recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Güzgü (dəqiqləşdirmə).

**Güzgü** — 1997-ci ildə azərbaycanlı rejissor Cəfər Pənahinin çəkdiyi filmdir.

Sujet xətti
-----------

1997-ci ildə çəkilmiş "Güzgü" filmində dərsdən çıxanda həmişə onu qarşılayan anasını gözləməyə səbiri çatmayan balaca məktəbli Minanın (Ayda Məmmədxani) sərgüzəştləri diqqət mərkəzinə gətirilir. Sonuncu rəfiqəsi də arxasınca gələn atasının avtomaşınına oturub getdikdən sonra, bir əli gipsdə olsa da, evlərinə təkbaşına yola düşməklə tərsliyini, müstəqilliyini, yaşından böyük görünmək istəyini ortaya qoyan Minanın səs-küylə şığıyıb keçən iri avtomaşınların təkərləri fonunda olduqca köməksiz görünməsi xırda adamı böyük şəhərlə qarşılaşdırır. İlk baxışdan inamlı görünən Minanın qara çadralı bir qadının ətəyindən tutaraq yolu keçməsi maneənin dəf olunması yolunda ilkin qələbəyə çevrilsə də, motosikldəki müəllimlə dostunun avtomobil qəzasına düşməsinin şahidinə çevrilməsi psixoloji gərginliyi artırır. Səhvən mindiyi növbəti avtobusda oğlu ilə münaqişəsindən gileylənən çarşablı qadının, ərlərin xəyanətini çözən qadınların söhbətini, İranla Cənubi Koreyanın söhbəti fonunda balaca Minanın kiminsə verdiyi pulu akkordeon çalıb oxuyan atasını dəfdə müşayiət edən balaca oğlana ötürməsi kimi uzun planda kameranın sevdiyi Aida Məmmədxaninin daxili monoloqunun bir an belə səngimədiyini təsdiqləyir.

Nəhayət ki, kameraya baxmaqla rejissorun iradını eşitməklə səbir kasası daşaraq oynamaqdan cana doyub yaylığını, əlinin gipsini çıxarıb, paltosunu soyunan Minanın evlərini özü tapmaq istədiyini birbaşa kinokameraya deməsi ilə ekran personajının, ifaçı Aidə Məmmədxaniyə çevrilməsi ilə kinolentin bitməsi, digər kameranın başqa rakursundan Cəfər Pənahi də daxil olmaqla çəkiliş qrupunun ekrana gəlişi filmin gedişatını dəyişir. Bu epizod bədii təxəyyüllə real həyatın sərhədlərini şəffaflaşdırmaqla saxtalıqla, gerçəklik güzgüsünü üzləşdirən rejissorun daxili azadlığını önə çəkir. Bundan sonra çarşablı qadının evdə münaqişəsinin olmadığını Aydaya bildirməsindən sonra bədii-oyun filminin estetikasının durdurulması, "dördüncü divar"ın dağılması ilə gerçək zaman-məkan parametrlərinin önə keçməsi, müəllifin sufi təbiətinə uyğun təəssürat üzərində qurulan, anilikdə yaranan impersionizmə meydan verilir.

Mükafatları
-----------

Finalda sərnişinlərinin, sürücünün iştirakı ilə qadın-kişi münasibətlərini arakəsmədən çözdükləri taksinin vicdanlı sürücünün evlərinə gətirib çıxardığı, böyük şəhərin qaydalarına müqavimətini bildirən balaca Minanın vasitəsi ilə güzgü tutulan Tehranın sosiodinamik mühitinin öz əksini karnaval estetikasında tapdığı bu film kinofestivallarda dəyərləndirilərək Lokarnoda "Qızıl bəbir", İstanbulda "Qızıl lalə" mükafatlarına layiq görülür.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Cəfər Pənahi Güzgü filmi". 2023-07-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-01.

Xarici keçidlər
---------------

* Güzgü filmi tam film
* Güzgü filmi IMDB

Həmçinin bax
------------

* Cəfər Pənahi
* Bu film deyil (film, 2011)
**Kaqayan çayı** (taqal Cagayan) — Filippin arxipelaqının ən uzun və enli çayı. İzabela, Kaqayan, Kirino və Nueva Viskaya əyalətlərinin ərazilərini keçərək Luson adasının şimal-şərq hissəsi ilə axır. Çayın uzunluğu təqribən 505 km-dir.

Axın və qolları
---------------

Kaqayan çayının su toplayıcı hövzəsi
İllik axın 9.3943 milyon m³-dir. Çay başlanğıcını Karaballo dağlarından, dəniz səviyyəsindən 1524 m hündürlükdə Dalton aşırımından götürür. Sonra iki dağ sistemi, Mərkəzi Kordiller və Sierra Madre arasında münbit bir vadidən axır. Kaqayan çayının mənsəbi Cənubi Çin və Filippin dənizləri arasındakı Aparri şəhəri ərazisindəki Luzon boğazıdır.

Sol qollar: Çiko, Maqat. Sağ qollar: İlaqan, Pinakanauan.

Yağıntı və daşqın
-----------------

Maydan oktyabr ayına qədər davam edən yağışlı mövsümdə Kaqayan çayı ilə yanaşı onun qolları da yağışla gursululuq əldə edir. Orta illik yağıntı çayın şimal hissəsində 1000 mm, cənub dağlıq hissədə 3000 mm-ə qədər çatır. Əraziyə görə dağlardan su yavaş-yavaş axır.

Daşqınlar çayda tez-tez baş verir, bu da xeyli insan tələfatına və əhəmiyyətli maddi itkiyə səbəb olur. Ölkə hökuməti çay boyu daşqın təhlükəsi barədə xəbərdarlıq edən bir neçə stansiya quraşdırmışdır.

Flora və fauna
--------------

Kaqayan çayı boyunca toxunulmamış meşələr uzanır. Filippində insan fəaliyyətinə məruz qalmayan bir neçə meşədən biridir. Burada çox sayda vəhşi növ yaşayır. Bunların çoxu endemik və ya nəsli kəsilməkdə olan növlərdir. Məsələn: Gallicolumba luzonical, Filippin qartalı, nadir çay balığı olan Cestraeus plicatilis. Bu balıq ləzzətli dadına görə daha çox tələb olunur. Bu səbəbdən nəsli təhlükə altındadır.

Qalınya əyalətindəki Kaqayan çayı vadisində qədim insanlar tərəfindən ovlanmış hind kərgədanı cinsinin bir növü olan Rhinoceros filippinensisinin daşlaşmış skeleti tapılmışdır. Bu tapıntılar 777 ilə 631 min il əvvələ aiddir.

Ekoloji əhəmiyyəti
------------------

Çay Kaqayan vadisini suları ilə bəsləyir. Torpaqda yüksək məhsul yetişdirməyə imkan verir. Burada düyü, hindistan qozu, xurma, banan, tütün, sitrus bitkiləri, dənli bitkilər becərilir.

Maqat və Çiko çaylarının üzərlərində su anbarları qurulmuşdur. Ətraf ərazilərində neçə mədən fəaliyyət göstərir. Ətraf vilayətlərdən səyahət proqramları var.

Əhalisi
-------

Çay dörd vilayətdən keçir: Nueva Vizkaya, Quirino, İsabela və Kaqayan. Bu əyalətlərin təxminən iki milyona yaxın əhalisi var.

İbanaq xalqı qəbilələrinin adını Çağayan çayının qədim adı Bannaqdan götürür. Qaddanq qəbiləsi Kaqayan çayının və onun qollarının yuxarı hissəsində yaşayırdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Kundel, Jim.* "Water profile of Philippines". Encyclopedia of Earth. June 7, 2007. 2012-08-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-09-30.
2. ↑  «Principal River Basins of the Philippines», Published by the National Water Resources Board, October 1976 (p. 12)
3. ↑  Earliest known hominin activity in the Philippines by 709 thousand years ago Arxivləşdirilib 2019-09-28 at the Wayback Machine, 2018
**Autofobiya** — təcridolunma fobiyası və ya tək qalma qorxusudur. Zərərçəkənlar fiziki olaraq tək deyillər, lakin onlar inanırlar ki, başqaları onlara qarşı etinazsızdır, sevilmirlər və xəbərsiz gələn adamlar onları qorxudur.

Autofobiya bədii mətnlərdə "kimsə tərəfindən" mənasında işlənir və kimdənsə qeyri-ixtiyari olaraq qorxmaq deməkdir. Bu, bəzən özünə nifrətlə əlaqədar olur. Autofobiya digər psixoloji pozğunluqların simptomu ola bilər və ya bir şəxsdə psixoloji problemlərin yaranmasının göstəricisi ola bilər. Bu, həmçinin kiməsə inanmamaq, arxalana biləcəyi kiminsə olmaması və ya dostunun olmaması deməkdir...

Simptomlar
----------

Autofobiyadan əziyyət çəkən insanlar xəstəliyin simptomlarını büruzə verə bilər, lakin bundan əziyyət çəkdiklərinin fərqində olmaya bilərlər. Autofobiyanın simptomlarına daxildir:

* Şəxs tənhalıq haqda düşünəndə qeyri-ixtiyari qəzəblənir.
* Düşünür ki, onun tək olmaması üçün kimsə nəysə etməlidir.
* Tək qalmağı bacarmamaq və ya təkliyin öhdəsindən gələ bilməmək.
* Yanında başqalarının olması ehtiyacı.
* Kiməsə bağlana bilməmək, kimisə itirmək qorxusu.

Səbəblər
--------

Autofobiyaya yaxın bir insan, məsələn, həyat yoldaşı tərəfindən tərk edilmək səbəb ola bilər.
**Göksel Demirpençe** (25 noyabr 1971, İstanbul) — Türkiyə musiqiçisi.

Həyatı
------

Göksel 1971-ci ildə İstanbulda doğulub. İlk və orta məktəbi İstanbulda tamamlayıb. 1988-ci ildə Boğaziçi Universiteti Fəlsəfə bölməsini qazanan sənətçi, musiqiyə olan əlaqəsinin artmasıyla 1991-ci ildə məktəbdən ayrılmaq məcburiyyətində qalıb. 1989-cu ildə Aroyo Odo Çox Səsli Xorunda iştirak edib. Musiqi işlərinə xüsusi solfec və şan dərsləri götürərək başlayıb. İstanbul Universiteti təhsil vəzifəlisi Gül Sabar və İran əslli musiqiçi Evlim Bahçebandan xüsusi dərslər götürdü.

Musiqilə peşəkar olaraq məşğul olmağa qərar verən Göksel xüsusi musiqi işləri ilə bərabər bir çox orkestrdə solistlik etdi. 1995-ci ildə Sezen Aksu və Sertab Erenerin işlərində vokalist olaraq vəzifə götürdü. Elə həmin il məşhur musiqiçi Onno Tuncla tanış olmasıyla birlikdə musiqi həyatına bir albom ilə inteqrasiya olunmağa qərar verdi.

Ancaq Onno Tuncun bədbəxt bir qəza nəticəsində ölümüylə aramızdan ayrılması Gökselin albomunun gecikməsinə səbəb oldu. Müzikal təcrübələrinə təcrübə qataraq keçirdiyi iki ildən sonra ilk albomunu 1997-ci ildə çıxardı. "Yollar" adını daşıyan albomda on səkkiz yaşından etibarən yazdığı söz və musiqilərinə yer verdi. Musiqi direktorluğunu Sarp Özdemiroğlu və Kave Bahçebanın etdiyi albomda on musiqidən təşkil olunmuşdu.

Öz musiqiləri xaricində söz və musiqiləri Sezen Aksu və Onno Tunca aid "Gülləsi Rənglər" və "Yaraşıqlı" adlı iki mahnını şərh etdi. Albomun məşhurlaşan ilk musiqisi fərqli gitara tonları, Gökselin teatral şərhiylə funk tərzi hərəkətli ritmlər ehtiva edən "Səbir" oldu. Dekorasiyasından ssenarisinə qədər təcrübi dadlar ehtiva edən video klipiylə də musiqi sevərlərin diqqətini çəkdi.

Albomun ikinci klipi isə sənətçinin duru vokalıyla ağıllarda yer edən "Uzun Uzun Yollar"a çəkildi və rejissorluğunu Cansu Akbel etdi. Göksel bu albomunda Yavuz Çətin, Levent Altındağ, Ərdəm Sökməyin, Tahsin Ünüvar, Əryin Aslan kimi gənc və qabiliyyətli adların yanında At idilə Özdemiroğlu, Erkan Oğur kimi duayenlerlə çalışdı. Sənətçi ikinci albomu "Körebe" oktyabr 2001-ci ildə bazara çıxdı. Cəmi 11 mahnının tapıldığı albom mahnılarının beşinin musiqisi, doqquzunun da sözləri sənətçinin özünə aid idi.

Albomları
---------

| İl | Albomun adı | Musiqi Şirkəti |
| --- | --- | --- |
| 1997 | *Yollar* | Karma Müzik Yapım |
| 2001 | *Körebe* | Sony Music |
| 2003 | *Söz Ver* | Sony Music |
| 2005 | *Arka Bahçem* | Sony Music |
| 2007 | *Ay'da Yürüdüm* | Sony BMG |
| 2009 | *Mektubumu Buldun mu?* | Avrupa Müzik |
| *The Best of Göksel* | Sony Müzik |
| 2010 | *Hayat Rüya Gibi* | Avrupa Müzik |
| 2012 | "Bende Bi' Aşk Var" | Avrupa Müzik |

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Göksel ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Göksəl Rəsmi vebsaytı
* Myspace'de Göksəl

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Apple Music · Deezer · Instagram · Last.fm · Spotify · YouTube · YouTube |
| Tematik saytlar | Discogs · IMDb · MusicBrainz · Rate Your Music |
| Normativ yoxlama | GND: 1054171718 · ISNI: 0000 0000 5452 4011 · LCCN: no2008143258 · VIAF: 7214617 · WorldCat VIAF: 7214617 |
Yaponiya vilayətlərinin xəritəsi (1868). Binqo vilayəti qırmızı rəngdə göstərilmişdir.
**Binqo vilayəti** (備後国, *Binqo no kuni*?) — Yaponiyanın Honşu adasının qərbində, Tohoku regionunda mövcud olmuş tarixi vilayət. Müasir dövrün Hiroşima prefekturasının qərb hissəsini əhatə etmişdir.

Tarixi
------

Qədim dövrlərdə Binqo Kibi (吉備国) dövlətinin tərkib hissəsi olmuşdur. VII əsrdə üç hissəyə, Binqo (備後 — Arxa Kibi), Bittyü (備中 — Orta Kibi) və Bidzenə (備前 — Ön Kibi) bölünmüşdür.

Binqo vilayəti Daxili Yapon dənizinin sahilində xüsusi strateji önəmə malik idi. Tomo və Onomiti limanları paytaxt Kiotodan qərb vilayətlərinə gedən strateji yolun üzərində yerləşirdi.

XVI əsrdə Binqo vilayəti Mori klanının ərazisi idi. XVII–XIX əsrlərdə isə sahilyanı torpaqlar Tokuqava klanı ilə qohumluq əlaqələri olan Masudayra ailəsinin torpağı olmuşdur. Şimaldakı dağlıq ərazi qonşuluqdakı Aki vilayətinə sahib olan Asano klanı tərəfindən idarə olunurdu.

1875-ci ildə keçirilmiş inzibati islahat nəticəsində vilayətin ərazisi yeni yaradılmış Okayama prefekturasına daxil edilsə də, bir il sonra Hiroşima prefekturasına daxil olmuşdur.

