recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Televiziya uzaqdan idarə modulu(RCU)
**Uzaqdan idarə** — uzaqdan idarə elektron cihazların, məşhur olaraq televizorların, DVD oxuyucu və digər audio, video qurğuların qısa məsafələrdə uzaqdan idarə ediləbilməsini təmin edən hissəsidir. Uzaqdan idarə ilk nümunələrindən biri, 1898-ci ildə Nikola Tesla tərəfindən "Hərəkət edən vasitə və ya vasitələrin mexanizmlərinin idarəsi üçün cihaz texnikası" adı ilə inkişaf etdirildi.

Tarixi
------

29 iyun 1956-cı ildə avstriya əsilli amerikalı ixtiraçı Robert Adler (Robert Adler) televizor üçün ilk pultu yaratmışdır. Zenith Space Commander adlanan bu pult mexaniki idi və kanalın və səsin dəyişdirilməsi üçün ultrasəsdən istifadə edirdi. Maraqlıdır ki, xanımının sözlərinə görə, Adler nadir hallarda televizora baxırdı, o mütaliə etməyi daha üstün tuturdu. Görkəmli ixtiraçı 180 patentin müəllifidir.

TV, VHS və DVD pleyer cihaz
Uzaqdan idarəetmələri

İstinadlar
----------

1. ↑  U.S. Patent 613.809

Ədəbiyyat
---------

* Əliquliyev R.M. Salmanova P.M. İnformasiya cəmiyyəti: maraqlı xronoloji faktlar. Bakı: "İnformasiya Texnologiyaları" nəşriyyatı, 2013, 169 səh.


Vikianbarda Uzaqdan idarə ilə əlaqəli mediafayllar var.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Treccani |
| Normativ yoxlama | GND: 4432464-9 · LCCN: sh85112796 · Microsoft: 557691694 · NKC: ph117847 |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Haray (film).

Məzmun
------

Film öz sənət dünyası ilə yaşayan bir sənətkarın-sazbəndin yaşantıları haqqında hekayətdir. Belə ki, qurumuş ağac lətif bir saza çevrilir. Bunun rəmzi mənası vardır: həyatda gözəllik, rahatlıq, zövq bəxş edən nə varsa məhvə məhkum deyil, çünki bu yaradıcılıq məhsullarının hər birində insan qəlbinin hərarəti duyulur.

Festivallar və mükafatlar
-------------------------

1) 1991-ci ildə Bakıda "Şərqdən Baxış" devizi altında keçirilən Beynəlxalq Gənclər filmləri kinofestivalı
* Kinolent sənədli filmlər üzrə Baş Prizə layiq görülmüşdür.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Yavər Rzayev
**Ssenari müəllifi:** Nəriman Əbdülrəhmanlı
**Operator:** İsrafil Ağazadə (İsrafil Ağayev kimi)
**Bəstəkar:** Cavanşir Quliyev
**Səs operatoru:** Şamil Kərimov

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 352.
**Əhməd Biyeşev** (başq. Бейешев Әхмәт (Әхмәҙулла) Әлмөхәммәт улы; 24 fevral 1896 – 27 sentyabr 1937, Moskva) — dövlət və ictimai xadim, Başqırd milli hərəkatının iştirakçısı və ideoloqu, Başqırd ordusunun təşkilatçılarından biri, Komunist Partiyası Başqırd vilayət komitəsinin siyasi katibi, Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Xalq Komissarları Sovetinin sədri (1920–1921).

Bioqrafiyası
------------

Əhməd (Əhmədulla) Biyeşev Almuxametoviç Orenburq quberniyasının Orsk rayonunun 5-ci Userqan volostunun İdelbaevo kəndində (indiki Orenburq vilayətinin Mednogorsk şəhərinin şəhər dairəsi) anadan olmuşdur.

Orenburq şəhərində müəllimlər seminariyasını bitirmişdir. Fevral İnqilabından sonra bir süvari alayının komandiri olaraq (1919-cu ilin fevralına qədər) Başqırd ordusunun sıralarına qatılır və bu orduda Hərbi Sahə Məhkəməsinin üzvü olur. Başqırd ordusunun Sovet hakimiyyəti tərəfinə keçməsindən sonra Başqırd Fövqəladə Komissiyası sədri, daha sonra Başqırd hökumətinin Sosial Təminat və Əmək narkomu olur.

1920-ci ildən Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Xalq Komissarları Sovetinin sədri, 1921-ci ildən Kommunist Partiyası Başqırd Vilayət Komitəsinin katibi. Daha sonra həmkarlar ittifaqları və iqtisadi vəzifələrdə çalışır. Əhməd Biyeşev Başqırdıstanın muxtariyyətini, siyasi və iqtisadi maraqlarını və başqırd xalqının mədəniyyətini müdafiə edir. Başqırdların partiya və sovet işinə qaldırılması üçün mübarizə aparır. Bu fəaliyyətinə görə millətçilik və avantürizmdə ittiham edilir.

1926-cı ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası İcraiyyə Komitəsi sərəncamında Moskvaya çağrılır. Ümumrusiya Sənaye Əməkdaşlıq Şurasında baş məsləhətçi vəzifəsində çalışır. Moskvada Pokrovskiye Vorota küçəsində, bina 4/15, ev 3-də yaşamışdır.

20 iyun 1937-ci ildə Sovet İttifaqına qarşı başqırd millətçi təşkilatında iştirak ittihamı ilə həbs olunur. 27 sentyabr 1937-ci ildə gülələnir.

Dəfn yeri — Moskva, Donskoe qəbiristanlığı. 1957-ci ildə bəraət alır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Биишев Ахмед (Ахмедулла) Альмухаметович". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-27.
2. ↑  Статья в *Башкортостан: краткая энциклопедия* [*ölü keçid*]
3. ↑  "Биишев Ахмед Альмухаметович". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-27.

Mənbə
-----

* Биишев Ахмед (Ахмедулла) Альмухаметович
* Биишев Ахмед Альмухаметович
**Yay dombalanı** (Elmi adı - *Tuber aestivum*) — IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar"kateqoriyasına aiddir – VU A2c + 3cd. Nadir növdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Meyvə cismi torpaq altında əmələ gələn, kök yumrusuna bənzər, ellipsoidal-dairəvi, 2,5-8 sm diametrindədir. Xarici səthi qara və ya qara-qəhvəyi rəngli, iri piramidavari ziyillidir. Göbələyin ləti zəif və şirin iyə malikdir. Yetişməmiş göbələk yarıya kəsilmiş halda ağımtıl, yetişdikdən sonra sarımtıl –qəhvəyi, ağımtıl-cizgili, mərmərə bənzər naxışlıdır.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Heterotallik növdür, cinsi çoxalması üçün populyasiyada genetik cəhətdə fərqli fərdlərin olması tələb olunur. Simbiotrofdur, Fagus, Quercus, Carpinus və Corylus cinslərinin növləri ilə mikoriza əmələ gətirir. Enliyarpaqlı meşələrdə yaz və payız aylarında rast gəlinir. Müxtəlif mexaniki tərkibli torpaqlarda əmələ gəlir. Göbələk onun meyvə cismi ilə qidalanan heyvanlar vasitəsilə (gəmiricilərlə, qabanlar və həşəratlarla) yayılır.

Yayılması
---------

Qax rayonu (Alatemir kəndinin ətrafı, fındıq bağları); Zaqatala rayonu (Zarağan meşəsi); Şəki rayonu (Qarasu kəndinin ətrafı, meşələrdə).

Sayı və tendensiyası
--------------------

Azərbaycanda nadir hallarda rast gəlinir.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Torpaq və iqlim şəraitinə yüksək tələbkarlıq, meyvə cisimlərinin tədricən yetişməsi, onların kütləvi yığılması ilə əlaqədar göbələk populyasiyasının həssaslığı.

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Populyasiyanın vəziyyətini nəzarətdə saxlamaq, yeni yayılma yerlərinin axtarılması vacibdir. Meyvə cisimlərinin toplanılmasına məhdudiyyət qoyullmalıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑
3. ↑  Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı - nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri", "Şərq-Qərb" nəşriyyatı, Bakı, 2013, 676 s.
4. ↑  Sadıqov A.S. 2009
5. ↑  İstivan B. Oszkar F.A. 2007
***Azərbaycan atları*** filmi rejissor Vladimir Yeremeyev tərəfindən 1937-ci ildə çəkilmişdir. Azərfilmdə istehsal edilmişdir. Kinolentdə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindəki at zavodlarında cins atların yetişdirilməsindən danışılır.

Məzmun
------

Kinolentdə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindəki at zavodlarında cins atların yetişdirilməsindən danışılır, atçılıq sərgisi-respublikamızın ən yaxşı cins atları və cıdır yarışları öz əksini tapmışdır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Vladimir Yeremeyev  

Rejissor: Vladimir Yeremeyev  

Operator: Vladimir Yeremeyev, Əlibala Ələkbərov

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 29

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 57.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan atları  

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1937-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1930-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Məktuba cavab** — İsmayıl Əfəndiyevin musiqili kinooçerk janrında filmi.

Məzmun
------

Film musiqili oçerk səpgisindədir. Buraya səhnələşdirilmiş epizodlar da daxil edilmişdir.

416-cı Azərbaycan diviziyasının döyüşçüləri cəbhədən kinostudiyanın işçilərinə məktub göndərirlər. Döyüşçülər xahiş edirlər ki, respublikanın əmək nailiyyətləri, arxanın qəhrəmanlıq işləri barədə onlara xəbər versinlər. Kinostudiyanın işçiləri bu məktuba cavabı kinonun dili ilə göndərməyi qərara alırlar.

Kinokamera bizi məktublarına cavab olaraq iki qutu kinolent almış döyüşçülərin hərbi hissəsinə aparıb çıxarır. Əsgərlər öz doğma vətənləri Azərbaycanın iqtisadi, mədəni vəziyyəti ilə tanış olurlar. Filmdə arxa cəbhədə zəhmətkeşlərin qəhrəmanlığı, neftçilərin fədakarlığı əks etdirilir. Ekranda Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının uşaq orkestri, saz çalanlar ansamblı, mahnı və rəqs ansamblı bir-birini əvəz edir, xalq artisti Bülbül çıxış edir, Azərbaycan radio komitəsinin xor kollektivi bəstəkar Cahangir Cahangirovun "416-cı" mahnısını oxuyur, istehsalatda olan "Arşın mal alan" bədii filmdən bir epizod göstərilir.

Filmin heyəti
-------------

### Filmin üzərində işləyənlər

**Rejissor:** İsmayıl Əfəndiyev
**Operator:** Seyfulla Bədəlov
**Səs operatoru:** Ağahüseyn Kərimov
### Rollarda

Xosrov Məlikov — əsgər
Lütfəli Abdullayev — Vəli

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. "Kinosalnamə" [Böyük Vətən müharibəsinin kinoda təcəssümü haqqında] //Mədəniyyət TV.- 2016.- 9 may.

Mənbə
-----

* Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13.
* M. Əmrahov. "Müharibə illərinin kino salnaməsi (1941-1945-ci illər)". //Təhsil, mədəniyyət, incəsənət.- 2004.- № 1.- səh. 126-129.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 90.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 813.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
Məzmun
------

Film Asiya və Afrika ölkələri xalqlarının həmrəyliyinin IV sovet konfransına həsr olunmuşdur. Konfrans Bakıda "Böyük Oktyabr Sosialist İnqilabı və Asiya, Afrika və Latın Amerikası xalqlarının milli-azadlıq hərəkatı" devizi altında keçirilmişdir.

Qonaqların qarşılanması, onların şəhərimizin görməli yerləri ilə və ən iri müəssisələrlə tanışlığı, konfransın gedişi filmdə öz əksini tapmışdır. Məişət kondisionerləri zavodunda, V.İ.Lenin adına Azərbaycan boru-prokatı zavodunda, Xalqlar dostluğu parkında, Serebrovski adına NQÇİ-də, konfrans iştirakçılarının Qubaya, Şamaxıya, Gəncəyə və Azərbaycanın digər şəhərlərinə səfəri zaman çəkilmiş kadrlar filmə daxil edilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Cəmil Fərəcov
**Ssenari müəllifi:** Məmməd İsmayıl
**Operator:** Tofiq Sultanov, Mehman Dadaşov, Vladimir Konyagin
**Səs operatoru:** Şamil Kərimov

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 235-258.
**Həyat məqsədi** (Rom: **Lakshya**; Az: **Məqsəd**) 2004-cü ildə Farhan Akhtarın rejissorluğu və Riteş Sidhvaninin prodüseri olduğu hind dilli yetkinlik dövründə olan insanlar üçün nəzərdə tutulan müharibə dram filmidir. Baş rollarda Amitabh Bachchan, Hrithik Roshan və Preity Zinta, köməkçi rollarda isə Boman Irani, Om Puri, Amriş Puri və Anjula Bedi oynamışdır. 1999-cu ildəki Kargil müharibəsinə əsaslanan film, Hindistan ordusuna qatılan və sevgilisi Romila Duttanın onunla fəxr etməsi üçün özünü əsgərə çevirən Dehlidən olan məqsədsiz və tənbəl oğlan Karan Şeirgilldən bəhs edir.

Süjet xətti
-----------

Əsərin qəhrəmanı gününü eyş-işrətdə keçirən gənc Karandır. O atasının və ailə biznesini idarə edən böyük qardaşının pulu hesabına yaşayır. Karan bütün günü dostları ilə əylənir və gözəlçə Romi ilə eşqbazlıq edir. Günlərin birində döyüş filminə baxdıqdan sonra Karan dostları ilə birlikdə hərbi xidmətə yollanmaq qərarına gəlirlər, lakin hərbi xidmət onların düşündüyü kimi heçdə asan olmur. Üzləşdiyi çətinliklərə dözə bilməyən Karan, evə qayıtmaq məcburiyyətində qalır. Qayıdışı ilə ailəsinin və Rominin hörmətini birdəfəlik itirdiyini hiss edən Karan, hərbi xidmətini davam etdirmək qərarına gəlir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  .
3. ↑  The Times of India (ing.). 1838. ISSN 0971-8257
4. ↑  .
5. ↑  .
6. ↑  FilmAffinity (ing.). 2002.
7. ↑  .
8. ↑  .
Məzmun
------

Film-tamaşanın heyəti
---------------------

### Film-tamaşa üzərində işləyənlər

**Quruluşçu rejissor:** Məhərrəm Bədirzadə
**Quruluşçu operator:** İzzət Əzizov
**Quruluşçu rəssam:** Rəfael Əlizadə
**Montaj:** Əhməd Məcidov
**İşıq ustası:** Mahmud Əhmədov
**Səs rejissoru:** Ceyhun Ağayev
**Bəstəkar:** Elza Seyidcahan
**Musiqi tərtibatı:** İsmayıl Dadaşov
**Rejissor assistenti:** Almaz Məmmədova, Dilşad Baxşəliyeva, Emil Abdullayev
**Qrim üzrə rəssam:** Elbrus Vahidov
**Qrim ustası:** Zemfira Cəfərova, Solmaz Hüseynova
**Redaktor:** Mailə Muradxanlı
**Direktor:** Mirzə Əliyev
### Rollarda

Səyavuş Aslan
Zərnigar Ağakişiyeva — Silvana
Valeh Kərimov
Zemfira Nərimanova
Yasin Qarayev
Ramiz Məmmədov
Sevinc Əliyeva
Nicat Kazımov
Məmmədkamal Kazımov
Nəcəf Həsənzadə
Leyla İbrahimova
Zəminə Orucova
Ələsgər Muradxanlı
Nağı Qocayev
Rövşən Kərimduxt
Səyyar Rüstəmov
Sərdar Rüstəmov
Elşad Əhmədov
İlham Əsgərov
Vəfa Zeynalova
Qafar Novruzlu
Adil Əbdülrəhimov
Gülnar Əliyeva
Elşən Şıxəliyev
Elnur Kərimov
Ceyhun Məmmədov
Tural Ağayev
Sahib Ağayev
Elnur Quliyev
Bayram Məmmədov
Saleh Paşayev
Elşən Abbasov
Elza Seyidcahan

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
Süjet xətti
-----------

Film 2000-ci illərin məşhur video oyununun motivləri əsasında lentə alınıb. Baş qəhrəman gen mühəndisliyinin son məhsulu, ideal qətl maşını "Hitmen – 47 nömrəli agentdir". Adi insanlardan daha çevik, daha güclü və daha ağıllıdır. Emosialar və duyğular ona yaddır, ifrat dərəcədə soyuqqanlı olduğundan ən çətin şəraitlərdə belə tapşırıqları qüsursuz yerinə yetirir. Agent adlandırılan elit, səssiz qatillərin təşkilatına aiddir. Soyuq müharibənin ən qızğın vaxtında hərbi genetik super əsgərlərin hazırlanması üzrə məxfi layihə üzərində çalışıb. Bir çox dünya qüvvələrinin hədəfində olduğundan hər kəsdən gizlənir. Alimi tapmaq cəhdləri heç bir nəticə vermir. Yeganə ipucu onun qızı Katerinadır. Agent 47-i onun izinə düşüb və qarşısına çıxan bütün maneələri aradan qaldırır. Katerinanı tapa bilsə də, o atasının harada olduğunu bilmir və özü də yerini müəyyən etməyə çalışır. Düşdüyü çətin situasiyadan çıxmaqda Katerinaya müəmmalı Con Smit kömək edir. Onun agent olduğunu üzündən də sezmək olur. Con Smit onun atasını öldürmək istəyən təşkilatın super casusudur. Belə ki, Con Smit daha güclü qətl maşınıdır. Onun dərisinin altına xüsusi maddə yerdildiyi üçün onu öldürmək heç də asan deyil. Katerina hərbi genetikin qızı və onun şah əsəridir. Katerinanın əsl adı Agent 90-dır. Yəni o, agent 47-dən 43 səviyyə daha yaxşı casusdur. Bir çox çətinliklərdən sonra Con Smit Agent 47 tərəfindən öldürülür. Agent 47 və Katerinanın bacı-qardaş olduğu məlum olur. Hərbi genetiki öldürmək istəyən və bunun üçün Con Smiti hazırlayan təşkilat rəhbəri ilə birlikdə məhv edilir. Həmçinin də, hərbi genetik (Katerinanın atası) də ölür.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  IMDb (ing.). 1990.
2. 1 2  .
3. 1 2  .
***Azərbaycan ipəyi*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Pərviz Cəfərov tərəfindən 1972-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Film kənd təsərrüfatının ən qədim sahələrindən biri olan ipəkçiliyin Azərbaycanda vaxtilə geniş yayılmasından, Azərbaycan ipəyinin bütün dünyada şöhrət tapmasından, bu gün də bizim respublikamızda həmin sahəyə diqqət və qayğının artırılmasından bəhs edir.

Məzmun
------

Film kənd təsərrüfatının ən qədim sahələrindən biri olan ipəkçiliyin Azərbaycanda vaxtilə geniş yayılmasından, Azərbaycan ipəyinin bütün dünyada şöhrət tapmasından, bu gün də bizim respublikamızda həmin sahəyə diqqət və qayğının artırılmasından bəhs edir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: N. Əliyev, Nəsib Həsənov  

Rejissor: Pərviz Cəfərov  

Operator: Ələddin Xoşbanyani  

Bəstəkar: Adil Bəbirov

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 146

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1972-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Mənim dünyam** 2013-cü ildə Uğur Yücel tərəfindən çəkilmiş bədii filmdir. Baş rollarda Beren Saat və Uğur Yücelin çəkildiyi bu filmdə, baş rolları ifa edən aktyorları Ayça Bingöl, Melis Mutluç, Turqay Kantürk, Hazar Ergüçlü, Yasemin Conka və Erdal Küçükkömürcü müşayiət edir. Bu, Helen Kellerin "Yaşadığım Dünya" adlı avtobioqrafik romanı əsasında 2005-ci ildə çəkilmiş Qara adlı hind filminin kopyasıdır. Filmin premyerası 22 oktyabr 2013-cü ildə baş tutmuşdur.

Filmin süjet xətti
------------------

Uşaqlıqda keçirdiyi xəstəlikdən sonra kar, kor və lal olan Ela 8 yaşına qədər həyatdan xəbərsiz yaşayır. Elanın həyat mübarizəsi eyni vəziyyətdə böyük bacısını faciəvi şəkildə itirən Mahir Hoca ilə tanış olduqdan sonra başlayır. Qaradan ağa doğru uzanan bu səyahətdə yalnız bir sözə yer yoxdur: qeyri-mümkün. Sükutun səsə, qaranlığın işığa çevrildiyi film; Mənim Dünyam qaranlığı görə bilənlərin, qaranlığın mənasını yenidən yazanların hekayəsidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  .
3. 1 2  .
4. ↑  IMDb (ing.). 1990.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Xeyir və Şər (dəqiqləşdirmə).

Məzmun
------

Kinolentdə susuz səhrada Xeyirin ürək genişliyi ilə xeyir iş görməsindən və buna cavab olaraq Şərin törətdiyi bədxah əməllərdən danışılır.

Film-nağıl xeyirlə şərin əbədi mübarizəsindən, son nəticədə Xeyirin qələbə çalmasından, yaxşılığın, xeyirxahlığın qüdrətindən bəhs edir.

Film haqqında
-------------

Applikasiya filmidir.

Film Nizami Gəncəvinin "Yeddi Gözəl" poemasından bir nağılın motivləri əsasında çəkilmişdir.

Kinolent böyüklər üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Nizami Gəncəvi
**Ssenari müəllifi:** Ədhəm Qulubəyov
**Rejissor:** Nazim Məmmədov
**Quruluşçu rəssam:** Rafiz İsmayılov
**Operator:** Antonina Korotnitskaya
**Bəstəkar:** Cavanşir Quliyev
**Səs operatoru:** Kamal Seyidov
**Mətni oxuyan:** Həsənağa Turabov
**Rəssam:** N.Ağayeva, Cəvahir Quliyeva, V.Bessarabova, Y.Melkumova, Lalə Məmmədova (Lalə Ağacanova kimi), Sahibə İbadova, Vaqif Məmmədov, Hüseyn Cavid İsmayılov
**Montaj edən:** Lidiya Vyalsova
**Rejissor assistenti:** Sima Qurbanova
**Rəssam assistenti:** Y.Uznadze
**Redaktor:** D.Tahirova
**Filmin direktoru:** T.Həmidov

Sitatlar
--------

İncimə, ey hökmdar
Eşit, sənə sözüm var
Dünyanın nə varında, nə pulunda gözüm var.
Min-min güllər içində bircə gülüm var mənim
Sənin qızın bacımdır, öz sevgilim var mənim

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 314.

Xarici keçid
------------

Filmi izlə

Həmçinin bax
------------

* Xeyir və Şər (balet)
Zodiakın göndərdiyi məktubların sonunda istifadə etdiyi imzası. İşarə sonralar Zodiak qatilinin simvolu kimi qəbul olunmuşdur.
**Zodiak** (*ing.* Zodiac Killer) — 60-cı illərin sonu 70-ci illərin əvvəllərində Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatının şimal bölgəsində (*ing.* North California; *azərb.* Şimali Kaliforniya‎) fəaliyyət göstərmiş seriyalı qatil. Zodiak Amerika cinayətkarlıq tarixinin ən məşhur qatillərindən biri hesab olunur. Onun məşhurlaşmasının səbəblərindən biri bu günə qədərdə kimliyinin müəyyənləşdirilə bilməməsi və mətbuata göndərdiyi şifrəli-zəhərli məktublar olmuşdur.

Zodiak tərəfindən törədildiyinə inanılan ilk cinayət hadisəsi 1968-ci ilin dekabr ayında baş vermişdir. Ümumən Kaliforniya ştatının Benikia, Vallexo və San-Fransisko şəhərlərində cinayətlər baş vermişdir. 1968-ci ilin dekabr ayından 1969-cu ilin oktyabr ayına qədər davam edən silsilə cinayətlər zamanı 16-29 yaş arası dörd kişi və üç qadın hədəf alınmışdır. Qatil *Zodiak* adını cinayətlətləri törətdiyi zaman San-Fransisko körfəz sahəsinin qəzetlərinə göndərdiyi şifrəli məktublar əsnasında əldə etmişdir. Məktublar şifrələnmiş olmaqla yanaşı eyni zamanda zəhərli idi. Bu günə qədər Zodiak tərəfindən göndərildiyinə inanılan məktublardan sadəcə birinin şifrəsi açılmışdır.

Bir çox şübhəlinin adı polis tərəfindən aparılan istintaq zamanı səsləndirilsədə, konkret bir dəlil tapılmamışdır. 2004-cü ildə *San-Fransisko Polis Departamenti* cinayət işinə xitam vermişdir. Ancaq iş 2007-ci ilin mart ayında yenidən açılmışdır. Cinayət işi istər Vallexo şəhərində istərsədə Napa və Solano ərazilərində hələdə davam edir. *Kaliforniya Ədalət Departamenti* 1969-cu ildən bəri açıq qalan prosesə hələdə davam etməkdədir.

60 - cı illərdə Kaliforniya
---------------------------

Cinayətlərin zaman xətti
------------------------

### Lake Herman Road hücumu

Zodiak qatili ilk cinayətini 1968-ci ilin 20 dekabr tarixində Benikia şəhərində təhsil alan məktəblilər Betti Lou Yensen və Devid Faradayə qarşı həyata keçirdi. Çütlük yaxınlaşmaqda olan milad bayramını qeyd etmək üçün *Hogan Ali Məktəbindən* 3 blok məsafəsində yerləşən Betti Yensenin evinə getmişdilər.

Qurbanlar
---------

Xilas olmağı bacaranlar
-----------------------

Zodiakdan gələn məktublar
-------------------------

Məşhur ədəbiyyatda
------------------


Vikianbarda Zodiak ilə əlaqəli mediafayllar var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Between 1966 and 1974, the Zodiac killer provided more than 20 written communications to police officials, some including ciphers that have not been cracked to this day". 2017-06-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-08-31.
2. ↑  SFPD News Release, March 2007
3. ↑  "Zodiac: The killer who will not die". 2011-08-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-08-24.
***Azərbaycan kinosu-80*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Cəmil Fərəcov tərəfindən 1996-cı ildə çəkilmişdir. "Salnamə" sənədli filmlər studiyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan milli kinosunun 80 illiyi ilə əlaqədar bir növ kinomuzun salnaməsi səpgisində çəkilmiş və görkəmli kino xadimlərinin yaradıcılıq bəhrələrinə həsr edilmişdir.

Məzmun
------

Film Azərbaycan milli kinosunun 80 illiyi ilə əlaqədar bir növ kinomuzun salnaməsi səpgisində çəkilmiş və görkəmli kino xadimlərinin yaradıcılıq bəhrələrinə həsr edilmişdir.

Filmdə kinorejissor Muxtar Dadaşov "Arşın Mal Alan" kinokomediyasının çəkilişlərindən söhbət açır. Kinoaktrisa Leyla Bədirbəyli, kinorejissorlardan Tofiq Tağızadə, Şamil Mahmudbəyov, Rasim Ocaqov və başqa sənətkarlar müsahibə verir, kinomuzun gələcəyi ilə bağlı məsələlərdən danışırlar. Biz ekranda kino ustalarından Əlisəttar Atakişiyevi, Arif Babayevi, Arif Nərimanbəyovu, Lətif Səfərovu, Eldar Quliyevi, Rüstəm İbrahimbəyovu, Oqtay Mirqasımovu, Xamis Muradovu görürük.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Toğrul Cuvarlı, Cəmil Fərəcov  

Rejissor: Cəmil Fərəcov   

Operator: Sərdar Vəliyev

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 308-309

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1996-cı ilin Azərbaycan filmləri  

1990-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**"Milyon funt sterlinq dəyərində bank bileti"** (*ing.* The Million Pound Note) — rejissor Ronald Nimin filmi.

