recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
İspan kontlarının istifadə etdiyi tac.
**Kont**(qraf), Avropada bir əsilzadə ünvanı. Kontun xanımına və ya kont mövqeyindəki qadına kontes deyilir. Böyük Britaniyadak; qarşılığı earldür. Hal hazırda, əsilzadəlik sıralamasında markizdən sonra, markizin olmadığı ölkələrdə hersoqdan sonra gəlir. Sözün etimologiyası Latin dilində comes (müşayətçi, nəzarətçi) sözündən gəlməkdədir.

Roma İmperiyasında comeslər imperatorun müşayətçilərindən biri idi. Franklarda isə kontlar yerli komandir və hakimlər idilər. Kontlar zamanla feodal quruluşa daha cox integrasiya oldular və hersoqun müavini vəzifəsinə yüksəldilər. Flandriya, Tuluza ve Barselona kimi bəzı ölkə ve qraflıqlarda isə hersoq mövqeyinə bərabər hala gəldilər. Kralların feodal bəylər üzərindəki hakimiyyətlərini artırmağa çalışdıqları sonraki dövrlərdə hakimiyyətlər get-gedə mərkəzləşdi və kontlar siyasî güclərini itirdilər. Ancaq əsilzadələr təbəqəsinin imtiyazlarından istifadə etməyə davam etdilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  count." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
2. ↑  "count (title of nobility)." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc. 18 mart 2012
**Yeddi Ulu Ozan** — Ələvilikdə söylədikləri deyişlərlə Ələvi inancını xalqa başa salan və yaradıcılıqları yaşadıqları dövrdən bu günə şifahi və yazılı ədəbiyyat yolu ilə çatdırılan kimisi hökmdar-şair, kimisi xalqdan, kimisi də Əhli Beyt nəslindən gələn şəxslər.

Etimologiya
-----------

Yeddi Ulu Ozan Ələvilik, 12 İmamlara bağlılıq və dövrün siyasi problemləri haqqında xalqı maarifləndirən şəxslərdir. Onlar o dövrdə geniş yayılmış ərəb və fars dillərini bilmələrinə baxmayaraq əsərlərini xalqın anladığı türk dilində yaradırdılar. İnanca görə həm Ələvilik inancı uğrunda apardıqları mübarizə və qatlaşdıqları zülm, həm də ədəbi əsərlərinin insanları cəzb etmə xarakteri səbəbilə onlardan sonra gələn ozanlar Yeddi Ulu Ozandan təsirlənmişdir. Sadalanan bu səbəblərdən başqa bəzilərinin Əhli Beyt nəslindən gəlməyi də bu ozanların bu gün qədər Yeddi Ulular olaraq adlandırılmasına səbəb olmuşdur.

Demək olar ki, cəm evlərində oxunan deyişlərin hamısı bu ozanlara aiddir. Müqəddəs bir əmanət kimi nəsildən nəsilə keçən bu deyişlərin özünəməxsus ədəbi quruluşu və Ulu Ozanların lazım gəldikdə ölümdən çəkinməmələri onları xalq gözündə ululaşdırmışdır. Yeddi Ulular haqqında daha çox Türkiyə, Azərbaycan, Bolqarıstan, Makedoniya, Suriya və İranda, eləcə də keçmiş SSRİ-də araşdırmalar aparılmış, məqalələr nəşr olunmuşdur.

Yeddi Ulu Ozan hesab edilən şairlər
-----------------------------------

Yeddi Ulu Ozan:

1. İmadəddin Nəsimi (1369, Şamaxı - 1417, Hələb)
2. Yəmini (XV əsrin sonu - XVI əsrin əvvəli)
3. Məhəmməd Füzuli (1494, Kərbəla - 1556, Kərbəla)
4. Şah İsmayıl Xətai (17 iyul 1487, Ərdəbil - 23 may 1524, Sərab yaxınlığında)
5. Virani (XVI əsrin sonu - XVII əsrin əvvəli)
6. Pir Sultan Abdal (XVI əsr, Sivas - 1547-1590 aralığı, Sivas)
7. Qul Himmət (XVI əsrdə yaşayıb)

Şəkillər
--------

* SSRİ poçt markası (1973)SSRİ poçt markası (1973)
* Məhəmməd FüzuliMəhəmməd Füzuli
* Şah İsmayıl XətaiŞah İsmayıl Xətai

İstinadlar
----------

1. ↑  İrene Melikoff. Uyur idik uyardılar. Alevilik-Bektaşilik araştırmaları. səhifə 39-40

Həmçinin bax
------------

* Ələvilik
* Bəktaşilik
* Ozan
Dinlə, kiçik adam
**"Dinlə, kiçik adam"** (*alm.* Rede an den kleinen Mann‎) - avstriyalı və amerikalı psixiatr və psixoanalitik, Ziqmund Freydin tələbəsi Vilhelm Reyx tərəfindən yazılmış araşdırma tipli sosial-psixoloji, fəlsəfi kitab. Kitabı konkret bir kateqoriyaya aid etmək çətindir. Araşdırma tipli olan bu kitab sosial-psixoloji, fəlsəfi və həmçinin müəyyən dərəcədə ədəbiyyat əsəridir. Bu əsər sadəcə sırf yazıldığı günə ya da bu günümüzə xitab etməyib universal mahiyyət daşıyır. 

> 
> 
> "Sevgi, əmək və bilik həyatımızın tükənməz mənbələridir. Dolayısıyla, həyatı onların idarə etməsi lazımdır."
> 
> 
> Zəncirdən qurtulmuş kölənin təlaşı
> *"Dinlə, kiçik adam"'* adlı bu kitab elmi bir əsər deyil, oxucu ilə səmimi söhbətdir. 1946-cı ildə akademik dairələr üçün yazılmış bu kitabı, müəllifin geniş kütlə üçün çap etdirmək niyyəti olmamışdır. Bu sadəcə olaraq, bir naturalist alimin və həkimin, uzun illər boyunca, əvvəlcə uşaqsayağı bir saflıqla, daha sonra böyük bir heyrətlə və nəhayət dəhşət içində araşdırmaqda olduğu "kiçik adam"la bağlı öz daxilindəki qarmaşıq fikirləri sistemləşdirmək cəhdi olmuşdur. Küçədəki kiçik adam nələrə dözmək məcburiyyətində qalır və buna necə üsyan edir? Düşmənlərini başının üstünə qaldırmasının, dostlarını isə öldürməsinin səbəbləri nələrdir? Bu kiçik adam "xalqın bir təmsilçisi" olaraq müəyyən bir gücü ələ keçirdiyi anlarda bu səlahiyyəti hansı formada boşa xərcləməklə, ziyan etməklə səhv istifadə edir? Niyə eyni gücü daha əvvəl əlində tutan və onu, kiçik adamı əzmək üçün istifadə edən yuxarı təbəqələrin sadist fərdləri kimi davranır, əlinə keçirdiyi o idarəetmə gücünü necə olur ki, mərhəmətsiz bir təzyiq vasitəsi halına gətirir?Böyüklükdə toxunulmamış xəzinələr var. Bu dəyərlər insanoğlunun ümidlərinin reallaşması yolunda istifadə edilmək üçün hazır gözləyirlər. Məhz bu çıxış, xüsusən bu xəzinələrə olan böyük etibarı dilə gətirir. 
> 
> 
> 

Başla Kitab layihəsi çərçivəsində nəşr olunan kitabı azərbaycan dilinə rus və türk dillərindən Tural Osman tərcümə edib. Kitab 2013-cü ildə çap olunub, redaktoru Ümid Əhmədovdur. Kitabdakı mətni çəkilmiş karikaturalar tamamlayır. Bu karikaturaların müəllifi Villiam Steyqdir.
Qəsəbənin görüntüsü
**Yeddi dəniz Edinburqu** (*ing.* Edinburgh of the Seven Seas) — Tristan-da-Kunya arxipelaqında yeganə daimi yaşayış məntəqəsi. 2005-ci ildə əhalisi 275 nəfər idi. Yerli əhali qəsəbəni sadəcə *The Settlement* (qəsəbə) adlandırırlar.