Tarixi rayonları
----------------

* Yasuna (安那郡)
* Fukasu (深津郡)
* Cinseki (神石郡)
* Nuka (奴可郡)
* Numakuma (沼隈郡)
* Honci (品治郡)
* Aşida (葦田郡)
* Konu (甲奴郡)
* Mikami (三上郡)
* Eso (恵蘇郡)
* Mitsuqi (御調郡)
* Sera (世羅郡)
* Mitani (三谿郡)
* Miyoşi (三次郡)
* Yoşikatana (吉刀郡)

İstinadlar
----------

1. ↑  Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "*Bingo*" in **Japan Encyclopedia*, p. 76*, səh. 76, Google kitablar.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Binqo vilayəti ilə əlaqəli mediafayllar var.

* "Binqo vilayəti" JapaneseCastleExplorer.com saytında


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Yaponiya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Mərkəzi Amerika Ümumi Bazarı** - 1950 –ci illərdə inteqrasiya fəaliyyətlərinin arxasınca aparan təsir, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının latın Amerikası kommisiyasının (ECLA) görüşlərinin nəticəsi kimi özünü büruzə vermişdir. O, dövrdə kommisiya inkişaf etməkdə olan ölkələrin inkişaf strategiyası idxalat siyasətinə bağlı sənayeləşmə modellərini proqnozlaşdırmışdır.

Qeyd olunmuş bu faktor Mərkəzi Amerika Ümumi Bazarının yaranmasında böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir. Bölgə ölkələrinin kiçik olmaları, sənayeləşmənin ancaq birləşmə və geniş bir bazar təşkil etməsində bununla uyğun olmayan yüksək maliyyəli, aşağı səmərəli istehsalatla nəticələnəcəyi ehtimalını ortaya çıxartmışdır. Bu fikirlərlə 1960-cı illərin sonlarında Monaquada iqtisadi inteqrasiyanın əsas müqaviləsi imzalandı və Mərkəzi Amerika Ümumi Bazarı quruldu. Müqaviləyə qoşulan ölkələr Qvatemala, El Salvador, Honduras, Nikaraqua və Kosta-Rika oldu. CACM-ın əsas məqsədi üzv ölkələrdə sənayeləşmənin surətinin artırılmasıdır. Yarandığı ilk 10 il ərzində CACM bölgə daxili ticarət axınlarında əhəmiyyətli artımlara səbəb olmuşdur. Bu da böyük səviyyədə ABŞ-la ticarətin azalmasına səbəb olmuşdur. 1970-ci ildən sonra bölgədaxili ticarətin payı azalmağa başladı, üzv ölkələrin ÜMM istehsalının artımı tempi azaldı. Sənayeləşmədəki zəiflik özünü göstərdi, nəticədə isə daxili siyasətlər dəyişildi və ixracata bağlı siyasətlər izlənməyə başlandı. 1998-ci ilin məlumatlarına görə CACM-ın dünya ixracat və idxalatdakı payları 0,1 % və 0,2 % -dir. Birlik daxili ticarətin payı da 14,4 % - ə bərabərdir.

İstinadlar
----------
Serial haqqında
---------------

Yazıçı Varisin eyni adlı romanının motivləri əsasında çəkilmişdir.

Səhv
----

Aktyor Vüqar Məmmədəliyevin adını və obrazını bir neçə titrlərdə 2 dəfə yazılmışdır.
Aktrisa Gülnarə Abdullayevanın adı titrlərdə Elnarə Abdullayeva yazılmışdır.

Filmin Heyəti
-------------

 ***Yaradıcılar və Texniki heyət***   

Əsərin müəllifi: Varis Yolçiyev   

Ssenari müəllifi: Sirac Mustafayev   

Quruluşçu Rejissor: Sirac Mustafayev   

Quruluşçu operator: Fuad Nəzərov   

Aktyorlarla iş üzrə rejissor: Sabir Məmmədov   

Operator: Seymur Quliyev   

Rəssam: Arif Niftiyev   

Bəstəkar: Sevinc Tofiqqızı  

Kordinator: Mirzə Ağabəyli   

Qrim üzrə rəssam: İlqar Cəfərov   

İşıq rəssamı: Tahir Bağırov   

Montaj rejissoru: Vasif Şirəliyev   

Səs rejissoru : Zaur Məmmədov   

Texniki direktor: Aydın Ələkbərov   

İşçilər:Hidayət Əliyev,Araz Hüseynov,Saməddin Məmmədov  

İşıqçılar:Sabit Qədirov,Aqil Məmmədov   

Rejissor asisenti: Kəmalə Mahmudova   

Operator köməkçisi: Rüfət Məmmədov   

Sürücü:Elşad Vahidov   

İcracı prodüser:İlham Niftəliyev

***AKTYORLAR***

Ramil Zeynalov — Zaur  

Rasim Balayev- Professor   

Şahmar Qəribli — Səlim   

Mirzə Ağabəyli — Ağəli   

Xalidə Əliməmmədova — Zümrüd   

Sabir Məmmədov — Paşa   

Gülnarə Abdullayeva — Aygün   

Bəhruz Rafiqoğlu — Anar   

Manaf Dadaşov — Xəlil   

Nəsibə Eldarova — Pərnisə   

Səbinə Məmmədova — Nigar   

Rəvan Qacayev- Balaca Zaur  

Firuz Xudaverdiyev — Tələt kişi   

Məsumə Babayeva — Bilqeys  

Elşən Şirəliyev — Əjdər   

Şəhla Əliqızı— Pakizə   

Vüqar Məmmədəliyev — Komandir   

Xalidə Quliyeva — Nəzifə

Solmaz Süleymanlı— İlahə   

Tamerlan Qacayev— Emin   

Səmimə Laçın(Səlimova kimi)-Badam  

Elnarə Nağdəliyeva — Zəhra bibi

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------

Filmi izlə
**Bir pələng var idi** (hind एक थाटाइगर) — Kabir Xanın rejissorluğu və həmmüəllifi olduğu və Aditya Çopra tərəfindən 2012-ci ildə hazırlanan hind dilli romantika triller döyüş filmidir. *Pələng seriyası*nın ilk filmdir, baş rollarını Salman Xan və Katrina Kaifin canlandırdığı filmdə Ranvir Şori, Giriş Karnad, Roşan Set və Qavi Çaxal və b.-nın canlandırdığı aktyor ansamblı var.

Film Pakistan tərəfindən əldə edilməmişdən əvvəl məlumatları bərpa etmək tapşırığı almış Hindistanın RAW casusu Pələng'i (Salman Xan) izləyir, lakin o, missiya əsnasında Pakistanın ISI agentinə aşiq olduqdan sonra işini tərk edir.

Film, Kabir Xan və Yaş Rac Film kino kompaniyası əməkdaşlığı çərçivəsində Kabil ekspressi və Nyu-York filmlərindən sonra ərsəyə gələn üçüncü filmdir. Filmin istehsalı geniş idi; ssenari bir neçə dəfə yenidən yazıldı və istehsal 2011-ci ildə başlamazdan əvvəl bir neçə il təxirə salındı. Filmdəki səhnələrin çoxu ilk növbədə Hindistanda, digər səhnələr isə Türkiyə, İrlandiya və Kubada lentə alındı və əvvəlcə 15 avqust 2012-ci il tarixində dünyaya çıxmadan əvvəl 2012-ci ilin iyun ayında buraxılması planlaşdırıldı.

Film ümumiyyətlə müsbət rəylərə qarışdı, hərəkətliliyi, musiqisi və aktyorların mükəmməl oyunu təriflə qarşılandı, uyğunsuz tonuna görə tənqid də var idi. Teatr boyunca çox sayda kassa qeydləri qoydu. Dünyada 3.2 mlrd. rupidən çox gəlir əldə edərək, 2012-ci ilin ən yüksək gəlir gətirən hind filmi oldu və inflyasiyaya görə tənzimlənməmiş bütün dövrlərin ən yüksək 25-ci ən yaxşı Hindistan filmidir. Bundan əlavə, 33.5 mlrd. rupi ilə ən yüksək mənfəətli daxili açılış rekordunu qırdı qoydu, bu üç il ərzində rekord qırılmadı. Film Hindistanın Xalqın Seçimi Mükafatında 6 nominasiyadan beşində qalib gəldi.

Davam filmi 22 dekabr 2017-ci ildə ekranlara çıxan Pələng sağdır filmidir.

Süjet xətti
-----------

Aktyor heyəti
-------------

İstehsal
--------

### Aktyor seçimi

### Çəkiliş prosesi

Marketinq
---------

Buraxılışı
----------

Gəlir
-----

Musiqiləri
----------

Mükafatları
-----------

İstinadlar
----------
**Bir aktyorun hekayəti. Məmmədrza Şeyxzamanov** — rejissor Elvin Vəlimətovun 2014-cü ildə Azərbaycan Televiziyasında çəkdiyi sənədli film.

Məzmun
------

Filmdə teatr və kino aktyoru, Azərbaycanın və SSRİ xalq artisti Məmmədrza Şeyxzamanovun xatirəsinə həsr olunur.

Film haqqında
-------------

Filmdə "İblis", "Mahnı dağlarda qaldı", "Kreml saatı" teatr tamaşalarının, "Bəxtiyar", "Qızmar günəş altında", "Bir qalanın sirri", "Onu bağışlamaq olarmı?", "Leyli və Məcnun", "Böyük dayaq", "Əhməd haradadır?", "Liftçi qız", "Yeddi oğul istərəm...", "Nəsimi", "Qatır Məmməd", "Qızıl uçurum", "Əzablı yollar" filmlərinin kadrlarından istifadə olunur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifləri:** Salar Aslanov, Müşfiq Hətəmov
**Rejissor:** Elvin Vəlimətov
**Montaj:** Nəriman Qasımov
**Videomateriallar:** Fuad Əhmədov, Həsən Cəbrayılov
**İnzibatçı:** Etibar Almazov
**Rejissor assistenti:** Vüsal Əzimov, Ayxan Əhmədov
**Musiqi tərtibatı:** Əliabbas Qasımov
**Mətni oxuyan:** Ədalət Məmmədov
**Redaktor:** Səyavuş Məmmədov
### Arxiv kadrlarda iştirak edən

Məmmədrza Şeyxzamanov (aktyor, xalq artisti)
Həbib İsmayılov (şəkil; kinorejissor, əməkdar incəsənət xadimi)
Tofiq Kazımov (şəkil; teatr rejissoru və aktyoru, xalq artisti)
Mehdi Məmmədov (şəkil; teatr rejissoru və aktyoru, xalq artisti)
Ələsgər Şərifov (şəkil; teatr rejissoru)
İlyas Əfəndiyev (şəkil; xalq yazıçısı)

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**"Qətl!"** (*ing.* Murder!) — rejissor Alfred Hiçkokun filmi.

Məzmun
------

Dram teatrının aktrisası Ednanın vəhşicəsinə qətlində onun rəfiqəsi aktrisa Diana Barinq şübhəli bilinir. Bütün dəlillər onun əleyhinədir. Qurbanın meyiti Diananın oturduğu otaqdadır, onun yanında qətl aləti atəşkeş olub, Diananın paltarı qana bulaşıb, stolun üstündə isə tamamilə boş brendi butulkası var. Ev sahibəsinin sözlərinə görə cinayət baş verən yerdən yüksək qadın səslərindən başqa heç nə eşidilmirdi. Şübhəli şəxs isə istintaqa dönə-dönə təkrar edir ki, əslində Ednanın yanına söhbət üçün gəlmişdi, lakin etdikləri söhbətin böyük hissəsini xatırlaya bilmir. İstintaq güman edir ki, Diana bu qətli brendinin təsiri altında, şəxsi ədavət və ondan daha uğurlu çıxış edən aktrisaya yersiz paxıllıq şəraitində törədib. Vəkillərin müşavirəsində cəmi üç səs onun günahsız olduğunu göstərdi. Onun günahsız olduğunu düşünənlər arasında tanınmış aktyor Con Menyer də var idi, lakin müzakirənin ümumi əhval-ruhiyyəsi ona təsir edir. O da ittihamedici qərar verir. Diananı dar ağacı gözləyir, lakin Conun şübhələri onu, cinayətin mühüm səbəblərinin axtarışına çıxmağa məcbur edir. Bu işdə onun köməyinə böyük Şekspir və teatr gəlir.

Film haqqında
-------------

* Aktyor Herbert Marşallın səsli kinoda ilk rolu məhz bu filmdə olmuşdur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifləri :** Klemens Deyn, Helen Simpson
**Ssenari müəllifləri :** Alfred Hiçkok, Alma Revill, Volter Maykroft
**Rejissor :** Alfred Hiçkok
**Operator :** Cek Koks
**Bəstəkar :** Con Reynders
**Prodüser :** Con Maksvell
### Rollarda

Herbert Marşall – Con Menye
Nora Barinq – Diana Barinq
Fillis Konstem – Dusi Markhem
Edvard Çapmen – Ted Markhem
Esmi Persi – Hendel Feyn
Maylz Mender – Qordon Drüs
Donald Koltrop – Ayon Stüart

İstinadlar
----------

1. ↑  "Fransua Trüffo. Hiçkoka görə kinematoqraf (Le Cinéma selon Alfred Hitchcock)". 2010-01-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-01-20.

Ədəbiyyat
---------

* Chandler, Charlotte. *It's only a movie: Alfred Hitchcock : a personal biography*. First Applause, 2006.
* Yacowar, Maurice. *Hitchcock's British Films*. Wayne State University Press, 2010.
**Biri vardı, biri yoxdu...** qısametrajlı bədii filmi rejissor Eldar Quliyev tərəfindən 1967-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Kinolentdə tənha qalmış iki nəfərin-qoca kişi ilə qarının niskilli ovqatlarından, təsadüfi tanışlıqdan sonra qarşılıqlı qayğılarından bəhs olunur. Əsas rolları Sədayə Mustafayeva və Sadıq Həsənzadə ifa edirlər.

Məzmun
------

Kinolentdə tənha qalmış iki nəfərin-qoca kişi (Sadıq Həsənzadə) ilə qarının (Sədayə Mustafayeva) niskilli ovqatlarından, təsadüfi tanışlıqdan sonra qarşılıqlı qayğılarından bəhs olunur.

Film haqqında
-------------

Film yazıçı Salam Qədirzadənin "Xəzan yarpaqları" hekayəsinin motivləri əsasında çəkilmişdir.

Rollarda
--------

Sədayə Mustafayeva — qarı
Sadıq Həsənzadə — qoca
Hacıməmməd Qafqazlı — molla Filmi səsləndirənlər: Yusif Vəliyev — qoca (Sadıq Həsənzadə) (titrlərdə yoxdur)

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 1 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 61

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
* Filmin musiqiləri (video)
* Filmin musiqiləri (audio)
İRS Cizgi
**İRS cizgi** — vətənpərvər ruhda milli və tarixi qəhrəmanlar üzərindən oxuculara məntiq, mühəndislik, dünyagörüşü kimi bilgiləri çatdıran cizgi film, roman, oyuncaq, oyun, animasiya və s. kimi məhsullar üzərində çalışan bir komanda.

Yaradılması
-----------

İRS cizgi komandası 2017-ci ildə Anar Əkbərli tərəfindən yaradılmışdır. Hədəfləri milli və elmi formatda oxuculara dünyagörüşü
, məntiq və mühəndislik sahələrində bilgi verən cizgi, roman, oyuncaq, oyun və animasiyaların yaradılmasıdır. İşlərində daha çox milli və tarixi qəhrəmanları daha fərqli, daha çox günümüzə uyğun şəkildə təsvir edirlər.

