recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Riasor** (*isp.* Estadio Municipal de Riazor) — İspaniyanın Qalisiya muxtar regionun La-Korunya şəhərində yerləşən futbol stadionu. "Deportivo La-Korunya" futbol klubu ev oyunlarını bu stadionda keçirir. Tamaşaçı tutumu 32.912 nəfərdir. Açılışı 28 oktyabr 1944-cü ildə olmuşdur.

Tarixi
------

Təməli 1993-cü ildə qoyulmuş stadionun memarı Santyaqo Rey Pedreyradır. 28 oktyabr 1944-cü ildə stadionun təntənəli açılışı olmuşdur. Açılış oyununda "Deportivo" və "Valensiya" komandaları qarşılaşıblar. Bu görüş 2:3 hesabı ilə qonaqların xeyrinə başa çatıb. Stadion 1982-ci ildə futbol üzrə dünya çempionatının qrup mərhələsinin üç oyununu qəbul edib. Məhz həmin ildə stadionda ilk dəfə əsaslı yenidənqurma işləri aparılıb. Növbəti yenidənqurma işləri 1995-ci ildən 1998-ci ilədək həyata keçirilib. Məhz bu yenidənqurma işləri zamanı stadiondakı qaçış zolağı yığışdırılmış və stadiondakı oturacaqların sayı 34.000-ə çatdırılmışdır.

Stadionda tamaşaçı sayına görə rekord göstərici 1999/2000 mövsümündə qeydə alınıb: "Deportivo" ilə "Espanyol" komandaları arasında keçirilmiş oyunu 41.000 tamaşaçı canlı olaraq seyr edib.

Yeni stadionun layihəsi
-----------------------

2003-cü ildə "Deportivo"nun prezidenti "Riasor" stadionun məşhur meksikalı memar Piter Ayzenman tərəfindən hazırlanmış yeni layihəsini ictimaiyyətə təqdim edib. Hazırda layihənin icrası dayandırılıb.

Əgər futbol üzrə 2018-ci il dünya çempionatına ev sahibliyi etmək hüququnu Rusiya yox, İspaniya qazansaydı, o zaman stadiondakı oturacaqların sayı 45.000-ə qədər artırılacaqdı.

1982 FİFA Dünya Kuboku
----------------------

| Tarix | Komanda #1 | Hesab | Komanda #2 | Mərhələ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1982–06-15 |  Peru | 0–0 |  Kamerun | 1-ci qrup |
| 1982–06-19 |  Polşa | 0–0 |  Kamerun | 1-ci qrup |
| 1982–06-22 |  Polşa | 5–1 |  Peru | 1-ci qrup |

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "RIAZOR". rcdeportivo.es. 2017-05-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-12-11.
2. ↑  "СТАДИОНЫ ИСПАНИИ: Риасор". allstadiums.ru. 2012-03-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-12-11.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  "Стадион «Риасор»". deportivo-fc.ru. 2017-06-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-12-11.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Riasor*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* Stadiumdb.com saytında
* Stadiumguide.com saytında
* Worldstadiums.com saytında Arxivləşdirilib 2017-05-07 at the Wayback Machine

| ⛭1982 FİFA Dünya Kubokunun keçirildiyi stadionlar |
| --- |
| 
* Xose Riko Peres (Alikante)
* Manuel Martines Valero (Elçe)
* Kamp Nou (Barselona)
* Sarriya (Barselona)
* San Mames (Bilbao)
* El Molinon (Xixon)
* Riasor (La-Korunya)
* Santyaqo Bernabeu (Madrid)
* Visente Kalderon (Madrid)
* La Rosaleda (Malaqa)
* Carlos Tartyere (Oviedo)
* La Romareda (Saraqosa)
* Benito Vilyamarin (Sevilya)
* Ramon Sançes Pisxuan (Sevilya)
* Mestaliya (Valensiya)
* Nuevo Xose Sorrilya (Valyadolid)
* Balaidos (Viqo)

 |  |
**Avstraliya–Qazaxıstan münasibətləri** ― Avstraliya ilə Qazaxıstan arasındakı xarici əlaqələr. İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 22 iyun 1992-ci ildə qurulmuşdur. Avstraliya Qazaxıstana diplomatik nümayəndəsini Rusiyanın paytaxtı şəhəri Moskvada yerləşən səfirlik vasitəsi ilə təqdim edir. Qazaxıstan Avstraliyaya diplomatik nümayəndəsini Sinqapurdaki səfirlik vasitəsi ilə təqdim edir və Sidney şəhərində baş konsulluğu yerləşir.

Siyasi münasibətlər
-------------------

Avstraliya 1991-ci ildə Qazaxıstanın müstəqilliyini tanıyan Yeni Zelandiyadan sonra ikinci Okeaniya ölkəsidir. Qazaxıstanda Avstraliya səfirliyi 1995-ci ildə Almatı şəhərində açılsa da, büdcə məhdudiyyətləri üzündən 1999-cu ildə məcbur bağlandı. Qazaxıstanın Avstraliyadakı səfiri Sinqapurda yaşayır. 2015-ci ildə Qazaxıstan Sidney şəhərində baş konsulluq açdı.

Avstraliya ilə Qazaxıstan arasında bir sıra yüksək səviyyəli səfərlər baş tutmuşdur. Qazaxıstanın keçmiş baş naziri Sergey Tereşenko 1993-cü ildə Avstraliyanı ziyarət etmişdir. Avstraliya general-qubernatoru Bill Heyden 1994-cü ildə Qazaxıstana səfər etmişdir, Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev isə 1996-cı ildə Avstraliyanı ziyarət etdi. 

2010-cu ildə Avstraliya Xarici İşlər Naziri Kevin Radd Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində iştirak etmək üçün Astana şəhərinə səfər etdi, həmin dövrdə Qazaxıstan təşkilata rəhbərlik edirdi. Xarici İşlər Naziri Radd 2011-ci ilin iyun ayında İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Xarici İşlər Nazirinin Astana şəhərində keçirilən görüşündə iştirak etmək üçün yenidən Qazaxıstana səfər etdi.

İqtisadi münasibətlər
---------------------

Qazaxıstan Mərkəzi Asiyada Avstraliyanın aparıcı ticarət tərəfdaşıdır. Hər iki ölkə iqtisadi və ticarət əməkdaşlığı haqqında müqavilə imzaladı, 2 iyun 2004-cü ildə isə o, təsdiq olundu. İki ölkə arasındakı ticarət əlaqələri cüzidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Foreign embassies and consulates in Australia". Department of Foreign Affairs and Trade. 2019-03-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-16.
2. ↑  "Australia-Kazakhstan Relations". Avstraliyanın Moskvadakı səfirliyi. 2007-01-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-18.
3. ↑  "Kazakhstan country brief". Department of Foreign Affairs and Trade (ingilis). 14 August 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 June 2018.

Xarici keçidlər
---------------

* Avstraliya Xarici İşlər və Ticarət Departamenti Qazaxıstanla əlaqələr haqqında
**Avstriya bağacığı**-(*lat.* Eurygaster austriacus Schreck.) Buğumayaqlılar tipinin Həşəratlar cinsinin Taxtabitilər dəstəsinə aid olan növ

Xarici quruluşu
---------------

Eurygaster austriacus Schreck bədəni geniş dairəvidir. Rəngi dəyişkən olub, sarımtıl – boz və yaxud tutqun, bəzən isə qaradır. Ön döşün yan tərəfləri xaricdən təpəvari çıxıntılıdır. Başın eni uzununa bərabər olub, təpəsi itiləşmiş şəkildədir. Skul lövhəsi dilçəkdən uzundur və hər ikisi başın qabaq tərəfində rastlaşır. Uzunluğu 11 – 13 mm – dir.

Yayılması
---------

Avstriya bağacığının Azərbaycanda yayılma arealı digər bağacıqlardan məhduddur. Bu növə yalnız Kiçik Qafqazda yerləşən rayonların ərazisində təsadüf edilir. Böyük Qafqazın cənub yamaclarında, Talışda, eləcə də Şirvan və Muğanda bu növə rast gəlinmir.

