recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**II Karloman** (*lat.* Carlomannus, *fr.* Carloman; 866 – 6 dekabr 884 və ya 12 dekabr 884, Le-Andeli[d] və ya Lion) — 879–884-cü illərdə Qərbi Frank krallığının hökmdarı. O, 882-ci ilə qədər qardaşı III Lüdoviklə birgə hökmdar olmuş, Burqundiya və Akvitaniyanı idarə etmişdir. Karolinqlər sülaləsindəndir. II Kəkələyən Lüdovik və Burqundiyalı Ansqardanın oğlu olmuşdur.

Kəkələyən Lüdovikin ölümündən sonra bəzi frank zadəganları III Lüdovikin yeganə kral seçilməsini müdafiə etmişdilər, lakin nəticədə hər iki qardaş padşah elan olunmuşdur. Onların hər ikisi 879-cu ilin sentyabrında taclandırılmışdılar. Buna baxmayaraq, onların qanuniliyinə bəzi şübhələr yaranmışdı, lakin həmin ilin noyabrında vikinqlər üzərində qələbələrindən sonra bu şübhələr yox olmuşdular. 880-ci ilin martında qardaşlar atalarının səltənətini bölmüşdülər. Karloman cənubda Burqundiya və Akvitaniyanı qəbul etmişdir. III Lüdovik vəfat etdikdən sonra Qərbi Frank krallığının qalan hissəsini qardaşına buraxmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. 1 2  Carloman II de França // Gran Enciclopèdia Catalana (kat.). Grup Enciclopèdia, 1968.
3. ↑  *McKitterick, Rosamond.* The New Cambridge Medieval History. 2. 1995. 137. ISBN 9780521362924. 2023-07-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-06-27.
4. ↑  Wikisource Kisholm, Hyu, ed.Carloman s.v. Carloman (d. 884) // Britannika Ensiklopediyası. 5 (XI). Cambridge University Press. 1911. səh. 343.
5. ↑  Mueller-Vollmer, Tristan; Wolf, Kirsten, eds.Chronology: 881 // Vikings: An Encyclopedia of Conflict, Invasions, and Raids. ABC-CLIO. 2022.
**Antropogen maddə** — insanın fəaliyyəti nəticəsində Yerin sferlərinə qoşulan yeni kimyəvi birləşmələr.

Ümumi məlumat
-------------

Antropogen maddələr insan fəaliyyəti sayəsində kimyəvi maddələrin yer sferinə daxil olması. Antropogen maddənin bir hissəsi təbii dövrana daxil olaraq tez-gec ekosistemdə utilləşir, təbiətə yad olan süni birləşmələr, canlı orqanizmlər və abiotik agentlər tərəfindən olduqca tədricən parçalanaraq təbii madələr mübadiləsindən kənarda qalır, onlar biosferdə toplanaraq həyat üçün təhlükəli sayılır. Bu kimyəvi elementlərə yerin dərinliklərindən səthinə çıxarılan ağır metalları və adətən təbii şəraitdə kiçik ərazilərdə və böyük olmayan konsentrasiyada yayılan radioaktiv maddələri misal göstənnək olar.

Xarici keçid
------------

* EKOLOGİYA, ƏTRAF MÜHİT VƏ İNSAN Arxivləşdirilib 2017-07-05 at the Wayback Machine

Həmçinin bax
------------

* Antropogenez

İstinadlar
----------

1. ↑  Məmmədov Q. Ş. Xəlilov M. Y. Ensiklopedik ekoloji lüğət Bakı 2008
**Meşkinşəhər asma körpüsü** — Orta Şərqdə ən uzun asma körpü. Meşkinşəhərdə Xiyav çayının üzərində 80 metr hündürlükdə yerləşən körpü.

Ümumi göstəriciləri
-------------------

Körpü Orta Şərqdə yerləşən ən uzun asma körpüdür. Hündürlüyü 80 metr, eni 2 metr uzunluğu isə 365 metrdir. Körpü bölgənin xüsusiyyətlərini yaxşı bilən yerli mütəxəsislər tərəfindən tikilib. Körpü son nəticədə ərazisi 130 hektar büdcəsi isə 400 milyard rial olacaq turistik kompleksin ərazisində yerləşir. Kompleksə qəbul zalları, yaşayış mənzilləri, hava şarı ilə uçmaq üçün eləcə də başqa hava idmanları ilə məşğul olmaq üçün meydançalar, restoranlar, sənətkarlıq bazarları, əyləncə parkları və istirahət üçün digər atraksionlar daxildir.

Texniki göstəriciləri
---------------------

Uzunluğu 365 metr olan körpü Xiyavçayın üzərində yerləşir. Körpünün konstruksiyasında nəmə, yanğına, zərbəyə, ildırım vurmasına dayanıqlı polimer materiallardan istifadə olunub. Körpü hərəkəti qeydə alan ötürücülər və rezonanslı vibrasiya amortizatorları ilə təchiz olunub. Körpünün təhlükəsizlik səviyyəsi beynəlxalq standartlara uyğundur və bayram günləri bu körpünün üzərindən 3 min insan keçir. Körpü yerli mühəndislər Mahmud Gəncəlibeyk və Əli Gəncəlibeyk tərəfindən 9 aya inşa edilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Orta Şərqin ən uzun asma körpüsü

İstinadlar
----------

1. ↑  "بزرگترین پل معلق خاورمیانه در مشگین شهر به بهره برداری رسید" (*fars.* ‎). irna.ir. 2016. 2019-04-23 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  "مُزد اعتماد" (*fars.* ‎). hamshahrionline.ir. 24 iyun 2016. 2019-03-31 tarixində arxivləşdirilib.
3. 1 2  "گشایش طولانی‌ترین پل معلق پیاده‌رو خاورمیانه در مشگین‌شهر" (*fars.* ‎). donya-e-eqtesad.com. 2016. 2023-07-28 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "Middle East's tallest suspension bridge to open in Iran" (*ing.* ). telegraph.co.uk. 14 may 2015. 3 June 2022 tarixində arxivləşdirilib.
**Suat Dərviş** (əsl adı **Xədicə Səadət Baraner**)
(d. 1903, İstanbul - ö. 23 iyul 1972, İstanbul)

Həyatı
------

Tibb professoru İsmayıl Dərviş bəyin qızı Suat Dərviş bir müddət yazıçı Rəşad Fuad Baraner ilə evli olub. Xüsusi təhsil alıb. Bir müddət Almaniyada Berlin Konservatoriyası və Ədəbiyyat Fakültəsində oxuyub. 1932-ci ildə Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra "Son məktub", "Vətən", "Cümhuriyyət", "Gecə məktubu" kimi qəzetlərdə reportajları və romanları çap olundu. Rəşad Fuad Baranerlə birlikdə Türkiyədə ictimai cərəyanın ilk yayın orqanlarından biri hesab edilən "Yeni Ədəbiyyat Dərgisi"ni 15 oktyabr 1940 - 15 noyabr 1941-ci illər arasında yayınladı. Bu dərgidə qısa hekayələr, lətifə və tənqidlər dərc olunurdu. 1944-cü il həbsləri zamanı əri Rəşad Fuad Baraneri gizlətdiyi və qanunsuz Türkiyə Komunist Partiyasına qoşulduğu ittihamı ilə mühakimə olundu və bir il həbs cəzasına məhkum edildi. Parisə getdi və 1953-1963-cü illər arasında orada yaşadı. 1963-cü ildə Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra romanlarını yazmaq və çap etməklə məşğul oldu, İnqilabçı Qadınlar Birliyini yaratdı. Ədəbiyyata şeirlə gəlmişdir. Ədəbiyyatın inkişafında müstəsna xidmətləri olan yazıçı kimi şöhrət qazandı.

Əsərləri
--------

### Romanları

Qara kitab (1921)

Nə bir səs, nə bir nəfəs (1923)

Heç biri (1923)

Əhməd Fərdi (1923)

Bəhirənin elçiləri (1923)

Fatmanın günahı (1924)

Mənmi? (1924)

Böhran gecəsi (1924)

Könül kimi (1928)

Əminə (1931)

Heç (1939)

Çılğın kimi (1934)

Fosforlu Cevriyə (1968)

Ankara məhbusu (1968, ilk dəfə 1957-ci ildə Parisdə fransızca)

Filmoqrafiya
------------

1. Məhəbbətin hökmü (film, 1998)
"***InfoWorld***" (əvvəllər "***The Intelligent Machines Journal***") — ABŞ informasiya texnologiyaları jurnalı. 1978-ci ildə əsası qoyulmuş, aylıq jurnal kimi fəaliyyətə başlamışdır. 2007-ci ildə şirkət jurnalı yalnız onlayn nəşr etmək qərarına gəldi. Sahibi "*International Data Group*" şirkətidir. "*InfoWorld*"un baş qərargahı San-Fransiskoda yerləşir.

Yarandığı gündən "*InfoWorld*"un əsas oxucuları informasiya texnologiyaları və biznes mütəxəssisləri olmuşdur. "*InfoWorld*" öz diqqətini təcrübəli texnoloji jurnalistlərin və praktiki təcrübəçilərin praktiki, analitik və redaksiya məzmununa yönəldir. Sayt ayda orta hesabla 4,7 milyon, ayda 1,6 milyon unikal ziyarətçi əldə edir.

Tarixi
------

"*InfoWorld*" 1978-ci ildə Cim Vorren tərəfindən "*Intelligent Machines Journal*" adı altında təsis edilmişdir. Jurnal 1979-cu ilin sonlarında onu "IDG"yə satılmışdır. Növbəti ilin əvvəlində jurnalın adı "*InfoWorld*" olaraq dəyişdirilmişdir. 1986-cı ildə Robert Krinqli rubrikasına start verilmişdir.

"Ethernet"in ixtiraçısı Robert Metkalf 1991–1996-cı illərdə jurnalı baş direktoru və naşir olmuşdur. O, 2000-ci ilə qədər jurda həftəlik köşə yazısı dərc etdirmişdir. Jurnal sırf internetə keçdiyi üçün son çap nəşri 2 aprel 2007-ci il tarixində buraxılmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  The ISSN portal (ing.). Paris: ISSN International Centre, 2005. ISSN 0199-6649
2. ↑  "About Us" (ingilis). 2019-09-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-02.
3. ↑  "Media Kit: Delivering Marketing ROI" (PDF) (ingilis). 2016-07-01. 2017-02-15 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2019-10-02.
4. ↑  *Harry McCracken.* "The Twelve Greatest Defunct Tech Magazines Ever". Technologizer (ingilis). 2008-11-20. 2008-12-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-02.
5. ↑  "InfoWorld, том 8, №1, стр. 18". 2023-07-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-08.
6. ↑  InfoWorld Through the Years, InfoWorld. Google Books.

Xarici keçidlər
---------------

* infoworld.com — InfoWorld rəsmi saytı
* Все печатные выпуски, оцифрованные в Google Книгах

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | VIAF: 6868149489114193810008 · WorldCat VIAF: 6868149489114193810008 |
**Brute-Force hücumu** — Güclü məlumat axının təsiri ilə e-poçt, sosial şəbəkə və s. hesab şifrələrinin qırılmasına kömək edən hücum üsulludur.

Haqqında
--------

Brute-Force hücumu daxilində şifrə haqqında heç bir məlumat məlum deyil. Sadəcə bəlli bir ardıcılığın köməyi ilə şifrə sürətli məlumat axınının təsiri ilə qırılır.
(məsələn: 121121, 121122, 121123, 121124, 121125, 121126, 121127, 121128, 121129, 121130 və s. Bu ardıcılığlar internetin sürəti ilə sürətlənir: Internet sürəti 128kb/san olarsa, səhifənin həcmi 12kb olarsa. 128:12=10 belə olduqda saniyədə 10 şifrə yoxlanır.)
Bu hücum iki formaya bölmək olar: Əl ilə və ya Xüsusi şifrə ardıcılığı daşıyan faylın köməyi ilə. Şifrə qırıldığda fayla siqnal ötürülür və əməliyyat dayanır. Brute-Force hücumundan şifrə nə güclü (8-64) olarsa, qırılma müddəti o qədərdə artacaq. Şifrə ardıcılığı daşıyan fayl nə qədər böyük olarsa, sistem o qədər sizin qarşınızda zəif olacaqdır. Müasir dünyada kiber təhlükəsizliyin inkişafı ilə bir çox sistemlər 64-bit, 128-bit, hətta 256-bit şifrə paneli dəstəkləyir. Kiçik bir hesablama aparsaq belə şifrələrin qırılması aylarla çəkə bilər. Brute-Force hücumunun müasir dünyada zəifləməsinin başqa bir səbəbi hücum zamanı şifrə əgər 5 dəfə yanlış yığılarsa müəyyən müddət ərzində hesab güvənlik altına alınır. Beləcə Brute-Force hücumu dayandırılır.
Məzmun
------

Tamaşada poçtalyon (Hacı İsmayılov) Alfred Hiçkokun filmlərinə baxan Kazıma (Yaşar Nuriyev), kompüter ilə fala baxan Zəhraya (Afaq Bəşirqızı), oyuncaq düzəldən Qəribə (Mabud Məhərrəmov), rejissor Cahangirə (Cahangir Novruzov), polis rəisi Seyfullaya (Səyavuş Aslan) içində əjdaha başı olan bağlama çatdırır və hər birinə zəng edərək əjdaha başı ilə məktubda qeyd olunan ünvana gəlməsini tələb edir. Əjdaha başı ilə bərabər çağırılan ünvana gələnlər başa düşür ki, əslində onların qohumu olan "poçtalyon" çoxdandır bir-birilərini görməyən qonaqları bir yerə yığıb və il əjdaha üzərində təhvil verildiyindən bağlamalarda əjdaha başı yerləşdirilib. Əjdaha başlarını divardakı illustirasiyaya sancan "poçtalyon" Qafar "Başsız bədən bir işə yaramaz" deyir və qonaqları bayram süfrəsinə qonaq edir. Tamaşanın ana fikri qohumluq münasibətlərinə diqqətin artırılmasıdır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Vaqif Səmədoğlu
**Quruluşçu rejissorlar:** Ramiz Həsənoğlu, Tariyel Vəliyev
**Quruluşçu operator:** Eldar Məmmədov
**Quruluşçu rəssam:** Rəfael Əsədov
**Bəstəkar:** Cavanşir Quliyev
**Rəssamlar:** İmran Nurəliyev, Azər Cəbrayılov
**Foto rəssamı:** Ərdəşir Məhərrəmov
**Quruluş hissə müdiri:** İlyas İsmayılov
**Dekorçular:** Fərhad Mayılov, Əliağa Xəlilov, Adil Bağırov
**Quraşdırıcılar:** Akif Cəfərov, Mixail Beloqlazov, Vamiq Hüseynov (Vamik Hüseynov kimi)
### Rollarda

Səyavuş Aslan — Seyfulla
Yaşar Nuri — Kazım
Cahangir Novruzov — Cahangir
Afaq Bəşirqızı — Zəhra
Hacı İsmayılov — Qafar
Sədaqət Dadaşova — Kazımın arvadı
Məbud Məhərrəmov — Qərib
Telman Adıgözəlov
Nuriyyə Əhmədova
Larisa Vinoqradova
Ramiz Məmmədov
Ələsgər Məmmədoğlu
Adışirin Bağırov — milis işçisi
Ələkbər Hüseynov
Ramiz Həsənoğlu (R.Drazi kimi)
Tariyel Vəliyev (T.Vəli kimi)

İstinadlar
----------

1. ↑  "VAQİF SƏMƏDOĞLU". 2021-02-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-18.
2. ↑  "Ramiz Həsənoğlu". 2016-08-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-18.
3. ↑  "13 aprel rejissor Ramiz Həsənoğlunun doğum günüdür". 2019-07-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-18.
4. ↑  "Bu gün Səyavuş Aslanın doğum günüdür". 2021-05-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-18.
5. ↑  "Hacı İsmayılovun doğum günüdür". 2020-10-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-18.
6. ↑  "Telman Adıgözəlovun doğum günüdür". 2021-05-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-18.

Xarici keçidlər
---------------

* Yaşıl eynəkli adamın qohumları — FOTOSESSİYA
* "Yaşıl eynəkli adam"ın kadrarxası

Həmçinin bax
------------

* Yaşıl eynəkli adam-2 (film, 1999)
* Yaşıl eynəkli adam-3 (film, 2002)
İraq əsgərləri ölkədən geriyə çəkilərkən, 700-dən artıq Küveytə məxsus olan neft quyusunu yandırmışdır
Yanan quyuların yuxarıdan görüntüsü
Hərbi konfliktlərlə bağlı olan ekoloji fəlakətlərə bir misal kimi 1991-ci ilin əvvəllərində Küveytdə və Fars körfəzi ətrafında "Səhrada fırtına" əməliyyatından sonra baş vermiş hadisələri misal göstərmək olar. Küveytdən geri çəkilən işğalçılar 500-dən artıq neft qazma quyusunu partlatdılar. Onların əksəriyyəti od tutub yanaraq 6 ay ərzində böyük bir ərazini zəhərli qaz və his ilə zəhərləmişdilər. Yanmayan qazma quyularından neft fəvvarə vuraraq Fars körfəzində böyük göllər yaratmışdır. Bura həmçinin çoxlu miqdarda dağıdılmış terminal və tankerlərdən də neft axırdı. Nəticə olaraq 1554 km² dəniz səthi, 450 km sahil zolağı neft ilə örtülmüşdür ki, bu da xeyli sayda canlının məhvinə səbəb olmuşdur. Alov məşəllərində hər gün 7,3 mln litr neft yanırdı ki, bu da ABŞ-nin gündəlik neft idxalı həcminə bərabər idi. Yanğından əmələ gələn his dumanları 3 km-ə kimi qalxaraq külək vasitəsi ilə Küveyt sərhəddlərindən çox-çox uzaqlara yayılırdı. Səudiyyə Ərəbistanı və İranda qara yağışlar, Kəşmirdə qara qar yağırdı. Havanın neft hisi ilə çirklənməsi, həmçinin, əhalinin sağlamlığına da, pis təsir edirdi. Ekspertlər müəyyən etmişdirlər ki, bu fəlakət aşağıdakı təzahürlər ilə müşahidə olunmuşdur:

1) İstilik çirklənməsi- 86 mln kvt./gün

2) Yanan neftdən əmələ gələn his- 12000 t/gün

3) Karbon qazı- 1,9 mln t/gün

4) Kükürd qazı- 20 000 t/gün

İstinadlar
----------
**Sadıxlı Nüşabə Ağabala qızı** — filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, Müsavat Partiyası Məclisinin sədri.

Həyatı
------

Nüşabə Sadıxlı 1949-cu ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. Orta təhsilini Bakı şəhəri 190 N-li məktəbdə alıb. 1972-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini, 1984-cü ildə həmin fakültənin aspiranturasının əyani şöbəsini bitirib. 1972-ci ildən Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində çalışır. Fəaliyyəti dövründə fakültə elmi şurasının üzvü olub və universitetin elmi, ictimai həyatında yaxından iştirak edib. Bu fəaliyyətinə görə BDU-nun rəhbərliyi tərəfindən fəxri fərmanla təltif olunub. Dünya ədəbiyyatı kafedrasının dosentidir. Dünya ədəbiyyatı fənnini Filologiya və Jurnalistika fakültələrində tədris edir. 1984-cü ildə "Azərbaycan-Bolqarıstan ədəbi əlaqələri" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb. Dünyanın bir çox ölkələrində elmi konfransların iştirakçısı olub. 19 elmi məqalənin və "İvan Varov" (1998) "Bolqarıstan türklərinin ədəbiyyatı" (2009) adlı iki dərs vəsaitinin müəllifidir.

1988-ci ildən Azərbaycan Xalq Hərəkatının fəal iştirakçısıdır. 1989-cu ildən AXC-nin üzvü və mərhum eks-prezident Əbülfəz Elçibəyin müşaviri olub. Eyni zamanda Aydınlar Birliyinin idarə heyətinin, Bütöv Azərbaycan Birliyinin, Milli Müqavimət Hərəkatının üzvü kimi fəaliyyət göstərib. Hazırda Müsavat Partiyası divanının üzvüdür. Uzun müddət Müsavat Partiyasının başqan müavini çalışmışdır. Hazırda Müsavat Partiyası Məclisinin sədridir.

Ailəlidir. İki oğlu və dörd nəvəsi var.



1. ↑  "Müsavat Məclisinin yeni sədri seçildi". 2023-03-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-29.
2. ↑  "Nüşabə Sadıxlı vəzifəsindən azad edildi". 2023-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-10.
**Silahdar İbrahim Paşa** — II Osman və I Mustafa səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

Həyatı
------

Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əndərundakı təlim-tərbiyəsini tamamladıqdan sonra II Osmanın silahdarlığına gətirildi. Ancaq çox keçmədən Sultan Osman devrilərək qətlə yetirildi. Taxta çıxarılan Sultan Mustafa əqli cəhətdən zəif olduğundan bütün iqtidar sədrəzəmlərin əlində cəmlənmişdi. Sultan Osmanın yaxın adamlarını mərkəzdən uzaqlaşdırmaq istəyən sədrəzəm Qara Davud Paşanın əmriylə vəzir rütbəsi alan İbrahim Paşa Misir bəylərbəyliyinə gətirildi. 20 iyul 1623-cü ildə vəzifədən alınan İbrahim Paşa paytaxta çağırılaraq divan vəziri oldu. Ancaq özüylə birlikdə gətirməli olduğu Misir xəzinəsinin gözləniləndən az olamsı səbəbilə təftiş edildi. Təftiş əsnasında qaçıb gizlənən İbrahim Paşa sonradan bağışlandı ancaq bütün rütbə və mal-mülkü müsadirə edildi. Sonrakı həyatı və ölüm tarixi barədə məlumat yoxdur.

Mənbə
-----

* Sicill-i Osmani III, səh. 101
Hal-hazırda Sileziya
**Sileziya**(*Silesia*, *Schlesien*), Orta Avropada tarixi bir bölgədir. Almaniyanın şərqində Prusiyanın bir rayonu idi (1742 – 1945). 1945-ci ildə Sileziya bütövlükdə SSRİ Qızıl ordusu tərəfindən işğal edildi. Nasistlərin hardasa hamısını güc işlədərək Sileziyadan atdılar. Bunların çoxu da öldürüldü.
Sileziya Yuxarı və Orta Oder çayı ilə Yuxarı Vistül çayı boyunca və Südet dağları ilə Karpat dağları boyunca yerləşir. Bu gün böyük hissəsi Polşa sərhədlərinin daxilində qalır. Mərkəzi Vroslavdır (qədim Breslav).

Sileziya üç bölgəyə ayrılır: Liegnitz, Breslav, Oppeln (1919 - 1938-ci illər arasında Oppeln 'Oberschlesien' olaraq adlandırıldı).

Sileziyanın ən yüksek nöqtəsi Südet dağlarında yerləşən Şneekoppedir.

Əhali
-----

### 1939-cu ildə böyük şəhərlər

| Şəhər: | Əhali: |
| --- | --- |
| Breslau (Wroclaw) | 630.041 |
| Kattowitz (Katowice) | 127.044 (1931) |
| Hindenburg (Zabrze) | 126.211 |
| Gleiwitz (Gliwice) | 117.323 |
| Königshütte (Chorzow) | 102.349 (1931) |
| Beuthen (Bytom) | 100.891 |
|  |
| --- |
| Səs tipi |
| Qadın |
| 

* Kontralto
* Messo-soprano
* Soprano
 |
| Kişi |
| 

* Bas
* Bariton
* Tenor
* Kontratenor
 |

|  |
| --- |
| **Vokal diapazonları** |
| Soprano
Messo-soprano
Kontralto
Tenor
Bariton
Bas |

**Bariton** (it. baritono, q.yun. βαρύτονος — aşağı səs βαρύς) — Yunan sözü olan "barytonos" - tərcümədə "ağır" mənasında işlənir. Bu səsə belə ad verilməsi təsadüfi deyil. Gözəl, dolğun bariton səsinə malik olan opera müğənniləri, adətən, ifadəli, qəhrəman xasiyyətli rolları ifa edirlər.

Bariton səsinin diapozonu böyük oktavanın lyab səsindən birinci oktavanın lyab səsinədək davam edir.

Bariton səsli müğənnilərdən Müslüm Maqomayev, Andrey Sereda, İvan Doroşşuk, Yevgeni Kibkalo, Georq Ots və b. göstərmək olar. Görkəmli italyan müğənnisi Titt Ruffo bütün dünyada geniş şöhrət qazanmış baritonlardan olmuşdur.

Bariton - Bizenin "Karmen" operasında toreodor Eskamilyo, Rubinşteynin "Demon" operasında Demon, Çaykovskinin

"Yevgeni Onegin" operasında Yevgeni Onegin, Qunonun "Faust" operasında alentin, Verdinin "Riqoletto" operasında Riqoletto... Nə qədər müxtəlif opera qəhrəmanları, nə qədər müxtəlif xasiyyətli rollar! Bu rollar hamısı bariton - bas və tenor arasında səslənən orta qalınlıqda kişi səsi üçün yazılmışdır.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Bariton ilə əlaqəli mediafayllar var.

* *Merriam-Webster's Collegiate Encyclopedia*. "Baritone". Merriam-Webster (2000) p. 142. ISBN 0-87779-017-5
* Knapp, Raymond; Morris, Mitchell; Wolf. Stacy (eds.) (2011)*The Oxford Handbook of The American Musical*, p. 322. Oxford University Press. ISBN 0199874727
**Umm Leysun yazıları** (*gürc.* უმ ლეისუნის წარწერა) ― əhəng daşından hazırlanmış qəbir lövhəsi üzərində qədim gürcü dilinin Asomtavruli əlifbası ilə yazılmış yazı. O, 1996-cı ildə qazıntılar bərpa edildikdən sonra 2002-ci ildə Bizans dövrünün gürcü monastırında tapılmışdır. Həmin məkan Qüdsün Qədim şəhər adlanan ərazisindən 4, 5 km cənub-şərqdə olan Umm Leysun yaxınlığında yerləşir. Yazılar polixrom mozaika döşəmənin altındakı dəfn sərdabəsində tapılmışdır.

Ümumilikdə sərdabədə təxminən 24 qəbir aşkar edilmişdir. İnsan skeletləri üçün cinsi qiymətləndirmədən sonra qalıqların yetkin kişilərə məxsus olduğu aşkar edildi ki, bu da monastır üçün təbii haldır. Üstündə gürcü yazısı olan aşkarlanmış ən vacib məqbərə "gürcü rahibi Yohan"a (qədim gürcü dilində Con) məxsus idi, hansı ki həm də ən qədim olan idi. Həmin şəxsin yaşı da tapıntıya xüsusi status verir, belə ki onun vəfatı zamanı yaşı 66 yada 67 idi və o, osteoparozdan əziyyət çəkirdi. Yazı həm müqəddəs torpaqlarda, həm də Gürcüstanda hər hansı arxeoloji artefkat üzərində ႵႠႰႧႥႤႪႨ (*kartveli*, yəni gürcü) etnoniminin qeyd olunduğu ən erkən nümunədir.

Yazı məzar daşına həkk olunmuş 81×49 sm sahəni əhatə edir. Yazılar 5-ci əsrin sonu və ya 6-cı əsrin birinci yarısına aid edilir. Yazılar Knessetin arxeoloji bağında saxlanılır.

Yazılar
-------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| ႤႱႤႱႠႫႠႰႾႭჂ
ႨႭჀႠႬႤႴႭჃႰ
ႲႠႥႤႪႤႮႨႱႩႭႮႭ
ႱႨႱႠჂႵႠႰႧႥႤ
ႪႨႱႠჂ | "|

* **Tərcümə:** "Bu Yohanın qəbridir, Purtavi rahibi, gürcü."

Həmçinin bax
------------

* Bir El Qutt yazıları
* Nazaret Gürcü yazıları

İstinadlar
----------

1. ↑  Tchekhanovets, p. 304
2. ↑  Seligman, p. 145
3. ↑  Seligman, p. 146
4. ↑  Seligman, p. 152
5. ↑  Seligman, p. 157
6. ↑  Tchekhanovets, p. 306
7. ↑  Seligman, p. 158
8. ↑  Khurtsilava, p. 26
9. ↑  Tchekhanovets, p. 305
10. ↑  Khurtsilava, p. 27
11. ↑  Seligman, p. 162
12. ↑  Seligman, p. 177

Biblioqrafiya
-------------

* *Seligman, J.* "A Georgian Monastery from the Byzantine Period at Khirbat Umm Leisun, Jerusalem". ‘Atiqot. 83. 2015: 145–180.
* Tchekhanovets, Y. (2014) Iohane, Bishop of Purtavi and Caucasian Albanians in the Holy Land
* Khurtsilava, B. (2014) A Georgian Monastery of Purta, Istoriani
**Kabus gəmi** (ing. — Ghost ship) — rejissorluğunu Stiv Bekin üstləndiyi 2002-ci il amerikan qorxu filmi. Film Berinq dənizində 1962-ci ildə yoxa çıxmış gəminin tapan dəniz qurtarma-araşdırma komandasının sərgüzəştlərindən bəhs edir. Film 25 oktyabr 2002-də Şimali Amerikada göstərimə girdi və tənqidçilərdən böyük ölçüdə tənqidlər aldı. Dünya miqyasında 68 milyon dollardan çox gəlir əldə etdi. Adına rəğmən, filmin 1952-ci ildə çəkilmiş eyniadlı film ilə heç bir əlaqəsi yoxdur.

Süjet
-----

1962-ci ildə italyan okean gəmisi Antoni Grazada sərnişinlər rəqs edirlər. Balaca qız olan Keyti gəminin kapitanı ona rəqsə dəvət edənə qədər oturur. Bir əl makaradan məftili açan qolu qaldırır. Nəticədə makara qopur və məftil rəqs səhrəsinə sovruraraq sərnişinləri və ekipaji ikiyə bölür. Yetişkinlərdən daha qısa olan Keyti başının üstündən keçən məftildən qurtarır.

40 ildən sonra 2002-ci ildə bir qurtarma komandası -kapitan Sin Mörfi, Maurin İps, Qrir, Doc, Mandə və Santos son uğurlarını qeyd edirlər.

Yayım
-----

Kabus gəmi 25 oktyabr 2002-də sinemalarda gösstərimə girdiş Kabus gəminin teatr afişası 1980-ci il istehsalı olan "Ölüm gəmisi" filmin afişasına bənzəyir.

Tənqidlər
---------

"Kabus gəmi" 129 rəy əsasında 16% təsdiq reytinqinə malikdir. Ortaq tənqid belədir: "Kabus gəmi qayıq kimi cırıltılı bir süjetlə qorxu hissini çatdıra bilmir". Eynilə "Metacritic" 25 rəy əsasında filmə 28/100 bal verir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  "1980-cı illərin qorxu filmləri". 2023-07-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-12.
3. ↑  "Waddel, Calum (2009). Jack Hill: The Exploitation and Blaxploitation Master, Film by Film. McFarland & Company. p. 186". 2023-07-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-12.
Un
**Un** — taxılın üyüdülməsi yolu ilə əldə edilən incə toza verilən addır. Başda çörək və xəmir məmulatları olmaqla bir çox qidanın əsas tərkib hissəsidir. Ümumiyyətlə buğdadan əldə edilən toza yalnız un deyilir. Arpa, ot, çovdar, qarğıdalı, noxud kimi bitkilərdən əldə edilən un isə, məşhur olaraq o taxıl adıyla birlikdə qarğıdalı unu, arpa unu formasında adlandırılar.

Fiziki göstəriciləri
--------------------

Makaron ununun sıxlığı 650 və ya 700 kq/m³.

Buğda ununun sıxlığı 550 və ya 600 kq/m³.

Un növləri
----------

* Buğda unu
* Çovdar unu
* Düyü unu
* Şabalıd unu
* Noxud unu
* Yer fındığı unu
* Tanq unu (tanq: bir növ mamır)
* Qarabuğda, soya, kartof, ararot, kulkas, palıd palamudu və dənəsiz məhsulların da unları əldə edilebilmeketdir.

Undan edilən məhsullar
----------------------

Çörək, tort, kraker lər, keks lər, börəklər undan edilən bəzi məhsullardır. Bunların xaricində, həmçinin bəzi souslar və pudinq istehsalında da un istifadə edilir.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Yer fındığı unu". 2010-12-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-02-17.

Xarici keçidlər
---------------

* Cooking For Engineers - Kitchen Notes: Wheat Flour
* h2g2 entry on Bread Flour
* British Nutrition Foundation - Flour Information Arxivləşdirilib 2007-10-23 at the Wayback Machine


Vikianbarda ***Un*** ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Kaali** (est. Kaali kraater) və ya **Kaalinyarvi** (fin Kaalinjärvi) — Estoniyada meteorit krateri. Saaremaa adasında yerləşən bu krater 3470–3545 il əvvəl, holosen dövründə meteorit düşməsi nəticəsində yaranmışdır. Tartu universitetinin 2016-cı ildə apardığı radiokarbon analizlərinə görə krater e.ə 1500–1600 illərdə yaranmışdır. Kraterdə eyni adlı kiçik göl var. Kaali planetin səkkizinci ən gənc krateri hesab olunur.

Ümumi məlumat
-------------

Krater kənarında olan dolomit daşlar
Krater **Kuressaare** şəhərindən 18 km məsafədə, *Kaali kəndi* yaxınlığındakı meşədədir. Hündürlüyü 16–22 metr, diametri 110 metr olan kraterin kənarları böyük (4–7 m) dolomit bloklarlarla əhatələnib. Yaxınlıqda diametri 15 ilə 40 metr arasında olan səkkiz daha kiçik krater var.

Yerli əhali arasında kraterin yaranması ilə bağlı etioloji məlumatlar mövcuddur. XVIII-XIX əsrlərdə kraterin vulkan püskürməsi nəticəsində yaraması haqqında fikirlər mövcud idi. Digər ehtimala görə krater karst prosesi nəticəsində formalaşmışdır.

1937-ci ildə geoloq I. Reinvald tərəfindən kraterdən parçalanmış ağac və meteorit parçaları aşkar edildi. Meteorit 8,3 % nikeldən ibarət idi. Bu göstərici artıq əraziyə dəmir meteoritin düşməsini sübut edirdi.

Sonrakı illərdə kraterdə geniş araşdırma işləri aparıldı. Müəyyənləşdirildi ki, kütləsi 400 ilə 10.000 ton arasında olan bir meteorit şimali-şərqdən 15–45 km/s sürətlə yer atmosferinə daxil olmuş və atmosfer sürtünməsi nəticəsində kütləsini itirərək 5–10 km yüksəklikdə bir neçə yerə parçalanmışdır. Kütləsi 20–80 ton arasında olan ən böyük fraqment 10–20 km/s sürətlə yer səthinə çırpılmış və ən böyük krateri əmələ gətirmişdir. Digər səkkiz parça daha kiçik kraterlər formalaşdırmışdır.

Zərbə zamanı 80 TC (20 kiloton trotilə ekvivalent) enerji ayrılmışdır. Bu Hiroşimoya atılan bombaya bərabər idi. 6 km-lik radiusda olan meşə örtüyü yanmışdır.

4227 Каали asteroidi kraterin adı ilə adlandırılmışdır. Krater Estoniyanın qorunan təbiət abidəsi hesab olunur. Kaali gölünün səviyyəsi mövsümdən asılı olaraq dəyişir. Yaz aylarında göl çevrəsinin uzunluğu 60 metrə çatır.

Kraterin panoraması

Həmçinin bax
------------

* Zərbə krateri
* Krater gölü

Xarici keçidlər
---------------

* Описание кратера на Earth Impact Database  (ing.)
* Kraterin fotoları [*ölü keçid*] (rus.)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bianca Mikovitš*. Teadlaste töö tulemus Kaali kraatri vanuse määramisel ühtib vana regilauluga Arxivləşdirilib 2016-01-27 at the Wayback Machine Maaleht, January 26, 2016
2. ↑  "Кратер Каали и его меньшие сородичи с высоты". 2019-07-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-29.
3. ↑  *Siim Veski; Atko Heinsalu; Kalle Kirsimäe; Anneli Poska; Leili Saarse.* "Ecological catastrophe in connection with the impact of the Kaali meteorite about 800–400 BC on the island of Saaremaa, Estonia" (PDF). Meteoritics & Planetary Science. 36 (3). 2001: 1367–1375. Bibcode:2001M&PS...36.1367V. doi:10.1111/j.1945-5100.2001.tb01830.x. 2017-08-11 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-29.
4. ↑  "Глубина метеоритного озера Каали (Эстония)". 2023-07-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-29.
**Karl Konstantin Henrix Şteffek** (*alm.* Carl Constantin Heinrich Steffeck‎; 4 aprel 1818[…], Berlin – 11 iyul 1890[…], Köniqsberq, Prussiya) — Almaniya animalist rəssamı, portretçi və qrafik. İlk növbədə atlar və itlər təsvirləri ilə məşhurdur.

Həyatı
------

Sənətə həvəsi olan rantyenin oğlu Karl Şteffek hələ gimnaziya illərində Prussiya İncəsənət Akademiyasında tez-tez olurdu. 1837-ci ildə rəssam Frants Krügerin şagirdi oldu və daha sonra Karl Beqasın emalatxanasında işləməyə başladı. 1839-cu ildə Şteffek Paris şəhərinə yollandı və orada iki ay Pol Delaroşun yanında şagirdlik etsə də, daha çox Oras Vernenin sənəti ilə maraqlanırdı. 1840–1842-ci illərdə İtaliya üzrə səyahət edirdi.

Səfərdən qayıtdıqdan sonra ov və heyvan rəsmlərini çəkdi. Bu janrla yanaşı, "Albrext Axil ştandart uğrunda nürnberqistlərə qarşı mübarizədə" (1848) adlı böyük tarixi rəsm əsəri yaratdı, hansını ki 1864-cü ildə Berlin Milli Qalereyası əldə etdi. 1850-ci illərin əvvəllərindən Şteffek naqqaşlıq üzrə dərslər verməyə başladı. Onun tələbələri arasında Hans fon Mareyes və Maks Liberman var idilər. 1859-cu ildə Şteffek Berlin Akademiyasında professor adını aldı, 1880-ci ildə Köniqsberq Rəssamlıq Akademiyasının rektoru təyin edildi.

1890-cı ildə qəflətən ürək tutmasından vəfat etdi və Berlindəki fransız qəbiristanlığında dəfn edildi. 1945-ci ilə qədər Köniqsberq küçələrindən biri Karl Şteffekin adını daşıyırdı, indi Kalininqraddakı Leytenant Katina küçəsidir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Carl Constantine Heinrich Steffeck (nid.).
2. 1 2 3 4  Carl or Karlo Constantin Heinrich Steffek // Benezit Dictionary of Artists (ing.). OUP, 2006. ISBN 978-0-19-977378-7
3. ↑  *Thieme U. Becker F. Vollmer H.* Thieme-Becker-Vollmer (alm.). / Hrsg.: U. Thieme, F. Becker, H. Vollmer, F. C. Willis E. A. Seemann.

Xarici keçidlər
---------------

* Meyers Konversations-Lexikon-da bioqrafiyası (alm.)

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | RKDartists |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Allgemeine Deutsche Biographie · Brockhaus · Prabook |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| GND: 117226092 · ISNI: 0000 0000 6676 7627 · LCCN: nr97031493 · NTA: 204475961 · VIAF: 40150319 · ULAN: 500008577 · WorldCat VIAF: 40150319 |

 |
**Reich** (*alm.*  Reich‎ [ˈʁaɪç]) — Azərbaycan dilində ***Reyx*** olaraq oxunur. Hərfi mənası imperatorluq, krallıq, dövlət və zənginlikdir; tarixdə isə Almanların dünyada söz sahibi olduğu dövrlərə verilən ad. Tarixdə üç ədəd Reyx dövrü olmuşdur.

Birinci Reyx
------------

* **Rəsmi adı:** Müqəddəs Roma İmperatorluğu (*Heiliges Römisches Reich*), Alman Millətinin Müqəddəs İmperatorluğu (1512-ci il qərarnaməsi ilə belə adlandırılmışdır; *Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation*)
* **Mövcud olduğu tarix:** 962 – 1806
* **Paytaxt:** Roma (962–1448), Vyana (1448–1806)
* **Yaradıcısı:** I Otto (962–973)

962-ci ildə yaradılıb 1806-cı ildə məhv olub və Qərbi Roma İmperiyasının varisi olduğu deyilən **Müqəddəs Roma German İmperatorluğu** adı ilə dünyada tanınır.

İkinci Reyx
-----------

* **Rəsmi adı:** Alman İmparatorluğu (*Deutsches Reich*)
* **Mövcud olduğu tarix:** 1871 – 1918
* **Paytaxt:** Berlin (1871–1918)
* **Yaradıcısı:** Otto fon Bismark (1871–1890)

Otto fon Bismarkın 1871-ci ildə Almaniya kansleri olması ilə başlayan və II Vilhelmin Birinci Dünya müharibəsindəki məğlubiyyəti ilə nəticələnən, Prussiyanın başçılığı altında qurulmuş olan **Almaniya İmperiyası** dövrüdür.

Üçüncü Reyx
-----------

 *Əsas məqalə: Üçüncü Reyx*
* **Rəsmi adı:** Alman İmperatorluğu (1933–43), Böyük Alman İmperatorluğu (1943–45; *Großdeutsches Reich*)
* **Mövcud olduğu tarix:** 1933 – 1945
* **Paytaxt:** Berlin (1933–1945)
* **Yaradıcısı:** Adolf Hitler (1933–1945)

Adolf Hitler tərəfindən yaradılmış olan, rəsmî adı **Alman İmperatorluğu** olan **Nasional Sosialist Almanya** '​dır. 1943-cü ildə sərhədlərinin həddindən artıq böyüməsi ilə **Böyük Alman İmperatorluğu** adını almışdır. Nasional Sosialist Almaniya, "Üçüncü Reyx" (*Drittes Reich*) adı ilə də tanınır. Adolf Hitler, Üçüncü Reyxin ilk rəhbəri olmuşdur. Onun zamanında prezidentlik və kanslerlik vəzifələri birləşdirilmişdi (2 avqust 1934-cü ildən etibarən). Hitlerin intihar etməsindən sonra bu iki vəzifə təkrar ayrılmışdılar. Kanslerlik vəzifəsində Hitleri Yozef Gebbels əvəz etmiş, fəqət o da intihar edəndən sonra yerine Ludwig Schwerin von Krosigk gəlmişdir. Prezidentlik vəzifəsinə isə Böyük Admiral Karl Dönits gəlmişdir. Hitler həyatda olarkən Almanlar tərəfindən *Führer* (rəhbər, öndər, lider) olaraq adlandırılmışdır. Üçüncü Reyx 1945-ci ildə Almaniyanın məğlubiyyəti ilə məhv olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Reich, n. // Deutsches Wörterbuch von Jacob Grimm und Wilhelm Grimm. 14: R – Schiefe. 1893. 573–584.
2. ↑  *Orel, Vladimir E.* A Handbook of Germanic Etymology. London: Brill Academic Pub. 2003. 305. ISBN 978-9004128750.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Laruss ensiklopediyası · Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | LCCN: sh2005005678 |
**Hematofobiya** və ya **qan qorxusu** — həddindən artıq və qaçınılmaz qan qorxusudur. Bir çox digər fobiyalardan başqa, bu qorxunun kəskin vəziyyətlərində vazovagal bayılma (bayılma) kimi bəzi fizioloji reaksiyalar müşahidə edilə bilər.

Oxşar reaksiyalar travmatofobiya (yaralanma qorxusu) və tripanofobiya (iynə qorxusu) kimi fobiyalarda da aşkar edilmişdir. Bu üç fobiya DSM-IV-ə uyğun olaraq "qan inyeksiya-yaralanma fobiyası" olaraq təsnif edilir.

Etiologiyası
------------

Hematofobiyanın etiologiyasında çox vaxt uşaqlıq və ya yeniyetməlik dövründə birbaşa və ya şahid olunan travma olur. Onun da genetik komponenti var.

Müalicəsi
---------

Onun müalicəsində ürək stimulyatorları kimi tibbi cihazların istifadəsi vazovagal senkopun qarşısını almaq üçün daha çox istifadə olunur.

Həmçinin bax
------------

* Fobiyaların siyahısı
* Monofobiya

İstinadlar
----------

1. ↑  The Merck Manual, 2007-05-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib, İstifadə tarixi: 2007-05-19
Həyatı
------

Elvin Fuad oğlu Qasımov 1 avqust 1988-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Fotoqraflığa həvəsi uşaqlıqdan yaranmışdır, səbəbi isə atası Fuad Qasımovun həvəskar fotoqraf olması idi. 2017-ci ildə ailə həyatı qurmuşdur və bu evlilikdən David adında oğlu vardır.

Bioqrafiyası
------------

2008-2009-cu illərdə Belarusda yerləşən Minsk Foto Məktəbində və 2009-2010-cu illərdə isə Ukraynanın Kiyev Foto Məktəbində təhsil almışdır. Peşəkar fotoqraflığa 2010-cu ildə **Kelvin Qasımov** adı ilə başlamışdır.
2012-ci ilin fevralında YouTube kanalı açmışdır. Hal hazırda 1,48 min abunəyə sahibdir. Toplamda 361 milyon baxış almışdır.

Yaradıcılığı
------------

Üstünlük verdiyi janrlar: Jurnalistika, toy jurnalistikası, portret, street. Sevdiyi dəstixət sürrealizmdir. Ən çox çalışdığı janr toy foto jurnalistikasıdır. Toy fotojurnalistikasından əlavə Kelvin Qasımov digər layihələrə də imza atmışdır:

2013-cü ildə Bakıda *"Şəhəri təmiz saxlayaq"* adlı layihə

2020-ci ildə Moskvada *"Heyvanları qoruyaq"* adlı layihə

Həmçinin "#wearegullivers" layihəsinin müəllifidir.

Ən son layihəsi isə aparıcı Zümrüd Bədəlova ilə birlikdə etdiyi stop-motion çəkilişidir. 

Azərbaycanda 3 dəfə masterklas keçirib və aralarında əcənəbi fotoqraflar da olmaqla 100-dən artıq fotoqrafa sertifikat təqdim etmişdir.

İtaliya, Almaniya, Fransa, Belçika, İsveçrə, İspaniya, Portuqaliya, İsveç, Monako, Yunanıstan, Türkiyə və bir çox MDB ölkələrində müxtəlif çəkilişlər etmişdir.

Uğurları
--------

Mükafatları:
GRADAC Photo Group İnternational, Autumn Circuit 2018: *GRADAC PGİ Bronze medal*

Xarici keçidlər
---------------

Facebook səhifəsi

İnstagram səhifəsi

Youtube kanalı

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-05.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-07-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-05.
3. ↑
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-07-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-05.
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-05.
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-07-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-05.
**Zoya Namzıray Aldınoolqızı** (tuvaca: Намзырай, Зоя Алдын-ооловна , d. 1 sentyabr 1941) – tuvalı şair, Tıva Respublikası Yazıçılar Birliyinin üzvü.

Həyatı
------

7 sentyabr 1941-ci ildə Tuvanın Barıın-Hemçik bölgəsində Şekpeer məntəqəsində çoban ailəsində anadan olmuşdur. Atası Kuular Namzıray Dajı-Serenoğlu, anası Çançıvaa Dongak Dondukqızı – Tuvanın ilk ağır sənayesi olan qızıl mədənlərinin ilk işçilərindən idilər.

1957-ci ildə Qızılmajalıq orta məktəbinin VIII sinfini bitirib, o dövrki adı ilə Tuva Muxtar Oblastının Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən açılmış kitabxanaçılıq kursunu bitirmişdir. 1958–1961-ci illərdə Barıın-Hemçik bölgə komitəsi kitabxanasında, 1961–1962-ci illərdə Bay-Haakın bölgə kitabxanasında işləmişdir. Kanskinin Kitabxana Peşə Məktəbində təhsil almışdır. Daha sonra Qırmızı Müəllim İnistitutunda Tuva dili və ədəbiyyatı fakültəsində assistantlıq etmişdir. Dünya Teatr Cəmiyyəti kitabxanasında, Tuva nəşriyyatında işləmiş, 1998-ci ildə təqaüdə ayrılmışdır.

Şeirlərinin ruscaya tərcümə edilmişləri "Ogonok", "Drujba narodov", "Pioner" jurnallarında, "Ulug-Hem" almanaxında dərc olunmuşdur. Onun əsərlərindən monqol, yakut, buryat, qazax dillərinə tərcümə edilənlər müxtəlif jurnal və kitablarda nəşr edilmişdir. Tuva yazıçılarının "Poeti Slavyat Tuvu" adlı şer kitabında "Sayan dağları" və başqa şeirləri yer almışdır. Müxtəlif medal və mükafatlara layiq görülmüşdür.

Əsərləri
--------

1. Şonçalay (1976),
2. Duruyalıg-Şöl (1986),
3. Ayak heelig Tıva çurtum (1994).
4. Kazılgannıñ ökpeñ çeçee (Казылганның өкпең чечээ). (2008)

Həmçinin bax
------------

* Oleq Saganool

* Mengi Oorjak

* Moldurqa Salçak

* Badra İrgit

* Yekaterina Tanova

İstinadlar
----------

1. ↑  "Zoya Namzıray Aldınoolqızı". tuvacheleesh.ru. 29 iyun 2020 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  Kombu, Saylıkmaa (2012). Tuvinskaya Literatura Slovar (Tuva Edebiyatçılar Sözlüğü). səh — 172–174.
3. ↑  "Научная библиотека". tuvsu.ru. 26 noyabr 2014 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "Zoya Namzırayın Şonçalay əsəri". tigi.tuva.ru. 29 noyabr 2014 tarixində arxivləşdirilib.
5. ↑  "Kazılgannıñ ökpeñ çeçee". lrd63.narod.ru. 2015-04-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 iyun 2020.
Umşaqplatsda qatarlara mindirilən yəhudilər.
**Umşaqplats** (*alm.* Umschlagplatz‎; mənası – "*toplama nöqtəsi*" və ya "*yenidən yükləmə nöqtəsi*") — gettoda məhbusların çeşidləndiyi və ölüm düşərgələrinə göndərildiyi xüsusi keçid məntəqəsi. Ən böyük umşaqplats Varşava gettosunun yanında idi. 1942-ci ildə Polşada Holokostun ən ölümcül mərhələsi olan Reynhard əməliyyatı zamanı 254,000–265,000 yəhudi Varşava umşaqplatsındanTreblinka məhv düşərgəsinə göndərilmişdir.

Çox vaxt bu, kimin ölümə göndəriləcəyinə və başqa kimin əməyə uyğun hesab ediləcəyinə qərar verildiyi bir şəhər meydanı və ya başqa bir açıq yer idi. Böyük gettolarda umşaqplats tez-tez dəmiryolunun yanında yerləşirdi. Varşavada deportasiyanı asanlaşdırmaq üçün "köçürmə"ni əsas dəmiryolu ilə birləşdirən xüsusi dəmiryolu xətti də çəkilmişdi. Varşava gettosunda yerləşən umşaqplats dəmiryolu vağzalının gettodan kənarda qalan tikililərdən hasarla, daha sonra isə divarla ayrılmış hissəsini əhatə edirdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Gitta Sereny.* Into That Darkness. Pimlico / Random House. 2013 [1974]. 48, 330–331. ISBN 9781446449677.
2. ↑  *Robert Moses Shapiro.* Holocaust Chronicles. KTAV Publishing Inc. 1999. səh. 35. ISBN 0-88125-630-7. Gross Aktion of July to September.
3. ↑  *Holocaust Encyclopedia.* "Warsaw Ghetto Uprising". United States Holocaust Memorial Museum. 2012-01-19 tarixində arxivləşdirilib – Internet Archive vasitəsilə.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* Bernard Goldstein. Five Years in the Warsaw Ghetto. Dolphin, Doubleday. New York, 1961
* Emanuel Ringelblum. Kronika getta warszawskiego wrzesień 1939 - styczeń 1943. Warszawa 1988.
15 tac-5 tac efiri, tsiklik oliqomer və onun monomeri, etilen oksidi.
**Oliqomer** — Kimya və biokimyada oliqomer (/əˈlɪɡəmər/ (audio natiq nişanı) daha kiçik molekulun, onun monomerinin nüsxələrindən faktiki və ya konseptual olaraq əldə edilə bilən bir neçə oxşar və ya eyni təkrarlanan vahiddən ibarət molekuldur. Ad yunanca oliqo-, "bir neçə" və -mer elementlərindən ibarətdir.

Haqqinda
--------

Oliqomer anlayışı ümumiyyətlə çoxlu sayda, bəlkə də minlərlə və ya milyonlarla vahiddən ibarət hesab edilən bir polimer ilə ziddiyyət təşkil edir. Ancaq bu iki anlayış arasında kəskin fərq yoxdur. Təklif olunan meyarlardan biri, bir və ya bir neçə vahid çıxarıldıqda molekulun xüsusiyyətlərinin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib-dəyişməməsidir.
Müəyyən sayda vahidləri olan oliqomer yunan dilində bu rəqəmi bildirən və sonu -mer ilə bitən prefikslə işarələnir: beləliklə, dimer, trimer, tetramer, pentamer və heksamer iki, üç, dörd, beş və altı olan molekullara aiddir. Oliqomer vahidləri xətti zəncirdə (melam, melamin dimerdə olduğu kimi) təşkil edilə bilər. qapalı üzük (trioksanda olduğu kimi, formaldehidin siklik trimeri); və ya daha mürəkkəb struktur (məsələn, tellur tetrabromid). Vahidlər eynidirsə, birinin homooliqomeri var; əks halda heterooliqomerdən istifadə oluna bilər. Homooliqomerik zülalın nümunəsi üç eyni zülal zəncirindən ibarət olan kollagendir.

Quruluşu
--------

Tetrapeptid, valin (yaşıl), qlisin (qara), serin (qara) və alanin (mavi) amin turşularının heterooliqomeridir. Bölmələr bir monomerin karboksil qrupunun –C(=O)OH ilə digərinin H2N- amin qrupu ilə kondensasiyası yolu ilə birləşdirildi.
Bəzi bioloji əhəmiyyətli oliqomerlər zülallar və ya nuklein turşuları kimi makromolekullardır; məsələn, hemoglobin bir protein tetrameridir. Amin turşularının oliqomerinə oliqopeptid və ya sadəcə peptid deyilir. Oliqosakarid monosaxaridlərin (sadə şəkərlər) oliqomeridir. Oliqonukleotid DNT və ya RNT kimi qısa tək zəncirli nuklein turşusu fraqmenti və ya peptid nuklein turşusu və ya morfolino kimi nuklein turşusu analoqlarının oxşar fraqmentləridir.

Yaşıl yağ
---------

Neft və qaz sənayesində "yaşıl neft" etilen zavodlarının və digər neft-kimya sənayesinin bütün C2, C3 və C4 hidrogenləşdirmə reaktorlarında əmələ gələn oliqomerlərə aiddir. Təxminən 90% alifatik dienlər və 10% alkanlar plus alkenlərlə doymamış və reaktiv C4-dən C20-yə qədər komponentlərin qarışığıdır. Alkenlərin oliqomerləşməsi yolu ilə xam neft hasil etmək üçün müxtəlif heterogen və homojen katalizatorlardan istifadə edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Oligomer". Merriam-Webster. 21 February 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 October 2014.
2. ↑  Şablon:GoldBookRef
3. ↑  "Chemicals & Polymers". www.pall.com. 2016-06-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-21.
4. ↑  *Ghashghaee, Mohammad.* "Heterogeneous catalysts for gas-phase conversion of ethylene to higher olefins". Rev. Chem. Eng. 34 (5). 2018: 595–655. doi:10.1515/revce-2017-0003. 2023-08-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-21.
**Umm-ən-Namil adası** (*ərəb.* جزيرة ام النم‎) — Küveytə məxsus olan 9 adadan biri. Adanın sahəsi 0,569 km²-dir. Materik sahilindən 600 metr aralıda, Küveyt körfəzində yerləşir. Sahəsinə görə Bubiyan, Faylaka, Varba və Maskan adalarından sonra beşincidir. Burada müxtəlif növ dəniz canlıları, yengəclər, krevetlər yayıəlmışdır. Bir çox dəniz quşları burada yuva qurur. Adanın şimal-şərqində mayak vardır. Metal bünövrə üzərində olan mayakın hündürlüyü 16 metrdir. Fənər özü 17 metr yüksəklikdə yerləşir. Mayak günəş panelləri ilə təmin edilmişdir. Hər 10 saniyədən bir fənərdən ağ rəngli işıq gəlir. Mayak Küveyt körfəzinin qərb hissəsindən Əl Cəhra limanına keçidi təmin edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kuwait Diving Team lifts two tons of waste off Umm al Namil island" (ingilis). KUNA. 2015-03-11. İstifadə tarixi: 2019-04-24.  (#redundant\_parameters)
2. ↑  *Russ Rowlett.* "Lighthouses of Kuwait". ibiblio.org (ingilis). University of North Carolina at Chapel Hill. 2009-08-06. 2020-06-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-04-24.
**Keti Vezelak** (ing. *Cathy Weseluck)* — kanadalı aktrisa və komediyaçı, Vankuverdə okean Produktions ilə tez - tez işləyən, Britaniya Kolumbiyası və tanındğı rollar Ölüm Dəftərində "*Near"*, Kibersiks/Adrian Seydelmanada "*Cybersix"* və Mənim kiçik Ponimə:Dostluq sehrində "*Spike"*.

Erkən illəri
------------

**Keti Veselak** Kanadanın Toronto şəhərində anadan olub. Onun rus kökləri var. Onun qohumları əslən Rusiya imperiyasından və ya Sovet İttifaqından (indiki Belarus ərazisi) gəlir.

Karyera
-------

### Radyo

Səs aktrisası olmadan əvvəl, Vezelak, CBC radiosunda əlaqəli bir istehsalçı idi, aparıcılardan biri özünü səsləndirmədə sınamağı məsləhət gördü. Onun ilk səs işi Vancouver Centre ticarət mərkəzi üçün radio stansiyası oldu.

### Səsləndirmə

Veselak bir çox cizgi filmləri və anime seriyasını səsləndirdi. O, Qandamın mobil kostyumunda Mirai yasima, Qandam qanadı Dorothy Catalonia və Katherine Bloom, Ölüm dəftəri yanında, Cybersixdə Cybersix, 1 / 2 dərəcə şampun, İnuyash ildə Kagome anası, Vern in U. B. O. S. Project ARMS və toddler Tranx, Chaotsu və Purar da Misa Takatsuki (bir çox başqaları arasında). O, həmçinin "mənim kiçik ponim: Dostluq sehrdir"animasiya uşaq serialında Spike və bir neçə ikinci dərəcəli personajları səsləndirir.

Onun səsləndirmə işlərinə əlavə olaraq, o da rejissor və səsləndirmə təlimatçısıdır. O, "mənim balaca ponim haqqında nağıllar" da oxumağı rejissor, "Roman" filmi üçün "animasiya klassik vitrində" kastinqin koordinatoru, "Spiff" və "herkules" in ingilis versiyasının səsləndirilməsinin rejissoru, "professor Tompsonun əsl macəraları" nda kastinq üzrə rejissor və "Kot Billi"dublyajı rejissoru işləyib.

İstinadlar
----------

1. ↑  Cathy Weseluck // Česko-Slovenská filmová databáze (çeş.). 2001.
2. ↑  ""Did you know my heritate is Belarus?". Cathy Weseluck". 2016-04-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-14.
3. ↑  "How did you get started in voice-acting?". 2023-07-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-14.
**Una çayı** (xorv. Una) — Xorvatiya və Bosniya və Herseqovina ərazisindən axan çay. Una çayı Sava çayınım sağ qolunu təşkil edir. Uzunluğu 212 km, orta su sərfiyyatı 202 m³/s-dir.

Una çayı öz başlanğını Xorvatiyadan, Strajbenis dağlarının şimal-şərq hissəsindən götürür (Dinar öndağlığı). Mənsəb Knin şəhərindən şimalda qərarlaşır. Buradan çay şimala doğru istiqamətlənir. Bosniya və Herseqovina ərazisinə keçdikdən sonra Bixaç şəhər rayonu ərazindən isə şimal-şərqə istiqamətlənir. Bosanski-Novi şəhərindən yuxarıda Bosniya və Herseqovina və Xorvatiya sərhədindən keçir. Buradan Una çayı sərhəd çayına çevrilir. Savu çayı Yasenovas şəhəri yaxınlığında Dunay çayına tökülür. Qara dəniz hövzəsinə aiddir.
**Una çayı** ➡ **Sava** ➡ **Dunay çayı** ➡ **Qara dəniz**

Una çayı
Yuxarı axarlarda axar dağ çayı xüsusiyyəti daşıyır. Yatağı ensiz və dərindir. İti axara sahibdir. Axarı boyunca çoxlu sayda astana vardır. Orta və aşağı axarlarda zəif axara sahib olur. Burada sahilləri alçaq, suyu isə bulanıqdır. Yazda suyunun sıviyyəsii artır. Payızda isə yağışlar bol sululuğa səbəb olur. Aşağı axarlarda kiçik gəmilərin hərəkəti mümkündür.

Sahilləri boyunca yerləşən şəhərlər: Martın-Brod, Bixaç, Bosanska-Krupa, Bosanski-Novi, Kozarska-Dubisa (Bosniya və Herseqovina); Dvor, Xrvatska-Dubisa, (Xorvatiya).

İri qolları — Unas, Sana çayı, Klopot və Kruşnisa.

Una çayının vadisi təbii çeşidlərlə zəngindir. Onun sahillərində yerləşən ərazilərdə 170 növ bitkiyə rast gəlmək mümkündür. Campanula unensis növü regionun endemik bitkisidir. Suyunda isə 28 növ balıq yaşayır. Bunlar arasında Dunay lasosunu belə göstərmək mümkündür.

Mənbə
-----

* Green Visions Arxivləşdirilib 2007-03-11 at the Wayback Machine article about Una Arxivləşdirilib 2007-03-11 at the Wayback Machine
* Una springs in Lika region, Croatia
**Keçmiş** - Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin Məktub albomuna daxil olan mahnısı.

Mahnı haqqında
--------------

Mahnının sözləri, bəstəsi və aranjemanı Qara Dərvişə aiddir.

Mahnı sözləri
-------------

Mən ötən illərdən qalmış,   

Elə solmuş, saralmış dəli yarpağam indi.  

Mən sınıq yelkənəm çayda,  

Gəmisindən ayrılmış, məni rüzgarlar almış  

Mən unudulmuş tarixəm,  

Gələcəkdən xəbərsiz, dünənində durmayan.  

Mən gələcəyəm əsərsiz,  

Məni sonlar gözləsin, sabahında olmayan keçmişəm.  

Mən sahil qucağında, sən isti yatağında,  

Gözlədi bizi illər, barışmadı dalğalarımız.  

Mən illərin yoxsulu, illər sənin ovsunun,  

Görmədi bizi həsrət, dinmədi ağrılarımız.

Həmçinin bax
------------

* Məktub

İstinadlar
----------



| ⛭Qara Dərviş |
| --- |
| Studiya albomları | 
National Pearls • Məktub
 |
| Sinqlları | 
İncəbellim • Yenilməz Batalyon (Teymurun Mahnısı) • Çıx Yaşıl Düzə • Zibeydə • Sən Ey Uşaqlıq • Sarı Gəlin • Sinyaya veçnost
Sərxoş • Sürgün • Qocalmısan • Keçmiş • Yorğun • Yağmur • Üsyan • Sən günəşsən • Əlvida
 |
| Klipləri | 
 •  •
 |
| Konsertləri | 
Yuxu • Uzaqlardan
 |
| 
 |