Fəaliyyəti
----------

2017-ci ildə İRS cizgi yaradıcılıq qrupunun "Koroğlu" adlı ilk milli komiksinin təqdimatı keçirilib. Komiksin Mərkəzi Elmi Kitabxanada, Bakutel sərgisində təqdimatı keçirildi. Bu komiks Azərbaycanda bu sahədə ilk uğurlu layihədir. İstənilən yaş qrupu üçün nəzərdə tutulmuş ssenari əsasında hazırlanıb. Dastandan ilhamlanaraq, tarixi faktlara əsaslanaraq milli ruhda hazırlanan komiks oxucuya məntiq və dünyagörüşü aşılayır.

Qrup tərəfindən 2018-ci ildə Azərbaycan Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı "DİRİLƏR" milli komiksi elektron versiyada istifadəçilərə pulsuz təqdim olunub.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Azərbaycanda "Koroğlu" adlı ilk milli komiks təqdim olunub" (az.). Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi. 4 yanvar 2018. 2022-06-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2022.
2. ↑  "Azərbaycanda "Koroğlu" adlı ilk milli komiks təqdim olunub" (az.). science.gov.az. 5 yanvar 2018. 2022-06-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2022.
3. ↑  ""Koroğlu" adlı ilk milli komiksin təqdimatı keçirilib" (az.). Report İnformasiya Agentliyi. 1 yanvar 2018. 2022-06-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun  2022.
4. ↑  "İRS Cizgi - DİRİLƏR" (az.). ikiqat.com. 28 may 2018. 21 fevral 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2022.
**Çinkveçento** (it. cinquecento - *beş yüz*, eləcə də *beş yüzüncü ill*) - XVI əsrin İtalyan adlandırılması. İncəsənət və mədəniyyət tarixçiləri tərəfindən İtalyan İntibah incəsənətinin inkişafının müəyyən bir dövrünə istinad etmək üçün istifadə olunur. Xronoloji olaraq "yüksək intibah" və "son intibah" dövrlərinə bölünür.

Yüksək intibah dövrü deyəndə şərti olaraq XVI əsrin əvvəlində Romada görkəmli heykəltaraş, memar və rəssamların yaradıcılığını nəzərdə tuturlar. Bu dövr Roma Papası II Yuli della Rovere (1503-1513) mesenatlıq fəaliyyəti və papa X Levin (1513-1521) bu mesenatlığı davam etdirməsi ilə əlaqəlidir. Bu dövr faciəvi tarixlərlə bitir: 6 aprel 1520-ci ildə Rafael vəfat edir, 6 may 1527-ci ildə Roma V Karlın qoşunları tərəfindən talan edilir.

Üslub baxımından yüksək intibah dövrü Roma klassisizmi dövrü adlanır. Bu illər ərzində Romada, Vatikanın səyləri sayəsində ən görkəmli sənətkarlar çalışır və öz aralarında rəqabət aparırdılar: Rafael Santi (1508-1520-ci illərdə), Leonardo da Vinçi (1513-1515-ci illərdə) və Mikelancelo (1534-cü ildən).

1499-cu ildə Donato Bramante Romaya gəldi. 1500-cü ildə Papa VI Aleksandr onu Vatikanın baş memarı təyin etdi. Bramantenin Romadakı ilk əsəri, mərkəzi plan və mütləq simmetriyanın həyata keçirilmiş halı olan kiçik dairəvi Tempietto məbədi (1502) oldu.

İdeologiya baxımından Roma klassisizmi, atəşpərəstliyin və xristianlığın bədii obrazlarının, eləcə də antik incəsənətin klassik formaları və yeni renessans mədəniyyətinin humanist ideallarının şüurlu, proqramlı birləşdirilməsinə əsaslanır. Bu dövrün incəsənəti antik ənənələrə yönələn ideyaların və bədii formaların aydınlığı və klassik bitkinliyi ilə fərqləndirilir. Məsələn, Rafaelin Afina məktəbi (1509-1510) əsərində antik və müasir filosoflar və rəssamların yığıncağı təsvir edilib. "Rəsmə xas olan ümumi mötəbərlik ruhu,- Maks Dvorjak yazır,- daxili azadlıq və ləyaqət hissi ilə yerinə yetirilib... Bu stil, güman ki, tamamilə qədim ənənədən gəlirdi, buna baxmayaraq tamamilə ondan fərqli bir şey idi". Maks Dvorjak Rafaelin Roma yaradıcılığını "dağınıq-idealist cərəyan" adlandırırdı.

XVI əsrin ortaları və ikinci yarısı, manyerizm və Roma barokko incəsənətinin formalaşması dövrüdür. Bu dövrə görkəmli Mikelancelo Buonarrotinin son əsərləri, Venesiyada Tisian, Veroneze və Tintorettonun, Mediçi sarayında Benvenuto Çellini və florensiyalı manyeristlərin yaradıcılığı daxildir.

Çinkveçentonun dünyagörüşü prinsipləri, incəsənətinin üslubi və kompozisiya formaları, klassisizm və neoklassisizmdən tutmuş XVII-XX əsrlərin romantizmi və akademizminə qədər sonrakı əsrlərin incəsənət üslublarına da şübhəsiz təsir göstərmişdir.

Qeydlər
-------

1. ↑  Дворжак М. История итальянского искусства в эпоху Возрождения: В 2-х т. — М.: Искусство, 1978. — Т. 2. — С. 49, 305

Həmçinin bax
------------

* Duçento
* Treçento
* Kvattroçento
* Seiçento

Ədəbiyyat
---------

* *Жуковский В. И.* Искусство Возрождения: учебное пособие. Красноярск: Краснояр. гос. ун-т. 2006. ISBN 5-7638-0663-8.
* Чинквеченто // Чаган — Экс-ле-Бен. — М. : Советская энциклопедия, 1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 29).
***Bizim katib*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Niyazi Bədəlov tərəfindən 1972-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Film Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, uzun illər partiya və dövlət sahəsində çalışmış, tanınmış təsərrüfatçı Rüstəm Səfərəliyevə həsr olunmuşdur.

Məzmun
------

Film Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, uzun illər partiya və dövlət sahəsində çalışmış, tanınmış təsərrüfatçı Rüstəm Səfərəliyevə həsr olunmuşdur. Kinoportretdə raykom katibinin gündəlik işi, qayğıları öz əksini tapmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 147

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 235-258; 268.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1972-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Astenosfer** — litosferin altında yatan, nisbətən kiçik gərginliklərin təsirilə özlü, yaxud plastik axınların zəif hərəkəti hesabına tədricən hidrostatik müvazinət yaratmağa imkan verən hipotetik mantiya qatı. Astenosfer seysmik dalğaların (xüsusilə eninə dalğaların) sürətinin azalması müşahidə edilir. Eninə dalğaların maye mühitdə sönməsinə əsaslanaraq ehtimal olunur ki, astenosfer qatı amorf, hətta qismən ərinti halındadır. Astenosfer maqmatik ocaqların yaranmasının bazis səviyyəsi və maqmatik proseslərin başlıca mənbəyi hesab edilir. Okeanların altında astenosfer yuxarı sərhədi 50–60 km, qitələrdə isə 100–120 km dərinlikdə, aşağı sərhədi isə müvafiq olaraq 400 və 250 km dərinliklərdə yerləşir. Astenosfer çox zaman Qutenberq dalğakeçirəni adlandırılır.

Mənbə
-----

* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.

| ⛭Yer |
| --- |
| Yerin xarici qabığı | 
Atmosfer •
Biosfer •
Noosfer •
Hidrosfer
 |  |
| Yerin daxili qatı | 
**1) Yer qabığı** (*Materik yer qabığı* •
*Okean yer qabığı*)**:** 
Çökmə qat •
Qranit qat •
*Konrada sərhədi* •
Bazalt qat •
Litosfer (*Litosfer piltələri*) •
*Moxoroviçiç sərhədi* 
**2) Mantiya:** 
Yuxarı mantiya (Astenosfer) •
*Seysimik bölmə 660 km* •
Aşağı mantiya •
*Nüvənin sərhədi - mantiya* 
**3) Nüvə:** 
Xarici nüvə •
Daxili nüvə
 |
***Biz şmidçilərik*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Nina Mustafayeva tərəfindən 1972-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Qrup kinoportreti janrında çəkilmiş bu film Azərbaycanın ən iri sənaye müəssisələrindən biri olan Leytenant Şmidt Adına Maşınqayırma Zavodunun əməkçilərinə həsr edilmişdir.

