**Nəmləşdirici kamera** - havanın nəmliyinin dəyişdirmək üçün istilik-nəmlik emalı qurğularıdır.
Nəmləşdirici kameralarda hava axını bilavasitə püskürülən su ilə qarşılaşır, istilik-kütlə mübadiləsi nəticəsində hava «soyudulur-nəmləşdirilir», ya da «soyudulur-qurudulur», su isə kameranın dibliyinə axır və oradan soyuducu maşının buxarlandırıcısına vurulur. 

 Nəmləşdirici kamera
Nəmləndirici kamera aşağıdakı konstruktiv elementlərdən ibarətdir:

1 - hava paylayıcı ;

2 - forsunkalı dikborular ;

3 - damcı tutan ;

4 - işlənmiş suyun yığılması üçün diblik (ləyən) ;

5 - püskürdülən suyun temperaturunu tənzimləyən üçgedişli qarışdırıcı-tənzimləyici klapan ;

6 - forsunkalara su vuran nasos ;

7 - artıq suyu axıdan qurğu ;

8 - su səviyyəsini tənzimləyən üzgəcli (kürə şəkilli) klapan ;

9 - su təmizləyici filtr.

Kamerada forsunkalar iki cərgə dayaqlarda yerləşdirilir. Birinci cərgədə forsunkalar hava hərəkəti istiqamətində sıx, ikinci cərgədə isə hava hərəkətinə əks istiqamətində seyrək yerləşdirilir. Forsunkalarda suyun təzyiqi P>20 kPa olarsa, daha məhsuldar iş rejimi əldə edilir.
Adətən nəmləşdirici kameralar iki formada hazırlanır və bir-birindən yalnız forsunkaların sayına görə fərqlənir. Kamerada həm izoentalpik, həm də politropik prosesləri aparmaq mümkündür. Kameranın en kəsiyinin istənilən nöqtəsində havanın hərəkət sürəti 3 m/san; aerodinamik müqavimət isə 160 kPa –dan çox olmamalıdır.
Nəmləşdirici kameranın soyuqluğa görə məhsuldarlığını təyin etmək üçün kameranın istilik balansı tənliyi tərtib edilir:

{\displaystyle G\_{h}(I\_{b}-I\_{s})=C\_{su}\cdot W\_{su}(\tau \_{s.s}-\tau \_{s.b})} {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (1)
burada {\displaystyle G\_{h}} - kameradan keçən hava miqdarı, kq/saat;
{\displaystyle W}- forsunkalarla püskürülən su sərfi, kq/saat;
{\displaystyle C\_{su}} - suyun xüsusi istilik tutumu, kC/(kq ⁰C);
{\displaystyle I\_{b},I\_{s}} - emal edilən havanın başlanğıc və son entalpiyası, kC/kq;
{\displaystyle \tau \_{s.b},\tau \_{s.s}} - suyun başlanğıc və son temperaturudur, ⁰C ;
Sonra kameranın səpələnmə əmsalı hesablanır

{\displaystyle B={W\_{su} \over G\_{h}}.} {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (2)

```
Kamerada gedən istilik-kütlə mübadiləsinin universal effektivlik əmsalı təyin edilir:
```

{\displaystyle E^{1}=1-{t\_{r2}-t\_{j2} \over t\_{r1}-t\_{j1}}} {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (3)
burada {\displaystyle t\_{r1},t\_{r2}} - quru termometrin göstəricilərinə əsasən başlanğıc və son temperaturudur, ⁰C ;
burada {\displaystyle t\_{j1},t\_{j2}} - yaş termometrin göstəricilərinə əsasən başlanğıc və son temperaturudur, ⁰C ;
{\displaystyle E\_{1}} - əmsalı ona görə universal adlandırılır ki, bu əmsaldan kameralarda hava emalını təmin edən bütün proseslərin hesablanmasında istifadə etmək olur.
İzoentalpik proseslər üçün effektivlik əmsalını aşağıdakı kimi hesablamaq olar:

{\displaystyle E\_{a}={t\_{r2}-t\_{j2} \over t\_{r1}-t\_{j1}}} {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (4)
Nəmləşdirici kameradan çıxan havanın entalpiyası aşağıdakı düsturla hesablanır, (kC/kq):

{\displaystyle I\_{s}=I\_{b}-a(I\_{b}-I\_{gh})[1-0,000716(I\_{b}-I\_{gh})+0,00357(54,1-I\_{gh})]} {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (5)
burada {\displaystyle I\_{gh}} - başlanğıc temperaturda su səthində doymuş buxarın entalpiyası, kC/kq;
{\displaystyle a} – gətirilmiş effektivlik əmsalıdır. 
Nəmləşdirici kameradan çıxan havanın temperaturası aşağıdakı düsturla hesablanır:

{\displaystyle t\_{r2}=t\_{r1}-E\_{a}(t\_{r1}-\tau \_{sb})+0,33{\left({E\_{a} \over a}-1\right)}{(I\_{b}-I\_{s})}} {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (6)
burada {\displaystyle \tau \_{sb}} - suyun başlanğıc temperaturudur, ⁰C.
Professor Taliyev V.N. və dos. Altınova A. L. yuxarıda göstərilən göstərilən metodikadan istifadə edərək kameraların aşağıda göstərilən ardıcıllıqla hesablama üsulunu təklif etmişlər:

1. {\displaystyle t\_{1},t\_{2},I\_{b},I\_{s},G\_{h}} parametrlərinin məlum qiymətlərinə görə suyun başlanğıc temperaturu qəbul edilir.

2. {\displaystyle \tau \_{sb}} –nin məlum qiymətinə görə "{\displaystyle I-d}" diaqramından {\displaystyle I\_{gh}} təyin edilir (bunun üçün {\displaystyle \tau \_{sb}={const}} izotermasını {\displaystyle \phi =100}% əyrisini kəsənə qədər uzatmaq lazımdır).

3. Gətirilmiş effektivlik əmsalı hesablanır:

{\displaystyle a={I\_{b}-I\_{s} \over (I\_{b}-I\_{gh})[1-0,000716(I\_{b}-I\_{gh})+0,00357(54,1-I\_{gh})]}} {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (7)
4. İzoentalpik effektivlik əmsalı {\displaystyle E\_{a}} (4) düsturunun köməkliyi ilə hesablanır.

5. {\displaystyle E\_{a}} əmsalının tapılmış qiymətinə görə mövcud kataloqdan səpələnmə əmsalı {\displaystyle B} qəbul edilir.

6. (6) düsturundan istifadə edərək suyun qəbul edilmiş başlanğıc temperaturunun düzgünlüyü yoxlanılır:

{\displaystyle \tau \_{sb}=t\_{r1}-{1 \over E\_{a}}[t\_{r1}-t\_{r2}+0,33{\left({E\_{a} \over a}-1\right)}{(I\_{b}-I\_{s})}],} °C {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (8)
Əgər {\displaystyle \tau \_{sb}} – nin hesablanmış və qəbul edilmiş qiymətləri uyğun gələrsə, hesablama qurtarır, əks təqdirdə - hesablama {\displaystyle \tau \_{sb}} – nin yeni qiymətləri ilə təkrar olunur.

(2) düsturunun köməkliyi ilə su sərfi təyin edilir:

{\displaystyle W\_{su}=B\cdot G} , kq/saat {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (9)
Kameranın bir forsunkasının məhsuldarlığı təyin edilir:

{\displaystyle g={W\_{su} \over \eta }} , kq/saat {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (10)
burada {\displaystyle \eta } - kamerada yerləşən forsunkaların sayıdır.

Fursunka qarşısında suyun təzyiqi, {\displaystyle P\_{f}} (kPa) kataloqdan qəbul edilir.

Kameranın istilik balansı tənliyindən istifadə edərək suyun son temperaturu hesablanır:

{\displaystyle \tau \_{ss}=\tau \_{sb}+{I\_{b}-I\_{s} \over C\_{s}\cdot B}} , °C {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (11)
Havanın soyudulmasına sərf edilən soyuq suyun miqdarı hesablanır:

{\displaystyle W\_{ss}=W{\tau \_{ss}-\tau \_{sb} \over \tau \_{ss}-\tau \_{sm}},} kq/saat {\displaystyle \,\,\,\,\,\,\,\,\,} (12)
burada {\displaystyle \tau \_{s.m}} – soyuducu maşından gələn suyun temperaturudur.

Havanın adiabatik soyudulması və nəmləşdirilməsi prosesi üçün əvvəlcə effektivlik əmsalı hesablanır. Bundan sonra püskürülən suyun miqdarı {\displaystyle W\_{su}} , bir forsunkanın məhsuldarlığı və forsunka qarşısında suyun təzyiqi təyin edilir.

Ədəbiyyat
---------

* Hacıyev Y.Z. Məmmədov N.Y. Aslanzadə N.R. Ventilyasiya və kondisioner sistemləri. II hissə. Dərslik. Bakı, 2010.