Berlin şəhərində yerləşən Kreuzberg rayonunun görünüşü. Kreuzberg küçə bandasının ən aktiv olduğu bölgə hesab olunmuşdur.
**36 Boys** (*azərb.* 36-nın oğlanları‎) — Almaniyanın paytaxtı Berlin şəhərində türk miqrantlar tərəfindən yaradılmış küçə bandası. Küçə dəstəsinin yaradılmasının əsas səbəblərindən biri 1980-ci illərdən etibarən Almaniyada türkofobiyanın genişlənməsi və neonasizm hərəkatlarının çoxalması olmuşdur.

36 Boys Almaniya Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən uzun müddət kriminal qruplaşma olaraq qəbul edilmişdir və əsas fəaliyyət məkanları kimi *Kottbusser Tor* metrostansiyasının ətrafı, *Naunynstraße* və *Waldemarstraße* arasındakı yaşayış sahələri və *Görlitzer Bahnhof'a* qədər uzanan küçələr müəyyənləşdirilmişdir.

Qrupun adındadkı 36 rəqəminin mənası, təşkilatın əsas mərkəzinin yerləşdiyi Berlin şəhərinin Kreuzberg rayonunu işarət etməkdədir. Belə ki, Kreuzbergin poçt indeksi 36-dır və küçə dəstəsidə əsasən bu bölgədə fəaliyyət göstərmişdir. Bandaya bu adın verilməsi 2003-cü ildə təqaüdçü tərəfindən qətlə yetirilmiş, berlinli rep ifaçısı Atilla Murad Aydının fikri olmuşdur.

Məlumat
-------

Zolingen şəhərində qəsdən yandırılan türk evi. Neonasistlərin törətdiyi bu vandalizm hadisəsi müasir Almaniyada ksenofobiyaya əsaslanan ən böyük insident hesab olunmaqdadır.
İkinci Dünya müharibəsində Almaniyanın məğlub olmasından sonra ölkədə ciddi işçi qüvvəsinə ehtiyac yaranmışdır. Uzun müddət ərzində bu problem həllini tapmadığına görə 1961-ci ildə Türkiyə ilə *Müddətli işçi müqaviləsi* adlı razılşama imzalanmışdır. Müqaviləyə əsasən Türkiyənin müxtəlif bölgələrində yaşayan insanlar yüngül və ağır sənaye sahələrində işləmək üçün Almaniyaya göndərilməsi nəzərdə tutulmuşdu. İlkin mərhələdə 600 mindən çox şəxs *qonaq işçi kateqoriyası* əsasında Almaniyaya yollanmışdır, 1973-cü ilin məlumatlara görə isə ölkədə 1 milyondan çox etnik türk yaşamqda idi.

Ölkəyə gələn türklər bir-birlərinə yaxın ərazilərdə məskunlaşmağa üstünlük vermiş və beləliklə Almaniyanın müxtəlif şəhərlərində türk gettoları yaradılmışdır. Bu tip gettolardan biri, türklərin kompakt yaşadığı Berlin şəhərində və xüsusi ilə bu şəhərin Kreuzberg səmtində formalaşmışdır. 1980-ci illərin əvvəllərindən etibarən Almaniyada baş verən iqtisadi böhran və işsizlik nəticəsində ölkədə yaşayan başqa etnik mənsubiyyətdən olan şəxslərə qarşı nifrət münasibətini artırmışdır. 1989-cu ildə Berlin divarının ucurulmasından sonra Almaniya Demokratik Respublikasında yaşayan almanların qarşı tərəfə keçməsi ölkədə yeni neonasizm hərəkatının başlamasına təkan vermişdir.

Almaniya Kriminal İdarəsinin verdiyi məlumata görə 1983–1993-cü illər aralığında ölkədə 13.577 dəfə miqrantlara qarşı hücumlar baş vermiş və hadisələr nəticəsində 40-dan çox şəxs öldürülmüşdür. Hücumların əsas hədəfində isə ölkəyə 60–70-ci illərdə yerləşmiş türklər olmuşdular. Gündəlik həyatda, ictimai nəqliyyatdan istifadə zamanı, məktəbdə, universitetdə və hətta mərkəzi parklarda belə təhqir və təhdidlərə məruz qalan etnik türklərin müdafiəsini təmin etmək məqsədilə bir qrup gənc tərəfində 36 Boys küçə bandasının əsası qoyulmuşdur.

1993-cü ilin 29 may tarixində Almaniyanın Zolingen şəhərində türk miqrantların qaldığı evin yandırılmasından sonra 36 Boys dəstəsinin fəaliyyəti daha da genişlənmiş və dövrünün mətbuatı tərəfindən də, yaxından izlənilməyə başlanmışdır. Türklərdən təşkil olunmuş başqa bir küçə bandası olan *36 Juniors* daha çox kriminal hərəkətlərə meyilli olmuşdur, ancaq məşhurluq baxımından 36 Boysdan daha çox məşhur ola bilməmişdir. 90-cı illərdə 36 Boys küçə bandasına daxil olan şəxslər və ultrasağçı ekstremistlər aralarındakı münasibətləri aydınlaşdırmaqdan ötrü tez-tez Berlin şəhərində yerləşən Jungfernheide parkında toplaşmış və burada qarşılıqlı davalar baş tutmuşdur.

Berlin senatı 2007-ci ildə vermiş olduğu qərara əsasən bir zamanlar küçə bandasına qoşulmuş şəxsləri *Kiezläufer* olaraq işlətməyə başlamışdır. Bununla keçmiş banda üzvü olan şəxslər, Berlinin müxtəlif səmtlərində yaşayan gənc insanlara küçə bandalarına qoşulmağın təhlükəsi və digər növ cinayət əməllərindən uzaq durmağın faydaları haqqında müntəzəm olaraq məlumatlar verməkdədirlər. 2010-cu ildən etibarən 36 Boys küçə bandasının aktivliyi aşağı düşmüş və əvvəlki kimi küçə davaları və sərt qarşıdurmalar baş verməmişdir.

Bu gün Kreuzberg rayonunda kemiş dəstə üzvləri tərəfindən üzərində 36 Boys yazılmış müxtəlif geyim dəstləri satan dükkan fəaliyyət göstərməkdədir. 1973-cü ildə Berlin şəhərində anadan olmuş və sosial problemlərlə həsr olunmuş repləri ilə tanınan Killa Hakan gəncliyinin böyük bir dövründə 36 Boys küçə bandasının aktiv üzvlərindən biri olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Silja Ukena, "Du kannst dein Leben ändern" Arxivləşdirilib 2012-10-19 at the Wayback Machine, *Der Spiegel*, 20/2009, p. 162  (alm.)
2. ↑  Georg-Eckert-Institut für internationale Schulbuchforschung, "Scribo ergo sum: Graffiti" Arxivləşdirilib 2009-08-28 at the Wayback Machine  (alm.)
3. ↑  Joachim Fahrun, "Kein Respekt mehr vor dem Leben" Arxivləşdirilib 2012-01-11 at the Wayback Machine, *Berliner Morgenpost*, 13 September 2007  (alm.)
4. ↑  Plutonia Plarre, "Ich habe den Asphalt studiert" Arxivləşdirilib 2009-08-28 at the Wayback Machine, *Die Tageszeitung*, 1 December 2006  (alm.)
5. ↑  "Jeder Deutsche ein Nazi" Arxivləşdirilib 2012-10-19 at the Wayback Machine, Spiegel-Serie über Jugend und Gewalt in der Bundesrepublik (II): Ausländer-Streetgangs, *Der Spiegel*, 47/1990, p. 157  (alm.)
6. 1 2  Markus Deggerich, "Drei Engel für Kreuzberg" Arxivləşdirilib 2012-10-19 at the Wayback Machine, *Der Spiegel* 38/2007, p. 58  (alm.)

Mənbə
-----

* Klaus Farin and Eberhard Seidel-Pielen. *Krieg in den Städten: Jugendgangs in Deutschland*. Berlin: Rotbuch, 1991. ISBN 3-88022-044-1  (alm.)
* Murat Güngör and Hannes Loh. *Fear of a Kanak planet: HipHop zwischen Weltmusik und Nazi-Rap*. Planegg: Hannibal, 2002. ISBN 3-85445-210-1  (alm.)

Xarici keçidlər
---------------

* Al Jazeera Türk tərəfindən hazırlanmış "36 Boys" sənədli filmi — YouTube  (türk.)