Məzmun
------

Qrup kinoportreti janrında çəkilmiş bu film Azərbaycanın ən iri sənaye müəssisələrindən biri olan Leytenant Şmidt Adına Maşınqayırma Zavodunun əməkçilərinə həsr edilmişdir.

Zavodun 4 min fəhləsi arasından müxtəlif yaşlı nümayəndələr seçilmiş, onların əməyindən, dünyagörüşlərindən, gənc və yaşlı nəslin qarşılıqlı əlaqələrindən bəhs olunmuşdur.

Zavodun yaşlı və gənc, lap yeniyetmə nəsillərini daha qabarıq əks etdirmək üçün film 4 hissəyə-novellaya bölünmüşdür: "Kommunistlər", "Gənclər", "Yeniyetmələr" və "Kommunist əməyi".

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 147

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 235-258.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1972-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Külvari evkalipt** (*lat.* Eucalyptus cinerea) — mərsinkimilər fəsiləsinin evkalipt cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Avstraliyanın Cənubi Uels və Viktoriya ştatlarında dəniz səviyyəsindən 600 m hündürlükdə yayılmışdır. XVIII əsrdə Avropaya gətirilmiş və bəzək bitkisi kimi becərilir.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 12–15 m, gövdəsinin diametri 40-45 sm olan həmişəyaşıl ağacdır. Gövdəsi əyilmiş və ya düz olub, lifli qabıqla örtülmüşdür. Qabığı lifvari soyulan, qırmızımtıl-qonur rənglidir. Cavan yarpaqları növbəli yerləşmiş, uzunluğu 3,5-4,5 sm, eni 3,5-5 sm olmaqla, parlaq, mavi çalarlı, qısa saplaqlıdır. Enli-yumurtavari və neştərvari formalı yarpaqların uzunluğu 8-10 sm, eni 2,5 sm-ə catır. Yetkin yarpaqları növbəli düzülüşlü, dairəvi, bəzən enli və ya ensiz neştər formalı, bir az əyri, mum örtüklü, dərivari və oturaqdır. Uzunluğu 10-13 sm, eni isə 2,5 sm qədər olur. Çiçəkləri ikicinsli, erkəkcikləri çoxsaylı, dişiciyi birdir. Çiçək qrupu çətirvari, yarpaq qoltuğunda, 3-6 çiçəkli, çətirin saplağı silindrvari, uzunluğu 4–9 mm, qönçələri oturaq, bəzən sancaqvari olub, bozumtul rəngli, uzunluğu 10 mm, 6 mm, konusvari qapaqcığı vardır, çiçək yatağının saplağından qısadır. Meyvələri oturaq, şarvari və ya enli armudvari, 6–10 mm uzunluqda, 7–10 mm enindədir.

Ekologiyası
-----------

Bitki zədələnmədən qısa müddətli soyuqlara (-11-130C) dözür. Torpağın nəmişliyinə və məhsuldarlığına orta miqdarda tələbkar, duzluluğa və əhəngin olmasına mənfi reaksiya verir. Bataqlıq torpaqlarda normal böyüyüb inkişaf etmir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Lənkəran və Bakıda mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi
----------

Dermatologiya və kosmetikada evkalipt yağı antiseptik vasitə kimi tətbiq edilir. Parklarda, yol kənarında və qrup əkinlərində istifadə edilə bilər.

Ədəbiyyat
---------

* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q763431
* Wikispecies: Eucalyptus cinerea
* APNI: 112437
* BOLD: 465399
* EoL: 630170
* EPPO: EUCCN
* FoAO2: Eucalyptus cinerea
* GBIF: 3176723
* GRIN: 15873
* iNaturalist: 162748
* IPNI: 592798-1
* IRMNG: 10178904
* ITIS: 502466
* IUCN: 133378580
* MoBotPF: 282867
* NCBI: 370640
* NSWFlora: Eucalyptus~cinerea
* NZOR: 65598227-aa1b-4b92-a9ce-b2a18632abd7
* NZPCN: 3886
* Plant List: kew-72671
* PLANTS: EUCI80
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:592798-1
* Tropicos: 22102083
* VicFlora: 2e6ce7be-81bf-48f6-a769-d931649f79ed
* WCSP: 72671
* WFO: wfo-0000954651

 |

1. ↑  Australian Plant Name Index (ing.).
**Voyniç əlyazması** - Məlum olmayan dildə və əlifbada yazılmış kitab. Kitabda istifadə olunan əlifbanın oxumaq yönündə dilçilər uzun müddət çalışmalar aparsalarda, kitabda yazılanları oxumaq bu günə qədər mümkün olmamışdır. Kitabın 1450 - 1520-ci illər arasında yazıldığı ehtimal edilir. Kitabın eni 15 uzunluğu isə 22 sm-dir. Səhifələrinin sayı 240 olsa da, 30-a yaxın səhifənin cırıldığı məlumdur. Kitabın adının Voyniç adlandırılmasının səbəbi, 1812-ci ildə kitabı köhnə bukinistdən almış *Vilfred Voyniçin* adı ilə bağlıdır. XX əsrin ortalarında, kitabın Voyniç tərəfindən yazıldığı iddia olunurdu. Ancaq aparılmış laboratoriya araşdırmaları kitabın ən azı XVI əsrə aid olduğunu sübut etmişdir.

Voyniç kitabında diqqəti cəlb edən ən önəmli məsələlərdən biridə, kitabda çəkilmiş şəkillərdir. Şəkillərdə ulduzlar, bitkilər və çılpaq qadınlar təsvir olunmuşdur. Şəkillərə əsasən, kitabın astronomiya sahəsində yazılıdığı və bu səhədə ətraflı məlumatların verildiyi məlum olur. Voyniç əlyazması, yüz ilə yaxındır ki, alimlər tərəfindən öyrənilir. Dilçilər, kriptoqraflar, tarixçilər və digər peşə sahiblərinin birgə apardığı araşdırmalar nəticə verməmişdir. Kitabla bağlı olan iddialardan, biri orada istifadə olunan işarələrin heç bir məna ifadə etməməsidir. Müxtəlif sıralanma əsasında, yazılan kitabı oxumağın mümkün olmadığı fikri uzun müddət səslənmişdir. Lakin aparılan araşdırmalar sübut etmişdir ki, kitabda yazılan cümlələr, işarələr toplusu yox, dünya elminə məlum olmayan dilə aiddir.

Qalereya
--------

* Voyniç əlyazması
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Xarici keçidlər
---------------

* www.voynich.nu
**Hissetmə** (*ing.* Premonition) 2007-ci ildə rejissor Mennan Yapo tərəfindən çəkilmiş, ssenari müəllifinin də Bill Kelli olduğu qorxu, fövqəltəbii və dram janrlı filmdir.

Məzmun
------

Linda Henson və Cim Henson 2 qızları ilə birgə xoşbəxt həyat sürürlər. Bir gün Cimin iş ilə əlaqədər olaraq səyahətə çıxdığı gün onun qəzaya uğrayaraq öldüyünü öyrənir. Bundan çox bərk sarsılan Linda anasının dəstəyilə bununla barışır. Lakin səhər oyandığında Cimi səhər yeməyini yediyini görərək şoka düşür. Cim heç nə olmamış kimi ona nə olduğunu soruşur. O isə çaşmış bir halda hər şeyin yolunda olduğunu deyir.
Bundan sonra hər oyandığında Cim ya sağdı yada ki, ölü. Qızının üzündəki ləkələr, içdiyi dərmanlar və tanımadığı halda tanıdığı kimi görünən insanlarla tamamən başını itirən Linda sonda hər şeyi kağıza qeyd edərək hansı gündə nə baş verdiyini aydınlaşdırmağa çalışır və hər şeyin başlandığı Ciminin öldüyü günə, hansıkı həmin xatırlamadığı günə gəlir. Yoldaşının ölümünə səbəb olan qəzanı gözlərilə görən Linda böyük zərbə alır. Artıq hər şey öz yerinə oturur. Film Lindanın yataqdan hamilə olduğunu görərək qalxması ilə başa çatır.

