recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Arxangelsk-Həştərxan xətti is located in SSRİ AvropaArxangelskArxangelskHəştərxanHəştərxanMoskvaMoskvaStalinqradStalinqradLeninqradLeninqradArxangelsk və Həştərxan, həmçinin Leninqrad, Moskva və Stalinqrad (Almaniyanın faktiki irəliləyişinin hüdudlarında olan strateji şəhərlər)
A-A line as per Nazi Germany plansMüharibə zamanı ümumi Alman ictimaiyyəti üçün Arxangelsk-Həştərxan xəttinin vizual təqdimatı
**Arxangelsk-Həştərxan xətti** — Barbarossa əməliyyatının hərbi hədəfi və məqsədi. O, həm də **Volqa–Arxangelsk xətti**, eləcə də (daha nadir hallarda) **Volqa–Arxangelsk–Həştərxan xətti** kimi tanınır. İlk dəfə 18 dekabr 1940-cı ildə Fürer 21 Direktivində bəhs edilib. Direktivdə Almaniyanın Sovet İttifaqına hücumunun qarşıya qoyulmuş məqsədləri və şərtləri açıqlanırdı və "ümumi Volqa-Arxangelsk" xəttinə çatmaq onun ümumi hərbi məqsədi kimi təsvir edilirdi.

Zəmin
-----

Xəttin mənşəyi 1940-cı ilin yayında Erix Marksın həyata keçirdiyi "Şərq Əməliyyatı Layihəsi" adlı hərbi araşdırmadır. Bu hesabatda Rusiyanın gələcəkdə Almaniya üçün təhlükə olmasının qarşısını almaq və onu "düşmən bombardmançılarından qorumaq" üçün "Arxangelsk-Qorki-Rostov" xəttinə qədər işğalı təbliğ olunurdu. Marksa görə əməliyyatın bitməsi, o cümlədən Moskvanın və ətrafının ələ keçirilməsi üçün 9-17 həftə vaxt lazım idi.

Hipotetik Arxangelsk-Həştərxan xətti Rusiyanın şimalında, Ağ dənizdəki Arxangelsk liman şəhərindən Volqa çayının qovuşduğu yerlə Xəzər dənizində Volqanın mənsəbindəki Həştərxan liman şəhərinə qədər uzanmalı idi. Almaniyanın Sovet İttifaqına hücumu bu məqsədlərdən heç birini təmin edə bilmədi.

Məqsədlər
---------

Plan, xəttdən qərbdə yerləşən Qızıl Ordunun 1941-ci ildə qış başlamazdan əvvəl sürətli hərbi kampaniyada məğlub edilməsi idi. Alman Vermaxtı hesab edirdi ki, Sovet hərbi təchizatının böyük hissəsi və Sovet İttifaqının ərzaq və əhali potensialının əsas hissəsi bu xəttin qərbində yerləşir. Almaniya bu xəttə çatsaydı, Sovet İttifaqı neft ehtiyatlarının 86%-ni (Qafqazdakı neft ərazilərindən) itirəcəkdi.

Hərbi əməliyyatların son məqsədi kimi Arxangelsk-Həştərxan xətti seçildi, çünki coğrafi ölçüləri baxımından bütün Sovet İttifaqının vahid hərbi kampaniyada işğalı qeyri-mümkün hesab edilirdi. Şərqdəki Sovet sənaye mərkəzlərinin hava bombardmanı ilə məhv edilməsi planlaşdırılırdı və bunun üçün bütün *Luftflotte* ("hava donanması"; status baxımından ordu qrupuna bərabərdir) təyin olunmalı idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Boog, Horst.* Germany and the Second World War: Volume 4: The Attack on the Soviet Union. səh. 278. ISBN 9780198228868.
2. 1 2  Kay, Alex J. (2006). Exploitation, Resettlement, Mass Murder: Political and Economic Planning for German Occupation Policy in the Soviet Union, 1940–1941", p. 31. Berghahn Books.
3. 1 2 3  Rich, Norman (1973). *Hitler's War Aims: Ideology, the Nazi State, and the Course of Expansion*, pp. 210-212. W. W. Norton & Company Inc. New York.
**Con Kendrü** (*ing.* John Cowdery Kendrew; 24 mart 1917[…], Oksford – 23 avqust 1997[…], Kembric) — ingilis biokimyaçı və molekulyar biologiya sahəsində mütəxəssis. London Kral Cəmiyyətinin üzvü (1960), ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının xarici üzvü (1972)

Bioqrafiyası
------------

Con Kendrü 24 mart 1917-ci ildə Oksfordda anadan olub.

O, Kembric Universitetini bitirib (1939), burada 1946-cı ildən rentgen difraksiya analizindən istifadə edərək zülal molekullarının strukturunun tam deşifrə edilməsi üzərində işləyirdi.
1962-ci ildə "Qlobulyar proteinlərin strukturlarının tədqiqinə görə" kimya üzrə Nobel mükafatını qazandı (Maks Peruç ilə birlikdə).
1965-ci ildə elmə verdiyi mühüm töhfəyə görə alim London Kral Cəmiyyətinin Kral Medalı ilə təltif edilmişdir.
1992-ci ildə "İnsanlığa Xəbərdarlığı" imzaladı.

Con Kendrü 23 avqust 1997-ci ildə Kembricdə vəfat edib.

Əsas işləri
-----------

1957-ci ildə o, ilk dəfə mioqlobin zülal molekulunda polipeptid zəncirlərinin fəza düzülməsini təyin etdi.
1959-cu ildə o, Linus Pauling tərəfindən 1951-ci ildə proqnozlaşdırılan α-spiralların mövcudluğunu təsdiqləyən ətraflı strukturunu qurdu.
"Journal of Molecular Biology"nin təsisçisi və baş redaktoru idi.

Mükafatları
-----------

* Kimya üzrə Nobel Mükafatı (1962) Maks Peruç ilə birlikdə
* Kral medalı (1965)
* Elmi Nailiyyətlərə görə Uilliam Procter Mükafatı (1988)

İstinadlar
----------

1. 1 2  Sir John Cowdery Kendrew // Encyclopædia Britannica (ing.).
2. 1 2  John Cowdery Kendrew // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. ↑   Kendrew; Sir; John Cowdery (1917–1997)
4. ↑  John Kendrew (англ.). nasonline.org. Дата обращения: 7 августа 2019. Архивировано 18 декабря 2018 года.
5. ↑  Royal Medal Архивная копия от 25 сентября 2015 на Wayback Machine
6. ↑  Royal Medal Архивная копия от 25 сентября 2015 на Wayback Machine
7. ↑  World Scientists' Warning To Humanity. stanford.edu (18 noyabr 1992). Məlumatın tarixi: 25 iyun 2019. Архивировано из оригинала 6 декабря 1998 года.
**NGC 1432**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Buğa bürcü istiqamətində yerləşir. **RN** tipli  qalaktikadır. Fransız astronomu Prosper Henry tərəfindən 1885-ci ildə 33.02 sm (13 inç) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1432: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1408 |
NGC 1409 |
NGC 1410 |
NGC 1411 |
NGC 1412 |
NGC 1413 |
NGC 1414 |
NGC 1415 |
NGC 1416 |
NGC 1417 |
NGC 1418 |
NGC 1419 |
NGC 1420 |
NGC 1421 |
NGC 1422 |
NGC 1423 |
NGC 1424 |
NGC 1425 |
NGC 1426 |
NGC 1427 |
NGC 1428 |
NGC 1429 |
NGC 1430 |
NGC 1431 |
**NGC 1432** |
NGC 1433 |
NGC 1434 |
NGC 1435 |
NGC 1436 |
NGC 1437 |
NGC 1438 |
NGC 1439 |
NGC 1440 |
NGC 1441 |
NGC 1442 |
NGC 1443 |
NGC 1444 |
NGC 1445 |
NGC 1446 |
NGC 1447 |
NGC 1448 |
NGC 1449 |
NGC 1450 |
NGC 1451 |
NGC 1452 |
NGC 1453 |
NGC 1454 |
NGC 1455 |
NGC 1456 |
NGC 1457



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 1973**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Ovçu bürcü istiqamətində yerləşir. **EN** tipli  qalaktikadır.  Henrix Arrest tərəfindən 1862-ci ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1973: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1949 |
NGC 1950 |
NGC 1951 |
NGC 1952 |
NGC 1953 |
NGC 1954 |
NGC 1955 |
NGC 1956 |
NGC 1957 |
NGC 1958 |
NGC 1959 |
NGC 1960 |
NGC 1961 |
NGC 1962 |
NGC 1963 |
NGC 1964 |
NGC 1965 |
NGC 1966 |
NGC 1967 |
NGC 1968 |
NGC 1969 |
NGC 1970 |
NGC 1971 |
NGC 1972 |
**NGC 1973** |
NGC 1974 |
NGC 1975 |
NGC 1976 |
NGC 1977 |
NGC 1978 |
NGC 1979 |
NGC 1980 |
NGC 1981 |
NGC 1982 |
NGC 1983 |
NGC 1984 |
NGC 1985 |
NGC 1986 |
NGC 1987 |
NGC 1988 |
NGC 1989 |
NGC 1990 |
NGC 1991 |
NGC 1992 |
NGC 1993 |
NGC 1994 |
NGC 1995 |
NGC 1996 |
NGC 1997 |
NGC 1998



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 2313**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. **EN** tipli  qalaktikadır.  Henrix Arrest tərəfindən 1862-ci ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2313: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2289 |
NGC 2290 |
NGC 2291 |
NGC 2292 |
NGC 2293 |
NGC 2294 |
NGC 2295 |
NGC 2296 |
NGC 2297 |
NGC 2298 |
NGC 2299 |
NGC 2300 |
NGC 2301 |
NGC 2302 |
NGC 2303 |
NGC 2304 |
NGC 2305 |
NGC 2306 |
NGC 2307 |
NGC 2308 |
NGC 2309 |
NGC 2310 |
NGC 2311 |
NGC 2312 |
**NGC 2313** |
NGC 2314 |
NGC 2315 |
NGC 2316 |
NGC 2317 |
NGC 2318 |
NGC 2319 |
NGC 2320 |
NGC 2321 |
NGC 2322 |
NGC 2323 |
NGC 2324 |
NGC 2325 |
NGC 2326 |
NGC 2327 |
NGC 2328 |
NGC 2329 |
NGC 2330 |
NGC 2331 |
NGC 2332 |
NGC 2333 |
NGC 2334 |
NGC 2335 |
NGC 2336 |
NGC 2337 |
NGC 2338



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Naxçıvan üzgüçülük mərkəzi** — Azərbaycan Respublikası Milli Olimpiya Komitəsi tərəfindən tikilmişdir.

Haqqında
--------

Ümumi sahəsi 9420 *m2*, kotteclərin tikinti sahəsi 140 *m2*-dir. İki mərtəbəlidir. Ümumi hündürlüyü 8 *m*, daxili hündürlüyü 6,6 *m*-dir. Hovuzun ölçüləri 25x15 *m*-dir və 6 tramplinlə təchiz olunmuşdur. Kənarında 124 tamaşaçı yeri və 15 nəfərlik tribuna var. Mərkəzdə idmançılar üçün 3, məşqçilər üçün 2 duş kabinəsi, 1 həkim kabinəsi, şərhçi kabinəsi, 2 məşqçi otağı, soyunub-geyinmə otaqları, rəhbərlik və işçi heyət üçün 11 kabinə, hər iki mərtəbədə holl, binanın texniki təminatı üçün yardımçı otaqlar, həmçinin 43 nəfərlik konfrans zalı, gənclərin istirahəti üçün kafeteri, mini  bar, 3 kottec var.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Üzgüçülük Mərkəzinin açılışında (2004-cü il, 2 sentyabr) iştirak etmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Naxçıvanda idman

İstinadlar
----------

1. 1 2  **Naxçıvan Üzgüçülük Mərkəzi**// Naxçıvan Ensiklopediyası / V.Y. Talıbov. — Təkminləşdirilmiş və yenidən işlənmiş ikinci nəşr. — Naxçıvan, 2005. — 2 cilddə. — II cild. — Səhifələrin sayı: 380. — Səh.: 169. — ISBN 5-8066-1468-9.

Xarici keçidlər
---------------

* NAXÇIVAN ŞƏHƏRİNDƏ ÜZGÜÇÜLÜK MƏRKƏZİNİN AÇILIŞ MƏRASİMİ
**Naxçıvan Respublika Kitabxanası, M. S. Ordubadi adına** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının ən böyük kitabxanası, elmi-metodik mərkəz.

Haqqında
--------

Ötən əsrin əvvəllərindən başlayaraq Azərbaycanın ayrı-ayrı bölgələrində olduğu kimi, Naxçıvanda da ilk ictimai-kütləvi kitabxana və qiraətxanalar fəaliyyətə başlamış, 1922-ci ildə Azərbaycan Xalq Maarif Komissarlığı tərəfindən Naxçıvan Şəhər Kitabxanası təsis edilmiş, 1930-cu ildə həmin kitabxananın bazasında Naxçıvan Muxtar Respublika Kİtabxanası yaradılmışdır. Kitaba olan marağı artırmaq məqsədilə 1933-cü ildə respublika kitabxanasının yanında qiraət salonu təşkil olunmuş, kitabxananın təşkil etdiyi səyyari kitabxana Naxçıvan şəhəri ilə yanaşı ətraf kəndləri də əhatə etmişdir. 1947-cü ildə Naxçıvan Muxtar Respublika Kitabxanasına Azərbaycan ədəbiyyatında tarixi roman janrının banisi, böyük ədib Məmməd Səid Ordubadinin adı verilmişdir.

"Məmməd Səid Ordubadi adına Naxçıvan Muxtar Respublika Kitabxanasının 90 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında" Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri 19 aprel 2012-ci il tarixində Sərəncam imzalamışdır. Həmin Sərəncamla Elektron Kitabxana yaradılmışdır.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan Milli Kitabxanası
* AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana
* C.Cabbarlı adına Respublika Gənclər Kitabxanası
* Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin kitabxanası

İstinadlar
----------

1. ↑  **Naxçıvan Respublika Kitabxanası**// Naxçıvan Ensiklopediyası / V.Y. Talıbov. — Təkminləşdirilmiş və yenidən işlənmiş ikinci nəşr. — Naxçıvan, 2005. — 2 cilddə. — II cild. — Səhifələrin sayı: 380. — Səh.: 163. — ISBN 5-8066-1468-9.

Xarici keçidlər
---------------

* M.S.Ordubadi adına Naxçıvan Muxtar Respublika Kitabxanası
**Cəhənnəm:** Xristian teologiyasına görə cəhənnəm Allahdan ayrı düşən insan bədəninin, canının və ruhunun əbədi olaraq iztirab çəkməsi vəziyyətidir. İncildə bildirilir ki, cəhənnəm əhli "atəş gölü içində əbədi iztirab çəkəcəklər". Müqəddəs Kitaba görə, Allahın Xilas Planına iman etməyən — Müqəddəs Ruha küfr edən, İsanın çarmıxdakı "doğruluq əbasını" geyinməyənlər əbədi iztiraba, yəni cəhənnəmə məhkumdurlar. Çünki İsanın da dediyi kimi Tək Yol var. O da İsadır. Bu göyün altında bizə verilmiş başqa heç bir ad bizi xilas etməyə qadir deyil. İncil cəhənnəmdəkilərin vəziyyətini və hisslərini bu şəkildə ifadə edir: ***"Ora qaranlıq çöldür, orada ağlaşma, iztirab və diş qıcırtısı olacaq".***

Dəyərli dostlar, gəlin Allahın bizə tərəf uzanan xilas əlindən tutaq. Bu əl İsadır!

Yehova şahidlərində
-------------------

Yehova şahidləri Cəhənnəmə gedən adamın dirilmədiyini deyir, və ölən adamın istirab çəkməyib, öldüyü andan dirildilinə qədər yuxuda olduğunu deyir. Əgər ölən adam ölümə (dirilməməyə) məhbus olubsa onda sonsuza qədər yox olacaqdır,

amma bu yanlış fikirdir.

19 Varlı bir adam var idi. O, tünd qırmızı və incə kətandan paltar geyərdi və hər gün cah-calal içində kef edərdi. 20 Bütün bədəni yaralı olan Lazar adlı yoxsul bir adam da var idi. O, varlı adamın qapısı ağzına gətirilib uzanmışdı. 21 Lazar varlı adamın süfrəsindən tökülən qırıntılarla qarnını doydurmaq arzusunda idi. İtlər də gəlib onun yaralarını yalayırdı.

22 Bir gün yoxsul adam öldü və mələklər onu İbrahimin qucağına apardı. Varlı adam da öldü və dəfn edildi. 23 Varlı adam ölülər diyarında iztirab çəkəndə gözlərini qaldırıb uzaqda İbrahimi və onun qucağında Lazarı gördü. 24 O uca səslə dedi: "Ey İbrahim ata, mənə rəhm et! Lazarı göndər, barmağının ucunu suya batırıb mənim dilimi sərinlətsin, çünki mən bu alov içində əzab çəkirəm". 25 Lakin İbrahim dedi: "Oğlum, yadına sal ki, sən öz həyatında yaxşı şeyləri, Lazar isə pis şeyləri almışdır. İndi isə o, təsəlli tapır, amma sən əzab çəkirsən. 26 Üstəlik, sizinlə bizim aramıza böyük bir uçurum qoyulmuşdur ki, nə buradan sizin tərəfinizə keçmək istəyənlər keçə bilir, nə də oradan bizim yanımıza gələ bilirlər".

27 Varlı adam dedi: "Ata, elə isə yalvarıram sənə, Lazarı atamın evinə göndər. 28 Çünki beş qardaşım var. Qoy onlara xəbərdarlıq etsin ki, onlar da bu iztirab yerinə gəlməsinlər". 29 İbrahim ona dedi: "Onlarda Musanın və Peyğəmbərlərin sözləri var. Qoy onlara qulaq assınlar".30 Varlı adamsa dedi: "Xeyr, İbrahim ata! Əgər ölülərdən biri onların yanına gəlsə, onlar tövbə edərlər". 31 Onda İbrahim ona dedi: "Əgər onlar Musaya və Peyğəmbərlərə qulaq asmırlarsa, ölülərdən biri dirilsə belə, inanmazlar"". [Luqa 16:19–33]

Bir çox Əhdi-Cədid alimi bu ayəti ölümdən sonra əzabın olduğunu sübut olaraq göstərir.

İstinadlar
----------
**Konstantin İpsilanti**  (*yun.* Κωνσταντίνος Υψηλάντης; *mold.* və *rum.* Константин Ипсиланти; 1760[…], Konstantinopol – 24 iyun 1816, Kiyev) — 1796-1799-cu illərdə Osmanlı draqomanı, 1799-1802-ci illərdə Moldovanın və 1802-1806-cı illərdə Valaxiya şahzadəsi.

Bioqrafiya
----------

Konstantin İpsilanti 1760-cı ildə Konstantinopolda Alexander İpsilanti və Katherine Muruzinin zadəgan aristokrat ailəsində anadan olub. Konstantin bəzi digər fanariolar kimi, 1796-1799-cu illərdə Osmanlı draqomanı idi, lakin sonra 1799-1802-ci illərdə Moldaviya knyazlığının və 1802-1806-cı illərdə Valaxiya knyazlığının şahzadəsi olmuşdur. Atasının siyasi əqidəsini miras alan Konstantin İpsilanti işini davam etdirirdi. Hələ 1797-ci ildə Osmanlı draqomanı kimi xidmət edərkən, İpsilanti gizli şəkildə Rusiya imperiyası ilə əməkdaşlığa başladı. Onun evi rus agentlərinin görüş yeri idi. İpsilanti Balkan yarımadası ölkələrinin türklərin əlindən azad edilməsi uğrunda mübarizədə Rusiyanın köməyinə ümid edirdi. O, Valaxiya, Moldaviya və Serbiyanı öz hakimiyyəti altında birləşdirmək üçün iddialı planlar hazırlayırdı. Rusiya və İngiltərənin çoxsaylı xidmətləri sayəsində Konstantin İpsilanti onların xahişi ilə 1799-cu ildə Osmanlı Sultanı tərəfindən Moldaviya knyazlığının hökmdarı təyin edildi. Eyni zamanda o, Rusiya tərəfdarı olduğunu açıq şəkildə Osmanlya bəyan edirdi. Bu səbəbdən İpsilanti 1801-ci ildə Moldova taxtından uzaqlaşdırılaraq İstanbula qayıdır. 1802-ci ildə Konstantin İpsilanti Valaxiya Knyazlığının şahzadəsi təyin edildi. 1807-ci ildə Fransa və Rusiya arasında rus qoşunlarının Dunay knyazlıqlarından çıxarılmasını nəzərdə tutan Tilzit sülhünün bağlanması İpsilantinin planlarını alt-üst etdi.

Şəxsi həyatı və ölümü
---------------------

1807-ci ildə Konstantin İpsilanti Rusiyaya getməyə məcbur oldu. Ömrünün qalan hissəsini Kiyevdə keçirdi. Konstantin İpsilanti Kiyevdə vəfat edib, beş oğlunu geridə qoyub, onlardan üçü (Aleksandr, Dmitri və Georgi) rus ordusunda zabit olub və Yunanıstanın Müstəqillik Müharibəsində mühüm rol oynayıb.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Kōnstantinos Hypsēlantēs // Faceted Application of Subject Terminology.
2. 1 2  *Pas L. v.* Prince Constantin Ypsilanti // Genealogics (ing.). 2003.
3. ↑  Konstantin İpsilanti
4. ↑  Moldovanın keçmiş hökmdarı Kiyevdə dünyasını dəyişib
Polo oyunu
**Polo** — top ilə komanda şəklində oynanılan atüstü idman növü. Oyunçular topu meydançada xüsusi polo taxtası vasitəsi ilə hərəkət etdirirlər.

Müasir polo oyununa bənzər qədim çövkən oyunu Şərqdə, o cümlədən də Azərbaycanda çox məşhur idi. XIX əsrdə Hindistandan İngiltərəyə gətirilən bu oyun getdikcə inkişaf etdirilmiş, yeni qaydalar əsasında Amerika və Avropa ölkələrində yayılmağa başlamışdır.
Məhz ingilislərin təşəbbüsü ilə çövkən oyunu *polo* adı altında ilk dəfə 1900-cü ildə Parisdə keçirilən II Olimpiya Oyunlarının proqramına daxil edilmiş, beləliklə, Qərb sivilizasiyasında bu ad təsbit edilmişdir. Parisdə üç ölkənin 5 polo komandası iştirak etmişdir. Növbəti dəfə polo oyunu Olimpiya oyunlarının proqramına 1908-ci ildə Londonda, 1920-ci Antverpendə, 1924-cü Parisdə və 1936-cı ildə Berlində keçirilən Olimpiya oyunlarında oynanılmışdır.

2013-cü ildə Bakıda ilk dəfə olaraq polo üzrə dünya kuboku yarışları keçirildi. Binə atçılıq mərkəzində keçirilən yarışda Azərbaycanla yanaşı ABŞ, Argentina, Böyük Britaniya və digər ölkələrdən olan 8 komanda çempionluq uğrunda mübarizə aparırdı.
Polonun adı italyan səyyah Marko Polonun adı ilə bağlıdı. Belə ki, Polo Azərbaycana səfər edərkən insanların at üzərində oynadıqları bu oyunu görür və öz soyadı ilə bu oyunu adlandırır.

Həmçinin bax
------------

* Filüstü polo
* Su polosu

İstinadlar
----------

1. ↑  Bakıda Polo üzrə dünya kuboku keçirilir[*ölü keçid*]


Vikianbarda Polo ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Gəncə vilayəti** — Azərbaycan SSR-də 1952—1953 illər arasında mövcud olmuş inzibati-ərazi. İnzibati mərkəzi Kirovabad şəhəri idi.

Gəncə vilayəti 3 aprel 1952-ci ildə, Bakı vilayəti ilə eyni vaxtda təşkil edilmişdi. Bu vilayət Azərbaycan SSR ərazisinin şimal-qərb hissəsini əhatə edirdi və 28 rayona — Ağdam, Ağdaş, Ağcabədi, Ağstafa, Bərdə, Balakən, Dəstəfur, Gədəbəy, Göyçay, Xaldan, Xanlar, Kəlbəcər, Qax, Qazax, Qasım İsmayılov, Qutqaşen, Mirbəşir, Nuxa, Samux, Səfərəliyev, Şamxor, Şaumyan, Tovuz, Ucar, Vartaşen, Yevlax, Zaqatala və Zərdab rayonlarına bölünürdü.

Vilayətin İcraiyyə komitəsinin sədri Sadıq Rəhimov, K(b)P vilayət komitəsinin sədri İmam Mustafayev idi.

Gəncə vilayəti yaradıldıqdan 1 il sonra, 23 aprel 1953-cü ildə ləğv edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Указ Президиума ВС СССР от 23.04.1953 о ликвидации Бакинской и Гянджинской областей Азербайджанской ССР

Həmçinin bax
------------

* Bakı vilayəti
Haqqında
--------

B.Ə Eyvazov adına Elmi-Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutu 1944-cü ildən fəaliyyətdədir. Hal-hazırda Elmi-Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutu Respublikada qan xidməti üzrə baş müəssisə rolunu oynayan mürəkkəb tibbi istehsalat kompleksindən ibarətdir. İnstitut respublika əhalisinə yüksək səviyyəli ixtisaslaşdırılmış hematoloji yardımın göstərilməsi,qan və onun komponentlərinin hazırlanması və onların tibb müəssisələri arasında tələbata uyğun bölüşdürülməsi, transfuzion mühitlərin düzgün istifadə olunmasına nəzarət edir, eyni zamanda hematologiya və transfuzilogiya elminin inkişaf etdirilməsi və kadr hazırlanması işinə rəhbərlik edir.

Mərkəzi Qan Bankı (Mirəli Qaşqay 87
Hazırda ETHTİ-nin strukturu "Elm", "Klinika" hissələrindən və "Mərkəzi Qan Bankı"ndan ibarətdir. İnstitutun "Elm" hissəsində hematologiya və transfuziologiya sahəsinin aktual problemlərinə həsr olunmuş elmi tədqiqatlar aparılır. Elmi araşdırmaların nəticələri Azərbaycanda və xarici ölkələrdə nəşr edilən nüfuzlu jurnallarda nəşr edilir və institutun əməkdaşları müxtəlif ölkələrdə keçirilən möhəşəm elmi forumlarda iştirak edirlər. İnstitutda monoqrafiyalar,metodik vəsaitlər,klinik protokollar hazırlanır və dərc edilir. İnstitutun Mərkəzi Qan Bankı donor qanının tədarükü,işlənilməsi,yoxlanılması və paylanması məşqul olur.

Mərkəzi Qan Bankının respublikada 8 bölgə bölməsi var (Şəki , Quba , Lənkəran , Şirvan, Mingəçevir, Sumqayıt, Bərdə, Gəncə). Hematoloji xəstələrə tibbi yardım aşağıdakı Dövlət proqramı çərçivəsində həyata keçirilir:

Dövlət proqramları
------------------

1. "Talassemiya ilə mübarizəyə dair 2015-2020-ci iilər üçün Dövlət Proqramı"
2. "2016 -2020–ci illər üçün qanın, qan komponentlərinin donorluğu və qan xidmətinin inkişafına dair Tədbirlər Proqramı"
3. "2017-2021 –ci illər üçün qanın bədxassəli xəstəlikləri ilə mübarizə üzrə Tədbirlər Proqramının".

Onkohematoloji proqram çərçivəsində müvafiq avadanlıqlar və reaktivlər alınıb.Beləliklə ölkəmizdə bu xəstəliklərin diaqnostikası beynəlxalq səviyyəyə çatdırılmışdır. Eyni zamanda bu proqram çərçivəsində qan xərçənglərinin müalicəsində istifadə olunan 25 çeşiddə ən müasir, o cümlədən innovasyon preparatlar alınmışdır, nəticədə bu xəstəliklərin müalicəsində mühim irəliləyişlər əldə olunmuşdur. Beləliklə, ölkə xaricində müalicə olunmaq üçün müraciətlərin sayı demək olar ki sifira enmişdir.

Qanunvericilik
--------------

Bununla yanaşı institutda Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Ailə məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi barəsində 17 oktyabr 2014-cü il tarixli qərarına əsasən nigaha daxil olan şəxslər talassemiyalara görə müayinədən keçirilir. Cütlüyün hər ikisi daşıyıcı çıxarsa onlarda prenatal diaqnostika aparılır və xəstə uşaqların doğulmasının qarçısı alınır.

Qan xidməti üzrə Dövlət proqramının yerinə yetirilməsi nəticəsində, hal-hazırda müalicə müəssisələrinin təhlükəsiz və keyfiyyətli qan və qan komponentləri ilə təmin edilməsi məsələsi həll edilmişdir.

Xarici keçidlər
---------------

* merkeziqanbanki.az — Mərkəzi Qan Bankının rəsmi saytı
* Mərkəzi Qan Bankı — Facebook səhifəsi
Anarxo-eqoizmi təmsil edən bayraq. Qara hissə anarxizmi, mavi hissə isə eqoizmi təmsil edir.
**Anarxo-eqoizm** fərdi anarxizmin təsirli formasıdır. Fərdiyyətçi anarxizmin ən qədim tanınmış müdafiəçilərindən biri olan Maks Ştirnerin 1844-cü ildə yazdığı *Uniqueness and Property" əsəri* anarxo-eqoist fəlsəfəsinin əsas mətnidir. Onun fikrincə, Allahı, dövləti, əxlaqi qaydaları və cəmiyyəti nəzərə almadan istədiyi kimi hərəkət edən şəxsin cəmiyyət üzvləri qarşısında heç bir məsuliyyəti yoxdur. Ştirnerə görə hüquqlar insan şüurunda qorxudur və cəmiyyət deyə bir şey əslində mövcud deyil; "Fərdlər onun reallığıdır." O, mülkiyyəti hüquqlara deyil, gücə və gücə malik olan varlıqlar kimi görür. Stirner eqoistlərin birliyini insanları bir araya gətirəcək bir təşkilat modeli olaraq görür.

İstinadlar
----------

1. ↑  Miller, David. "anarchism." 1987. The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought. Blackwell Publishing. p 11
2. ↑  Heider, Ulrike. *Anarchism: Left, Right and Green*, San Francisco: City Lights Books, 1994, pp. 95–96
3. ↑  "What my might reaches is my property; and let me claim as property everything I feel myself strong enough to attain, and let me extend my actual property as fas as *I* entitle, that is, empower myself to take…" In Ossar, Michael. 1980. Anarchism in the Dramas of Ernst Toller. SUNY Press. p. 27
4. ↑  Woodcock. George. 2004. Anarchism: A History of Libertarian Ideas and Movements. Broadview Press. p 20
**Ümumdünya Kapoeyra Federasiyası** gənc təşkilatdır. Belə ki, o 2011-ci ildə yaradılmış və Estoniyada dövlət qeydiyyatından keçmişdir. Təşkilatın yaranmasını 18 iyun 2011-ci ildə, Bakı şəhərində keçirilmiş 3-cü ümumdünya kapoeyra forumunda iştirak edən bir sıra ölkələrinin kapoeyra təşkilatlarının nümayəndələri təklif etmişlər. Forum çərçivəsində əsasən beynəlxalq kapoeyra qruplarının hazırkı vəziyyəti haqqında, onların ayrı-ayrılıqda fəaliyyət göstərməsi və qrupların mövcud pərakəndə vəziyyətinin kapoeyranın inkişafının ləngitdiyi haqqında müzakirələr aparılmışdır. Uzun sürən danışıq və müzakirələrdən sonra forum iştirakçıları nəticəyə gəlmişdirlər ki, yeni dünya kapoeyra təşkilatının yaradılması və onun ətrafında bütün qrupların birləşdirilməsi hazırkı vəziyyətdən yeganə çıxış yoludur. Beləliklə forum iştirakçıları tərəfindən yeni dünya kapoeyra təşkilatının təsis olunması haqda qərar qəbul olunmuşdur.

Forumun ertəsi gün Bakı şəhəri, "Əl oyunları sarayı"nda Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi, Bakı Şəhər Gənclər və İdman Baş İdarəsi, Braziliya Respublikasının Azərbaycandakı səfirliyi və Azərbaycan Kapoeyra Federasiyasının təşkilatçılığı ilə yeni yaradılmış Ümumdünya Kapoeyra Federasiyasının Beynəlxalq turniri keçirilmişdir.

4 noyabr 2011-ci il tarixdə təşkilat Estoniyanın paytaxtı Tallin şəhərində dövlət qeydiyyatından keçmişdir (qeydiyyat nömrəsi: 8033439.)

Ümumdünya Kapoeyra Federasiyası dünya, Avropa və digər beynəlxalq yarışlar təşkil edir.

Ümumdünya Kapoeyra Federasiyasının üzvləri əsasən "Capoeira Brasil", "MUZENZA", "AXE Capoeira", "Capoeira Berimba" kmi iri beynəlxalq kapoeyra qruplara mənsub olan milli federasiya və assosiasiyalardır.

Rəsmi vebsəhifə:
**İran-Çin 25 illik Əməkdaşlıq Proqramı** və ya **IR İran PR Çin arasında hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq** İran və Çin münasibətlərinin gələcək inkişafı üçün 25 illik əməkdəşlıq müqaviləsidir 27 mart 2021-ci ildə İran və Çin xarici işləri tərəfindən Tehranda imzalanmışdır.*Petroleum Economist* bildirir ki, Çin İranın neft, qaz və neft -kimya sektorlarını inkişaf etdirmək üçün $280 milyard dollara qədər, İranın nəqliyyat və istehsal infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi üçün isə $120 milyard dollara sərmayəni əhatə edir. İran səlahiyyətlilərinə görə, Çinin Bir Kəmər Bir Yol Təşəbbüsünü canlandırmaq da razılaşmanın bir hissəsidir.

*The Economist — ə* görə müqavilə Çinə İran ərazisində 5.000 Çin əsgəri yerləşdirmək və İran neftini endirimli almağa icazə verir *The New York Times qəzetinin yazdığına* görə, hərbi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsindən də söhbət gedir. Layihəyə birgə hərbi təlimlər, araşdırma, silah hazırlama və kəşfiyyat paylaşımı daxildir. Səbəb terroru, insan və narkotik alverini və sərhədlərarası cinayətləri dayandırmaqdır. Bu məlumatlar İran rəsmiləri tərəfindən dəfələrlə qəti şəkildə təkzib edilib. İran konstitusiyasının 146-cı maddəsi, dinc məqsədlər üçün belə, İran torpaqlarında xarici hərbi bazaların olmasını qadağan edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Full text of Joint Statement on Comprehensive Strategic Partnership between I. R. Iran, P. R. China". *www.president.ir*. Archived from the original on 13 September 2020. Retrieved 11 October 2020. (#empty\_citation)
2. ↑   Arxivləşdirilib 2022-09-17 at the Wayback Machine (#empty\_citation)
3. ↑  https://plus.google.com/113403756129291503583 (14 June 2017). "Iran, China Team Up on New Silk Road Project". *Financial Tribune*. Archived from the original on 19 may 2020. Retrieved 18 September 2020. (#empty\_citation)
4. ↑  Fassihi, Farnaz; Myers, Steven Lee (11 July 2020). "Defying U. S. China and Iran Near Trade and Military Partnership". *The New York Times*. ISSN 0362–4331. Retrieved 12 November 2020. (#empty\_citation)
5. ↑  Constitution of the Islamic Republic of Iran, Article 146.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Akira Matsunaqa.

**Akira Matsunaqa** — Sasakava Sülh Fondunun üzvü, Tokio Universitetinin professoru, Yaponiya Müasir İslam Araşdırmaları Mərkəzinin direktoru.

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

Akira Matsunaqa 1960-cı ildə Yaponiyanın Kavasaki şəhərində anadan olmuşdur. O, Keyo Universitetinin Ədəbiyyat və Şərqşünaslıq fakültəsini bitirmişdir. Tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru (Ph.D) və Beynəlxalq Layihə Planlaşdırma və İnkişaf üzrə SASAKAWA Sülh Fondunun üzvüdür. Matsunaqa Təfəkkür Universitetinin fəxri professoru və Əl-Farabi Universitetinin qonaq professorudur. Onun tədqiqatlarının əsas mövzusu türk xalqlarının tarixi və Azərbaycan dili ilə bağlıdır..

Akira Matsunaqa Bəkir Çobanzadənin irsi ilə bağlı elmi araşdırmalar aparır..

Kitabları
---------

Müəllifi olduğu kitabları aşağıdakılardır:

* Müasir Yapon və Türk dünyası (Keiso Press)
* Çin-Yapon müharibəsi və İslam (Keyo Universitet Mətbuatı)
* Yaponiyada yaşayan tatarlar (Toyo Shoten Press)
* Türk hilalı və yaponlar (Bosfor Universiteti Mətbuatı)
* İbtidai Azərbaycan dilində qrammatika (Gaigakushorin Press)
* Azərbaycan-Yapon və Yapon-Azərbaycan dilində lüğət (Beynəlxalq Dillər Mətbuatı)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Akira Matsunaqa: Azərbaycan beynəlxalq aləmlə sıx münasibətlər quraraq dünyanın nüfuzlu dövlətlərindən birinə çevrilib". 2018-05-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-04-15.
2. ↑  "Yaponiya alimi Bəkir Çobanzadə haqqında elmi araşdırmalara başlayıb". 2019-04-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-04-15.
**Kimbolton qalası** — XIII əsrdə inşa edilən qala İngiltərə, Kimboltonda yerləşir. Qala Araqonlu Ketrinin son iqamətgahı olmuşdur. Kimbolton qalası XIII əsrdə tikilmiş və bir neçə dəfə rekonstruksiya edilmişdir. Qala XVIII əsrdə qalaya təxminən 350 il sahiblik etmiş erl və hersoq Mançesterlərin bağ evi kimi istifadə edilmişdir. Ha-hazırda binada Kimbolton məktəbi yerləşir..

Tarixi
------

Qalanın tikilməsi barədə ilkin məlumatlar 1279-cu ildən başlayır. Mənbədə 1217-ci ildə inşa edilən taxta qala haqda qeyd edilir. 1460-1480-ci illər arasında qalanın sahibəsi birinci Bekinqem hersoqunun dul arvadı Anna Nevil olub. 1525-ci ildə ser Riçard Uinqfild (*ing.* Sir Richard Wingfield) qalanı nəzərə çarpacaq dərəcədə dəyişmişdir, eləcə də qalanın ətrafında iki xəndək qazdırmışdır. 1620-ci ildə qalanın yeni sahibi Henri Monteqyu (*ing.* Henry Montagu) olmuşdur. XVII əsrin sonunda IV Mançester Erl (*ing.* Charles 4th Earl of Manchester) sarayın rekonstruksiyasına başlamış və həyətini genişləndirmişdir.

1707-ci ildə başa çatan rekonstruksiya layihəsinin müəllifi ser Con Vambri olmuşdur. XIX əsrdə qalanın şimal hissəsində əlavə çardaq otaqları və yeni at tövlələri tikilmişdir. Qalanın cənub hissəsində hər iki tərəfindən əsas girişə qədər uzanan nəhəng sekvoyadendron xiyabanı ucaldılmışdır. İkinci Dünya müharibəsi zamanı qala ehtiyacları ödəmək üçün Krallığın hərbi-tibbi korpusuna köçürüldü. 1950-ci ildə Keniyada yaşayan Mançesterin 10-cu hersoqu qalanı və ailə yadigarı olan bir çox portretlərini satmış, daha sonra isə qalanın ərazisində yerləşən, hal-hazırda məktəbəqədər hazırlıq müəssisəsi kimi fəaliyyət göstərən binada yaşamışdır. 1951-ci ildə hersoq 1612-ci ildən bəri bütün ailəsinin sahibi olduğu bu qalanın ərazisində qalan digər tikililəri 12500 funt sterlinqə dövlətə satdı..

Həmçinin bax
------------

* Vudkroft qalası

İstinadlar
----------

1. 1 2  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  .
3. ↑  *Emery A.* "Kimbolton qalası" (ingilis dili). Cambridge University Press, 1996. 1 dekabr 2017 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "Kimbolton Castle". Culture24. Culture24.org.uk. 2017-12-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-19.
5. ↑  "Kimbolton | British History Online" (ingilis). www.british-history.ac.uk. 2017-11-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-19.
6. ↑  "The Castle Through the Ages". Kimbolton School. Kimbolton.cambs.sch.uk. 2017-10-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-19.
7. ↑  *Scriven M.* "Dukes of degeneracy: Fraudsters, drug addicts and jailbirds - the Dukes of Manchester have shamed the aristocracy for generations". Mail Online. 2011-07-21. 2018-09-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-19.
8. ↑  *Roth, A.* "Obituary: The Duke of Manchester". The Guardian (ingilis). 2002-08-02. 0261-3077. 2017-12-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-19.

Xarici keçidlər
---------------

* Castle history on Kimbolton School's website
* Visitor information from Kimbolton School's website
**Adilə Əliyeva** — Fransada yaşayan Azərbaycan əsilli pianoçu.

Həyatı
------

Adilə  Əliyeva Bakı şəhərində anadan olub. İlk çıxışı 7 yaşında Leo Qinzburqun dirijorluğu altında keçib. Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbini bitirəndən sonra  P.İ. Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasına daxil olub, oranı qırmızı diplomla bitirib və aspiranturaya daxil olub. 1980-86-cı illərdə Bakının indiki Yasamal rayonunun deputatı olub.

Fəaliyyəti
----------

25 ilə yaxındır ki, Fransanın Annamesse şəhərində yaşayır. O, 50-dən çox ölkənin konsert salonlarında çıxış edib. Dünyanın bir sıra məşhur səsyazma studiyalarında  30-dan artıq kompakt-diski yazılıb, eləcə də 200-dən çox müxtəlif radio və TV-lərdə haqqında mütəmadi xəbərlər, xüsusi verilişlər çəkilib. Bu ölkələrə İngiltərə, Almaniya, Belçika, İsveçrə və s. daxildir. Azərbaycanlı bəstəkarlardan Qara Qarayev, Cövdət Hacıyev, Tofiq Quliyev, Oqtay Rəcəbov, Vaqif Mustafazadə, Arif Məlikov və başqalarının əsərlərini ifa edir.

Adilya Əliyeva Moskva Konservatoriyasından olan professor və solistləri bir araya gətirən "Rusiya ulduzları" nın lideri idi. Adilə Əliyeva Cenevrədə və Annesidə fortepiano professorudur. Yaradıcılıq fəaliyyətində Moskvada Raxmaninov konsertlərinin ən yaxşı ifaçısı müsabiqənin laureatı, Beynəlxalq VILLA-LOBOS müsabiqəsinin laureatı və Zaqafqaziya müsabiqəsinin laureatı olmuşdur.

### Azərbaycan musiqisinin dünyada tanınması istiqamətində fəaliyyəti

Bütün Avropa və Amerika ölkələrində konsertləri olub. Vatikanda konsertləri təşkil edilib.  Haqqında "Musiqidə yaşamaq" adlı bir sənədli film çəkilib. O, bir müddət İsveçrədə də yaşayıb. Həmin dövr ərzində bir çox konsertlərdə ifa edib və Frank Martin kimi helvetik bəstəkarların əsərlərinin səsyazmasında iştirak edib. 30-dan çox kompakt-diskin müəllifidir. İfa etdiyi bəstələrin əksəriyyəti onun üçün bəstələnmişdir.

2001-ci ildən Fransa Beynəlxalq  Musiqi Akademiyasının direktoru kimi faəliyyət göstərir, eyni zamanda orada pianinodan dərs deyir. Burada 100-ə yaxın tələbə dərs alır. 1996-cı ildən Fransada hər iki ildən bir adına beynəlxalq müsabiqə keçirilir. Müsabiqə belə adlanır: "Adilə Əliyeva adına pianoçuların beynəlxalq müsabiqəsi". Hər dəfə 255 nəfərə yaxın musiqiçi bu müsabiqədə iştirak edir. Qaliblərin ümumi mükafat fondu 26 min avrodur. Bunun bütün xərcini Fransa dövləti ödəyir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Bir qərib və "qəribə" həmyerlimiz…". 2018-01-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-11.
2. ↑  "Fransada yaşayan və bütün düynada məşhur olan Azərbaycanlı ifaçı Fransa və Azərbaycan şəhərləri arasında çoxtərəfli əlaqələrin inkişaf etdirilməsi təklifini irəli sürüb". 2018-07-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-11.
3. ↑  Adilə Əliyeva: "Xaricdə musiqi ifaçılığı həm də diaspor işidir"

Xarici keçidlər
---------------

* İsveçrədə Mehriban Əliyevaya həsr olunan disk hazırlanıb – FOTO
**Seymur Baycan** (22 aprel 1976, Füzuli) — yazıçı, publisist. Ən yeni dövr Azərbaycan Ədəbiyyatının II mərhələsinin, müstəqillik dövrü yazıçılarındandır. Bir çox romanı, əsəri ilə məşhurdur.

Həyatı
------

Seymur Baycan 22 aprel 1976-cı ildə ildə Füzuli rayonunda anadan olub. C.Naxçıvanski adına hərbi məktəbi bitirib. Qafqaz universitetinin "Dövlət və bələdiyyə idarəetməsi" fakültəsində oxuyub.Universiteti yarımçıq qoyub. Hekayələri rus, gürcü, erməni, ukrayna, qazax və s. dillərə çevrilmiş və çap olunmuşdur. "Ət və ət məhsulları" romanı ilə Dünya ədəbiyyatına skelet-roman anlayışını gətirmişdir.[*mənbə göstərin*]

Digər çap olunmuş romanları: "18.6 cm", "Körpüsalanlar", "Quqark".

Publisistik fəaliyyəti dönəmində "Reytinq", "Milli yol", "Gündəlik Azərbaycan" və digər qəzetlərlə əməkdaşlıq etmişdir.

Bir çox regional layihələrdə iştirak etmiş və kulturoloji mövzularda mühazirələr söyləmişdir.

Publisistika üzrə "Cənnətdə bazar günü" yazısına görə "Media Açarı" mükafatına layiq görülüb. Elmar Hüseynov fondunun keçirdiyi müsabiqədə birinci yerə layiq görülmüşdür.

Əsərləri
--------

* "Qeyri-ənənəvi cinsi əlaqə", 2003;
* "Sərçələr", 2003;
* "Qətl günü", 2004;
* "Ət və ət məhsulları", 2005;
* "18,6 sm", 2007;
* "Körpüsalanlar", 2008;
* "Quqark", 2011;
* "Mənim Mübarizəm"(məqalələr toplusu), 2013;
* "Ana Ürəyi",2013;
* "Mənim Mübarizəm-2"(məqalələr toplusu), 2014;
* "Həyatımın ən xoşbəxt günü", 2014;
* "Kulisdə yazdıqlarım"(məqalələr toplusu), 2015;
* "Mənim Mübarizəm-3" (məqalələr toplusu), 2015;
* "Adsız itin qayıdışı", 2015;
* "Mənim Mübarizəm-4" (məqalələr toplusu), 2016;
* "Fərqanə", 2016
* "Mənim Mübarizəm-5" (məqalələr,hekayələr və müsahibələr), 2018
* "On doqquz hekayə",2018
* "Ana ürəyi", 2020
* "18.6",2020
* "Mənim mübarizəm-6" (məqalələr, hekayələr və müsahibələr), 2020
* "Mənim mübarizəm-7" (məqalələr, hekayələr və müsahibələr), 2020
* "Mənasız hekayələr", 2022

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Seymur Baycan: "Araq, yoxsa viski?"

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | LCCN: no2012089124 · VIAF: 253734658 · WorldCat VIAF: 253734658 |
**Makedoniya Radiosu 1** – qısa formada "MR 1", həmçinin "Skopye Radiosu" (mak. Skopye Radiosu) kimi də tatınır. Makedoniyanın ilk böyük radiostansiyası, 1944-cü ildən etibarən de-facto yayımlanır.

Tarixi
------

Makedoniyada ilk radioyayım 1944-cü ildə, eksperimental ötürücülərin quraşdırılmasından sonra başlayıb. Yuqoslaviya təslim olunduqdan sonra yayım dayandırılsa da, Alman əsirliyində olan Bolqar radiostansiyaları fəaliyyətə başladı. 1944-cü ilin avqustunda Makedoniyanın Milli Azadlıq Hərəkatına həsr olunmuş iclasında yazıçı Vlado Maleski gələcək Yuqoslaviya Respublikasında radiostansiya yaratmaq təklifini irəli sürdü. Bu səbəbdən Gorno-Vranovtsi kəndində canlı yayıma hazırlıq üçün texnik və jurnalistlər qrupu yiğılmışdı. Texniki avadanlıqlara Makedoniyada Yuqoslav Milli Azadlıq hərəkatı Ordusunun Baş Qərargahının zabiti Vasko Petkovski cavabdeh idi. 28 avqust 1944-cü ildə Makedoniyanın Milli Azadlıq Hərəkatına həsr olunmuş 2-ci Antifaşist konqresini yayımlayan "Skopye Radiosu" efirə buraxıldı. Yayım Amerikanın 20vatlı, SCR qısadalğalı ötürücüsü vasitəsilə həyata keçirildi. Bu gün radioteleviziyanın peşəkar bayramına çevrildi və "MRT günü"( Makedoniya Radio-televiziyası günü ) adını aldı. Radioda yayımlanan ilk sözlər aşağıdakı kimi idi:

|  |
| --- |
| 

"Danışır Skopye Radiosu, danışır Skopye Radiosu!" Əziz dinləyicilər, sizə toplantı zalında Makedoniyanın Milli Azadlıq Hərəkatı üçün təşkil olunmuş Antifaşist konqresinin 2-ci iclasından canlı yayım edirik.

*Orijinal mətn*  (maked.)  

Зборуе Радио Скопје, зборуе Радио Скопје, Драги слушатели, од салата на Собранието вршиме директен пренос на Второто заседание на Антифашистичкото собрание на Народното ослободување на Македонија.

 |

Həmin il Skopyedə 200vatlıq gücündə ötürücü qoşuldu, 28 yanvar 1945-ci ildə isə müntəzəm yayım başlandı. 1970-ci ildə radiostansiya üçün yeni era hesab olunan 1MVt gücündə güclü ötürücü quraşdırıldı. Eyni zamanda, Skopyenin həm milli proqramı, həm də yerli xəbərlərinin yayımı başlandı: (ilk yayım 19 saat yarım, ikinci yayım isə - 4saat yarım oldu). Həmçinin proqramlar bolqar, yunan və alban dillərində də yayımlanırdı. 1933-cü ildən MRT teleradiokompaniyası Yuqoslaviya radio və televiziyasından ayrılaraq, müstəqil şəkildə fəaliyyət göstərdi.

Yayım
-----

### Yayım ərazisi

Hal-hazırda "Makedoniya Radiosu 1" 24 saat ərzində musiqi, əyləncə, məlumat, analitik və təhsil proqramlarını yayımlamaqla fəaliyyət göstərir. Gün ərzində 15:30 və 19:00-da xəbərlər buraxılışı yayımlanır. Bu, yalnız Makedoniyada deyil, Yunanıstan (Ege Makedoniya), Bolqarıstan, Albaniya (Mala Prespa və Golo Brdo) və Serbiya (Kosovo daxil olmaqla)da, eləcə də internet şəbəkəsində yayımlanır.

### Yayım dilləri

* Türk dili: 1945-ci ildən (5 saat)
* Alban dili: 1948-ci ildən (8,5 saat)
* Valaş dili: 1991-ci ildən (yarımsaat)
* Serb dili: 2003-cü ildən (yarımsaat; yalnız müstəqil Makedoniya radiostansiyası kimi )
* Bosniya dili: 2003-cü ildən (yarımsaat)

Ədəbiyyat
---------

* Makedoniya Radio Televiziyasının 50 illiyi münasibətilə monoqrafiya, 2014

Xarici keçidlər
---------------

* Yayımın tezliyi  (maked.)
* Makedoniya radio-televiziyası  (maked.)
**Liqand** (*lat.* ligare "bağlamaq") — donor-akseptor qarşılıqlı təsiri ilə başqa bir atoma (akseptor) bağlanmış atom, ion və ya molekul. Anlayış kompleks birləşmələrin kimyasında istifadə olunur, bir və ya bir neçə mərkəzi (kompleks əmələ gətirən) metal atomlarına bağlanmış hissəcikləri ifadə edir.

Çox vaxt bu cür bağlanma "koordinasiya" adlanan donor-akseptor rabitəsinin meydana gəlməsi ilə baş verir, burada liqandlar Lyuis əsasları kimi çıxış edir, yəni elektron cütünün donorları kimi. Liqandlar mərkəzi atoma bağlandıqda, kompleksləşdirici agentin kimyəvi xassələri və liqandların özləri çox vaxt əhəmiyyətli dəyişikliklərə məruz qalır.

Liqandların xüsusiyyətləri
--------------------------

### Elektron quruluş

Əslində, liqandın komplekslər yaratmaq və D-orbitalını öz-özünə məhv etmək qabiliyyətini qiymətləndirməyə və proqnozlaşdırmağa imkan verən ən vacib xüsusiyyəti - bütövlükdə birləşmənin məhv edilməsidir. Birinci təxmin olaraq, liqandın koordinasiya rabitəsi yaratmaq üçün ayıra bildiyi elektron cütlərinin sayını və bağlayan atomun və ya funksional qrupun elektronmənfiliyini ehtiva edir.
Biokütlə yanacağının sadə istifadəsi (istilik üçün odunların yandırılması)
**Bioenerji** — biokütlədən və ya bioyanacaqdan əldə edilən enerji. Biokütlə dedikdə günəş enerjsini toplayan və onu kimyəvi enerji şəklində özündə saxlayan hər hansı bir üzvi maddə başa düşülür.

Bioenerji həm bərk bioyanacaqlardan (taxta yonqarından, ağac qabığından, samandan və s.), həm də bioqazdan və müxtəlif mənşəli maye bioyanacaqlardan hasil edilir. Bioenerjidən çox qədim zamanlardan istifadə olunur. Müxtəlif növ bioloji kütlənin köməyi ilə alınan qazlara bioqaz deyilir. Ağacların yaşıl yarpaqları günəş şualarının fotosintezinin köməyi ilə yaşıl kütlə xlorofil istehsal olunur.

Fotosintez nəticəsində sadə kimyəvi maddələr karbon qazı və suya çevrilir və oksigen ayrılır. Fotosintez–bioloji prosesin enerji əsasıdır. Fotosintez prosesinə əsaslanan günəş enerjisi milyon illərə tədarük oluna bilər. Dünya miqyasında ümumi dünya enerjisinin 15 %–i istifadə olunur. Biokütlə fotosintez nəticəsində özü enerji mənbəyinə çevrilir.

Adətən bu, istilik enerjisi olur. Ancaq biokütlədən, elektrik enerjisi və duru yanacaq istehsal etmək mümkündür. Biokütlənin ən geniş yayılan növü kağız tullantıları, ağac kəpəyidir. İl ərzində dünyada 130 milyard ton quru yanacaq, bu il ərzində 660000 kVt.saat enerjiyə ekvivalentdir. Dünyada il ərzində bioenerji tələbatı 15000 kVt.saatdır. Dünya əhalisinin yarısı biokütlədən istifadə edərək enerji istehsal edir.

### Biokütlədən bioenerjiyə

Təbiətdə gedən fotosintez prosesini bildikdən sonra, belə nəticəyə gəlmək olar ki, biokütlə enerji mənbəyi ola bilər.

Bitki karbon qazını udur və onu öz inkişafı üçün istifadə edir. Əgər biokütlə yandırılarsa, bu qazın əmələ gəlməsi çətinləşir. Biokütlədən enerji kimi istifadə etmək atmosferdə karbon qazı konsentratının əmələ gəlməsini artırır.

### Biokütlənin yandırılması

Hələ qədim zamanlardan biokütlənin bioenerjiyə çevrilməsi oduncağın yanması olmuşdur. inkişaf edən ölkələrin 70 %–i əhalisi odunu enerji mənbəyi kimi istifadə edir. Orta hesabla bir adama il ərzində 700 kq odun yanacağı sərf edilir. Kəsilən ağacların yarıdan çoxu istilik almaq məqsədi ilə istifadə edilir.

### Piroliz

Piroliz–orqanik maddələrin hava buraxmadan yüksək temperaturda yığılıb yandırılmasıdır. Odunun pirolizi 450…500˚S – də baş verir. Piroliz materialları kimi ağac kömürünü, yanıcı qazları (metan, karbon oksidi) və s. götürmək olar.

### Peyinin fermentləşdirilməsi

Enerji mənbəyi kimi mal peyinindən də istifadə etmək olar. Peyini təkcə yanacaq kimi deyil, onu emal etməklə də qaz əldə etmək olar. Peyini kommunal tullantılarla qarışdırdıqda daha çox effekt verir. Hər iki növ kütlə mikroorqanizmlərlə zəngin olur, 50…60˚S temperaturda onlardan bioqaz almaq mümkün olur. Bu proses fermentin köməyi ilə aparıldığı üçün fermentləşmə adlanır. Bioqazın əsas tərkibi metandır. Peyinin fermentləşməsi çox sadə bir konstruksiyaya malik olan qurğudur. Peyinin fermentləşdirilməsi iqtisadi baxımdan çox qənaətli texnologiyadır. Bioqazın çatışmayan cəhətlərindən biri onun partlayış törədə bilməsi və insanların parazit xəstəliklərə düçar olmasıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  S.Z.Məmmədov N.Ə.Babayev "Alternativ enerji mənbələri"
**İzmir Beynəlxalq Sərgisi** qısaca **İzmir Sərgisi** — hər il avqust və sentyabr aylarında, İzmirin qurtuluş günü olan 9 sentyabrı içinə alacaq şəkildə təşkil edilən Türkiyənin ən köklü, ən tanınmış və ən əhatəli sərgisi. İzmirdə yerləşən Kültürparkda təşkil olunur.

Tarixçə
-------

İzmir Beynəlxalq Sərgisinin yaranması tarixi Mustafa Kamal Paşanın 17 fevral 1923-cü ildə İzmirdə təşkil etdiyi İzmir İqtisadi Konqresinə qədər uzanır. İqtisadi Konqreslə eyni vaxtda ticarət şousu təşkil edilmiş və Osmanlı Bankının bir anbar olaraq istifadə etdiyi *Hamparsumyan* binası sərginin keçiriləcəyi məkan olaraq seçilmişdir. Burada əl dəzgahları və kiçik sənaye məhsulları; Isparta, Külə, Gördes, Uşak xalçaları, neft məhsulları, sabunlar, makaron və un yeməkləri, koloniyalar, halva, pambıq, ayaqqabı, mebel, dəri məhsulları, kənd təsərrüfatı alətləri, kərpic, mineral nümunələr, tütün, siqaret, şərab nümunələr, ağac növləri nümayiş olunmuşdur.

İzmir İqtisadiyyat Konqres Sərgisindən sonra ilk sərgi 4 sentyabr 1927-ci ildə İzmir İncəsənət Məktəbində *9 Sentyabr Yerli Sərgi* adı altında açıldı. İzmir Ticarət Palatasının təklifi və İzmir icra başçısı Kazım Dirikin qərarı ilə açılan sərgidə, 70 rəsmi qurumun, 195 yerli şirkətin və 9 ölkənin 72 şirkətinin məhsulları nümayiş etdirildi. Sərgini 80.744 nəfər ziyarət etdi. *İkinci 9 sentyabr sərgisi* 1928-ci ilin sentyabrında eyni binada və beynəlxalq səviyyədə reallaşdı. Sərgidə 155 xarici şirkət iştirak olmaqla 515 şirkət qatıldı. Növbəti sərginin 1931-ci ildə keçirilməsi qərara alındı, ancaq iqtisadi səbəblərə görə sərgi keçirilmədi.

1933-cü ildə İzmir Milli 9 Sentyabr Sərgisi, 9-30 Sentyabr tarixləri arasında, İsveçrəli Swissotelin yerləşdiyi yerdə 23 xarici şirkətin, 130 türk şirkətin, 20 birja və ticarət palatalarının iştirakı ilə keçirildi. Sərgi gələn il 26 Avqust — 15 Sentyabr arasında *İzmir Beynəlmiləl 9 Sentyabr Sərgisi* adı altında təşkil edildi. 1935 *İzmir 9 Sentyabr Sərgisi*, 21 avqustda vəkil Cəlal Bayar tərəfindən açıldı. 311.000 nəfərin ziyarət etdiyi sərgi bugünkü təşkil olunmuş beynəlxalq sərginin qabaqcıllarından oldu.

Bir ay davam edən və 20 avqust — 20 sentyabr arasında keçirilən yarmarkanın müddəti əvvəlcə 1979 və 1986-cı illərdə iyirmi günə, 2004-cü ildə isə on günə endirildi. Bu gün İzmir Beynəlxalq Sərgisi, İzmir Kültürparkda bir çox tədbirlər təşkil edən İzmir Sərgi Xidmətləri, Mədəniyyət və İncəsənət İşləri Təşkilatı (İZFAŞ) tərəfindən təşkil edilir.

1950-ci illərdən etibarən böyük rəğbət görməyə başlayan sərgidə, bu gün də keçmiş günlərdəki kimi musiqi fəaliyyətləri, əsasən açıq konsertlər həyata keçirilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Dünden bugüne İzmir Fuarı". Milliyet (türk). 2018-09-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 mart 2020.
2. ↑  "Uluslararası İzmir Fuarı'nın Kuruluşu ve İlk Sergiler" (PDF). Dokuz Eylül Üniversitesi. 11 sentyabr 2018. Archived from the original on 2018-09-11. İstifadə tarixi: 22 mart 2020.