recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Təbii yayılması
---------------

Növün arealı Meksikanın şimalı, Kaliforniya, Arizona, Yeni Meksikadır.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 1-2 m-ə çatan sıx budaqlı koldur. Zoğları, salxımın oxları, yarpaqların saplaqları və xırda yarpaqların aşağı hissəsinin damarcıqları ipəkvari tükcüklərlə örtülmüşdür. Yarpaqların uzunluğu 9-20 sm, 11-17 xırda yarpaqcıqlıdır. Xırda yarpaqları uzunsov-ellipsvari, uzunluğu 2,3-4 sm, eni 1,2-2,2 sm, ucu yumru və ya xırda oyuqlu, iynəsiz, enli bünövrəli, üstü parlaq yaşıl, alt tərəfi açıqdır. 2-4 ədəd bənövşəyi çiçəkləri uzunluğu 28 sm-dək olan salxımlarda yerləşir. Kasacığı tükcüklü, üçkünc dişli, onlardan yuxarıda olan ikisi enli və bir az digərlərindən qısadır; yelkənin uzunluğu 5 mm-dir. Paxlaların uzunluğu təxminən 6 mm, qabarıq kürəkli, çılpaq, nöqtəli vəziciklidir. May-iyun aylarında çiçəkləyir. Meyvəsi sentyabrda yetişir.

Ekologiyası
-----------

Dəniz səviyyəsindən 1500 m hündürlükdə yayılmışdır və əhəngli torpaqlarda bitir. Şaxtaya, quraqlığadavamlıdır.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Dendrologiya İnstitutunun təcrübə sahəsində introduksiya edilmişdir. Suvarılma şəraitində normal böyüyərək inkişaf edir. Yüksək cücərmə qabiliyyətinə malik keyfiyyətli toxum verir.

İstifadəsi
----------

Park və bağlarda canlı çəpərlərin salınmasında istifadəsi məqsədyönlüdür.

Məlumat mənbələri
-----------------

Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm. Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Azərbaycanın "Qırmızı" və "Yaşıl Кitabları"na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.

İstinadlar
----------

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. Arxivləşdirilib 2019-11-17 at the Wayback Machine T.S.Məmmədov
**Çox istifadəçili zindan** (**MUD** /mʌd/; *ing.* Multi-User Dungeon, *rus.* многопользовательский мир) — İnternet üzərindən mətn mesajları vasitəsilə oynanan fantastik rollu kompüter oyunlarının ümumi adı. Tipik MUD oyununda elflər, əjdahalar və bənzəri əfsanəvi varlıqlarla yanaşı savaşçılar, oğrular və maqlar kimi insani xarakterlər də mövcud olur. Oyunçular virtual dünya ilə uzaq serverə komanda sətrli interfeys vasitəsilə göndərilən mətn komandalarının köməyilə qarşılıqlı əlaqədə olurlar. Cavabında onlara otaqların, əşyaların, hadisələrin, başqa oyunçuların personajlarının, virtual aləmin cürbəcür başqa elementlərinin təsviri göndərilir. Oyunçular, adətən, adi danışıq dilində ünsiyyətdə olurlar. Son illər İnternet üzərindən oynanan qrafik dəstəkli proqramların inkişafı və İnternet bağlantı sürətlərinin artması ilə əlaqədar olaraq MUD oyunları, demək olar ki, sıradan çıxmışdır.

Ədəbiyyat
---------

İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

İstinadlar
----------

1. ↑  Bartle 2003, pp. 9–10, 741, [pp. 9–10] "*TinyMUD* was deliberately intended to be distanced from the prevailing hack-and-slay *AberMUD* style, and the 'D' in its name was said to stand for 'Dimension' (or, occasionally, 'Domain') rather than 'Dungeon;' this is the ultimate cause of the MUD/MU\* distinction that was to arise some years later." [pp. 741] "The 'D' in MUD stands for 'Dungeon' […] because the version of ZORK Roy played was a Fortran port called DUNGEN."
2. ↑  Hahn, Harley (1996). *The Internet Complete Reference* (2nd ed.). Osborne McGraw-Hill. pp. 553. ISBN 978-0-07-882138-7. […] muds had evolved to the point where the original name was too confining, and people started to say that "MUD" stood for the more generic "Multi-User Dimension" or "Multi-User Domain".

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***İnformatika** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Şeys** — Tövrata görə Adəmin oğludur, siryani dilində bağışlama və hədiyyə mənasını verir.

Qabilin Habili öldürməsindən 5 il sonra dünyaya gəlmişdi. Digər qardaşlarının əksinə Şeys əkiz olaraq deyil, tək doğulmuşdur. Şeysin bir adı da Şetdir. Şet yəhudi dilində Allahın hədiyyəsi mənasını verir. O, dünyaya göz açanda Adəmın 130 yaşı vardı. Filosofların bəziləri Şeysin yunan Ağasazimon olduğunu iddia edirlər. Şeys həzrəti Adəmdən sonra peyğəmbər seçilmişdi. Tövratda Adəm və Həvvanın uşaqlarından təkcə Habil, Qabil və Şeysin adı çəkilir və Şeys onların üçüncü oğlu kimi qələmə verilir. Şeys 912 il yaşamış və çoxlu övladı olmuşdu.

İncildə Adəmin 130 yaşındaykən Şeysin atası olduğu, Şeysin Enoşun atası və İdrisin babası olduğu haqqında məlumat verilir.

 Şeysin kilsədəki dini rəsmi

İslamda
-------

Quranda Şeysdən bəhs edilmir, amma hədislərdə onun adı peyğəmbər kimi xatırlanır. Quranda adı keçməyən peyğəmbərlərdən biri olaraq qəbul edilən Şeysə tanrı tərəfindən 50 sühuf (kiçik kitab) verilmişdir. Qardaşı Qabilin uşaqlarının bir qismi Şeys peyğəmbərə verilən bu sühuflara qarşı çıxmışdır.

İslam dininə görə Şeysin həyatı Məkkə və ətrafında keçmişdir. İslamda Habilin uşağı olmadığı, Qabilin uşaqları isə Nuh tufanında itdiyi üçün insanoğlunun soyunun Şeysdən törədiyi bildirilir. İslama görə Şeys Kəbəni inşa edən və saqqalı çıxan ilk insandır, o 912 il yaşamiş və Məkkədə Əbu Kübeys dağında bir mağarada atasıyla birlikdə dəfn edilmişdi.

İbni Əsir və Təbərinin yazdığı, həmçinin rəvayət olunan hədislərə görə Adəm özü Şeysə öz elmini və xəlifəlik məqamını Qabildən gizlətməyi istəmişdir. Çünki Qabilin ona da həsəd aparıb, öldürməsindən qorxurdu. Buna görə Şeys daima qorxu içərisində yaşayırdı.

Beləliklə Şeys 912 il ömür sürdükdən sonra dünyadan köçdü. Allah-taala öz zamanının camaatını (hamısı Adəmin nəvə-nəticələri idi) tək olan Allaha ibadətə dəvət etmək üçün ona əlli sühuf göndərmişdi. Məsudi bu sühufların sayının 29 olduğunu və onlarda ancaq təsbih yazıldığını qeyd edir.