Həyat tərzi
-----------

Aprelin birinci və ikinci ongünlüyündə bağacıqlar kütləvi surətdə mayalanma və yumurtaqoyma prosesinə başlayır. Yumurtaqoyma prosesi aran və dağətəyi rayonlarda may ayının axırına qədər davam edir.. Havanın temperaturundan asılı olaraq, bağacıq yumurtalarının inkişafı 8 -14 gün davam edir. Yumurtadan çıxan sürfələr xarici quruluşuna görə yetkin fərdlərə oxşayır. Birinci qabıq dəyişmədən sonra sürfələr fəallaşır. Avstriya bağacığın sürfələri 5 dəfə qabıq dəyişir və nəhayət yumurtadan çıxandan 35 – 40 gün sonra yetkin formaya keçir. İldə bir nəsil verir. İmaqo mərhələsində qışlayır.

İstinadlar
----------

1. ↑  C.A.Hidayətov. Azərbaycanda Kənd təsərrüfatı bitkilərinə zərər verən Yarımsərtqanadlılar (Taxtabitilər), -42 səh.
2. ↑  C.A.Hidayətov. Azərbaycanda Kənd təsərrüfatı bitkilərinə zərər verən Yarımsərtqanadlılar (Taxtabitilər),-42 səh.
3. ↑  C.A.Hidayətov. Azərbaycanda Kənd təsərrüfatı bitkilərinə zərər verən Yarımsərtqanadlılar (Taxtabitilər),-42 səh.

Ədəbiyyat
---------

* C.A.Hidayətov. Azərbaycanda Kənd təsərrüfatı bitkilərinə zərər verən Yarımsərtqanadlılar (Taxtabitilər), -42 səh.

Xarici keçidlər
---------------

* Черепашка австрийская (Eurygaster austriacus)
* Австрійська черепашка – Eurygaster austriacus Schrnk
* Eurygaster austriacus[*ölü keçid*]

Həmçinin bax
------------
**Vəssan Gəray Cabaqiyev** (3 may 1882, Nazır-Kort[d], Vladiqafqaz dairəsi[d], Terek vilayəti, Rusiya imperiyası – 18 oktyabr 1961, İstanbul, Türkiyə) — Şimali Qafqaz siyasi və dövlət xadimi, mütəfəkkir.

Həyatı
------

Vladiqafqaz gimnaziyasında, Peterburq Universitetində, Riqa Politexnik İnstitutunda və Almaniyanın Yena Kənd Təsərrüfatı Universitetində təhsil almışdır. 1903-cü ildə Rusiyaya qayıtmış, əkinçilik və dövlət mülkiyyətləri nazirliyində mühüm vəzifələrdə çalışmışdır.

Fevral inqilabından (1917) sonra Şimali Qafqaz Dağlı azadlıq hərəkatının rəhbərlərindən biri olmuş, inquş milli şurasına sədrlik etmişdir. 1917-ci ilin mayında dağlı xalqlarının 1-ci qurultayında Birləşmiş Şimali Qafqaz Dağlılar İttifaqı Mərkəzi Komitəsinin üzvü seçilmiş, komitənin işlər idarəsinə rəhbərlik etmişdir. 1918-ci il mayın 11 -də Şimali Qafqaz dağlılarının müstəqilliyi elan edildikdən sonra hökumət üzvü olmuş, maliyyə naziri vəzifəsini icra etmişdir.

İstiqlal bəyannaməsinin və ilk Dağlı konstitusiyasının müəlliflərindən biri olmuşdur. Qafqaz dağlılarının konfederasiyası ideyası ilə çıxış etmişdir. Dəfələrlə Bakıda olmuş, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökuməti tərəfindən Dağlılar Respublikasına kömək məqsədilə verilən yardım və kreditləri almışdır.

1918-ci ilin payızında Dağlılar Respublikası parlamentinin sədri seçilmişdir. Sovetlərin Şimali Qafqazda möhkəmlənməsindən sonra, əvvəlcə Gürcüstana, 1922-ci ildə isə Türkiyəyə mühacirət etmişdir. Burada təşkil olunan Qafqaz Xalqlarının İstiqlaliyyəti Komitəsinin əsas təşəbbüsçülərindən idi.

XX əsrin 20-ci illərin sonlarından Polşaya mühacirət etmiş, 1938-ci ildə Polşa hökuməti teleqraf aqentliyinin nümayəndəsi kimi Türkiyəyə göndərilmişdir. İkinci dünya müharibəsindən (1939–45) sonra Türkiyə vətəndaşlığını qəbul etmiş, publisistika ilə məşğul olmuşdur.

Əsərləri
--------

* Qafqaz-Rus mücadiləsi, İstanbul, 1967.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

* Жизненный путь Васан-Гирея Джабагиева Arxivləşdirilib 2009-07-21 at the Wayback Machine
* Сайт, посвященный В.-Г. Джабагиеву Arxivləşdirilib 2011-08-08 at the Wayback Machine
1871-ci ildə Almaniyada Bernard Henrix Mayer tərəfindən əsası qoyulan "Mayer Mint" şirkətinin kolleksiyaları arasında Mahatma Qandi, Tereza Ana, ABŞ-nın keçmiş prezidenti Con Kennedi, Şahzadə Diana, Martin Lüter kimi tanınmış şəxsiyyətlərin qızıldan və digər qiymətli metallardan hazırlanmış medalyonları da vardır. Bu cür medalyonlar müvafiq dövlət orqanlarının xüsusi icazəsi ilə buraxılır. Şirkətin hazırladığı xatirə medalyonları dünyanın 160-dan artıq ölkəsinə yayılıb. Heydər Əliyevin xatirəsinə istehsal edilən medalyonlar da həmin medalyonlar sırasına daxil olub və dünyanın 200-dən çox ölkəsində kolleksiya həvəskarlarına təqdim edilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 2009-cu il sentyabrın 25-də Bakıdakı Beynəlxalq Muğam Mərkəzində Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr edilmiş medalyonların təqdimat mərasimi olub. Şirkət dünyada, xüsusilə də keçmiş Sovet İttifaqının və Qafqaz regionunun siyasi həyatında böyük rol oynamış Heydər Əliyevin adının əbədiləşdirilməsi üçün xatirə medalyonlarını istehsalı etməyi qərarlaşdırdıqdan sonra Heydər Əliyev Fondundan rəsmi icazə alıb.

Mənbə
-----

* Heydər Əliyev xatirə medalyonlarının təqdimatı olub Arxivləşdirilib 2009-09-29 at the Wayback Machine
* Arxivləşdirilib 2009-10-01 at the Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Şirkət** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Avstriya-Macarıstan müqaviləsi** (*alm.* Ausgleich‎, mac. Kiegyezés) - 1867-ci ildə Avstriya ilə Macarıstan dövlətləri arasında imzalanan və Avstriya-Macarıstan imperiyasının yaradılması ilə nəticələnən müqavilə .