Rollarda
--------

* Sandra Ballok — Linda Henson
* Culian Makmahon — Ceyms "Cim" Henson
* Kourtney Teylor Burness — Bricit Henson
* Şan Maklure — Meqan Hanson
* Nia Lonq — Anna
* Keyt Nelliqan — Coanna
* Amber Valletta — Kleir Frankis
* Mark Makaulay — Şerif Reilli
* Cud Siksolella — Kennedi
* Piter Stormer — Həkim Norman Rot
* Mark Famiqlietti — Douq Karuters
* E.C. Stapleton — Satıcı
* Matt Mur — Rahib
* İrene Zeiqler — Quinn
* MArkus Lile Braon — Bob

Nümayiş
-------

Film ABŞ-də 12 mart 2007-ci ildə nümayiş olundu. Lakin Norveçdə kinoteatrlarda nümayiş olunmayan film, onun əvəzinə 2 yanvar 2008-ci ildə DVD formatda satışa çıxarıldı.

İstehsal
--------

Fimin çəkilişlərinin çox hissəsi Luiziananın Minden şəhərində qalan hissəsi isə həmin ştatın Şreveport şəhərinda baş tutub.

Ev üçün buraxılış
-----------------

17 iyul 2007-ci ildə filmin DVD diski satışa çıxarıldı.

Gəlir
-----

Nümayişə başladığı gündən marağa səbəb olan film 7 həftə ərzində Birləşmiş Ştatlarda 47.852.604 dollar, ümumilkdə dünya üzrə isə 84.146.832 dollar gəlir qazanıb.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-05-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-11-24.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-05-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-11-24.

Xarici keçidlər
---------------

*Hissetmə* — Internet Movie Database saytında.
**Vyante burnu** (*latış.* *Ventės ragas*‎, *alm.* *Windenburger Eck*‎) - Kurş körfəzinin şərqində, Neman deltasında Vyante kəndindən cənubda yerləşən elə də böyük olayan yarımada. Sahilin digər hissəsində isə Preyla kəndi yerləşir. Bu Litvada ən uzun yarımadadır. Onun uzunluğu 5,5 km, eni isə 2,2 km təşkil edir.

Adının etimalogiyası
--------------------

Adı böy ehtimal ki, pruss və kurş dillərində balıqçəlıqla işlənən terminlərlə bağlıdır. Burada balıqkarın sayının çox olması bura Neman çayınln axması ilə əlaqədardır. Burada tarixən çoxlu sayda balıq torları quraşdırılmışdır. 

* Pruss dili: **"wenter"** - Verşa xüsusi olaraq hazırlanmış dəmir bir tordur. Bura daxil olan balıq artıq geriyə qayıda bilmir.
* Kurş dili: **"ventirs"** - venter, xüsusi tor.
* Litva və latviya dilləri: **"venteris"** - venter.

Vyante burnundakı mayak
-----------------------

Vyante burnundakı mayak Uostadvarise mayakının yeddi bənzərindən biridir. Msyak ornitoloji stansiuaya mənsubdur.

Onun hündürlüyü 11 m, körfəzdən məsafəsi isə 30 metr təşkil edir. Siqnal 3,5 km məsafədən görünür.

Hazırda mayak istifadə edilmir. Səbəb isə burada naviqasiyanın elə də intensiv olmamasıdır. Əsasən qış balıqçılığını sevənlər üçün bir işsrə rolunu oynayır.

Mayak texniki abidədir. Ona metal pilləkənlə qalxmaq mümkündür. Həmçinin müşahidə meydançası kimi istifadə edilir. Buradan Kurş körfəzi, Kurş dili və Rusne adasına mənzərə açılır.

Ornitoloji stansiya
-------------------

Vyante burnundan üuşların miqrasiya yolu keçir. Bir gün ərzində buradan 300 min quş uçur. Ornitoloji stansiyanın fəaliyyətə başlamasından (1929) bu günə qədər 1,4 milyon quş metal həlqələrlə işarələrlə qeydiyyata sayınmışdır. Ümumilikdə isə onlar 200 növdə birləşir.

Vyante burnu ornitoloji stansiyasında muzey yerləşir. Bura ekskursiya etmək üçün qabaqcadan icazə almaq lazım gəlir.

**Stansiyanın tarixi:**

1901-ci ildə İohannes Tinemann Rossittendə ornitoloji stansiya açmışdır.

1929-cu ildə isə Vyante burnunda professor Tadas İvanauskas Rossitten standiyasının analoqu olan bir onnitoloji stansiya təşkil etmişdir.

1974-cü ildə ornitoloji stansiyanın rəhbəri L. Ezerskas olmuşdur.

Əlaqə
-----

Ventės Rago ornitologinė stotis (Vyante burnunun ornitoloji stansiyası)

Rəhbəri — Vytautas JUSYS (Vitautas Yusis)

Mob. tel. +370-638-90619

El. Poçt vrventragis@gmail.com

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Windenburger Ecke" ("Мыс Вянте")" (alman). "GenWiki" (немецкий проект по генеалогии и локальному краеведению). 2014-08-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-24.
2. ↑  ""Велопоход по Литве (часть 4)"". Живой Журнал. 2011-09-10. 2017-07-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-24.

Mənbə
-----

* Отзывы о мысе Вянте на TripAdvisor.
* Веб-камера на смотровой площадке орнитологической станции
**Qarabağ astrakantası** (*lat.* Astracantha karabaghensis) — bitkilər aləminin paxlaçiçəklilər dəstəsinin paxlakimilər fəsiləsinin astrakanta cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

İlk dəfə Azərbaycanda Qarabağda müşahidə edilmişdir. Naxçıvanda, Şərqi Anadoluda və Şimali-Qərbi İranda yabanı halda yayılmışdır.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 20-30 sm olan, iynəli, yastıqvari, şaxələnmiş, çoxbudaqlı kolcuqdur. Yarpaqların uzunluğu 4-6 sm, xırda yarpaqcıqları 6-9 cüt, 2-6 sm uzunluğunda, 1–2 mm, enində çılpaqdır. Çiçəkləri qoltuq dəstələrdə yerləşir, başcıq çiçək qruplarının diametri 2,5-3,0 sm-dir. Kasacığı uzun tükcüklərlə örtülmüşdür; dişcikləri tükcüklü, borucuqdan uzundur. Çiçək tacı parlaq çəhrayıdır; bayraqcığın lövhəsi qulaqlı deyil, tədricən daralır. İyuldan sentyabradək çiçəkləyir, meyvəsi avqustdan sentyabradək yetişir.

Ekologiyası
-----------

İstiyə, quraqlığa davamlıdır. Dağların yuxarı zolağında, dəniz səviyyəsindən 1800–2300 m hündürlükdə, quru, daşlı və gilli yamaclarda, çöllərdə və çəmənlərdə bitir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Qarabağ gəvəni Azərbaycanın Kiçik Qafqaz və Naxçıvan Muxtar Respublikamizda dağların aşağı, orta qurşaqlarında, daşlı-kəsəkli və gilli yamaclarda yayılmışdır.

İstifadəsi
----------

Tərkibində qatran vardır. Yaşıllaşdırmada istifadəsi öyrənilməmişdir. Heyvanlar üçün yemlikdir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Astracantha karabaghensis* | 
* Wikidata: Q15506099
* EoL: 645543
* GBIF: 5353033
* IPNI: 912016-1
* IRMNG: 11426731
* Plant List: ild-35759
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:912016-1
* Tropicos: 13075381
* WFO: wfo-0000189243

 |
| *Astragalus karabaghensis* | 
* Wikidata: Q39116430
* GBIF: 5352975
* IPNI: 478057-1
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:478057-1
* Tropicos: 13026153
* WFO: wfo-0000190376

 |
**Abdullah ibn Üneys** (*ərəb.* بد الله بن انيس الجهني‎) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin səhabələrindən biri. Doğulması və gəncliyi haqqında heç bir məlumat yoxdur, Abdullah bin Üneys Sellam ibn Əbil-Hukayki öldürmək üçün təyin edilmiş 4-5 nəfərlik qrup arasında olmuşdur. Useyr ibn Zaremin başçılığında üzərinə göndərilən otuz əsgərdən biri olur. O, Xalid ibn Süfyanı öldürmək üçün Məhəmməd tərəfindən tək olaraq göndərilir. Urənə bölgəsində Xalidə rast gələn Abdullah Məhəmmədin əleyhinə danışaraq onu aldadır. Daha sonra adamları ortada olmayanda onu öldürüb Mədinəyə qayıdır. Bunun üzərinə Muhəmməd ona bir əsa verərək deyir: "Bu, Qiyamət günü aramızda bir nişanə olacaq və sən cənnətdə bu əsa üzərində dayanacaqsan". Abdullah ölənə qədər bu xatirəni qılıncı ilə daşıdı. Vəfat etdikdən sonra vəsiyyəti ilə kəfəninə büründü. O, tutulduğu qızdırma səbəbindən Bədr döyüşündə iştirak edə bilmədi, lakin başqa döyüşlərdə iştirak etmişdir. 674 və ya 699-cu ildə Şamda vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Abdullah bin Üneys". 2022-02-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-01.
**Böyük Boss** (*ing.* The Big Boss, mandarincə: 唐山大兄 — Tang shan da xiong) — 1971-ci ildə Brüs Linin iştirakı ilə çəkilən Honkonq filmidir.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Çenq (Brüs Li) kasıb, işsiz bir gəncdir. Dayısı ilə birlikdə Çində yerləşən Quandun vilayətindən Tailanda gəlir. Dostu çalışdığı buz fabrikində ona iş tapır. Fabrikdəki baş usta və onun adamları digər bütün çalışanlara pis davranmaqdadır. Bir gün çalışanlardan iki şəxs yoxa çıxır. Onları axtarıb tapmaq üçün fabrikada işləyənlərdən Hsu Çien və Ah Pei fabrikin sahibi olan "Böyük Boss" ləqəbli Hsiao Minin evinə gedirlər. Hsiao Mi bu hadisədən xəbəri olmadığını bildirsə də, onlar şübhə ilə yanaşırlar. Bu zaman Hsiao Minin heyəti ilə döyüşərək, öldürülürlər. Çenq bu ölümlərdən şübhələnməyə başlayır. Bir gün Hsiao Mi vəziyyəti yaxşılaşdırmaq məqsədi ilə Çenqi usta təyin edir. Gecə vaxtı isə alkoqolun təsirilə Çenqi aldatmaq istəyirlər. Sabahısı gün dostları onu düşdüyü vəziyyətə görə tənqid edirlər.

Bir müddət sonra Çenq fabrikaya gizli olaraq girir. Burada Çenq böyük buz qəliblərinin içində narkotik paketlərinin olduğunu aşkar edir və ölmüş dostlarının bədənlərini görür. Lakin bu zaman qəflətən banda heyəti peyda olurlar. Çenq onların hamısına qalib gəlir. Lakin evə qayıdan zaman Çenq dostlarının öldürüldüyünü müşahidə edir. Çenq qisas almaq üçün Hsiao Minin evinə gedir. Bu zaman onun heyəti ilə mübarizə aparır və onları məğlub edir. Nəhayət, Çenq Hsiao Mi ilə vuruşmağa başlayır və qalib gələrək onu öldürür. Bu müddətdə Hsiao Minin evindəki qadınlardan biri Çenqin dostu olan Çiao Meyi azad edir və ona bu haqda bildirir. Bu zaman polislər gəlirlər. Çenq onlara müqavimət göstərmək istəyən zaman Çiao Mey onun qarşısını alır. Çenq polislərə təslim olur.

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

Rollarda
--------

| **Ad** | **Rol** | **Qeydlər** |
| --- | --- | --- |
| Brüs Li | Çenq Çao An | Taylandda yaşayan dayısının yanında qalmağa gəlir |
| Mariya Yi | Çiao Mey | Çenqin əmisi qızı |
| Yin-çieh Han | Hsiao Mi | Böyük Boss |
| Ma La Lene | rolu yoxdur | Əxlaqsız qadın |
| Nora Myao | rolu yoxdur | yerli soyuq içkilər satıcısı |
| Ceyms Tien | rolu yoxdur | Hsu Çienin əmisi oğlu |
| Piter Yanq | rolu yoxdur | Ah Çenin əmi oğlu |

Xarici keçidlər
---------------

* *Böyük boss* — Internet Movie Database saytında.

* Complete filmography of Bruce Lee's career
Harvard kolleci Pol Revirin qravyurasında, 1767-ci il
 1718-ci ildə əsası qoyulan Yel Universitetinin binası
Dartmurt kolleci 1834-cü il qravyurasında.
**Müstəmləkə kollecləri** — Amerika Birləşmiş Ştatları müstəqillik qazanana qədər, müstəmləkə dövründə yaranan ali məktəblər.

Müstəmləkə kolleclərinin yeddisi ən nüfuzlu özəl Amerika universitetlərinin daxil olduğu Sarmaşıq Liqasına daxildirlər. Bu yeddi kollec bunlardır: Harvard Universiteti, Yel Universiteti, Pensilvaniya Universiteti, Prinston Universiteti, Kolumbiya Universiteti, Braun Universiteti və Dartmut Kolleci (liqanın səkkizinci üzvü — 1865-ci ildə yaradılmış Kornell Universiteti).

İki müstəmləkə kolleci hal-hazırda ictimai universitet olduqlarına görə bu liqaya daxil deyillər. Bunlar — Uilyam və Meri kolleci və Ratqers Universitetidir. Uilyam və Meri kolleci 1693-cü ildən ABŞ-də vətəndaş muharibəsinədək özəl məktəb idi, sonradan dövlətdən dəstək aldı, 1906-cı ildə ictimai universitet oldu. Ratgert universiteti İkinci Dünya müharibəsindən sonra statusunu dəyişdi.

ABŞ-dəki müstəmləkə kolleclərinin siyahısı
------------------------------------------

| Kollec(mötərizədə əvvəlkindən fərlənirsə müasir adı verilir) | Müstəmləkə | Yaranma ili | Dinin təsiri | "Sarmaşıq Liqası" üzvlüyü |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Yeni kollec**(*Harvard Universiteti*) | Massaçusets körfəzi | 1636 | Puritanlıq | Bəli |
| **Uilyam və Mariya kolleci** | Virciniya | 1693 | İngiltərə kilsəsi | Xeyr |
| **Kollegial məktəb**(*Yel Universiteti*) | Konnektikut | 1701 | Puritanlıq (Konqreqasionalistlər) | Bəli |
| **Filadelfiya akademiyası**(*Pensilvaniya Universiteti*) | Pensilvaniya | 1740 | İngiltərə kilsəsi | Bəli |
| **Nyu Cersi kolleci**(*Prinston Universiteti*) | Nyu-Cersi əyaləti | 1746 | Presviterianlıq | Bəli |
| **Rod-Ayler kolleci**(*Braun Universiteti*) | Rod-Aylen və Providens | 1764 | Baptizm | Bəli |
| **Kral kolleci**(*Ratqers Universiteti*) | Nyu-Cersi vilayəti | 1766 | Niderland islahatçı kilsəsi | Xeyr |
| **Dartmut Kolleci** | Nyu-Hemşir vilayəti | 1769 | Puritanlıq (Konqreqasionalistlər) | Bəli |

Həmçinin bax
------------

* On üç müstəmləkə
* ABŞ-nin ilk universiteti