recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Klemens Vilhelm Yakob Mekkel** (*alm.* Klemens Wilhelm Jacob Meckel‎; 28 mart 1842, Köln, Reyn əyaləti[d] – 5 iyul 1905, Qernrode[d]) – Prussiya ordusunun generalı və Rus-yapon müharibəsindən öncə Meyci hökumətinin hərbi məsləhətçisi.

Həyatı və karyerası
-------------------

Yakob Mekkel 1842-ci ildə Köln şəhərində doğulmuş, 1869-cu ildə Prussiya Ordusunun Heyət Kollecini bitirmişdir. Fransa–Prussiya müharibəsində iştirak etdikdən sonra baş qərargahda fəaliyyət göstərməyə başlamışdır və Heyət Kollecində təlimçi olmuşdur.

### Yaponiya

Mekkel 1885-ci ildə Meyci hökumətinin dəvəti ilə Yaponiyaya gəlmişdir. Həmin dövrdə Yaponiya hökuməti Almaniya modeli əsasında təşkilatlanmaq barədə qərar qəbul etmişdi. Mekkel Müharibə Kollecində orduya təlimlər keçmiş və baş qərargah məsləhətçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Üç il sonra Almaniyaya qayıtmış və orduda müxtəlif vəzifələri tutaraq general-mayor rütbəsinə qədər yüksəlmişdir.

Mekkelin yapon tələbələri arasında Rus-yapon müharibəsində əhəmiyyətli rolları olan Kodama Qentaro və Akiyama Yoşifuru kimi hərbi xadimlər olmuşdur. O, Katsura Taro və Kavakami Sorokuya ordunu müasirləşdirməkdə kömək etmişdir. Yaponiya ordusu üçün universal hərbi xidmətə çağırış sistemi, bölgü sistemi və ali komandan sisteminin əsasını qoymuş, logistika sistemlərini gücləndirmişdir. Mekkel Yaponiyada cəmi 3 il fəaliyyət göstərsə də, onun metodları Birinci Çin-yapon müharibəsində Yaponiyanın qələbəsi üçün əhəmiyyətli rol oynamış və növbəti dövrlərdə də tətbiq olunmağa davam etmişdir. Lakin Mekkelin hücum hərəkatlarında quru qoşunlarının əhəmiyyətini vurğulaması Rus-yapon müharibəsindəki böyük saydakı itkilərin səbəblərindən biri olmuşdur.

Ədəbiyyat
---------

* *Kowner, Rotem.* Historical Dictionary of the Russo–Japanese War (ingiliscə). The Scarecrow Press. 2006. 227–228. ISBN 978-0-8108-4927-3. İstifadə tarixi: 28 iyun 2023.
* Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). V cild (Libr–Nijo). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 144. ISBN 0-87011-625-8. İstifadə tarixi: 28 iyun 2023.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Kowner. səh. 227
2. 1 2  Kodansha Encyclopedia of Japan. səh. 144
3. ↑  Kowner. səh. 228

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  Bu şablona bax  | 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| GND: 101707959 · ISNI: 0000 0001 1053 387X · LCCN: n84093494 · NDL: 00769891 · NUKAT: n2008053109 · SUDOC: 153548940 · VIAF: 34827182 · WorldCat VIAF: 34827182 |

 |
**Dəlinmişyaraq oxlivə** (*lat.* Smyrnium perfoliatum) — bitkilər aləminin çətirçiçəklilər dəstəsinin çətirkimilər fəsiləsinin oxlivə cinsinə aid bitki növü.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 80 sm olan ikiillik çılpaq ot bitkisidir. Kökü yumurtaşəkilli və ya şarşəkilli qalınlaşmışdır. Gövdəsi düz, budaqlanmış, tinləri ensiz qanadlıdır. Kökətrafı yarpaqları saplaqlı, ikiqat və ya üçqat üçər-bölümlü yumurtavari; gövdə yarpaqları oturaq, yumurtavari, əsasında ürəkvari; yuxarı yarpaqları tamdır. Çətiri oturaq və ya saplaq üzərində, 6-10 ədəd şüalıdır. Ləçəkləri yaşılımtıl-sarı rənglidir. Sarğı və sarğıcıqları yoxdur. Meyvələri yumurtavari-şarvari, 3 mm uzunluqda, demək olar ki, qara, parlaq, qabırğalarının arası torvari qırışlıdır. Gövdə yarpaqları oturaqdır, yumurtaşəkilli, dərin ürəkşəkilli qaidəsi vardır, üçərdir, üçbölümlüdür, kənarları dəyirmi dişlidir; yuxarı yarpaqları bütövdür, gövdə həcmini artırandır. Qını yoxdur. May-iyun aylarında çiçəkləyir, iyun-iyul aylarında meyvə verir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Böyük Qafqazın şərq və qərb hissələrində, Kiçik Qafqazın mərkəzi və cənub hissələrində, Naxçıvnda dağlıq, orta dağ qurşağına qədər yayılmışdır.

Yaşayış mühiti
--------------

Qaranlıq dağ meşələrində və kolluqlarda rast gəlinir.

Təsərrüfat əhəmiyyəti
---------------------

Ədviyyat kimi istifadə olunur, yağının gözəl ətri vardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Linnaeus C.* Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 262.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q12325136
* Wikispecies: Smyrnium perfoliatum
* APA: 379
* APDB: 155107
* BioLib: 40249
* EoL: 5045532
* EPPO: SMYPE
* EUNIS: 152032
* GBIF: 6027089
* GRIN: 406730
* iNaturalist: 319280
* IPNI: 849123-1
* ISC: 117218
* NBN: NBNSYS0000003653
* NCBI: 1534653
* PalDat: Smyrnium\_perfoliatum
* PFI: 3467
* Plant List: kew-2473607
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:849123-1
* Tropicos: 1700245
* WFO: wfo-0000431294

 |
Təbii yayılması:
----------------

Qafqazda və Şərqi Zaqafqaziyada yayılmışdır. İlk dəfə Oğuz rayonunda qeydə alınıb.

Botaniki təsviri:
-----------------

Hündürlüyü 20 m, diametri 20 sm olan ağacdır. Zoğları sıx, boz tüklü, ikinci ilə yaxın yavaş-yavaş tüksüzləşən, bozumtul-qonur və ya çılpaq, bəzən parıldayan, qırmızımtıl-qonur, tünd qəhvəyi rəngdədir. Yarpaqların uzunluğu 4-9 sm, eni 3-6 sm olub, uzunsov - oval və ya ovalşəkillidir. Üst tərəfdən yaşıl, çılpaq, altdan açıq yaşıl, sıx, qısa, nazik tükcüklərlə örtülmüşdür. Qaidə hissədən az ürəkvari və ya pazvaridir. 
Yarpaq qurtaracağı bir qədər sivriləşmiş və ya kütdür. Kənarlarında 6-8 cüt uzun, nadir hallarda qısa, azca burulmuş, 1-2 dişli dilimləri vardır. Dilimlərarası oyuqlar 1-2 sm-ə qədərdir. Yarpaq saplağı 0,5-1 sm, meyvə saplağı isə 1-5 sm uzunluqdadır. Çanaqcığı kasa formalı olub, dairəvari, üçbucaqlı, yastı, çılpaq və ya sarımtıl tükcüklü, sıxılmış pulcuqlu, üstündə iri olmayan və tökülməyən ucları vardır. Bu əlamət yalnız kövrək palıda aiddir. Palıd hər il meyvə verir, sentyabr - oktyabda yetişir. Həyat müddəti 400-500 ildir, ancaq 1000 və hətta 1500 il yaşayan nümunələri də məlumdur.

Ekologiyası:
------------

Rütubətli, humuslu torpaqlarda bitir. Azərbaycanın iqlim şəraitinə davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması:
-----------------------

Böyük Qafqazda, Quba, Yalama, Oğuz, İsmayıllı meşələrində təsadüf edilir. Nadir bitkidir, qorunması və artırılması, qayğısına qalınmalıdır.

İstifadəsi:
-----------

Tək əkinlərdə, yol kənarlarında, meşəsalmada istifadəsi məqsədyönlüdür.

Məlumat mənbələri
-----------------

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. Arxivləşdirilib 2019-11-17 at the Wayback Machine T.S.Məmmədov

İstinad
-------

* Флoрa Aзeрбaйджaнa. т.5. 1954; Флoрa Kaвkaзa. т.5. 1954;
* Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
* Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh
Business shirt
1930-cu ilə aid Şarvet köynək, Oslo, Norveç
**Köynək** — bədənin yuxarı hissəsinə geyinilən qollu və ya yarım qollu, yaxalı paltar. Köynək yaxasının altından qalstukla geyilə bilər.

Tarixi
------

Köynək XX əsrə qədər yalnız kişilərin alt paltarında geyə biləcəyi geyim idi. Qadın geyimi kişilərlə yaxından əlaqəli olsa da, müasir köynəyə çevrilən kişi geyimi idi. Orta əsrlərdə adi geyimlərin altında geyinilən düz, boyanmamış paltar idi. Orta əsr sənət əsərlərində köynəklər yalnız çobanlar, məhkumlar və tövbə edənlər kimi təvazökar obrazlarda görünür. XVII əsrdə bu gün də geyilən köynəklərinin nümayişinə icazə verildi. XVIII əsrdə kişilər paltar əvəzinə uzun köynək geyinirdilər. XVIII əsr kostyum tarixçisi Cozef Strut yataq üçün köynək geyinməyən kişilərin ədəbsiz olduğuna inanırdı. Hələ 1879-cu ildə üstündə heç bir şey olmayan köynək qeyri- etik sayılırdı.
Köynəyin bəzən boynunda büzgü və ya manşetlər olurdu. Corc Caleb Binghamın rəsmlərində də göründüyü kimi rəngli köynəklər XIX əsrin əvvəllərində görünməyə başladı. XX əsrə qədər yalnız aşağı sinif işçiləri üçün gündəlik geyim hesab olunurdu. Bir bəy üçün göy rəngli bir köynək geyinmək 1860-cı ildə ağlasığmaz idi, lakin 1920-ci ilə qədər standart hala gəldi və 1980-ci ildə isə ən adi hadisəni təşkil etdi.

Növləri
-------

Ağ köynək – bütövlükdə rəngi ağ olan köynək növüdür.

İstinadlar
----------

1. ↑  , Toronto, Ontario 1973. ISBN 0-88854-046-9 , s. 14
**Atribut** (lat. attribuo — vermək, kəsb etdirmək) — qalıcı, əsas xüsusiyyətlər, sifətlər. Söz latın mənşəlidir, hərfi mənada "verirəm", "bəxş edirəm" deməkdir. Müasir anlamda çox işlənir. Misal üçün, dövlətin atributları, təşkilatın atributları və s. Azərbaycan dövlətinin himninin atributlarını onun sözləri və musiqisi təşkil edir. Atributlar elə şeylərdir ki, onlarsız həmin varlıq, şey yaxud predmet nə düşüncədə nə də reallıqda mövcud ola bilməz.

Orta əsrlərdə sxolastika və metafizikada şeyin təbiətini təşkil edən, onun ayrılmaz subsitansional əlaməti. Qrammatikada və məntiqdə — şeyin ona mülahizədə verilən istənilən, o cümlədən aksidental əlaməti. Əgər sonuncu mənasında Atribut predikatın sinonimidirsə, birinci mənasında o, şeyi yalnız özlüyündə, başqa predmetlərə dəxli olmadan səciyyələndirən predikasiya növüdür. "Atribut" termini latınca yazılmış kargüzarlıq və inzibati sənədlərin dilindən götürülmüşdür. Siseronun ritorikasında o, bu və ya digər münasibətdə şeylərin təbiətinə xas olandır. Latın patristikasında və sxolastikasında Atribut, əsasən, Allah haqqında təlimlə bağlı işlədilir. İlahi Atributlar, yaxud adlarla Allaha xas olan kamilliklər — qadirlik, hər şeyi bilməklik, mərhəmətlilik adlanır. Allahın mahiyyəti sadə fikirləşdirildiyindən onun Atributları onun özü ilə və bir-birilə üst-üstə düşməlidir (Avqustinə görə, Allahda Onun özü ilə Onun malik olduğu arasında fərq ola bilməz). Yeni dövr fəlsəfəsində Atribut substansiyanın dəyişməz və ayrılmaz əlaməti (R. Dekartda maddi substansiya ölçüsü, mənəvi substansiya isə hərəkidir), onun vəziyyəti olan modusdan fərqli olaraq mahiyyəti (B. Spinoza) kimi başa düşülürdü. Sonralar bu terminin işlədilməsində şeyin Atributu ilə onun mahiyyət müəyyənliyi arasındakı fərq səciyyəvi olmuşdur.

Təsviri sənətdə Atribut hər hansı personajın, yaxud predmetin sabit fərqləndirici əlaməti, onun funksiyasının mahiyyətinin, məşğuliyyətinin işarəsidir (Afinanın Atributları bayquş və ilan, Amurun Atributları ox və kaman və s.). Atributlar tarixi, yaxud əsatiri (məs. Adonisin Atributu qaban), rəmzi (məhəbbət rəmzi olan ürək); bir çox personajlar üçün ümumi və fərdi olur.

İnformatikada Atribut — obyektin xarakteristikasını ifadə edən əlamət (adı, tipi, uz. miqdarı, təsvir forması və s.). Məs. faylın Atributu fayl sistemində fayldan istifadə üsullarını və ona müraciət hüququnu təyin edən əlamətdir. Faylların müxtəlif əməliyyat sistemlərində müxtəlif Atribut dəstləri olur. MSDOS-da fayl "arxiv", "sistem", "ancaq oxumaq üçün" və "gizli" elan edilə bilər.

Mənbə
-----

* Adilə Nəzərova, "Fəlsəfə terminlərinin izahlı lüğəti"
**Lal Sinqx Çadha** (hindcə:Laal Singh Chaddha) filmi Advait Çandan tərəfindən 2020-ci ildə çəkilişi bitəcək Hindistan Absurd Komediya filmidir.Film 1994-cü ildə çəkilən Forrest Qamp filminin hind versiyasıdır.Baş rolda Əmir Xan,Karina Kapur oynayırlar.Filmin ilk baxış tarixi 25 dekabr 2020-ci ildə olacaq.

Məzmun
------

Əmir Xan
Film Hindistanda cərəyan edir.IQ-sü az olan,səfeh və sevimli Lal Sinqx Çadhanın həyatından bəhs edir.Forrest Qamp necədirsə,Lal Sinqx də elədir.

Film haqqında
-------------

3 axmaq filmindən sonra ikinci Karina Kapurla Əmir Xanın kino işidir.

Avqustda Əmir Xan filmin çəkilişi üçün Türkiyəyə getdi. Burada Türkiyənin birinci xanımı Əminə Ərdoğanla görüşdü.

Film heyəti və əlavə məlumatlar
-------------------------------

Rejissor:Advait Çandan

İstehsalçı:Əmir Xan,Boney Kapur

Ssenari müəllifi:Erik Rot(Forrest Qamp)

Atul Kularni(hind versiyası)

Bəstəkar:Pritam

Kinematoqrafçı:Setu

Redaktor:Manik Davar

Şirkət:Əmir Xan Prodakşn

Viacom18

İlk baxış tarixi:25 dekabr 2020

Ölkə:Hindistan

Dil:Hind dili

Rollarda:

Əmir Xan-Lal Sinqx Çadha

Karina Kapur

Vicay Setupathi

Mona Liza Sinqx

Devdas Qoş
**Pontlu Kleopatra** (e. ə. II əsr – e. ə. I əsr) — Pont şahzadəsi və Ermənistan kraliçası.

