**Adıgeysk şəhər dairəsi** (*adıge.* Джаджэ район) — Rusiya Federasiyası, Adıgey Respublikasının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Adıgeysk şəhəridir.

Coğrafiyası
-----------

Adıgey Respublikasının şimal-qərb hissəsində, Krasnodar su anbarının cənub sahilində yerləşir.

Qərb, şimal və şərqdən şəhər dairəsi Teuçejsk rayonunun torpaqları ilə əhatə olunur. Güneydə Krasnodar diyarının Qoryaçı Klyuç şəhər dairəsi ilə həmsərhəddir.

Şəhər dairəsinin sahəsi 32.40 km²-dir.

Vahid bələdiyyə olaraq Adıgeysk şəhərinə dörd şəhərdaxili dairə daxildir - Adıgeysk şəhərinin şərq və qərb dairələri, həmçinin Qatlukay kəndi və Psekups ferması.

Respublikanın düzənlik zonasında yerləşir. Nisbi yüksəkliklərdə kəskin dəyişiklik olmadan ərazi əsasən düzdür. Şəhər dairəsinin cənub-qərbinə, dağlar tədricən yüksəlməyə başlayır. Rayonda orta hündürlük dəniz səviyyəsindən 57 metr yüksəkdir.

Hidroqrafik şəbəkə əsasən şəhər rayonundan şimalda, Kuban çayının Krasnodar su anbarına axan Psekups, Dış və Çetuk çayları ilə təmsil olunur. Aşağı axınlarda çayların təbii axınının çox hissəsi meliorativ-suvarma kanalları vasitəsilə artır.

Şəhər dairəsində iqlim rütubətli və mülayimdir. Qara dənizə yaxınlığı nəzərə çarpacaq dərəcədə təsirlidir. Havanın orta temperaturu iyulda + 24 ° C, yanvarda 0 ° C arasında dəyişir. Ən yüksək temperatur avqustun əvvəllərində, ən aşağı isə yanvarın sonu və ya fevralın əvvəlində müşahidə olunur. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 770 mm-dir. Nisbi rütubət qeyri-sabitdir. Ən çox yağış noyabr-fevral ayları arasında düşür.

Tarixi
------

2000-ci ildə Teuçejsk rayonunun inzibati-ərazi çevrilməsi ilə 5 may 2000-ci il tarixli Qanuna uyğun olaraq Adıgeysk respublika əhəmiyyətli şəhər statusu alır.

2001-ci ildə kənd Qatlukay və Psekups ferması Adıgeysk şəhərinin inzibati yurisdiksiyasına verilir.

2002-ci ilin may ayından etibarən federal qanunvericiliyə və Adıgey Respublikasının yerli özünüidarəetmə haqqında qanunvericiliyinə uyğun olaraq Adıgeysk şəhəri bir inzibati vahidə çevrilir.

1 dekabr 2004-cü il tarixli Qanuna görə şəhərə bir şəhər dairəsi statusu verilir.

Əhali
-----

Milli tərkib
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

| xalq | say,  nəf. | ümumi əhaliyə olan nisbət, % |
| --- | --- | --- |
| adıqlar | 11 644 | 79,44 % |
| ruslar | 2 470 | 16,84 % |
| digərləri | 335 | 2,29 % |
| bildirməyənlər | 210 | 1,43 % |
| ümumi | 14 659 | 100,0 % |

Cins tərkibi
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasına olan məlumat:

| Yaş | Kişilər,nəf. | Qadınlar,yaş. | Ümumisay. | ümumi əhaliyəolan nisbət, % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 0 — 14 yaş | 1 280 | 1 215 | 2 495 | 17,02 % |
| 15 — 59 yaş | 4 641 | 5 126 | 9 767 | 66,63 % |
| 60 yaşdan yuxarı | 917 | 1 480 | 2 397 | 16,35 % |
| ümumi | 6 838 | 7 821 | 14 659 | 100,0 % |

Kişilər — 6 838 nəf. (46,6 %). Qadınlar — 7 821 nəf. (53,4 %).

Əhalinin orta yaşı — 37,7 yaş. Kişilərin orta yaşı — 35,8 yaş. Qadınların orta yaşı — 39,4 yaş.

İqtisadiyyat
------------

Şəhər dairəsi inkişaf etmiş bir ticarət və sənaye infrastrukturuna malikdir. İqtisadiyyatda dominant mövqe istehsalatdır, ümumi sənaye istehsalında onun payı təxminən 94% -dir.

Şəhərin sənaye istehsalına ən böyük töhfə qida sənayesi, o cümlədən içki istehsalı - 83%, kimyəvi istehsal - 7% təşkil edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  OKTMO (rus.).
2. ↑  .
3. ↑  "Адыгейск: История города". 2018-08-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-01.
4. ↑  "Закон Республики Адыгея от 01.12.2004 года № 270 «О муниципальном образовании «Город Адыгейск», наделении его статусом городского округа и установлении его границ»". 2019-09-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-01.
5. ↑  "Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения Республики Адыгея. Том 4. Национальный состав" (PDF). 2013-11-04 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2014-09-11.
6. ↑  "Том 2. Возрастно-половой состав населения и состояние в браке" (PDF).[*ölü keçid*]

Mənbə
-----

* Официальный сайт муниципального образования «город Адыгейск»
* Городской совет города Адыгейск

| ⛭ Adıgey Respublikası |
| --- |
| Bayraq Adıgey Respublikasının | **İnzibati mərkəz**: **Maykop**  | **Şəhərlər**: Maykop| Adıgeysk

---

 | Adıgey Respublikasının bayrağıAdıgey Respublikasının gerbi |
| **İnzibati-ərazi bölgüsü**: | **Rayonlar**:  Qiaqin|
 Koşexabl|
 Krasnoqvardeysk|
 Maykop|
 Taxtamukaysk|
 Teuçejsk|
 Şovqenovsk

---

 |
| **Məqalələr**: | Gerb | Himn | Tarix | Əhalisi | İnzibati-ərazi bölgüsü | Bayraq |