlər
---------------

* Photos of Cu Chi and Vietnamese Tunnels from mondesouterrain.fr
***Ustad Adil İsgəndərov*** filmi rejissor Sənan Sultanov tərəfindən 2015-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Azərbaycan Televiziyasında istehsal edilmişdir. Əsas rolları Məhəmməd Samiroğlu və Mahir Mirişov ifa edirlər.

Məzmun
------

Film SSRİ Xalq artisti, Azərbaycan Sovetinin deputatı, aktyor və teatr rejissoru Adil İsgəndərovun həyat və yaradıcılığından bəhs edir.

Film haqqında
-------------

* Filmin çəkilişləri Yasamal rayonunun Şamil Əzizbəyov küçəsində yerləşən Üzeyir Hacıbəylinin Ev Muzeyində aparılmışdır.

Rollarda
--------

Məhəmməd Samiroğlu — Adil İsgəndərov  

Mahir Mirişov — Rza İsgəndərov

Filmin heyəti
-------------

Rejissor: Sənan Sultanov  

Ssenarist: Yaqub Əlioğlu  

Operator: Elşən Bədəlov

İstinadlar
----------

1. ↑  "«AZƏRBAYCAN TELEVİZİYA VƏ RADİO VERİLİŞLƏRİ» QSC-nin «AZƏRBAYCANTELEFİLM» YARADICILIQ BİRLİYİNDƏ istehsal olunan sənədli televiziya filmləri". 2017-08-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-14.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2015-ci ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçidlər
---------------

Filmi izlə
Həzrəti-Zəhra-Məscidi
**Həzrəti-Zəhra Məscidi** – Naxçıvan şəhərinin Sarvanlar məhəlləsində ibadətgah və memarlıq ibadəsi. Xalq arasında "Heydər Məscidi" kimi tanınır. Məscidin heyətində qoyulmuş xatirə qraniti üzərindəki kitabədə onun tikilmə tarixi belə qeyd olunmuşdur: "Heydər Məscidi" Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri işləyərkən (1991-1993) möhtərəm Heydər Əliyevlə İran İslam Respublikasının "Bonyade Mostezəfan və Canbazane Enqelabe Eslami" fondunun prezidenti ağayı Mohsen Rəfiq Dust arasında 24 avqust 1992 il tarixdə Tehran şəhərində imzalanmış protokola əsasən Ayətulla Xamenei hyəzrətlərinin və Zati-aliləri Heydər Əliyevin himayəsi ilə tikilmişdir. Ümumi sah. – 6000 m²-dir. Məscidin böyük ibadət salonu (3300 m²) günbəzlə örtülmüşdür; hücrələri var. Bu möhtəşəm abidənin layihəsində Şərq Memarlıq ənənələrindən istifadə edilmişdir.

Məscid binasının tikintisi, xaricə açılan dərin həcmli baştağ eyvanları, oyma bəzəkləri, şəbəkələri, xüsusilə minbərdə aparılmış bəzək işləri, həmçinin ümumi quruluşu memarlıq həllinə görə diqqəti cəlb edir. Bu müqəddəs ocaqda eyni vaxtda min nəfər dini ayinləri yerinə yetirə bilər. Burada müqəddəs Qurani-Kərim öyrədilir, islami dəyərlər təbliğ edilir. Məsciddə mədrəsə və kitabxana da fəaliyyət göstərir. Məscidin təntənəli açılış mərasimi 1999 il oktyabr 10-da olmuşdur.

Mərasimdə Azərb. Respublikasının keçmiş Prezidenti Ümummilli Lider Heydər Əliyev böyük nitq söyləmişdir.

Mənbə
-----

Naxçıvan Ensiklopediyası. AMEA, 2002.
**Kırşəhər** — Türkiyənin Kırşəhər ilinin inzibati mərkəzi. Kırşəhər şərqdən və cənub-şərqdən Nevşehir, cənubdan Aksaray, şimal-qərbdən Kırıkkale, şimal-şərq və şərqdən Yozqat, qərbdən Ankara ilə əhatə olunub. Təxminən paralel kənara bənzəyən vilayətin torpaqları cənub və cənub-qərbdən Kızılırmak, qərb və şimal-qərbdən Kılıçözü dərəsi, şimal və şimal-şərqdən Deliceırmak ilə həmsərhəddir. Əyalət ərazisinin eni ölkə ərazisinin mində 8, Mərkəzi Anadolu regionu ərazisinin isə 2,9 faizini təşkil edir. Şəhərdəki yeganə universitet Ahi Evran Universitetidir. Universitetdə tibb fakültəsi ilə yanaşı bir çox fakültə və ali məktəblər var.

Şəhər, Kayseri və Nevşehir ilə birlikdə Kapadokiya adlanan üçbucağın şimalındadır. Kırşəhər Kapadokiyanın mərkəzidir, əksəriyyəti ya itirilmiş, ya da naməlumdur. Kapadokiya Bölgəsi, mərkəz Kayseri olmaqla, şərqdə Duz Gölü, cənubda Şərqi Tavr dağları; Şimalda Kırşəhər və Sivasın əhəmiyyətli bir hissəsini əhatə edir və Malatyaya qədər uzanır. Fars dilində "Katpatukya" adlandırılan Kapadokiyanın lüğət mənası "Gözəl Atlar Yurdu"dur. Bu yer min illər boyu bir çox dövlətləri əhatə etmişdir. Onların bura nə vaxtdan gəldiyi məlum deyil.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kırşehir Avukat". 2023-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-18.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Türkiyə ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Kamera-obskuranın sxemi
Kamera-obskura
**Kamera-obskura** (lat. - "qaranlıq otaq" deməkdir) — obyektlərin optik təsvirini almaq üçün sadə qurğu. İşıq keçirməz qutudan, divarların birində kiçik dəlikdən və əks divarda ekrandan (mat şüşə və ya nazik ağ kağız) ibarətdir. 0,5-5 mm. diametrlik dəlikdən işıq şüaları keçərək ekranda təsvir əmələ gətirir. Kamera-obskuranın əsasında bir-çox fotoaparatlar düzəldilmişdir.

İşləmə prinsipi
---------------

Kamera-obskurada təsvirin sahə dərinliyi aşağı olur. Təsvirin sahə dərinliyinin müəyyən məhdud həddə qədər artırılması üçün dəliyin ölçüsü azaldılır. Dəliyin ölçüsünün həddən artıq azaldılması difraksiya effektinin əmələ gəlməsinə və təsfirin kifayət qədər bulanıq olmasına gətirib çıxarır. Obskura təsvirin sonsuz kəskin sahə dərinliyi ilə xarakterizə olunur. Bu kameranın fokus məsafəsi dəlik ilə ekran arasındakı məsafə başa düşülür.

Tarix
-----

İlk kamera-obskura otaq, böyük qutu və bunların bir divarında yerləşdirilmiş dəlikdən ibarət olurdu. Kamera-obskura haqqında eradan əvvəl IV əsrdə Çin filosofu Mo Di və Aristotelin qaranlıq otaqda çevrilmiş təsvir haqqında yazıları var. Kamera-obskuranın işləmə prinsipini ilk dəfə ərəb fizik və riyaziyyatçısı İbn əl-Haytəm X əsrdə izah edib.

|  |  |
| --- | --- |
| Texnika | *Texnika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Məzmun
------

Filmin süjeti təzadlar üzərində qurulmuşdur. Burada rəssam Toğrul Nərimanbəyovun "Xoşbəxtlik", "Həyat Naminə" rəngkarlıq əsərləri gözlərimiz önündə canlanır. Onu xalça toxuyan qızın əlləri əvəz edir. Heykəltəraşın yeni əsər üzərində necə həvəslə işlədiyini görürük. Bu vaxt ekranda xronikal kadrlar nümayiş etdirilir. Hitlerçilər minlərlə günahsız insanları güllələyir, asırlar. Onların əlləri qana batır. Yenidən ekranda rəssamlarımızdan Kamil Nəcəfzadənin "Analıq", Toğrul Nərimanbəyovun "Şəhər Bazarı", R.Babayevin "Çayçı" əsərləri nümayiş etdirilir. Bu gözəl əsərləri birdən-birə Vyetnam müharibəsi əvəz edir. Göydən yerə bombalar yağış kimi yağdırılır, kəndlər yandırılır, qadınlar, uşaqlar, qocalar məhv edilir, qan su yerinə axıdılır. Bunları da insanlar törədir. Yenidən ekranda ürəkaçan əsərlər görünür. Tahir Salahovun "Neftçi Portreti", "Növbəyə", "Bəstəkar Qara Qarayev" əsərləri bizə zövq verir, bu həyatda insan kimi yaşayıb yaratmağın nə qədər gözəl olduğunu bir daha tamaşaçılara xatırladır

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Ramiz Axundov
**Ssenari müəllifi:** Elçin
**Əsəd bəyin əzabları** — Məhəmməd Əsəd bəy (Qurban Səid) haqqında film. Filmin rejissoru Ralf Marschallekdir.

Məzmun
------

Filmdə Əsəd bəyin "Qurban Səid" təxəllüsü ilə yazdığı son əlyazması olan "Sevgidən bixəbər kişi" romanında əks olunan Azərbaycan sevgisi, vətən həsrəti, üzləşdiyi haqsızlıqlar, çəkdiyi əzablar onun öz dili, şahidlərin müsahibələri və kadr arxası səslərlə verilib.

Əsəd bəyin İçərişəhərdə keçən uşaqlığı, Berlindəki şagirdlik və tələbəlik həyatı, Avstriyada yazdığı "Əli və Nino" romanı, Vyana ilə bağlı xatirələri və nəhayət İtaliyanın Positano şəhərində ev dustağı edildiyi son mənzili filmdə maraqlı kadrlarla əks olunub.

Haqqında
--------

İki seriyalı, 104 dəqiqəlik bədii-sənədli filmin çəkilişlərinə 2004-cü ildə başlanıb, çəkilişlər Almaniya, Avstriya, İtaliya və Azərbaycanda aparılıb.

Filmi Almaniya Federal Mədəniyyət və Mətbuat Nazirliyi (BKM) Berlin Mədəniyyət Fondu, Neapol Film Kompaniyası , N. Gəncəvi adına Almaniyada fəaliyyət göstərən Mədəniyyət İnstitutu və digər beynəlxalq qurumlar maliyyələşdirib və dəstəkləyib.

Um Velt Film Berlin studiyasının çəkdiyi filmin rejissoru Ralf Marschallekdir.

Təqdimatları
------------

### Almaniya

2013-cü il mayın 2-də Berlinin "Babylon" kinoteatrında "Əsəd bəyin əzabları" filmi Almaniya ictimaiyyətinə təqdim edilib.

Premyeraya İtaliya, Avstriya və Almaniyanın müxtəlif şəhərlərindən Əsəd bəyin tədqiqatçıları, naşirləri, Almaniyanın görkəmli mədəniyyət və kino xadimləri, mətbuat nümayəndələri, Əsəd bəysevərlər, Almaniyada yaşayan azərbaycanlılar və Azərbaycanın Almaniyadakı səfiri Pərviz Şahbazov qatılıblar.

Tamaşaçılar, film tənqidçiləri və media mənsubları filmi yüksək qiymətləndiriblər. Premyerada iştirak edən Almaniya (Berlin) Jurnalistlər Birliyinin sədri Bernd Lammel Əsəd bəyi Almaniya və Azərbaycan arasında ilk mədəniyyət körpüsünün qurucusu adlandırıb, bu böyük yazarın dünya ədəbiyyatında, eləcə də alman və Azərbaycan ədəbiyyatında əhəmiyyətli yeri olduğunu xüsusi vurğulayıb.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Əsəd bəyin əzabları" filminin premyerası: rejissoru Ralf Marschallek olan eyniadlı filmin Berlinin "Babylon" kinoteatrında təqdim edilməsi haqqında Arxivləşdirilib 2020-02-17 at the Wayback Machine //Xalq qəzeti.- 2013.- 4 may.- S. 7.
2. ↑  Atəşi, N. "Əsəd bəyin əzabları" bitdi: BERLİN UM VELT FİLM studiyasının çəkmiş olduğu ikiseriyalı sənədli film tamamlandı: Əsəd bəyin həyatına həsr olunmuş eyniadlı filmin rejissoru Ralf Marşallekdir //Ayna.- 2013.- 12 yanvar.- S.19.

Xarici keçidlər
---------------

* "Əsəd bəyin əzabları" bitdi?!
* Berlində "Əsəd bəyin əzabları" filminin premyerası olacaq
* Qurban Səid haqqında film çəkilib
* Berlində "Əsəd bəyin əzabları" filminin premyerası olub
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Ümid (film).

Məzmun
------

Filmdə göstərilir ki, dilənçi vəziyyətinə düşmüş bir ailə Allaha dua edib ondan kömək diləyir. Bir gün yoldan ötüb keçən xeyirxah adam bu ailənin çağırışına cavab verir və həmin ailəyə bir kisə qızıl və yemək çatdırır.

Film haqqında
-------------

Film Süleyman Sani Axundovun "Əhməd və Məleykə" hekayəsi əsasında çəkilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Süleyman Sani Axundov
**Ssenari müəllifi:** Elçin Axundov
**Rejissor:** Elçin Axundov
**Quruluşçu rəssam:** Elçin Axundov, Gülşən Quliyeva
**Kinooperator:** Antonina Korotnitskaya
**Cizgi rəssamı:** Rauf Dadaşov, Arifə Hatəmi, Bəhmən Əliyev, Gülşən Quliyeva, Vaqif Məmmədov
**Səs operatoru:** Marat İsgəndərov
**Montaj edən:** Nisə Hacıyeva
**Prodüser:** Aydın Abdullayev
**????:** N.Ağayeva
**????:** Tamilla Əsgərova
**????:** Aleksandra Şirinova
**????:** Hüseyn Cavid İsmayılov
**????:** Məlahət Hümbətova
**Musiqi redaktoru:** İsmayıl Dadaşov
### Filmi səsləndirənlər

Nuriyyə Əhmədova — Məleykə (titrlərdə yoxdur)
Həsən Əbluc — Səyyah Cəlaləddin (titrlərdə yoxdur)

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 368-370.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Bakının mühasirəsi** — Bakının 1501-ci ildə İsmayılın başçılıq etdiyi qızılbaşlar tərəfindən mühasirəyə alınması.

Burada İsmayıla bildirilir ki, Bakı əhalisi Səfəvilərin nümayəndələrinə itaət etməkdən və "xərac verməkdən" imtina edir. Belə olduqda İsmayıl, Məhəmməd bəy Ustaclı və İlyas bəy Xunuslunu Bakını tutmaq üçün göndərir. Qalanı ələ keçirmək üçün sərkərdələrinin göstərdiyi cəhdlərin müvəffəqiyyətsizliyini görən İsmayıl 1501-ci il yazın əvvəlində özünün başlıca qüvvələri ilə Mahmudabaddan Bakıya hərəkət edir. Əmirlərin müşayiəti ilə şəhərə yaxınlaşan İsmayıl qala divarlarını, qüllələri, qapıları və xəndəyi bir-bir gəzib nəzərdən keçirir. Qalaya hücumun çətinliklərlə bağlı olacağını və itkilərlə nəticələnə biləcəyini başa düşən Səfəvilər bakılılarla dialoqa girib, şəhəri təslim etməyə razı salmağı qərara alır. Qalanın müdafiəsinə, Fərrux Yəsarın oğlu olan Qazı bəyin arvadı başçılıq edirdi. İsmayıl öz səfirini "Qazı bəyin və
onun arvadının" hüzuruna göndərir. Qızılbaş səfirinin təslim olmaq haqqında tələbinə cavab olaraq Qazı bəyin arvadı onun edam olunmasını əmr edir. Belə olanda Bakı darğası Əbülfəth bəy onu İsmayılın qəzəbi ilə qorxudaraq bu addımı atmaqdan çəkindirməyə cəgd göstərir. Lakin Qazı bəyin arvadı darğanın da edam olunmasını əmr edir. Bundan sonra İsmayıl döyüşçüləərin bir hissəsinə özlərinə torpaq təpələri (murçal) düzəltməyi və onlardan mühasirədə olanlara atəş açmağı əmr edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Petruşevski, Azerbaydjan, v XVI–XVII v.v. str. 232
2. ↑  Anonim tarix, vərəq 62a
3. ↑  Həsə bəy Rumlu, Əhsən ət-təvarix, səh. 46
4. ↑  Bürhan-i Qati, səh. 256

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Tarix** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |