**Azərbaycan 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında** — 2012-ci ilin 27 iyul–12 avqust tarixlərində Birləşmiş Krallıqın London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında. Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası London Olimpiadasında 53 idmançı ilə 15 idman növündə təmsil olundu.

Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası London Olimpiadasını *9 medalla (2 qızıl, 2 gümüş və 5 bürünc)* başa vurdu. Komandanın heyətində sərbəst güləşçilər Toğrul Əsgərov və Şərif Şərifov final görüşlərində qələbə qazanaraq London Olimpiadasının qalibi oldu. Yunan-roma güləşçisi Rövşən Bayramov və qadın güləşçi Mariya Stadnik olimpiadanın həlledici görüşlərində məğlub olaraq gümüş medala sahib oldu. Yunan-roma güləşçisi Emin Əhmədov, qadın güləşçi Yuliya Ratkeviç və sərbəst güləşçi Xetaq Qazyumov, həmçinin boksçular Teymur Məmmədov və Məhəmmədrəsul Məcidov isə London Olimpiadasını bürünc medalla başa vurdu.

London Olimpiadasında 2 qızıl, 2 gümüş və 5 bürünc medala sahib olan Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası medalların əyarına görə 30-cu pillədə, medalların sayına görə isə 27-ci pillədə qərarlaşdı.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 3 iyul 2012-ci il tarixli Sərəncamına əsasən XXX Yay Olimpiya Oyunlarında medal qazanan Azərbaycan idmançıları və onların məşqçiləri üçün pul mükafatının müəyyən edildi. Sərəncama əsasən Olimpiya Oyunlarında qızıl medal qazanan idmançıya 400 min ₼ (onun məşqçisinə 200 min ₼), gümüş medal qazanan idmançıya 200 min ₼ (onun məşqçisinə 100 min ₼), bürünc medal qazanan idmançıya 100 min ₼ (onun məşqçisinə isə 50 min ₼) məbləğində pul mükafatı müəyyən edildi. Həmçinin olimpiadadan sonra 6 nəfər "Şöhrət" ordeni, 13 nəfər "Tərəqqi" medalı, 3 nəfər isə Azərbaycan Prezidentinin fəxri diplomu ilə təltif edildi.

2012-ci il London Olimpiadası Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində ən uğurlu nəticə göstərdiyi turnir olaraq tarixə düşdü. Komanda medalların əyarına görə bundan əvvəl 1996–2008-ci illərdə, həmçinin növbəti 2016–2020-ci illərdə qatıldığı Olimpiya Oyunlarında göstərdiyi nəticələri arxada qoydu.

Medalçıların siyahısı
---------------------

Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası XXX Yay Olimpiya Oyunlarını 9 medalla (2 qızıl, 2 gümüş və 5 bürünc) başa vurdu.

Sərbəst güləşçilər Toğrul Əsgərov və Şərif Şərifov final görüşlərində qələbə qazanaraq Olimpiya Oyunlarının qalibi oldular. Yunan-roma güləşçisi Rövşən Bayramov və qadın güləşçi Mariya Stadnik isə həlledici görüşlərdə məğlub olaraq London Olimpiadasını gümüş medalla başa vurdular. Yunan-roma güləşçisi Emin Əhmədov, qadın güləşçi Yuliya Ratkeviç və sərbəst güləşçi Xetaq Qazyumov, həmçinin boksçular Teymur Məmmədov və Məhəmmədrəsul Məcidov isə London Olimpiadasını bürünc medalla başa vurdu.

Azərbaycan Olimpiya Oyunlarında sonuncu dəfə 2 qızıl medala 12 il əvvəl — Sidney Olimpiadasında sahib olmuşdu. Qızıl medala sahib olan sərbəst güləşçi Toğrul Əsgərov Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində olimpiya çempionu olmağı bacaran ən gənc idmançı olaraq tarixə düşdü. Gümüş medala sahib olan yunan-roma güləşçisi Rövşən Bayramov isə ardıcıl olaraq olimpiadaların final görüşlərində məğlub olan birinci azərbaycanlı idmançı oldu. Həmçinin dörd il əvvəl bürünc medala sahib olan qadın güləşçi Mariya Stadnik bu səfər gümüş medala sahib olmaqla stend atıcısı Zemfira Meftahətdinovadan sonra 2 dəfə Olimpiya Oyunlarının medalına sahib olmağı bacaran birinci azərbaycanlı qadın idmançı oldu.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Medal** | **Medalçı** | **İdman növü** | **Yarış** | **Tarix** |
|  | Toğrul Əsgərov | Güləş | Sərbəst güləş, 60 kq. | 11 avqust |
|  | Şərif Şərifov | Güləş | Sərbəst güləş, 84 kq. | 11 avqust |
|  | Rövşən Bayramov | Güləş | Yunan-roma güləşi, 54 kq. | 5 avqust |
|  | Mariya Stadnik | Güləş | Qadın güləşi, 48 kq. | 8 avqust |
|  | Emin Əhmədov | Güləş | Yunan-roma güləşi, 74 kq. | 5 avqust |
|  | Yuliya Ratkeviç | Güləş | Qadın güləşi, 55 kq. | 9 avqust |
|  | Teymur Məmmədov | Boks | Kişilər, −91 kq. | 10 avqust |
|  | Məhəmmədrəsul Məcidov | Boks | Kişilər, −91 kq. | 10 avqust |
|  | Xetaq Qazyumov | Güləş | Sərbəst güləş, 96 kq. | 12 avqust |

 | **İdman növləri üzrə medal sıralanması**

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **#** | **İdman növü** |  |  |  |
| 1. | Güləş | 2 | 2 | 3 |
| 2. | Boks | 0 | 0 | 2 |

  |

Komandanın yolasalma mərasimi
-----------------------------

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə aparacaq Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının üzvlərinin yolasalma mərasimi zamanı
2012-ci il iyulun 3-də XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə aparacaq Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının rəsmi yolasalma mərasimi baş tutdu. Heydər Əliyev Mərkəzində baş tutan mərasimə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva, gənclər və idman naziri Azad Rəhimov qatıldı.

Mərasimin əvvəlində Azərbaycanın Dövlət himni səsləndirildi. Sonra dövlət başçısı İlham Əliyev nitqlə çıxış elədi. İlham Əliyev idmançılara qələbələr və uğurlar arzuladı.

Daha sonra gənclər və idman naziri Azad Rəhimov nitqlə çıxış elədi və Azərbaycanın son dörd Olimpiya Oyunlarında qazandığı nəticələr barədə qısa məlumat verdi.

Ardınca isə sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının məşqçisi Firdovsi Umudov çıxış elədi və idmançılara yaradılan şəraitə görə Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin Prezidentinə minnətdarlığını bildirdi.

Daha sonra Azərbaycan Milli Paralimpiya Komandasının üzvü Hüseyn Həsənov çıxış elədi və son illərdə Azərbaycanın Paralimpiya Oyunlarında ciddi uğurlar qazandığını bildirdi və London Olimpiadasında da uğur qazanacaqlarına söz verdi.

Tədbirin sonunda isə Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının üzvü Vətən Hüseynli idmançılar adından olimpiya andının mətnini oxudu. Vətən Hüseynli Azərbaycanın bayrağının qaldırılması, dövlət himnimizin səsləndirilməsi naminə sona qədər əzmlə mübarizə aparacağımıza and içdi. Sonda idmançılar Azərbaycanın dövlət bayrağını öpdülər.

Komandanın heyəti
-----------------

Azərbaycan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında 15 idman növü üzrə 53 idmançı ilə təmsil olundu. Bu Azərbaycanın Olimpiya Oyunlarında idmançı sayının artım tempinin davamı idi — Azərbaycanı 1996-cı il Atlanta Olimpiadasında 23 idmançı, 2000-ci il Sidney Olimpiadasında 31 idmançı, 2004-cü il Afina Olimpiadasında 37 idmançı, 2008-ci il Pekin Olimpiadasında isə 44 idmançı təmsil eləmişdi.

Komandanın heyətində 53 idmançıdan 14 nəfəri qadın idi. Dörd il əvvəl baş tutan olimpiada da Azərbaycanı 14 qadın idmançı təmsil eləmişdi.

Azərbaycan Olimpiya Oyunlarında birinci dəfə akademik avarçəkmə, idman gimnastikası, kanoe sprint və şose velosipedi turnirlərində təmsil olundu. Həmçinin Azərbaycan 2004-cü il Afina Olimpiadasından sonra növbəti dəfə qılıncoynatma turnirində də təmsil olundu.

Komandanın heyətində 53 idmançıdan 35 nəfəri Olimpiya Oyunlarının debütantı idi. Olimpiada təcrübəsi olan 18 idmançıdan 6 nəfəri isə bundan əvvəl turnirdə medallara da sahib olmuşdu — son olimpiadanın qalibi Elnur Məmmədli (cüdo), gümüş medalçıları Rövşən Bayramov (yunan-roma güləşi), bürünc medalçıları Mariya Stadnik (qadın güləşi), Xetaq Qazyumov (sərbəst güləş), həmçinin Afina Olimpiadasının bürünc medalçısı İradə Aşumova (güllə atıcılığı), habelə Afina Olimpiadasının Bolqarıstan bayrağı altında gümüş medala sahib olan Velçiko Çolakov (ağır atlet).

Komandanın ən yaşı üzvü 54 yaşlı güllə atıcısı İradə Aşumova, ən gənc üzvü isə 17 yaşlı taekvondoçu Fəridə Əzizova idi.

XXX Yay Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimində Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının bayrağdarı 2008-ci olimpiadasının qalibi olan cüdoçu Elnur Məmmədli oldu. Bağlanış mərasimində isə Azərbaycan bayrağını olimpiadanı qızıl medalla başa vuran sərbəst güləşi Toğrul Əsgərov apardı.

Nəticələri
----------

### Ağır atletika

*border=none Əsas məqalə: Ağır atletika 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **DNS** — mübarizə aparmadı
* **DNF** — bitirmədi
* **DSQ** — uzaqlaşdırıldı

|  |
| --- |
|  |
| Ağır atletlərin turnirində çıxış edən Valentin Xristov London Olimpiadasının bürünc medalına sahib olmaqla Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində medala sahib olan birinci ağır atlet olaraq tarixə düşsə də, cəmi 7 il sonra medaldan məhrum edildi. |

London Olimpiadasında ağır atletlərin idman növü üzrə turnirlər 28 iyul-7 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə altı idmançı təmsil elədi. Komandanın heyətinə İvan Stoitsov da cəlb edilsə də, iyulun 21-də o, zədə səbəbilə Sərdar Həsənovla əvəzləndi.

İyulun 29-da 56 kq. turnirində çıxış edən Valentin Xristov mübarizə apardı. Valentin Xristov apreldə Antalya şəhərində baş tutan Avropa Çempinatının qalibi idi və Azərbaycan yığmasının medal ümidi hesab olunurdu. Valentin Xristov birdən qaldırma turnirində birinci cəhdində 123 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi. Növbəti cəhdində Valentin Xristov 127 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi. Sonuncu cəhdində Valentin Xristov 130 kiloqramlıq ştanq sifariş versə də, onun öhdəsindən gələ bilmədi və birdən qaldırma turnirini 127-lıq nəticə ilə başa vurdu. Təkanla qaldırma mərhələsində Valentin Xristov birinci cəhdində 154 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi. Növbəti cəhdində Valentin Xristov 158 kiloqramlıq ştanq sifariş versə də, onun öhdəsindən gələ bilmədi. Sonuncu cəhdində isə 159 kiloqramlıq ştanq sifariş verən Valentin Xristov onun öhdəsindən gələ bildi. Nəticə Valentin Xristov təkanla qaldırma mərhələsini 159-luq nəticə ilə başa vurdu. Ümumi nəticədə isə Valentin Xristov 286 (127+159) nəticə göstərdi və London Olimpiadasını bürünc medalla başa vurdu. Valentin Xristov həm də Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində medala sahib olan birinci ağır atlet olaraq tarixə düşdü. Təltifetmə mərasimindən sonra turniri birbaşa zaldan izləyən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Valentin Xristovla görüşdü və ona minnətdarlığını bildirdi, amma cəmi 7 il sonra Valentin Xristov olimpiada zamanı dopinqdən istifadə elədiyinə görə bürünc medaldan məhrum edildi.

İyulun 30-da qadınların 58 kq. turnirində çıxış edən Boyanka Kostova mübarizə apardı. Boyanka Kostova apreldə Antalya şəhərində baş tutan Avropa Çempinatının qalibi idi və Azərbaycan yığmasının medal ümidi hesab olunurdu. Boyanka Kostova birdən qaldırma turnirində birinci cəhdində 100 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi. Növbəti cəhdində Boyanka Kostova 103 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi. Sonuncu cəhdində isə Boyanka Kostova 105 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi və birdən qaldırma turnirini 105-lıq nəticə ilə başa vurdu. Təkanla qaldırma mərhələsində Boyanka Kostova birinci cəhdində 124 kiloqramlıq ştanq sifariş versə də, onun öhdəsindən gələ bilmədi. Növbəti cəhdində həmin ştanqı qaldırmağı bacaran Boyanka Kostova üçüncü cəhdində 128 kiloqramlıq ştanq sifariş verdi. Həmin ştanqı da qaldırmağı bacaran Boyanka Kostova təkanla qaldırma mərhələsini 128-lıq nəticə ilə başa vurdu. Ümumi nəticədə isə Boyanka Kostova 233 (105+128) nəticə ilə London Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu. Bununla belə bir neçə il sonra Boyanka Kostovanın həmin nəticələri dopinqdən istifadə elədiyinə görə ləğv edildi.

İyulun 31-də isə 69 kq. turnirində çıxış edən Əfqan Bayramov və Sərdar Həsənov mübarizə apardı. Əfqan Bayramov apreldə Antalya şəhərində baş tutan Avropa Çempinatının qalibi idi. Əfqan Bayramov birdən qaldırma turnirində birinci cəhdində 142 kiloqramlıq ştanq sifariş versə də, onun öhdəsindən gələ bilmədi. Növbəti cəhdidə uğursuz olan Əfqan Bayramov olimpiada da mübarizə aparmaq üçün sonuncu cəhdində mütləq ştanqı qaldırmalı idi. Amma onun üçüncü cəhdidə uğursuz oldu və Əfqan Bayramov olimpiadanı nəticəsiz başa vurdu. Sərdar Həsənov isə birdən qaldırma turnirində birinci cəhdində 138 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi. Növbəti cəhdində Sərdar Həsənov 145 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi. Sonuncu cəhdində Sərdar Həsənov 150 kiloqramlıq ştanq sifariş versə də, onun öhdəsindən gələ bilmədi və birdən qaldırma turnirini 145-lıq nəticə ilə başa vurdu. Təkanla qaldırma mərhələsində Sərdar Həsənov birinci cəhdində 167 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi. Növbəti cəhdində isə Sərdar Həsənov 176 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi. Sonuncu cəhdində Sərdar Həsənov 181 kiloqramlıq ştanq sifariş versə də, onun öhdəsindən gələ bilmədi. Nəticədə Sərdar Həsənov təkanla qaldırma mərhələsini 176-lıq nəticə ilə başa vurdu. Ümumi nəticədə isə Sərdar Həsənov 321 (145+176) nəticə göstərdi və London Olimpiadasını 8-ci pillədə başa vurdu. Bununla belə bir neçə il sonra Sərdar Həsənovun həmin nəticələri dopinqdən istifadə elədiyinə görə ləğv edildi.

Avqustun 4-də isə 94 kq. turnirində çıxış edən İntiqam Zairov mübarizə apardı. İntiqam Zairov birdən qaldırma turnirində birinci cəhdində 175 kiloqramlıq ştanqı qaldırmağı bacarmasa da, növbəti cəhdində onun öhdəsindən gəldi. Sonuncu cəhdində isə İntiqam Zairov 182 kiloqramlıq ştanqı qaldırmağı bacardı və turniri 182-lıq nəticə ilə başa vurdu. Təkanla qaldırma turnirində isə İntiqam Zairov birinci cəhdində 215 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi. Növbəti cəhdində İntiqam Zairov 223 kiloqramlıq ştanq sifariş versə də, onun öhdəsindən gələ bilmədi. İntiqam Zairov üçüncü cəhində isə 225 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gələ bilmədi və mərhələni 215-lıq nəticə ilə başa vurdu. Ümumi nəticədə isə İntiqam Zairov olimpiadanı 397 (182+225) nəticə ilə altıncı pillədə başa vurdu.

Avqustun 7-də +105 kq. turnirində çıxış edən Veliçko Çolakov mübarizə aparmalı olsa da, o, zədə səbəbilə turnirdə çıxış edə bilmədi.

London Olimpiadasını 8-ci pillədə başa vuran İntiqam Zairov

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **Birdən qaldırma** | **Təkanla qaldırma** | **Ümumi** | **Yer** |
| **1.** | **2.** | **3.** | **Nəticə** | **1.** | **2.** | **3.** | **Nəticə** |
| **Kişilər** |
| Valentin Xristov | -56 kq. | 123 | 127 | ~~130~~ | 127 | 154 | ~~158~~ | 159 | 159 | 286 | DSQ |
| Əfqan Bayramov | -69 kq. | ~~142~~ | ~~142~~ | ~~142~~ | DNF | DNF |
| Sərdar Həsənov | -69 kq. | 138 | 145 | ~~150~~ | 145 | 167 | 176 | ~~181~~ | 176 | 321 | DSQ |
| İntiqam Zairov | -94 kq. | ~~175~~ | 175 | 182 | 182 | 215 | ~~223~~ | ~~225~~ | 215 | 397 | DSQ |
| Veliçko Çolakov | +105 kq. | DNS |
| **Qadınlar** |
| Boyanka Kostova | -58 kq. | 100 | 103 | 105 | 105 | ~~124~~ | 124 | 128 | 128 | 233 | DSQ |

### Akademik avarçəkmə

*border=none Əsas məqalə: Akademik avarçəkmə 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Q** — növbəti mərhələyə adladı

London Olimpiadasında bu idman növü üzrə turnirlər 28 iyul-4 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Aleksandr Aleksandrov və Natalya Mustafayeva təmsil elədi. Azərbaycan Olimpiya Oyunlarında birinci dəfə bu idman növü üzrə təmsil olunurdu.

Kişilərin turnirində çıxış edən Aleksandr Aleksandrov iyulun 28-də mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsinin C qrupunda çıxış edən Aleksandr Aleksandrov 6:48.80 dəqiqə nəticə göstərdi. Bu nəticələrə əsasən Aleksandr Aleksandrov altı idmançı sırasında üçüncü pillənin sahibi oldu və dörddəbir final mərhələsinə adladı. İyulun 31-də bu mərhələnin B qrupunda çıxış edən Aleksandr Aleksandrov 6:56.36 dəqiqə nəticə göstərdi və qrupu altı idmançı sırasında üçüncü pillədə başa vurdu. Bu nəticələrə əsasən Aleksandr Aleksandrov yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələ avqustun 1-də baş tutdu. Yarım-final mərhələsinin B qrupunda çıxış edən Aleksandr Aleksandrov 7:20.80 dəqiqə nəticə göstərdi. Bu nəticələrə əsasən Aleksandr Aleksandrov altı idmançı sırasında üçüncü pillənin sahibi oldu və olimpiadanın final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Avqustun 3-də baş tutan final mərhələsində altı idmançı mübarizə apardı. 7:08.42 dəqiqə nəticə göstərən Aleksandr Aleksandrov London Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.

Qadınların turnirində çıxış edən Natalya Mustafayeva isə iyulun 28-də mübarizə apardı. Natalya Mustafayeva təsnifat mərhələsinin B qrupunda çıxış elədi. 7:46.00 dəqiqə nəticə göstərən Natalya Mustafayeva olimpiadanın dörddəbir final mərhələsinə adladı. İyulun 31-də baş tutan bu mərhələnin B qrupunda çıxış edən Natalya Mustafayeva 8:00.26 dəqiqə nəticə göstərdi. Bu nəticələrə əsasən altı idmançı sırasında üçüncü pillənin sahibi olan Natalya Mustafayeva olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Avqustun 1-də baş tutan bu mərhələnin B qrupunda çıxış edən Natalya Mustafayeva uğursuz çıxış elədi. 8:06.82 dəqiqə nəticə göstərən Natalya Mustafayeva altı idmançı sırasında sonuncu pillədə qərarlaşdı və final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi. Formal əhəmiyyətə sahib olan B finalında isə Natalya Mustafayeva 8:22.64 dəqiqə nəticə göstərdi və altı idmançı sırasında sonuncu pillənin sahibi oldu. Ümumi nəticədə isə Natalya Mustafayeva London Olimpiadasını 12-ci pillədə başa vurdu.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **Təsnifat mərhələsi** | **Dörddəbir** | **Yarım-final** | **Final** | **Yer** |
| **Nəticə** | **Yer** | **Nəticə** | **Yer** | **Nəticə** | **Yer** |
| **Kişilər** |
| Aleksandr Aleksandrov | Bir nəfər | 6:48.80 | 2 **Q** | 6:56.36 | 3 **Q** | 7:20.80 | 3 **Q** | A | 7:08.42 | 5 |
| **Qadınlar** |
| Natalya Mustafayeva | Bir nəfər | 7:46.00 | 2 **Q** | 8:00.26 | 3 **Q** | 8:06.82 | 6 | B | 8:24.64 | 12 |

### Atçılıq

*border=none Əsas məqalə: Atçılıq 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Q** — növbəti mərhələyə adladı

London Olimpiadasında atçılıq idman növü üzrə turnirlər 28 iyul-8 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Camal Rəhimov təmsil elədi. 24 yaşlı Camal Rəhimov bir sıra beynəlxalq turnirlərin qalibi idi və Azərbaycanı dörd il əvvəldə olimpiada da təmsil eləmişdi.

Camal Rəhimov olimpiada da avqustun 4-də mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsinin birinci raundunda *Warrior* ləqəbli atla Camal Rəhimov mərhələni beş cərimə balı ilə başa vurdu. Nəticədə Camal Rəhimov raundu 72 çapar sırasında 52-ci pillədə başa vuraraq növbəti mərhələyə vəsiqə qazandı. Avqustun 5-də isə təsnifat mərhələsinin növbəti raundu baş tutdu. Həmin raundda Camal Rəhimov mərhələni 13 cərimə balı ilə başa vurdu. Nəticədə Camal Rəhimov raundu 62 çapar sırasında 60-cı pillədə başa vurdu və London Olimpiadasında mübarizəsini dayandırdı.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **At** | **Yarış** | **Təsnifat mərhələsi** | **Final mərhələsi** |
| **1-ci raund** | **2-ci raund** | **3-cü raund** | **A raundu** | **B raundu** |
| **Cərimə** | **Yer** | **Cərimə** | **Yer** | **Cərimə** | **Yer** | **Cərimə** | **Yer** | **Cərimə** | **Yer** |
| Camal Rəhimov | Warrior | Fərdi | 5 | 52 | 13 | 60 | N/A |

### Atıcılıq

*border=none Əsas məqalə: Atıcılıq 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Q** — növbəti mərhələyə adladı

London Olimpiadasında İradə Aşumova Azərbaycanı Olimpiya Oyunlarında təmsil edən ən yaşlı idmaçı olaraq tarixə düşdü — 54 il, 6 ay və 4 gün
London Olimpiadasında atıcılıq idman növü üzrə turnirlər 28 iyul-6 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə İradə Aşumova təmsil elədi. İradə Aşumova 2004-cü il Afina Olimpiadasının bürünc medalçısı idi.

İyulun 29-da İradə Aşumova əvvəl 25 metr məsafəyə tapança ilə atəşaçma turnirinin təsnifat mərhələsində mübarizə apardı. 38 idmançının mübarizə apardığı təsnifat mərhələsində İradə Aşumova 600 xaldan 578-ini toplamağı bacardı və nəticədə mərhələni 22-ci pillədə başa vuraraq London Olimpiadasında mübarizəsini dayandırdı.

Daha sonra isə İradə Aşumova 10 metr məsafəyə hava tapançasından atəşaçma turnirində çıxış elədi. 50 idmançının mübarizə apardığı təsnifat mərhələsində 400 xaldan 372-sini toplamağı bacaran İradə Aşumova nəticədə mərhələni 40-cı pillədə başa vurdu. Bu turnirdə də İradə Aşumova final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi və London Olimpiadasında uğursuz çıxış elədi.

İradə Aşumova olimpiada da uğursuz nəticə göstərsə də, həmin gün Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində mübarizə aparan ən yaşlı olimpiyaçı olaraq tarixə düşdü — 54 il, 6 ay və 4 gün.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **Təsnifat mərhələsi** | **Final** | **Yer** |
| **Nəticə** | **Yer** |
| **Qadınlar** |
| İradə Aşumova | 25 m. tapança | 578 | 22 | N/A |
| 10 m. hava tapançası | 372 | 40 | N/A |

### Bədii gimnastika

*border=none Əsas məqalə: Bədii gimnastika 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Q** — növbəti mərhələyə adladı

London Olimpiadasında bədii gimnastların idman növü üzrə turnirlər 8–12 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə fərdi turnirdə Aliyə Qarayeva təmsil elədi. Aliyə Qarayeva son Dünya və Avropa Çempionatlarının bürünc medalçısı idi, həmçinin Azərbaycanı dörd il əvvəl baş tutan olimpiada da təmsil edən təcrübəli idmançı idi.

Avqustun 11-də London Olimpiadasının fərdi turnirində çıxış edən Aliyə Qarayeva təsnifat mərhələsində mübarizə apardı. 24 yaşlı Aliyə Qarayeva topla turnirdə 28.350 bal topladı və dördüncü pillədə qərarlaşdı. Halqa ilə turnirdə isə Aliyə Qarayeva uğursuz çıxış elədi və 27.450 balla yeddinci pillənin sahibi oldu. Daha sonra Aliyə Qarayeva gürzlərlə turnirdə 27.850 bal topladə və sadəcə Rusiya nümayəndəsi Yevgeniya Kanayevadan geri qaldı. Lentlə turnirdə də Aliyə Qarayeva uğurla çıxış elədi və nəticədə 28.200 balla üçüncü pillənin sahibi oldu. Bununla da ümumi nəticədə Aliyə Qarayeva təsnifat mərhələsini 111.850 balla 24 idmançı sırasında üçüncü pillədə başa vurdu və olimpiadanın final mərhələsinə vəsiqə qazandı.

Avqustun 12-də isə London Olimpiadasının final mərhələsi baş tutdu. Aliyə Qarayeva əvvəl topa turnirdə çıxış elədi. Nəticədə Aliyə Qarayeva 27.825 balla turniri dördüncü pillədə başa vurdu. Bu təsnifat mərhələsinin nəticəsindən zəif idi. Daha sonra Aliyə Qarayeva halqa ilə turnirdə mübarizə apardı və 27.925 balla altıncı pillənin sahibi oldu. Bu nəticə Aliyə Qarayevanın final mərhələsində ən zəif nəticəsi idi və məhz bu nəticə onun medala sahib ola bilməməsinə ciddi təsir elədi. Gürzlərlə turnirdə Aliyə Qarayeva 27.575 balla dördüncü pillədə qərarlaşdı. Sonda Aliyə Qarayeva lentlə turnirdə çıxış elədi. Bu turniri Aliyə Qarayeva 28.250 balla dördüncü pillədə başa vurdu. Ümumi nəticədə isə Aliyə Qarayeva 111.575 balla London Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu. Aliyə Qarayevanı bürünc medaldan cəmi 0.125 bal ayırdı. Aliyə Qarayeva bu turnirdən sonra idmanla vidalaşdığını açıqladı. Aliyə Qarayevanın bu nəticəsi Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində bədii gimnastlarında qazandığı ən uğurlu nəticə olaraq tarixdə qalır.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **Təsnifat mərhələsi** | **Final mərhələsi** | **Cəmi** | **Yer** |
|  |  |  |  | **Cəmi** | **Yer** |  |  |  |  |
| Aliyə Qarayeva | Fərdi | 27.450 | 28.350 | 27.850 | 28.200 | 111.850 | 3 **Q** | 27.825 | 27.925 | 27.575 | 28.250 | 111.575 | 4 |

### Boks

*border=none Əsas məqalə: Boks 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Qəl.** — qalib gəldi
* **Məğ.** — məğlub oldu

London Olimpiadasında bu idman növü üzrə turnirlər 28 iyul-12 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə 8 idmançı təmsil elədi. Komandanın heyətində son Dünya Çempionatının qalibi Məhəmmədrəsul Məcidov, həmçinin son Dünya Çempionatının finalçıları Teymur Məmmədov və Yelena Vıstropova Azərbaycan yığmasının əsas medal ümidi idi.

52 kq. turnirində Azərbaycanı 2010-cu il Avropa Çempionatının finalçısı olan 20 yaşlı Elvin Məmişzadə təmsil elədi. Elvin Məmişzadə olimpiadanın təsnifat mərhələsində Monqolustan nümayəndəsi Tuqstsoqt Nyambayar ilə üz-üzə gəldi. İyulun 30-da baş tutan həmin görüşdə Elvin Məmişzadə rəqibinə 11:18 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

56 kq. turnirində çıxış edən Məhəmməd Abdulhəmidov isə avqustun 1-də mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsindən azad olan Məhəmməd Abdulhəmidov olimpiadanın 1/8 final mərhələsində Yaponiya nümayəndəsi Satoşi Şimizu ilə üz-üzə gəldi. Referilər tərəfindən verilən qalmaqallı qərara əsasən Məhəmməd Abdulhəmidov rəqibi üzərində 22:18 hesabı ilə qələbə qazansa da, bir gün sonra bu nəticə ləğv edildi. Avqustun 2-də AIBA London Olimpiadasının 1/8 final mərhələsin çərçivəsində Məhəmməd Abdulhəmidov və Satoşi Şimizu arasında baş tutan görüşün nəticəsinin ləğv edilməsi, Satoşi Şimizunun isə qalib elan edilməsi barədə bəyanat verdi. Bəyanata əsasən Məhəmməd Abdulhəmidov üçüncü raundda altı dəfə yerə yıxılıb. Qaydalara əsasən, referilər ən azı üç belə halı nəzərə almalıdırlar. AIBA qaydalarına əsasən, bu zaman referi döyüşü dayandırmalı və rəqibin qələbə qazandığı qərarı verməlidir. Həmin hadisə daha sonradan məşhur *"Azərbaycan idmanı rəsmilərinə London Olimpiadasının 2 qızıl medalı üçün $10 milyon pul ödədi"* hadisənin əsası idi.

64 kq. turnirində isə Azərbaycanı Heybətulla Hacıəliyev təmsil elədi. Heybətulla Hacıəliyev olimpiadanın təsnifat mərhələsində Tunis nümayəndəsi Abderraza Huya ilə üz-üzə gəldi. İyulun 31-də baş tutan həmin görüşdə Heybətulla Hacıəliyev rəqibinə 16:20 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

London Olimpiadasının 1/8 final mərhələsində baş tutan Soltan Migitinov (qırmızı geyimdə) və Esiva Falcao (göy geyimdə) görüşü (2 avqust 2012-ci il)
75 kq. turnirində çıxış edən Soltan Migitinov iyulun 28-də olimpiadanın təsnifat mərhələsində Misir nümayədəsi Məhəmməd Hilal ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Soltan Migitinov rəqibi üzərində 20:12 hesabı ilə qələbə qazandı və olimpiadanın 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi son Dünya Çempionatının bürünc medalçısı Braziliya nümayədəsi Esiva Falcao oldu. Avqustun 2-də baş tutan həmin görüşdə Soltan Migitinov rəqibinə 11:24 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

81 kq. turnirində isə Azərbaycanı Vətən Hüseynli təmsil elədi. Vətən Hüseynli olimpiadanın təsnifat mərhələsində Venesuela nümayəndəsi Karlos Gongora ilə üz-üzə gəldi. İyulun 30-da baş tutan həmin görüşdə Vətən Hüseynli rəqibinə 8:10 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

Qadınların −75 kq. turnirində Azərbaycanı təmsil edən Yelena Vıstropova isə son Dünya Çempionatının finalçısı idi. Yelena Vıstropova Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində bu idman növü üzrə mübarizə aparan birinci qadın idmançı idi. Yelena Vıstropova olimpiadanın 1/8 final mərhələsində Nigeriya nümayəndəsi Eidit Oqoye ilə üz-üzə gəldi. Avqustun 5-də baş tutan görüş gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə Yelena Vıstropova rəqibinə 12:14 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

91 kq. turnirində Azərbaycanı təmsil edən Teymur Məmmədov son Avropa Çempionatının qalibi, son Dünya Çempionatının finalçısı idi. Teymur Məmmədov olimpiadanın 1/8 final mərhələsində Avstraliya nümayəndəsi Jey Opetai ilə üz-üzə gəldi. Jey Opetai 2011-ci il gənclər arasında Dünya Çempionatının qalibi idi. Avqustun 1-də baş tutan görüş gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə Teymur Məmmədov rəqibi üzərində 12:11 hesabı ilə qələbə qazandı və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Belarus nümayəndəsi Sergey Karneyu oldu. Sergey Karneyu son Dünya Çempionatının bürünc medalçısı idi. Avqustun 5-də baş tutan görüş gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə görüş 20:20 hesabı ilə başa çatsa da, əlavə göstəricilərə əsasən Teymur Məmmədov qalib elan edildi. Bununla da Teymur Məmmədov olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı və ən azından bürünc medalı özü üçün təmin elədi. Finala gedən yolda onun rəqibi İtaliya nümayəndəsi Klemente Russo oldu. Klemente Russo son olimpiadanın finalçısı, həmçinin Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi idi. Avqustun 10-da baş tutan görüş gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə Teymur Məmmədov rəqibinə 14:15 hesabı ilə məğlub oldu. Bununla da Teymur Məmmədov London Olimpiadasının bürünc medalına sahib oldu.

+91 kq. turnirində Azərbaycanı təmsil edən Məhəmmədrəsul Məcidov son Dünya Çempionatının qalibi idi və Azərbaycan yığmasının əsas qızıl medal ümidi hesab olunurdu. 2011-ci ildə Dünya Çempionatının qalibi olan Məhəmmədrəsul Məcidov London Olimpiadasının favoritlərindən biri hesab olunurdu. Avqustun 1-də 1/8 final mərhələsi çərçivəsində baş tutan birinci görüşdə Məhəmmədrəsul Məcidovun rəqibi Konqo DR nümayəndəsi Meji Mvamba oldu. Görüşün birinci raundundan sonra Məhəmmədrəsul Məcidov 8:1 hesabı ilə üstün tərəf idi. Növbəti raundda isə Məcidovun qüvvətli zərbəsindən sonra Mvambanın dəbilqəsi çıxdı və referilər görüşü dayandırdı. Nəticədə Məhəmmədrəsul Məcidov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl qələbə qazandı və 1/4 final mərhələsinə adladı. Görüşdən sonra o, müsahibəsində bunları bildirdi: *"Çalışacam turnirdə bacardığım qədər irəli gedim"*. Avqustun 6-da turnirdə 1/4 final mərhələsinin görüşləri baş tutdu. Məhəmmədrəsul Məcidovun bu mərhələdə rəqibi — 2011-ci ilin Avropa Çempionatının qalibi olan Rusiya Federasiyası nümayəndəsi Məhəmməd Ömərov oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün birinci raundu heç-heçə başa çatdı — 4:4. Görüşün növbəti raundunda isə üstün tərəf Məhəmməd Ömərov oldu — 7:6. Üçüncü raundda zərbələrinin sayını artıran Məhəmmədrəsul Məcidov, raundda 7:3 hesabı ilə qalib gəldi. Bununla da ümumi nəticədə Məhəmmədrəsul Məcidov rəqibi üzərində 17:14 hesabı ilə qələbə qazandı və London Olimpiadasının yarım-final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Bu mərhələdə onun rəqibi — 2008-ci il Olimpiadasının qalibi, 2007 və 2009-cu illərin Dünya Çempionatının qalibi olan İtaliya nümayəndəsi Roberto Kammarelle oldu. London Olimpiadasının yarım-final görüşləri avqustun 10-da baş tutdu. Yarım-final mərhələsinin birinci cütündə Məhəmmədrəsul Məcidov (Azərbaycan) və Roberto Kammarella (İtaliya), digər cütündə isə İvan Dıçxo (Qazaxıstan) və Entoni Coşua (Birləşmiş Krallıq) üz-üzə gəlirdi. Görüşün birinci raundunda Məcidov rəqibindən üstün oldu — 6:4. Görüşün növbəti raundunda isə Kammarella zərbələrinin sayını artırdı və hesabı bərabərləşdirdi — 4:6. Görüşün üçüncü raundu isə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə referilərin mübahisəli qərarına əsasən Roberto Kammarelle görüşün qalibi elan edildi — 3:2. Avqustun 11-də ABF tərəfindən Məhəmmədrəsul Məcidov və Roberto Kammarelle görüşünün nəticəsi barədə apellyasiya verilsə də, AIBA tərəfindən rədd edildi. Bununla da Məhəmmədrəsul Məcidov XXXII Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu. Yarım-final mərhələsinin digər görüşündə Entoni Coşua, İvan Dıçxo üzərində qələbə qazandı və final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə Entoni Coşua, Roberto Kammarelledən üstün oldu (18+:18) və London Olimpiadasının qızıl medalına sahib oldu. Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi Nəriman Abdullayev müsahibəsində *"Məhəmmədrəsul Məcidovun ədalətsiz qərarla üzləşdiyini"* bildirdi. 2003-cü il Dünya Çempionatının qalibi olan Ağası Məmmədov isə müsahibəsində *"Məhəmmədrəsul Məcidovun Roberto Kamamrelledən daha üstün olduğunu"* bildirdi. London Olimpiadasından sonra isə Məhəmmədrəsul Məcidov bunları bildirdi: *"Hamı Olimpiadanın medalına sahib ola bilmir. Elə idmançılar var, ümumiyyətlə turniri medalsız başa vurdular. Bürünc medal qazandığım üçün şadam əlbəttə. Çalışacam bundan sonra nəticələrimi daha da yaxşılaşdırım"*.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **1/16 final** | **1/8 final** | **1/4 final** | **1/2 final** | **Final** | **Yer** |
| **Kişilər** |
| Elvin Məmişzadə | -52 kq. | Monqolustan Tögstsogt  **Məğ.** 11:18 | N/A | 17. |
| Məhəmməd Abdulhəmidov | -56 kq. | N/A | Yaponiya Şimizu  **Məğ.** RSC | N/A | 9. |
| Heybətulla Hacıəliyev | -64 kq. | Tunis Huya  **Məğ.** 16:20 | N/A | 17. |
| Soltan Migitinov | -75 kq. | Misir Hilal  **Qəl.** 20:12 | Braziliya Falcao  **Məğ.** 11:24 | N/A | 9. |
| Vətən Hüseynli | -81 kq. | Ekvador Gongora  **Məğ.** 8:10 | N/A | 17. |
| **Teymur Məmmədov** | -91 kq. | N/A | Avstraliya Opetaya  **Qəl.** 12:11 | Belarus Karneyu  **Qəl.** 20:20 | İtaliya Russo  **Məğ.** 14:15 | N/A |  |
| **Məhəmmədrəsul Məcidov** | +91 kq. | N/A | Konqo Demokratik Respublikası Mvamba  **Qəl.** RSC | Rusiya Ömərov  **Qəl.** 18:14 | İtaliya Kammarelle  **Məğ.** 14:15 | N/A |  |
| **Qadınlar** |
| Yelena Vıstropova | -75 kq. | N/A | Nigeriya Oqoye  **Məğ.** 12:14 | N/A | 9. |

### Cüdo

*border=none Əsas məqalə: Cüdo 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Qəl.** — qalib gəldi
* **Məğ.** — məğlub oldu

London Olimpiadasında bu idman növü üzrə turnirlər 28 iyul-4 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə 8 idmançı təmsil elədi. Komandanın heyətində son Olimpiya Oyunlarının qalibi Elnur Məmmədli Azərbaycan yığmasının əsas medal ümidi idi.

−60 kq. turnirində Azərbaycanı İlqar Müşkiyev təmsil elədi. İyulun 28-də mübarizə aparan İlqar Müşkiyev 2011-ci ilin avqustunda Paris şəhərində (Fransa) baş tutan Dünya Çempionatının bürünc medalçısı idi. Təsnifat mərhələsindən azad olan İlqar Müşkiyev olimpiadanın 1/8 final mərhələsində son Avropa Çempionatının finalçısı Ermənistan nümayəndəsi Ovannes Davtyan ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə İlqar Müşkiyev rəqibinə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

−66 kq. turnirində çıxış edən Tərlan Kərimov iyulun 29-da mübarizə apardı. Tərlan Kərimov 2011-ci ildə İstanbul şəhərində baş tutan Avropa Çempionatının finalçısı idi. Təsnifat mərhələsindən azad olan Tərlan Kərimov olimpiadanın 1/16 final mərhələsində son Dünya Çempionatının bürünc medalçısı Rusiya cüdoçusu Musa Moquşov ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Tərlan Kərimov rəqibinə qalib gəldi və olimpiadanın 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Misir nümayəndəsi Əhməd Avad oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Tərlan Kərimov rəqibi üzərində qələbə qazandı və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi 2010-cu il Avropa Çempionatının qalibi İspaniya cüdoçusu Suqoi Uriarte oldu. Bu görüşdə Tərlan Kərimov rəqibinə məğlub oldu və mübarizəsini təsəlliverici görüşdə davam elədi. Bu görüşdə onun rəqibi Polşa nümayəndəsi Pavel Zaqodni oldu. Bu görüşdə də rəqibinə məğlub olan Tərlan Kərimov olimpiadanı yeddinci pillədə başa vurdu.

−73 kq. turnirində Azərbaycanı Rüstəm Orucov təmsil elədi. İyulun 30-da mübarizə aparan Rüstəm Orucov olimpiadanın 1/16 final mərhələsində CAR nümayəndəsi Qideon van Zil ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə rəqibi üzərində qələbə qazanan Rüstəm Orucov olimpiadanın 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu görüşdə onun rəqibi Rusiya cüdoçusu Mansur İsayev oldu. Həmin görüşdə Rüstəm Orucov rəqibinə ipponla məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

Həmin gün həm də qadınların −57 kq. turnirində çıxış edən Kifayət Qasımova mübarizə apardı. Dörd dəfə Dünya və Avropa Çempionatlarının medallarına sahib olan Kifayət Qasımova olimpiadanın 1/8 final mərhələsində Dünya Çempionatının qalibi Yaponiya nümayəndəsi Kaori Matsumoto ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Kifayət Qasımova rəqibinə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

−81 kq. turnirində çıxış edən Elnur Məmmədli iyulun 31-də mübarizə apardı. Son Olimpiya Oyunlarının qalibi Elnur Məmmədli bu səfər uğursuz çıxış elədi. Elnur Məmmədli olimpiadanın təsnifat mərhələsində Kanada cüdoçusu Antone Valos-Fortier ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə məğlub oldu. Bununla da son olimpiya çempionu Elnur Məmmədli turniri medalsız başa vurdu.

Həmin gün həm də qadınların −63 kq. turnirində çıxış edən Ramilə Yusubova mübarizə apardı. Dünya Çempionatının bürünc medalçısı Ramilə Yusubova olimpiadanın 1/16 final mərhələsində Türkmənistan nümayəndəsi Gülnar Haybayeva ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Ramilə Yusubova rəqibi üzərində qələbə qazandı və olimpiadanın 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Cənubi Koreya cüdoçusu Yon Da-Von oldu. Həmin görüşdə Ramilə Yusubova rəqibinə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

−90 kq. turnirində Azərbaycanı Dünya Çempionatının bürünc medalçısı Elxan Məmmədov təmsil elədi. Avqustun 1-də mübarizə aparan Elxan Məmmədov olimpiadanın 1/16 final mərhələsində Almaniya nümayəndəsi Xristofe Lambert ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə rəqibi üzərində qələbə qazanan Elxan Məmmədov olimpiadanın 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu görüşdə onun rəqibi Cənubi Koreya cüdoçusu Son Da-Nam oldu. Həmin görüşdə Elxan Məmmədov rəqibinə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

Olimpiada da son olaraq −100 kq. turnirində çıxış edən Elmar Qasımov mübarizə apardı. Avqutun 2-də mübarizə aparan Elmar Qasımov apreldə Rusiyada baş tutan Avropa Çempionatının bürünc medalçısı idi. Təsnifat mərhələsindən azad olan Elmar Qasımov olimpiadanın 1/16 final mərhələsində Dünya Çempionatının qalibi Qazaxıstan cüdoçusu Maxim Raqb ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Elmar Qasımov rəqibinə qalib gəldi və olimpiadanın 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi son Avropa Çempionatıın finalçısı Gürcüstan nümayəndəsi Levan Corcoliani oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Elmar Qasımov rəqibi üzərində qələbə qazandı və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Dünya Çempionatının qalibi Cənubi Koreya cüdoçusu Hvan Hi-Ta oldu. Bu görüşdə Elmar Qasımov rəqibinə məğlub oldu və mübarizəsini təsəlliverici görüşdə davam elədi. Bu görüşdə onun rəqibi Özbəkistan nümayəndəsi Ramziddin Səidov oldu. Bu görüşdə də rəqibinə məğlub olan Elmar Qasımov olimpiadanı yeddinci pillədə başa vurdu.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **1/32 final** | **1/16 final** | **1/8 final** | **1/4 final** | **1/2 final** | **Təsəlliverici görüş** | **Final / BM** | **Yer** |
| **Kişilər** |
| İlqar Müşkiyev | -60 kq. | N/A | Ermənistan Davtyan  **Məğ.** 000:010 | N/A | 17. |
| Tərlan Kərimov | -66 kq. | N/A | Rusiya Moquşhov  **Qəl.** 002:001 | Misir Avad  **Qəl.** 000:000 | İspaniya Uriarte  **Məğ.** 000:002 | N/A | Polşa Zaqrodni  **Məğ.** 000:001 | N/A | 7. |
| Rüstəm Orucov | -73 kq. | N/A | Cənubi Afrika Respublikası van Zil  **Qəl.** 010:010 | Rusiya İsayev  **Məğ.** 000:100 | N/A | 8. |
| Elnur Məmmədli | -81 kq. | Kanada Valois-Fortier  **Məğ.** 000:000 | N/A | 32. |
| Elxan Məmmədov | -90 kq. | N/A | Almaniya Lambert  **Qəl.** 011:000 | Cənubi Koreya Dan-Nam  **Məğ.** 000:001 | N/A | 9. |
| Elmar Qasımov | -100 kq. | N/A | Qazaxıstan Rahov  **Qəl.** 001:000 | Gürcüstan Corcoliani  **Qəl.** 001:000 | Cənubi Koreya Hi-Ta  **Məğ.** 000:002 | N/A | Özbəkistan Səidov  **Məğ.** 000:100 | N/A | 7. |
| **Qadınlar** |
| Kifayət Qasımova | -57 kq. | N/A | N/A | Yaponiya Matsumoto  **Məğ.** 000:001 | N/A | 9. |
| Ramilə Yusubova | -63 kq. | N/A | Türkmənistan Haybayeva  **Qəl.** 011:000 | Cənubi Koreya Da-Von  **Məğ.** 000:100 | N/A | 9. |

### Güləş

*border=none Əsas məqalə: Güləş 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Qəl.** — qalib gəldi
* **Məğ.** — məğlub oldu

London Olimpiadasında güləş idman növü üzrə turnirlər 5–12 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə 13 güləşçi təmsil elədi. Bu Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində ən geniş güləş üzrə yığması idi. Yunan-roma güləşində 5, qadın güləşində 2, sərbəst güləşdə isə 6 pəhləvan mübarizə apardı. Komanda həm də təcrübəli və titullu idmançıları özündə birləşdirirdi — Son Olimpiya Oyunlarının finalçısı, Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi Rövşən Bayramov, olimpiadanın bürünc medalçıları, Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibləri Mariya Stadnik və Xetaq Qazyumov, Dünya Çempionatlarının qalibləri Həsən Əliyev və Şərif Şərifov, Avropa Çempionatının qalibləri Toğrul Əsgərov və Cəbrayıl Həsənov, Dünya və Avropa Çempionatlarının medalçıları Şalva Qadabadze, Əşrəf Əliyev və Camaləddin Məhəmmədov.

#### Yunan-roma güləşi

London Olimpiadasının 1/8 final mərhələsində baş tutan Rövşən Bayramov (qırmızı geyimdə) və Spenser Manqo (göy geyimdə) görüşü (5 avqust 2012-ci il)
Avqustun 5-də yunan-roma güləşçilərindən Rövşən Bayramov və Emin Əhmədov mübarizə apardı. −55 kq. turnirində çıxış edən Rövşən Bayramov dörd il əvvəl Olimpiya Oyunlarının finalçı və 2011-ci il Dünya Çempionatının qalibi idi. Azərbaycan yığmasının əsas medal ümidlərindən biri də məhz Rövşən Bayramov hesab olunurdu. Rövşən Bayramov birinci görüşdə Rusiya Federasiyasının nümayəndəsi 22 yaşlı Mingiyan Semenov ilə üz-üzə gəldi. Görüşün birinci hissəsində Bayramov 1:0 hesabı ilə qalib gəldi. Növbəti hissədə də üstün tərəf Bayramov oldu – 1:0. Bununla da ümumi hesabda Mingiyan Semenov üzərində 2:0 hesabı ilə qələbə qazanan Rövşən Bayramov, 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə o, Birləşmiş Ştatlar təmsilçisi 26 yaşlı Spenser Manqo ilə qarşılaşdı. ExCeL Londonda baş tutan görüşü Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev canlı izlədi. Görüşün birinci hissəsində Bayramov rəqibi üzərində 4:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı. Növbəti hissədə də o, üstün tərəf və 4:0 hesabı ilə qalib gəldi. Bununlada Rövşən Bayramov ümumi hesabda Spenser Manqo üzərində 2:0 hesabı ilə qələbə qazandı və London Olimpiadasının 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə o, Çin nümayəndəsi Lu Şujin ilə üz-üzə gəldi. Bayramov Şujini ötən il İstanbulda baş tutan Dünya Çempionatının yarım-final mərhələsində məğlub eləmişdi. Bu səfər də görüşdə qalib gələn tərəf Rövşən Bayramov oldu. Birinci hissədə 3:0, növbəti hissədə isə 2:0 hesabı ilə qalib gələn Rövşən Bayramov, Olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə o, Cənubi Koreya təmsilçisi Çoi Gyu-Jin ilə qarşılaşdı. Bayramov Gyu-Jin ilə ötən il baş tutan Dünya Çempionatının təsəlliverici qrupunda qarşılaşmalı olsa da, Gyu-Jin zədə səbəbindən həmin görüşdə mübarizə apara bilməmişdi. Buna görə də Gyu-Jin güləş üslübu Bayramova bələd deyildi. Bununla belə görüşdə üstün tərəf Rövşən Bayramov idi. Birinci hissədə 1:0, növbəti hissədə isə 2:0 hesabları ilə qalib gələn Rövşən Bayramov, ümumi hesabda rəqibi üzərində 2:0 hesabı ilə qələbə qazandı və London Olimpiadasının final görüşünə vəsiqə qazandı. London Olimpiadasının həlledici görüşündə Rövşən Bayramov beş dəfə Dünya Çempionatının qalibi İran güləşçisi Həmin Suriyan ilə üz-üzə gəldi. Bayramov Suriyan ilə bir dəfə – 2006-cı ildə Quançjouda baş tutan Dünya Çempionatının final görüşündə qarşılaşmışdı və məğlub olmuşdu. Görüşün birinci hissəsi gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Hissənin 1:30 dəqiqəsi ərzində heç bir güləşçi xal qazana bilmədi. Buna görə də passiv güləşən idmançı mübarizəni parter vəziyyətində davam elədi. Bayramov parter vəziyyətində müdafiə olmağa çalışsa da, hissənin bitməsinə 10 saniyə ala Suriyan fəndi tətbiq edə bildi. Bununla da birinci hissədə Həmin Suriyan 2:0 hesabı ilə qalib gəldi. Görüşün növbəti hissəsidə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Hissənin 48-ci saniyəsində Bayramov fənd tətbiq eləməyə cəhd göstərən zaman, ciddi səhvə yol verdi. Bu da rəqibin bir xal qazanması ilə nəticələndi. Bundan sonra Bayramov bir neçə dəfə fənd tətbi eləməyə çalışsa da, Suriyan inamla müdafiə olundu. Nəticədə Həmin Suriyan 2:0 hesabı ilə qalib gəldi və Olimpiadanın qalibi oldu. Rövşən Bayramov isə XXX Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu. O, 2 dəfə Olimpiadaların final görüşündə məğlub olan birinci Azərbaycan idmançısı olaraq tarixə düşdü.

London Olimpiadasının 1/8 final mərhələsində baş tutan Emin Əhmədov (qırmızı geyimdə) və Neven Zugaj (göy geyimdə) görüşü (5 avqust 2012-ci il)
−74 kq. turnirində isə Azərbaycanı 26 yaşlı Emin Əhmədov təmsil elədi. Emin Əhmədovun Olimpiadadan əvvəl heç bir beynəlxalq turnirdə çıxış eləməməsi, həmçinin Avropa və Dünya Çempionatlırında mübarizə aparmaması və təcrübəsiz olması onun, Olimpiada da uğursuz çıxış edəcəyinə olan gözləntiləri artırırdı. Emin Əhmədov 1/8 final mərhələsi çərçivəsində baş tutan birinci görüşdə Xorvatiya nümayəndəsi Neven Zugaj ilə üz-üzə gəldi. Neven Zugaj 2011-ci ildə İstanbulda Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib olan idmançı idi. Görüşün birinci hissədinə Emin Əhmədov inamlı mübarizə apardı və 4:0 hesabı ilə qalib gəldi. Növbəti hissədə isə ehtiyatlı güləşən Emin Əhmədov minimal hesabla qalib gəldi. Bununla da ümumi hesabda rəqibini 2:0 hesabı ilə məğlub edən Emin Əhmədov 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə o, Gürcüstan təmsilçisi Zurabi Datunaşvili ilə qarşılaşdı. Görüşün birinci hissəsində Datunaşvili 2:0 hesabı ilə qalib gəldi. Növbəti hissədə Əhmədov tədricən təşəbbüsü ələ aldı və 3:0 hesabı ilə qalib gəldi. Ümumi hesab 1:1 olduğu üçün üçüncü hissə başladı. Bu hissədə isə Emin Əhmədov rəqibindən üstün mübarizə apardı və 4:0 hesabı ilə qalib gəldi. Bununla da o, London Olimpiadasının yarım-final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Finala gedən yolda Emin Əhmədov Avropa Çempionatının qalibi və Dünya Çempionatının bürünc medalçısı olan Ermənistan nümayəndəsi Arsen Culfalahyan ilə üz-üzə gəldi. Əhmədov təcrübəli rəqibinə görüşün birinci hissəsində 0:2, növbəti hissəsində isə 0:3 hesabları ilə məğlub oldu və mübarizəni bürünc medal uğrunda görüşdə davam elədi. Həlledici görüşdə o, Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirinin final görüşündə qalib gəldiyi Belarus təmsilçisi Alexandr Kihinov ilə qarşılaşdı. Görüşün birinci hissəsində Kihinov 2:0 hesabı ilə qalib gəldi. Növbəti hissədə Əhmədov tədricən təşəbbüsü ələ aldı və 2:0 hesabı ilə qalib gəldi. Ümumi hesab 1:1 olduğu üçün üçüncü hissə başladı. Bu hissədə də Emin Əhmədov rəqibindən üstün mübarizə apardı və 2:0 hesabı ilə qalib gəldi. Bu minvallada Emin Əhmədov XXX Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu. Emin Əhmədov Azerisport.com idman portalına müsahibəsində bunları bildirdi — *"bürünc medal mənim üçün super nailiyyətdir. Bir nəfər belə mənə inanmırdı"*.

Avqustun 6-da yunan-roma güləşçilərindən Həsən Əliyev və Saman Təhmasibi mübarizə apardı. −60 kq. turnirində çıxış edən 22 yaşlı Həsən Əliyev Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi idi və Azərbaycan yığmasının əsas medal ümidlərindən biri hesab olunurdu. Həsən Əliyev olimpiadanın 1/8 final mərhələsində Norveç nümayəndəsi Stig Andre-Berge ilə üz-üzə gəldi. Görüşün birinci hissəsində Əliyev 1:0, növbəti hissəsində isə Berge 1:0 hesabları ilə qalib gəldi. Həlledici hissədə isə Həsən Əliyev rəqibi üzərində 2:0 hesabı ilə qələbə qazandı və nəticədə turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi 2004-cü il Afina Olimpiadasının qalibi Cənubi Koreya nümayəndəsi Yun Yu-Hyun oldu. Həmin görüşdə Həsən Əliyev rəqibinə 2:0 (2:0, 1:0) hesabı ilə qalib gəldi və olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Avropa Çempionatının qalibi Gürcüstan nümayəndəsi Revaz Laşxi oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün birinci hissəsində Əliyev 1:0, növbəti hissəsində isə Laşxi 4:0 hesabları ilə qalib gəldi. Həlledici hissədə isə rəqibinə minimal hesabla məğlub olan Həsən Əliyev mübarizəsini bürünc medal uğrunda görüşdə davam elədi. Bu görüşdə onun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Zaur Kuraməhəmmədov oldu. Nəticədə Həsən Əliyev rəqibinə 0:2 (0:2, 0:4) hesabı ilə məğlub oldu və London Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.

−84 kq. turnirində isə Azərbaycanı 26 yaşlı Saman Təhmasibi təmsil elədi. Saman Təhmasibi olimpiadanın 1/8 final mərhələsində Gürcüstan nümayəndəsi Vladimir Qeqeşidze ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün birinci hissəsində Qeqeşidze 2:0, növbəti hissəsində isə Təhmasibi 2:0 hesabları ilə qalib gəldi. Həlledici hissədə Saman Təhmasibi rəqibinə minimal hesabla məğlub oldu (0:1). Məğlub olduğu rəqibi final görüşünə vəsiqə qazanmadığına görə təsəlliverici qrupda da mübarizə apara bilməyən Saman Təhmasibi olimpiadanı 11-ci pillədə başa vurdu.

Avqustun 7-də yunan-roma güləşçilərindən son olaraq Şalva Qadabadze mübarizə apardı. Şalva Qadabadze martda Belqrad şəhərində (Serbiya) baş tutan Avropa Çempionatının bürünc medalçısı idi. 96 kq. turnirində çıxış edən Şalva Qadabadze turnirin 1/8 final mərhələsində Rusiya nümayəndəsi Rüstəm Totrov ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün birinci hissəsində Qadabadze 2:0, növbəti hissəsində isə Totrov 1:0 hesabları ilə qalib gəldi. Həlledici hissədə də Şalva Qadabadze rəqibinə məğlub oldu (0:2). Rəqibi final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Şalva Qadabadze təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Qrupun birinci görüşündə onun rəqibi son Dünya Çempionatının finalçısı İsveç nümayəndəsi Cimmi Lidberq oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün birinci hissəsində Lidberq 1:0, növbəti hissəsində isə Qadabadze 1:0 hesabları ilə qalib gəldi. Həlledici hissədə Şalva Qadabadze rəqibinə minimal hesabla məğlub oldu və olimpiadanı yeddinci pillədə başa vurdu.

Bununla da yunan-roma güləşçilərindən ibarət Azərbaycan yığması olimpiadaı bir gümüş və bir bürünc medalla başa vurdu. Bu nəticə 2004-cü il Afina Olimpiadasından zəif (onda yığma 1 qızıl medal qazanmışdı) olsa da, 2008-ci il olimpiadasından uğurlu idi (onda yığma 1 gümüş medal qazanmaşdı). Komandanın beş üzvündən ən uğursuz nəticələri legionler güləşçilər — Saman Təhmasibi və Şalva Qadabadze göstərdi.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **1/16 final** | **1/8 final** | **1/4 final** | **1/2 final** | **Təsəlliverici görüş** | **Final / BM** | **Yer** |
| **Rövşən Bayramov** | -55 kq. | Rusiya Semenyov  **Qəl.** 2:0 | ABŞ Manqo  **Qəl.** 2:0 | Çin Şujin  **Qəl.** 2:0 | Cənubi Koreya Kyu-Cin  **Qəl.** 2:0 | N/A | İran Soriyan  **Məğ.** 0:2 |  |
| Həsən Əliyev | -60 kq. | N/A | Norveç Berge  **Qəl.** 2:1 | Cənubi Koreya Ji-Hyun  **Qəl.** 2:0 | Gürcüstan Laşxi  **Məğ.** 1:2 | N/A | Rusiya Kuraməhəmmədov  **Məğ.** 0:2 | 5. |
| **Emin Əhmədov** | -74 kq. | N/A | Xorvatiya Zuqaç  **Qəl.** 2:0 | Gürcüstan Datunaşvili  **Qəl.** 2:1 | Ermənistan Culfalaxyan  **Məğ.** 0:2 | N/A | Belarus Kixinu  **Qəl.** 2:1 |  |
| Saman Təhmasibi | -84 kq. | N/A | Gürcüstan Qeqeşidze  **Məğ.** 1:2 | N/A | 11. |
| Şalva Qadabadze | -96 kq. | N/A | Rusiya Totrov  **Məğ.** 1:2 | N/A | İsveç Lidberq  **Məğ.** 1:2 | N/A | 7. |

#### Sərbəst güləş

Avqustun 10-da sərbəst güləşçilərdən −74 kq. turnirində çıxış edən Əşrəf Əliyev mübarizə apardı. Əşrəf Əliyev son Dünya Çempionatının bürünc medalçısı idi. Əşrəf Əliyev olimpiadanın təsnifat mərhələsində Yaponiya nümayəndəsi Sosue Tahatani ilə üz-üzə gəldi. Görüşün birinci hissəsində rəqibinə 1:0 hesabı ilə qalib gələn Əşrəf Əliyev növbəti hissədə də rəqibi üzərində 1:0 hesabı ilə qələbə qazandı və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi Rusiya nümayəndəsi Denis Tsarquş oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün birinci hissəsində Əliyev, növbəti hissəsində isə Tsarquş minimal hesabla qalib gəldi və görüşün taleyi üçüncü hissədə həll oldu. Həlledici hissədə Əşrəf Əliyev rəqibinə 0:1 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqibi final görüşünə vəsiqə qazanmadığına görə Əşrəf Əliyev təsəlliverici qrupda da mübarizə apara bilmədi və olimpiadanı 8-ci pillədə başa vurdu.

Avqustun 11-də Azərbaycanı təmsil edən üç sərbəst güləşçi mübarizə apardı. 120 kq. turnirində çıxış edın Camaləddin Məhəmmədov son Dünya Çempionatının bürünc medalçısı idi. Camaləddin Məhəmmədov olimpiadanın təsnifat mərhələsində üç dəfə Dünya Çempionatının qalibi olan Rusiya nümayəndəsi Bilal Maxov ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Camaləddin Məhəmmədov rəqibinə 0:2 (1:0, 0:4) hesabı ilə məğlub oldu. Rəqibi final görüşünə vəsiqə qazanmadığına görə Camaləddin Məhəmmədov təsəlliverici qrupda da mübarizə apara bilmədi və olimpiadanı 14-cü pillədə başa vurdu.

−60 kq. turnirində çıxış edən Toğrul Əsgərov martda Belqrad şəhərində (Serbiya) Avropa Çempionatının qalibi olsa da, gənc idi (19 yaş) və olimpiada da medal qazanacağına ümidlər az idi. Bununla belə sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi Saypulla Absaidov və məşqçisi Firdovsi Umudov ona etimad göstərdi. Toğrul Əsgərov 1/8 final mərhələsində Almaniya nümayəndəsi Tim Şleyxer ilə üz-üzə gəldi. Toğrul Əsgərov birinci hissədə 2:0, növbəti hissədə isə 8:1 hesabı ilə qalib gəldi və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə o, 2008-ci il Olimpiadasının gümüş medalına sahib olan Yaponiya nümayəndəsi Keniçi Yumoto ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşündə Toğrul Əsgərov qalib gəldi. Toğrul Əsgərov birinci hissədə 1:0, növbəti hissədə isə 2:2 hesabı ilə qalib gəldi və London Olimpiadasında yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə o, ABŞ nümayəndəsi Koleman Scott ilə üz-üzə gəldi. Görüşün birinci hissəsində həm Əsgərov, həm Scott fəal mübarizə apardı, nəticədə Toğrul Əsgərov 1:0 hesabı ilə qalib gəldi. Görüşün növbəti hissəsinin əvvəllərində Toğrul Əsgərov, Koleman Scottdan bir bal aldı və hesabı 1:0 elədi. Hissənin növbəti dəqiqələrində isə Toğrul Əsgərov rəqibinə fənd tətbiq elədi və hesabı 4:0 elədi (tətbiq edilən fəndə görə 2 bal, məşqçilərin etirazının qəbul olunmamasına görə isə 1 bal). Bununla da Toğrul Əsgərov Koleman Scottu gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə 2:0 (1:0, 4:0) hesabı ilə məğlub elədi və London Olimpiadasının final görüşünə vəsiqə qazandı. Final görüşündə Toğrul Əsgərov 2008-ci il Olimpiadasının bürünc medalına sahib olan, dörd dəfə Dünya Çempionatının, bir dəfə isə Avropa Çempionatının qalibi olan Rusiya nümayəndəsi Besix Kuduxov ilə üz-üzə gəldi. Final görüşünün əsas favoriti Rusiya nümayəndəsi Besix Kuduxov hesab olunurdu, amma gənc Toğrul Əsgərovun gözlənilmədən qalib gəlməsidə real idi. Görüşün birinci hissəsində həm Toğrul Əsgərov, həm Besix Kuduxov fəal güləşdi. Görüşün 50-ci saniyəsində Toğrul Əsgərov rəqibinə fənd tətbiq elədi və hesabı 1:0 elədi. Görüşün 1:20-ci dəqiqəsində Əsgərov, Kuduxovun ayağını tutsa da, fənd tətbiq edə bilmədi və birinci hissədə Toğrul Əsgərov 1:0 hesabı ilə qalib gəldi. Görüşün növbəti hissəsinin 10-cu saniyəsindəcə Toğrul Əsgərov rəqibinə fənd tətbiq elədi. Bununla da Toğrul Əsgərov hissənin 14-cü saniyəsindəcə hesabı 3:0 elədi. Daha sonra isə Besix Kuduxov Toğrul Əsgərova dəfələrlə fənd tətbiq eləməyə cəhd eləsə də, onun bu cəhdləri uğusuz alındı. Daha sonra hissənin 40-cı saniyəsində Toğrul Əsgərov rəqibinin ayağını tutdu və onu döşəmədən çıxardı. Bununla da Toğrul Əsgərov hesabı 4:0 elədi. Görüşün başa çatmasına 10 saniyə qala isə Toğrul Əsgərov rəqibinə daha bir fənd tətbiq elədi və hesabı 5:0 elədi. Bu minvallada 19 yaşı olan Toğrul Əsgərov Rusiya nümayəndəsi, Dünya Çempionatlarının 4 dəfə qalibi olan Besix Kuduxovu 2:0 (1:0, 5:0) hesabı ilə məğlub elədi və XXX Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu. Azərbaycanın idman tarixinin ən gənc (19 il, 10 ay, 25 gün) Olimpiya çempionu olan Toğrul Əsgərov, həm də Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasına London Olimpiadasında birinci qızıl medalı qazandıran idmançı oldu. Toğrul Əsgərov təltifetmə mərasimindən sonra müsahibəsində bunları bildirdi: *"Xatırlayırsınızsa, mən Sofiyada olimpiya təsnifat turnirinin qalibi olanda bir söz demişdim – olimpiya qızılının taleyi Kuduxovla görüşdə həll olunacaq. Sözün düzü mən belə nəticə gözləmirdim. Final görüşünə ciddi hazırlamışdım. Ancaq və ancaq qələbə haqqında düşünürdüm"*. Olimpiadadan sonra isə o, müsahibəsində *"əsas məqsədinin dörd il sonra Rio-de-Janeyroda da olimpiya çempionu olmaq"* olduğunu bildirdi.

−81 kq. turnirində isə Azərbaycanı Şərif Şərifov təmsil elədi. Ötən il İstanbulda Dünya Çempionatının qalibi olan Şərif Şərifov olimpiadanın favoritlərindən biri idi. Təsnifat mərhələsindən azad olan Şərif Şərifovun 1/8 final mərhələsində rəqibi Türkiyə nümayəndəsi İbrahim Bölübaşı oldu. Görüşün birinci hissəsində rəqibinə 4:1 hesabı ilə qalib gələn Şərif Şərifov, növbəti hissədə 5:4 hesabı ilə rəqibin üstün oldu və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi ABŞ nümayəndəsi Co Herbert oldu. Şərif Şərifov Co Herbert ilə 2009-cu ildə baş tutan Dünya Çempionatında üz-üzə gəlmişdi və həmin görüşdə rəqibinə məğlub olmuşdu. Bu səfər isə Şərif Şərifov rəqibi üzərində asan qələbə qazandı. Görüşün birinci hissəsində rəqibinə 4:1 hesabı ilə qalib gələn Şərif Şərifov, növbəti hissədə rəqibindən 6:0 hesabı ilə üstün oldu və olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi İran nümayəndəsi Ehsan Laşqari oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün birinci hissəsində 1:0 hesabı ilə Şərifov, növbəti hissəsində isə 2:0 hesabı ilə Laşqari qalib gəldi. Görüşün üçüncü hissəsi isə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan və nəticədə Şərif Şərifov rəqibinə 2:1 hesabı ilə qalib gəldi. Bununla da Şərif Şərifov London Olimpiadasının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Puerto-Riko nümayəndəsi Cayme Espinal oldu. Görüşün birinci hissəsində Şərif Şərifov rəqibi üzərində inamlı qələbə qazandı — 6:0. Görüşün növbəti hissəsində də Şərif Şərifov rəqibindən üstün oldu — 2:0. Bununla da Şərif Şərifov XXX Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu. Final görüşündən sonra Şərif Şərifovun müsahibəsində bunları bildirdi: *"Rəqibim barədə heç bir məlumata sahib deyildim. Bundan əvvəl qarşılaşmamışdım. Buna görə də məşqçilərin mənə ehtiyatlı güləşməyi tapşırdı"*. Şərif Şərifov həm də Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində qızıl medala sahib olan birinci milliləşdirilən idmançı oldu.

Avqustun 12-də son olaraq Cəbrayıl Həsənov və Xetaq Qazyumov mübarizə apardı. −66 kq. turnirində çıxış edən Cəbrayıl Həsənov son Dünya Çempionatının bürünc medalçısı, həmçinin Avropa Çempionatının qalibi idi. Təsnifat mərhələsindən azad olan Cəbrayıl Həsənov turnirin 1/8 final mərhələsində Bolqarıstan nümayəndəsi Leonid Bazan ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Cəbrayıl Həsənov rəqibinə birinci hissədə 4:0, növbəti hissədə isə 4:1 hesabları ilə qalib gəldi və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Belarus nümayəndəsi Əli Şabanov oldu. Bu görüş gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Birinci hissə 2:2 hesabı ilə başa çatsa da, son xalı Əli Şabanov qazandığına görə hissənin qalibi oldu. Növbəti hissə isə 1:1 hesabı ilə başa çatdı və son xalı Cəbrayıl Həsənov qazandığına görə hissənin qalibi oldu. Belə olan halda görüşün taleyi üçüncü hissədə həll olundu. Həlledici hissədə Cəbrayıl Həsənov rəqibi üzərində 2:0 hesabı ilə qələbə qazandı və olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Yaponiya nümayəndəsi Tatsuhiro Yomenitsu oldu. Həmin görüşdə Cəbrayıl Həsənov rəqibinə 0:2 (0:2, 0:1) hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəsini bürünc medal uğrunda görüşdə davam elədi. Bu görüşdə onun rəqibi Kuba nümayəndəsi Livan Lopez oldu. Bu görüş də gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Görüşün birinci hissəsində Cəbrayıl Həsənov rəqibi üzərində 4:0 hesabı ilə qələbə qazandı. Növbəti hissədə isə Livan Lopez rəqibinə 2:0 hesabı ilə qalib gəldi və görüşün taleyi üçüncü hissədə həll olundu. Bu hissədə Cəbrayıl Həsənov 1:0 hesabı ilə irəldə olsa da, son dəqiqələrdə Livan Lopez rəqibi üzərində təmiz qələbə qazandı və görüşün qalibi oldu. Cəbrayıl Həsənov isə olimpiadanı beşinci pillədə başa vurdu.

London Olimpiadasının bürünc medal uğrunda baş tutan Xetaq Qazyumov (göy geyimdə) və Rüstəm İsgəndəri (qırmızı geyimdə) görüşü (12 avqust 2012-ci il)
−96 kq. turnirində isə Azərbaycanı Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi, son olimpiadanın bürünc medalçısı Xetaq Qazyumov təmsil elədi. Xetaq Qazyumov Azərbaycan yığmasının əsas medal ümidlərindən biri hesab olunurdu. Xetaq Qazyumovun 1/8 final mərhələsi çərçivəsində baş tutan birinci görüşdə rəqibi Belarus nümayəndəsi Ruslan Şeyxov oldu. Qazyumov Şeyxov ilə dörd dəfə üz-üzə gəlmişdi və görüşlərin üçündə qalib gəlmişdi. Qazyumov, Şeyxova məhz ötən il İstanbul şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında məğlub olmuşdu. Bu səfər görüşdə üstün tərəf Xetaq Qazyumov idi. Görüşün birinci hissəsində 1:0, növbəti hissəsində də 1:0 hesabları ilə qalib gələn Xetaq Qazyumov, London Olimpiadasının 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Ukrayna təmsilçisi Valeri Andreytsev idi. Qazyumov, Andreytsevi apreldə Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirində məğlub eləmişdi. Bu səfər isə görüş gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Görüşün birinci hissəsində Qazyumov 1:0 hesabı ilə, növbəti hissəsində isə Andreytsev 1:0 hesabı ilə qalib gəldi. Bununla da ümumi hesab 1:1 oldu və qalib üçüncü hissədə məlum oldu. Həlledici hissədə isə Valeri Andreytsev rəqibi üzərində 4:1 hesabı ilə qələbə qazandı və görüşün qalibi oldu. Həmin görüşün gedişində Xetaq Qazyumovun qan təzyiqi normadan aşağı düşdü və o, görüşndən sonra tibbi maşınla hospitala aparıldı. Bu zaman turnirdə görüşlər davam edirdi. Olimpiadanın yarım-final mərhələsində Valeri Andreytsev, İran nümayəndəsi Reza Yazdanini məğlub elədi və Olimpiadanın final görüşünə vəsiqə qazandı. Belə olan halda Xetaq Qazyumov təsəlliverici qrupda mübarizə aparmaq hüququ qazandı. Təsəlliverici qrupun birinci görüşüncə Tacikistan təmsilçisi Rüstəm İsgəndəri Xetaq Qazyumov ilə üz-üzə gəlməli, bu cütün qalibi isə təcrübəli İran nümayəndəsi Reza Yazdani ilə qarşılşamalı idi. Amma Reza Yazdani, Valeri Andreytsevlə görüşdə ciddi zədə aldığı üçün turnirdə mübarizəsini dayandırdı. Bu məlumat Xetaq Qazyumova veriləndən sonra o, tibbi maşının sürücüsündən onu "ExCeL London" Arenasına geri qaytarmaqlarını xahiş elədi. Qısa müddət ərzində arenaya qayıdan Xetaq Qazyumov, Tacikistan nümayəndəsi Rüstəm İsgəndəri ilə görüşə çıxdı. Qazyumov görüşün birinci hissəsində 3:1, növbəti hissəsində isə 3:0 hesabları ilə qalib gəldi və ümumi nəticədə rəqibi üzərində 2:0 hesabı ilə qələbə qazandı. Bürünc medal uğrunda görüşdə isə o, Reza Yazdani mübarizə aparmadığı üçün birbaşa qalib elan edildi. Bu minvalla da Xetaq Qazyumov XXXII Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu. Azərbaycan Güləş Federasiyasının (AGF) Prezidenti, dönəmin vergilər naziri Fazil Məmmədov, *"Xetaq Qazyumovun bu əzmi ilə qazandığı bürünc medalın, qızıl medaldan daha dəyərli"* olduğunu bildirdi. Azərbaycan Güləş Federasiyasının (AGF) vitse-prezidenti Namiq Əliyev isə Xetaq Qazyumovun mübasirəzisinin təsirli olduğunu vurğuladı.

London Olimpiadasında 6 idmançı ilə mübarizə aparan sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığması turniri tarixi uğurla başa vurdu. 2 qızıl və 1 bürünc medala sahib olan sərbəst güləşçilərin göstəriciləri son dörd olimpiada da — 1996–2008-ci illərdə ümumi olaraq qazandığı medallardan belə üstün idi. Komanda olimpiadaları 1996-cı ildə bir gümüş, 2000-ci ildə bir qızıl, 2004-cü ildə medalsız, 2008-ci ildə isə bir bürünc medalla başa vurdu.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **1/16 final** | **1/8 final** | **1/4 final** | **1/2 final** | **Təsəlliverici görüş** | **Final / BM** | **Yer** |
| **Toğrul Əsgərov** | -60 kq. | N/A | Almaniya Şleyxer  **Qəl.** 2:0 | Yaponiya Yumoto  **Qəl.** 2:0 | ABŞ Scott  **Qəl.** 2:0 | N/A | Rusiya Kuduxov  **Qəl.** 2:0 |  |
| Cəbrayıl Həsənov | -66 kq. | N/A | Bolqarıstan Bazan  **Qəl.** 2:0 | Belarus Şabanov  **Qəl.** 2:1 | Yaponiya Yonemitsu  **Məğ.** 0:2 | N/A | Kuba Lopez  **Məğ.** 0:2 | 5. |
| Əşrəf Əliyev | -74 kq. | Yaponiya Tahatani  **Qəl.** 2:0 | Rusiya Tsarquş  **Məğ.** 1:2 | N/A | 8. |
| **Şərif Şərifov** | -84 kq. | N/A | Türkiyə Bölübaşı  **Qəl.** 2:0 | ABŞ Herbert  **Qəl.** 2:0 | İran Laşqari  **Qəl.** 2:1 | N/A | Puerto-Riko Espinal  **Qəl.** 2:0 |  |
| **Xetaq Qazyumov** | -96 kq. | N/A | Belarus Şeyxu  **Qəl.** 2:0 | Ukrayna Andreytsev  **Məğ.** 2:1 | N/A | Tacikistan İsgəndəri  **Qəl.** 2:0 | İran Yazdani  **Qəl.** +:- |  |
| Camaləddin Məhəmmədov | -120 kq. | Rusiya Maxov  **Məğ.** 0:2 | N/A | 14. |

#### Qadın güləşi

Avqustun 8-də qadın güləşçilərdən −48 kq. turnirində çıxış edən Mariya Stadnik mübarizə apardı. 24 yaşlı Mariya Stadnik son olimpiadanın bürünc medalçısı, Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi idi və Azərbaycan yığmasının əsas medal ümidi hesab olunurdu. Təsnifat mərhələsindən azad olan Mariya Stadnikin 1/8 final mərhələsində rəqibi ABŞ nümayəndəsi Klarissa Çun oldu. Klarissa Çun 2008-ci ildə Dünya Çempionatının qalibi olmuşdu. Bundan əvvəl Mariya Stadnik Klarissa Çun ilə 2008 və 2011-ci illərdə üz-üzə gəlmişdi və hamısında qələbə qazanmışdı. Bu səfər də qalib gələn tərəf Mariya Stadnik oldu. Görüşün birinci hissəsində 2:0 hesabı ilə qalib gələn Mariya Stadnik, növbəti hissədə rəqibi üzərində 4:0 hesabı ilə qələbə qazandı və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Polşa nümayəndəsi İvona Mathovsha oldu. Karyerası ərzində İvona Mathovshanın ən ciddi uğuru 2012-ci ildə Avropa Çempionatının qalibi olmaq idi. Bundan əvvəl Mariya Stadnik İvona Mathovsha ilə 2009 və 2011-ci illərdə üz-üzə gəlmişdi və hamısında qalib gəlmişdi. Bu səfər də qalib gələn tərəf Mariya Stadnik oldu. Görüşün birinci hissəsində 2:0 hesabı ilə qalib gələn Mariya Stadnik, növbəti hissədə rəqibi üzərində 4:1 hesabı ilə qələbə qazandı və olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi isə İrina Merleni oldu. Mariya Stadnik prinsipial rəqibi ilə bu səfər olimpiada finalı uğrunda mübarizə aparmalı idi. Mariya Stadnik və İrina Merleni bir dəfə — olimpiadadan altı ay əvvəl Kiyevdə üz-üzə gəlmişdi və onda Mariya Stadnik rəqibinə qalib gəlmişdi. Bu səfər də görüş gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Görüşün birinci hissəsində Mariya Stadnik minimal hesabla qalib gəldi — 1:0. Görüşün növbəti hissəsində də Mariya Stadnik rəqibindən üstün oldu — 4:0. Bununla da Mariya Stadnik London Olimpiadasının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə Mariya Stadnikin rəqibi Yaponiya nümayəndəsi Hitomi Obara oldu. Mariya Stadnik 8 dəfə Dünya Çempionatının qalibi olan Hitomi Obara ilə bir dəfə — bir il əvvəl İstanbulda baş tutan Dünya Çempionatının final görüşündə üz-üzə gəlmişdi və onda Hitomi Obara rəqibinə qalib gəlmişdi. Bu səfər də final görüşü gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Mariya Stadnik görüşün birinci hissəsində rəqibi üzərində 4:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı. Görüşün növbəti hissəsində isə Hitomi Obara rəqibinə minimal hesabla qalib gəldi (1:0). Bu da görüşün taleyində həlledici məqamlardan biri oldu. Psixoloji üstünlüyü ələ alan Hitomi Obara görüşün üçüncü hissəsində də rəqibinə qalib gəldi (2:0) və olimpiadanın qalibi oldu. Mariya Stadnik isə XXX Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu. Mariya Stadnik həm də 2 dəfə Olimpiya Oyunlarının medalına sahib olmağı bacaran dördüncü azərbaycanlı idmançı oldu. Qadın güləşçilərdən ibarət Azərbaycan yığmasının baş məqşçisi Məhəmməd Əliömərov final görüşündən sonra müsahibəsində bunları bildirdi: *"Mariya Stadnik final görüşünə yaxşı başlamışdı. Birinci hissədə fəal idi. Başa düşə bilmirəm, niyə növbəti hissədə belə güləşmədi."* Mariya Stadnik isə təltifetmə mərasimindən dərhal sonra müsahibəsində bunları bildirdi: *"mən gümüş medalı qazanmadım, qızıl medalı itirdim. Rəqibimdən üstün idim, amma məğlub oldum. Növbədə Rio-de-Janeyro Olimpiadası var."* Həmçninin olimpiadanın qalibi olan Hitomi Obara müsahibəsində *"Mariya Stadnikin layiqli rəqib olduğunu"* bildirdi.

Avqustun 9-da isə qadın güləşçilərdən son olaraq −55 kq. turnirində çıxış edən Yuliya Ratkeviç mübarizə apardı. 27 yaşlı Yuliya Ratkeviç 2009-cu ildə Dünya Çempionatının, 2011-ci ildə isə Avropa Çempionatının qalibi olan təcrübəli və titullu güləşçi idi. Yuliya Ratkeviç turnirin 1/8 final mərhələsində Yunanıstan nümayəndəsi Mariya Prevolaraxi ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Yuliya Ratkeviç rəqibinə birinci hissədə 2:0, növbəti hissədə isə 1:0 hesabları ilə qalib gəldi və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi doqquz dəfə Dünya Çempionatının qalibi, həmçinin 2004 və 2008-ci illərdə Olimpiya Oyunlarının çempionu olan Yaponiya nümayəndəsi Saori Yoşida oldu. Həmin görüşdə Yuliya Ratkeviç təcrübəli və titullu rəqibinə 0:2 (0:1, 0:2) hesabı ilə məğlub oldu. Saori Yoşida olimpiadanın final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Yuliya Ratkeviç də bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Qrupun birinci görüşündə onun rəqibi Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Kelsi Kempbel oldu. Həmin görüşdə Yuliya Ratkeviç rəqibi üzərində birinci hissədə 4:0, növbəti hissədə isə 1:0 hesabları ilə qələbə qazandı və olimpiadanın bürünc medal uğrunda görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Valeriya Jolobova oldu. Görüşün birinci hissəsində Yuliya Ratkeviç rəqibi üzərində 6:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı. Görüşün növbəti hissəsi isə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu, nəticədə Yuliya Ratkeviç rəqibinə 2:1 hesabı ilə qalib gəldi. Bununla da Yuliya Ratkeviç XXX Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.

Olimpiada da 2 idmançı ilə mübarizə aparan qadın güləşçilərdən ibarət Azərbaycan yığması tarixi uğura imza atdı. Keçən olimpiada da cəmi bir bürünc medala sahib olan yığma bu səfər olimpiadanı bir gümüş və bir bürünc medalla başa vurdu.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **1/8 final** | **1/4 final** | **1/2 final** | **Təsəlliverici görüş** | **Final / BM** | **Yer** |
| **Mariya Stadnik** | -48 kq. | ABŞ Çun  **Qəl.** 2:0 | Polşa Matxovsxa  **Qəl.** 2:0 | Ukrayna Merleni  **Qəl.** 2:0 | N/A | Yaponiya Obara  **Məğ.** 1:2 |  |
| **Yuliya Ratkeviç** | -55 kq. | Yunanıstan Prevolarahi  **Qəl.** 2:0 | Yaponiya Yoşida  **Məğ.** 0:2 | N/A | ABŞ Kempbel  **Qəl.** 2:0 | Rusiya Jolobova  **Qəl.** 2:0 |  |

### İdman gimnastikası

*border=none Əsas məqalə: İdman gimnastikası 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Q** — növbəti mərhələyə adladı

London Olimpiadasında idman gimnastların idman növü üzrə turnirlər 28 iyul-12 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Şakir Şıxəliyev təmsil elədi. Şakir Şıxəliyev Azərbaycanı Olimpiya Oyunlarında təmsil edən birinci idman gimnastı olaraq tarixə düşdü.

Kişilərin turnirində çıxış edən Şakir Şıxəliyev iyulun 28-də mübarizə apardı. Şakir Şıxəliyev əvvəlcə dayanqla tullanmada və halqalarda mübarizə apardı. Nəticədə Şakir Şıxəliyev dayaqla tullanma turnirini 15.433 balla, halqalarla turnirini isə 13.166 balla başa vurdu. Daha sonra Şakir Şıxəliyev sərbəst və gimnastika atı turnirində mübarizə apardı. Sərbəst turniri 14.600 balla 33-cü pillədə başa vuran Şakir Şıxəliyev gimnastika atı turnirində 12.866 balla 52-ci pillənin sahibi oldu. Günün sonunda Şakir Şıxəliyev parallel qollar və turnik turnirində mübarizə apardı. Şakir Şıxəliyev parallel qollar turnirində 13.666 balla 58-ci pillədə, turnik turnirində isə 10.633 balla 68-ci pillədə qərarlaşdı. Ümumi nəticədə Şakir Şıxəliyev təsnifat mərhələsini 80.364 balla 40-cı pillədə başa vurdu və final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi. Ayrı-ayrı alətlərdə də Şakir Şıxəliyev final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Mərhələ** |  |  |  |  |  |  | **Cəmi** | **Yer** |
| **Nəticə** | **Yer** | **Nəticə** | **Yer** | **Nəticə** | **Yer** | **Nəticə** | **Yer** | **Nəticə** | **Yer** | **Nəticə** | **Yer** |
| Şakir Şıxəliyev | Təsnifat | 14.600 | 33 | 12.866 | 52 | 13.166 | 65 | 15.433 | — | 13.666 | 58 | 10.633 | 68 | 80.364 | 40 |
| Final | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A |

### Kanoe sprint

*border=none Əsas məqalə: Kanoe sprint 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Q** — növbəti mərhələyə adladı

London Olimpiadasında bu idman növü üzrə turnirlər 6–11 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə fərdi turnirdə Valentin Demyanenko, cüt turnirdə isə Sergey Bezuqlı və Maksim Prokopenko dueti təmsil elədi. Azərbaycan birinci dəfə bu idman növü üzrə Olimpiya Oyunlarında təmsil olundu.

Sergey Bezuqlı və Maksim Prokopenko dueti beş dəfə Dünya Çempionatlarında gümüş medalla sahib olmuşdu, həmçinin 2008-ci il Avropa Çempionatının qalibi olmuşdu. Sergey Bezuqlı və Maksim Prokopenko dueti avqustun 7-də mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsinin "B" qrupunda çıxış edən Sergey Bezuqlı və Maksim Prokopenko dueti 3:38.042 dəqiqə nəticə göstərdi. Qrupu altı duet sırasında birinci pillədə başa vuran Sergey Bezuqlı və Maksim Prokopenko dueti yarım-final mərhələsində mübarizə aparmadan birbaşa final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Final mərhələsi avqustun 29-da baş tutdu. 8 duetin mübarizə apardığı final mərhələsi gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə Sergey Bezuqlı və Maksim Prokopenko dueti 3:36.218 dəqiqə nəticə göstərdi. Bu nəticələ əsasən duet üçüncü pillənin sahibi olan Rusiya nümayəndələrindən cəmi 1.195 saniyə geri qalaraq medalın bir addımlığı turniri başa vurdular.

Üç dəfə Dünya, dörd dəfə isə Avropa Çempionatlarının qalibi olan Valentin Demyanenko medala iddialı olsa da, olimpiada da uğursuzluqla üzləşdi. Avqustun 10-da baş tutan təsnifat mərhələsinin "A" qrupunda yeddi idmançı mübarizə aparırdı. Start zamanı gözlənilmədən gec mübarizəyə qoşulması Valentin Demyanenkonu 44.194 saniyə nəticə ilə sonuncu pillədə qərarlaşdırdı. Bununla da o, London Olimpiadasında mübarizəsini başa vurdu. Dərhal sonra Valentin Demyanenko müsahibəsində uğursuz çıxışının fallstart olmadığını bildirdi — *"Bu fallstart deyildi. Sadəcə zədəm var idi. Dünən məşq zamanı əzələmdən zədələndim. Tomoqrafiya nəticələrinə görə zədəm ciddi idi. Uğursuz çıxış edəcəyimi bilirdim. Sadəcə idmançı olduğuma görə özümdə güc tapıb, finnişə çatmağı qarşıma məqsəd qoydum"*.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **Təsnifat mərhələsi** | **Yarım-final mərhələsi** | **Final** | **Yer** |
| **Nəticə** | **Yer** | **Nəticə** | **Yer** |
| Valentin Demyanenko | C-1, 200 m. | 44.194 | 7 | N/A |
| Sergey Bezuqlı  Maksim Prokopenko | C-2, 1000 m. | 3:38.042 | 1 **Q** | N/A | 3:36.218 | 4 |

### Qılıncoynatma

*border=none Əsas məqalə: Qılıncoynatma 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Qəl.** — qalib gəldi
* **Məğ.** — məğlub oldu

London Olimpiadasında qılıncoynatma idman növü üzrə turnirlər 28 iyul-5 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Səbinə Mikina təmsil elədi. 25 yaşlı Səbinə Mikina 8 ildən sonra Azərbaycanı Olimpiya Oyunlarında təmsil edən birinci qılıncoynadan oldu.

Avqustun 1-də qadınların sablya turnirində çıxış edən Səbinə Mikina mübarizə apardı. Səbinə Mikina olimpiadanın 1/16 final mərhələsində Almaniya nümayəndəsi Alexandra Bujdoso ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Səbinə Mikina rəqibi üzərində 15:14 hesabı ilə qələbə qazandı və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi, son olimpiya çempionu Ukrayna nümayəndəsi Olqa Xarlan oldu. Həmin görüşdə Səbinə Mikina təcrübəli və titullu rəqibinə 10:15 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiadanı doqquzuncu pillədə başa vurdu.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **1/16 final** | **1/8 final** | **1/4 final** | **1/2 final** | **Final / BM** | **Yer** |
| Səbinə Mikina | Qadınlar, sablya | Almaniya Bujdoso  **Qəl.** 15:14 | Ukrayna Xarlan  **Məğ.** 10:15 | N/A | 9. |

### Şosse velosipedi

*border=none Əsas məqalə: Şosse velosipedi 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
London Olimpiadasında zamana qarşı fərdi turnirdə mübarizə aparan Yelena Çalıx
* **DNF** — bitirmədi

London Olimpiadasında şose velosipedi idman növü üzrə turnirlər 28 iyul-1 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Yelena Çalıx təmsil elədi. 38 yaşlı Yelena Çalıx Rusiya yığmasının heyətində üç dəfə Dünya Çempionatının bürünc medalçısı, həmçinin 2008-ci il Avropa Çempionatının qalibi olan təcrübəli idmançı idi. Yelena Çalıx həm də bu idman növü üzrə Azərbaycanı Olimpiya Oyunlarında təmsil edən birinci idmançı olaraq tarixə düşdü.

İyulun 28-də Yelena Çalıx ümumi turnirdə mübarizə apardı. 66 velosipedçinin mübarizə apardığı final mərhələsində Yelena Çalıx finiş həddinə çata bilmədi və London Olimpiadasını nəticəsiz başa vurdu.

Avqustun 1-də isə Yelena Çalıx zamana qarşı fərdi turnirdə mübarizə apardı. 24 velosipedçinin mübarizə apardığı final mərhələsində Yelena Çalıx 40 dəqiqə 46.06 saniyə nəticə göstərdi və London Olimpiadasını 20-ci pillədə başa vurdu.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **Final** | **Yer** |
| Yelena Çalıx | Qadınların ümumi turniri | DNF |
| Qadınların zamana qarşı fərdi turniri | 40:46.06 | 20 |

### Taekvondo

*border=none Əsas məqalə: Taekvondo 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Qəl.** — qalib gəldi
* **Məğ.** — məğlub oldu

London Olimpiadasında bu idman növü üzrə turnirlər 8–11 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Ramin Əzizov və Fəridə Əzizova təmsil elədi. Həm Ramin Əzizov, həm də Fəridə Əzizova 2011-ci ilin iyulunda Azərbaycanda baş tutan Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirinin nəticələrinə əsasən olimpiya lisenziyalarına sahib oldu. Ramin Əzizov 2012-ci ilin mayında Mançester şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan Avropa Çempionatının finalçısı idi və Azərbaycan yığmasının olimpiada da əsas medal ümidi hesab olunurdu. Fəridə Əzizovanın isə cəmi 17 yaşı var idi və o, bu idman növü üzrə olimpimpiada da mübarizə aparan birinci azərbaycanlı qadın olaraq tarixə düşdü.

London Olimpiadasında Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının ən gənc üzvü — 17 yaşlı Fəridə Əzizova
Ramin Əzizov və Fəridə Əzizova London Olimpiadasında avqustun 10-da mübarizə apardı. Kişilərin −80 kq. turnirində çıxış edən Ramin Əzizovun 1/8 final mərhələsində rəqibi beş dəfə Dünya Çempionatlarının qalibi, həmçinin 2000-ci il Sidney və 2004-cü il Afina olimpiadalarının çempionu olan Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Steven Lopez oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Ramin Əzizov təcrübəli və titullu rəqibinə 3:2 hesabı ilə qalib gəldi və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi son olimpiadanın finalçısı İtaliya nümayəndəsi Mauro Sarmiento oldu. Bu görüşdə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə Ramin Əzizov rəqibinə 1:2 hesabı ilə məğlub oldu və London Olimpiadasını doqquzuncu pillədə başa vurdu.

Qadınların −67 kq. turnirində çıxış edən Fəridə Əzizova isə olimpiadanın 1/8 final mərhələsində Dünya Çempionatının qalibi, həmçinin son olimpiadanın finalçısı Kanada nümayəndəsi Karine Sergeri ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə 17 yaşlı Fəridə Əzizova rəqibinə minimal hesabla məğlub oldu (0:1) və olimpiadanı 11-ci pillədə başa vurdu.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **1/8 final** | **1/4 final** | **1/2 final** | **Final / BM** | **Yer** |
| **Kişilər** |
| Ramin Əzizov | -80 kq. | ABŞ Lopez  **Qəl.** 3:2 | İtaliya Sarmiento  **Məğ.** 1:2 | N/A | 9. |
| **Qadınlar** |
| Fəridə Əzizova | -67 kq. | Kanada Sergeri  **Məğ.** 0:1 | N/A | 11. |

### Üzgüçülük

*border=none Əsas məqalə: Üzgüçülük 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Q** — növbəti mərhələyə adladı

London Olimpiadasında üzgüçülərin turniri 28 iyul-4 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Yevgeni Lazuka və Oksana Hətəmxanova təmsil elədi. 22 yaşlı Yevgeni Lazuka və 22 yaşlı Oksana Hətəmxanova Beynəlxalq Su idmanı növləri Federasiyası (FINA) tərəfindən təqdim edilən wild-cardlara əsasən olimpiada da çıxış elədi.

İyulun 29-da Oksana Hətəmxanova mübarizə apardı. 100 metr məsafəyə brass üsulla üzmə turnirində çıxış edən Oksana Hətəmxanova təsnifat mərhələsinin A qrupunda 1:25.52 dəqiqə nəticə göstərdi. Bu nəticələrə əsasən Hətəmxanova ümumi nəticədə olimpiadanı 46 üzgüçü sırasında 44-cü pillədə başa vurdu.

Avqustun 2-də 100 metr məsafəyə batterflay üsulla üzmə turnirində çıxış edən Yevgeni Lazuka isə təsnifat mərhələsinin B qrupunda mübarizə apardı və 52.86 saniyə nəticə göstərdi. Bu nəticələrə əsasən Lazuka ümumi nəticədə olimpiadanı 44 üzgüçü sırasında 38-ci pillədə başa vurdu.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **Təsnifat mərhələsi** | **Yarım-final mərhələsi** | **Final** | **Yer** |
| **Nəticə** | **Yer** | **Nəticə** | **Yer** |
| **Kişilər** |
| Yevgeni Lazuka | 100 m. batterflay | 52.86 | 38 | N/A |
| **Qadınlar** |
| Oksana Hətəmxanova | 100 m. brass | 1:25.52 | 44 | N/A |

### Yüngül atletika

*border=none Əsas məqalə: Yüngül atletika 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında*
* **Q** — növbəti mərhələyə adladı

Hayle İbrahimov London Olimpiadasında 5000 metr məsafəyə qaçış turnirinin final mərhələsi zamanı
XXX Yay Olimpiya Oyunlarında yüngül atletlərin turnirləri 2–12 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Hayle İbrahimov, Dmitri Marşin və Layes Abdullayeva təmsil elədi. Dmitri Marşin 2011-ci ildə Belarusda, Layes Abdullayeva 2011-ci ildə Gürcüstanda, Hayle İbrahimov isə 2012-ci ildə Fransada baş tutan beynəlxalq turnirlərin nəticələrinə əsasən olimpiya lisenziyalarına sahib oldu. İbrahimov və Abdullayeva Efiopiyadan, Marşin isə Belarusdan milliləşdirilən idmançılar idi.

Avqustun 2-də çəhic atma turnirində çıxış edən 40 yaşlı Dmitri Marşin mübarizə apardı. Dmitri Marşin birinci cəhdində 72.06 metr, üçüncü cəhdində isə 72.85 metr nəticə göstərdi. Nəticədə Dmitri Marşin təsnifat mərhələsini 38 idmançı sırasında 20-ci pillədə başa vurdu və London Olimpiadasında mübarizəsini dayandırdı.

Avqustun 7-də isə qadınların 5000 metr məsafəyə qaçış turnirində çıxış edən Layes Abdullayeva mübarizə apardı. 15:45.68 dəqiqə nəticə göstərən Layes Abdullayeva təsnifat mərhələsinin B qrupunu 18 atlet sırasında 17-ci pillədə tamamladı və olimpiada da mübarizəsini dayandırdı.

Avqustun 8-də 5000 metr məsafəyə qaçış turnirində çıxış edən Hayle İbrahimov mübarizə apardı. 22 yaşlı Hayle İbrahimov 2010-cu ilin iyulunda Barselona şəhərində (İspaniya) Avropa Çempionatının bürünc medalçısı idi. 12:25.22 dəqiqə nəticə göstərən Hayle İbrahimov təsnifat mərhələsinin A qrupunu 20 idmançı sırasında birinci pillədə başa vurdu və final mərhələsinə adladı. Avqustun 11-də baş tutan final mərhələsində isə Hayle İbrahimov 12:45.36 dəqiqə nəticə göstəridi və turniri 15 idmançı sırasında doqquzuncu pillədə başa vurdu.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **İdmançı** | **Yarış** | **Təsnifat mərhələsi** | **Final** | **Yer** |
| **Nəticə** | **Yer** |
| **Kişilər** |
| Hayle İbrahimov | 5000 m. | 12:25.22 | 1 **Q** | 12:45.36 | 9 |
| Dmitri Marşin | Çəhic atma | 72.85 | 20 | N/A |
| **Qadınlar** |
| Layes Abdullayeva | 5000 m. | 15:45.68 | 17 | N/A |

Olimpiadanın nəticələri
-----------------------

Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası 204 dövlət arasında medalların əyarına görə 30-cu pillənin, medalların sayına görə isə 27-ci pillənin sahibi oldu. Avropa Olimpiya Komitələrinə (EOC) üzv olan 50 dövlət arasında medalların əyarına görə 16-cı, medalların sayına görə isə 14-cü pillənin sahibi olan Azərbaycan, postsovet dövlətləri arasında medalların əyarına və sayına görə 5-ci pillədə qərarlaşdı.

2012-ci il London Olimpiadası Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində ən uğurlu nəticə göstərdiyi turnir olaraq tarixə düşdü. Komanda medalların əyarına görə bundan əvvəl 1996–2008-ci illərdə, həmçinin növbəti 2016–2020-ci illərdə qatıldığı Olimpiya Oyunlarında göstərdiyi nəticələri arxada qoydu.

Olimpiadadan sonra
------------------

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev XXX Yay Olimpiya Oyunlarında Azərbaycanı təmsil edən idmançılar və onların məşqçilərini qəbul edən zaman
London Olimpiadasından sonra Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının heyətindən bir sıra idmançılar və məşqçilər təltif edildi. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 31 avqust 2012-ci il tarixli 2399 nömrəli Sərəncamına əsasən XXX Yay Olimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə olimpiya çempionları Toğrul Əsgərov və Şərif Şərifov, həmçinin sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi Saypulla Absaidov və məşqçisi Firdovsi Umudov, Toğrul Əsgərovun şəxsi məşqçisi Elçin Zeynalov və olimpiadanın ən ədalətli üç güləş referisindən biri seçilən Hicran Şərifov "Şöhrət" ordeni ilə təltif edildi.

Sərəncama əsasən Olimpiya Oyunlarının bürünc medalçıları Emin Əhmədov və onun şəxsi məşqçisi Rəşad Rəşidov, Yuliya Ratkeviç, Valentin Xristov və onun şəxsi məşqçisi Zlatan Vanev, Teymur Məmmədov və onun şəxsi məşqçisi Mehman Nəcəfov, Məhəmmədrəsul Məcidov və onun şəxsi məşqçisi Hacımurad Hacıyev, yunan-roma güləşi üzrə Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi Salih Bora, qadın güləşi üzrə Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi Məhəmməd Əliömərov, boks üzrə Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi İlham Əlimzanov, həmçinin olimpiada da güləş üzrə turnirlərdə referi olan Əjdər Cəfərov "Tərəqqi" medalı ilə təltif edildi.

Karyeralarında növbəti dəfə Olimpiya Oyunlarının medallarına sahib olan güləşçilər Rövşən Bayramov, Mariya Stadnik və Xetaq Qazyumov isə Azərbaycan Prezidentinin fəxri diplomu ilə təltif edildi.

Valentin Xristovun bürünc medaldan məhrum edilməsi
--------------------------------------------------

2016-cı ilin iyununda Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (IOC) ağır atletlərin turnirində çıxış edən Valentin Xristovdan 2012-ci il London Olimpiadasında götürülən dopinq-testin analizinin müsbət nəticə verməsi barədə rəsmi məlumat verdi. Məlumata əsasən Valentin Xristov olimpiada da mübarizə apardığı gün onun qanında qadağan olunan dehidroxlormetiltestosteron (turinabol) preparatı tapıldı. Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (IOC) İntizam Komissiyasının qərarına əsasən Valentin Xristovun nəticələri ləğv edildi və qazandığı bürünc medaldan məhrum edildi.

Həsənovun, Zairovun və Kostovanın nəticələrinin ləğv edilməsi
-------------------------------------------------------------

2016-cı ilin iyununda Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (IOC) ağır atletlərin turnirində çıxış edən Boyanka Kostovadan 2012-ci il London Olimpiadasında götürülən dopinq-testin analizinin müsbət nəticə verməsi barədə rəsmi məlumat verdi. Məlumata əsasən Boyanka Kostova olimpiada da mübarizə apardığı gün onun qanında qadağan olunan dehidroxlormetiltestosteron (turinabol) preparatı tapıldı. Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (IOC) İntizam Komissiyasının qərarına əsasən Boyanka Kostovanın nəticələri ləğv edildi.

2017-ci ilin yanvarında Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (IOC) ağır atletlərin turnirində çıxış edən İntiqam Zairovdan 2012-ci il London Olimpiadasında götürülən dopinq-testin analizinin müsbət nəticə verməsi barədə rəsmi məlumat verdi. Məlumata əsasən İntiqam Zairov olimpiada da mübarizə apardığı gün onun qanında qadağan olunan dehidroxlormetiltestosteron (turinabol) preparatı tapıldı. Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (IOC) İntizam Komissiyasının qərarına əsasən İntiqam Zairovun nəticələri ləğv edildi.

2 qızıl medalı üçün $10 milyon pul iddiası
------------------------------------------

2011-ci ilin sentyabrında BBC-nin (British Broadcasting Corporation) Newsnight proqramı Azərbaycan Boxing Federasiyasının (ABF) gələn il Londonda baş tutacaq XXX Yay Olimpiya Oyunlarında 2 qızıl medal əvəzində milyonlarla dollar ödədiyinə dair jurnalist təhqiqatı reportajı yayımladı. Azərbaycan rəsmiləri bu iddiaların həqiqətə uyğun olmadığını bildirdi.

2012-ci ilin avqustunda BBC həmin ittihamları yenidən yayımladı. AIBA Prezidenti Cin-Ku Vu həmin iddiaya bağla bunları demişdi: *"Ötən ilin sentyabr ayında BBC AİBA-nı London Olimpiadasının 2 qızıl medalını Azərbaycana 10 mln dollara satmaqda ittiham etmişdir, AIBA və IOC tərəfindən aparılmış təhqiqat BBC ittihamını təsdiqləyən sübut-dəlil tapılmamışdır. BBC ittihamının qeyri-həqiqət olduğu bildirilsədə, avqustun 10-da BBC həmin ittihamı yenidən yayımlayıb".*

Qeydlər
-------

1. ↑  Xetaq Qazyumovun rəqibi Reza Yazdani zədələndiyinə görə görüş baş tutması və Xetaq Qazyumov qalib elan edildi

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan 2012 Yay Paralimpiya Oyunlarında

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  *Olympedia.org.* "Azerbaijan at the 2012 Summer Olympics". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
2. 1 2 3 4  *Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi.* "Londonda baş tutacaq XXX Yay Olimpiya Oyunları və XIV Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə aparacaq Azərbaycan nümayəndə heyətinin yolasalma mərasimində İlham Əliyevin nitqi". www.azertag.az (az.). 2022-08-30. 2018-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
3. 1 2 3 4 5 6  *Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytı.* "İlham Əliyev Londonda baş tutacaq XXX Yay Olimpiya Oyunları və XIV Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə aparacaq Azərbaycan nümayəndə heyətinin yolasalma mərasiminə qatılmışdır". www.president.az (az.). 2022-08-30. 2022-06-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Weightlifting / Bantamweight (56 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
5. ↑  *Olympedia.org.* "Valentin XRİSTOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Weightlifting / Lightweight (58 Kilograms) / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
7. ↑  *Olympedia.org.* "Boyano KOSTOVA". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
8. ↑  *Olympedia.org.* "Sərdar HƏSƏNOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Weightlifting / Lightweight (69 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
10. ↑  *Olympedia.org.* "Əfqan BAYRAMOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
11. ↑  *Olympedia.org.* "İntiqam ZAİROV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
12. 1 2 3 4 5 6  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Weightlifting / Middle-Heavyweight (94 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
13. ↑  *Olympedia.org.* "Veliço ÇOLAKOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
14. ↑  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Weightlifting / Super-Heavyweight (+105 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-01-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
15. ↑  *Olympedia.org.* "Alexander ALEKSANDROV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
16. ↑  *Olympedia.org.* "Natalya MUSTAFAYEVA". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
17. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Rowing / Single Sculls / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
18. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Rowing / Single Sculls / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
19. ↑  *Olympedia.org.* "Camal RƏHİMOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
20. 1 2 3 4 5 6  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Equestrian Jumping / Individual / Open". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
21. ↑  *Olympedia.org.* "İradə AŞUMOVA". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
22. 1 2  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Shooting / Sporting Pistol / 25 metres / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
23. 1 2 3  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Shooting / Air Pistol / 10 metres / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
24. ↑  *Olympedia.org.* "Aliyə QARAYEVA". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
25. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Rhythmic Gymnastics / Individual / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
26. 1 2 3  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Boxing / Flyweight (52 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
27. ↑  *Olympedia.org.* "Elvin MƏMİŞZADƏ". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
28. 1 2 3  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Boxing / Bantamweight (56 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-10-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
29. ↑  *Olympedia.org.* "Məhəmməd ABDULHƏMİDOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
30. ↑  *Olympedia.org.* "Heybətulla HACIƏLİYEV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
31. 1 2  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Boxing / Light-Welterweight (64 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
32. ↑  *Olympedia.org.* "Soltan MİGİTİNOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
33. 1 2 3 4  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Boxing / Middleweight (75 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
34. ↑  *Olympedia.org.* "Vətən HÜSEYNLİ". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
35. 1 2  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Boxing / Light-Heavyweight (81 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
36. ↑  *Olympedia.org.* "Yelena VISTROPOVA". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
37. 1 2 3  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Boxing / Middleweight (75 Kilograms) / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-01-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
38. ↑  *Olympedia.org.* "Teymur MƏMMƏDOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
39. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Boxing / Heavyweight (91 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-12-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
40. ↑  *Olympedia.org.* "Məhəmərəsul MƏCİDOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
41. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Фавориты Лондона". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
42. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Азербайджанские боксеры узнали соперников на Олимпиаде". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
43. 1 2 3  *Azerisport.com idman portalı.* "Настоящий боксерский день Азербайджана (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
44. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Досрочный бой Меджидова (ФОТОРЕПОРТАЖ)". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
45. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Магомедрасул Меджидов: Соперника из ДР Конго особо не знаю". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
46. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Boxing / Super-Heavyweight (+91 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
47. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Меджидов оставил Россию без олимпийской медали в супертяжелом весе (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2012-11-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
48. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Меджидов приносит Азербайджану пятую олимпийскую медаль (ФОТОРЕПОРТАЖ)". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
49. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Азербайджан против Италии". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
50. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Меджидов вне олимпийского финала (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
51. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "И Меджидов проиграл итальянцу (ФОТОРЕПОРТАЖ)". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2012-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
52. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Азербайджан подал апелляцию на победу Каммарелле над Меджидовым". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2022-08-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
53. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Обе апелляции Азербайджана отклонены". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2014-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
54. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Магомедрасул Меджидов получил бронзовую медаль (ФОТО)". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2014-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
55. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Нариман Абдуллаев: Может, Магомедрасул и недоработал в третьем раунде…". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2014-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
56. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Агаси Мамедов: Наших боксеров засудили в полуфинале". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2014-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
57. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Магомедрасул МЕДЖИДОВ: Ну вот теперь можно и отдохнуть". www.azerisport.com (rus). 22.08.2022. 2012-02-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
58. 1 2 3  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Judo / Extra-Lightweight (60 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-01-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
59. ↑  *Olympedia.org.* "İlqar MÜŞKİYEV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
60. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Judo / Half-Lightweight (66 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
61. ↑  *Olympedia.org.* "Tərlan KƏRİMOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
62. ↑  *Olympedia.org.* "Rüstəm ORUCOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
63. 1 2 3 4  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Judo / Lightweight (73 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-11-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
64. ↑  *Olympedia.org.* "Kifayət QASIMOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
65. 1 2  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Judo / Lightweight (57 Kilograms) / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
66. 1 2 3  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Judo / Half-Middleweight (81 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
67. ↑  *Olympedia.org.* "Elnur MƏMMƏDLİ". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
68. ↑  *Olympedia.org.* "Ramilə YUSUBOVA". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
69. 1 2 3 4  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Judo / Half-Middleweight (63 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-10-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
70. ↑  *Olympedia.org.* "Elxan MƏMMƏDOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
71. 1 2 3 4  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Judo / Middleweight (90 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
72. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Judo / Half-Heavyweight (100 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
73. ↑  *Olympedia.org.* "Elmar QASIMOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
74. ↑  *Olympedia.org.* "Rövşən BAYRAMOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
75. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18  *International Wrestling Database.* "2012 // Olympic Games // Seniors // Greco-Roman // 55 Kg. // Results". www.iat.uni-leipzig.de (ingilis). 2022-08-22. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
76. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Featherweight (55 Kilograms) / Greco-Roman / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
77. ↑  *Olympedia.org.* "Emin ƏHMƏDOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
78. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Сборная Азербайджана: краткая характеристика". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2020. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
79. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Определились первые соперники Байрамова и Ахмедова". www.azerisport.com ( (rus.)). 05.08.2020. 2012-08-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 05.08.2022.
80. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  *Azerisport.com idman portalı.* "Ровшан Байрамов - второй, Эмин Ахмедов - третий (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2020. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
81. 1 2 3  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Middleweight (74 Kilograms) / Greco-Roman / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
82. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Эмин АХМЕДОВ: В меня никто не верил". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2020. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
83. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Lightweight (60 Kilograms) / Greco-Roman / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
84. ↑  *Olympedia.org.* "Həsən ƏLİYEV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
85. ↑  *Olympedia.org.* "Saman TƏHMASİBİ". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
86. 1 2 3 4  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Light-Heavyweight (84 Kilograms) / Greco-Roman / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
87. 1 2 3 4 5 6 7  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Heavyweight (96 Kilograms) / Greco-Roman / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
88. ↑  *Olympedia.org.* "Şalva QADABADZE". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
89. 1 2 3 4 5 6 7  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Middleweight (74 Kilograms) / Freestyle / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
90. ↑  *Olympedia.org.* "Əşrəf ƏLİYEV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
91. 1 2 3 4  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Super-Heavyweight (120 Kilograms) / Freestyle / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
92. ↑  *Olympedia.org.* "Camaləddin MƏHƏMMƏDOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
93. ↑  *Olympedia.org.* "Toğrul ƏSGƏROV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
94. 1 2  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Lightweight (60 Kilograms) / Freestyle / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
95. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36  *Azerisport.com idman portalı.* "Тогрул Аскеров и Шариф Шарифов - олимпийские чемпионы! (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-08-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
96. 1 2  *Azerisport.com idman portalı.* "Как Тогрул Аскеров и Шариф Шарифов вышли в финал Олимпиады (ФОТОРЕПОРТАЖ)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-08-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
97. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Финальная схватка Тогрула Аскерова (ВИДЕО)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-08-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
98. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Олимпийская победа Тогрула Аскерова (ФОТОРЕПОРТАЖ)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-08-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
99. 1 2  *Azerisport.com idman portalı.* "Пятнадцатый день стал для Азербайджана золотым (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-08-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
100. 1 2 3  *Azerisport.com idman portalı.* "Все результаты спортсменов Азербайджана на Олимпиаде (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-11-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
101. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Тогрул АСКЕРОВ: Я должен был стать чемпионом". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-01-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
102. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Тогрул Аскеров: Хочу выиграть Олимпиаду в Рио". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-01-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
103. ↑  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Light-Heavyweight (84 Kilograms) / Freestyle / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
104. ↑  *Olympedia.org.* "Şərif ŞƏRİFOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-11-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
105. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Фавориты Лондона". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
106. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Сборная Азербайджана: краткая характеристика". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2012-11-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
107. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Шариф ШАРИФОВ: Вкус металла почувствовать не могу". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2014-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
108. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Золотой успех Шарифа Шарифова (ФОТОРЕПОРТАЖ)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2012-08-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
109. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Шариф Шарифов: Тренеры сказали быть осторожным". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2014-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
110. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Шариф Шарифов вошел в историю азербайджанского спорта". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2014-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
111. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Welterweight (66 Kilograms) / Freestyle / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
112. ↑  *Olympedia.org.* "Cəbrayıl HƏSƏNOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
113. 1 2 3  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Heavyweight (96 Kilograms) / Freestyle / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
114. ↑  *Olympedia.org.* "Xetaq QAZYUMOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
115. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Последний день - последняя медаль (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com ( (rus.)). 16.08.2022. 2014-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.08.2022.
116. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Азербайджанская Олимпиада. День шестнадцатый, заключительный". www.azerisport.com ( (rus.)). 16.08.2022. 2022-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.08.2022.
117. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Гасанов и Газюмов узнали своих соперников". www.azerisport.com ( (rus.)). 16.08.2022. 2014-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.08.2022.
118. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  *Azerisport.com idman portalı.* "Хетаг Газюмов стал бронзовым призером Олимпиады! (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com ( (rus.)). 16.08.2022. 2014-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.08.2022.
119. 1 2 3 4 5 6 7  *Azerisport.com idman portalı.* "Хетаг ГАЗЮМОВ: Узнав о травме иранца, остановил машину и попросил отвезти обратно". www.azerisport.com ( (rus.)). 16.08.2022. 2014-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.08.2022.
120. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "10 фраз Лондона". www.azerisport.com ( (rus.)). 16.08.2022. 2014-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.08.2022.
121. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Все результаты спортсменов Азербайджана на Олимпиаде (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com ( (rus.)). 16.08.2022. 2022-11-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.08.2022.
122. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Героическая бронза Хетага Газюмова (ФОТОРЕПОРТАЖ)". www.azerisport.com ( (rus.)). 16.08.2022. 2022-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.08.2022.
123. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Бронза напоследок". www.azerisport.com ( (rus.)). 16.08.2022. 2014-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.08.2022.
124. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Намик АЛИЕВ: У борцов – одна большая семья, и это дало результат на Олимпиаде". www.azerisport.com ( (rus.)). 16.08.2022. 2014-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.08.2022.
125. ↑  *Olympedia.org.* "Mariya STADNİK". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
126. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18  *Azerisport.com idman portalı.* "Мария Стадник проиграла в олимпийском финале (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-01-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
127. ↑  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Flyweight (48 Kilograms) / Freestyle / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
128. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Двенадцатый день стал серебряным (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-01-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
129. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Серебряный путь Марии Стадник (ФОТОРЕПОРТАЖ)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-01-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
130. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Мария Стадник может стать четвертой". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-01-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
131. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Магомед Алиомаров: Мария Стадник не хватило физики". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2014-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
132. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Мария СТАДНИК: Если бы победила, то взяла бы флаг Азербайджана". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2014-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
133. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Мария Стадник: Осталось взять золото Рио". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-01-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
134. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Хитоми Обора: Стадник – достойнейшая соперница". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-01-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
135. ↑  *Olympedia.org.* "Yuliya RATKEVİÇ". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
136. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Wrestling / Lightweight (55 Kilograms) / Freestyle / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
137. 1 2 3 4 5 6  *Olympedia.org.* "Şaxir ŞIXƏLİYEV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
138. ↑  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Artistic Gymnastics / Rings / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
139. ↑  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Artistic Gymnastics / Floor Exercise / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
140. ↑  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Artistic Gymnastics / Pommelled Horse / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
141. ↑  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Artistic Gymnastics / Parallel Bars / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
142. ↑  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Artistic Gymnastics / Horizontal Bar / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
143. ↑  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Artistic Gymnastics / Individual All-Around / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
144. ↑  *Olympedia.org.* "Sergey BEZUQLI". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
145. ↑  *Olympedia.org.* "Maxim PROKOPENKO". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
146. 1 2 3 4 5 6 7  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Canoe Sprint / Canadian Doubles / 1000 metres / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
147. ↑  *Olympedia.org.* "Valentin DEMYANENKO". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
148. 1 2 3 4  *Azerisport.com idman portalı.* "Валентин Демьяненко провалил Олимпиаду (ОБНОВЛЕНО)". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-04-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
149. 1 2  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Canoe Sprint / Canadian Singles / 200 metres / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
150. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Валентин ДЕМЬЯНЕНКО: Я знал, что не выйду в полуфинал". www.azerisport.com ( (rus.)). 22.08.2022. 2022-04-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
151. ↑  *Olympedia.org.* "Səbinə MİKİNA". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
152. 1 2 3 4 5  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Fencing / Sabre / Individual / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
153. ↑  *Olympedia.org.* "Yelena ÇALIX". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-11-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
154. 1 2  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Cycling Road / Road Race / Individual / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
155. 1 2  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Cycling Road / Individual Time Trial / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
156. ↑  *Olympedia.org.* "Ramin ƏZİZOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
157. ↑  *Olympedia.org.* "Fəridə ƏZİZOVA". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
158. 1 2 3 4 5  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Taeкwondo / Welterweight (80 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
159. 1 2  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Taeкwondo / Welterweight (67 Kilograms) / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
160. ↑  *Olympedia.org.* "Yevgeni LAZUKA". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
161. ↑  *Olympedia.org.* "Oxana HƏTƏMXANOVA". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
162. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Оксана Гатамханова снова едет на Олимпиаду". www.azerisport.com ( (rus.)). 11.03.2023. 2014-08-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11.03.2023.
163. 1 2 3  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Swimming / 100 metres Breaststroкe / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
164. 1 2  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Swimming / 100 metres Butterfly / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
165. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Азербайджан завоевал первую олимпийскую лицензию". www.azerisport.com ( (rus.)). 11.03.2023. 2014-08-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11.03.2023.
166. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Лайеш Абдуллаева завоевала олимпийскую лицензию". www.azerisport.com ( (rus.)). 11.03.2023. 2014-08-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11.03.2023.
167. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Хайле Ибрагимов приносит Азербайджану лицензию". www.azerisport.com ( (rus.)). 11.03.2023. 2014-08-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11.03.2023.
168. ↑  *Olympedia.org.* "Dmitri MARŞİN". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
169. 1 2 3  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Athletics / Hammer Throw / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
170. ↑  *Olympedia.org.* "Layeş ABDULLAYEVA". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
171. 1 2  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Athletics / 5000 metres / Women". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
172. 1 2 3  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Athletics / 5000 metres / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
173. ↑  *Olympedia.org.* "Hayle İBRAHIMOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
174. 1 2 3  *Normativ hüquqi sənədlərin vahid internet bazası.* "Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının üzvlərinin təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 31 avqust 2012-ci il tarixli 2399 nömrəli Sərəncamı". www.e-qanun.az ( (az.)). 31.08.2012. 2022-08-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.08.2022.
175. 1 2 3  *Sportnet.az idman saytı.* "Valentin Xristov: "London olimpiadasında dopinqə düşməmişəm"". www.sportnet.az (az.). 2022-08-30. İstifadə tarixi: 30.08.2022.[*ölü keçid*]
176. 1 2 3  *Report İnformasiya Agentliyi.* "Azərbaycanın daha bir ağırlıqqaldıranından dopinq tapılıb". www.report.az (az.). 2022-08-30. 2016-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
177. 1 2 3  *Qafqazinfo.az idman portalı.* "İntiqam Zairov cəzalandırıldı - Dopinq tapıldı". www.qafqazinfo.az (az.). 2022-08-30. 2022-06-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.

| ⛭Azərbaycan Olimpiya Oyunlarında |
| --- |
| Azərbaycan Olimpiya Oyunlarında • Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi • Olimpiya medalına sahib idmançıların siyahısı • Azərbaycan olimpiyaçıları • Bayraqdarlarının siyahısı |
| Yay Olimpiya Oyunları | 1996 • 2000 • 2004 • 2008 • 2012 • 2016 • 2020 • 2024 |  

---

  |
| Qış Olimpiya Oyunları | 1994 • 1998 • 2002 • 2006 • 2010 • 2014 • 2018 • 2022 |
| 

---

**Olimpiya Oyunlarının medalına sahib idmançıları**

---

 |
| Qızıl medal  | Zemfira Meftahətdinova • Namiq Abdullayev • Fərid Mansurov • Elnur Məmmədli • Toğrul Əsgərov • Şərif Şərifov • Radik İsayev |
| Gümüş medal  | Namiq Abdullayev • Rövşən Bayramov (2) • Mariya Stadnik (2) • Rüstəm Orucov • Elmar Qasımov • Valentin Demyanenko • Toğrul Əsgərov • Xetaq Qazyumov • Lorenso Sotomayor • Rafael Ağayev • Hacı Əliyev • İrina Zaretska |
| Bürünc medal  | Vüqar Ələkbərov • İradə Aşumova • Zemfira Meftahətdinova • Fuad Aslanov • Ağası Məmmədov • Mövlud Mirəliyev • Mariya Stadnik (2) • Xetaq Qazyumov (2) • Şahin İmranov • Emin Əhmədov • Yuliya Ratkeviç • Teymur Məmmədov • Məhəmmədrəsul Məcidov • Sabah Şəriəti • İnna Osipenko-Radomska • Rəsul Çunayev • Patimat Abakarova • Kamran Şahsuvarlı • Nataliya Sinişin • Hacı Əliyev • Cəbrayıl Həsənov • Milad Beygi • Şərif Şərifov • İrina Kindzerskaya • Loren Alfonso • Rafiq Hüseynov |