**İrza bəy Hacıbəylinski** (*rus.* Ирза-бек Гаджибеклинский) — Azərbaycanın hərbi xadimi, polkovnik. *İrəvan şəhər zadəganlarının* nəslinə mənsubdur.

Hərbi karyerasının başlanğıcı
-----------------------------

Xidmətə Yelisavetqrad süvari yunker məktəbində sıravi rütbəli yunker kimi başlamışdır. Məktəbi bitirdikdən sonra 27 aprel 1898-ci ildə kornet rütbəsinə keçirilməklə *İmperator Əlahəzrətləri Böyük Knyaz Mixail Mixayloviçin 21-ci draqun polkuna* təyin edilmişdir. 19 mart 1902-ci il tarixində poruçik rütbəsi almışdır. 1 sentyabr 1905-ci il tarixindən ştabs-rotmistr. 25 aprel 1912-ci il tarixində rotmistr rütbəsi verilmişdir.

Birinci dünya müharibəsi
------------------------

Birinci Dünya müharibəsiinin iştirakçısıdır. 23 oktyabr 1914-cü il tarixində yaralanmışdır. Döyüşdə fərqləndiyinə görə 3-cü dərəcəli Müqəddəs Anna ordeninə əlavə olaraq üzərində *Cəsurluğa görə* sözləri yazılmış, qılınclı 4-cü dərəcəli Müqəddəs Anna ordeni ilə təltif olunmuşdur. İki dəfə, 1915-ci ilin 12 mart və 31 avqust tarixlərində kontuziya almışdır. Döyüşdə fərqləndiyinə görə 1915-ci ildə *7-ci Belarus qusar polkunun* rotmistri Hacıbəylinski qılınclı II dərəcəli Müqəddəs Anna ordeni və qılınclı II dərəcəli Müqəddəs Stanislav ordeni ilə təltif olunmuşdur.. 20 iyul 1916-cı il tarixində podpolkovnik rütbəsi almışdır. 31 avqust 1916-cı il tarixində İrza bəy Hacıbəylinski Qafqaz ordusunun etap-nəqliyyat hissəsinin müdiri yanında tapşırıqlar üzrə qərargah zabiti təyin edilmişdir.

AXC silahlı qüvvələrində xidmət
-------------------------------

1918-ci ildən podpolkovnik İrza bəy Hacıbəylinski Zaqafqaziya Komissarlığının qərarı ilə yeni yaradılmış *AXC Müsəlman korpusunda* (26 iyul tarixindən əlahiddə Azərbaycan korpusu) xidmət etmişdir. Polkovnik rütbəsi verilmişdir. 1918-ci ilin iyul ayının əvvəllərində korpus ləğv edilmiş və onun hissələri daxil olmuş *5-ci Qafqaz* və *15-ci Çanaqqala* türk diviziyaları ilə birlikdə Nuru Paşanın yeni yaradılmış Qafqaz İslam Ordusunun tərkibinə keçmişdir. Polkovnik Hacıbəylinski 1918-ci ilin payız aylarına qədər *Qarayazı süvari polkuna* komandirlik etmişdir.

Noyabr ayından I süvari Tatar polkunun komandiri olmuşdur. 1919-cu ilin sentyabr ayında Bakı möhkəmləndirilmiş müdafiə rayonu qərargahının rəisi təyin edilmişdir. Hərbi nazir Səməd bəy Mehmandarovun *128 saylı*, 2 mart 1920-ci il tarixli əmri ilə Bakı möhkəmləndirilmiş müdafiə rayonu qərargahının rəisi 1 mart 1920-ci il tarixindən Ordu qərargahı general-kvartirmeysteri idarəsinin *Əməliyyat-kəşfiyyat şöbəsinin* rəisi təyin edilmişdir. 3 aprel 1920-ci il tarixində polkovnik Hacıbəylinski hərbi şöbə rəisi qismində Könüllü ordunun tərksilah edilmiş hissələrinin əmlak qəbulu üzrə idarələrarası komissiyasının tərkibinə daxil edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Каспий" 4 марта 1916 г. №51
2. ↑  Собрание узаконений и распоряжений правительства Азербайджанской Республики. — Баку, 1919 — выпуск 1, ст. 23
3. ↑  *Elşad Qoca.* "Kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat öz işinə uğurla başlamışdı". 2014-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-30.

Ədəbiyyat
---------

* *Мехман Сулейманов.* Кавказская исламская армия и Азербайджан. — Баку, 1999
* *Мехман Сулейманов.* Армия Азербайджана (1918—1920). — Баку, 1998
* Азербайджанская Демократическая Республика (1918—1920). Армия. (Документы и материалы). — Баку, 1998