Pont kralı VI Mitridat və kraliça Laodikanın qızlarından biri idi. Kleopatra bəzən onu eyniadlı bacısından fərqləndirmək üçün **Böyük Kleopatra** kimi çağırılır və Pont Krallığında anadan olub və böyüyüb. O, erməni kralı Böyük Tiqranın arvadı idi.

Eramızdan əvvəl 94-cü ildə Tiqranla evlənərək Pont və Ermənistan arasında ittifaqı möhkəmləndirdi. Tiqranın və bütün Ermənistanın həyatında həlledici rol oynadı. Kleopatra Tiqrandan üç oğul doğdu: Zariadres, Ermənistanlı II Artavazd və Tiqran və iki qız. Bir qızı Parfiya kralı I Pakora, digəri isə Midiya Atropatena kralı I Mitridatla evləndi.

Tiqran öz maraqlarına əsaslanaraq Roma Respublikasına qarşı Mitridatdan fərqli bir xarici siyasət seçdi və nəhayət eramızdan əvvəl 68-ci ildə Artaksata döyüşündən sonra Roma ilə müqavilə imzaladı, bunun nəticəsində Kleopatra atasının təsiri altında oğullarını Tiqranı satmağa təhrik etdi. Eramızdan əvvəl 66-cı ildə Qney Pompey kiçik Tiqranı ələ keçirdi və onu Romaya girov götürdü. Tiqran daha sonra eramızdan əvvəl 58-ci ildə Publi Klodi Pulkerin köməyi ilə qaçdı. Roma tarixçisi Askon hadisəni təsvir etmişdir. Oğullar taxtı Tiqrandan ələ keçirməyə uğursuz cəhd etdilər; Zariadres və onun kiçik qardaşı Tiqran tərəfindən edam edildi.

Kleopatra atasının yanına qaçdı və ömrünün qalan hissəsini Pontda yaşadı.

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------
**Xoca Sinan Paşa** (d. 1440 - ö. 1486 Gəlibolu) - Fateh Sultan Mehmed səltənətində 1476-1477 illəri arasında sədrəzəmlik etmiş Osmanlı dövlət adamıdır.

Həyatı
------

İstanbulun ilk qazısı Xıdır Bəyin oğlu olub, təhsildən sonra Ədirnədə bir mədrəsəyə və yenə orada Darü'l-hədis mədrəsəsinə müdərris olmuşdur. Fateh Sultan Mehmed, vəzirlik verdiyi Sinan Paşanı özünə müəllim təyin etmiş və 1476 da vəzifədən alınan Gədik Əhməd Paşanın yerinə sədrəzəm təyin etmişdir. Bir ilə yaxın bu vəzifədə qaldıqdan sonra bilinməyən bir səbəblə vəzifədən alınaraq həbs edildi. İstanbul alimlərinin reaksiyası səbəbilə padşah Sinan Paşanı həbsdən çıxararaq Sivrihisar qazılığını verdi. Fatehin ölümünə qədər Sivrihisarda qaldı və II. Bəyazid padşah olduqda vəzirliyə qaytarıldı. Gəlibolu sancağına təyin olunub, 1486-ci ildə vəfat etmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Sədrəzəm
* II. Mehmed
* II. Bəyazid
* Yüksəliş dönəmi Osmanlı sədrəzəmləri

Mənbə
-----

1. ↑  Osmanlı Tarihi, II. Cilt, 10. baskı, sf: 534-658-659, Türk Tarih Kurumu Yayınları-2011, Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı
**BWF İnternational Challenge** — 2007-ci ildən Ümumdünya Badminton Federasiyası (BWF) tərəfindən icazəsi verilən, BWF İnternational Series və BWF Future Series turnirləri ilə birlikdə təşkil edilən dörd əsas badminton turnirindən biridir.

Xüsusiyyətləri
--------------

### Pul mükafatı

Beynəlxalq Seriyalı turnirin minimal mükafat fondunu 15000 dollar təşkil edir.

### Dünya Reytinqi xalları

 *Əsas məqalə: BWF Dünya Reytinqi*
BWF İnternational Challenge BWF turnirlərindən yalnız dördünə (BWF yarışlarından sonra, Super Series, Grand Prix Gold və Grand Prix və İnternational Challenge) Dünya Reytinqi sisteminə əsasən xallar verir.

Həmçinin bax
------------

* Azerbaijan International

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sanction FormsPrix". Badminton World Federation. Bwfbadminton.org. 10 August 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 August 2015.
2. ↑  "Overview Ranking". Badminton World Federation. Bwfbadminton.org. 13 August 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 August 2015.
*Plagiomnium affine* hüceyrəsində xloroplastlar
**Xloroplastlar** – yaşıl plastidlər olub, bitkilər aləmində və onların
müxtəlif orqanlarında geniş yayılmışdır. Tərkibinə görə zülal lipidlərdən
təşkil olunmuşdur.Günəş şüasının təsiri ilə onlarda fotosintez prosesi
getdiyindən, onların bitkilərin həyatında rolu böyükdür. Xlorofil, günəş
şüası, torpaqda dəmir və maqneziumun olması nəticəsində fotosintez
normal gedir. Hüceyrədə, adətən 20-50 xloroplast olur. Yetişmiş
meyvələrdə, yarpaqlarda və göyərtidə çoxdur.

Bitkilər qocaldıqda xloroplastlar parçalanır.

Mənbə
-----

1. ↑  Ə-C.İ.Əhmədov, N.T.Əliyev. Meyvə və tərəvəzin əmtəəşünaslığı (Dərslik). — Bakı, 2009.

| ⛭Eukariotik hüceyrələrin orqanoidləri |
| --- |
| Akrosom • Qolci aparatı • Vakuol • Vezikula • Hüceyrə membranı • Hüceyrə qılafı • Lizosom • Melanosom • Miofibrillər • Mitoxondri • Peroksisom • Plastidlər • Kirpikciklər/Qamçılar • Ribosom • Yığıla bilən vakuol • Stiqma • Xloroplastlar • Sentrosom • Sitoplazma • Endoplazmatik şəbəkə • Nüvə • Nüvəcik |  |
Pangeyanın sadələşdirilmiş xəritəsi
**Superqitə dövrü** planetin bütün quru səthinin vahid qitədə ardıcıl birləşmələri arasındakı vaxt intervalıdır.
Elm müəyyən etdi ki, yer qabığı daim yenidən konfiqurasiya olunur: onun blokları bir-birinə nisbətən hərəkət edir, bu da qitələrin yerdəyişməsinə, toqquşmasına və parçalanmasına səbəb olur.
Amma materik qabığının ümumi miqdarının dəyişib-dəyişmədiyi dəqiq məlum deyil.
Bir superqitə dövrü 300 ilə 500 milyon il arasında davam edir.

Teoriyada dövr
--------------

Kontinental toqquşma qitələrin böyüməsinə səbəb olur, rift isə yeni (kiçik) qitələr yaradır.
Son superqitə, Pangeya 300 milyon il əvvəl yaranmışdır.
O, təxminən 600 milyon il əvvəl mövcud olan əvvəlki superqitə - Pannotiyanın parçalarından əmələ gəlib.
Ona qədər superqitələrin formalaşması qeyri-müntəzəm fasilələrlə baş verirdi.
Məsələn, Pannotiyadan əvvəl olan super qitə Rodiniya 1100 milyon ildən - 750 milyon il əvvələ qədər, yəni Pannotiyadan cəmi 150 milyon il əvvəl mövcud olub.
Ondan əvvəlki superqitə Kolumbiya 1,8-dən-1,5 milyard il əvvələ qədər mövcud olub.
Nəzəriyyə bundan əvvəl daha üç superqitənin mövcud olduğunu təklif edir: Kenorland 2,7-dən - 2,1 milyard il əvvələ qədər, Ura 3 milyard il əvvələ və Vaalbara 3,6-dan-2,8 milyard il əvvələ qədər.

Qlobal tektonika ilə əlaqəsi
----------------------------

Superqitə dövrü tektonik dəyişikliklərlə müşayiət olunur.
Superqitənin parçalanması zamanı riftinq üstünlük təşkil edir; bu faza okeanların sakit böyüməsi mərhələsi ilə əvəz olunur; bu da öz növbəsində qitələrin toqquşması mərhələsi ilə əvəz olunur ki, bu da qitələrin və adalar zəncirlərinin toqquşması ilə başlayır və qitələrin özlərinin toqquşması ilə başa çatır.
Hadisələr bu ssenari ilə Paleozoy superqitə dövründə də və hazırda, mezozoy-kaynozoy dövründə də baş verir.

Ədəbiyyat
---------

* *Gurnis M.* Large-scale mantle convection and the aggregation and dispersal of supercontinents // Nature . 332 (journal) (ingilis). № 6166. 1988. Bibcode:1988Natur.332..695G. doi:10.1038/332695a0.
* *Murphy J. B. Nance R. D.* Supercontinents and the origin of mountain belts // Scientific American . 266 (ingilis). № 4. Springer Nature. 1992.
* *Nance R. D. Worsley T. R. Moody J. B.* The supercontinent cycle // Scientific American . 259 (ingilis). № 1. Springer Nature. 1988.
* Божко Н. А. Суперконтинентальная цикличность в истории Земли. Вестн. Моск. Ун-та. Сер.4. Геология. 2009 N2. С. 13-27.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Zhao, Guochun; Cawood, Peter A.; Wilde, Simon A.; Sun, M.* Review of global 2.1–1.8 Ga orogens: implications for a pre-Rodinia supercontinent // Earth-Science Reviews (ing.)az. . 59 (journal) (ingilis). № 1—4. 2002. Bibcode:2002ESRv...59..125Z. doi:10.1016/S0012-8252(02)00073-9.
2. ↑  *Zhao, Guochun; Sun, M.; Wilde, Simon A.; Li, S.Z.* A Paleo-Mesoproterozoic supercontinent: assembly, growth and breakup // Earth-Science Reviews (ing.)az. . 67 (journal) (ingilis). № 1—2. 2004. doi:10.1016/j.earscirev.2004.02.003.
1991-ci ildə qurulan "Bney Saxnin" ərəblərin qurduğu və yaşatdığı klub kimi tanınır. Yaxın Şərqdə, demək olar ki, hamının dəstəklədiyi bu komanda daha çox Qətər hökumətindən yardım alıb. Belə ki, stadionun yenidən qurulması üçün Qətər hökuməti öz dəstəyini əsirgəməyib. Klub rəhbərliyi də bunu unutmayaraq, stadionun adını Qətərin paytaxtının şərəfinə "Doha" qoyub. Komandada həm ərəb, həm də yəhudi əsilli futbolçular forma geyinir. "Bney Saxnin"in kapitanı Abbas Suan müsəlman olmasına baxmayaraq, 12 dəfə İsrail millisinin formasını geyinib. Xatırladaq ki, Abbas Suan dünya çempionatının seçmə mərhələsi çərçivəsində İrlandiya ilə oyunda son dəqiqələrdə qola imza ataraq İsrail millisinə vacib qələbə qazandırmışdı.

Bu komandanın ev oyunlarını keçirdiyi gün stadionda əsasən ərəb mahnıları səsləndirilir.

Avropa kuboklarında iştirak
---------------------------

* **2004/2005** UK Q2 Bney Saxnin - Partizan (Albaniya) 3-0 3-1
* **2004/2005** UK R1 Nyukasl Yunayted (İngiltərə) - Bney Saxnin 2-0 5-1


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Futbol klubu** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Elvin Beqiri** — Albaniya futbolçusu

Elvin 27 sentyabr 1980-ci ildə Albaniyada dünyaya gəlib və ampulası müdafiəçidir. Karyerasına 1999-cü ildə "Vllazniya"da başlayıb. 2003-cü ildə Donetsk "Metallurq"una keçib. 2005-ci ildə Rusiyaya üz tutaraq, Vladiqafqaz "Alaniya"sı ilə anlaşıb. 2005/06 mövsümünü Təl-Əviv "Makkabi"sində keçirdikdən sonra, yenidən "Metallurq"a dönüb. 2008-ci ildə Kiyev "Arsenal"ının şərəfini qoruyub və daha sonra "Vllazniya"ya dönüb. İndiyə qədər 47 dəfə Albaniya millisinə dəvət alıb. Məşhur transfermarkt.co.uk saytı ona 1 milyon 250 min avro qiymət qoyub.

Qeyd edək ki, Beqiri 2008-ci ildə Bakıda Azərbaycan və Albaniya yığmaları arasında baş tutan yoldaşlıq oyununda iştirak edib. Həmin görüşün ilk yarısında qırmızı vərəqə alaraq, meydandan qovulmuşdu. Onun komanda yoldaşı Admir Teli artıq bir ildir ki, "Qarabağ"ın formasını geyinir.

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Xəzər Lənkəran" 1250000 avroluq futbolçu transfer edir". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-01-16.
**Berx adası** — Yeni Torpaq arxipelaqı, Qorbov adaları qrupunun daxil olan bir ada. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Arxangelsk vilayəti ərazisinə daxildir.

Coğrafiyası
-----------

Ada Barens dənizində, Şimal adasından şimal-qərbdə yerləşir. Qorbov adaları qrupuna daxildir. Bu qrupa həmcinin Bolşoy Zayçiy, Malıy Zayçiy, Piçutin adaları daxildir.

Adanın təsviri
--------------

Ada şimal-qərbdən cənub-şərqə doğru uzanır. Ən hündür zirvəsi 198 metrdir. Zirvə adanın şimal-qərbində yerləşir. İki zirvə isə adanın cənub-qərbindədir (139 və 79 m.)
Adada kiçik çaylar vardır. Onlar cənubdan şimala axır. Burada göl yoxdur. 1910-cu ildə burada mağara aşkar edilmişdir.

Ada ətrafında çoxlu sayda qaya vardır. Adanın qərbində iri buxta onun daxilinə doğru uzanır. Şimal-qərb sahillərinə yaxın kiçik adsız ada vardır.

Adanın ucqar şimal nöqtəsi — Kruşeniya burnu, cənub nöqtəsi — Promernıy burnu. Qeorqi Sedov tərəfindən Kruşeniya burnunda böyük naviqasiya işarəsi qoyulmuşdur.

Adanın qərb sahilləriin mərkəzində yaşayış yeri vardır.

### Mağaralar

Mağaraların böyük qismi adanın şimal-qərb sahillərində yerləşir. Onlar dənizin fəaliyyəti nəticəsində meydana gəlmişdir. Ən iri mağara Kruşeniya burnundan cənub-qərbdə yerləşir. Onun uzunluğu 110–120 metrdir. Mağaranın hündürlüyü 12–15 metrdir. Qışda mağaranın əsas girişi buzlaqla örtülür. Mağaraları ilk dəfə Qeorqiy Sedov 1912–1914-cuü illər ekspedisiyası zamanı araşdırmışdır.

Tarixi məlumat
--------------

* 21 iyul 1835-ci ildə Pyotr Pastuxovun ekspedisiyasına məxsus olan gəmi buzlar arasında dağılır. Ekspedisiya üzvləri iki şxunda xilas olurlar. Onlar adada düşərgə qurmalı olurlar. Ekspedisiya üzvləri sonradan xilas edilir
* 1913-cü ilin 22 apreldən 5 may tarixinə qədər adaları araşdıran Sedov ada sahillərinə yaxın mağaralar kəşf etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "В ледяных просторах"[*ölü keçid*]
2. ↑  "Сто великих географических открытий" Arxivləşdirilib 2012-01-07 at the Wayback Machine — Рудольф Константинович Баландин, Вячеслав Алексеевич Маркин
3. ↑  "В ледяных просторах"[*ölü keçid*]
**Xoca Əli Rıza** (tür. *Hoca Ali Rıza*) (1858, Üsküdar — 20 mart 1930, Üsküdar) — İmpressionist mənzərələri və memarlıq əsərləri ilə tanınan türk rəssamı və rəssamlıq pedaqoqudur.

Haqqında
--------

1858-ci ildə Üsküdar ilçəsinin Əhmədiyə məhəlləsində anadan olub. Atası Mehmet Rüştü Bəy idi. Həvəskar xəttat olan öz atasını yeddi yaşında itirib.

1880-ci ildə, Üsküdar Rüştiyəsində oxuduqdan sonra, Qülləli Hərbi Məktəbinə daxil oldu.

1891-ci ildə, Türkiyə-İslam abidələrinin öyrənilməsi üzrə Hökumət Komissiyasının tərkibinə daxil olub. Dörd il sonra o, yeni imperatorun farfor zavodunda dizayner kimi işləməyə başlayıb. O, həmçinin Ulduz Sarayında yerli sənətkarın həyat yoldaşı tərəfindən rəsm tədris edən Fausto Zonaro ilə birlikdə işləmişdir.

Osmanlı-Yunan müharibəsi zamanı o, İoniyada batalist rəssam idi. 1903-cü ildə Qədim Muzeyin yaradılması üzrə təşkilatda xidmət etmişdir.

20 Mart, 1930-cu ildə İstanbulun Üsküdar ilçəsində yerləşən məsciddə namazı qılındıqdan sonra Qaracaəhməd qəbiristanlığında dəfn edildi.

Qatıldığı sərgilər
------------------

* 1919 — IV Qalatasaray Sərgisi,
* 1926 — *Çamlıca’dan Marmara'ya Bir Nazar* ve "*Çamlıca’da Namazgah*" adlı rəsm əsəri ilə XIII Qalatasaray Sərgisi,
* 1927 — *Beykoz’da İshakağa Çeşmesi*, *Odam*, *Ayazma Sokağı*, *Doğancılar’da Mektep*, *Şeftaliler*, *Deniz* adlı rəsm əsərləri ilə XI Qalatasaray Sərgisinə,
* 1928 — *Celal Esad Arseven* tərəfindən hazırlanan Paris Sərgisi.

Haqqında yazılan kitablar
-------------------------

* Ünver, A. Süheyl (1967). *İstanbul Risaleleri 5, Ressam Ali Rıza Bey'e Göre Yarım Asır Önce Kahvehanelerimiz ve Eşyası*. Ankara: Ankara Sanat Yayınları. **səhifə 416**.
* Taşpınar, Atila (2012). *Hoca Ali Rıza Bey*. İstanbul: Boyut yayın grubu. **səhifə 393**.

İstinadlar
----------

1. ↑  TDV İslâm Ansiklopedisi Arxivləşdirilib 2016-03-03 at the Wayback Machine. İstifadə tarixi: 20 Aprel, 2019
**Süleyman Camalov** (1940, İlisu, Qax rayonu) — tibb elmləri namizədi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar həkimi, publisist.

Həyatı
------

26 oktyabr 1940-cı ildə Qax rayonunun İlisu kəndində anadan olub.1947–1957-ci illərdə Nizami adına İlisu kənd orta məktəbində oxumuş, 1957-ci ildə N. Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə profilaktika fakultəsinə daxil olmuş, 1963-cü ildə həmin institutu bitirmişdir.

1963–1966-cı illərdə təyinat üzrə Zakatala rayonunda Acınohur kənd xəstəxanasının baş həkimi və Qala kənd həkim məntəqəsinin müdiri vəzifələrində işləmişdir.

1967-ci ildə Ə. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun II terapiya kafedrasında aspiranturaya daxil olmuşdur, 1970-ci ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.

Aspirantura dövründə ağciyər və ürək xəstəliklərinin funksional diqanostika üsullarını öyrənmək üçün Moskva şəhərinə ezam olunmuş, akademik B. V. Petrovskinin rəhbərlik etdiyi Kliniki və Eksperimental Cərrahiyə İnstitutunda və akademik B. E. Votçalın rəhbərlik etdiyi II terapiya kafedrasında bu üsulları öyrənmiş və Azərbaycanda ilk dəfə spiroqrafiya, kapnoqrafiya, oksihemometriya, pnemotaxometriya, bronxospirometriya üsulları tətbiq etmişdir.

1970–1972-ci illərdə Bakı şəhərində Respublika döş qəfəsi cərrahiyyəsi klinikasında həkim terapevt və funksional diaqnostika kabinetinin rəhbəri işləmişdir. Həmin illərdə 2 dəfə Moskva və Stavropol şəhərlərində ixtisasartırma kursunda olmuşdur.

19 mart 1972-ci ildə Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitunun funksional diaqnostika kafedrasında assistent seçilmiş, 6 may 1972-ci ildə III terapiya kafedrasına assistent vəzifəsinə keçirilmişdir.

1976-cı ildə Leninqrad şəhərində "hərbi-səhra terapiyası" kursunu, 1978-ci ildə "fiziologiya, biofizika və tibbi kibernetika" kursunu (Moskva şəhəri) bitirmişdir.

1984-cü ildə Moskva şəhərinə Ümumittifaq kardioloji elmi mərkəzinə ezam olunmuş, orada ürək, qan-damar sistemi xəstəliklərinin müasir diaqnostika və müalicə üsullarını öyrənmişdir.

1986–1988-ci illərdə doktorluq dissertasiya üzərində iş aparmaq üçün Moskva şəhərinə ezam olunmuş, sonralar 1992-ci ilə qədər ildə 3–4 ay müddətinə xəstələr üzərində dispanser müşahidəsi aparmaq üçün Moskvaya getmişdir.

1997-ci ildə doktorluq dissertasiyasının aprobasiyası olub.

Elmi nəticələri Respublikamızda və bir çox MDB ölkələrində keçirilmiş simpozium, konfrans və qurultaylarda müzakirə olunmuşdur. Bu günə qədər 110-a yaxın elmi işin, o cümlədən praktiki həkimlər üçün 3 metodik tövsiyə və 1 monoqrafiyası dərc edilmişdir.

1980-ci ildə "SSRİ səhiyyə əlaçısı" döş nişanı ilə təltif edilmiş, 2 noyabr 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə "Əməkdar həkim" fəxri adına layiq görülmüşdür. 26 oktyabr 2010-cu ildə "Qafqaz Media" İB-nin təsis etdiyi "Qızıl Fonendoskop" diplomu ilə təltif olunub.

İstinadlar
----------

1. ↑  "SÜLEYMAN CAMALOVUN HƏYAT YOLU". 2021-04-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-20.
Qovaq yarpaqyeyəni-(*lat.* Chrysomella populi L.) Buğumayaqlılar tipinin Sərtqanadlılar dəstəsinin Yarpaqyeyən böcəklər fəsiləsinə aid olan növ

Xarici quruluşu
---------------

Bədəninin uzunluğu 10–12 mm-dir. Beli tünd-yaşıl rənglidir. Qanadları isə qırmızıya çalır. Abşeron şəraitində böcəklər və sürfələr müxtəlif növ qovaq və söyüd ağaclarının üzərində yaşayır. Onlar müxtəlif illərdə yaşıllıq bitkilərinə, o cümlədən qovaq bitkisinə 40-50% zərər verirlər Böcəklər qışlamadan aprel ayının əvvəlləri çıxırlar. Dişi fərdlər 10-15 gün qidalandıqdan sonra yumurta qoymağa başlayırlar. Yumurtaları sarı rənglidir. Uzunluğu 2–3 mm, eni isə 1–2 mm-dir. Yumurtaların inkişafı 6-7 gün çəkir. Bir dişi böcək 200-dən 350-yə qədər yumurta qoya bilir.

Həyat tərzi
-----------

Böcək, yumurtasını yarpağın alt tərəfinə topa şəklində qoyur. Hər bir topada 20-60 yumurta olur. Sürfələr yumurtalardan aprelin axırlarında çıxır. Onlar üç yaş dövrü keçirirlər. Sürfənin inkişafı 12-14 gün davam edir. Mayın ortalarında inkişafını başa vurmuş sürfələr puplaşmağa başlayırlar. 4-5 gündən sonra puplardan böcəklər çıxır. Onlar iyunun əvvəllərində yumurta qoymağa başlayırlar. Beləliklə qovaq yarpaqyeyni bir mövsüm ərzində iki, bəzi illərdə hava şəraiti yaxşı olanda 3 nəsil verə bilir. Qovaq yarpaqyeyəni başqa növlərdən fərqli olaraq yüksək yumurtaqoyma qabiliyyətinə malikdir.

Yayılması
---------

Azərbaycanın Şamaxı- Quba, Şəki-Zaqatala, Gəncə-Daşkəsən, Lənkəran zonalarında və Kür-Araz düzənliyində, Palearktikada, Keçmiş SSRİ-nin Avropa hissəsində, Qafqazda, Krımda, Qırğızıstanda, Orta Asiyada, İranda, Çində, Yaponiyada yayılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Linney K.* Systema Naturae: Per Regna Tria Naturae, Secundum Classes, Ordines, Genera, Species, Cum Characteribus, Differentiis, Synonymis, Locis. 1758. C. 1.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q1071584
* Wikispecies: Chrysomela populi
* BioLib: 11821
* BOLD: 29197
* EoL: 3284683
* EPPO: CHRSPO
* Fauna Europaea: 241649
* Fauna Europaea (new): 5d8bb388-fd4e-4d8f-8c8e-97edc08654e3
* Fossilworks: 302815
* GBIF: 4459737
* iNaturalist: 416809
* NBN: NBNSYS0000011179
* NCBI: 154003
* ZooBank: F9B06F25-5330-4E4D-A928-BE5FF7359A37

 |
**Süheyl ibn Əmr** (*ərəb.* سهيل بن عمرو‎) — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri, məşhur Qureyşlilərdən biri. O, xətib ləqəbini daşıyırdı. O, Bədr döyüşündə müsəlmanlar tərəfindən əsir düşmüş, yalnız Məkkənin alındığı gün İslamı qəbul etmişdir.

Bioqrafiyası
------------

Onun tam adı Əbu Yezid Süheyl ibn Əmr ibn Əbd Şəms ibn Əbd Vəd ibn Nəsr ibn Malik əl-Kürəşidir. Məhəmmədin peyğəmbərlik missiyasının başlanğıcı zamanı Süheyl Məkkənin rəhbərlərindən biri idi. Uzun illər Süheyl müsəlmanların müxalifi olmuşdur. O, ət-Taifə köçmək üçün uğursuz cəhddən sonra Məhəmməd peyğəmbəri müdafiə etməkdən imtina edənlərdən idi. Onun iki oğlu var idi: Abdullah və Əbu Cəndəl. Hər iki oğul İslamı atalarından əvvəl qəbul etmişdir.

Bədr döyüşündə müsəlmanlar tərəfindən əsir götürülür, lakin fidyə müqabilində azad edilir. Hüdeybiyyə müqaviləsinin bağlanması zamanı Süheyl Məkkəlilərin rəsmi nümayəndəsi idi və Məhəmməd peyğəmbərlə müqavilə imzalamışdır. Müsəlmanların Məkkəni fəth etməsindən sonra Süheyl digər Qureyşlə birlikdə Məhəmməd tərəfindən bağışlandı. Bundan sonra o, İslamı qəbul etdi və dindar müsəlman oldu. Ömrünün sonuna kimi müsəlmanlarla düşmənçilik etdiyinə peşman olmuşdur.

Saleh xəlifələrin dövründə müharibəyə getmiş və Suriyanın fəthində iştirak etmişdir. O, Qüds yaxınlığında taun epidemiyası zamanı ölür.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Али-заде А.* Исламский энциклопедический словарь (rus.). Москва: Ансар, 2007. ISBN 978-5-98443-025-8
2. ↑  *Sajid, Abduljalil.* "Joining Political Parties in non Muslim Countries: according to Islamic Shariah". Scholars Smash Hizb Argument Against British Politics. Muslim Public Affairs Committee of the UK (MPACUK). 22 December 2004. 2005-02-07 tarixində arxivləşdirilib.
**Əhməd xan Cəfərqulu xan oğlu Dəryabəyi** (?-1923) — Qacarlar ordusunun admiralı.

Həyatı
------

Əhməd xan Cəfərqulu xan oğlu Fars əyalətinin Nəva nahiyəsində anadan olmuşdu. Tehran darülfünunu bitirmişdi. Türk, fars, ərəb dillərini bilirdi. Əmidülmülk ləqəbini daşıyırdı.

Əhməd xan h.q. 1264-cü (1848) ildə, Nasirəddin şah hakimiyyətə gələn il Şirazda baş vermiş iğtişaşları yatırmaq üçün göndərilmişdi. Bu zaman o eşikağasıbaşının müavini idi. Orada işləri qaydaya saldıqdan sonra o, Əmir Kəbirin diqqətini cəlb elədi. Mirzə Tağı xan Əmir Kəbir onu İranın Tiflisdə baş konsulu təyin etdi. Əhməd xan h.q. 1268-ci (1851) ilədək bu vəzifədə çalışdı. H.q. 1269-cu (1852) ildə Təbriz hakimi təyin edildi və h.q. 1273-cü (1856) ilədək həmin şəhərin və eyni zamanda Fars körfəzi limanlarının hakimi oldu. Əhməd xan yenidən, yəni hq. 1279 (1862) ildə Buşir hakimi təyin olunur. Mehdi Bamdadın dediyinə görə, Əhməd xan Nəvai h.q. 1273-cü (1856) ildə "Dəryabəyi" ləqəbini almışdır.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Qacarlar dövrünün diplomatları, Bakı, "Mütərcim", 2012. 334 səh.

İstinadlar
----------

1. ↑  Bamdad Mehdi 1: 105, s.114;

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------
**Deșteaptă-te, române!** ("Deştəpta-te, romıne!", *azərb.* "Oyan, Rumın!") — 1989-cu ildən Rumıniyanın dövlət himnidir. 1990-cı ildən 1994-cü ilədək Moldovanın da dövlət himni idi.

Himnin sözlərinin müəllifi Rumın şairi Andrey Mureşanudur. Himnin musiqisin Anton Pann yazıb.

Himnin sözləri
--------------

Deșteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,  

În care te-adânciră barbarii de tirani  

Acum ori niciodată croiește-ți altă soarte,  

La care să se-nchine și cruzii tăi dușmani.  

  

Acum ori niciodată să dăm dovezi în lume  

Că-n aste mâni mai curge un sânge de roman,  

Și că-n a noastre piepturi păstrăm cu fală-un nume  

Triumfător în lupte, un nume de Traian.  

  

Priviți, mărețe umbre, Mihai, Ștefan, Corvine,  

Româna națiune, ai voștri strănepoți,  

Cu brațele armate, cu focul vostru-n vine,  

"Viața-n libertate ori moarte" strigă toți.  

  

Preoți, cu crucea-n frunte căci oastea e creștină,  

Deviza-i libertate și scopul ei preasfânt.  

Murim mai bine-n luptă, cu glorie deplină,  

Decât să fim sclavi iarăși în vechiul nost’pământ.

Xarici keçidlər
---------------

• Rumıniya himni Arxivləşdirilib 2006-10-23 at the Wayback Machine

* Romania: *Deșteaptă-te, române!* – Video with scores and authentic video material of the Romanian revolution 1989 of the national anthem of Romania, with information in description and Creative Commons resources for Download in description


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Rumıniya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Süleyman Hüseynov** (22 mart 1912, Gədəbəy, Yelizavetpol qəzası – 21 aprel 1973, Gədəbəy) — Partiya və dövlət xadimi

Həyatı
------

Hüseynov Süleyman Salman oğlu 22 mart 1912-ci ildə Gədəbəy rayonunda anadan olub.
1938-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı insititunu bitirib. Həmin ildən Dövlət Cins Damazlıq idarəsinə müdir təyin edilib. 1940 cı ildən Sov. İKP nin üzvü seçilib.

Süleyman Hüseynov 1941-ci ildən 1945-ci ilədək Böyük Vətən müharibəsində iştirak edib və pulemyot rotasının komandiri vəzifəsinədək yüksəlib. Döyüşlərdəki qəhrəmanlığına görə orden və medallarla təltif olunub.
Müharibədən qayıtdıqdan sonra Süleyman Hüseynov partiya və əmək fəaliyyətini davam etdirir. Yenidən Dövlət Cins Damazlıq idarəsinə rəhbərlik edir.
1947 ci ildə dağ merinos qoyunları yetişdirdiyinə görə Dövlət mükafatı laureatı adına layiq görülür.
Süleyman Hüseynov 5 dekabr 1954 cü ildə Gədəbəy RPK nin birinci katibi təyin edilir. Fəaliyyəti dövründə rayonun kənd təsərrüfatının inkişafında böyük rolu olur.

1961-ci ildən yenidən o, Dövlət Cins Damazlıq idarəsinə müdir təyin olunur. Ömürünün sonunadək həmin idarəyə rəhbərlik edib. Partiya və dövlət işlərindəki səmərəli fəaliyyətə görə Süleyman Hüseynov bir çox orden, medal,fəxri fərmanlar və qiymətli hədiyyələrlə mükafatlandırılıb. Azərbaycan SSR 21-ci və 22-ci partiya qurultaylarına nümayəndə seçilib. Mərkəzi Komitənin üzvü olub.
Üç çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinə deputat seçilmişdir.

Hüseynov Süleyman Salman oğlu 21 aprel 1973-cü ildə vəfat edib.

İstinadlar
----------
**Əhməd ibn Ömər ibn Şüeyb** (*ərəb.* أحمد بن عمر بن شعيب‎) — təqribən 925–940-cı illərdə hakimiyyətdə olmuş Krit əmiri.

Krit əmirliyinin tarixi və hökmdarları haqqında qorunub-saxlanılmış qeydlər çox fraqmentlidir. O, şərti olaraq üçüncü əmir Əbu Abdullah Ömərin oğlu, Kritin fatehinin və əmirliyin banisi Ömər Əbu Həfsin nəvəsi kimi tanınır. Onun qardaşı oğlu Əli ibn Yusif ibn Ömərdən sonra hakimiyyətə gəldiyi, təxminən 925-ci ildən 940-cu ilə qədər padşahlıq etdiyi güman edilir. Ondan sonra taxta oğlu Şüeyb ibn Əhməd keçmişdir.

Mənbə
-----

### İstinadlar

1. ↑  Miles, 1964. səh. 11–15
2. 1 2  Canard, 1971. səh. 1085
3. ↑  Miles, 1964. səh. 13

### Ədəbiyyat

* Canard, M. (1971). "Iḳrīṭis̲h̲". In Lewis, B.; Ménage, V. L.; Pellat, Ch. & Schacht, J. (eds.). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume III: H–Iram. Leiden: E. J. Brill. pp. 1082–1086. OCLC 495469525.
* *Miles, George C.* Byzantium and the Arabs: Relations in Crete and the Aegean Area. Dumbarton Oaks Papers. 18. 1964. 1–32. doi:10.2307/1291204. JSTOR 1291204.
**Məhəmməd Əli xan** — XVIII əsrin I rübündə fəaliyyət göstərmiş Səfəvi hərbi xadimi, Azərbaycan bəylərbəyliyinin hakimi.

Həyatı
------

Məhəmməd Əli xan 1719-1720-ci illər aralığında Səfəvi dövlətinin Azərbaycan bəylərbəyiliyinin hakimi olmuşdur. O, bu vəzifədə Səfiqulu xan Ziyadoğlu Qacarı əvəzləmiş, ondan sonra isə bu vəzifəyə Mehdi (və ya Mixri) xan gəlmişdir.

Onun hakimliyi dövrü Səfəvi dövlətinin süqut dövrünə təsadüf edir. Qəddar hakim kimi təsvir edilən Məhəmməd Əli xanın davranışları Təbrizdə üsyana səbəb olmuş, üsyan nəticəsində də Məhəmməd Əli xan bəylərbəyiliyi tərk etməyə məcbur qalmışdır. Üsyan və bəylərbəyininin vilayəti tərk etmə hadisəsi 1719-cu ildə baş vermişdir. Bu hadisədən sonra İsfahandakı mərkəzi Səfəvi hakimiyyətinin ağır təzminat olaraq əyalətdən pul aldığı və göndərilən hakimiyyət nümayəndələrinə tabe olmağı əmr etdiyi bildirilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Willem M. Floor.* Titles and Emoluments in Safavid Iran: A Third Manual of Safavid Administration, by Mirza Naqi Nasiri. Washington DC: age Publishers. 2008. səh. 156. ISBN 978-1933823232.
2. ↑  *Rudi Matthee.* Persia in Crisis: Safavid Decline and the Fall of Isfahan. I.B.Tauris. 2012. səh. 223. ISBN 978-1845117450.
Kamerun Kolobusu
----------------

Qırmızı Kolobus cinsi olan primat ailəsinin meymun növündən biridir.

Təsnifat
--------

Əvvəllər bu Qvineya Kolobusu ya da Qırmızı Kolobus bir alt növü hesab edilirdi.

Təsvir
------

BAşı qara,arxa qırmızı, ayaqları, yanaqları və qırmızı rəngli kuyruğu qara rəngdir. [1]

Yayılımı
--------

Korup Milli Parkı, Kamerun, həmçinin Kross Milli Parkı,Nigeriya da daha çox rast gəlinir.[2] Dəniz səviyyəsindən 1400 metr yüksəklikdəki nəmli meşələrdə yayılmışdır. 20-dən 64-ə qədər sürüdə say təşkil edir.Əsasən yem olaraq yarpağı seçir.Təbiətin qorunması üzrə Beynəlxalq İttifaq bu növə "Kritik bir vəziyyətdə" müdafiə statusunu verdi. Qorunmasi üçün əsas ovçuluq yasaqlanmışdır. Bu növün böyük hissəsi Kamerun və Nigeriyada qorunan ərazilərdə yaşayır.

Xarici keçidlər
---------------

The IUCN Red List of Threatened Species.

1. ↑  Mammal Species of the World (ing.): A Taxonomic and Geographic Reference. / D. E. Wilson, D. M. Reeder 3 Baltimore: JHU Press, 2005. 35, 2142 p. ISBN 978-0-8018-8221-0
**Ş-213** (*rus.* Щ-213; *ing.* Shch-213) — İkinci dünya müharibəsində SSRİ tərəfindən Qara dənizdə istifadə edilən X tipli sualtı qayıq. Sualtı qayıq Ukrayna SSR-nın Mikolayev şəhərində hazırlanmış və 1938-ci ilin oktyabrında istifadəyə verilmişdir.

1942-ci ildə Ş-213 dəniz minası ilə toqquşaraq bütün heyəti ilə batmışdır.

Gizli əmrlər
------------

Ş-213-ə verilən gizli əmrə görə sualtı qayıq Qara dənizdə nasistlərə potensial silah-sürsat və material daşıyan bütün tərəfsiz və düşmən gəmiləri vurmalı idi. 23 fevral 1942-ci ildə Bosfor boğazının şimal-qərbində Türkiyənin "MV Çankaya" gəmisini batırmışdır.

Struma faciəsi
--------------

 *Əsas məqalə: Struma faciəsi*
12 dekabr 1941-ci ildə Rumıniyadan yola düşən və nasistlərin əlindən qaçan yəhudiləri aparan "Struma" gəmisi nasazlıq nəticəsində İstanbul yaxınlığında dayanmağa məcbur olmuşdur. Lakin Türkiyə hökümətinin tərəfsizliyinə görə gəmidəkilər sahilə çıxa bilməmişdirlər. 24 fevral 1942-ci ildə gəmi axıntıya düşmüş və Ş-213 tərəfindən vurulmuşdur. Hadisə nəticəsində 768 nəfər ölmüş, ancaq bir nəfər qurtula bilmişdir.

Batırdığı gəmilər
-----------------

Ş-213 2 mart 1942-ci ildə bir tacir gəmisini Bosfor boğazının şimal-şərqində vurmağa çalışmış, amma torpedo yan keçmişdir. Növbəti gün Bosfor boğazının şimal-şərqində bir Türkiyə gəmisi olan "Adana"nı vurmaq istəsə də, hədəfini qaçırmışdır.

1942-ci ilin 14 oktyabrında mina ilə toqquşaraq batmışdır.


|
|  |
*Ş-213* tərəfindən batırılmış gəmilər| Tarix | Gəmi | Bayraq | Tonaj | Qeydlər |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 23 fevral 1942 | *MV Çankaya* | Türkiyə | 464 | atəşlə |
| 24 fevral 1942 | *Struma* | Panama | 169 | torpedo ilə |
| **Cəmi:** | 633 |  |

Tapılması
---------

15 noyabr 2008-ci ildə 1 holland və 2 rumın dalğıc tərəfindən Konstant yaxınlığında sualtı qayığın qalıqları aşkarlanmışdır və eyniləşdirməsi 2010-cu ilin 23 avqustunda elan olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-05-04.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2012-09-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-05-04.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-12-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-05-04.
28 düymlük neft kəmərini təmizləmək üçün istifadə olunan PİG
**Boru təmizləmə qurğusu** (*ing.* Pipeline Inspection Gauge) — həm də "pigs" kimi tanınan qurğu borularda müxtəlif istismar əməliyyatları yerinə yetirmək üçün istifadə olunan təhcizatlara aiddir. Bu qurğudan boruda axan məhsulu dayandırmadan istifadə edilir.

Bu qurğunun funksiyaları yalnız boruda təmizləmə və yoxlama ilə məhdudlaşmır. Onunla həm də boruda axının təzyiqi və sürəti barədə də məlumat almaq olar.

Pigging uzun illər neft sənayesində böyük diametrli boru kəmərlərinin təmizlənməsi üçün istifadə olunmuşdur. Pigging nəqletmə prosesinin, demək olar ki, istənilən bölməsində üçün istifadə edilə bilər. Məsələn, doldurma və ya saxlama kimi sistemlərdə. Pigging sistemləri artıq kosmetologiya və ərzaq məhsulları tullantısı, sürtkü yağı, boya, kimya kimi müxtəlif emal sənayesində quraşdırılır. Piglər həmçinin boruların təmizlənməsi üçün neft və qaz kəmərlərində istifadə olunur. Ətraf mühitə partlayıcı və təhlükəli ola biləcək sızmanın qarşısının alınması məqsədilə boru kəmərləri yoxlamaq üçün istifadə edilən "ağıllı piglər "də var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-03-25.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Boru təmizləmə qurğusu*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* Magnetic Flux Leakage information Arxivləşdirilib 2010-11-03 at the Wayback Machine
* Inline Inspection Association
* Inline Inspection and Pipeline Pigging Resource Arxivləşdirilib 2014-02-10 at the Wayback Machine
* *Oil-Pipeline Cracks Evading Robotic 'Smart Pigs'; Probes used by Exxon and other companies aren't spotting flaws that cause massive spills*
Koordinat:Sky map 12s 45d 14,9sn; -40º 49' 12″

**NGC 4650B**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. **E-S0** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1834-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS Arxivləşdirilib 2007-03-08 at the Wayback Machine
* 

* WikiSky-da NGC 4650B: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4626 |
NGC 4627 |
NGC 4628 |
NGC 4629 |
NGC 4630 |
NGC 4631 |
NGC 4632 |
NGC 4633 |
NGC 4634 |
NGC 4635 |
NGC 4636 |
NGC 4637 |
NGC 4638 |
NGC 4639 |
NGC 4640 |
NGC 4641 |
NGC 4642 |
NGC 4643 |
NGC 4644 |
NGC 4645 |
NGC 4646 |
NGC 4647 |
NGC 4648 |
NGC 4649 |
**NGC 4650** |
NGC 4651 |
NGC 4652 |
NGC 4653 |
NGC 4654 |
NGC 4655 |
NGC 4656 |
NGC 4657 |
NGC 4658 |
NGC 4659 |
NGC 4660 |
NGC 4661 |
NGC 4662 |
NGC 4663 |
NGC 4664 |
NGC 4665 |
NGC 4666 |
NGC 4667 |
NGC 4668 |
NGC 4669 |
NGC 4670 |
NGC 4671 |
NGC 4672 |
NGC 4673 |
NGC 4674 |
NGC 4675



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Hal-hazırda arxitektura layihələrin böyüklüyü və dizayn müddətinin uzunluğu , sürətli inkişaf edən istehsal texnologiyaları qarşısında, layihələrdə zaman içərisində dəyişikliklər edilməsi lazımdır. Bu dəyişikliklər texnologiyanın inkişafının yanında işəgötürən isteğindeki dəyişikliklər , arxitektura layihədən sonrakı ediləcək işlərdən qaynaqlanan dəyişikliklər ve .bir çox səbəbdən qaynaqlanır. Layihələrin hər hansı birində edilən dəyişikliklər bütün paftalara işlənməsi və metraj siyahılarının yenidən hazırlanması emarların çox zamanını etməkdədir.

Revit architectural proqramı iledilən hər bir dəyişiklik bütün paftalara eyni anda izlenmekte və metraj siyahıları də anında dəyişir. İndiki vaxtda bütün memar və mühəndislərin istifadə olduğu AutoCAD proqramı eyni əsaslı olması ayrıca proqram mübadiləsi üst səviyyə uyğunlaşma təmin etməkdədir.

Plan ölçüsündə çalışarkən quruluşun 3. ölçüsünün da hazırlanması. Layihəni çəkərkən başda düşünülməyən və ya farkedilmeyen səhvlərin model meydana gətirərkən görmə və sistem həllini yaratmaq imkanı təmin etməsi Hazırlanan quruluşun başqa bir proqrama ehtiyac olmadan görselleştirilmesi imkanı. (mental ray render)- Layihənin hansı hissəsində çalışsanız çalışın ediləcək hər hansı bir dəyişikliyin bütün layihəyə eyni anda işlənməsi-Etdiyimiz layihə üzərindən istədiyimiz qədər kesit alma imkanı tanıması və biz planda çalışarkən.kesitleri meydana gətirməsi 3d kesik alma imkanı İstədiyimiz qədər görünüş və kesit ala imkanı. ( Bu işlər layihə faylının ölçüsünü dəyişdirməz)
Layihənin istənilən detalda metrajının hazırlanması Layihə bitimində daha sonradan istənilən dəyişiklikləri hər hansı bir paftadan düzəltmə imkanı təmin etməsi və digər paftaları özü düzəltməsi .

Xarici keçidlər
---------------

 Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine