**Aqota Kristof** (mac. Ágota Kristóf; 30 oktyabr 1935[…] – 27 iyul 2011[…], Nevşatel[d]) — İsveçrədə yaşamış və fransızca əsərlər yazmış Macarıstan yazıçısı. 1986-cı ildə yazdığı *"Qeyd dəftər"i* romanına görə fransız dilli ədəbiyyat nümunələrinə verilən *Avropa mükafatına* layiq görülmüşdür.

Həyatı
------

Aqota Kristof Macarıstan krallığının Çikvand şəhərində 1935-ci ilin 30 oktyabrında anadan olmuşdur. 1956-cı il Macar inqilabı zamanı 21 yaşında olan Aqota ərinin anti-sovet fəaliyyətinə görə 4 aylıq uşağı ilə Macarıstanı tərk etməyə məcbur olmuşdur. Macarıstan mühacirətə gedən ailə İsveçrənin Nevşatel şəhərinə yerləşmişdi. Burada 5 il əziyyətlə yaşadıqdan sonra Aqota həyat yoldaşından ayrılmış və fransız dilini öyrənməyə başlamışdır. Elə bu illərdə də fransızca romanlar yazmağa başlamışdır.

Yaradıcılığı
------------

Aqota bədii yaradıcılıqla məşğul olduğu ilk illərdə şerlər yazmışdır (*John et Joe, Un rat qui passe*). Lakin onun heç bir əsəri trilogiyası qədər səs-səda salmamışdır. Trilogiyasının birinci hissəsi 1986-cı ildə nəşr edilmişdir. Əsərin adı *"Qeyd dəftəri"* adıanır İkinci hissəsi *"Sübut"* (1988), üçüncü hissə isə *"Üçüncü yalan"* (1991) adları ilə nəşr edilmişdir.

1995-ci ildə o, yeni romanını - *"Dünən"*i nəşr etdirdi. 2004-cü ildə özünün bioqrafiyasından bəhs edən *"L'analphabète"* əsərini nəşr etdirmişdir.

Onun əsərlərinin əksəriyyəti Parisdəki Seuil in Paris tərəfindən nəşr edilmişdir. Lakin son iki qısa hekayələr kitabı Mini Zoedə *"Ou es-tu Mathias"* və *"Line, le temps"* adları ilə nəşr edilmişdir. Kitablar adlarını müəllifin son iki romanından götürülmüşdür.

"Qeyd dəftəri" romanı 40 dan çox dilə tərcümə edilmişdir.

Təsiri
------

Video-oyun olan *"Mother 3"* Aqotanın romanı olan *"Qeyd dəftəri"ndən* təsirlənmişdir.

Şimaili Amerikalı roman yazıçısı olan Stefan Beachi Aqotadan təsirlənməsini özünün *"Boneyard"* romanında qeyd etmişdir.

*"Brucio nel vento"* (Mən küləydə yanıram, 2002) filmi Aqotanın *"Dünən"* romanı əsasında rejissor Silvio Soldini tərəfindən çəkilmişdir.

Erik Berqkraut Aqota Kristof haqqında "*Le Continent K."* (1998) və "*Agota Kristof, 9 ans plus tard ..."*(2006) sənədli filmlərini çəkmişdir.

*"Qeyd dəftər"i* romanı əsasında 2013-cü ildə film çəkilmişdir. Bu film xeyli uğurlu alınmışdır.

Əsərləri
--------

* 1986: *Le grand cahier* / *The Notebook*
* 1988: *La preuve* / *The Proof*
* 1991: *Le troisième mensonge* / *The Third Lie*
* 1998: *L'Heure grise et autres pièces*
* 1995: *Hier* / *Yesterday*
* 2004: *L'analphabète* / *The Illiterate*
* 2005: *C'est égal*
* 2005: *Où es-tu Mathias?*
* 2007: *Le Monstre et autres pièces*

Mükafatları
-----------

1986-cı ildə yazdığı *"Qeyd dəftər"i* romanına görə fransız dilli ədəbiyyat nümunələrinə verilən *Avropa mükafatına* layiq görülmüşdür. 2001-ci ildə İsveçrədə *Qottfrayd Keller mükafatını*, 2008-ci ildə isə Avropa ədəbiyyatına görə *Avstriya Dövlət mükafatını* qazanmışdır.

Ölümü
-----

27 iyul 2011-ci ildə Nevşateldəki evində vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  Agota Kristof // filmportal.de. 2005.
3. 1 2  "Meghalt Agota Kristof írónő" (Macarca). origo.hu. 2011-09-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-18.
4. ↑  "Agota Kristof" (İngiliscə). europeanliteraryimmigration.com. 2021-05-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-18.
5. 1 2  *Slavoj Žižek.* "Ágota Kristóf's The Notebook awoke in me a cold and cruel passion" (İngilis dili). theguardian.com. 2013-11-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-18.