Yaşayış məskəni adanın britaniyalıların işğalından sonra salınıb. 1867-ci ildə kraliça Viktoriyanın ikinci oğlu, Edinburq hersoqu şahzadə Alfredin "Qaleteyq" freqatının kapitanı kimi səfərinin şərəfinə adlandırılıb. İkinci dünya müharibəsinin sonuna qədər adada hərbi qarnizon yerləşib.

1961-ci ildə vulkan püskürməsi qəsəbəni, balıq fabrikini və kartof sahələrini dağıdıb, bu səbəbdən də əhali adadan köçürülüb. Tədricən əhali geri qayıdıb, fabrik və qəsəbə isə 1963-cü ildə tam bərpa edilib.

Qəsəbədə məktəb, kiçk xəstəxana, ərzaq dükanı, poçt şöbəsi, radiostansiya, kafe, videomallar marketi, basseyn və bir nəfər polisi olan polis məntəqəsi vardır. Edinburqda iki kilsə var: anqlikan Müqəddəs Mariya kilsəsi və katolik Müqəddəs İosif klisəsi.

Qəsəbədə cəmi bir liman var. Ora bir neçə ayda bir dəfə Keyptaundan Ceymstauna (Müqəddəs Yelena adası) və oradan da Corctauna gedən gəmi daxil olur.

Edinburqdan ən yaxın yaşayış məntəqəsinə dənizlə yol 1850 kilometrdir və bu dünyada sivilizasiyadan ən uzaq qəsəbə sayılır.


|  |  |
| --- | --- |
| Vikianbarın loqosu | Vikianbarda ***Yeddi dəniz Edinburqu*** ilə əlaqəli mediafayllar var. |

Mənbə
-----

* Edinburq
**Qurbanalı Vəlican oğlu Alıyev** (14 iyul 1924, Ovçulu, Şamaxı rayonu – 7 fevral 1989, Moskva) — Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XI çağırış deputatı.

Həyatı
------

Qurbanalı Alıyev 1924-cü il iyul ayının 14-də Şamaxı rayonu Ovçulu kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini bitirdikdən sonra 1942-ci ildə Şamaxı rayonu M.Əzizbəyov adına kolxozda əmək fəaliyyətinə başlamış bir müddət sonra isə təşkilatçılıq bacarığı ilə fərqləndiyi üçün həmin kolxozda briqadir olmuşdur. Özünün əməksevərliyi, təşəbbüskarlığı, təşkilatçılığı və bacarıqlı rəhbər keyfiyyətləri ilə seçldiyi üçün 1948-ci ildə Şamaxı rayon Bağırlı Kənd Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifəsinə seçilir. 1949-cu ildə Kommunist Partiyası sıralarına daxil olur. 1950-ci ildə Qurbanalı Alıyev M.Əzizbəyov adına kolxozun sərdi vəzifəsinə seçilir.

Qurbanalı Alıyev çalışdığı sahə üzrə təhsilini 1950-ci ildə Gəncə şəhərində fəaliyyət göstərən rəhbər və idarəetmə sahəsi üzrə kadrlar hazırlayan mərkəzdə almışdır. 1960-ci ildə Şamaxı Zoobaytar Texnikumunu bitirmiş və Şamaxı rayonu Hacıqədirli kəndində yerləşən Həzi Aslanov adına kolxozda zootexnik işləmişdir. 1960-cı ildən 1966-cı ilə qədər uğurla Şamaxı rayonu Göylər Kənd Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır. 1966-cı ildən ömrünün sonuna qədər Şamaxı rayon Bağırlı Kənd Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri olmuşdur.

1985-ci ildə Q.Alıyev Şamaxı rayon 413 nömrəli Göylər seçki dairəsi üzrə on birinci çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı olmuşdur.

O, 1989-cu ilin fevral ayında Rusiyanın Moskva şəhərində qəflətən vəfat etmişdir. 1989-cu il fevral ayının 9-da Şamaxı rayonu Ovçulu kənd qəbirsanlğında dəfn edilmişdir.

Təltifləri
----------

Qurbanalı Alıyevin dövlət qulluqçusu kimi fədəkar əməyi həm Azərbaycan SSR, həm də SSRİ dövləti tərəfindən layiqincə qiymətləndirilmişdir. O, işlədiyi müddət ərzində aşağıdakı orden və medallarla təltif olunmuşdur.

* 1945-ci ildə, "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı;
* 1970-ci ildə, Rəşadətli əməyə görə "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı;
* 1985-ci ildə, "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 40 illiyi" yubiley medalı;
* 1971-ci ildə, SSRİ Ali Sovetinin fərmanı ilə "Şərəf nişanı" ordeni;
* 1981-ci ildə, SSRİ Ali Sovetinin fərmanı ilə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni;
* 1986-cı ildə, SSRİ Ali Sovetinin fərmanı ilə "Oktyabr inqilabı" ordeni;

Ailəsi
------

Atası – Alıyev Vəlican Alı oğlu. Anası – Alıyeva Hacıxanım Xəlil qızı. Həyat yoldaşı – Alıyeva Əsiyə Alış qızı. Övladları: Alıyeva İzzət, Alıyeva Solmaz, Alıyev Elxan, Alıyeva Zümrüd, Alıyev Subhan, Alıyeva Kəmalə, Alıyev Ceyhun.

İstinadlar
----------
**Yaşılçiçək ləçəkotu** (*lat.* Platanthera chlorantha) — bitkilər aləminin quşqonmazçiçəklilər dəstəsinin səhləbkimilər fəsiləsinin ləçəkotu cinsinə aid bitki növü.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Çoxillik ot bitkisidir. Kök yumruları uzunsov-yumurtavari, bizvari sonluqludur. Gövdəsi 30–50 sm hündürlükdə, 1–3 sayda xırda lansetşəkill yarpaqcıqlı və iki ədəd iri, enli, oval və ya tərs-yumurtavari, gövdənin aşağı hissəsində enli saplağı olan yarpaqlıdır. Çiçək qrupu cox çiçəkli, boş, 7–25 sm uzunluğundadır. Çiçəkyanlığının yarpaqcıqları uzunsov və ya yumurtavari, lansetşəkilli, kütləşmiş, yaşılımtıl-ağ, az iylidir. Dodağı xətti-lansetvari,11–14 mm uzunluğunda, küt, qövsvari əyilmiş, 2,7 sm usunluğunda, təpə hissədə sancaqvari qalınlaşmış mahmızlıdır.

Yayılması
---------

Samur-Dəvəçi ovalığı, Qobustan, Böyük Qafqazın bütün rayonları (Altıaqac qəsəbəsinin ətrafı), Kiçik Qafqazın mərkəzi və cənub rayonları, Lənkəran və Naxçıvanın dağlıq rayonları, Xəzəryanı ovalıq (Xızı rayonu).

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Çiçəkləmə və meyvə əmələgətirmə dövrü may-iyun aylarına təsadüf edir. Arandan orta dağ qurşağına kimi, meşə, kolluqlararası, Anacamptis pyramidalis, Dictamnus caucasicus, Euphorbia condilocarpa bitkilərindən təşkil olunmuş senozlarda komponent kimi iştirak edir. Dekorativ və dərman bitkisidir, elmi və xalq təbabətində istifadə olunur.

Sayı və tendensiyası
--------------------

Bir neçə lokalitetlərdə azalma tendensiyasına meyl müşahidə olunur.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Antropogen amillər (mal-qara tərəfindən tapdalanması və dekorativ bitki kimi intensiv yığılması).

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Yayılma yerlərində antropogen təsirlərin azaldılması, bərpasının təmin edilməsi və yeni yayılma yerlərinin axtarılması təklif olunur.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Platanthera chlorantha* | 
* Wikidata: Q157889
* Wikispecies: Platanthera chlorantha
* APDB: 161416
* BioLib: 42125
* EoL: 1099386
* EPPO: PNECH
* EUNIS: 189789
* FoC: 200028800
* GBIF: 2797913
* iNaturalist: 54639
* IPNI: 651693-1
* NBN: NHMSYS0000461774
* NCBI: 59353
* PalDat: Platanthera\_chlorantha
* PFI: 8222
* Plant List: kew-157076
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:651693-1
* Species+: 13834
* Tropicos: 23500481
* WCSP: 157076
* WFO: wfo-0000274376

 |
| *Orchis chlorantha* | 
* Wikidata: Q39368878
* APDB: 201112
* IPNI: 60471776-2
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:60471776-2
* Tropicos: 100233777
* WFO: wfo-0000259051

 |
**Kontakt materialları** — elektrik dövrələrinin periodik olaraq qapanması və açılması üçün xidmət edirlər.
Böyük cərəyan şiddətlərində və yüksək gərginlikdə dövrələrin qırılması üçün tətbiq edilən, qırıcı kontaktlar üçün materiallar, qapalı vəziyyətdə kontaktın keçid elektrik müqavimətində yüksək etibarlılığı təmin etməlidirlər.

Qırıcı kontaktlar üçün kontakt materialları kimi, təmiz gec əriyən metallardan əlavə, müxtəlif ərintilər və metal-keramik kompozisiyalar tətbiq edilirlər. Ag – CdO sisteminin materialı kütləyə görə kadmium oksidi 12…20% təşkil etdikdə böyük tətbiqə malikdir. Belə material gümüş-kadmium ərintisinin oksidləşdirici atmosferdə qızması zamanı alınır. Böyük güclü qurğularda qırıcı kontaktlar üçün gümüşün Ag, Co, Ni, Cr, W, Mo və Ta ilə; misin Cu-un W və Mo ilə; qızılın Au-un W və Mo ilə kompozisiyalarını tətbiq edirlər.

Sürüşkən kontaktlarıüçün materiallar sürtülməyə qarşı yüksək davamlılığa malik olmalıdırlar. Bu məqsəd üçün soyuqdartılan (bərk) misi, beriliumlu tuncu tətbiq edirlər, həmçinin Ag – CdO sistemli materialı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-03-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-07.
2. ↑  "ГОСТ 14312-79. Контакты электрические. Термины и определения". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-07.
3. ↑  "ГОСТ Р 50030.4.1-2002 (МЭК 60947-4-1-2000) Аппаратура распределения и управления низковольтная. Часть 4-1. Контакторы и пускатели. Электромеханические контакторы и пускатели". 2016-11-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-07.
**Qısayol klavişi** (shortcut,**1.** "Быстрая" клавиша,kısayol tuşu) – klaviaturada: ayrıca və ya başqa klavişlərlə birlikdə basıldıqda menyu bəndini seçən, yaxud müəyyən komandanı başladan klaviş, yaxud klavişlər kombinasiyası. Məsələn, mətn redaktorunda işləyərkən Ctrl + A kombinasiyası bütün mətni seçdirir. Bəzən belə klavişlər kombinasiyasını "qaynar" klavişlər, klaviatura qısaltmaları, "cəld" açarlar da adlandırırlar. Bax: ACCELERATOR KEY, HOT KEY.

**2.** Ярлык ~ kısayol ~ qısayol – obyektin, proqramın, yaxud komandanın göstəricisi olan və özündə əlavə informasiya saxlayan fayl. "Əlverişsiz" yerlərdə saxlanılan proqramları tez başlatmaq üçün çox zaman iş masasında onların qısayolları yaradılır. İş masasındakı simgənin faylın özünə, yoxsa qısayoluna məxsus olmasını simgənin aşağısındakı kiçik oxa görə bilmək olur. Qısayol faylının ölçüsü, adətən, onlarla baytdan yüzlərlə baytadək ola bilir. Ayrıca fayl olduğundan qısayol faylı ilə bağlı hər hansı dəyişiklik onun göstərdiyi obyektin özünə təsir etmir.
Faylın və ya qovluğun qısayolunun uzantısı .lnk, MS-DOS proqramının uzantısı isə .pif olur.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 774 s.

Xarici keçidlər
---------------

* 
*
**Cəbəl Əxdar** (*ərəb.* الجبل الأخضر‎ – Yaşıl dağ) — Liviyanın şərqində meşəlik, məhsuldar dağlıq region. Müasir əl-Cəbəl əl-Əxdar rayonunda yerləşir. Region Yer kürəsinin ən az meşəli ölkələrindən biri olan Liviyanın çox az meşəlik ərazilərindən biridir.

Cəbəl Əxdar bir neçə dərə ilə həmsərhəd olan dağ yaylasından ibarətdir. Benqazinin şimalında və Dernanın cənubunda yerləşir. Bu, Liviyanın ən rütubətli ərazisidir və buraya ildə təxminən 600 mm yağıntı düşür. Ərazidə geniş meşələr var, burada zəngin kartof və dənli bitkilər yığılır.

Qədim yunan müstəmləkəsi olan Kirena Cəbəl Əxdar vadisində yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  GEOnet Names Server. 2018.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbar Vikianbarda **Cəbəl Əxdar (Liviya)** ilə əlaqəli mediafayllar var.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | GND: 4449052-5 · VIAF: 248263761 · WorldCat VIAF: 248263761 |
**Amara** ( *rum.* Lacul Amara) — Rumıniyada duzlu liman-göl. Göl Slobozia-Buzeu yolu yaxınlığında, Yalominsk dairəsindədir. Amara şəhəri gölün sahilində yerləşir.

Ümumi məlumat
-------------

Amara gölünün sahəsi 132 hektardır. Su kütləsinin həcmi təxminən 2600000 m³-dir. Göl S formalı olub uzunluğu 4 km, eni isə 200 - 800 metr arasında dəyişir. Maksimal dərinlik 3 metrdir. Göl çuxuru Yalominya çayı ilə əlaqəsi olmayan depresiyaya uyğun gəlir. İl boyu daima şirin su azlığından, güclü buxarlanmadan və quraq iqlim səbəbi ilə göl suyu yetərincə duzludur. Göl əsasən yağış və yeraltı sularla qidalanır. 1965-66-cı illərdə göl suyunun səviyyəsində artım qeydə alınmışdır. 1970-71-ci illərdə gölün dərinliyi 4 metrə çatmışdır. Səviyyə qalxmasının qarşısını almaq məqsədi ilə göldən kanal çəkilmişdir. Bu göl suyunun çox illik duzluluq tərkibinə təsir göstərmişdir. 1887-ci ildə duzluluq əyər 89,45 q /l idisə, 1976-cı ildə bu göstərici 7,7 q/l olmuşdur. Göl suyu sulfat, bikorbonat, xlorid, yodid, bromid və maqnezium tərkibli duzlarla zəngindir. Suyun ümumi minerallaşma dərəcəsi təxminən 9,8 q/l-dir. 

Məhs belə tərkibinə görə göldəki palçıq böyük müalicəvi əhəmiyyətə malikdir. Bir çox xəstəliklərin müalicəsində Amara gölünün palçığından geniş istifadə olunur. Göl sapropelinin (su dibində çox illik toplanmış kütlə) tərkibi 40 % orqanik, 41 % isə minerallardan təşkil olunub. Palçıq daha çox dayaq və hərəkət sistemi, ginekoloji və dəri xəstəliklərində effektivdir. Amara palçığı ürək-damar, Qreyvis, astma və infeksion xəstəlikləri olanlara məsləhət görülmür.

Amara kurortu göl sahilində yerləşir. Üç oteldən ibarət kurort 2000 yerlikdir. Lebada oteli 507 yerlik olub Rumıniyanın ən böyük otel və otellərindən biridir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Lacul Amara" (Romanian). www.viaromania.eu. 2011-10-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-08-04.
2. 1 2  "Staţiunea balneo-climaterică Amara" (Romanian). www.tratamentbalnear.ro. 2019-03-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-08-04.
3. ↑  "Amara" (Romanian). www.clevertour.com. 2019-03-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-08-04.
4. ↑  "Hotel Lebada 2\*\*" (Romanian). www.hoteluri.icar.ro. 2011-10-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-08-04.
**Yaşıl İspaniya** (ispan dilində: España Verde və ya Cornisa Cantábrica, qalisiya dilində: Cornixa cantábrica, bask dilində: Kantauriar eskualdea) — İspaniyanın şimalında, Qalisiya və Biskay körfəzi boyunca Fransa sərhədlərindən Portuqaliyaya qədər olan ərazi.

Haqqında
--------

Yaşıl İspaniya ölkənin digər ərazilərindən qərbdə Kantabriya dağları, Syerra-de-Ankares massivindən şərqdə bask dağları ilə ayrılır. Quru iqlimə malik Meseta ovalığından fərqli olaraq Yaşıl İspaniya rütubətli dəniz iğliminə malikdir. İllik orta yağıntının miqdarı 1000–1200 mm, dəniz sahillərində 1700–1900 mm.-ə qədərdir. Yağışlı günlərin sayı il ərzində 150–200 gün təşkil edir. Yaşıl İspaniyada illik orta temperatur +13°С (dağlıq ərazilərdə daha aşağıdır), ən isti ayla (avqust) ən soyuq aylar (yanvar-fevral) arasında fərq 12°С-yə yaxındır.

Yüksək dağlıq ərazilər istisna olmaqla, Yaşıl İspaniya ölkədə ən soyuq iqlimə malikdir. Lakin buna baxmayaraq yağıntının kifayət qədər olması bitki örtüyünün inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır. Bəzi mənbələrdə Biskay körfəsini Yaşıl sahil (Kosta-Verde), onun şərqindən keçən ərazini isə Kosta-Bask (basklar sahili) adlandırırlar. Sahilboyu ərazilər və Kantabriya dağlarının şimal yamacları meşələrlə (şabalıd, palıd, şam ağacları) əhatə olunmuşdur. Dağların yuxarı hissələrində milli parklar və qoruqlar yaradılmışdır. Bu milli park və qoruqlarda İspaniyanın fauna və florasının əsas sərvətləri, o cümlədən, iberiya canavarları, ispan keçiləri, kantabriya ayıları xüsusilə mühafizə olunur

Məğlubedilməz mavrlar Pireney yarımadasını işğal etdikdən sonra Yaşıl İspaniya ərazisində tarixi Asturiya krallığını yaratmışdılar.

Qalereya
--------

* Asturiya.Asturiya.
* Kantabriya.Kantabriya.
* Qipuskao.Qipuskao.
* Qalisiya.Qalisiya.

Xarici keçid
------------

*. İspaniyanın xəritəsində Yaşıl İspaniyanın mövqeyi.

İstinad
-------


1. ↑  "Зеленая Испания". 2018-05-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-08-16.
**Qırışıqlı qabıqyeyən** (*lat.* Scolytus rugulosus Ratz.) — buğumayaqlılar tipinin sərtqanadlılar dəstəsinin qabıqyeyənlər fəsiləsinə aid olan növ.

Həyat tərzi
-----------

Böcək sürfə mərhələsində ağacın gövdəsində (qidalanma nəticəsində sürfə tərəfindən açılmış yarıqda) qışlayır. Mart ayında puplaşmağa başlayır. Böcəklər pupdan may ayının ortalarında çıxır. Təbiətdə onların uçuşu 50–60 günədək davam edir. Uçuş müddətində böcəklər tumurcuqların oturaq hissəsinə, sonra isə şam ağacının gövdəsini gəmirərək 1–2 sm uzunluğunda yol açaraq oraya yumurta qoyurlar. Bir dişi fərd hər dəfə 30-dək, ümumiyyətlə 120-dən 130-dək yumurta qoya bilir. Yumurta qoyduqdan sonra, dişi fərd öz bədəni ilə həmin oyuğun deşiyini tutur və ölür. Bu hal yumurtaların təbii düşmənlərdən xilas olmasına şərait yaradır. Ona görə ki, parazit və yırtıcılar ağac deşiyindən içəri girə bilmirlər. Qırışıqlı qabıqyeyən Abşeronda iki nəsil verir. Ikinci nəslin sürfələri iyul ayının birinci yarısında puplaşmağa başlayırlar. Iyul ayının axırında puplardan çıxan böcəklər sentyabr ayınadək təbiətdə rast gəlinir. Bir növ parazit (Scolia guadripunctata L.) və bir növ (Tanasimus formicarius L.) yırtıcısına trast gəlinmişdir.

Yayılması
---------

Azərbaycanın Şəki-Zaqatala, Quba- Xaçmaz, Dağlıq Qarabağ, Naxçıvan MR və Lənkəran bölgəsində, Qafqazda, Rusiyada, Kiçik Asiyada, Amerikada daha geniş yayılmışdır.

Ədəbiyyat
---------

* E. F. Səfərova. Abşeronda bəzək bitkilərinə zərərverən cücülər, onların biotənzimlənməsində entomofaqların rolu (Dissertasiya). Bakı, 2013

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Scolytus rugulosus* | 
* Wikidata: Q1315400
* BioLib: 13918
* BOLD: 318387
* BugGuide: 271002
* EPPO: SCOLRU
* EUNIS: 268474
* Fauna Europaea: 249899
* Fauna Europaea (new): 3a985f23-813f-446c-a2a5-152aea2ae1e4
* GBIF: 1189484
* iNaturalist: 230655
* IRMNG: 10193893
* ITIS: 114951
* NBN: NHMSYS0020153383
* NCBI: 1219883

 |
| *Bostrichus rugulosus* | 
* Wikidata: Q109601352
* GBIF: 8024609

 |

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
**Gürcüstan Milli Əlyazmalar Mərkəzi** (*gürc.* საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი; əvvəllər *Əlyazmalar İnstitutu*)- Gürcüstanın paytaxtı Tiflisdə yerləşən, qədim əlyazmaların, tarixi sənədlərin və görkəmli ictimai xadimlərin şəxsi arxivlərinin saxlanıldığı yer. Mərkəz 30 iyun 1958-ci ildə Gürcüstan Milli Muzeyinin Əlyazmalar şöbəsindəki kolleksiya əsasında yaradılıb. Mərkəzin təsisçisi və ilk direktoru Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, professor İlya Abuladze idi. Milli Əlyazmalar Mərkəzinin kolleksiyasına əlyazmalar, tarixi sənədlər, qədim çap olunmuş kitablar, nadir nəşrlər və müxtəlif ailə mirasları daxildir. Mərkəz elmi tədqiqatlar, sərgilər və bərpa işləri ilə bağlı müxtəlif layihələr həyata keçirir. Mərkəzdə və onunla birlikdə işləyən mütəxəssislər Mərkəzdəki materialların təsviri, sistemləşdirilməsi, tədqiqi və nəşri, habelə bu materialla əlaqəli məlumat bazasının yaradılması ilə məşğul olurlar. Mərkəz, həmçinin, zəngin akademik kitabxanaya malikdir və Korneli Kekelidze, İvane Cavaxişvili, İlya Abuladze, Niko Berdzenişvili, Elene Metreveli və Şalva Amiranaşvilinin xatirəsinə həsr olunmuş otaqları var.

Tarixi
------

Milli Əlyazmalar Mərkəzi 1958-ci ildə Gürcüstan Milli Muzeyinin Əlyazmalar şöbəsindəki kolleksiyaya əsaslanan "Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının Əlyazmalar İnstitutu" institutun ilk direktoru olmuş İlya Abuladzenin təşəbbüsü nəticəsində yaradılıb. 1962-ci ildə gürcü filoloqu və ədəbiyyat tarixçisi Korneli Kekelidzenin şərəfinə institutun adına "Kekelidze" sözü əlavə edildi. 1968-ci ildən 1989-cu ilə qədər institutun direktoru Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki Elene Metreveli idi. 1989–2006-cı illər arasında qurumun direktoru Gürcüstan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Zaza Aleksidze idi.

2006-cı ildə "Gürcüstan Elmlər Akademiyasının Korneli Kekelidze Əlyazmalar İnstitutu" ləğv edilərəkdi və əvəzində ictimai qanuna əsasən bir hüquqi şəxs kimi "Korneli Kekelidze Əlyazmalar İnstitutu" yaradıldı. 23 may 2007-ci ildə institutun adı institut heyətinin təşəbbüsü ilə "Milli Əlyazmalar Mərkəzi" olaraq dəyişdirildi. Bu təşəbbüs Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən dəstəkləndi və hökumət tərəfindən təsdiq edildi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "History, official web-page of the National Centre of Manuscripts". 2014-08-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-09.
2. ↑  "New name – The National Centre of Manuscripts, official web-page of the National Centre of Manuscripts". 2014-08-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-09.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı
**Qırışıq sahə** (*rus.* складчатая область, *ing.* fold area) — əsasən geosinklinal sahələrin yerində əmələ gəlmiş mürəkkəb quruluşlu (adətən qırışıqlı qaymalı) və müxtəlif yaşlı (prote-rezoy, baykal, kaledon, hersin və s.) qırışıqlı dağlar. Qırışıq dağlıq ölkələrə uyğun gəlir və o cür də adlandırılır. (Məs: Altay-Sayan qırışıqlıq vilayəti və s.). Sin. qırışıqlıq sistem.

İntruzivləri
------------

Geniş mənada qırışıqlıq vilayətlərinə xas olan və onların inkişaf mərhələlərində yaranan intruzivlərdir. Qırışıqlıq vilayətlərinin intruzivləri məkan etibarilə ensiz üzün qırışılıq zonalarında uzun oxları ilə uzununa, yaxud eninə plutonlar şəklində yerləşir. Tektonik şəraitdən asılı olaraq bu intruzivlər: 1) qırışıqlıqdan qabaq (protektonik); 2) qırışıqlıqla eyni vaxtda (sintektonik) və 3) qırışıqlıqdan sonra (postektonik) üç qrupa ayrılır, mineral və kimyəvi tərkiblərinə görə fərqlənir.

Maqmatizmi
----------

Tərkibinə görə yüksək tektonik fəallıqla bağlı olub, intensivliyi qırışıqlıq vilayətlərin yaşından, tipindən və inkişaf mərhələrindən asılı olaraq dəyişir. Müxtəlif yaşlı qırışıqlıq vilayətlərinin maqmatizmi ümumi əlaməti geosinklinalın ilkin (çökəlmə) mərhələsində əsasi və ultraəsasi maqmatizmdən qırışıqlıq və qalxma mərhələsində turş, qırışıqlığın tamamlanması və yarıqların əmələ gəlməsi mərhələsində qarışıq (turş və əsasi) maqmatizmə doğru dəyişilməsidir. Kembriyəqədər qırışıqlıq vilayətlərin maqmatizmi cavan qırışıq vilayətlərinin maqmatizmindən kəskin fərqlənir. Arxey eonunun qırışıqlıq zonalarında əsası və ultraəsasi süxurlar (diabazlar, qabbroidlər, pikritlər, hiperbazitlər (çox vaxt metamorfizmləşmiş) və müxtəlif tərkibli və mənşəli qranitoidlər geniş yayılmışdır. Anatektitlər, miqmatitlər və metasomatik qranitlər üstünlük təşkil edirlər. Protezozoy qırışıqlıq vilayətlərində alloxton maqmatik qranitoidlərin rolu yüksəlir, bəzi vilayətlərdə iri, mürəkkəb quruluşlu anortozit massivləri, qranit-rapakivlər və qələvi qranitoid intruzivləri (nefelinli siyenitlər və b.) geniş yer tutur. Bəzən turş və əsasi tərkibli vulkanogen süxurlar rast gəlir. Paleozoy və nisbətən cavan yaşlı qırışıqlıq vilayətlərinin maqmatizmi daha mürrəkkəb və müxtəlifdir. Maqmatizmin inkişaf səciyyəsinə və süxurların tərkibinə görə bu yaşlı vilayətlərdə simatik (yaxud femik) və sialik tiplər ayrılır. Simatik maqmatizm əsasi və ultraəsasi süxurların (diabazlar, andezit-bazaltlar, qabbrolar, hiperbazitlər və b.) geniş yayılması ilə, sialik maqmatizm isə, əsasən, turş tərkibli vulkanogen süxurların, qranit batolitlərin və çat qranitoid intruzivlərinin inkişafı ilə səciyyələnir. Son illərdə, plitə tektonikası nəzəriyyəsi əsasında müxtəlif geodinamik şəraitlər müəyyənləşdirilmişdir və bu nəzəriyyəyə görə, qırışıqlıq zonaları adalar qövsu maqmatizmini təmsil edə bilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  Qırışıq sahə // Geomorfoloji terminlərin izahlı lüğəti. Bakı: "Elm". 2012. səh. 166. ISBN 978-9952-453-14-0.

Mənbə
-----

* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.
**Bəymirzə Hayit**(d. 17 dekabr 1917, Nəməngan Rusiya Türkistanı - v. 31 oktyabr 2016, Köln Almaniya) — xüsusilə Türkistan və Orta Asiya mövzusunda araşdırma edən tarixçi və şərqşünas.

Həyatı
------

17 dekabr 1917-ci ildə Nəməngan şəhərində dünyaya gəlmişdir. Yetkinlik yaşına çatdıqda artıq ədəbiyyata və sənətə maraq göstərirdi. 1930-cu illərin məhrumiyyətlərinə baxmayaraq 1939-cu ildə Daşkənd Universitetini bitirdi. Həmin il Qırmızı Orduya çağrıldı və burada leytenant olaraq xidmət etdi. Hayit 1939-cu ilin dekabrında Nəməngandan ayrıldı və Polşada eskadron tank komandiri olaraq yerləşdi. II Dünya müharibəsi zamanı Hayit 1941-ci ildə Alman əsirliyinə girdi. Sonra Alman Vermaxtın Türkistan legionunda zabit kimi xidmət etdi. Legionda xidmət edərkən əfsanəvi Türkistan millətçisi Mustafa Çokayla görüşdü.

31 oktyabr 2006-cı ildə Almaniyanın Köln şəhərində vəfat etmişdir.

Fəaliyyəti
----------

Bəymirzə Hayit Orta Asiyanın sovet və Çin nəzarətində olan hissələrinin müstəqilliyi və birləşməsi üçün güclü bir vəkil idi. Sovet İttifaqında onun işi pisləndi. Müstəqil Özbəkistanda belə müzakirə olunur, mübahisəli idi və Hayit vətəni xain olduğu üçün prezident İslam Kərimov tərəfindən təhqir edildi.

Müharibədən sonra Qərbi Almaniyaya yerləşdi, burada Münster Universitetində tarix, şərqşünaslıq və İslam elmləri fənləri üzrə təhsil aldı. O vaxtdan bəri vətəni Türkistan haqqında edilən araşdırmalara sadiq idi. 1950-ci ildə fəlsəfə doktoru doktoru aldı və "Die Nationalen Regierungen von Kokand und der Alasch Orda" tezisini nəşr etdi. Eyni ildə Kölndən Rut adlı gənc bir həkimlə evləndi. Cütlüyün Ertay və Mirzə adlı iki oğlu və Dilbər adlı bir qızı var. 1950-ci illərdən ölümünə qədər Hayit Türkistanın (indiki müstəqil respublikalar olan Türkmənistan, Qırğızıstan, Qazaxıstan, Özbəkistan və Çinin Sincan əyaləti) tarixinə dair Alman, İngilis və Türk dillərində onlarla məqalə və 15 bəyənilən kitab yazdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Baymirza Hayit". Öztürkler. 10 December 2006 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2006-11-22.
2. ↑  "His life was aimed at the study of Turkestan: The well-known Uzbek historian Dr. Baymirza Hayit pass". Pressbox.co.uk. 13 November 2006. 28 September 2007 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2006-11-21.
3. ↑  *Taher Shirmohammadi.* "Turkestan Historian Hayit Remembered At Ceremony". RadioFreeEurope/RadioLiberty. November 7, 2006. 21 November 2006 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2006-11-21.
4. ↑  Jacob M. Landau. Pan-Turkism: from irredentism to cooperation. London:C Hurst & Co (Publishers) Ltd], 1995.p 121. ISBN 1-85065-223-6
**Gürcüstan incəsənəti** — Gürcüstan mədəniyyətinin bir hissəsi.

1801-ci ildə Gürcüstanla Rusiya arasında müqavilə bağlanması, və Şərqi Gürcüstanında Rusiyaya ilhaq olunması gürcülərin ümumilikdə rus mədəniyyət ilə tanışlıqlara gətirib çıxarmışdır. Bir çox rus memarlığına aid incəsənətə aid elementlər Gürcüstan sənətkarları tərəfindən mənimsənilmişdir.
XIX əsrin əvvələrindən başlayaraq Gürcüstan incəsənətində və memarlığında klassik rus memarlıq üslubları hiss edilməyə başlamışdır. Memarıq baxımından fərqlənən Tiflis şəhəri idi. XIX əsrin I yarısında gürcü rəngkarlığında Qərbi Avaropa rus rəngkarlığının təsiri özünü göstərirdi. Bu dövrdə Gürcüstanda görkəmli rəssamlar, heykəltəraşlar fəaliyyət göstərirdi. Milli mövzulara müraciət etməklə realistcəsinə fəaliyyət göstərən rəssamların işləri göz oxşayırdı.

Belə rəssamlardan biri Niko Pirosmanaşvili (1862-1918) idi. Gürcü xalq rəssamı olan N. Pirosmanişvili Pikassonun ən sevimli rəssamlardan biri idi. Pirosmanaşvili daha çox heyvanları, süfrədə yemək verən insanları təsvir etmişdir. Heç bir rəssamlıq üzrə təhsil almamışdır, öz özünü yetişdirmişdir. Rəssam sağlığında Gürcüstan və Rusiya xaricində çox tanınmışdır. Pirosmani, yaşadığı qəsəbəni ziyarət edən bir fransız aktrisaya aşiq olmuş və onun şəkillərini çəkmişdir. Bu eşq əhvalatı, Andrey Voznesenskinin bir şeir və Alla Puqaçovanın söylədiyi bir mahnıyla məşhur bir əhvalata çevrilmişdir.

Rəssamın ən məşhur tablosu aşiq olduğu Aktrisa Marqaritanın təsvir olunduğu əsər idi.Dünyada məşhur olan əsərləri sırasında bacısını təsvir etdiyi "Çətirli qadın", "Pivə kuboklu qadın", "Ata və oğul" və s adın çəkə bilərik.Aktrisa Marqarita Pirosmaşvilini tərk edəndən sonra rəssam, yoxsul vəziyyətə düşmüş, hayatını evsiz olaqaraq davam etdirmişdir.Ancaq şəkil çəkməyi davam etdirdi və şəkillərini qarının doyurduğu restoranlara verirdi.
Əsərlərini satmaq üçün dükanlara müraciət edirdi.Vəsaiti olmadığı üçün əsərlərini qara plaş (tr-muşamba) üzərində çəkiridi.Həmin dövrdən etibarən plaş onun orijinal materilı oldu.Şair İlya Zdaneviçin səyi ilə 1913-cü ildə qəzetdə rəssam və əsərləri haqqında məqalə gedəndən sonra o ,tanınmağa əsərlərin dəyəri başa düşülməyə başladı.Rəssam buna baxmayaraq, yenə də həyatının yoxsulluq və təklik içində tamamlamışdır. Məzarının yeri məlum deyildi. Əsərləri, ölümündən sonra bir araya getirilmişir. Pirosmaninin əsərləri Türkiyədə ilk dəfə İrinə Arsenişvili İstanbuldakı Təqdim etmiş və İnan Quraq Vəqfi Pera Muzeyində 2007-ci ilə avqustda sərgilənmişdir. Ayrıca İstanbulda, adını daşıyan Türkcə və Gürücə Pirosmani jurnalı nümayiş olunmuşdur və adına açılmış bir incəsənət qalereyası fəaliyyət göstərir.
Beləlikə biz sırf olaraq gürcü incəsənətini N.Pirosmanin yaradılığı ilə məhdudlaşdıra bilmərik, həmin dövrdə Pirosmanin ilə yanaşı A.Beredizi, Qabaşviri və b fəaliyyət göstərirdi.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Gürcüstan ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Kürdüstanın İraqdakı yeri.
**Kürdüstanın müstəqilliyi üzrə referendum** – 25 sentyabr 2017-ci ildə keçirilən və Kürdüstanın İraq dövlətindən müstəqilliyini nəzərdə tutan referendum. Səsvermə yerli vaxtla saat 20:00-dək davam etmişdir.

Reaksiyalar
-----------

İraq referendumun dayandırılmalı olduğunu qeyd edərək qarşı olduğunu bildirmişdir.

Referendumdan öncə baş nazir Heydər əl-Abadi bildirmişdir ki, referendum konstitusiyaya ziddir və sülh prosesini təhlükəyə atır. Bundan sonra İraq hökuməti Kürdüstan bölgəsindən beynəlxalq sərhəd məntəqələrində nəzarətin verilməsini tələb etmişdir.

İraq həmçinin digər ölkələrdən Kürdüstan regionundan neft almamağa və "neft və sərhədlər"ə görə danışıqları yalnız hökumətlə aparmağa çağırış etmişdir. Neft Kürdüstan regionunun əsas ixrac məhsullarından biridir.

İsrail müstəqillik referendumunu açıq dəstəkləyən yeganə ölkə olmuşdur.

Nəticə
------

Səsvermədə iştirak edənlərin 92,73 %-i müstəqilliyə "hə" deyib. Seçkidə 3 milyon 305.925 nəfər (78 %) iştirak edib. 21.180 nəfərin səsi etibarsız hesab edilib.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  "İraqın Kürdüstan bölgəsi müstəqillik referendumu keçirir". BBC (az.). 25 sentyabr 2017. 2017-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 sentyabr 2017.
2. ↑  "Kürd referendumunun rəsmi nəticələri açıqlandı". Azvision (ingilis). 27 sentyabr 2017. 2017-09-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2017.
**Gürcüstan Xalq Rəqs Ansamblı** — 1945-ci ildə Tbilisidə (Gürcüstan SSR) yaradılmış xoreoqrafik kollektivdir. Ansamblın ilk rəhbərləri, eləcə də solistləri ər-arvad Nina Ramişvili (1972-ci ilə qədər rəqs etdi) və İlya Suxişvili (1954-cü ilə qədər rəqs etdi) olmuşlar.

Gürcüstan SSR əməkdar artistləri M. Mxeidze, V. Kuparadze, Q. Surviladze, N. Lordkipanidze, Ş. Baramidze, N. Pliev, V. Kalandadze, Z. Bilaloviç ansamblda çalışmışlar.

Ansamblın repertuarına Gürcüstanın, Osetiyanın müxtəlif xalqlarının xalq rəqsləri, habelə gürcü xalq çalğı alətlərində musiqi müşayiəti ilə teatrlaşdırılmış süjet tamaşaları daxildir. Ansamblın artistlərinin ifa etdikləri rəqslər arasında "Kartuli" (*gürc.* ქართული), qadın rəqsi "Samaya" (*gürc.* სამაია), "Kintouri", "Davluri", Azərbaycan rəqsi "Ceyrani", Acar rəqsləri "Qandağan" və "Xorumi", Osetin rəqsləri "Simd" və "Komik rəqs", "İluri", Honq rəqsi, "Xevsuriya rəqsi" və s. yer alır.

1948-ci ildən ansambl SSRİ şəhərlərini gəzməyə başladı, sonra Polşa, Rumıniya, ABŞ, Finlandiya, Fransa, Çexoslovakiya, Avstriya, Bolqarıstan, Macarıstan, Danimarka, Venesuela, Kolumbiya, Kubaya qastrol səfərlərinə çıxdı.

1967-ci ildə ansambl İtaliyada, Milanda La Skala teatrında çıxış etmişdir. Qəzetlər bu çıxış haqqında yazırdılar:

> 
> Gürcü balet artistlərinin özü mükəmməldir. Onlar rəqs etmir, sanki uçurlar. Səhnədə sanki fırtınalar qopur! Onların rəqsi cazibə qanunlarına ziddir. Kişi cəsarətinin və qadın lütfünün birliyini təcəssüm etdirir. Kaleydoskopik həndəsə və hərbi aydınlıqla havaya uçan rəqqasların ekstravaqanzasını təşkil edir."
> 
> 

2007-ci ilə qədər ansambla ilk bədii rəhbərlərin oğlu Tengiz Suxişvili rəhbərlik edirdi.. Onun ölümündən sonra ansamblın rəhbəri Zurab Bilaloviç olub.

Təsiri
------

Gürcüstan Xalq Rəqs Ansamblını üzvlərini konsertlərdə uzun ətəkli rəqqasların döşəmədə sürüşərək rəqs ifa etməsi yazıçı Terri Neyşteyni "Doktor Kim" serialı üçün Daleks obrazını yaratmağa ruhlandırmışdır.

Filmoqrafiya
------------

* 1954 — "Gürcüstanın Dövlət Xalq Rəqs Ansamblı", sənədli film, rejissor Tengiz Abuladze.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Сухишвили — Рамишвили" Arxivləşdirilib 2007-08-19 at the Wayback Machine
2. ↑  "Народный артист Грузии Тенгиз Сухишвили похоронен 29 марта в Дидубийском пантеоне". 2015-04-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-21.
3. ↑  *Richards, Justin.* Doctor Who — The Legend: 40 Years of Time Travel. London: en:BBC Books. 2003. səh. 26. ISBN 0-563-48602-3.

Xarici keçidlər
---------------

* Georgian National Ballet Sukhishvili // официальный сайт ансамбля
* Золотой запас. Грузинский ансамбль танца ещё хранит остатки традиций // "Ведомости"
* Первый танцевальный по-грузински
WGN-TV-də yayımlanmış pirat yayımın görüntüsü.
WTTW-TV-də yayımlanmış pirat yayımın görüntüsü.
**Maks Hedrum pirat yayımı** (*ing.* Max Headroom broadcast signal intrusion) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Çikaqo şəhərində yerləşən *WGN* televiziyasının yayım tezliyində baş vermiş müəmmalı pirat yayım. Hadisə XX əsrin sonlarına yaxın ABŞ və Qərbi Avropanın populyar mədəniyyətində geniş müzakirə olunmuşdur.

Hadisə
------

Hadisə 1987-ci ilin 22 oktyabr tarixində, Amerika Birləşmiş Ştatlarının İllinoys ştatının Çikaqo şəhərində yerləşən *WGN* televiziya kanalının canlı xəbərlər proqramının yayınlanması zamanı baş vermişdir. Saat 21:14-də xəbərlər proqramı qəfil kəsilmiş və ekranda üzündə "Maks Hedrum" maskası olan bir şəxs, 28 saniyə ərzində qəribə hərəkətlər edərək, anlaşılmaz sözlərdən istifadə etmişdir.

Televiziya əməkdaşlarının təcili müdaxiləsindən sonra yayım dayandırılmışdır. Lakin, təxminən 2 saat sonra 23:15 radələrində bu dəfə "WTTW" kanalının yayımı oxşar səbəbdən kəsilmişdir.

Yenə eyni şəkildə, üzündə maska olan şəxs ekranda göründü. Həmin şəxs anlaşılmaz sözlərdən istifadə edərək, qeyri-adi hərəkətlər edirdi. 88 saniyəlik yayım bitdikdən sonra kanalın normal yayımı davam etdi və pirat yayımı bu dəfə kəsmək mümkün olmamışdır.

Aparılan araşdırmalardan sonra ekranda görünən müəmmalı şəxsin hansı dildə danışdığı və hansı mesajı vermək istədiyi hələ də müəyyənləşdirilməmişdir. 1980-ci illərdə, ABŞ-da televiziya kanallarının efirinə bir başa müdaxilə etmək üçün xüsusi avadanlıqlar tələb olunurdu və bu işi bir nəfərin tək başına etməsi mümkünsüz hesab olunurdu.

Yerli polis orqanlarının bütün cəhdlərinə baxmayaraq, efirə qanunsuz şəkildə müdaxiə edən şəxs heç bir zaman tapılmadı və bu gün də, hadisənin kim və ya kimlər tərəfindən törədiliyi müəmmalı olaraq qalmaqdadır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bellows, Alan.* "Remember, Remember the 22nd of November". Damn Interesting (January 9, 2007 tarixində nəşr olunub). November 22, 2016. May 15, 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 26, 2016.
2. ↑  *Carmody, John.* "NBC Lands Gorbachev Interview". The Washington Post. November 24, 1987. səh. D1. 95520. September 9, 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 26, 2016 – ProQuest Archiver vasitəsilə. (Subscription required (help)).
**Qısatüklü ingilis[*mənbə göstərin*] pişiyi** (*ing.* British Shorthair) — pişik cinsi. Qısatüklü ingilis pişikləri bir qayda olaraq, güclü, şən, ağıllı, sağlam olurlar.

Spesifik rəngləri
-----------------

Maine Coons müxtəlif rəng və naxışlarda olur. Əsasən düz ağ, krem, narıncı, gümüşü-göy və qara rəngdə olsalar da, Tabby, ikirəngli, tısbağa, tüstü və kölgəli rənglərdə də görmək olar. Hibrid Maine Coons şokolad, lavanda və Himalay rənglərində gəlir.

Cinsin təsviri
--------------

Sıx və əzələli sümük quruluşu sayəsində möhkəm bədən quruluşuna sahib olan Maine Coons, hər halda sərt iqlimə son dərəcə davamlıdır. Maine Coons-u digər pişik cinslərindən fərqləndirən ən fərqləndirici xüsusiyyət onların hamar tüklü tükləridir. Onların uzun və sıx kürkləri hətta sərt qışda da onları yaxşı qoruyur. Bu cinsin pişiklərinin bədənləri yaxşı nisbətlərə malikdir. Bununla belə, onların balanslaşdırılmış görünüşü və digər heyvanlarla dostluqları, hətta dəyişkən mühitlərə uyğunlaşmalarına kömək edir.

Üstünlükləri
------------

Çox diqqət tələb etmirlər və uzun müddət tək qala bilirlər. Bu səbəbdən də gününün əksər hissəsini işdə keçirən insanlara çox uyğun bir cinsdir.

Mənfi cəhətləri
---------------

Bir çox xüsuslarda öz qərarları vardır ki, buna görə də mütləq balacalıqdan saxlamaq lazımdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Maine Coon Cat – Everything You Need to Know Arxivləşdirilib 2022-08-01 at the Wayback Machine
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-08-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-29.
**Sənəd dövriyyəsi** — hər hansı fakt və hadisənin başlanğıcından onun yekunlaşdığı dövrədək tərtib edilmiş sənədlərə sənəd dövriyyəsi deyilir.

Ümumi anlayış
-------------

Sənədlərin daxil olduğu və tərtib edildiyi vaxtdan onun icrasının yekunlaşdırılması və göndərilməsi dövründəki hərəkətinə sənəd dövriyyəsi deyilir. Kargüzarlıq xidməti üzrə bütün əməliyyatların dəqiq və təsirliliyi müəssisə və təşkilatlarda sənəd dövriyyəsinin düzgün təşkilindən asılıdır.

Sənəd dövriyyəsinin təşkili sənədlərin tərkibi, müxtəlif sənəd növlərinin nisbəti, onların daxil olma tezliyi kimi kəmiyyət parametrləri ilə xarakterizə olunur.

Müəssisə və təşkilatlarda sənəd dövriyyəsinin təşkili həmçinin sənədlərin hərəkəti, işlənilməsinin ardıcıllığı və dəqiqliyindən yəni onların tərtib olunma yerindən icra yerinə ən qısa yolla çatdırılması və icrasından, sənəd üzərində əməliyyatın bir dəfəyə aparılması yəni, sənədin aid olmayan idarəetmə mənbələrinə göndərilməsi, qaytarılması üzrə vaxt məhdudiyyətinin düzgünlüyündən, mexanikləşdirmə və avtomatlaşdırma vasitələrindən maksimum istifadə edilməsindən həlledici dərəcədə asılıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Eynulla Musayev, Kargüzarlığın təşkili. Bakı 2003

Həmçinin bax
------------

* Kargüzarlıq
* Elektron sənəd dövriyyəsi
**Əliyev Şəmsulla Feyzulla oğlu** (4 (17) aprel 1915, Dərbənd, Dağıstan vilayəti – 19 noyabr 1943, Kerç, Krım MSSR) — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

Həyatı
------

Dərbənd şəhərində anadan olmuş və Almaniya faşizmi ordusuna qarşı müharibənin fəal iştirakçısıdır. Batalyon komandirinin siyasi hissə üzrə müavini kapitan Ş.Əliyev Şimali Qafqazda, Tamanda və Krımda keçirilən ağır döyüşlərdə iştirak etmişdir.

Şəmsulla Əliyev 1943-cü ilin payızında 309-cü atıcı diviziyanın tərkibində batalyon komandirinin siyasi hissə üzrə müavini idi.

1943-cü ilin noyabrında Kerç şəhərinin girəcəyində, iki zavodun ətrafında gedən döyüşlərdə "İrəli, Qafqazın qartalları!" çağırışı ilə döyüşün önündə gedirdi. Noyabrın 11-də batalyon beş dəfə hücuma qalxaraq düşmənin iki müdafiə xəttini yarmışdı. Belə ağır döyüşlərin biri də noyabrın 19-da oldu və kapitan Ş.Əliyev bu döyüşdə qəhrəmancasına həlak oldu.

Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı ona ölümündən sonra verilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Алиев Шамсула Фейзуллаевич". 2012-05-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-06-15.

Mənbə
-----

* 9may.az. Qəhrəmanlar. Arxivləşdirilib 2010-01-18 at the Wayback Machine
**Natiq Hacı oğlu Cavadov** (8 mart 1955, Əliağalı, Ağdam rayonu) — Milli Aerokosmik Agentliyinin (MAKA) baş direktoru, texnika elmləri doktoru, professor, Beynəlxalq və Azərbaycan Mühəndislik Akademiyasının həqiqi üzvü, Azərbaycan Respublikasının Kosmik Məsələlər üzrə Şuranın üzvü.

Həyatı
------

Natiq Cavadov 8 mart 1955-ci ildə Ağdam rayonunun Əliağalı kəndində anadan olmuşdur.

1971-ci ildə Bakı şəhərindəki 132 nömrəli orta məktəbi bitirmiş, elə həmin il Bakı Dövlət Universitetinin fizika fakültəsinə daxil olmuş və 1979-cu ildə oranı bitirmişdir.

1975-1977-ci illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur.

1978-2003-cü illərdə Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyində texnik, böyük texnik, mühəndis, böyük mühəndis, aparıcı mühəndis, partiya komitəsinin katibi, daha sonra Ağdam Mexaniki və Bakı şəhərindəki Kosmik Cihazqayırma zavodlarının direktoru işləmişdir. 2003-cü ildən 2019-cu ilədək Azərbaycan Respublikası "Sənayeavtomatika" İstehsalat Birliyinin Baş direktoru vəzifəsində çalışmışdır.

2019-cu ildən etibarən Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyinin Baş direktorudur. 

18 oktyabr 2011-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Respublikanın ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi və mədəni həyatındakı xidmətlərinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Natiq Cavadov 1997-ci ildə texnika elmləri namizədi, 2007-ci ildə texnika elmləri doktoru elmi adlarını almışdır. 2008-ci ildən Azərbaycan Texniki Universitetinin professoru, həmçinin Beynəlxalq Ekologiya və Təbiətdən İstifadə Akademiyasının akademikidir. 2003-cü ildən Beynəlxalq Mühəndislik Akademiyasının, 2006-cı ildən isə Azərbaycan Mühəndislik Akademiyasının həqiqi üzvüdür.

2009-cu ildən "Azərbaycan Mühəndislik Akademiyasının xəbərləri" elmi-texniki jurnalının, 2011-ci ildən isə Moskvada nəşr edilən "Neft sənayesində avtomatlaşdırma, telemexanika və rabitə" elmi-texniki jurnalının redaksiya heyətinin üzvüdür. 2011-ci ildə Azərbaycan Mühəndislik Akademiyasının Nəzarət Təftiş Komissiyasının sədri seçilmişdir. 2011-ci ildə Beynəlxalq Mühəndislik Akademiyasının "Mühəndislik şöhrəti" medalı ilə təltif olunmuşdur.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının texnika elmləri üzrə Ekspert Şurasının sədridir.

200-dən artıq elmi məqalənin, o cümlədən 5 monoqrafiya, 1 dərslik, 5 müəlliflik şəhadətnaməsinin müəllifidir. 90-dan çox elmi məqaləsi xarici ölkələrdə - İspaniya, Yunanıstan, İran, Türkiyə, Rumıniya, Rusiya, Belarus, Ukrayna, Avstriya və Latviyada çap edilmişdir.

İstinadlar
----------
**Kürklü Venera** - Almaniya yazıçısı Leopold fon Zaxer-Mazox tərəfindən 1870-ci ildə yazılmış roman.

Hekayə
------

Kürlü Venera romanında yazıçı sevdiyi qadınlarla olan münasibətlərini açııq şəkildə sərgiləyir. Romanda Sever ilə dul qadın Vanda arasında yaşanan məhəbbətdən bəhs olunur. Sever sevdiyi qadın üçün hər şey edir. Həmçinin sevdiyi qadın tərəfindən əziyyət görməkdən, onun qulu olmasından zövq alır. Sever tanrı kimi gördüyü Vandanın köləsi olması üçün yalvarır. Vanda onun istəyini qəbul edir və onlar müqavilə imzalayırlar. Roman boyunca Sever Vanda tərəfindən əziyyət görməkdən və başqa kişilərlə gəzməsindən acı duysa da istəmədən bundan zövq alır. Vanda isə onun bu halına görə sevmək ilə nifrət etmək arasında qalır, çünki qısqac kişiyə sahib olacağına, amma sonsuza qədər olacağını bilir. Sonda Vanda Severə əziyyət verməkdən o da zövq almağa başlayır və ona qarşı sevgisi məhv olur. Yaşadıqlarından sonra həm Sever, həm də Vanda yeni şeylər öyrənirlər. Vanda başqa kişi ilə evlənir və Sever Vandanın ona əziyyət verməsindən böyük bir dərs alır.
**Bernat Desklot** (kat. Bernat Desclot; 1240, güm. Kastelnu[d] – 1280) — katalan tarixçi, xronikaçı. Onun Araqonlu III Pedronun hakimiyyəti (1276–1285) haqqında yazdığı əsər 4 *"Möhtəşəm katalan xronikası"*ndan biridir. Bu xronikalarla XIII-XIV əsrdə Araqon koronasındakı və Kataloniyadakı hərbi və siyasi vəziyyəti öyrənmək mümkündür. Əsər həmçinin Araqon səlib yürüşü haqqında da məlumat verir. Desklotun *"Xronikalar"*ında hadisələr XI əsrdə başlayır, amma ən maraqlı hissəsi onun yaşadığı dövrü təsvir etdiyi hissədir. Onun ədəbi modeli romans idi. Əsərində mərkəzi personajların drammatik monoloqlarına və təsirli epizodlara yer vermişdi. Məsələn, Pedronun qardaşı Malyorkalı II Xamesin kanalizasiya borusu vasitəsilə Perpinyan şəhərindəki qaladan qaçması kimi.

Əsərini F.L.Kritçlov ingilis dilinə tərcümə etmişdir.

Əsərindən səhifələr
-------------------

* 
* 
* 
*

Qeydlər
-------

1. 1 2 3  Gran Enciclopèdia Catalana (kat.). Grup Enciclopèdia, 1968.
2. 1 2 3  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
3. ↑  Digər üç əsər Araqonlu I Xaymenin avtobioqrafiyası, Ramon Muntanerin xronikaları və Araqonlu IV Pedronun kral xronikalarıdır.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Bernat Desklot*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* Bernat Desklot AELC-də (*Associació d'Escriptors en Llengua Catalana*), ingilis, katalan və ispan dillərində.