Həmçinin bax
------------

* Peyğəmbərlər
* Lilit
* Adəm
* Həvva

İstinadlar
----------


|  |
| --- |
| **Qurandakı peyğəmbərlər** |
| Adəm  • Şeys  • İdris  • Nuh  • Hud  • Saleh  • İbrahim  • İsmail  • İshaq  • Lut  • Yaqub  • Yusif  • Əyyub  • Şüeyb  • Musa  • Harun  • Davud  • Süleyman  • Yunis  • Zəkəriyya  • Yəhya  • İsa  • Məhəmməd |
| *Ayrıca bax:* **Allah** , **Din** , **İslam** , **Quran** |
Robinzon Kruzo adası
**Robinzon Kruzo adası** (*isp.* Isla Robinsón Crusoe) — Çilinin Xuan Fernandez adalarına daxil Sakit okeanın cənubunda, Cənubi Amerika sahillərinin 674 km qərbində yerləşən ada. Adanın adı Çili dövləti tərəfindən 1966-cı ildə dəyişdirilmişdir. Bu dövrə qədər Isla Más a Tierra (*azərb.* Sahilə daha yaxın olan ada‎) şəklində adlanan ada, bu ildən etibarən Robinzon Kruzo olaraq adlandırılmışdır. 1704-cü ildə etibarən Şotland dənizçisi Aleksandr Selkirk bu adada 4 il 4 ay boyunca tək və tənha yaşamışdır. Daniel Defonun məşhur Robinzon Kruzo əsərini Aleksandr Selkirkin başına gəlmiş bu hadisə əsasında yazdığı ehtimal olunur. Adada 500 nəfər əhalisi olan San Xuan Bautista adlı qəsəbə yerləşir. Demək olar ki, ada əhalisinin hamısı burada yaşayır. Yerli əhali dəniz xərçənginin ovlanması və turizm ilə gündəlik gəlirlərini əldə edirlər. Hər il Robinzon Kruzo adasına, adı səbəbindən yüzlərlə turist gəlir. Ada sahillərindən bir neçə yüz metr qarşıda Alman nasist ordusuna məxsus SMS Drezden gəmisi batmışdır.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | GND: 4050206-5 · NKC: ge684073 · VIAF: 23145067013566631274 · WorldCat VIAF: 23145067013566631274 |


Vikianbarda Robinzon Kruzo adası ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Mustafa Qafalı** (1 yanvar 1934, Konya – 28 avqust 2019, Ankara) — türkiyəli tarixçi alim, professor və türk millətçiliyinin tanınmış şəxslərindən biri.

Həyatı
------

Mustafa Qafalı 1934-cü ildə Konyada anadan olmuşdur. Hüseyn Nihal Atsızın tələbələrindən olan Mustafa Qafalı Türkiyədə türk millətçiliyinin tanınmış simalarından olmuşdur. Həmçinin, Türkiyə tarixşünaslığının Orta Asiya və türk-monqol tarixi üzrə ən məşhur tarixçilərindən olmuşdur.

2019-cu ilin avqust ayının 29-da vəfat etmiş, 30 avqustda isə Ankarada dəfn edilmişdir. Ölümündən sonra Maral Akşənər, Ümid Özdağ, Mansur Yavaş və s. kimi tanınmış millətçi siyasi xadimlər tərəfindən başsağlığı verilmişdir.

### Təhsili

Ali təhsilini Ankara Universitetinin Dil və Tarix-Coğrafiya fakültəsinin Tarix bölümündə bitirmişdir. 1965-ci ildə doktorantura təhsilini tamamlamışdır.

Elmi fəaliyyəti
---------------

1960-cı ildə İstanbul Universiteti Ədəbiyyat fakültəsinin Ümumi Türk Tarixi bölməsində asistant olaraq çalışmağa başlamışdır. "Ötəmiş Hacıya görə Cuci ulusunun tarixi" adlı doktorluq mövzusunu 1965-ci ildə müdafiə etmişdir. 1971-1972-ci illərdə universitet tərəfindən elmi araşdırmalar üçün Londona gönədərilmişdir. Türkiyəyə döndükdən sonra isə "Qızıl Orda xanlığında Sayın xan sülaləsinin dövrü (1227-1360)" adlı tezisi ilə 1973-cü ildə dosent olmuşdur. 1974-cü ildən etibarən isə Türk Tarixi bölməsində III-VI semestr tələbələrinə Qızıl Orda və Çağatay xanlıqları ilə, Elxanilər dövləti, VII-VIII semestr tələbələrinə isə Teymur və Teymurilər tarixi və Tarix metodu dərslərini vermişdir. "Mənbələr" və Osmanlıca mətnlər" mövzusunda seminarlar vermişdir.

1975-1977-ci illər aralığında Bağdad Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsində dəvətli müəllim kimi dərs demişdir. Professorluq təqdimat tezisi olaraq hazırladığı "Çağatay xanlığı (1227-1345)" adlı əsəri ilə 24 may 1982-ci ildə bu vəzifəyə yüksəlmişdir. 

Türk Tarix Qurumunun üzvü olmuşdur.

İngiliscə və rusca bilirdi.

Həmçinin bax
------------

* Hüseyn Nihal Atsız
* Reha Oğuz Türkqan

İstinadlar
----------

1. ↑  "Mustafa Kafalı hocayı kaybettik". www.yenicaggazetesi.com.tr. 2019-12-04 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  "Prof. Dr. Mustafa Kafalı vefat etti". www.hurriyet.com.tr. 2020-10-09 tarixində arxivləşdirilib.
3. ↑  "Prof.Dr. Mustafa KAFALI". www.genelturktarihi.net. 2021-09-18 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "Tarihçi Mustafa Kafalı hayatını kaybetti". www.cnnturk.com. 2020-10-31 tarixində arxivləşdirilib.
5. ↑  "Mustafa Kafalı'dan acı haber! Mustafa Kafalı kimdir, kaç yaşında, neden öldü?". www.milliyet.com.tr. 2020-01-29 tarixində arxivləşdirilib.
**Pənah xan Makinskinin evi** - İrəvan şəhərində mövcud olmuş məşhur evlərdən biri. Sovet hakimiyyəti dövründə dağıdılmış ev hal-hazırkı Nalbəndyan küçəsində yerləşirdi. Ev və ya imarət Makinskilər ailəsinə mənsub olan Pənah xan Makinski tərəfindən tikdirilmişdir.

Haqqında
--------

Pənah xan Makinskinin evi və ya imarəti İrəvandakı Xan sarayı üslubunda tikilmişdir. İmarət İrəvan şəhər Dumasının deputatı, kollej müşaviri Süleyman xanın oğlu Pənah xana məxsus yaşayış kompleksi onun adını daşıyan meydanda, Nalbandyan küçəsi-19 (keçmiş Ter-Qukasov küçəsi) ünvanında yerləşir. Kompleksə xanın ikimərtəbəli evi, mətbəx, anbar, ayrıca həyətlərdə nökərlər üçün birmərtəbəli ev və tövlələr daxil idi. İmarət İrəvanda dövlət tərəfi ndən qorunan memarlıq abidələri siyahısına salınmış, lakin 1960-1970-ci illərdə imarətin ətrafında tikilmiş yöntəmsiz obyektlərdən sonra tanınmaz hala düşmüş və baxımsızlıqdan yox olma həddinə çatmışdır. Pənah xan Makinskinin evinin yerləşdiyi ərazi isə son vaxtlaradək Pənah xan meydanı və yaxud Pənah xan bulvarı adlanırdı.

XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq azərbaycanlı teatr həvəskarlarının İrəvan şəhərində tamaşalar üçün toplandıqları məkanlardan biri də Pənah xan Makinskinin evi olmuşdur. Həmin tamaşaların arasında Mirzə Fətəli Axundzadənin "Müsyö Jordan və dərviş Məstəli şah" (1901, 1903, 1904, 1905, 1906), Vasaq Mədətov Nəzminin "Qırt-qırt" (1900, 1903), "Tamahkarılq düşmən qazanır" (1903, 1905, 1906), Nəcəf bəy Vəzirovun "Hacı Qənbər" (1904, 1908), "Ev tərbiyəsinin bir şəkli" (1905, 1906, 1908), Rüstəm xanın "Əqdi biməhəbbət" (1906), Namiq Kamalın "Vətən" (1908), Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Bəxtsiz cavan" (1909, 1910) pyesləri var idi.

Həmçinin bax
------------

* Makinskilər
* Pənah xan Makinski

İstinadlar
----------

1. ↑  Çingizoğlu, 2011. səh. 5
2. ↑  Mustafa, 2020. səh. 225
3. ↑  Mustafa, 2020. səh. 8
4. ↑  "Архитектура Иревана". www.virtualkarabakh.az. 2014. 27 February 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 February 2023.
5. ↑  "Предисловие". iravan.preslib.az. 2016. 14 June 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 February 2023.
6. ↑  "Светская архитектура средневековой Эривани (27 ФОТО)". azerhistory.com. 2012. 27 February 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 February 2023.
7. ↑  *Huseyn Safarov.* "О геноциде культурно-исторического наследия азербайджанцев в Карабахе и Армении". caliber.az. 8 February 2022. 27 February 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 February 2023.
8. ↑  "Иреван в картинах". vestikavkaza.ru. 2017. 27 February 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 February 2023.
9. ↑  *Mədəniyyət Nazirliyi.* "İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatri". azteatr.musigi-dunya.az. 2012. İstifadə tarixi: 27 February 2023.
10. ↑  *İlham Rəhimli.* "İrəvan Dövlət Azərbaycan Teatrı: 1882 - 1927-ci illərdə". 525-ci qəzet. 1 March 2017. 27 February 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 February 2023.
11. ↑  Mustafa, 2020. səh. 180

Mənbə
-----

* *Nazim Mustafa.* İrəvan şəhəri (PDF). Bakı: Red N Line. 2020. ISBN 978 9952 37 473 5.
* *Ənvər Çingizoğlu.* Makinskilər (PDF). Bakı: Soy. 2011.
**Barbados–Türkiyə münasibətləri** — Barbados və Türkiyə arasında ikitərəfli diplomatik əlaqələr.

Tarixi
------

Barbadosun Karib dənizində aparıcı rolunu tanıyan Türkiyə, Barbadosun 1966-cı ildə Böyük Britaniyadan müstəqillik əldə etməsindən sonra Barbadosla dostluq əlaqələrini saxladı. Amerika Birləşmiş Ştatları və Amerika Ştatları Təşkilatına meydan oxuyan Türkiyə və Barbados ideoloji plüralizmə sadiq qalmağa və ABŞ-nin Qrenadaya hücumundan sonra Kuba ilə münasibətləri  davam etdirməyə davam etdilər. Türkiyə və Barbados, Qvatemalanın uzun müddətdir davam edən iddiaları qarşısında Belizin ərazi bütövlüyünü dəstəkləmək üçün Karib Birliyi ilə də əməkdaşlıq etdi.

1980-ci illərin əvvəllərində, Tom Adams hökuməti və Türkiyə, 1979 -cu il Qrenada və Sandinist inqilablarından sonra regional təhlükəsizliyə cavab olaraq Adams Doktrinası  ilə hərbi və təhlükəsizlik əməkdaşlığını genişləndirdi.

Ümumiyyətlə, Türkiyə ilə Barbados arasındakı əlaqələr coğrafi uzaqlıq və hər iki ölkənin fərqli xarici siyasət prioritetləri səbəbindən olduqca məhdud idi. Ancaq Türkiyənin Latın Amerikası və Karib dənizinə açıqlıq siyasəti çərçivəsində son illərdə sürətlə artan ada dövlətlərinə daha çox diqqət yetirilir. Bölgədə yeni səfirliklərin açılması, Türk Əməkdaşlığı və Koordinasiya Agentliyinin (TİKA) həyata keçirdiyi inkişaf və texniki əməkdaşlıq layihələri, eləcə də regional təşkilatlarla institusional əlaqələrin gücləndirilməsi Barbados ilə Türkiyə arasında ikitərəfli əlaqələrin inkişafına kömək etdi.

Səfərlər
--------

2009-cu ilin oktyabr ayında Barbados Baş naziri David Tomson və Maliyyə, İnvestisiya, Rabitə və Enerji Naziri Darsi Boyceom 2009 Dünya Bankının İllik iclasına qatılmaq üçün Türkiyəyə səfər etdilər.

Barbados Xarici İşlər Naziri Maksin Makkleyn, 17-21 iyul 2014-cü ildə tarixlərində İstanbulda keçirilən Türk-CARICOM Xarici İşlər Nazirləri iclasında iştirak etdi.

İqtisadi əlaqələr
-----------------

2019-cu ildə iki ölkə arasında ticarətin həcmi 8,5 milyon dollar (Türkiyənin ixrac / idxalı: 8,45 / 0,05 milyon dollar) təşkil etmişdir.

Diplomatik missiyalar
---------------------

İspaniyanın Limandakı (Trinidad və Tobaqo) Türk Səfirliyi Barbadosda akkreditə olunmuşdur .

İstinadlar
----------

1. 1 2  Long, Frank. «Industrialization and the Role of Industrial Development Corporations in a Caribbean Economy: A Study of Barbados, 1960-80,» Inter-American Economic Affairs, 37, No. 3, Winter 1983, pp. 33-56.
2. ↑  Gomes, P.I. Barbados: The Post Independence Period, 1966-1971. St. Augustine, Trinidad and Tobago: University of the West Indies, 1998.
3. 1 2  Campbell, P.F. An Outline of Barbados History. Bridgetown, Barbados: Caribbean Graphics, 1994.
4. 1 2  Lynch, Louis. The Barbados Book. New York: Coward, McCann, and Geoghegan, 1993.
**Kamensk Diyarşunaslıq Muzeyi** — Rostov vilayətinin Kamensk-Şaxtinski şəhərində yerləşən diyarşunaslıq muzeyi

Muzeyin adresi: Rostov vilayəti, Kamensk-Şaxtinski ş, Marl Marks, 56.

Tarixi və təsviri
-----------------

Kamensk Diyarşunaslıq Muzeyi Böyük Vətən müharibəsi və əmək veteranlarının səyi ilə yaradılmışdır. Muzey 1969-cu ildə təşkil edilmişdir. Muzey iki mərtəbəli, kərpiçdən inşa edilən binada yerləşir. Yerləşdiyi binanın özüdə tarixi abidədir. Muzeyin ekspozisiya zalının sahəsi 290 m² təşkil edir. Muzeydə iyirmi üç min tarixi və mədəni irs predmeti vardır. Əsas fondu isə iyirmi bir min dörd yüz eksponat təşkil edir. Bu ekponatlar ekspozisiya zalınfa nümayiş etdirilir.

Muzeyin əsas göstəriş mövzusu Kamensk-Şaxtinski şəhərinin çox əsrlik tarixidir.

Muzeyin bütün ekspozisiyası aşağıdakı mövzudadır: "Don diyarının təbiəti", "Faydalı qazıntılar", "Ekologiya", "Arxeologiya", "Diyarın tarixi", "Donda kazakçılığın yaranması". Ekspozisiya zalında ksponadlar tarixi ardıcıllıqla düzülmüşdür. Burada daş binanın inşasından (1761) tutmuş 1953-cü ildə vilayət mərkəzinin inşasına, kimya sənayesinin qurulmasından ekoloji problemin yaranmasına qədər hər şey öz əksini tapmışdır. "Don diyarının təbiəti" ekspozisiya zalında vilayətdə yaşayan heyvanların müqəvvalarını belə görmək mümkündür. Burada sığın, samur, vaşaq, siçan, ilan və digər canlılar vardır. 
Muzeydə tematik ekskursiya təşkil edilir: "Donda kazakçılığın yaranma tarixi"; "Kamensk stansiyasının yaranması və XIX-əsrin əvvəlləri XX əsrdə inkişafı."; "Don kazaklarının XVIII-əsrdən XX əsrə qədər ki müharibələrdə fəaliyyəti"; "Kamensk və kamensklıların Böyük Vətən müharibəsində"; "Don diyarının təbiəti"; "Arxeologiya və poleontologiya". Burada aşağıdakı mövzuda mühazirələr oxunur: "Xalq düşüncələri", "Don diyarının təbiəti", "Kanens-Şaxtinski şəhərinin səhifələri", "Provaslav kilsəsi və kilsə bayramlarının diyar tarixi" və s.