Haqqında
--------

1866-cı ildə Prussiya-Avstriya müharibəsi zamanı əldə edilən məğlubiyyət və alman ittifaqının dağılması nəticəsində Avstriya öz nüfuzunu itirmişdi. Bundan başqa artmaqda olan sosial və milli-siyasi təzadları aradan qaldırmaq üçün imperiyanın modernləşməsi, radikal islahatlar tələb olunurdu. 1867-ci ildə Avstriya və Macarıstan müqavilə (*alm.* Ausgleich‎) imzaladılar. Həmin vaxtdan Avstriya imperiyası Avstriya-Macarıstan dualist monarxiyası kimi çıxış etdi. Müqaviləni Avstriya tərəfdən imperator Frans İosif, Macarıstan tərəfindən isə Ferens Deak imzalamışdır. 
Müqavilənin şərtləri aşağıdakılardır :

* Avstriya-Macarıstan imperiyasının iki paytaxtı olacaq: Vyana və Budapeşt
* Hər iki bölgənin ayrı ayrılıqda baş naziri və parlamenti olacaq
* Avstriya-Macarıstan bir olaraq qalacaq
* Ordu və donanma ortaq bir xarici işlər nazirliyi tərəfindən idarə ediləcək
* Ortaq vətəndaşlıq olmayacaq.
* Müqavilənin şərtlərinə 10 ildən bir yenidən baxılacaqdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *André Gerrits; Dirk Jan Wolffram.* Political Democracy and Ethnic Diversity in Modern European History. Stanford University Press. 2005. səh. 42. ISBN 9780804749763. 2020-01-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-13.
2. ↑  *Robert Young.* Secession of Quebec and the Future of Canada. McGill-Queen's Press. 1995. səh. 138. ISBN 9780773565470. 2023-06-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-13.
**Mayer Amşel Rotşild** (*alm.* Mayer Amschel Bayern Rothschild‎; 23 fevral 1744, Frankfurt-Mayn – 19 sentyabr 1812, Frankfurt-Mayn) — Beynəlxalq sülalənin əsasını qoymuş şəxs. Rotşildlərin ulu babası.

Həyatı
------

Rotşild Mayer Amşel 23 fevral 1744-ci ildə doğulub. Uşaqlığını indiki Almaniya ərazisində yəhudilər üçün ayrılmış gettolarda keçirib. 20 yaşında yerli bankların birində təcrübə keçib işi öyrənəndən sonra, babasının işini davam etmək üçün ailəsinin yanına qayıdır. Onun birinci işi qızıl sikkə, medalların satışı və dəyişdirilməsi idi. Sonradan pul yığıb özü üçün antikvar mağazasını açır. Həmin mağazada işlədiyi vaxt Avropanın ən varlı adamlarından biri sayılan landqraf Qessen-Kassel Vilgelm IX ilə tanış olur. Sonrada o həmin landqrafın (Qərbi Avropada zadəgan titulu.) yaxın adamı olur və onun şəxsi bankirinə çevrilir.

27 yaşında Rotşild, Qutle Şnapper adlı bir yahudi qızla evlənir. Onların evliliyindən 5 qız və 5 oğlan dünyaya gəlir. Sonradan həmin 5 oğlan "bir əlin beş barmağı" deyə adlanacaqlar və 260 illik Rotşildlər nəslinin davamçıları olacaqlar - Amşel, Solomon, Natan, Karl, Jeyms.

Ata Rotşild öz oğullarını böyüdüb Avropanın beş ölkəsinə göndərir və onların əli ilə nəhəng bank sistemini yaradır.

Rotşild nəslinin qazandığı ən böyük məbləğlər Napoleon Bonopartın dövründə olub. Napoleonun Avropanı zəbt etmək üçün sərf elədiyi vaxtı Rotşildlər nəsli pul qazanmağa sərf edirdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  *Wurzbach D. C. v.* Rothschild, Maier Anselm (alm.). // *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*: *enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben* Wien: 1856. Vol. 27. S. 132.
3. ↑  Kindred Britain.
**Avstriya-Prussiya müharibəsi** (Almaniya tarixində həm də **Alman müharibəsi** və **Yeddihəftəlik müharibə**, İtaliya tarixində isə **Üçüncü istiqlaliyyət müharibəsi** kimi tanınır) — 1866-cı ildə Prussiya krallığı və İtaliya ilə Avstriya imperiyası arasında baş vermiş hərbi münaqişə.

Müharibədə ümumilikdə 29 dövlət bilavasitə iştirak etmiş, onlardan 13-ü Avstriya, 16-sı Prussiya tərəfində olmuşdur. Müharibə yeddi həftə davam etmişdir (15 iyun - 26 iyul 1866). Avstriya iki cəbhədə vuruşmaq məcburiyyətində qalmış, 1856-cı ildən bəri texnoloji çatışmazlığı və siyasi təcrid edilməsi onun bu müharibədə məğlubiyyətinə səbəb olmuşdur. 3 iyul 1866-cı ildə baş vermiş Sadova döyüşündə general-feldmarşal Moltkenin komandanlıq etdiyi Prussiya qoşunları Avstriya ordusunu darmadağın etdilər. 

Avqustun 23-də bağlanmış Praqa sülh müqaviləsinə görə, Avstriya Holşteyni Prussiyaya verdi və Alman Birliyini tərk etdi. 1866-cı il müharibəsinin siyasi nəticəsi Avstriyanın rəhbərliyi altında Alman dövlətlərini birləşdirməkdən imtina etməsi və Almaniyadakı hegemonluğunu Şimali Alman İttifaqına, yeni bir konfederativ dövlət quruluşuna rəhbərlik edən Prussiyaya keçməsi oldu.

İstinadlar
----------

1. ↑  Clodfelter, M. Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015. — 4th. — Jefferson, North Carolina : McFarland, 2017. — ISBN 978-0786474707.
2. ↑  Clodfelter, M. Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015. — 4th. — Jefferson, North Carolina : McFarland, 2017. — ISBN 978-0786474707.
**Çjunyuan qülləsi**- Çinin Henan vilayətində yerləşən poladdan hazırlanmış teleqüllə .Hündürlüyü 388 metrdir (1273 fut). Tikinti 2011-ci ilin fevral ayında başa çatdırılmışdır . Televiziya qülləsi kimi istifadə olunur. 2012-ci ildən etibarən dünyanın ən yüksək 20 teleqülləsindən biridir..

Təsvir
------

Qüllə hiperboloid strukturunu yaradan borular şəklində elementlərlə əhatə olunmuş mərkəzi bir nüvədən ibarətdir  .Qüllənin quruluşu Yapon arxitektoru Kisho Kurokavanın iştirakı ilə həyata keçirilmişdir.  . 

Qüllənin müşahidə göyərtəsi amorf bir forma malikdir və bir neçə ayrı konus formalı şüşəli platformalardan ibarətdir. 

Gözləmə mənzərəsinin üçüncü və dördüncü mərtəbəsində dünyanın ən böyük panoraması olaraq Guinness Rekordlar Kitabında qeyd edildi. Panorama hündürlüyü 18 metr, uzunluğu 164 metr, sahəsi isə 3012 kvadrat metrdir . Müşahidə göyərtəsində polad antennalar yerləşdirlib 

Teleqüllə, 58.000 kvadrat metrlik bir ərazidə yerləşir. 120 kilometr radiusda radio və televiziya radiasiyaları üçün nəzərdə tutulmuşdur  .

Mükafatlar
----------

Çjunyuan teleqülləsi 2012-ci ilin mart ayında Çin İnşaat Mühəndisliyi Cəmiyyətindən Zhan Tianyou mükafatını aldı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Zhongyuan Fu Tower, Zhengzhou, China, FBT Electronica, 2013-10-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib, İstifadə tarixi: 2012-11-21
2. ↑  Arxivlənmiş surət, Dahe Daily, June 8, 2009, 2020-09-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib, İstifadə tarixi: 2012-11-21  (#apostrophe\_markup)
3. ↑  Arxivlənmiş surət, Skyscrapernews.com, December 11, 2006, 2013-10-03 tarixində arxivləşdirilib, İstifadə tarixi: 2012-11-21
4. ↑  Arxivlənmiş surət, Zheng Dong New District government, 2013-01-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib, İstifadə tarixi: 2012-11-20
5. ↑  New World Record: Largest Panoramic Painting, NBC News, June 1, 2011, İstifadə tarixi: 2012-11-20[*ölü keçid*]
6. ↑   Henan şəhərində Zhengzhou TV qülləsi (388m) [*daimi ölü keçid*] [*ölü keçid*] , 5 Aprel 2012 tarixində əldə edildi
7. ↑  Arxivlənmiş surət, Henan TV, March 30, 2012, 2020-09-19 tarixində arxivləşdirilib, İstifadə tarixi: 2012-11-21
**Biloksi** — ABŞ-nin Missisipi ştatında şəhər. 2010-cu ildə əhalinin siyahıya alınmasında əhalinin sayı 44054 nəfər qeydə alınıb, 2016-cı ildə isə 45975 nəfər olduğu açıqlanıb. Qalfport şəhəri ilə birlikdə Biloksi Harrison əyalətinin əsas mərkəzidir. İlk dəfə fransız kolonistlər tərəfindən salınmışdır.

Biloksi şəhərinin sahil sərhəddi Missisipi çayı boyunca uzanır.

Tarixi
------

Şəhər ilk dəfə 1699-cu ildə fransızlar tərəfindən salınıb. 1720-ci ildə Luziana ştatının inzibati mərkəzi Mobil şəhərindən Biloksiyə köçürüldü. 1722-ci ilin iyun ayında paytaxt Nyu-Orleansa köçürüldü və Biloksi əvvəlki statusunu itirdi.

Bir müddət şəhər Qərbi Floridanın paytaxtı olmuşdur. XIX əsrin əvvəllərində ABŞ-nin yurisdiksiyası altında keçdi.

Əhalisi
-------

2000-ci il siyahıya alınmasına görə, şəhərin irqi quruluşu 71.43% ağlardan, 19.04% afro-amerikalılardan, 0.49% yerli amerikalılardan, 5.11% asiyalılardan, 0.11% pasifik əhalisindən,1.43% digər irqlərdən və 2.38% iki və ya daha çox irqin nümayəsindən ibarətdir. Əhalinin 3.65% -i ispanlardan və ya latın amerikalılarından təşkil olunmuşdur.

2005-ci ildə Katrina qasırğası nəticəsində bir çox vyetnamlı amerikalılar Biloksi şəhərini tərk etdilər. 2009-cu ildə Biloksidəki Vyetnam ictimaiyyətinin üzvləri bildirdi ki, vyetnamlılar Birləşmiş Ştatların digər bölgələrində yoxsul iqtisadi vəziyyətə görə Biloksiyə geri dönürlər.

Təhsil sistemi
--------------

Şəhərdə Biloksi İctimai Məktəbi və Harrison Əyalət məktəbi yerləşir.

Körfəz sahilində böyük bir Katolik məktəb sistemi var, onun da 15%-i Biloksinin payına düşür.

Virciniya kollecinin Biloksi/Qalfport ərazisində yerləşən geniş bir kampusu var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Geographic Identifiers: 2010 Census Summary File 1 (G001): Biloxi city, Mississippi" Arxivləşdirilib 2020-02-13 at Archive.today. *American Factfinder*. U.S. Census Bureau. Retrieved August 15, 2017.
2. ↑  "Population and Housing Unit Estimates" Arxivləşdirilib 2018-06-13 at the Wayback Machine. Retrieved June 9, 2017.
3. ↑  "La Louisiane française" (in French), by Virginie Tanlay, from book *Histoire de la Louisiane*, flfa-enquete7 Archived March 4, 2009, at the Wayback Machine.: states that Iberville chose "le site de Bilocci" (or Biloxi)
4. ↑  Thomas, Danielle. "Biloxi Vietnamese say poor economy equals local population rise Arxivləşdirilib 2011-09-28 at the Wayback Machine." *WLOX*. May 10, 2009. Updated on May 11, 2009. Retrieved on August 14, 2010.
5. ↑  "Archived copy". Archived from the original on 2011-07-25. Retrieved 2010-11-21.

Xarici keçidlər
---------------

* Şəhərin rəsmi internet səhifəsi
**Malaqa Müasir İncəsənət Mərkəzi** (ispan dilində: Centro de Arte Contemporáneo de Málaga, qısaldılmış şəkildə - CAC Málaga) - XX əsrin son 30 ilində və və müasir dövrdə yaradılmış heykəltaraşlıq və vizual sənət əsərlərinin toplanması üzrə ixtisaslaşmış müasir incəsənət muzeyi. Muzey 17 fevral 2003-cü ildə 1980-ci illərədək Malaqa şəhərinin mərkəzində fəaliyyət göstərmiş keçmiş topdansatış ticarət bazarının binasında açılmışdır.

Malaqa Müasir İncəsənət Mərkəzi alman "incəsənət evləri", alman dövlətləri üçün səciyyəvi olan kunstxauslar modelinə uyğun olaraq müasir incəsənətin sosial, siyasi və estetik meyllərini inkişafı istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirmişdir.

Muzeyin binası 1937-1939-cu illərdə arxitektor Luis Quteres Sotonun layihəsi əsasında inşa edilmişdir.

Muzeyin sahəsi 6 000 kv. m.-dir, onun 2 400 kv. metri eksponatların nümayişi üçün ayrılmışdır. Malaqa Müasir İncəsənət Muzeyinin daimi kolleksiyası 400 eksponatdan ibarətdir. Muzeydə Luiza Burjuanın, Ceyk və Dinos Çepmenlərin, Herhard Rixterin, Pol Makkartinin, Aniş Kapurun, Raymond Pettibonun mövsümi sərgiləri keçirilmişdir. Muzeydə həmçinin, kinoların nümayişi, konsertlər və konqreslər də təşkil olunur.

Xarici keçid
------------

* Arxivləşdirilib 2014-02-04 at the Wayback Machine Rəsmi sayt
* Центр современного искусства на сайте мэрии Малаги



1. 1 2  Bibliotecas y Centros de Documentación de Andalucía.
2. ↑  .
**Actebia praecox** (*lat.* Actebia praecox) — heyvanlar aləminin buğumayaqlılar tipinin həşəratlar sinfinin pulcuqluqanadlılar dəstəsinin sovkalar fəsiləsinin actebia cinsinə aid heyvan növü.

Qısa təsviri
------------

Qanadları açılmış halda 45-48 mm-dir. Ön qanadları yaşılımtıl-qonur, yaxud yaşıl olub göyümtülə çalır. Arxa qanadları qonur, kənarları tünddür, kənarları ağ saçaqlıdır.

Arealı və sayı
--------------

Palearktikanın səhra-meşələrində və Rusiyada geniş yayılmışdır. Azərbaycanda arealı olduqca məhduddur, yalnız Böyük Qafqazın dağətəyi və dağlıq hissəsində nadir hallarda təsadüf edilir. Cəmi 2 kəpənəyi Quba rayonundan iyunda toplanmışdır.

Yaşayış yeri və həyat tərzi
---------------------------

Meşə açıqlıqlarında, çay kənarları və meşəətrafı sahələrdə yaşayır. Azərbaycanda biologiyası öyrənilməmişdir. Tırtılı torpaqda qışlayır. İyunun axırlarında tırtıl inkişafını başa vurur və puplaşır. Pup dövrü 25-30 gün çəkir. Tırtıl polifaqdır, yabanı və mədəni bitkilərlə, ən çox bağayarpağı, yovşan, südləyən paxlalı və bostan bitkiləri ilə qidalanır. Kəpənəyi maydan oktyabra qədər uçur. Ehtimal ki, ildə iki nəsil verir.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Yaşayış yerlərinin antropogen təsirlərə məruz qalması, kəpənəyin kolleksiyaçılar tərəfindən tutulması məhdudlaşdırıcı amillərdəndir.

Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
--------------------------------------

Yaşayış yerlərində qoruqların, yasaqlıqların yaradılması, sayını nəzarətdə saxlamaq üçün yaşayış yerlərinə müntəzəm monitorinqlərin təşkil edilməsi qorunması üçün qəbul edilən tədbirlərdəndir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q1551914
* BioLib: 54571
* BOLD: 197767
* EoL: 461330
* EUNIS: 309627
* Fauna Europaea: 448702
* Fauna Europaea (new): 6affde56-518d-4300-971d-bccd60ad2c63
* GBIF: 1787504
* iNaturalist: 483399
* IRMNG: 11145762
* LepIndex: 252012
* LoB: 5284
* NBN: NBNSYS0000006185
* NCBI: 1869403

 |
**Adam Fawer** (1970[…], Nyu-York, Nyu-York ştatı) — Amerikalı roman yazıçısı. İlk romanı "Ehtimalsızlıq" on səkkiz dilə tərcümə edilmiş və "ən yaxşı roman" müsabiqəsində "2006 International Thriller Writers" mükafatını qazanmışdır. 2008-ci ilin aprel ayında da ikinci romanı olan "Empati" yayımlanmışdır. "Empati" 2008-ci ildə almanca, yaponca ve türkcə yayımlanmışdır. Türkiyədəki yayımcısının israrları nəticəsində tamamladığı üçüncü romanı "Oz", 2016-cı ildə yalnız türkcə olaraq yayımlanmış, ancaq mənfi tənqidlərə məruz qalmışdır.

Faver Pensilvaniya Universitetində diplom və magistr dərəcələrini tamamlamışdır. Stanford Graduate School of Business də MBAsini etmişdır. Karyerası zamanı Faver; Sony Music, J.P. Morqan və son olaraq da About.com kimi müxtəlif şirkətlər üçün işləmişdir.

Əsərləri
--------

* *Ehtimalsızlıq* ISBN 978-975-6006-05-4
* *Empati*, ISBN 978-975-6006-23-8
* *Oz*, ISBN 978-605-5162-74-0

Xarici keçidlər
---------------


Vikisitatda ***Adam Faver*** ilə əlaqədar sitatlar var.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Adam Fawer // Internet Speculative Fiction Database (ing.). 1995.
2. 1 2  Adam Fawer // NUKAT. 2002.
3. ↑  M.J. Rose. "Adam Fawer’s backstory for Improbable".
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2007-04-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-15.
5. ↑  Stefanie Hollmichel. "An Interview with Adam Fawer".
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-01-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-15.
7. ↑  Phil. "A Few Questions To Adam Fawer of Improbable".
8. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2010-07-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-15.
**Rusiyanın qızıl üzüyü** (*rus.* Золото́е кольцо́) - Moskvadan şimali-şərqdə yerləşən qədim rus şəhərlərin dairəsi. Bu region əvvələr Zalesye adı ilə tanınırdı. 
Bu qədim şəhərlər ümumilikdə Rus pravoslav kilsəsinin yaranması və formalaşmasına əsas səbəb olmuşdu. 
Şəhərlər "açıq hava muzeyləri" statusu almışdılar, xüsusilə də XII-XVIII əsrlərdə tikilmiş bir çox kilsə və kreml binalarıdır. 
Bu şəhərlər Rusiyada ən mənzərəli sırasındadırlar və bura Rusiyanın məşhur soğan qübbəli tikililərinin formalaşdığı yer kimi də hesab edilə bilər.

Şəhərlər
--------

Qızıl üzük turiz marşrutuna daxil olan şəhərlərin ümumi sayı 8-dir, lakin gələcəkdə bu sıra daha da artacağı gözlənir. 
Marşruta daxil olan şəhərlər:

* **Sergiyev Posad**
* **Pereslavl-Zalesskiy**
* **Rostov Velikiy**
* **Yaroslavl**
* **Kostroma**
* **İvanovo**
* Gus-Xrustalnı
* **Suzdal**
* **Vladimir**
* Rıbinsk
* Uqliç
* Mışkin
* Alexandrov




* 
* Pereslavl-Zalesski kilsəsi (1156)Pereslavl-Zalesski kilsəsi (1156)
* Rostovda kremmlRostovda kremml
* Uqliç müqəddəs Dmitri kilsəsiUqliç müqəddəs Dmitri kilsəsi
* Monastère de la Transfiguration du Sauveur, IaroslavlMonastère de la Transfiguration du Sauveur, Iaroslavl
* İpatyev monastırı, Kostromaİpatyev monastırı, Kostroma
* Suzdal kremliSuzdal kremli
* Qızıl üzüyün "qapıları "VladimirQızıl üzüyün "qapıları "Vladimir

Yaroslavl
---------

Yaroslavl şəhəri 1010-cu ildə əsası qoyulub. Tarixi mərkəzdə 140 memarlıq abidəsinin olduğu üçün, Yaroslavl UNESCO-nun Ümumdünya irsinə daxil edilmişdir.

Spaso-Preobrajeniya monastırı
Spaso-Preobrajeniya monastırı.
İlya peyğəmbər kilsəsi

Kostroma
--------

Kostroma'nın dominant abidələrindən İpatyev monastırını nümunə gətirmək olar. Adı ilk dəfə 1432-ci ildə yazılmış səlnamədə qeyd olunur. Şəhərin köhnə hissəsi hələ II Yekaterina tərəfindən təsdiqlənmiş planlaşdırılması günümüzə gədər salanmışdır. 

İpatyev monastırının memarlıq ansamblı
Troitsa kilsəsi (1586), (1650—1652)
Zəng gülləsi (1603—1605)
Arxiyerey korpusları (XVIII ə.)
Romanovlar korpusları (XVI ə.)
Qardaş korpuslar (XVIII ə.)
* Spaso-Preobrajeniya monastırıSpaso-Preobrajeniya monastırı
* Spaso-Preobrajeniya monastırı.Spaso-Preobrajeniya monastırı.
* İlya peyğəmbər kilsəsiİlya peyğəmbər kilsəsi
* Kostroma, Boqoyavleniya kilsəsiKostroma, Boqoyavleniya kilsəsi

Xarici keçidlər
---------------


|  |  |
| --- | --- |
| Vikianbarın loqosu | Vikianbarda ***Goldener Ring*** ilə əlaqəli mediafayllar var. |

* Goldener Ring, russisch, sehr ausführlich
* Großes Special über den Goldenen Ring auf RusslandJournal.de
* Goldener Ring & seine Sehenswürdigkeiten auf EU-ASIEN.DE, sehr ausführlich
* Goldener Ring, deutsch
* Der Goldene Ring, deutsch

| ⛭Rusiyanın qızıl üzüyü |
| --- |
| 
* Alexandrov
* Boqolyubovo
* Qoroovets
* Qus-Xrustalnı
* İvanovo
* Kidekşa
* Kostroma
* Moskva
* Palex
* Pereslavl-Zalesski
* Plyos
* Rostov
* Sergiyev Posad
* Suzdal
* Tutayev
* Uqliç
* Vladimir
* Yaroslavl
* Yuryev-Polski

 | Coat of arms of the Russian Federation |
**Veyl adası** (*ing.* Whale Island, *rus.*  остров Кита) — Sakit okeanın şimalında, Alyaskanın cənub sahillərində, Kadyak adasında şimalda yerləşən ada. Kadyak arxipelaqına daxildir. 

Kadyak adasının şimal hissəsi ilə Afoqnak adasının cənub hissəsi arasında yerləşir. Kadyak adasından statistik cəhətdən təcrid olunmuş ərazi ilə Veyl boğazı, Afoqnakdan isə Afoqnak boğazı ilə ayrılır. Veyl adasının qərbində Malinovı adası, şərqində isə Sprus adası yerləşir. Veyl adası 39.235 kvadrat kilometr (15.149 kvadrat mil) ərazini əhatə edir və yaşayışı yoxdur. Mixail Muraşev adlı rus gəmi leytenantı 1839 və ya 1840-cı illərdə adaya "Qovoruşeçi" və ya "Kitovı" adını vermiş, bu adla Rusiya Hidroqrafiya İdarəsinin 1849-cu ildə buraxılmış 1425 nömrəli xəritəsində qeyd edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Whale Island: Block 2011, Census Tract 1, Kodiak Island Borough, Alaska Arxivləşdirilib 2020-02-12 at Archive.today Бюро переписи населения США
2. ↑  Donald J. Orth. Dictionary of Alaska Place Names. — Washington: United States Government Printing Office, 1967. — P. 1040. — (Geological Survey Professional Paper 567).
**Hümmət Hacıyev** (Hümmət Ələkbər oğlu Hacıyev, 10 oktyabr 1935, Naxçıvan rayonu, Naxçıvan MSSR) — neftçi-geoloq, geologiya-mineralogiya elmləri namizədi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar geoloqu.

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

Hümmət Hacıyev 10 oktyabr 1935-ci ildə Babək rayonunun Nehrəm kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Müəllimlər İnsitutunun fizika-riyaziyyat fakultəsini (1952-ci il), Azərbaycan Sənaye İnsitutunun geoloji-kəşfiyyat fakultəsini (1958-ci il) bitirmişdir. 1970-1981-ci illərdə "Səlyanneft"in baş geoloqu olmuşdur. 1981-ci ildən Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft şirkətinin Ə.Əmirov adına Quruda Neft və Qazçıxarma İstehsalat Birliyinin baş geoloqudur. 30-a qədər elmi məqalənin, 3 ixtiranın müəllifidir. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bir sıra xarici neft şirkətlərinin ekspertidir. Beynəlxalq elmi simpoziumlarda məruzələr etmişdir. Hacıyevin təşəbbüsü ilə Naxçıvanda neft yataqlarının proqnozlaşdırılmasına başlanmışdır. "Hümmət Ələkbəroğlu" təxəllüsü ilə bədii yaradıcılıqla da məşğuldur. "Geoloqun poeziyası" kitabı nəşr olunmuşdur.

Həmçinin bax
------------

* Adışirin Ələkbərov
* Bağır Bağırov
* Musa Məmmədov (professor)
* Natiq Əliyev
* Həbib İsrafilov

Mənbə
-----

Naxçıvan Ensiklopediyası. 1. Azərbaycan Milli Elmər Akademiyası. 2002. səh. 348. ISBN 5-8066-1468-9.
**BMT-nin immunitet və imtiyazları haqqında Konvensiya** — BMT Baş Assambleyası tərəfindən 13 fevral 1946-cı ildə qəbul edilib. Bəzən Nyu-York Konvensiyası da adlandırılır.

Tarixi
------

1945-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının yaradılması müasir diplomatiya hüququnun proqressiv inkişafı yolunda mühüm təkan oldu. Belə ki, 1946 və 1947-ci illərdə BMT iki konvensiya qəbul etdi; BMT-nin immunitet və imtiyazları haqqında Konvensiya və BMT-nin ixtisaslaşdırılmış qurumlarının immunitet və imtiyazları haqqında Konvensiya. Hər iki konvensiya müasir diplomatiya hüququnda immunitet və imtiyaz institutunun inkişafına mühüm töhfə idi.

Haqqında
--------

1946-cı il Konvensiyasında qeyd olunduğu kimi, bu konvensiyanın işlənib hazırlanmasının hüquqi əsasını Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinin 104-105-ci maddələri təşkil edir. Bu maddələrdə deyilir ki, təşkilat onun üzvlərinin hər birinin ərazisində funksiyalarının yerinə yetirilməsi və məqsədlərinə çatması üçün vacib olan hüquq qabiliyyətindən istifadə edir. Bununla yanaşı, BMT Nizamnaməsində qeyd olunur ki, öz funksiyalarının həyata keçirilməsinin vacibliyi ilə
təşkilatın özünə verilən immunitet və imtiyazların həcmi, təşkilat üzvlərinin nümayəndələrinin və təşkilatın vəzifəli şəxslərinin funksiyalarının səmərəli həyata keçirilməsinin vacibliyi ilə onlara verilən immunitet və imtiyazların həcmi müəyyən olunur. Başqa sözlə ifadə etsək, BMT rejiminin, onun üzvlərinin nümayəndələrinin və onun vəzifəli şəxslərinin rejiminin əsasında funksional zərurət nəzəriyyəsi durur.

BMT-nin immunitet və imtiyazları haqqında 1946-cı il Konvensiyası (Ümumi Konvensiya) 36 bölməni əhatə edən 9 maddədən ibarətdir. Bu konvensiyada təşkilat üzvlərinin nümayəndələrinin hüquqi vəziyyəti (IV maddə), BMT-nin vəzifəli şəxslərinin hüquqi statusu (V maddə), ekspertlərin immunitet və imtiyaz məsələləri (VI maddə), BMT-nin əmlakı, arxiv və sənədlərinin toxunulmazlığı (II maddə) və s. məsələlər tənzimlənir.

Ümumi Konvensiyanın 36-cı maddəsi əsasında BMT-nin Baş katibi ilə ABŞ-nin dövlət katibi arasında 1947-ci ildə "ABŞ ərazisində BMT və onun orqanlarının yerləşdiyi zolağın hüquqi vəziyyəti haqqında" xüsusi saziş imzalanmışdır. Həmin sazişə əsasən ABŞ ərazisində BMT orqanlarının və əməkdaşlarının toxunulmazlığı, diplomatik immunitet hüququ təsdiq edilir. Buna oxşar sazişlər BMT orqanlarının yerləşdiyi digər müvafiq dövlətlərlə də bağlanmışdır.

Ədəbiyyat
---------

* H.A.Qasımova. Xarici əlaqələr hüququ. Dərslik. Bakı: «Bakı Universiteti» nəşriyyatı, 2008, 480 səh.
**Çoxdamarlı öküzboğan** (*lat.* Bupleurum multinerve) — bitkilər aləminin çətirçiçəklilər dəstəsinin çətirkimilər fəsiləsinin öküzboğan cinsinə aid bitki növü.

Botaniki xarakteristikası
-------------------------

Çoxillik, sadə və ya budaqlanan olub, gövdəsinin hündürlüyü 70-100 sm olançoxillik ot bitkisidir. Yarpaqları dar, ensiz, neştərvari və ya xətti, aşağı hissəsi saplaqlı, yuxarı hissəsi isə oturaq və həcmlidir. Çiçəkləri mürəkkəb çətir, sarı, sarğı yarpaqları iri olmaqla, enli neştərşəkillidir. Meyvələri tünd-qəhvəyi, sallaq meyvəli, iki merikarpdan ibarət olub, uzunluğu 3-4 mm-dir. İyun-iyul aylarında çiçəkləyir və avqustda isə meyvələri yetişir.

Özünəməxsus iyli olub, dadı müəyyən olunmamışdır. 

Bozqırlı çəmənliklərdə, açıq yerlərdə, daşlı yamaclarda, meşə kənarında, enliyarpaqlı və küknar meşələrində, müxtəlifotluq və yüksəkdağlıq bozqırlarda, yüksəkdağlıq alp çəmənliklərində və dağ-tundra ərazilərində yaşayır.

Sənaye əhəmiyyətinə görə Altay, Tuva və Xakassi ərazilərində daha çoxdur. Xammalından daha çox flavonoid almaq üçün istifadə edilir.  

Bu bitki çiçəkləmə dövründə, yəni iyunun ikinci yarısından bir aya qədər toplanılır. Bitkinin yerüstü hissəsi, gövdə və kökləri kəsilərək toplanılır. Toplanılan xammal kəsilməli, nazik qatlarla sərilməli,yaxşı havası dəyişilən çardax və naveslərdə və ya 50-70ºC temperaturda quruducu şkaflarda qurudulmalıdır. 

Xammalın toplanılma düzgünlüyünə riayət edilməli, beləki, toplanılan massivlərdən təkrar toplanılma 2-3 ildən bir aparılmalıdır.

Xammal havası dəyişilən quru yerlərdə, standarta uyğun qablaşdırılaraq, stelajlarda saxlanılır. Saxlama müddəti 5 ildir.

Tərkibi və təsiri
-----------------

Yerüstü hissəsinin tərkibində flavonoidlər (6-8%), kverçetin və izoramnetin (rutin, izoramnetin-3-rutinozid, izokverçitrin) törəmələri vardır. Bundan başqa tərkibində saponinlər, aşı maddələri, efir yağı, karotin və askorbin turşusu vardır. Altay ərazisində olan bu növdə flavonoidlərin miqdarı Avropa hissəsində olan növlərdən 2-5 dəfə çox olur.

Bitkinin dəmləməsi keyfiyyətli ödqovucu dərmandır. Bitkidən alınan «Buplerin» adlı preparatın tərkibində 90%-dən çox flavonoidlər, başlıca olaraq izoramnetin-3-rutinozid (40-55%) olur. Bu preparat kapilliyarotoksikoz, hemorragik diatez, burun qanaxmaları və damar ödemlərinin profilaktikası və müalicəsində tətbiq edilir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q15595108
* Wikispecies: Bupleurum multinerve
* EUNIS: 151888
* GBIF: 3637617
* GRIN: 406680
* iNaturalist: 858393
* IPNI: 839272-1
* NCBI: 948048
* Plant List: kew-2686911
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:839272-1
* Tropicos: 1700037
* WFO: wfo-0000575572

 |
**Avstriya gerbi** — Avstriyanın rəsmi dövlət simvoludur. Dövlət Bayrağı və Dövlət Himni ilə birlikdə əsas dövlət rəmzlərindən biridir. İlk dəfə 15-ci əsrdə qəbul edildi, lakin bu günə qədər də qalxandakı tək başlı qartalın ilk təsviri Frederik Barbarossanın gümüş sikkəsinə yerləşdirilib. 15-ci əsrdən 1806-cı ilə qədər ikibaşlı qartal qədim imperiya simvolu, qəhrəmanların yoldaşı idi. Bununla birlikdə, Almaniyanın Prussiya monarxlarının hakimiyyəti altında birləşməsi ilə tək başlı qartal Alman gerbinə qayıdır, burada bir sıra dəyişikliklərə məruz qalaraq bu gün də qalır. İkibaşlı qartal Avstriya gerbindən itib. Bu, 1918-ci ildə Avstriya-Macarıstan İmperiyasının süqutu ilə baş verdi. Avstriya Respublikası qüllə tacı ilə taclanmış, pəncələrində çəkic və oraq tutan və sinəsində Avstriya milli rəngləri olan qalxan daşıyan birbaşlı qartalı təsvir edən yeni gerbi təsdiqləyib. Ölkə nasizmdən azad edildikdən sonra gerbdə qırıq zəncirlər təsvir olunmuşdu. Qalxanda üç xətt təsvir edilmişdir: qırmızı, ağ və qırmızı.

Gerb tarixi
-----------

### Avstriya-Macarıstanın gerbi

Avstriya-Macarıstan İmperiyasının dağılmasından əvvəl Avstriya-Macarıstanın gerbləri Avstriya ərazisində istifadə olunurdu.

* Avstriya Arxduxluğunun gerbiAvstriya Arxduxluğunun gerbi
* Habsburqlar sülaləsi dövründə Müqəddəs Roma İmperiyasının gerbi, 1605Habsburqlar sülaləsi dövründə Müqəddəs Roma İmperiyasının gerbi, 1605
* Frans İosif I gerbiFrans İosif I gerbi
* Avstriyanın orta gerbi 1915-1918Avstriyanın orta gerbi 1915-1918
* 
* Avstriya İmperiyasının kiçik gerbi (1815)Avstriya İmperiyasının kiçik gerbi (1815)
* Cisleithania gerbi (1915)Cisleithania gerbi (1915)

İstinadlar
----------

1. ↑  Lit.: Diem: *Die Entwicklung des österreichischen Bundeswappens*, Abschnitt  *Das Staatswappen der Republik (Deutsch)österreich*
2. ↑  Lit.: Diem: *Die Symbole Österreichs*
**Avstriya Coğrafiya Cəmiyyəti** (*alm.* Österreichische Geographische Gesellschaft‎) — Avstriyanın coğrafi sahədə fəaliyyət göstərən ictimai təşkilatlarından biri. Mərkəzi ofisi Vyana şəhərində yerləşir. Prezidenti 2015-ci ildən Helmut Volfşlaqdır.

Tarixi
------

Cəmiyyətin əsası 1856-cı ildə Avstriyanın Vyana şəhərində qoyulmuşdur.

Fəaliyyəti
----------

Cəmiyyət müntəzəm olaraq mühazirələr, müzakirələr, ekskursiyalar və səyahətlər həyata keçirir. Üzvlər üçün öz nəşrləri çap olunur.

Üzvləri
-------

1902-ci ildə burada 2065 üzv var idi.

Avstriya Coğrafiya Cəmiyyəti Avstriyadakı ən böyük elmi birləşmələrdən biridir və təxminən fiziki şəxslərdən və elmi qurumlardan ibarət 1300 üzvü var.

Həmçinin bax
------------

* Coğrafiya cəmiyyətlərinin siyahısı

İstinadlar
----------

1. ↑  Geographie Aktuell, Ausgabe 24 II/2015 Arxivləşdirilib 2022-01-08 at the Wayback Machine. geoaustria.ac.at  (alm.)

Xarici keçidlər
---------------

* geoaustria.ac.at — Avstriya Coğrafiya Cəmiyyətinin rəsmi saytı
* MÖGG mit Archiv: Schlagwortsuche und PDF-Summaries
* ÖGG Newsletter GEOGRAPHIEaktuell

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  Bu şablona bax  | 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 146528385 · GND: 37730-2 · ISNI: 0000 0001 1012 7513 · LCCN: n82098941 · NKC: ko2007396732, ko2007396733 · VIAF: 139917321 · WorldCat VIAF: 139917321 |

 |
**Suda adası** (*yun.* Σούδα)- Krit adasının şimal-qərbində Suda buxtasının sahilində yerləşən Yunanıstana məxsusdur.

Tarixi
------

Mühüm strateji mövqeyə məxsus olan bu ada Suda buxtası sahillərində yerləşir. XVI əsrdə venesiyalılar burada adada qala inşa etmişdilər. 1669-cu ildə Krit adası Osmanlı İmperiyası tərəfindən işğal edildikdən sonra, 1715-ci ilə kimi 46 il ərzində ada venesiyalılar adada hökmranlıq etmişdirlər. Bu üç qala Venesiyanın mühüm ticarət yollarını qoruyurdu.Həmçinin türklərlə yeni bir müharibə üçün strateji əsaslar kimi xidmət edirdi.

Müasir vəziyyəti
----------------

Hal-hazırda Suda körfəzinin suları mövcud NATO bazasıdır. Bu adaya turistlərin daxil olması belə qadağan edilmişdir. XVI əsrin Venesiya qalasının qalıqları adada saxlanılır.

Həmçinin bax
------------

* Krit adası
* Yunanıstan
* Elafonisi adası
* Diya adası

İstinadlar
----------

1. ↑  *Detorakis, Theocharis Ε.* Turkish rule in Crete // Crete, History and Civilization / Nikolaos M. Panagiotakis (ed.). — Heraklion, 1988. — P. 343.
**Sudak** (*ukr.* Судак, krımtat. Sudaq, Судакъ) — Krım yarımadasının cənubunda, respublika tabeli şəhər. Qara dəniz sahilində yerləşən Sudak şəhəri turizm və şərabçılıq mərkəzi kimi tanınır. Sudak dairəsinin inzibati mərkəzidir.

Etimologiyası
-------------

Osmanlı dövründə şəhər Sudak adını almışdır və indi də bu adı daşıyır. Adın mənası kırım-tatar dilində *suv* — su, *dak* — dağ deməkdir. Yəni suda olan dağ və ya su altında dağlar.

Coğrafiyası
-----------

Sudak Krım yarımadasının cənub-şərq sahilində, Aluşta şəhərində 47 km şimali-şərqdə və Feodosiyadan 42 km cənub-qərbdə yerləşir. Şəhər eyni adlı çayının vadisində, Sudak körfəzinin sahilindədir. Qərbdən Krepostnaya dağı ilə və şərqdən Alçak burnu ilə həmsərhədlənir. Şimaldan şəhəri əhatə edən dağlar fıstıq və palıd meşələri ilə örtülüdür. Şərqdə quraq Kapselskaya vadisi yerləşir. Şəhər öz ərazisini daim genişləndirir. 1996-cı ildə 480.29 hektardan 1429.46 hektara, 2003-cü ildə isə şəhər ərazisinin sahəsi 2347.7 hektara qədər artırılmışdır.

Sudak şəhərinin iqlimi Krımın cənub sahillərinin iqliminə yaxındır - qışı mülayim, yayı quraq. Kəskin temperatur dəyişilməsi müşahidə olunmur. İllik yağıntı miqdarı azdır - ildə orta hesabla 318 mm (Yaltada - 609 mm). Orta illik temperatur +11.9 °C-dir. Yay aylarında isti və quru, bəzən də çox isti olur. Xüsusilə iyul və avqust aylarında isti olur - +38 °C.

Tarixi
------

Sudak (Xalkinski) əlyazmalarında yazılan məlumata görə (13-cü əsrin sonu), şəhər 212-ci ildə qurulmuşdur. Sugdeya (*yun.* Σουγδαία) adlı bu şəhər Bosfor dövlətinin forpostu idi. Krepostnaya dağındakı olan qalanın qalıqları III-V əsrlər aiddir.

Əhalisi
-------

2014-cü ilin əhalinin siyahıyaalınmasına görə şəhər əhalisinin sayı 16784 nəfərdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. Rusiya Dövlət Federal Statistika Xidməti.
2. 1 2  Постановление ВС Крымской АССР от 24 октября 1991 года № 166-I «Об отнесении Судака к категории городов республиканского подчинения»
3. 1 2  "СУДАК • Большая российская энциклопедия - электронная версия". bigenc.ru. 2019-10-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-15.
4. ↑  Краткая история города Судак Arxivləşdirilib 2019-10-04 at the Wayback Machine — «Остров Крым»
5. ↑  Судак Arxivləşdirilib 2019-10-15 at the Wayback Machine — Топонимический словарь Крыма
6. ↑  Об изменении границ города Судака. Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine Верховная Рада АРК; Постановление от 22.05.1996 № 797-1
7. ↑
**Vadim Nikolaeviç Streltsov** (*belar.* Вадзім Стральцоў; doğ. 30 aprel 1986, Mogilyov şəhəri, BSSR) — Belarus ağır atleti. 94 kq çəki dərəcəsində çıxış edib. 2015 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatının qalibi, 2016 Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş mükafatçısı, Belarus respublikasının əməkdar idman ustası.Qatrda keçirilən beşinci beynəlxalq turnirinin və 2019 Avropa çempionatının bürünc mükafatşısı. İlk məşqçiləri - Aleksandır Gonçarov, Valentin Korotkin, Anatoli Lobaçev. Ailəlidir, iki qızı var.

Bioqrafiyası
------------

1986-cə ildə Moğilyov vilayətinin Qavrilinka kəndində anadan olmuş.

2006-cı ildə Streltsov 85 kq çəki dərəcəsində dünya çempionatında ilk debütünü etdi: Çinin Quançjou şəhərində keçirilən yeniyetmələrin dünya çempionatında ilk qızıl medalını qazandı. 2007-ci ildə eyni kateqoriyada Çianqmay keçirilən dünya çempionatında bürünc medala layiq görülüdü. 2008-ci ildə Pekin Olimpiadasında çıxış etdi. Lakin üç cəhdİN sonu elan edilmiş 170 kq-lıq çəkini qaldıra bilmədi.

2015-ci ildə Vadim Streltsov 94 kq çəki dərəcəsində Hyustonda Dünya Kubokunu qazana bildi. Eyni kateqoriyada Rio-de-Janeyrodakı 2016 Yay Olimpiaya Oyunlarında isə ümumi çəki 395 kq olmaqla gümüş medala layiq görüldü.

4 dekabr 2019-cu ildə Beynəlxalq Ağır Atletika Federasiyası (IWF) qazaxstanlı ağır atlet Vladimir Sedovun 2008-2016-cı illərdə ki bütün uğurlarını ləğv etdi. Nəticədə Vadim Stresov 2014-cü il dünya çempionatının bürünc medalına sahib oldu.

2013-cü ildə A.A.Mogilev Dövlət Universitetinin Bədən tərbiyəsi fakültəsini bitirib. Hal-hazırda Belarusiya ağır atletika yığma komandasının idmançı-təlimatçısı vəzifəsində çalışır. 2015-ci ilin nəticələrinə görə Mogilyov Regional İcraiyyə Komitəsinin "İlin adamı" xüsusi mükafatı layiq görülüb.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Vadzim Straltsou wins gold in junior weightlifting worlds". People's Daily Online China. 2 June 2006. 12 September 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 December 2012.
2. ↑  "Men's 85kg (187 lbs)". NBC Olympics. 30 July 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 December 2012.
3. ↑  "Vadzim Straltsou". Rio 2016. 14 August 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 August 2016.
4. ↑  "Международная федерация тяжёлой атлетики лишила Владимира Седова всех титулов". 2020-02-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-18.
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-07-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-18.
**Subtropik dəniz pişiyi** (*lat.* Arctocephalus tropicalis) — Bu növ Dəniz pişikləri əsasən Atlantik və Hind okeanının subtripik qurşağı ərazilərində yaşayır. İlk dəfə 1872-ci ildə Qream tərəfindən onun haqqında ətraflı məlumat verilir. Bəzi mənbələrdə soyunun tükənmə təhlükəsi vardır.

Xariçi görünüş
--------------

Subtropik dəniz pişiyi orta ölçülərə makikdir. Erkəklər 2 m/ 160 kq, dişilər isə 1,4 m/ 50 kq ölçülərə malikdirlər. Erkəklərdə bel nahiyə tünd boz, dişilərdə isə açıq boz rəngdə olur. Balalar doğularkən qara rəngə malik olurlar. Sifətləri girdə və yığcam olur. Onların orta ömürü 20–25 il təşkil edir.

Yayılması
---------

Subtropik dəniz pişiyi adından göründüyü kimi subtropik iqlim qurşağı boyunca yaşayır. Onlar Kerqelen dəniz pişiyinə nisbətdə şimalda (yəni ekvarora yaxın) yaşayırlar. Onların ən iri koloniyaları əsasən Atlantik okeanın Qof adaları və Hind okeanının Amsterdam adaları sahillərində yerləşir. Bəzi hallarda onların arealı ilə kerqelen dəniz pişiklərinin arealı üst-üstə düşür. Makkuori adaları, Kroze adalarında onlar birgə yaşayırlar. Şahzadə Eduard adalarında isə kerqelen dəniz pişiklərinə nisbətdə çoxluq təşkil edirlər. Kerqelen dəniz pişiklərindən fərqli olaraq sunə hissələri narıncı rəngdə olması ilə fərqlənir. Kerqelen dəniz pişiklərinə nisbətdə onların Dünyada hal-hazırda 300,000 bu növ dəniz pişiyi yaşayır. 1810-cu ildən yəni növün aşkarlanmasından sonra onu dərisinə görə ovlarırdılar. Antraktida suitilərinin qorunması haqqında konvensiyaya görə onlar qorunur. Bu səbəbdən sayları artır. Bircə Herd adasında soyları tükənmək üzrdir. Kerqelen dəniz pişiklərinə nisbətdə genedik müxtəlifliyi yüksəkdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
2. ↑  Mammal Species of the World (ing.): A Taxonomic and Geographic Reference. / D. E. Wilson, D. M. Reeder 3 Baltimore: JHU Press, 2005. 35, 2142 p. ISBN 978-0-8018-8221-0
3. ↑  Hofmeyr, G. & Kovacs, K. (2008). Arctocephalus tropicalis. In: IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 30 January 2009.
4. ↑  "Arctocephalus tropicalis". Integrated Taxonomic Information System. Arxivləşdirilib 2013-05-10 at the Wayback Machine Retrieved 24 January 2006
5. ↑  Randall R. Reeves, Brent S. Stewart, Phillip J. Clapham and James A. Powell (2002). National Audubon Society Guide to Marine Mammals of the World. Alfred A. Knopf, Inc. ISBN 0-375-41141-0

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Taksonomiya | GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN · SeaLifeBase · WoRMS |