recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Şeyx Qalib** (təxəllüsü, *Məhəmməd Esad Qalib dədə*, 1757[…], Konstantinopol – 3 yanvar 1799, Konstantinopol) — Osmanlı şairi, sufi cərəyanının nümayəndəsi. Şeyx Sufi Mövlavilik ordeni. Şair İsmət Özelin fikrincə, Qalib Allahı deyil, insanı kainatın mərkəzində yerləşdirən ilk türk yazıçılarından idi.

Həyatı
------

1757-ci ildə İstanbulda anadan olub. Atası və babası da daxil olmaqla bir sıra qohumları Mövlud Sufi ordeninin üzvləri idilər. Onlar həm də onun ilk müəllimləri oldular. Bundan əlavə, Qalibə özəl müəllimlər dərs deyirdi, xüsusən də ona fars və ərəb dillərini öyrədirdilər . 

Sultan məhkəməsində bir məmur olaraq çalışdı, ancaq 26 yaşında "çilə" adlanan mingünlük sufi təcrübəsini ruhani müəllimi Çələbi Seyyida Əbubəkr Əfəndinin rəhbərliyi altında keçmək üçün.Konyaya getdi. Bir müddət sonra, Ebubekir Xoca Əfəndi, Qalibin atasının istəyi ilə onu İstanbula göndərdi və Qalib burada "çilə"ni tamamladı. Bundan sonra "baba" mənəvi başlığı aldı. O vaxt Qalibin 30 yaşı vardı . 

Biliyi və bacarığı sayəsində Əli Nutka Əfəndinin varisi seçildi. 1790-cı ildə Qalib Sütlücə bölgəsinə köçdü. Onun yaşadığı ərazinin yaxınlığında sufi şeyxi Yusif Sinecaka Əfəndi dəfn edilmişdir. . 

Şeyx Qalib1799-cu ildə vəfat emişdir  .

Yaradıcılığı
------------

Qalibin əsərləri mücərrəd ifadələr və alleqoriyalarla zəngindir. Bundan əlavə, onlarda şairin özünün icad etdiyi sözlər də yer almışdır. Müəyyən mənada Qalib Yusif Nəbinin əksi hesab olunur, bu da Qalibin həm də nasir hesab edilməsinə səbəb olur. Ən məşhur əsəri 1778-ci ildə yazılmış "Gözəllik və Sevgi" şeiridir ( *türk.* Hüsn-ü Aşk Hüsn-ü Aşk )  .

İstinadlar
----------

1. 1 2  Galib Dede // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. 1 2  Şeyh Gâlib // Gran Enciclopèdia Catalana (kat.). Grup Enciclopèdia, 1968.
3. 1 2  Şeyh Gâlib // .
4. ↑  "Шейх Галиб". 2019-11-03 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-01-08.
5. 1 2 3 4 5 6  "Şeyh Galip: An Ottoman metaphysical poet". 2019-10-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-01-08.
**Vyosa Osmani** (alb. Vjosa Osmani-Sadriu 17 may 1982, Mitroviça[d]) — Kosovolu qadın siyasətçi, hüquqşünas, müəllim, Kosovo Demokratik Liqası sədrinin müavini, Kosovo parlamentinin spikeri, Kosovo Parlamentinin, habelə Dünya Bankı və Beynəlxalq Valyuta Fondu Parlament Şəbəkəsi Şurasının üzvü.

Bioqrafiyası
------------

17 may 1982-ci ildə Kosovska-Mitrovitsa şəhərində anadan olmuşdur.

Priştina Universitetinin Hüquq fakültəsində oxuyur, bakalavr dərəcəsi alır. 2005-ci ildə ABŞ-nin Pensilvaniyadakı, Pittsburq Universitetindən Hüquq Magistrini alır və 2015-ci ildə Pittsburq Universitetində doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək, Hüquq Doktoru dərəcəsini alır.

Priştina Universitetində və Kosovadakı Roçester Texnologiya İnstitutunda dərs demişdir. Pittsburq Universitetində qonaq olan professor olur.

Kosovo Respublikası Prezidentinin aparat rəhbəri, xarici siyasət məsələləri üzrə müşaviri və hüquq məsləhətçisi vəzifələrində çalışmışdır. 2008-ci il Kosovo Respublikasının Konstitusiyasını hazırlayan komissiyada prezidentin nümayəndəsi idi. 2009-cu ilin dekabrında Kosovonun müstəqilliyinin qanuniliyinə dair məhkəmə prosesi zamanı BMT-nin Haaqadakı Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində hüquq qrupunun üzvü olmuşdur.
12 dekabr 2010-cu il parlament seçkilərinin nəticələrinə görə, o, Kosovo parlamentinə seçildi. 8 iyun 2014 və 11 iyun 2017 seçkilərində yenidən seçilir. 2017 seçkilərində o, 64 mindən çox səs alır. Xarici əlaqələr, diaspor və strateji investisiyalar komitəsinə və əvvəllər bir sıra digər komitələrə rəhbərlik etmişdir. 3 fevral 2020-ci ildə Albina Kurtinin razılığından sonra Kosovo Parlamentinin Baş naziri vəzifəsinə təyin edilir. Onun namizədliyinə 65 deputat səs verir. Bu mövqedə olan ilk qadın olur. Kurtinin ofisində Xarici İşlər Nazirinin portfelini alan zaman Qlauka Konyufkanı əvəz edir.

İngilis, türk və serb dillərini bilir.

Ailəlidir. Əkizlər uşaqları var.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  .
2. 1 2 3  "Honourable Vjosa Osmani-Sadriu, Kosovo" (ingilis). The Parliamentary Network on the World Bank and International Monetary Fund. 2018-04-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-03.
3. ↑  "Pitt Law Alumna Vjosa Osmani Nominated by LDK as candidate for prime minister of Kosovo" (ingilis). University of Pittsburgh School of Law. 2021-04-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-03.
Əhməd Qarahisari tərəfindən yazılmış Quran. Topqapı sarayında saxlanılır
**Əhməd Qarahisari** (*türk.*  Ahmed Şemseddin Karahisari; 1468, Afyonqarahisar - 1556, İstanbul) — Osmanlı xəttatı.

Həyatı
------

Digər Osmanlı xəttatlarından fərqli olaraq Şeyx Həmdullah üsulunu deyil, "Yaqut-ı Mustəsımi" (Yāqūt Mostaʿṣemī Jamāl-al-Dīn Abu’l-Majd) metodunu mənimsəmiş və bu üslubun ən gözəl nümunələrini bəxş etmişdir. Süls və Nəsx yazının ən gözəl nümunələri ona aiddir. Qarahisarinin bu üslubu "Yaqut-i Rum" adlandırılmışdır. Üslubu sadəcə öz tələbələri olan bir neçə xəttat tərəfindən mənimsənmiş, digər Osmanlı xəttatları çox da maraq göstərməmişlər. Bunun ən başlıca səbəbi bütün Osmanlı xəttatlarının başçısı kimi qəbul edilən Şeyx Həmdullahın böyük təsiridir.

Ən əhəmiyyətli əsəri Qanuni Sultan Süleymanın sifarişi əsasında yazmış olduğu və hələ də Topqapı sarayında mühafizə edilən irihəcmli Qurani Kərimdir. Digər əsərləri arasında Piyalə paşa camisi yazıları və Süleymaniyyə camisindəki qübbə yazıları görülməkdədir.

Texnikası və yazıya gətirdiyi yeniliklər baxımından Şeyx Həmdullah və Hafiz Osmanla bərabər ən önəmli üç Osmanlı xəttatından biri olaraq qəbul edilir. Qarahisari üslubunun təmsilçiləri arasında Həsən Çələbi (ö. 1594), müəllimi qədər məşhur bir sənətkardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Album of Ahmed Karahisari - Discover Islamic Art". 2016-04-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 iyul, 2014.
**EduExpo** — ölkədə və regionda təhsil sahəsinə həsr olunan və aparıcı yerli və xarici ali təhsil müəssisələrini, təhsil mərkəzlərini, dil kurslarını, eləcə də xaricdə təhsil üzrə konsaltinq şirkətlərini bir araya gətirən irimiqyaslı beynəlxalq sərgidir.

Məqsəd
------

Bu sərgi həm yerli, həm də xarici ali təhsil müəssisələrinə əsas hədəf auditoriyası – şagirdlər və onların valideynləri ilə görüşlərin keçirilməsi, eləcə də işgüzar əlaqələrin qurulması və möhkəmləndirilməsi üçün imkan yaradan unikal platformadır. Təhsil sahəsində ən son nailiyyətlər, innovasiyalar, perspektivli startaplar və təhsil prosesində IT texnologiyalarının tətbiq mexanizmlərini nümayiş etdirmək üçün interaktiv sərgidir.

Tarix
-----

### 2016

"Təhsil" sərgisində Azərbaycan, Almaniya, Latviya, Litva, Polşa, Macarıstan, İordaniya ölkələri ali təhsil müəssisələrinin, kollec və başqa təhsil təşkilatlarının nümayəndələri ziyarətçiləri təhsil proqramları ilə tanış eldular. Sərgidə milli stendlərlə Polşa ("Go Poland"), Litva ("Study in Lithuania") və Türkiyə (Study in Turkey) çıxış etdilər.

### 2017

"Education 2017" sərgisinin çərçivəsində Almaniya, Avstriya, Belarus, İtaliya, Latviya, Litva, Macarıstan, Rusiya, Rumıniya, Sinqapur, Slovakiya və digər ölkələrin universitet, kollec, ümumi təhsil müəssisələri, təhsil mərkəzləri təqdim olundular.

### 2019

2019-cu ildə EduExpo sərgisində xarici iştirakçıların sırasında Almaniya, Belarus, Çexiya, İran, İsveç, Qazaxıstan, Latviya, Litva, Macarıstan, Niderland Krallığı, Özbəkistan, Polşa, Rumıniya, Rusiya, Türkiyə və Yunanıstanın nümayəndələri yer alıblar. Sərgidə Avropa Birliyinin stendində müxtəlif Avropa ölkələrinin təhsil müəssisələri, dil kursları, tələbə mübadiləsi proqramları təqdim olunub. "EduExpo 2019" sərgisində Azərbaycanın 44 təhsil müəssisəsi təmsil olunub.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azerbaijan International Education Exhibition | 10times". 10times.com (ingilis). 2023-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 noyabr 2022.
2. 1 2  "Avropa İttifaqı ilk dəfə Bakıda "Eduexpo 2019" sərgisində stendlə təmsil olunacaq". modern.az. 2023-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 noyabr 2022.
3. ↑  "EduExpo 2019". expomap.ru. 2023-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 noyabr 2022.
4. ↑  "Bakıda 10-cu Yubiley Azərbaycan Beynəlxalq Təhsil Sərgisi keçiriləcək". azertag.az (az.). 2023-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 noyabr 2022.
5. ↑  "On birinci Azərbaycan beynəlxalq təhsil sərgisi keçiriləcək". azertag.az (az.). 2023-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 noyabr 2022.
6. ↑  *Azərbaycan, Sputnik.* "Bakıda Azərbaycan Beynəlxalq Təhsil - "EduExpo" sərgisi keçiriləcək". Sputnik Azərbaycan (az.). NaN. 2023-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 noyabr 2022.
7. ↑  "Bakıda 13-cü Azərbaycan Beynəlxalq Təhsil Sərgisi açılıb YENİLƏNİB VİDEO". azertag.az (az.). 2023-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 noyabr 2022.

Xarici keçidlər
---------------

* edu-expo.uz — EduExponun rəsmi saytı
**Abdraşit Xakimoviç Abdraxmanov** (19 sentyabr 1946, Almatı – 17 may 2019, Almatı) — Sovet, qazax boksçusu, məşqçi və populyar kino aktyoru. Boks üzrə iki qat SSRİ çempionu (1970–1971), beynəlxalq dərəcəli idman ustası adına layiq görülən ilk qazax boksçusu oldu. 1969-cu il SSRİ kubokunun qalibi. Amerika, Avropa, Afrikada keçirilən müxtəlif beynəlxalq boks turnirlərinin qalibi. Qırğızıstanın əməkdar artisti.

Bioqrafiyası
------------

20 iyun 1946-cı ildə Almatı vilayətində, Alma-Ata şəhərində anadan olub. 1975-ci ildə Qazaxıstan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutunu bitirib.. Abdraşit milliyətcə uyğurdur.17 may 2019-cu ildə Alma-Ata şəhərində dünyasını dəyişib.

Məşqiçilik karyerası
--------------------

Abdraşit idman karyerasını bitirdikdən sonra Qırmızı Bayraqlı Orta Asiya Hərbi Dairəsinin milli komandasını məşq etdirməyə başladı. Komanda o zaman 16-cı yerdə idi. O dağlarda yeni bir təlim metodu sınaqdan keçirdi. Nəticədə komandanın altı boksçusu SSRİ komandasına daxil oldu. Abdraxmanovun tələbələri arasında iki dünya çempionu var: Orzubek Nazarov və Andrey Kurnyavka. Həmçinin SSRİ-nin altı çempionu. Ancaq Sovet İttifaqında eyni zamanda məşqçiliyi və aktyorluğu həyata keçirmək çətin idi. O üzdən məşqçiliyi buraxdı.

Kino karyerası
--------------

1969-cu ildə məşhur qazax rejissoru Şaken Aimanov tərəfindən "Ağ kvadrat" filmindəki boksçu roluna dəvət edildi. Sonradan döyüş, hərbi, dram, tarixi, komediya və s. janrlarda filmlərə çəkildi. 1996-cı ildə "Gün var əsrə bərabər" filminə görə Lüksemburqda Çingiz Aytmatov Beynəlxalq Mükafatına layiq görüldü. Dünya kinosuna verdiyi töhfələrə görə 1996-cı ildə Berlin festivalında Qızıl Kamera mükafatına layiq görülmüşdür.

Qazaxıstan Respublikasında şərq döyüş sənətinin inkişafına böyük töhfə vermişdir. Döyüş sənətinin bir çox növündə görkəmli idmançıların yetişməsində əməyi böyük olmuşdur: boks, uşu-sanda, kik-boks, tay-boks. 20 filmdə rol alıb. Çəkildiyi bəzi filmlər: **Çempion** (1979) — *boks hakimi,* **Beybars** (1989) — epizodik rol, **Ermak** (1996) — *Qedılbek.*

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Белый квадрат Абдрахманова". «газета Экспресс К». 2014-08-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 августа 2014.
2. 1 2  "КИНО и БОКС". «газета Караван». 2014-08-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 августа 2014.
3. ↑  "Персоны. Абдрашид Абдрахманов". «Brod.kz». 2014-08-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 августа 2014.
4. ↑  "История. Чемпионат Европы 1971 года". 2016-06-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-03.
5. ↑  "Газета "Караван" / КИНО и БОКС". 2014-08-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-03.
**Boççiya** (it. Boccia) — Boççe oyunun üzərində qurulmuş idman növüdür. İdmanda yerli, milli və beynəlxalq səviyyələrdə ağır fiziki əlilliyi olan idmançılar tərəfindən rəqabət aparılır.

Haqqında
--------

Şarla idman oyunu. Uzunluğu 24 m-dən 28m-dək, eni2,5m-dən 4m-dək olan, dövrəsinətaxta hasar çəkilmiş düzbucaqlı meydançada keçirilir. Oyunun məqsədiböyük ağır ağac şarı (9-11 sm diametrdə)

əllərlə elə atmaqdır ki, o,oyunun əvvəlində meydançanın əks qurtaracağında qoyulmuş kiçik şara(diametri 4-6 sm) yaxın dayansın. Xaldaha dəqiq atmalara görə hesablanır. Oyun 2 böyük şarla (hər oyunçuya)müəyyən edilmiş xal sayına qədəraparılır. Bir birə, iki ikiyə, üç üçə.dörd dördə qarşı oynamaq olar.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  "GB boccia players hope to raise sport's profile at Paralympics". www.theguardian.com. www.theguardian.com. 2020-11-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 noyabr 2018.
3. ↑  *SƏFƏR OĞLU HÜSEYNOV,, SÜLEYMAN.* İzahlı idman terminləri (az.). Bakı: "Yazıçı" nəşriyyatı. 2009. 216.
**Klaus Hækkerup** (24 mart 1943) — Danimarka siyasətçisi, magistr. 10 may 1988 – 15 sentyabr 2011-ci il tarixlərində Frederiksværkkredsen və Frederikssundkredsen şəhərlərində keçmiş bələdiyyə başçısı və Danimarka Sosial Demokrat Partiyasından parlamentə üzvdür.

O, sabiq nazir Per Hækkerupun və Folketing bələdiyyə sədrinin keçmiş müavini Grete Hækkerupun oğludur. Orta təhsilini 1960–1959-cu illər arasında Folkeskolen Lillerød Məktəbində və davamını 1962-ci ildə Frederiksborg Dövlət Məktəbində almışdır. Magistr təhsilini 1972-ci ildə Kopenhagen Universitetində bitirmişdir.

1972–1978-ci illər arasında Dairə Şurasında katib, sonralar isə idarə rəisinin müavini, 1978–1988-ci illər ərzində isə Fredensborg-Humlebæk şəhərinin meri vəzisini icra etmişdir.

O, 1966-cı ildə İrene Norlin Jensen ilə ailə həyatı qurub. Bu evlilikdən

3 uşaqı var: Nik Hækkerup, Ole Hækkerup və Kalle Hækkerup.

Klaus Hækkerup ictimai nəqliyyatda yaşıl enerjidən istifadə olunmasına xüsusi maraq göstərməsi ilə məşhurdur. O, Əfqanıstan və Aİ- dəki müharibəyə tənqidi münasibət bəsləydiyini dilə gətimişdir.

İstinadlar
----------
**Şeyx Həmdullah** (*ərəb.* ابن الشيخ الأمَسي‎, İbn al-Shaykh al-Amasi) — Osmanlı xəttatı. Sührəvərdiyyə (*ərəb.* سهروردية‎‎ , Suhrawardiyya) təriqətinin şeyxlərindən biri olan Mustafa Dədə Əfəndinin oğludur.

Həyatı
------

Xəttat Piri Şeyx Həmdullah İslam xətt sənətini zirvəyə aparan xəttat olaraq tanınır. O, Buxaradan Amasyaya köç etmiş Şeyx Mustafanın oğludur. Doğulduğu tarix dəqiq məlum olmasa da, bəzi tədqiqatçılar bu tarixi Hicri 833-840/Miladi 1426-1429 kimi qeyd edir.

Təhsili
-------

Həmdullah Çələbi din elmlərini və ədəbi məlumatları dövrünün məşhur alimi Şahzadə II Bəyazid və Əhmədin müəllimi Hatip Qasım Əfəndidən öyrənmiş, eləcə də ərəb dilinə mükəmməl səviyyədə yiyələnmişdir. 

Şeyx Həmdullah tərəfindən nəsx xətti ilə köçürülmüş Qurani-Kərim nümunəsi
İlk xətt müəllimi Sufi Yəhya Çələbi-zadə olmuşdur. Sufi Yəhya Çələbi-zadə Fateh Sultan Mehmedin katibliyi vəzifəsinə təyin olunduqdan sonra isə Şeyx Həmdullah xəttatlıq təhsilini Amasyada Xeyrəddin Xəlil Çələbinin yanında tamamlamışdır. O, 6 xətt növünü Yaqut əl-Mustəsiminin ardıcılı və Abdallah Səyrafinin gözbəbəyi Xeyrəddin Maraşidən öyrənmiş və ən böyük təcrübəyə də məhz Yaqut əl-Mustəsiminin və Abdallah Səyrafinin yazılarının üzərində yiyələnmişdir.

Şeyx Həmdullah xətti və özünəməxsus üslubu ilə ‘Qiblətül Küttab’ deyə yad edilir. Yazı onun əlində o qədər inkişaf edib gözəlləşib ki, dövrünün xəttatları, hətta sonraki xəttatlar da ona bənzəməyə çalışırdılar. Beləliklə, onun üslubundan təxminən 150 il istifadə edilmişdir.

Son illəri və ölümü
-------------------

II. Bayəzidin vəfatından sonra oğlu Sultan Səlim zamanında səkkiz il tamamilə inzivaya çəkilmişdir. Qanuni Sultan Süleyman Xanın taxta çıxması ilə təkrar işinə davam etmişdir. 1526-cı ildə, doxsandan çox yaşı olan Şeyx Həmdullah İstanbulda vəfat etmişdir. Qəbri Qaracaəhməd Qəbiristanlığındadır. Cəli sülüs xətti ilə yazılmış başdaşı kitabəsində "Rəisül-xəttatın Həmdullah əl-maruf bi-ibni-Şeyx rəhmətullahi əleyh Hicri 927/Miladi 1521" yazılıb.

Əsərləri
--------

Doxsan ildən çox yaşayan, elm və sənət dünyasında böyük nailiyyətlər əldə edən xəttat özündən sonra 47 Mushaf-ı Şərif, Məşarik və Məsahib-i Şərif, 50 Ənam-ı Şərif və cüz, 121 mürəqqə və qitə, 8 elmi əsər, 6 dua məcmuası, minə yaxın Ənam, Kəhf, Nəbə surələri nümunələri qoymuşdur. Memarlıqda xüsusi yeri olan cəli yazılarla az məşğul olsa da, İstanbulun Firuz Ağa Məscidi, Davud Paşa Məscidi, Bayəzid Məscidi kitabələri ilə Ədirnə Bayazid Məscidi kitabələri də onun əsərləridir. Eləcə də, XV əsrdə onun tərəfindən Qurani-Kərimin də nüsxəsi hazırlanmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
Siu qəbiləsinin tipisi Karl Bodmer, 1833-cü il
Kayova qəbiləsinin tipi 

Montana, ABŞ

[[Fayl:CreeCamp1871.jpg |thumb|320px|{{center|Kri qəbiləsinin düşərgəsi, 1871-ci il]]

Müasir tipilər
**Tipi** (*ing.* tipi, tepee, teepee) — Böyük Düzənliklərin köçəri hindularının ənənəvi portativ yaşayış yeri üçün hamı tərəfindən qəbul edilmiş ad. Lakin, Sioux dilində thípi [ˈtʰipi] hər hansı bir yaşayış mənasını verir və bu tip çadır üçün xüsusi sözü mövcüddur — *wi-*. Bu tip yaşayış məskəni, ov qərbində, Uzaq Qərbdəki dağ tayfaları, çöl kənarındakı oturaq qəbilələr tərəfindən də istifadə edilmişdir. Sonrakı dövrlərdə meşə bölgələrində də tez-tez istifadə olunurdu. Tipini tez-tez viqvam adlandırırlar.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Константин Е.* (*Wiolowan*). Лакота-русский словарь. — 1999 Arxivləşdirilib 2014-10-23 at the Wayback Machine.

Ədəbiyyat
---------

* *Hungry Wolf Adolf.* Tipi life. — Fort Macleod, AB Canada: Good Medicine Books, 1972. — (A Good Medicine book, № 5). — 34 p.
* *Laubin R.*, *Laubin G.* The Indian Tipi: Its History, Construction, and Use — Second Edition. — Norman, London: University of Oklahoma Press, 1989. — 343 p. — ISBN 0-8061-2236-6.
* *Seton Thompson Ernest.* Two Little Savages. — New York: Doubleday, 1903. — P. 146—156, 162, 163, 166—169, 306, 307, 459, 460. (ing.).

Xarici keçidlər
---------------

* Krou qəbiləsinin tipiləri
* History, construction, and evolution of tipis plus Photos and drawings
**Samir Tağızadə Kazım oğlu** — yazıçı-jurnalist, professor.

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

Samir Tağızadə Kazım oğlu 11 fevral 1950-ci ildə Tovuz rayon Bayramlı kəndində anadan olmuşdu. 1978-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin məzunu idi. 1978-1979-cu illərdə Ulduz jurnalında şöbə müdiri vəzifəsində çalışmışdı.
Samir Kazımoğlu *Ağrı*, *Vəfa Günü*, *Kəşf*, *Dözüm*, *Əsrik*, *Takip* və s. kimi tanınmış roman və hekayə kitabları müəllifi idi.
Ankara Universitetinin dəvəti ilə Türkiyəyə gedən Samir Kazımoğlu *Dil və Tarix Coğrafiya fakültəsi*ndə Müasir Türk ləhçələrini tədris editmişdir.

Əsərləri
--------

1. Unudulmaz görüşlər, Bakı, 1977.
2. Dözüm, Bakı, 1986.
3. Rus və Avropa mətbuatı M.F. Axundov haqqında, Bakı, 1987.
4. Vəfa Günü (Povest və hekayələr), Bakı, 1988.
5. Ağrı, Bakı, 1990.
6. Mirzə Fətəli Axundov və Avropa, Bakı, 1991.
7. Türk Toplulukları Edebiyatı, Ankara, 1994.
8. Qətl, Ankara, 1994.

### Vəfatı

Samir Kazımoğlu 3 sentyabr 1999-cu ildə Türkiyədə avtomobil qəzasında dünyasını dəyişib.

Mükafatları
-----------

Onun Türk ləhçələrində ,rus, ingilis, alman dillərində yayımlanmış elmi işləri Avstriyanin Franz Yozev adına Qrats Universitetinin , Türk-Azərbaycan Dostluq Dərnəyinin , Çuvaşistan Özrek Cumhuriyeti yazıcılar birliyinin mükafatlarına layiq görülüb.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "SAMİR KAZIMOĞLU (1950 - 1999)" (türk). azerbaycanedebiyati.com. 2020-01-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-01-14.

Xarici keçidlər
---------------

Qəzetin adını "Axın" qoydular..[*ölü keçid*]
**Xose İqnasio Pavon** (*isp.* José Ignacio Pavón; 1791, Verakruz[d] – 24 may 1866, Mexiko) — Meksika hüquqşünası, vəkili və siyasətçisi. 13 avqust 1860-cı ildən 15 avqust 1860-cı ilə qədər Meksika Prezidenti vəzifəsini icra etmişdir.

Həyatı
------

Pavon Verakruzda anadan olmuş, təhsilinə burada başlamışdır. O, təhsilini Mexikoda yerləşən San-İldefonso Kollecində davam etdirmiş, burada fəlsəfə və hüquq üzrə təhsil almışdır. 1823-cü ildən Maliyyə Nazirliyində xidmət etmişdir. Texas İstiqlaliyyət müharibəsində iştirak etmişdir. 1841-ci ildə Meksika Ali Məhkəməsinin üzvü olmuşdur.

O, 1860-cı ildə baş hakim vəzifəsini icra etmişdir Pavon iki 13–15 avqust 1860-cı il tarixlərində prezident səlahiyyətlərini icra etmişdir. Bundan sonra o, Ali Məhkəmədə işinə qayıtmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Rivera Cambas, Manuel.* Los Gobernantes de Mexico: Tomo II. Aguilar Ortiz. 1873. 588.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | LCCN: nr97029212 · VIAF: 68836676 · WorldCat VIAF: 68836676 |
**Varqa Yudit** (mac. Varga Judit; 10 sentyabr 1980, Mişkolç) — Macarıstan hüquqşünası, siyasətçi və dövlət xadimi. Fidez partiyasının üzvü. 2019-cu il iyulun 12-dən ədliyyə naziri vəzifəsini icra edir. 2018–2019-cu illərdə Macarıstan Baş Nazirinin Aparatında Macarıstanın Avropa İttifaqı işləri üzrə Dövlət Katibi olmuşdur.

Bioqrafiya
----------

10 sentyabr 1980-ci ildə Mişkols şəhərində anadan olmuşdur.

1993–1999-cu illərdə Mişkolsdakı Avas Gimnaziyasında oxuyub. 1999–2004-cü illərdə Mişkols Universitetinin Hüquq fakültəsində təhsil alıb. 2002–2004-cü illərdə isə respublika təqaüdü almışdır. 2003-cü ildə o, Nyurtingen-Qayslingen İqtisadiyyat və Ekologiya Ali Məktəbinin Erasmus tələbə təşəbbüsündən təqaüdünü alır. 2001–2004-cü illərdə liqanın ikinci divizionunun (NB I. B) universitet basketbol komandasının kapitanı olmuşdur. 2004-cü ildə Mişkols Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 2005–2009-cu illərdə Budapeşt Universitetinin konsert qrupunun üzvü idi. 2009-cu ildə vəkillik imtahanından keçir.

2004-cü ilin sentyabrından 2005-ci ilin oktyabrına qədər Budapeştdə Freshfields Bruckhaus Deringer hüquq firmasında, 2005-ci ilin noyabrından 2006-cı ilin avqustunadək Budapeştdəki Hogan & Hartson, 2006-cı ilin sentyabrından 2009-cu ilin avqustuna qədər Budapeşt Regional Məhkəməsində və Pest Rayon Mərkəzi Məhkəməsində təcrübə keçib. 2009-cu ilin avqust ayından Avropa Parlamentinin üzvünün siyasi müşaviri vəzifəsində çalışıb: 2012-ci ilin mayında Macarıstan prezidenti seçilənə qədər Yanoş Aderin ofisində, daha sonra Erik Bankanın ofisində, sonra Dyordya Hyolveninin ofisində.

22 may 2018-ci il tarixində o, Baş Nazirin ofisində Avropa İttifaqı məsələləri üzrə dövlət katibi vəzifəsini almışdır. 12 iyul 2019-cu ildə o, Baş nazir Viktor Orbanın rəhbərliyi altında Orban dördüncü kabinetində Ədliyyə Naziri portfelini qəbul edir. Laslo Tronanini əvəz etmişdir.

İngilis, alman, fransız və ispan dillərində sərbəst danışır.

Musiqiyə olan bağlılığı
-----------------------

Skripka çalmağı bacarır. İctimaiyyət qarşısında ifa edir.

Şəxsi həyat
-----------

Evlidir. Əri — Peter Macar. Üç övladı var.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  .
2. ↑  "The Minister" (ingilis). Government. 2020. 2020-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-08.
3. ↑  "dr. Varga Judit életrajza" (macar). Kormányzat. 2020. 2020-04-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-08.
4. ↑  "Dr Judit Varga" (PDF) (ingilis). Berlin Security Conference. 2019. İstifadə tarixi: 2020-04-08.[*ölü keçid*]
**Tata-** (*alm.* Totis‎, *lat.* Dotis) Macarıstanın şimal-qərbində yerləşən Komarom-Esterqom vilayətində qəsəbə. 2010-cu ildə "Avropa Bioloji Müxtəliflilik" paytaxtı seçilmişdir.

Ərazisi
-------

Tata qəsəbəsi Macarıstanın Gereçe və Virteş dağları arasında, Budapeştin 70 km şimal qərbində, mərkəzi Tatabanyanın 12 km şimal qərbində yerləşir. Coğrafi mövqeyinə görə Budapeşt və Vyana arasında quru və dəmir yollarının qovuşduğu nöqtədədir.

Tarixi
------

Tata qəsəbəsi antik dövrlərdən günümüzə qədər yaşayış məntəqəsi olmuşdur. Roma imperiyası dövründə Pannoniya əyaləti sərhədləri çərçivəsində olsa da, daha sonralar burada German və Avar tayfaları yerləşmişdir. Arpad sülaləsinin hakimiyyəti dövründə Tata kral mülkünə çevrildi. 1543-cü ildə Osmanlı qoşunları tərəfindən tutulan Tata qalası, tamamilə dağıdılaraq yenidən inşa edildi. 1557-ci ildə macarlar yenidən Tataya sahib olsalar da, 1565-cü ildə bura Habsburqların mülkünə çevrilmişdir. Hələ Osmanlı zamanında qəsəbənin ətrafı iri qala divarlarından ibarət idi. Divarların dibindən başlayaraq qala xəndəklərlə əhatə olunmuşdu .

Qalereya
--------

* Tata qalası Tata qalası
* 
* 
* Qalanın yandan görünüşü Qalanın yandan görünüşü

İstinadlar
----------

1. ↑  Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2021. január 1. Gazetteer of Hungary, 1st January 2021 (mac.). KSH.
2. ↑  "European Capitals of Biodiversity". 2022-04-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-10.
3. ↑  MAGYARORSZÁG HELYSÉGNÉVTÁRA, 2012
**Semyon İvanoviç Çelyuskin** (*rus.* Семён Иванович Челюскин; təq. 1700, Belyov, Tula quberniyası[d] – noyabr 1764) — rus qütb dənizçisi. Belə ehtimal edilir ki, Tula quberniyasının Belevsk yezdi, Polyanka Mişina kəndində doğulmuşdur. Atası saray işçisi, Babası isə xidmətçi insan idi. Bu heçdə dəqiq məlumat sayılmır. Belə ki yezd arxivinə görə onlar 1616–1630-cu illərdə Belevsk yezdində kəndə sahib olmuşlar. Sonradan onların mülkü IV İvanın hakimiyyəti sltına keçir.

Həyatı
------

1714-cü ilin payızında Semyon Moskvada Suxarev qalalasında yerləşən Riyaziyyat və naviqasiya elmləri məktəbinə yazılır. 1726-cı ilə Baltik donanmasında xidmət edir və 1733–1743-cü illərdə Böyük Şimal ekspedisiyasında iştirak etmişdir. Pronçişevin rəhbərlik etdiyi qrupda 1735–1736-cı illərdə Yakutsk qayığında ştrurman olmuşdur. sentyabr 1736-cı ildə Pronçişevin ölümü ilə əlaqədar komandanlığı öz üzərinə götürür və irəliləyərək Faddeya körfəzinə çıxır. Sonradan dekabrda qısa yolla Çekinlə Yakutska qayıdır. Yakuts qayığı təmir edildikdən sonra Xariton Laptevin ekspedisiyasında iştirak edir. 1741–1742-ci illərdə Taymır yarımadasının qərbinib tətqiq edir. Xatanqa, Pyasin və Yenisey çaylarının mənsəbi örgənilir. Üstəlik o, Avrasiya materikinin ucqar nöqtəsi olan Çelyuskin burnunu kəşf edir.

1742-ci ilin payızında Sankt-Peterburq şəhərinə qayıdır və miçman rütbəsi alaraq Baltik donanmasında xidmət edir. 1751-ci ildən sonra ona leytenant, üç ildən sonra isə isə kapitan-leytenant rütbəsi verilir. 18 dekabr 1756-cı ildə kapitan (üçüncü ranq) rütbəsində istehfaya göndərilir.

Onun nəşinin basdırıldığı dəqiq yer məlum deyil.

Mənbə
-----

* Vasili Pronçşev və Semyon Çelyuskin
* S. İ. Çelyuskin
* Şturman Çelyuskin
**Aleksandr Lentsov** (*rus.* Александр Иванович Ленцов; 20 dekabr 1956, Xolmskaya[d], Krasnodar diyarı) — Rus hərbçi, Rusiya Silahlı Qüvvələrinin general-polkovniki. Lentsov 1996–2009-cu illərdə *98-ci Qvardiya Hava-Desant Diviziyasının* komandiri olub. Quru Qoşunlarının baş komandanının müavini vəzifəsində olarkən 2023-cü ilin aprel ayında Qarabağdakı Rusiya sülhməramlılarının komandanı təyin edilib.

Həyatı
------

1993-cü ildən — 104-cü Qvardiya Hava Desant Diviziyasının komandir müavini, üç il sonra — 2009-cu ilə qədər 98-ci Qvardiya Hava Desant Svir Diviziyasının komandiri olub. Rusiya sülhməramlılarının Bosniyadakı bölməsinin komandiri kimi Bosniya müharibəsində, eləcə də həm İkinci Çeçen müharibəsi, həm də 2008-ci ildə Cənubi Osetiyadakı müharibədə iştirak etmişdir.

2008-ci ildə Rusiya Federasiyası Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının Hərbi Akademiyasında Ali Akademik Kursları bitirmişdir.

2009-cu il avqustun 5-dən — Hava-Dəniz Qüvvələrinin komandanının müavini olub. 13 dekabr 2011-ci ildə general-leytenant hərbi rütbəsi verilmişdir.

31 iyul 2013-cü ildə Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin fərmanı ilə o, Rusiya Federasiyasının Quru Qoşunlarının Ali Baş Komandanının müavini təyin edilib.

2014-cü ilin sentyabr-dekabr aylarında Ukraynanın şərqində baş verən silahlı münaqişə zamanı o, Ukraynanın Donetsk vilayətinin Soledar və Debaltsevo şəhərlərində atəşkəs məsələlərinin monitorinqi və əlaqələndirilməsi üzrə birgə Rusiya-Ukrayna mərkəzində bir qrup rus hərbçisinə rəhbərlik edib.

13 dekabr 2014-cü ildə ona general-polkovnik rütbəsi verilmişdir.

15 fevral 2016-cı ildə Beynəlxalq Tank Biatlonu Federasiyasının prezidenti seçildi.

22 yanvar 2020-ci ildə Rusiya Prezidentinin fərmanı ilə o, Quru Qoşunları Baş Komandanının müavini vəzifəsindən azad edilərək Rusiya Federasiyası Müdafiə Nazirinin müşaviri təyin edilib.

Suriyadakı Rusiya Hərbi Əməliyyatının üzvü, 2016-cı ildə — Rusiya Federasiyasının Suriyadakı Silahlı Qüvvələri Qrupunun komendantlıqlar üzrə komandir müavini işləyib.

2023-cü il aprelin 25-dən sentyabrın 3-dək Rusiyanın Dağlıq Qarabağdakı sülhməramlı kontingentinin komandiri olub.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan ərazisindəki Rusiya sülhməramlı kontingentinə yeni komandir təyin edilib". 2023-04-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-27.
Kruiz - baza qiymətinin tərkibinə gəmi göyərtəsində kompleks xidmət: gəmidə gediş, kayutda yerləşmə (seçilmiş kayut sinfindən asılı olaraq), 3 dəfə qidalanma, əyləncə və adətən gəmidə təşkil olunan bir çox xüsusi tədbirlərdə (bayram, festival, konkurs, konsert və s.) iştirakı özündə birləşdirən dəniz və ya çay turu.

Kruiz marşrutları 24 saatdan daha artıq müddət üçün nəzərdə tutulur. Gəmi bir neçə nöqtədə (bir ölkənin limanları, yaxud bir neçə ölkənin limanları) dayanır və turistlərin fərqli ərazilərlə daha yaxından tanış olmaları üçün imkan yaradılır. Kruiz turizmi Avropa və Amerikada çox böyük rəğbət görür. Kruiz turizmi ən təhlükəsiz turizm növlərindən biridir.
Kruiz turizminin iki əsas yarımnövü var: dəniz kruizi və çay kruizi.

Çay kruizi
----------

Çay ilə kruiz bahalı turizm növlərinə aid edilir və müasir iqtisadi vəziyyətdə turist marşrutlarında sərnişin daşıma həcminin azalmasına səbəb olur. Çay kruizləri üçün aşağıdakılar xarakterikdir:

* Dayanıqlı tələbatı formalaşdırmağa imkan verən rəqabət qabiliyyətli qiymətlərin olması;
* Yüksək xidmətin təşkili;
* İstirahət, idman, işgüzar gəzinti-seminarlar və s.-ə istiqamətləndirilməsinin mümkünlüyü;
* Qısa vaxtda təbii və tarixi yerlərlə tanışlığın mümkünlüyü.

Tarixi
------

Kruiz tarixi uzun və dinamik tarixə malikdir. İlk diqqətəlayiq istirahət kruizlərindən bir neçəsi 1822-ci ildə Peninsular & Oriental Steam Navigation Company-nin yaranması ilə başladı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Turizmin əsasları: dərslik / müəllif kollektivi; dosent B.Ə.Bilalov və dosent
Ç.G.Gülalıyevin redaktəsi ilə. Bakı, "QHT Nəşriyyatı", 2015. 496 s.
2. ↑  Heydərov Ş.Ə. Turizmdə nəqliyyat xitmətlərinin təşkili. Dərs
vəsaiti (Metodik vəsait). «Mingəçevir Poliqrafiya
Müəssisəsi»MMC, 2011-ci il. 148 səhifə
3. ↑  "https://tourismteacher.com - What is cruise tourism?. İstifadə tarixi: 13.09.2023". 2023-06-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-12.
**Bəylərbəyi** — Səfəvilər dövründə əyaləti idarə edən qubernator.

Etimologiya
-----------

Fars dilinə keçmiş azərbaycanizmdir.

Tarixi
------

V. Minorski güman edir ki, bəylərbəyilik I Şah Abbas Səfəvinin hakimiyyəti dövründə meydana gəlmişdir. Onun fikrincə, həmin vaxta qədər Səfəvilər dövlətini hakimlər idarə etmişlər, halbuki bu termin və institut qabaqkı dövrlərdən mövcud idi.

Azərbaycan bu dövlətin tərkibində Cənubi Azərbaycan (paytaxtı Təbriz), Qarabağ (paytaxtı Gəncə), Şirvan (paytaxtı Şamaxı) və Çuxursəəd (paytaxtı İrəvan). Əyalətlərə mərkəzdən, şah tərəfindən təyin olunan bəylərbəyi başçılıq edirdi. Bəylərbəyilərin əsasən xan titulu olurdu. Əyalətlər vilayətlərə bölünürdü. Azərbaycan əyalətinin tərkibində Qaradağ, Ərdəbil, Urmiya və başqa vilayətlər vardı. Vilayətlərə hakimlər rəhbərlik edirdilər. Hakimlərin xan, bəzən də sultan titulu olurdu. Vilayətlər qəzalara bölünürdü. Qəzalara hakim və qazı başçılıq edirdi. Qəzalar mahallara ayrılırdı. Mahallara naiblər, bəzi hallarda isə məliklər rəhbərlik edirdilər. Mahallar nahiyələrə ayrılırdı. Nayiyələrə bəylər başçılıq edirdilər. Nahiyələr kənd və obalara bölünürdülər. Bu inzibati ərazilərə yerinə görə kədxuda, kovxa, yüzbaşı rəhbərlik edirdi. Əyalətlərdə olan ellərə yerinə görə elxanlar, elbəyilər, minbaşılar başçılıq edirdilər. Oymaqları kələntər adlanan oymaqbəyiləri idarə edirdilər. Bəylərbəyilik çox zaman irsi idarəçilik hüququna malik idi. Azərbaycanı (Cənubi Azərbaycanı) Türkmanlar, Qarabağı Qacarlar, Şirvanı Ustaclılar, Çuxursəədi isə Ustaclılar və Qacarlar idarə edirdilər. Bəylərbəyi əyalətin hakimi, silahlı qüvvələrin baş komandanı olduğuna görə xüsusi qızıl kəmər, zərli çalma, xalat, tuğ və təbil daşıyırdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Зәринәзадә Һ. Һ. Фарс дилиндә Азәрбајҹан сөзләри / Под ред. А. Азери. — Б.: Издательство Академии наук Азербайджанской ССР, 1962. (азерб.)

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Fazil Baxşəliyev, Qarabağın el və obaları, Bakı, "Şuşa", 2007, 224 səh.

Həmçinin bax
------------

* Səfəvilər
* Səfəvilər dövründə inzibati-ərazi vahidləri
**"Əbədiyyət"** — bəstəkar Arif Məlikovun ümummilli lider Heydər Əliyevə ithaf etdiyi 8-ci simfoniyasıdır. İlk dəfə 2004-cü ildə M.Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında, xalq artisti Rauf Abdullayevin dirijorluğu ilə, Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Simfonik orkestrinin və solist Rəşidə Behbudovanın ifası ilə səslənmişdir.

Simfoniyada yeni musiqi ilə yanaşı Arif Məlikovun vokal musiqisindən də istifadə olunub. "Əbədiyyat" simfoniyası şərti olaraq üç bölümdən ibarətdir. Əsər Nazim Hikmətin sözlərinə yazılmış altı romansla başlayır və Almas Yıldırımın sözlərinə yazılmış "Azərbaycan" balladası ilə bitir. Orta bölmədə yeni, lakin simfoniyanın ümumi dramaturgiyasına xələl gətirməyən musiqi materialı səslənir. Bəstəkar əsərdə xalq musiqisindən, xüsusilə Heydər Əliyevin çox sevdiyi "Sarı gəlin" Azərbaycan xalq mahnısının intonasiyalarından bəhrələnib.

Maraqlı fakt
------------

Arif Məlikovun Ədəbiyyat qəzetinə müsahibəsindən: "Heydər Əliyev üzünü mənə tutub: "Arif, yaxşı olar ki, sən buranın (Məkkənin) əzəmətinə layiq böyük bir simfonik əsər yazasan" - dedi. Geri döndükdən sonra "Əbədiyyət simfoniyası"nı yazdım. Mən o əsəri Heydər Əliyevə həsr etdim. Çox təəssüf edirəm ki, "Əbədiyyət simfoniyası"nı dinləmək ona qismət olmadı. Həmin simfoniya o böyük insanın ildönümündə Filarmoniyada səsləndirildi."

Həmçinin bax
------------

* Odlar yurdu (oratoriya)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Flora XƏLİLZADƏ.* "Böyük ömrün sonsuzluğu" (az.). Azərbaycan. 22.05.2009. 23.01.2023 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  "Ulu Öndərlə böyük bəstəkarın tarixi dostluğu" (az.). Azər Tac. 12.12.2022. 23.01.2023 tarixində arxivləşdirilib.
3. ↑  ""Əbədiyyət simfoniyası"nın ideyası Məkkədə yarandı... - Arif MƏLİKOVLA MÜSAHİBƏ" (az.). Ədəbiyyat qəzeti. 09.05.2019. 23.01.2023 tarixində arxivləşdirilib.
**Qarissa Universitet Kollecinə hücum** (*ing.* Garissa University College attack) - Keniyanın Şimal-Şərq əyalətinin Qarissa adlı şəhərində baş vermiş silahlı hücum. Terror aktı bölgədə aktiv olan Əş-Şəbab terror təşkilatı tərəfindən Qarissa şəhərində fəaliyyət göstərən *Qarissa Universitet Kollecinin* tədris binasına təşkil edilmişdir. Hadisə nəticəsində 148 nəfərin həlak olduğu, 78 nəfərin isə yaralandığı açıqlanıb.

Arxa plan
---------

Qarissa şəhəri Keniyanın Şimal-Şərq əyalətinə daxildir və əyalətin mərkəzi şəhəri hesab olunur. Şəhərin Somali sərhəddinə olan məsafəsi təxminən 200 kmdir. Qarissada əyalətin idarə mərkəzləri, hərbi düşərgələr və polis mərkəzləri yerləşir. Əl-Qaidənin Somalidə olan qolu olaraq qəbul edilən Əl-Şahab tərəfindən Keniyanın Somali ilə sərhəd ərazilərindən təşkil edilən intiqam hücumları zamanı son iki il ərzində 200 nəfərdən çox şəxs həlak olmuşdur. Əl-Şahab Keniya hökümətini beynəlxalq güclərlə əlbir olaraq onlara qarşı birləşməkdə günahlandırmaqdadır. Əl-Şahab tərəfindən xüsusi ilə Keniyanın turizm bölgələri hədəf alınır.

Somalidə islami şəriət dövlətinin yaradılmasına çalışan Əl-Şahab tərəfindən Keniya ərazisində müxtəlif zamanlarda terror hücumları təşkil edilmişdir. Hücumlarda əsasən ordu birləşmələrini və polis təşkilatlarının binaları hədəf alınırdı. Qarissa Universitet Kollecinin tədris binasına təşkil edilən bu silahlı hücum qruplaşma tərəfindən Keniya ərazisində törədilən ən böyük terror aktı olaraq qəbul edilməkdədir. Silahlılar 2 aprel tarixində yerli vaxtla 05:30 radələrində tədris binasına daxil olurlar. Mühafizə xidmətinin iki əməkdaşı binanın girişindəcə öldürülür.

Silahlıların əsas hədəf dairəsi xristian tələbələrin öldürülməsi idi. Kollecin yataqxanasına və əsas tədris binasına hücum edən silahlılar ümumilikdə 600 nəfərdən çox şəxsi əsir götürmüşdülər. Keniya ordusu ilə silahlılar arasında davam edən toqquşma 15 saat sonra ordunun xeyirinə yekunlaşır. Hadisə nəticəsində toplamda 152 nəfər həlak olmuşdur. Həlak olanların 142 nəfəri tələbə, 3 nəfəri Keniya ordusunun əsgəri və 3 nəfər isə yerli əyalətin polis əməkdaşları idi. Keçirilən əməliyyat nəticəsində 587 nəfəri xilas etmək mümkün olmuşdur ki, xilas edilən şəxslərin 79 nəfəri müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri almışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kenya al-Shabab attack: Security questions as Garissa dead mourned". BBC News. 13 March 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 April 2015.
2. ↑  *Zirulnick, Ariel.* "Kenya university attack puts security capabilities under fresh scrutiny (+video)". Christian Science Monitor. 9 February 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 April 2015.
3. ↑  "Kenya attack: Garissa University assault 'killed 147'". BBC News. 2 April 2015. 4 April 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 April 2015.
**İbrahimov Elton Nazim oğlu** — Azərbaycanda "Eurovision - 2012" milli seçimin finalçısı, ikinci yer tutdu. Gənc müğənni, musiqiçi, rəqqas.

Həyatı
------

Elton İbrahimov 3 noyabr 1994-cü ildə Rusiyada, Novosibirsk şəhərində anadan olub. Orada 73 saylı orta məktəbi bitirib. 6 yaşından etibarən "Antares" klubunda idman bal rəqsləri ilə məşğul olmuşdur. Rusiyada keçirilmiş çox sayli müsabiqələrə qatılmış, 100-den cox mükafat qazanmışdır. 8 yaşından "Sintez" pop sənəti studiyasında ifaçılıqla məşğul olmuşdur. Novosibirsk 3 saylı musiqi məktəbini bitirib, gitar və pianoda ifa edir.

2006-cı ildə "Action" adlı qrupda çalışmış və bu qrup beynəlxalq müsabiqələrdə iki dəfə əsas mükafatın sahibi olmuşdur. 2012-ci ildə yerli səs müsabiqəsi olan "Qızıl Not" yarışmasının qalibi olmuşdur. 2011-ci ildə Elton İbrahimov "Öz ulduzunu alışdır" adlı beynəlxalq müsabiqəsində ikinci yer tutmuşdur. Eyni ildə o, Barnaulda keçirilən və yerli miqyaslı yarışması olan "Cənab Şlayager 2011" adlı yarışmanın qalibi olmuşdur. 
Elton rus, ingilis, azərbaycan, türk və italyan dilində mahılar ifa edir.

Solo karyera
------------

Elton İbrahimov Bakıda "Eurovision - 2012", milli seçim yarışmalarında 120 nəfər iştirakçı arasinda finala vəsiqə qazandı. Final Heydər Əliyev Sarayında keçirildi və orada o ikinci yeri tutdu. 2012-ci ildə o, «Even if» adlı ilk singl buraxmışdır.

Diskoqrafiya
------------

* Ilk singl *Even if* (2012)
* Sənsən (2012)

İstinadlar
----------

* Twitter
* Facebook Fan Page[*ölü keçid*]
* Facebook sehifesi
* Youtube
* Soundcloud[*ölü keçid*]
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine
* 
* 
* 
* .
* Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine
*
**Fikrət Əbdülhəmid oğlu Sultanov** (14 may 1943, Bakı) — Azərbaycanlı aktyor, rejissor. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin professoru, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, Əməkdar incəsənət xadimi.

Həyatı
------

Fikrət Sultanov 14 may 1943-cü ildə anadan olmuşdur. 1966-cı ildə Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun "Dram rejissoru" ixtisasını (kursun rəhbəri Tofiq Kazımov) və 1970-ci ildə Moskva Ümumittifaq Teatr Sənəti İnstitutunun "Assistent-stajorluğu"nu (rəhbəri - İ.M.Rayevski) bitirib.

1969-cu ildə Moskvada Rauf Hacıyevin "Qafqazlı qardaşqızı" musiqili komediyasını "Təbəssümünü gizlətmə" adı ilə səhnələşdirib.

1966-cı ildən pedaqoji fəaliyyətlə məşğuldur. 20 il Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində buraxılış kafedrası olan "Rejissorluq və aktyor sənəti" kafedrasının müdiri, 5 il "Teatr və kino sənəti" fakültəsinin dekanı vəzifələrində işləyib. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində dərs deyir.

2005–2006-cı illərdə Türkiyədə İstanbul Beykent Universitetində kafedra müdiri və professoru vəzifələrində çalışıb, Ümumtürkiyə Ali Attestasiya komissiyasının üzvü ("Jürinin Asıl Üyesi") olub.

Quruluşçu-rejissor kimi Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrında, Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında, Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında, Azərbaycan Dövlət televiziya və radiosunda, Moskva Operetta Teatrında tamaşalar, habelə dövlət səviyyəli kütləvi tədbirlər hazırlamışdır. Aktyor kimi "Qəzəlxan" filmində Mir Cəfər Bağırov rolunu ifa etmişdir.

Çoxsaylı tədris proqramlarının, metodik tövsiyələrin, "Azərbaycan teatr təhsili" dərs vəsaitinin müəllifidir.

Təltifləri
----------

Azərbaycanda təhsilin inkişafındakı xidmətlərinə görə 10 dekabr 2013-cü ildə Əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.

Filmoqrafiya
------------

1. Qəzəlxan (film, 1991)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin əməkdaşlarına fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2021-01-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-14.

Xarici keçidlər
---------------
**Diva**- (əvvəllər Diva Universal — «Diva Universal») — ilk növbədə qadın auditoriyasına yönəlmiş serialların və verilişlərin yayımında ixtisaslaşan əyləncəli televiziya kanalı. Kanalın sahibi NBCUniversal International Networks – NBC Universal Beynəlxalq Şəbəkələrdir. Daha əvvəl, Diva Universal-ın müxtəlif ölkələrdə yeddi kanalı var idi, daha sonralar bunlardan dördü ( İtaliyada, Rusiyada, Bolqarıstan və Filippində olan kanallar) bağlandı. Şərqi Asiyada (Malayziya, İndoneziya, Tayland, Çin, Şri-Lanka, Filippin, Sinqapur, Pakistan, Vyetnam, Makao, Honq-Konq) Diva Asiya kanalları, Rumıniyada Diva Universal Romania kanalı və Serbiya/Xorvatiya/Sloveniyada Diva Adria kanalı yayımlanır.

Diva Universal (Rusiya)
-----------------------

Diva Universal kanalı Rusiyada yayımına 17 sentyabr, 2010-cu ildə Hallmark Channel kanalının əvəzinə başlamışdır. 25 aprel, 2014-cü ildə kanal yayımını dayandırdı. Onun tezliyində əyləncəli televiziya kanalı olan «E!Entertainment» yayımına başladı.

Diva teleknalında yayımlanan film və seriallar siyahısı
-------------------------------------------------------

* "Proekt "Toy"
* "Həkim Qollivud"
* "Həqiqətəuyğun Qallivud hadisəsi"
* "Şou Kendrlər"
* "Satqın (teleserial)"
* "Yaxşı həyat yoldaşı"
* "Djordan axtarış aparır"
* "Nyu-Djersinin əsl evdarları"
* "Orindj ətrafında əsl evdarlar"
* "Rəhmət"
* "Qilmor ailəsinin qadınları"
* "Erika olmaq"
* "Prestj"
* "Həkim Jivavo"
* "Anna Karenina"

Xarici keçidlər
---------------

* Diva Universal Arxivləşdirilib 2013-05-10 at Archive.today  (rus.)
**Yapon bağı** (*ing.* Japanese Garden) — yapon bağı stilində süni adada salınmış park. Park Sinqapurun Qərb rayonunda Curoq su anbarında yerləşir. 1974-cü ildə JTC Corporationşirkəti tərəfindən salınmışdır.

Park pulsuz olarq səhər saat 6:00-dan axşam 19:00 qədər açıq olr. Adaya Çin parkından uzanan körpü ilə gəlmək mümkündür. Bu iki park birlikdə Curonq baları adlanır.

Bağ Çin bağına nisbətdə sakit dizayn aspektinə sahibdir. Sakit istirahət üçün burada yapon stilində bina vardır. Burada günəş saatı vardır. Bu saatda Venera planeti təsvir edilmişdir. Ümumilikdə Sinqapurad 7 günəş satı vardır. Yer planetinin təsviri olan saat isə Çin parkında yerləşir.

Burda çoxlu sayda skamyalar vardır. Uşaq meydançaları, skeyt-parklarada sahibdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "All-About-Singapore | Japanese Garden". www.all-about-singapore.com. 2018-04-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-19.
2. ↑  "Китайский и Японский Сады в Сингапуре | Life4Trip.ru". Life4Trip.ru (rus). 2015-10-06. 2018-04-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-19.
**Napoleon Hil** (*ing.* Napoleon Hill; 26 oktyabr 1883, Vayz[d], Virciniya – 8 noyabr 1970, Cənubi Karolina) — amerikalı yazıçı və müasir fərdi-müvəffəqiyyət nəşr növünün ilk yazıçılarındandır. Ən məşhur əsəri "Düşün və zənginləş" (*ing.* Think and Grow Rich) bütün zamanların ən çox satılan kitablarından biridir. O, geniş şəkildə müvəffəqiyyət haqqında yazan böyük yazıçılardan biri hesab olunur.

Napoleon Hill (26 oktyabr 1883 – 8 noyabr 1970), Amerikalı yazıçı və müasir şəxsi-inkişaf haqqında növün ilk yazıçılarındandır. Ən məşhur əsəri "Think and Grow Rich" (Fikirləş və Zənginləş) bütün dövrlərin ən çox satılan kitablarından biridir.

Həyat hekayəsini qeydə alanlara görə Napoleon, Vircinya Vays Kauntinin Paund qəsəbəsində 2 otaqlı bir daxmada kasıb ailədə dünyaya gəlib. Anası Napoleon 10 yaşında ikən vəfat edib, atası iki il sonra yenidən evlənib.

13 yaşında olarkən qəsəbə qəzeti "Mountain Reporter"də məqalə yazmağa başlayır. Hüquq oxumaq istədiyinə görə müxbirliyə başlasada iqtisadi səbəblərdən fikrini dəyişir. Sənaye manatı və dövrünün ən zəngin insanlarından biri olan Andrew Carnegie-dən aldığı müsahibə Napoleonun karyerasında dönüş nöqtəsi oldu. Məşhur insanlarla apardığı müsahibələrin bir parçası olan bu müsahibədə Napoleon, Andrew Carnegienin uğurunu sadə bir formulla izah edə biləcəyinə və sadə vətəndaşlar tərəfindən tətbiq ediləcəyinə inandığını kəşf etti. Bundan sonra Napoleonun 500 uğurlu və çoxu milyonçu olan kişi və qadınla uğurlarının formulunu kəşf etmək və çap etmək üçün görüşlər keçirdi. Napoleonun araşdırmasında görüşdüyü məşhur insanlar arasında Thomas Edison, Alexander Graham Bell, George Eastman, Henry Ford, Elmer Gates, John D. Rockefeller, Charles M. Schwab, F. W. Woolworth, William Wrigley Jr. John Wanamaker, William Jennings Bryan, Theodore Roosevelt, William H. Taft, Woodrow Wilson, Charles Allen Ward və Jennings Randolph yer alıbdır. Layihə 20 ildən uzun müddət davam elədi və 1928-ci ildə "The Law of Succes" adı ilə kitablaşdırıldı.

1937-ci ildə Napoleon uğur formulunun hələdə çapı davam elətdirilən və satılan "Think and Grow Rich" (Fikirləş və Zənginləş) kitabında izahını verdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. ↑  Briley, Richard Gaylord, 1995, *The Seven Spiritual Secrets Of Success*, p. 151, Thomas Nelson Publishers, ISBN 0-7852-8083-9

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Foto, video və audio | YouTube |
| Tematik saytlar | Discogs · MusicBrainz |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 90115333 · BNE: XX853759 · BNF: 11907523k · CiNii: DA05251096 · CONOR: 122643555 · GND: 120892928 · ISNI: 0000 0001 1436 6941 · LCCN: n91042381 · LNB: 000012048 · NDL: 00443335 · NKC: jn20000700715 · NLA: 35195022 · NLG: 179756 · NLP: a0000001179291 · NSK: 000128764 · NTA: 107390450 · NUKAT: n95201628 · PTBNP: 396629 · LIBRIS: 368605 · SUDOC: 026922207 · VIAF: 2471835 · WorldCat VIAF: 2471835 |

 |
**Platonik sevgi**, **platonik eşq** və ya **platonik məhəbbət** ― müasir mənada cinsi əlaqəsi olmayan virtual və duyğusal sevgi. 

Platonik sevgi termini öz adını qədim yunan filosofu Platondan götürür. Platon bu sevgi tərzini təsvir edən ilk şəxsdir. Bir kitabda (simpozium dialoqu) Platon sevgi hissinin necə meydana gəldiyini və necə inkişaf etdiyini izah etməyə çalışır - həm cinsi, həm də qeyri-cinsi yollarla.

Platon insanların ruh və bədəndən meydana gəldiyini və ruhun düşüncə aləmində olduqda cismin maddi dünyaya aid olduğunu bildirir. Bundan əlavə, ruh yerləşdiyi bədənlə birlikdə olmalıdır, lakin iki həqiqət bir-birindən tamamilə müstəqildir. Bir sözlə, platonik sevgi ruha və zehnə ilham verir.

Marsilio Ficino XV əsrdə "platonik sevgi" terminini istifadə edən ilk insan olmuşdur. Marsilio onu bir insanın xarici görünüşünə deyil, zəkasının və xarakterinin gözəlliyinə yönəlmiş sevgini təsvir etmək üçün istifadə etmişdir. 



|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Seksuallıq** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |