***Həsənov Bəybala Ruşan oğlu***(1943-2003) - kimyaçı alim, kimya elmləri doktoru. AMEA Aşqarlar Kimyası İnstitutunda «Aşqarların fiziki – kimyəvi tədqiqi» laboratoriyasının sabiq müdiri

Həyatı
------

Həsənov Bəybala Ruşan oğlu 1943 - cü ildə İmişli rayonunda anadan olmuşdur. 1960 - cı ildə məktəbi gümüş medalla bitirmişdir.
B.R.Həsənov 1963 – cü ildə S.M.Kirov adına ADU – nun kimya fakultəsinə daxil olmuş və 1968 – ci ildə həmin fakultəni fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Universiteti bitirdikdən sonra 1968 – ci ildə təyinat üzrə Azərbaycan SSR Elmər Akademiyasının Aşqarlar Kimyası İnstitutuna işə qəbul olunmuşdur.1970 – ci ildə Aşqarlar Kimyası İnstitutunun nəzdində aspiranturaya qəbul olmuş,SSRİ məkanında ən nüfuzlu elmi – tədqiqat ocaqlarından biri olan Latviya EA Uzvi – sintez İnstitutunda namizədlik dissertasiyasıni yerinə yetirmiş,1977 – ci ildə uğurla müdafiə etmişdir. 1979 – cu ilin may ayından müsabiqə yolu ilə «Aşqarların fiziki – kimyəvi tədqiqi » laboratoriyasının müdiri seçilmişdir. 
1982 – ci ildə Azərbaycan KP MK Marksizim – Leninizim Universitetini müvəffəqiyyətlə bitirmişdir.O, işlədiyi İnstitutun ictimai həyatında fəal iştirak etmiş, partiya təşkilatının katibi vəzifəsində çalışmışdır.B.R.Həsənov üzvi maddələrin quruluşu,xassələri,reaksiyayaygirmə qabiliyyəti və fiziki – kimyəvi parametrləri arasındakı əlaqələrin aşkara çıxarılmasında orijinal tədqiqatlar aparmışdır. 1992 – ci ildə «Fenol və tifenol törəmələrinin quruluşu və qrafit anod üzərində elektrokimyəvi oksidləşmə reaksiyalarında reaksiyayaygirmə qabiliyyəti» mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək kimya elmlər doktoru alimlik dərəcəsi almışdır. 1999 – cu ildən ömrünün sonunadək Türkiyənin Van şəhərində Yüzüncü İl Universitetində dərs demişdir. B.R.Həsənov 2003 – cü ildə Türkiyənin Van şəhərində vəfat etmişdir.

Elmi istiqaməti
---------------

B.R.Həsənov fiziki – kimya,elektrokimya,üzvi kimya və üzvi sintez, üzvi maddələrin fiziki – kimyəvi tədqiqatları, o cümlədən molekulyar spektroskopiya, üzvi maddələrin quruluşu və reaksiyayaygirmə qabiliyyəti, üzvi elektrokimya,voltamperometriya kimi elmi sahələrdə geniş tədqiqat işləri aparmış, statistik analiz həyata keçirmişdir.
İşlədiyi müddət ərzində B.R.Həsənov fiziki - kimya sahəsində biliklərini təkmilləşdirmək üçün daim çalışaraq özünü bilikli və yüksək ixtisaslı alim kimi təsdiq etmişdir. O, həssas,məsuliyyətli,savadlı bir alim kimi kollektivin dərin hörmətini qazanmışdır.

Pedaqoji fəaliyyəti
-------------------

Elmi tədqiqatlar aparmaqla yanaşı 1973- 1994 – cü illərdə pedaqoji fəaliyyət də göstərmişdir.ADU – da mühazirələr oxumuş, xüsusi tipli kimya təmayüllü Zəngi liseyində kimya fənnini tədris etmişdir.

Mükafatları
-----------

Geniş elmi – ictimai fəaliyyətini nəzərə alaraq «Bilik» cəmiyyətinin Ümumittifaq və Azərbaycan Şuralarının Fəxri fərmanları, habelə «Əmək» veteranı medalı ilə təltif edilmişdir.

Elmi əsərlər
------------

B.R.Həsənovun apardığı elmi tədqiqatların nəticələri 100 – dən artıq elmi əsərdə, o cümlədən 10 müəlliflik şəhadətnaməsində öz əksini tapmışdır.

* Beybala Hasanov,Tenzile Akçurina, İsrafil Tozlu "Sürtgü yağlarına viskozite katkıları gibi uygulanan polimtr bileşiklerin termik kararlılığının değerlendirme kriterleri" // Tezis Meruzelerin tezisi. XVI Türkiye Ulusal Kimya Kongresi. Selşuk Üniversitesi. Kimya bölümü. Konya, Türkiye. 10 - 15 Eyül 2002. S. 118-119.KDÜ
* Beybala Hasanov,Tenzile Akçurina "Mineral yağlarına ditiofosfat katkıların termoanalitik incelenmesi"// Meruzelerin tezisi. XVI Türkiye Ulusal Kimya Kongresi. Selşuk Üniversitesi. Kimya bölümü. Konya, Türkiye. 10 - 15 Eyül 2002.
* Beybala Hasanov, Tenzile Akçurina, Yaşar Genel, Ali Riza Kul "Alkilfenolyat tipli katkılar sentezi zamanı alkilfenolun formaldehidle ve ammonyakla kondensasyon prosesinin termoanalitik incelenmesi" //Meruzelerin tezisi. XV Türkiye Ulusal Kimya Kongresi. Kimya bölümü. İstanbul, Türkiye. 4-7 Eyül 2001. S.235-237.İDÜ
* B.R.Həsənov, F.A.Quliyev, M.Q.Voronkov, V.M.Fərzəliyev "Qrafit anodda oksiarilsulfidlərin voltampermetrik tədqiqatları" //ЖОХ, 1978 ,т. 48, №4, s. 879- 886
* B.R.Həsənov, A.M.Quliyev, S.B.Bilalov, E.E.Əliyev, F.D.Əliyeva "Oksibenzilidenalkilaminlərin 2 və ya 4 törəmələrinin yanacaglara termostabilizator kimi tədbiqi və onların alınması üsulları" //Авт.свид.СССР №750976. Приоритет изобретения 04.03.77г
* B.R.Həsənov, Y.P.Stradın, M.A.Şahgəldiyev "Orqanoksifenolların elektokimyəvi oksidləşməsi və elektron effektlərin oksigen atomları tərəfindən ötürülməsi" //В сб. «Новости полярографии 1975» , Изд. «Зинатне», Рига, 1975 с. 127
* B.R.Həsənov, G.A.Zeynalova, Ə.K.Kazımzadə, A.A.Baxşızadə, B.İ.Abdullayev "1.5 – bis-(4-fenilaminofeniloksi) pentan sintetik yağlara antioksidləşdirici aşqar kimi" //

Авт.свид.СССР №1048694. Приоритет изобретения 16.02.82г.

* B.R.Həsənov, Y.P.Stradın, İ.A.Romadan, L.N.Veselyova "Qrafit elektrodda alkilsalisilat turşuların elektrokimyəvi oksidləşməsi" //ЖОХ, 1974 ,т. 44, №4, s. 851- 856

Beynəlxalq konfranslarda çıxışı
-------------------------------

O, keçmiş SSRİ məkanında üzvi elektrokimya, polyaroqrafiya, üzvi analiz, kükürdlü neftlər və kükürd üzvi birləşmələr, nəzəri üzvi kimya sahəsində keçirilən Ümumittifaq elmi müşavirə, k9onfrans və simpoziumların fəal iştirakçısı olmuş, o cümlədən "Kükürd üzvi birləşmələr üzrə" simpoziumda VIII Beynəlxalq (Riqa,1980), XII Mendeleyev qurultayında (Bakı, 1981), I və II Beynəlxalq neft-kimya konfranslarında (Bakı, 1994, 1996) məruzələrlə çıxış etmişdir.

Mənbə
-----

* A.Məhərrəmov, M.Allahverdiyev, R.Əliyeva "Azərbaycan kimyaçıları", "Azərbaycan" nəşriyyatı, 1998.
* A.Məhərrəmov "Azərbaycan kimyaçıları", Bakı Universiteti nəşriyyatı, 2017.