Məzmun
------

1903-cü ildə amerikalı Henri Adams bədbəxt vəziyyətdə Britaniyaya gəlib çıxır. Cibində qara qəpiyi belə olmayan bu adam təsadüfən Monpelye qardaşları ilə tanış olur. Qardaşlar ona bir zərfdə pul verirlər. Zərfdən 1 milyon funt-sterlinq dəyərində bank bileti çıxır. Bu biletin onda olmasının sayəsində Henri Londonun yüksək təbəqəli adamlarının əhatəsinə düşür...

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi :** Mark Tven
**Ssenari müəllifi :** Cill Kreyqi
**Rejissor :** Ronald Nim
**Operator :** Ceffri Ansuort
**Bəstəkar :** Uilyam Elvin
**Prodüser :** Con Brayan
### Rollarda

Qreqori Pek – Henri Adams
Ceyn Qriffits – Lensdoun
Ronald Skvayr – Oliver Monpelye
Moris Denham – cənab Rid
Recinald Bekvit – Rok
Brayan Oulton – Lloyd
Con Sleyter – Parsons
Vilbur Evans – Amerika səfiri
Hartli Pauer – Hastinqs
***Azərbaycan məktəbi yüksəlişdə*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Cəmil Fərəcov tərəfindən 1972-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə xalq maarifi sitemində qabaqcıl təcrübənin tətbiqindən söhbət gedir.

Məzmun
------

Filmdə xalq maarifi sitemində qabaqcıl təcrübənin tətbiqindən söhbət gedir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: İkram Süleymanov, Rasim Əsədov  

Rejissor: Cəmil Fərəcov  

Operator: Azər Salayev

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 146

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 235-258.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1972-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Gülxar İbrahim qızı Həsənova** (10 dekabr 1918, Bayramlı, Gəncə quberniyası – 30 mart 2005, Bakı) — Azərbaycan opera müğənnisi (soprano), Azərbaycan SSR xalq artisti (1982).

Həyatı
------

Gülxar Həsənova 10 dekabr 1918-ci ildə hazırkı Gəncə quberniyasının Bayramlı kəndində (hazırkı Şəmkir rayonu) anadan olmuşdur.

Bakı Teatr Texnikumunda oxumuş (1935–1937), Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirmişdir (1959).

G.Həsənova səhnə fəaliyyətinə Azərbaycan Gənc Tamaşaçılar Teatrında başlamışdır (1936–1942). O, Üzeyir Hacıbəyovun məsləhəti və köməkliyi ilə 1942-ci ildə Azərbaycan Dövlət Opera və Balet teatrına işə qəbul olunmuşdur. Melodik səsə malik istedadlı aktrisanın sonrakı taleyi Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının səhnəsi ilə bağlı olmuşdur. O, burada parlaq, koloritli qadın obrazları yaratmışdır. 1980-ci ildən teatrın məşqçi pedaqoqu olmuşdur.

Onun ifasında Əsli, Xanəndə qız ("Əsli və Kərəm", "Koroğlu", Ü.Hacıbəyov), Şahsənəm ("Aşıq Qərib" Z.Hacıbəyov), Təravət xanım ("Bahadır və Sona", S.Ələsgərov), Anna ("Gəlin qayası", Ş.Axundova) və digər partiyalar böyük professionallığı, özünəməxsusluğu ilə seçilir. Onun yaradıcılığının zirvəsi Müslüm Maqomayevin "Şah İsmayıl" operasında yaratdığı güclü, cəsarətli Ərəbzəngi və Ü.Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun" operasında Leyli, Leylinin anası partiyalarıdır. Səhnə fəaliyyətini bitirən G.Həsənova milli muğam operasında gənc xanəndələrə ifaçılıq sənətinin sirlərini öyrədirdi.

Gülxar Həsənova 30 mart 2005-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

Aktyorlar Ağadadaş Qurbanovun həyat yoldaşı, Hamlet Qurbanovun anasıdır. Aktrisa Gülşən Qurbanovanın ögey anasıdır

Təltif və mükafatları
---------------------

* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 1 dekabr 1982
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 30 aprel 1955
* "Şöhrət" ordeni — 9 dekabr 1998
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 11 iyun 2002
* "Şərəf nişanı" ordeni — 9 iyun 1959

Xatirəsi
--------

15 avqust 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Gülxar Həsənovanın 100 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında sərəncam imzalamışdır. 2018-ci ilin dekabrında Şəmkirdə Gülxar Həsənovanın 100 illik yubileyi qeyd edilmişdir.

Filmoqrafiya
------------

* Böyük ömrün anları (film, 2006)
* Gecə qatarında qətl (film, 1990)
* Xoşbəxtlik qayğıları (film, 1976)
* Məkanın melodiyası (film, 2004)
* Min birinci söz (film, 1997)
* Son tamaşa (film, 1989)
* Yollar görüşəndə... (film, 1979)
* Zirzəmi (film, 1990)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdlərinin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). e-qanun.az. 7 September 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 may 2019.
2. ↑  "*"Gülxar Həsənovanın 100 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 avqust 2018-ci il tarixli, 412 nömrəli Sərəncamı". e-qanun.az (az.). 15.08.2018. 2021-04-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-09-30.
3. ↑  *ARB Kəpəz.* "Şəmkirdə küçələrdən birinə xalq artisti Gülxar Həsənovanın adı veriləcək" (az.). Youtube.com. 08.12.2018. İstifadə tarixi: 2018-12-08.

Mənbə
-----

* Görkəmli musiqi xadimləri — Gülxar Həsənova
**İldırım vurması** (*ing. Thunderbolt,çin. 霹靂火*) — film döyüş janrında Qardon Çanın rejissorluğu ilə 1995-ci ildə Honq Konqda çəkilmişdir, Ceki Çan bu filmdə baş rolu ifa edir.

Məzmun
------

***Qeyd: Filmin Amerika versiyasında baş qəhrəmanın adı "Çan Foim" dən "Alfred Tanq" a dəyişdirilir.***

Film avtomobil yarışları dünyasında baş verir. Mexanik və eyni zamanda yarışçı Çan Foim, polisə avtomobil təqibində iştirak edən təhlükəli cinayətkar Couqarun tutulmasına kömək edir. Bir müddət sonra cinayətkar azad olur və Foim-dan intiqam alır, iki kiçik bacısını qaçırır və evini tamamilə dağıdır. Köpük onları yalnız Couqar ilə bir yarışda iştirak edərək azad edə bilər.

Filmin qəhrəmanı Mitsubishi 3000GT yarışlarında çıxış edir.

Rollarda
--------

| Aktyor | Rolu |
| --- | --- |
| Ceki Çan | *Çan Foim* |
| Anita Yuan | *Emi* |
| Maykl Bon | *Stiv topu* |
| Dayo Bon | *Lam* |
| Torsten Nikel | *Varner "Couqar" Kruqman* |
| Ken Lo | *Konq* |
| Çu Yuan | *Tun əmi* |
| Daisi Vo | *Foim`in bacısı* |
| Enin Man | *Foim`in ikinci bacısı* |
| Kayama Ydzo | *Mirakami* |
| Equru Mari | *Yarışın patronu* |
| Keniya Savada | *So* |

Həmçinin bax
------------

1. Ceki Çan
2. Thunderbolt izlə

İstinadlar
----------

1. ↑  .
**İstifadəçi** (*ing.* User) — Mühafizə olunan, yaxud çoxistifadəçi kompüter sistemində: istifadəçinin sistemə və onun resurslarına müraciət etmə vasitələri. Adətən, sistem inzibatçısı tərəfindən yaradılan istifadəçinin hesabı istifadəçi haqqında informasiyadan (məsələn, adından və istifadəçinin tanınması və sistemə "daxil olması" üçün, eləcə də sistemdən və onun resurslarından istifadə edə bilməsi məqsədilə müəyyən hüquqları ona vermək üçün tələb olunan şəxsi paroldan) ibarət olur.

*İstifadəçinin təyin etdiyi verilənlər tipi* (*ing.* User-defined data type) — Proqramda, adətən, verilmiş proqramlaşdırma dilində istifadə olunan verilənlər tiplərinin kombinasiyası kimi təyin olunan xüsusi verilənlər tipi.

*İstifadəçiyə münasib* (*ing.* User-friendly) — Öyrənilməsi asan, istifadəsi rahat (yüngül) olan sistem haqqında işlədilən termindir.

*İstifadəçilər qrupu* (*ing.* User group (UG)) — Eyni bir kompüter sisteminə, yaxud proqram təminatına maraqlarına görə birləşmiş insanlar qrupu. Bəzi üzvləri böyük və nüfuzlu qurumlar olan istifadəçi qrupları yeni başlayanları dəstəkləyir və üzvlərinin ideya, informasiya mübadiləsi etmələri üçün forumlar təşkil edirlər.

*İstifadəçi qılavuzu* (*ing.* User guide) — Hər hansı sistemdən istifadə edən insanlara yardım üçün nəzərdə tutulmuş sənəd. İstifadəçi qılavuzu sistemin texniki sənədlərinin tərkibinə daxil olur və, adətən, texniki yazar tərəfindən hazırlanır. Onların əksəriyyətində təsvir xarakterli mətnlə yanaşı görüntülər də olur. Proqram təminatının istifadəçi qılavuzuna, adətən, ekran görüntüləri (SCREENSHOT), avadanlıqlarla bağlı qılavuzlara isə sadə və anlaşıqlı rəsmlər, yaxud fotoqrafiyalar daxil edilir.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan |
| Normativ yoxlama | GND: 4138534-2 · LCCN: sh00001030 · NKC: ph1066931 |
***Azərbaycan SSR*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Zeynəb Kazımova tərəfindən 1971-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Təbliğat filmi Sovet Azərbaycanının yarım əsrlik yubileyinə həsr olunmuşdur.

Məzmun
------

Təbliğat filmi Sovet Azərbaycanının yarım əsrlik yubileyinə həsr olunmuşdur. Filmdə respublikamızın sənaye, kənd təsərrüfatı, elm və incəsənət sahəsində əldə etdiyi nailiyyətlər öz əksini tapmışdır. Kadrlar Bakıda, Sumqayıtda, Daşkəsəndə, Neft Daşlarında və bir sıra başqa yerlərdə çəkilmişdir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Yusif Səmədoğlu  

Rejissor: Zeynəb Kazımova  

Operator: Vladimir Konyagin

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 136

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 235-258.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1971-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**İkinci bahar** — Azərbaycanın çoxseriyalı teleserialıdır.

Məzmun
------

Film yaddaşını itirən Nigar (İlahə Həsənova) və ona sahib çıxan Kənanın (İsmayıl Kərimov) ətrafında cərəyan edir. Yaddaşını itirsədə Nigar hər bir şeyi bir-bir xatırlayır...

Filmin heyəti
-------------

*Quruluşçu Rejissor*: Sain Qəhrəman  

*Ssenari müəllifləri*: Nicat Dadaşov, Tural Səlimov  

*Quruluşçu Operator*: Hakim Ağayev  

*Quruluşçu Rəssam*: Xuraman Azəri  

*Montaj rejissoru*: Fərəc Süleymanov  

*Bəstəkar*: Murat Engin  

*Səs operatoru*: Vüsal Həsənov  

*Səs rejissoru*: Murat Engin  

*Operator*: Orxan Məmmədov  

*Steadicam operatoru*: Orxan Məmmədov  

*Prodüser*: Kəmalə Rzayeva  

*Geyim üzrə rəssam*: Sevinc Yusibova  

*Geyim üzrə rəssam köməkçisi*: Fəxriyyə Zeynalova  

*Qrim üzrə rəssam*: Vüsalə Mustafayeva  

*İşıq ustası*: Rəşad Akifoğlu  

*Texniki direktorun köməkçiləri*: Vasif Məmmədli, Elnur Rzazadə  

*Rejissor asistenti*: İlkin Şirinov, Elvin Əhmədov  

*Maliyyə meneceri*: Aydın Mahmudov  

*Sürücü*: Nizami Fərzəliyev  

*Casl direktoru*: Çinarə Hüseynova  

*Prodüser köməkçisi*: Orman Səfərov  

*Təsərüffat meneceri*: Həbib İsmayılov  

*Aşpaz*: Höküməxanım Qəhrəmanova  

*Ofis menecer*: Səbinə Əhmədova

### Rollarda

Rafael Dadaşov-Yaşar  

Ayşad Məmmədov-İlyas  

Elxan Quliyev-Əkbər  

Nahidə Orucova-Sevil  

Tural Əhməd-Nazim  

Anar Heybətov-Vasif  

Əliqulu Səmədov-Süleyman  

Elvin Əhmədov-Zeynal  

Pərviz Bağırov-Füzuli  

Şəfəq Əliyeva-Nəsibə  

Nəsibə Zeynalova-Firuzə  

Gülnarə Abdullayeva-Fatimə  

Təvəkkül Əliyev-Cavanşir  

Azər Nəsibov-Zaman  

Erkin Ergin-Vüsal  

Pərvin Abıyeva-Kəmalə  

Cəmilə Tağızadə-Könül  

Fateh Tahir-İsmayıl

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------

Filmi izlə
**Tenuidactylus caspius** (*lat.* Tenuidactylus caspius) — heyvanlar aləminin xordalılar tipinin sürünənlər sinfinin pulcuqlular dəstəsinin gekkonlar fəsiləsinin tenuidactylus cinsinə aid heyvan növü.

Qısa təsviri
------------

Bədəninin uzunluğu 75 mm-ə, quyruğunun uzunluğu isə 100 mm-ə çatır. Bədənin 89–115 pulcuq vardır. Quyruğun qabırğalı pulcuqları seqment şəklində yerləşir. Bədəni sarı çalara malik qonurumtul – boz rəngdə olub, boynunda və bədəninin üst tərəfində 5–6 tünd rəngli, qeyri-düzgün formalı eninə zolaqlar var. Bədənin alt hissəsi ağ rəngdə olur.

Yayılması
---------

Qafqazda, Qazaxıstanda və Mərkəzi Asiyada, şimal və şimal-şərqi İran, şimal-qərbi Əfqanıstanda yayılmışdır.
Bu növ yayıldığı əraziyə asanlıqla uyğunlaşır. Türkmənistan ərazisində dağ zirvələri istisna olmaqla demək olar ki, bütün ərazilərdə rast gəlinir. Dəniz səviyyəsindən 800 metr yüksəklikdə yerləşən ərazilərə qədər yayılmışdır. İnsan yaşayış məntəqələrinin yaxınlığında gildən tikilən evlərin arasında, yarımçıq tikililərdə, su quyularının kənarlarında, qəbirstanlıqlarda və şoranlıq ərazilərdə asanlıqla yayıla bilir. Köhnə tikililərdə 1–2 kv ərazidə 1 gekkona rast gəlinir.

Həyat tərzi
-----------

### Aktivliyi

Əsasən gecə həyatı keçirir, yazda çox nadir hallarda gündüz vaxtı fəal olurlar. Qışlama martın sonu və ya aprelin əvvələrində bitir. Oktyabrın sonuna, bəzi isti illərdə isə noyabra qədər müşahidə edilirlər. Daşların arasındakı, yarımçıq tikililərdəki boşluqları, həyət evlərinin ərazilərində çatların arasını sığınacaq kimi istifadə edirlər.

### Qidalanması

Bu növ qarışqalar, puplar, çəyirtkələr və hörümçəklərlə qidalanırlar. Bəzən öz balalarında yeyir, kannibalizm müşahidə olunur. Xalq arasında *Daş kərtənkələsi* olaraq tanınır.

### Çoxalması

Bədən uzunluğu 40 mm olanda, cinsi yetkinliyə çatırlar. Qışlamadan çıxdıqdan bir müddət sonra cütləşmə baş verir. Bu müddət ərzində aqressiv olur və erkəklər arasında döyüşlər baş verir. Bu zamanlar zəif və incə səs çıxarırlar. Mayın ortalarından avqustun əvvəllərinə qədər dişi fərd ölçüləri 10,0–12,5 х 9,0–10,2 mm olan ovalşəkilli 1–2 yumurta qoyur. İnkubasiya müddəri 68–81 gün davam edir. Yeni yumurtadan çıxan balalar bədən uzunluğu 17–23 mm, quyruq uzunluğu isə 22–28 mm təşkil edir.

Təsnifatı
---------

Növ iki yarımnövlə təmsil olunur:

* Cyrtopodion caspius caspius (Eichwald, 1831) — Adi Xəzər gekkonu, Xəzər dənizindəki Daş Zirə adası istisna olmaqla, növün bütün mövcud arealı boyunca geniş yayılmışdır.
* Cyrtopodion caspius insularis (Akhmedow et Szczerbak, 1978) — Ada Xəzər gekkonu, Abşeron yarımadasından 12 km aralıda yerləşən Daş Zirə adasında yayılmışdır. Azərbaycan üçün endemik kərtənkələ yarımnövüdür.

İstinadlar
----------

1. ↑  The Reptile Database (ing.). / P. Uetz 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q3009433
* Wikispecies: Cyrtopodion caspium caspium
* ADW: Cyrtopodion\_caspium
* BOLD: 758600
* EUNIS: 11000
* GBIF: 2447953
* iNaturalist: 318765
* IRMNG: 10366172
* IUCN: 157255
* NCBI: 542780
* RD: caspius
* uBio: 8058780

 |
**Sosializmə doğru hərəkat – Xalqların suverenliyi üçün siyasi alət** (*isp.* Movimiento al Socialismo—Instrumento Político por la Soberanía de los Pueblos; akronimi MAS (*isp.* Más, hərf. es – hərf. "Böyük") — Boliviyada solçu sosialist partiyası. 23 iyul 1997-ci ildə qurulmuşdur. Keçmiş prezident Evo Moralesin rəhbərlik edir.

İdeologiya və mövqelər
----------------------

MAS koka istehsalçılarını dəstəkləyən ictimai hərəkat olaraq başlamışdı. Onun ilkin bazası həmkarlar ittifaqları və yerli xalqlar üçün hərəkatlar idi. Hərəkat bir ideologiya olaraq bolivarizm, antikapitalizm və antiimperializmi təbliğ edir. Bu gün MAS bərabərlik, yerli azlıqların hüquqları, torpaq və konstitusiya islahatları, əsas sənaye sahələrinin milliləşdirilməsini müdafiə edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

* MAS Arxiv surəti 3 noyabr 2012 tarixindən Wayback Machine saytında
* *Джеффрі Веббер.* Управляючи болівійським капіталізмом Arxiv surəti 27 may 2016 tarixindən Wayback Machine saytında // Спільне. — 11.02.2015.
**Aralıq Dənizi Qaraqurd** **Hörümçəyi** (*lat.* Latrodectus tredecimguttatus) — Qaraqurd cinsinin növlərinə aid edilir.

Xarakteristikası
----------------

Erkək *L. tredecimguttatus*
*L. tredecimguttatus* digər qaraqurd növlərinin çoxuna bənzər şəkildə olduğu kimi qara rəngdədir, qarnının dorsal tərəfində on üç nöqtəsi vardır (elə latınca adı on üç nöqtəli deməldir). Bu işarələr adətən qırmızı rəngdə olur lakin həmçinin sarı və ya narıncı rəngdə də ola bilər. Əks təqdirdə *Latrodectus* cinsinin digər növləri ilə oxşardır. Bu növ əsasən çöllərdə və digər otlaqlarda yaşayır, taxılın əllə yığıldığı ərazilərdə ciddi bir problem meydana gətirə bilir. Erkəyin zəhəri epidermisə nüfuz edə bilmir və yalnızca dişi növün sancması təhlükəlidir (insanlar və ya mal-qara üçün).

Zəhərin təsiri
--------------

Qaraqurdun zəhəri ən zəhərli ilanların zəhərindən 15 dəfə güclü təsirə malikdir. Sancılmış nahiyədə qırmızı ləkələr əmələ gəlir, tezliklə də itir. 10-15 dəqiqədən sonra qarın, bel və döş nahiyədə kəskin ağrı başlayır və ayaqlar keyləşir. Sonra psixi əlamətlər müşahidə edilir və xəstə özündə ölüm təhlükəsi hiss edir. Çox vaxt başgicəllənmə, baş ağrıları, boğulma, təngənəfəslik, qıcolma, qusma, nəbzin zəifləməsi və aritmiya halları da müşahidə edilir. Zəhərlənmiş insanın qanında və sidiyində zülal aşkar edilir. Sonra xəstə halsıqlıq, yuxusuzluqdan şikayətlənir. 3-5 gündən sonra dəridə xarakterik səpgilər əmələ gəlir və xəstənin vəziyyəti yaxşılaşır. Tam sağalma 2-3 həftədən sonra baş verir. Vaxtında tibbi yardım olunmasa, qaraqurdun sancması ölümlə nəticələnir. Qaraqurdun sancması ən çox qaramal, atlar və dəvələr əziyyət çəkirlər. Çox vaxt heyvanların ölümü ilə nəticələnir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 2012.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

* Astronomy is the most ancient of the sciences. (Qazax xalq astronomiyasında "Karakurt" sözü haqqında - ingilis dilində). Eyni məqalə rus dilində: Астрономия – самая древняя из наук

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q756200
* Wikispecies: Latrodectus tredecimguttatus
* ADW: Latrodectus\_tredecimguttatus
* Araneae: 2138
* BOLD: 27903
* EoL: 1187528
* EPPO: LATRTL
* EUNIS: 227896
* Fauna Europaea: 353292
* Fauna Europaea (new): d9644b59-de32-4f12-95f3-bdfeffaa54db
* GBIF: 2157921
* iNaturalist: 151791
* IRMNG: 10536312
* ITIS: 859148
* NCBI: 6925
* WSC: urn:lsid:nmbe.ch:spidersp:007826

 |
***Azərbaycanda qoyunçuluq*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Fikrət Əliyev tərəfindən 1982-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə Azərbaycanda qoyunçuluğun inkişafına diqqətin artırılmasından, bu sahədə görülən qabaqcıl iş üsullarından söhbət açılır.

Məzmun
------

Filmdə Azərbaycanda qoyunçuluğun inkişafına diqqətin artırılmasından, bu sahədə görülən qabaqcıl iş üsullarından söhbət açılır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Arif Mustafayev, Faiq Dərgahov  

Rejissor: Fikrət Əliyev  

Operator: Elxan Əliyev

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 228

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 329.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1982-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Karvan (dəqiqləşdirmə).

Məzmun
------

Kinolent üç novelladan ibarətdir: Birinci novellada qədim insan məskəni olan Qobustandan söhbət gedir. İkinci novellada Şərq və qadın mövzusuna toxunulmuşdur. Üçüncü novella 1990-cı il 20 yanvar və Xocalı faciələri barədə danışır.

Film haqqında
-------------

Film bəstəkar Soltan Hacıbəyovun məşhur "Karvan" əsəri əsasında çəkilmişdir.

Film "Azərkinovideo" İB-nin sifarişi ilə çəkilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Soltan Hacıbəyov
**Ssenari müəllifi:** Vaqif Səmədoğlu
**Quruluşçu rejissor:** Nazim Məmmədov
**Quruluşçu rəssam:** Nazim Məmmədov, Əli Əliyev
**Quruluşçu operator:** Vyaçeslav Jestkov
**Səs operatoru:** Teymur Abdullayev
**Cizgi rəssamı:** Arifə Hatəmi
**Musiqi tərtibatçısı:** İsmayıl Dadaşov
**Rəssam assistenti:** Məlahət Hümbətova, Arifə Hatəmi, Fərhad Rzayev
**Montaj edən:** Nisə Hacıyeva
**Redaktor:** Həsən Merac
**Filmin direktoru:** Əliağa İbrahimov

Sponsor
-------

"Azərkinovideo" İB

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 368-370.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Bolqarıstan Dəmir Yolları** (bolq. **Български държавни железници**) - Bolqarıstanda 1885-ci ildə təsis edilmişdir. Müəssisənin mənzil qərargahı Bolqarıstanın paytaxtı olan Sofiya şəhərində yerləşir.

Tarixi
------

Bolqarıstanda ilk dəmir yolu 1865-ci ildə Ruse ilə Varna arasında çəkilmişdir. Bu xəttin uzunluğu 223 km təşkil edirdi. Xətt Böyük Britaniya şirkəti, Vilyam Yuart Qladson tərəfindən maliyyələşirdi. Artıq 7 noyabr 1866-cı ildə işə başlamışdır. 1912-ci ildə Dəmiryolların müstəqil nazirliyi, poçt şöbələri və teleqraf qurulur. 1922-ci ildə isə ölkədə ilk dəmiryolu məktəbi açılır. 1950-ci ildə isə dəmiryolçu günü elan edilib (avqustun ilk bazar günü). 1952-cı ildə Alt Balkan dəmir yolu xətti açılmışdır.
1963-cü ildə ilk dəfə olaraq ölkədə yolların elektrikləşdirilməsinə başlamılmışdır. artıq 1964-cü ildə ilk elektrikləşdirilmiş yol istifadəyə verilmişdir. 2001-ci ildə Bolqarıstan Dəmiryolları ilk dəfə olaraq qatarlrın hərəkət istiqmətinin Avropa sistemi ilə idarə edilməsinə qoşulmuşdur. yeni sistem Plovdiv — Burqas arasında tərtbiq edilir.

1 yanvar 2002-ci ildə Bolqarıstan Dəmir Yolları idarəsi iki hissəyə bölünür: *Bolqarıstan Dəmir Yolları* və *„Dəmiryol infrastrukturu" milli şirkəti*).

2013-cü ilin mart ayında Bolqarıstan hökuməti Bolqarıstan Dövlət Dəmir Yolunun yük daşınması bölümünü 66 milyon dollara özəlləşdirməyi qərara aldı. Bu qərar əhali arasında kütləvi etiraz aksiyalarına səbəb oldu

Ensiz dəmiryolu xətti
---------------------

Septemvri-Dobrinişte ensiz dəmiryolu xəttinin tikintisi 1945-ci ildə başa çatmışdır. İndi gözəl görünüşləri ilə məşhurdur. Xətt Avropanın 1267.4 metrlik ən yüksək dəmir yolu stansiyası olan Avramovo stansiyasından keçir. Üstəlik xətt Banskonun yay və qış turizm mərkəzlərinə gedişi təmin edir keçir. Xətt 760 mm ölçülü olub, əsasən dizel elektrik lokomotivləri tərəfindən xidmət edilir. Lakin cazibə turları təmin edən yaxşı mühafizə olunan buxar lokomotivləri də vardır. Turistlər üçün çox cazibədar olsa da, ictimai nəqliyyat məqsədləri üçün yerli sakinlər tərəfindən də geniş şəkildə istifadə olunur.

Digər ölkələrlə dəmir yol əlaqəsi
---------------------------------

* Eyni ölçülü reylslər:
	+ Yunanıstan — var.
	+ Şimali Makedoniya — Nişdən Serbiyaya, və ya Salonikidən Yunanıstana
	+ Rumıniya — var.
	+ Serbiya — var.
	+ Türkiyə — var.

İstinadlar
----------

1. ↑  В Болгарии тысячи протестующих парализовали движение транспорта Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine // LENTA.RU от 20 марта 2013