Kamensk Diyarşunaslıq Muzeyi qeyri kommersiya təşkilatı formatında işləyir. 
Muzeyin direktoru İrina Vasilevna Yorçenkodur. Muzey birinci günlər xaric hər gün 9:00-dan 18:00 qədər fəaliyyət göstərir

Mənbə
-----

* Каменский музей краеведения
* Каменский музей краеведения (Россия)
* Каменский музей краеведения Arxivləşdirilib 2017-11-27 at the Wayback Machine
**Karpenko adına Martınov diyarşunaslıq muzeyi** — Rostov vilayətinin Martınov rayonu, Martınovka xutorunda yerləşən diyarşunaslıq muzeyi

Muzeyin adresi: 346660, Rostov vilayəti, Martınov r, Martınovka x, Lenin k, ev 46

Tarixi və təsviri
-----------------

Rostov vilayətinin Martınov rayonu, Martınovka xutorunda yerləşən diyarşunaslıq muzeyi veteran və Böyük vətən müharibəsi iştirakçılarının xatirində təşkil edilmişdir. Rəsmi olaraq açılış tarixi 7 noyabr 1967-ci il qəbul edilir. Muzey uzun zaman rayon Mədəniyyət sarayında yerləşirdi. 
1992-ci ildə muzeydə oğurluq baş verir. Oğrular tapılmır. Bu zaman mühüm ekponatlar oğurlanmışdır. 199-cu ildə muzey Mərkəzi rayon kitabxanasına köçürülür. Bu zaman muzeyin eksponat sayı 1924 olmuşdur. Bu zaman eksponatlar aşağıdakı kimi çeşidlənmişdir: şəkillər (16 ədəd), əl işləri (20 ədəd), numizmatika nümunələri (50 ədəd), arxeoloji tapıntı (3 ədəd), etnoqrafik predmetlər (120 ədəd), foto (1300 ədəd), sənədlər (414 ədəd).

2004-cü ildə bina Böyük Martınovka kəndi, Lenin küçəsi ev 46 ünvanına köçürülmüşdür. Bu köhnə bir bina idi. 2005-ci ildə Martınovka qəsəbəsində doğulan yazıçı Vladimir Vasileviç Karpenko vəfat etdikdən sonra Martınov rayonu sakinlərinin müraciyyəti ilə muzeyin anı onun şərəfinə adlandırılır. Bu qərar Martınov rayon deputatlarının qərarı ilə öz təstiqini tapır. 2008-ci ilin noyabrında «Martınov rayon diyarşunaslıq muzeyi» «Karoenko adına Martınov diyarşunaslıq muzeyi» olaraq təyişdirildikdən sonra rayon buccəsi hesabına maliyyələşir. Üstəlik "Martınov rayon" mülkiyyətindədir.

Hazırda muzeydə böyük miqdarda eksponat sayı vardır. Muzeyin əsas ekponat fondu 3333 ədəddir. Üstəlik elmi-yarımçı eksponatların sayı isə 1439 ədəddir. Muzey ekponatların sayı yerli əhalinin köməyi sayəsində artmaqdadır. Muzeyin əsas eksponatlarının çeşid bölgüsü aşağıdakı kimidir: məktublar, əşyalar, numizmatik kolleksiyalar, silah kolleksiyası və silah ləvazimatları.
Muzey bazar və bazar ertəsi günləri xaric hər gün saat 8-00 - 17-00 arası açıq olur.

Nənbə
-----

* Мартыновский краеведческий музей имени Карпенко
* Мартыновский районный краеведческий музей им. В. В. Карпенко Arxivləşdirilib 2017-05-08 at the Wayback Machine
Bu məqalə **Turizm** məqaləsinə çox yaxındır və hər ikisinin eyni başlıq altında birləşdirilməsi mümkündür.

**Turizmin növləri -** Əlamətlərinə görə turizm aktiv və passiv növlərinə ayrılır.

Xarici turistlərin ölkəyə gəlişi və ya ölkə vətəndaşları tu­ristlərin həmin regiona gəlişi aktiv turizmdir. Aktiv turizm - ölkə­yə və ya regiona pul (valyuta) gətirməsi ilə müəyyən edilir. Bir öl­kə vətəndaşının digər ölkəyə səyahəti və ya həmin regiondan olan turistlərin başqa yerlərə səfərləri passiv turizmdir. Passiv turizm ölkədən və ya regiondan pul (valyuta) çıxarılması ilə müəyyən edilir.

Rekreasiya turizmi - istirahət və müalicə məqsədi ilə həyata keçirilən səyahətdir. Turizmin bu növü dünyada geniş yayılmışdır.

Zamana görə turizm
------------------

a) qızğın (turistlərin ən çox olduğu);

b) sakit (turistlərin sayının orta səviyyədə olduğu);

v) ölü (turistlərin ən az olduğu və ya ol­madığı) mövsümə ayırmaq olar: qısa müddətli və uzun müddətli. Qısa müddətli turizmdə səyahət 3 gündən artıq davam etmir. Uzun müddətli (davamiyyətli) turizmdə isə səyahət müddəti 3 gündən artıq olur. Səyahətin müddətindən asılı olaraq, turizmin tələbatı da əsaslı surətdə dəyişir.

Tələbatına görə turizm
----------------------

1. səyahətin marşurutu haqqında
2. əyləncə proqramının hazırlanması haqqında
3. Nəqliyyat vasitələrinin, xüsusi ləvazimatların icarəsi, eyni zamanda yemək rejiminə və ya pəhrizə fərdi tələbə uyğun olaraq qidalanmasının təşkili
4. Müştərinin maliyyə imkanlarının nəzərə alınması

Turizmin digər növləri
----------------------

***Safari -*** ovçuluq və ya fotoovçuluq balıq ovu, heyvanlan müşa­hidə etmək məqsədilə təbiət qoynuna edilən səyahət.

***İdman -*** idman tədbirlərində iştirak etmək üçün səyahət.

***Trofi-*** avtomobillə müəyyən marşurut üzrə çətin keçilən ərazi­lərdən təşkil olunmuş tur.

***Şop -*** bazarlıq etmək məqsədi ilə səyahət

***Müəmmalı -*** (sirli) məkanı və məqsədi öncədən elan edilmə­yən səyahət. Macara turizminin növlərindən biridir.

***Şəhərətrafı*** — məzuniyyət dövründə və ya istirahət günlərində sakinlərin şəhər ətrafına səyahəti.

***Piyada -*** nəqliyyatdan istifadə edilməyən səyahət (turizmin şə­hərətrafı, kənd, dini, ritual və s. formalarının növ müxtəlifliyi.)

Xarici keçid
------------

* TURİZMİN ƏSASLARI

Həmçinin bax
------------

* Turizm

İstinad
-------
**Henrix Müller** (d. 28 aprel 1900 - ?) — Nasist Almaniyasında siyasi polis idarəsi Gestapo rəisi və Holokost edamlarının məsulu.

Həyatı
------

Henrix Müller Mühafizə Baş dairəsində (**RSHA**) planlanmış, hazırlanmış və təşkil edilmiş əsasən bütün fəaliyətlərdə məsul olaraq önəmli rol oynamışdır. 1939-cu ilin sentyabrında siyasi müxaliflərin öldürülmələri təlimatını vermişdir. Adolf Eyxmanın başında olduğu *Yəhudi şöbəsi* də Müllerin nəzarəti altındaydı. SSRİ yəhudilərinin qətl edilməsi planının uyğulamağa qoyulmasının ən kiçik detallarınadək Müllerin doğrudan təsiri olmuşdur. Başçısı olan Reinhard Heydrixin ona verdiyi təlimatların, şəxsi birlikləri tərəfindən yerinə yetirilməsinə nəzarət edir və gerçəkləşdirilən işləri məruzə və təbliğ ediri.

Henrix Müller 1 may 1945-ci ildə Berlindəki Fürerbunkerdə son görülen faşist zabiti idi. Qızıl ordunun Berlinə girməsindən sonra qeyb oldu.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Henrix Müller ilə əlaqəli mediafayllar var.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
| Şəcərə və nekropolistika | WikiTree |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 17141 · BNF: 13510127z · GND: 119225794 · GTAA: 134869 · ISNI: 0000 0001 0964 9496 · LCCN: n96084420 · LNB: 000112035 · NKC: jx20101203016 · NLP: a0000001671805 · NUKAT: n2004077763 · LIBRIS: 291459 · SUDOC: 080573584 · VIAF: 37721970 · WorldCat VIAF: 37721970 |

 |


1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119225794 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
2. 1 2  *Meyer E.* The Factual.List of Nazis Protected By Spain.
**Conni Gitar** (İngilis dilindəki orijinal adı: **Johnny Guitar**) — 1954-cü ildə çəkilmiş Hollivud filmidir. Film ilk dəfə Türkiyədə 20 noyabr 1956-cı ildə orijinal adı ilə nümayiş etdirilmişdir. Növbəti il, yəni ​​1957-ci il mayın 29-da bu dəfə "Dişi Qartal" adı altında yenidən nümayiş etdirilmişdir.

Roy Çanslorun eyniadlı romanı əsasında Filip Yordanın hazırlamış olduğu ssenarini Nikolas Rey lentə almışdır. 1950-ci illərdə məşhur bir vesternə çevrilmişdir. Baş rollarda Coan Crawford, Sterling Hayden, Mercedes McCambridge, Scott Brady oynamışdırlar.

Film üçün yazılmış və film ilə eyni adı daşıyan mahnısı da filmin özü qədər populyarlaşmışdır. Peggy Lee tərəfindən yazılmış və bəstəkarı Viktor Yanq olan "Johnny Guitar" mahnısı filmdə sanki Coan Krouford tərəfindən ifa edilirmiş kimi göstərilsə də, əslində mahnı Peggy Lee tərəfindən ifa edilmişdir.

"Johnny Guitar" 2008-ci ildə Konqres Kitabxanası tərəfindən "mədəni, tarixi və estetik baxımdan əhəmiyyətli" filmlərdən biri olaraq seçilmiş və ABŞ Milli Film Reyestrində saxlanmasına qərar verilmişdir.

İstinadlar
----------
**Troya** (*ing.* Troy) — 2004-cü ildə baş rolu Bred Pittin oynadığı Hollivud filmi. Filmin rejissoru Volfqanq Petersondur. Filmin çəkilişinə 175 milyon ABŞ dolları sərf olunub. Lakin 497 milyon 409 min 852 ABŞ dolları xeyir gətirib.

Məzmun
------

Köhnə Yunanıstanda Troya Şahzadəsi Paris və Sparta Kraliçası Yelena arasındakı eşq nəticəsində iki ölkə arasında müharibə baş vermişdir. Helenanın əri Kral Menalay çox əsəbiləşmişdir. İntiqam almaq istəyən Menelaus, qardaşı Mikene Kralı Aqamemnonun da köməyi ilə Troyaya hücüm edir. Agamemnonun əsl məqsədi Egey dənizini ələ keçirməkdir. Lakin Troyanı ələ keçirmək asan deyil. Tarix boyunca heç bir ordu Troya divarlarını aşa bilməmişdir. Troya kralı Priam və Şahzadə Hektor şəhərin qorumaq üçün hər şeyi edərlər. Troya döyüşünün açarı isə əfsanəvi döyüşçü Axillesdir. Axilles isə yalnız öz qüruru üçün döyüşməkdədir. Döyüşə qatılmasındakı tək səbəb adını tarixə yazdırmaqdır.

Döyüş başlanır. Elə ilk döyüşdən Hektorun bacısı  Briseida əsir düşür. Axilles onu özü ilə çadırına aparır və ona aşiq olur. Bir neçə döyüşdən sonra Axillesin Agamemnon ilə arası dəyir və Axilles döyüşə çıxmaqdan imtina edir. Lakin onun qardaşı Axilles çadırında yatarkən onun paltarlarını geyinib döyüşə çıxır və bu döyüşdə Hektor tərəfindən öldürülür. Bundan acıqlanan Axilles Briseidanı evinə buraxır. Hektoru təkbətək döyüşə çağırır və onu öldürür. Troya yas içində olduğu vaxt yunanlar Troya divarlarını aşmaq üçün planlar hazırlayırlar. Nəhayət, onlar taxtadan böyük bir at heykəli düzəldib üzərinə məktub yapışdırırlar. Məktubda yunanların sülh qəbul etdikləri və bu heykəli sülh nişanəsi kimi troyalılara hədiyyə etdiklərini yazırlar. Troyalılar bu heykəli Troya divarlarından keçirib içəri gətirirlər. Gecə vaxtı məlum olur ki, Yunan ordusu, o cümlədən, Axilles həmin atın içərisindədirlər. Gecə onlar çıxıb Troyanı alov atəşinə tuturlar. Axillesi isə yalnız  Briseidanı tapıb onu özü ilə aparmaq maraqlandırır. Axır ki, Axilles qızı tapır, onu döyüşçülərin əlindən qurtarır. Qaçmaq istəyərkən Paris ox ilə Axillesi dabanından vurur. Troya əhalisi arxa yolla qaçaraq canlarını qurtarır.

Anası Axillesə demişdir: "Əgər sən döyüşə getməsən, ailən olacaq, nəvələrin, nəticələrin səni tanıyacaq. Əgər getsən, öləcəksən. Lakin neçə əsrlər keçsədə səni heç kim unutmayacaq."

Axilles bununla adını tarixə yazdırdı.

"Əgər hekayəmi danışmalı olsan, hər şeyi olduğu kimi danış. Bu adlar əbədi yaşayacaq: Axillesin dövründə yaşamışam, Hektorla bir döyüşmüşəm!"

Axillesədən soruşurlar: "Nə vaxta qədər insanlar bir-birinin qanına susuyacaqlar, nə vaxta qədər dava edəcəklər?"

Cavabında: "Bu həmişə olacaq."

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  .
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  .
3. 1 2 3 4 5 6 7  .
4. ↑  .
5. ↑  .
6. 1 2  .
7. ↑  .
8. ↑  IMDb (ing.). 1990.
9. ↑  *Bibliothèque nationale de France* Record #17096590m // BnF catalogue général (fr.). Paris: BnF.
10. ↑  .
**Хose Eduvixis Dias** (*isp.* José Eduvigis Díaz; 17 oktyabr 1833 – 7 fevral 1867, Asunson) — keçmiş paraqvay generalı. Dias Paraquani departamentinin Serro Vera şəhərində anadan olmuşdur. Onun valideynləri Xuan Andres Dias və Dolores Veradır.

Həyatı
------

1852-ci ildən özünü müdafiə dəstələrinə sonradan isə № 40 polis batalyonuna qənul olunur. Asunsonun Polis rəisi vəzifəsinə qədər qalxır və Paraqvay müharibəsinin 1866-cı ilin yazında Korrientesdə həyata keçirilən reyddə özünü yaxşı tərəfdən göstərir. Dias 22 sentyabr 1866-cı ildə baş verən Kurupayte döyüşündə müttəfiqləri darmadağın edir. Bu hadisədən 4 ay sonra 7 fevral 1867-ci ildə Fransisko Solano Lopesin əmrini yerinə yetirərkən həlak olmuşdur. Onun vəzifəsi Kanoe çayı hövzəsinə kəşfiyat təşkil etmək olmuşdur. Bu zaman onun yaxınlığında Braziliya gəmisindən açılan top mərmisi partlayır və o ağır yaralanır. Həkimlər onun həyatını xilas etmək üçün ayağını kəssələrdə onun həyatını xilas etmək mümkün olmur. Onun ölüm saatı zamanı general rütbəsi alır.

Kurupayte döyüşündən başqa o, Korrales, Estero Bellako, Tuyati, Bokeron və Saus döyüşlərində də iştirak etmişdir.

Onun ölümündən sonra cənazəsi Asusona gətirilir və çox minlik insan toplusunu müşayəti ilə tirpağa tapşırılır. Rekalet rayon qəbirsanlığında bastırılır. 1939-cu ildə onun nəşinin qalıqları Fransisko Solano Lopeslə birlikdə Panteon qəhrəmanlar qəbirsanlığında bastırılır.

Paraqvayın əsas şoselərindən (Puta) biri onun adını daşıyır. Paraqvayın 100 quaraninin üzərində onun rəsmi əks olunub.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ed. Ctr". 2003-02-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2003-02-02.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
| Normativ yoxlama | BNF: 17770370s · LCCN: no2016040006 · VIAF: 40146095224100370134 · WorldCat VIAF: 40146095224100370134 |
**Qazaxıstanda vergilər** Qazaxıstanda vergi tətbiqini quran və tənzimləyən əsas qanunverici akt Qazaxıstan Respublikasının "Vergi və büdcəyə digər məcburi ödənişlər haqqında" məcəlləsidir (bundan sonra - "Vergi Məcəlləsi"). Vergi Məcəlləsi 10 dekabr 2008-ci ildə qəbul edilmiş və 1 yanvar 2009-cu ildə qüvvəyə minmişdir.

Tarixi
------

Qazaxıstan Sovet İttifaqının dağılmasından sonra 1990-cı ilin oktyabrında suverenliyini elan etdi. 1991-ci ilin dekabrında ölkə müstəqillik elan etdi. Suveren respublikanın vergi qanunvericiliyinin əsası 1991-ci ildə çıxarılan "Müəssisələr, birliklər və təşkilatlardan vergilər haqqında" Fərman idi.
Sonradan Qazaxıstan inkişaf etmiş bazar iqtisadiyyatı üçün xarakterik olan vergi dəsti ilə klassik vergi sistemini qəbul etdi.

1995-ci ildə Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti Qazaxıstanda vergi sistemini tənzimləyən "Vergi və büdcəyə digər məcburi ödənişlər haqqında" fərman (bundan sonra "Fərman") verdi. Fərmanda vergilərin hər biri haqqında konkret məlumat əldə etmək üçün verilən təlimatlara istinad edilmişdir.

2002-ci ildə Qazaxıstan Respublikasının "Vergi və büdcəyə digər məcburi ödənişlər haqqında" məcəlləsi ("2002 Vergi Məcəlləsi") qüvvəyə minmişdir. Vergi Məcəlləsi Fərmandan daha ümumi bir hüquqi akt idi. Vergi məcəlləsi dövlətlə vergi ödəyicisi arasındakı münasibətləri tənzimləyir və vergilərin hesablanması və ödənilməsi qaydalarını təmin edir.

2008-ci ildə Respublika Prezidenti, Qazaxıstan Respublikasının vergi dərəcələrinin azaldılmasını və sadələşdirilmiş vergi inzibatçılığı prosedurlarını nəzərdə tutan yeni Vergi Məcəlləsinin tələb olunduğunu bildirdi. Nəticədə, 10 dekabr 2008-ci ildə Qazaxıstan Respublikasının Vergi və büdcəyə digər məcburi ödənişlər haqqında məcəlləsi ("Vergi Məcəlləsi") qəbul edildi. Kodeks 1 yanvar 2009-cu ildə qüvvəyə minmişdir.

2017-ci ildə (ikinci) yeni Vergi Məcəlləsi qəbul edildi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Инструкция по работе с кабинетом налогоплательщика РК". Путеводитель предпринимателя РК. 2019-04-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-03.

Ədəbiyyat
---------

* М. Р. Бобоев, Н. Т. Мамбеталиев, Н. Н. Тютюрюков. Налоговые системы зарубежных стран: Содружество независимых государств. М.: Гелиос АРВ, 2002. — 624 c.
* Кодекс Республики Казахстан «О налогах и других обязательных платежах в бюджет» Алматы: БАСПА, 2001 г.
* 10 лет Содружества Независимых Государств М: Статкомитет СНГ, 2001 г.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------
**Levenşteyn məsafəsi** — informasiya nəzəriyyəsi, dilçilik və kompüter elmində iki ardıcıllıq arasındakı fərqi ölçmək üçün sətir ölçüsü. Qeyri-rəsmi olaraq iki söz arasındakı Levenşteyn məsafəsi bir sözü digərinə dəyişdirmək üçün tələb olunan tək simvollu redaktələrin (daxiletmə, silmə və ya əvəzetmə) minimum sayıdır. O, 1965-ci ildə bu məsafəni hesablayan sovet riyaziyyatçısı Vladimir Levenşteynin şərəfinə adlandırılıb.

Levenşteyn məsafəsi "redaktə" məsafəsi də adlandırıla bilər, baxmayaraq ki, bu termin həm də ümumi olaraq redaktə məsafəsi kimi tanınan daha böyük məsafə ölçüləri ailəsini ifadə edə bilər.:32 Bu, sətir düzülüşləri ilə sıx bağlıdır.

Tərifi
------

İki {\displaystyle a,b} sətri arasındakı Levenşteyn məsafəsi (müvafiq olaraq {\displaystyle |a|} və {\displaystyle |b|} uzunluğu) {\displaystyle \operatorname {lev} (a,b)} ilə verilir.

{\displaystyle \operatorname {lev} (a,b)={\begin{cases}|a|&{\text{ if }}|b|=0,\\|b|&{\text{ if }}|a|=0,\\\operatorname {lev} {\big (}\operatorname {tail} (a),\operatorname {tail} (b){\big )}&{\text{ if }}\operatorname {head} (a)=\operatorname {head} (b),\\1+\min {\begin{cases}\operatorname {lev} {\big (}\operatorname {tail} (a),b{\big )}\\\operatorname {lev} {\big (}a,\operatorname {tail} (b){\big )}\\\operatorname {lev} {\big (}\operatorname {tail} (a),\operatorname {tail} (b){\big )}\\\end{cases}}&{\text{ otherwise}}\end{cases}}}
### Nümunə

Əvəzetmə dəyərini 1, silinmə və ya daxiletmə dəyərini 0,5 olaraq istifadə edərək iki söz üçün məsafə matrisi redaktəsi
Məsələn, "anket" və "aptek" sözləri arasındakı Levenşteyn məsafəsi 3-dür, çünki aşağıdakı 3 redaktə bir hərfi digərinə dəyişir və bunu 3-dən az redaktə ilə etmək mümkün deyil**:**

1. a**n**ket → a**p**ket ("n" hərfini "p" ilə dəyişdirmək),
2. ap**k**et → ap**t**et ("k" hərfini "t" ilə dəyişdirmək),
3. apte**t** → apte**k** ("t" hərfini "k" ilə dəyişdirmək).

Məsafəsi 1 olan sözlərə "qaş" və "daş"ı nümunə göstərmək olar:

1. **q**aş → **d**aş ("q" hərfini "d" ilə dəyişdirmək).

İstinadlar
----------

1. ↑  *В. И. Левенштейн.* Двоичные коды с исправлением выпадений, вставок и замещений символов [Binary codes capable of correcting deletions, insertions, and reversals]. Доклады Академии Наук СССР (rus). 163 (4). 1965: 845–848. Appeared in English as: *Levenshtein, Vladimir I.* "Binary codes capable of correcting deletions, insertions, and reversals". Soviet Physics Doklady. 10 (8). February 1966: 707–710. Bibcode:1966SPhD...10..707L.
2. ↑  *Navarro, Gonzalo.* "A guided tour to approximate string matching" (PDF). ACM Computing Surveys. 33 (1). 2001: 31–88. CiteSeerX 10.1.1.452.6317. doi:10.1145/375360.375365.

Xarici keçidlər
---------------

* Black, Paul E. redaktorLevenshtein distance // Dictionary of Algorithms and Data Structures [online], U.S. National Institute of Standards and Technology, 14 August 2008, İstifadə tarixi: 2 November 2016
* Rosseta Code implementations of Levenshtein distance

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | Microsoft: 2777515626 |
**Amerika Birləşmiş Ştatları Ticarət Nazirliyi** (**DOC**) iqtisadi artım və imkanlar üçün şərait yaratmaqla məşğul olan ABŞ federal hökumətinin icra nazirliyi. Onun vəzifələri arasında biznes və hökumət qərarlarının qəbulu üçün iqtisadi və demoqrafik məlumatların toplanması və sənaye standartlarının müəyyənləşdirilməsinə köməklik daxildir. Onun əsas məqsədi iş yerləri yaratmaq, iqtisadi artımı təşviq etmək, davamlı inkişafı təşviq etmək və digər xalqların zərərli ticarət təcrübələrini isə əngəlləməkdir. 1903-cü ildə yaradılmış bu nazirliyə birbaşa ABŞ Prezidentinə hesabat verən və prezidentin Nazirlər Kabinetinin üzvü olan Ticarət Naziri rəhbərlik edir. Ticarət Departamentinin baş ofisi Vaşinqtonda, Herbert C. Hoover binasında yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Steve Charnovitz, "Reinventing the Commerce Dept.", *Journal of Commerce*, July 12, 1995.

| ⛭ABŞ federal icra hakimiyyəti orqanları |
| --- |
| 
* Kənd Təsərrüfatı
* Ticarət
* Müdafiə
* Təhsil
* Enerji
* Səhiyyə və İnsan xidmətləri
* Milli Təhlükəsizlik
* Mənzil və Şəhərsalma Nazirliyi
* Ev İşləri
* Ədliyyə
* Əmək
* Dövlət Departamenti
* Nəqliyyat
* Xəzinə
* Veteranlar İşləri

 |
| Ləğv olunan nazirliklər | 
* Ticarət və Əmək
* Səhiyyə, Təhsil və İnsan xidmətləri
* Dəniz Qüvvələri Nazirliyi
* Poçt Xidməti şöbəsi[en]
* Müharibə Nazirliyi

 |
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Arif Babayev.

**Arif Miri oğlu Babayev** (d. 1 dekabr 1959. Ermənistan SSR, Krasnoselo rayonu, Çaykənd) — Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor

Həyatı
------

Arif Babayev 1 dekabr 1959-cu ildə Ermənistan SSR Krasnoselo rayonunun Çaykənd kəndində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. 1976-cı ildə Çaykənd orta məktəbini bitirmişdir. Həmin ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Fizika fakultəsinə daxil olmuşdur. 1981-ci ildə Fizika fakultəsini bitirdikdən sonra Kosmik Tədqiqatlar Elm İstehsalat birliyidə mühəndis olaraq işə başlamışdır. O, 1992-cu ildə "Ümumiləşmiş izotrop Keyn modelində almaz tipli yarımkeçiricilərdə elektron və deşiklərin enerji spektrləri" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. A.M.Babayev 1994-ci ildən AMEA-nın Fizika İnstitutunda "Nanokristallar fizikası" laboratoriyasında çalışır. A.M.Babayev 2007-ci ildə "Kiçik ölçülü kvant sistemlərində elektron və deşiklərin enerji spektrləri" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək fizika-riyaziyyat elmləri doktoru elmi adına layiq görülmüşdür.

* **Elmi əsərlərinin sayı**-87
* **Xaricdə dərc olunan əsərlərinin sayı**-33
* **Beynəlxalq bazalarda indeksləşən jurnallarda (Web of Science, Scopus və s.) dərc olunan əsərlərinin sayı**-29
* **Kadr hazırlığı**-2 müdafiə olunmuş fəlsəfə doktoru
* **Dil bilikləri**- Azərbaycan, Rus, Türk və İngilis

Elmi fəaliyyəti
---------------

Tədqiqatları, əsasən, aşağı ölçülü yarımkeçirici və yarımmagnit kvant sistemlərində yükdaşıyıcıların enerji spektrlərinin və dalğa funksiyalarının araştdırılmasına, ballistik keçiriciliyə, spintronika sahəsinə aiddir. İlk dəfə olaraq Keyn tipli yarımkeçirici nanostrukturlarda Kleyn paradoksu araşdırılmışdır. Bir zonalı modeldən fərqli olaraq, potensial çəpərin yüksəkliyi sonsuz olan zaman çəpərdən keçmə ehtimalı sıfirdan fərqli olduğu göstərilmişdir.{\displaystyle A^{3}B^{5}} və {\displaystyle A^{2}B^{6}} -tipli yarımkeçiricilərin sferik kvant nöqtələrində yükdaşıyıcıların enerji spektrlərinin tapılması üçün yeni metod təklif etmişdir (AMEA –nın həqiqi üzvü Firudin Məmmədəli oğlu Həşimzadə ilə birlikdə).

Əsas elmi əsərləri
------------------

1. Ballistic conductance in Kane type semiconductor quantum wire // Eur. Phys. J.B,2010,v.73, p. 133-138
2. Particle penetration in Kane type semiconductor quantum dots//Eur. Phys. J. B2009,v.72, p. 127-131

3. Rashba spin-orbit coupling effect on a diluted magnetic semiconductor cylinder surface and ballistic transport//Superlattices and Microstructures, 2009,v.46, 593-602

4. Rashba spin-orbit coupling effects in Cd1-xMnxTe quantum dots//PHYSICAL REVIEW B,2006,v. 73, 245321

5. Energy spectra of narrow-and zero gap semiconductor quantum dots// J.Phys.Cond.Matter,2000,v.12, 7923-7932

İstinadlar
----------

1. ↑   Arxivləşdirilib 2019-08-12 at the Wayback Machine.
Bu məqalə **Sədabad sarayı** məqaləsinə çox yaxındır və hər ikisinin eyni başlıq altında birləşdirilməsi mümkündür.


**Saadabad sarayı** (*fars.* مجموعه سعدآباد‎ *Majmue ye Sa’dābād*) – Qacar və Pəhləvi şahları tərəfindən tikilmiş 300 hektarlıq saray kompleksi. İranın Tehran ostanının paytaxtı Şemiran şəhərində yerləşir. Hazırda İran prezidentlərinin iqamətgahı bu saray kompleksinə bitişikdir.

Kompleksə sahəsi 300 hektardan çox olan təbii meşə, küçələr, kəhrizlər, qalereyalar və muzeylər daxildir

Tarixi
------

Kompleks ilk öncə Qacarlar tərəfindən XIX əsrdə tikilmiş və istifadə olunmuşdur. Daha sonra Rza şah Pəhləvi 1920-ci illərdə burada yaşamış, Məhəmməd Rza Pəhləvi 1970-ci illərdə buraya köçmüşdür. 1979-cu il inqilabından sonra saray kompleksi muzeyə çevrilmişdir.

Hazırkı istifadəsi
------------------

Hazırda kompleksin hissələri muzeydir və turistlər ətrafda dolaşa bilərlər. Saray kompleksi İran Mədəni İrs Təşkilatı tərəfindən idarə olunur. Ölkənin bir çox artifakt, yer və mədəni aspektlərinə nəzarət bu təşkilata məxsusdur.

Yerlər
------

### Kompleksə girişlər

* Nizami darvazası (Rza şah Pəhləvi bu darvazadan daxil olmuşdur)
* Zəfəraniyə darvazası (prezident girişi)
* Dərbənd küçəsi darvazası (Məhəmməd Rza Pəhləvi bu darvazadan daxil olmuşdur)
* Dərbənd meydanı darvazası
* Cəfərabad darvazası (1-ci)
* Cəfərabad darvazası (2-ci)
* Çay darvazası
* Ağ ev darvazası

### Əsas tikililər

Ağ evdə Fars mifologiyasının təsvirləri
Oxçu Araş heykəli
* *Əhməd Şah Qacar evi*
* *Yaşıl ev*
* Mellat muzeyi

*Ağ ev (Məhəmməd Rza Pəhləvi və Fərəh Pəhləvi burada yaşamışdırlar)*
* Təbiət Tarixi Muzeyi

*Xüsusi ev,* hazırda prezidentlik tərəfindən istifadə olunur.
* Təsviri İncəsənət Muzeyi

*Qara ev*
* Antropologiya muzeyi

*Şəms evi* (Şəms Pəhləvinin şərəfinə adlandırılıb)
* Şüşəçilik və Əl İşləri Muzeyi

*Əşrəf muzeyi (*Məhəmməd Rza Pəhləvinin şərəfinə adlandırılıb).
* İslah 36 binası (hökumət agentliyi)

*Qulam Rza evi* (Qulam Rza Pəhləvinin şərəfinə adlandırılıb).
* *Ana Kraliça evi*

Prezidentlik təşkilatı tərəfindən istifadə olunur.
* *Əhməd Rza evi*(Rza şah Pəhləvinin oğlu şərəfinə adlandırılıb.

Prezidentlik təşkilatı tərəfindən istifadə olunur
* Kompleks administrasiyası

*Abdul Rza evi* (Rza şah Pəhləvinin oğlu Abdul Rza Pəhləvinin şərəfinə adlandırılıb).
* Məşq mərkəzi

Qalereya
--------

* Şahın ayaqları heykəliŞahın ayaqları heykəli
* Yaşıl evYaşıl ev
* Ağ sarayAğ saray
* Şəms eviŞəms evi
* Bəhram eviBəhram evi
* Yaşıl evin yandan görünüşYaşıl evin yandan görünüş
* Yaşıl evin güzgü zalıYaşıl evin güzgü zalı
* Kral maşınlarıKral maşınları
* Kral paltarları muzeyiKral paltarları muzeyi
* Rza şahın paltarlarıRza şahın paltarları
* GirişGiriş

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Saadabad sarayı ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Rəsmi veb-saytı Arxivləşdirilib 2019-03-16 at the Wayback Machine
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Pəri (dəqiqləşdirmə).
**Pəri** — Əfsanələrdəki personajlar, uçan varlıqlar

Şotlandiyanın 95% əhalisi uçan pərilər haqqında olan əfsanələrə XIX əsrin ortalarına qədər inanırdı. Həmin müddət ərzində artıq Londonda metro belə tikilmişdi, lakin bu əhalinin ağılında uşaq vaxtlarından onlara danışılan nağıllar mühüm rol oynamışdı. Şotlandlar qızlarının, müxtəlif ev heyvanlarının, hətta həyat yoldaşlarının belə onlar tərəfindən qaçırıldığını düşünə bilərdilər.

Zaman keçdikcə pərilərə inam Şotlandiyadan keçərək Avropaya doğru istiqamətlənməyə başladı, daha sonra isə bütün dünyanı əhatə etdi, lakin əsl həqiqətə uyğun məlumatlar hələ də dünyada məlum deyil. Bir çoxları pərilərin ölmüş insanların ürəklərindən meydana gəldiyini deyirdi, bir çoxları isə göydə uçan mələklərin yerə enərək pəriyə çevrildiyini düşünürdü. Əsl həqiqət isə həmişə mistika ilə qarışırdı.

Con Frensis Kembell 1860-cı ildə özünəməxsus bir teoremlə önə çıxdı. O, bildirdi ki, pərilər sadəcə adalarda yaşayan balaca insanlardır. Bu teoremi 2004-cü ilə kimi araşdırmağa davam etdilər. Bir gün İndoneziya adalarından arxeoloji qazıntılar nəticəsində maraqlı bir fakt üzə çıxarıldı.

Burda aşkar olunan mağarada balaca varlığın skeleti tapılmışdı. Bu anatomiya baxımdan insanla eyni idi, nəticədə aparılan tədqiqatlar da sübut etdi ki, bunlar insanlarla birgə yaşamışdır. Ola bilsin ki, uzun müddət gizlənməyi də bacarmışlar. Həmçinin İndoneziya miflərində kiçik insanlar haqqında da bir çox əfsanələr mövcuddur.

Pəri mifoloji obraz kimi
------------------------

Nağıllarda pərilər quş (göyərçin), bəzən də heyvan (ceyran) cildində çay sahillərinə və bulaq başına enirlər. Cildlərini əyinlərindən çıxardan kimi gözəl qıza çevrilir və lüt-üryan suda çimməyə başlayırlar. Pərilərin cildlərini ələ keçirməklə bir neçə istəyə çatmaq mümkündür. Çünki onlar suda çılpaq qalmasınlar deyə, bir sıra fövqəltəbii işləri yerinə yetirməyə razılaşır və hətta başqalarının sirlərini açıqlayırlar. Belə pəri-insan qarşıdurması qurbansız ötüşür, lakin yer sakinlərindən ziyan gördükləri halda pərilər dəhşətli fəlakətlər törədirlər. "KitabiDədə Qorqud"da Sarı çoban kimsəsiz yerdə bir pəri qıza rast gəlir, ona təcavüz edir. Bunun nəticəsində qəddar, adamcıl Təpəgöz doğulur, saatla, günlə böyüyən qeyri-normal məxluq el içində yağ-balla bəslənməsinə baxmayaraq insanlara – öz qan qohumlarına qənim kəsilir, say-seçmə igidlərin ölümünə bais olur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Qafarov R.O. Azərbaycan Türklərinin mifologiyası" (PDF). 2011-10-14 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-14.

Mənbə
-----
**FAT fayl sistemi** (ing. FAT file system) - MS-DOS əməliyyat sistemində verilənləri diskdə saxlamaq üçün istifadə olunan fayl sistemi. FAT (File Allocation Table – faylların yerləşdirilmə cədvəli) formatlaşdırma zamanı diskdə yaranan verilənlər strukturudur. Faylı diskdə saxlayarkən (diskə yazarkən), MS-DOS həmin faylı tapıb-oxumaq üçün gərəkli olan informasiyanı FAT-da yerləşdirir. OS/2 əməliyyat sistemi həm FAT, həm də daha məhsuldar olan HPFS sistemində formatlaşdırılmış disklərdə işləyə bilər. Windows NT ailəsindən olan əməliyyat sistemləri həm FAT-dan, həm də HPFS-dən istifadə edə bilər, bundan başqa, onun öz fayl sistemi – NTFS var.

FAT fayl sistemli disk 512 baytli sektordan təşkil olunub. Sektor verilənlərin oxunub yazılmasında istifadə olunan ən kiçik vahiddir. Fayli verilənlər sahəsində yerləşdirmək üçün istifadə olunan ən kiçik vahid klastr-dir. Klastrın ölçüsü 64 kb-yaxini ola bilər. Qeyd edək ki, 16 Mb-dan kiçik ölçülü məntiqi disklər FAT 12 versiyalı ilə formatlaşdırılır. FAT 12 FAT-ın ilk versiyasıdır və kiçik ölçülü informasiya daşıyıcıları üçün nəzərdə tutulub. FAT 16 fayl sistemində məntiqi diskin ölçüsü 4 Gb-a qədər olmalıdır.

FAT 32 fayl sisteminin əsas üstünlüyü FAT 16-ya nisbətən böyük həcmli məntiqi diskləri dəstəkləməsidir. FAT 32 2047 Gb-a qədər (2 Tb-qədər) ölçülü, məntiqi diskləri dəstəkləyir. FAT 32 faylların yerləşmə cədvəlində hər bir klastr üçün 4 b, amma FAT 16 üçün 2 b-dan istifadə olunur.

Ədəbiyyat
---------

1. ↑  İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.
2. ↑  "FAT File System (Windows Embedded CE 6.0)". Microsoft. January 6, 2010. Retrieved 2013-07-07.

Xarici keçidlər
---------------

* §24. FAT 32 fayl sistemi | Kompüter Muhendisliyi fenni