**Belarus Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrı** (*belar.* Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета) — Belarusun paytaxtı Minsk şəhərində yerləşən teatr binası.

Yerli xalq buranı "Opera Teatrı" (*belar.* Оперны Тэатр) və ya "Opera və Balet Teatrı" adlandırır.

Mövcud teatr binası 1939-cu ildə açılıb. Bu, Leninqraddan olan Belarus memarı İosif Lanqbard tərəfindən hazırlanmışdır. Binanın orijinal dizaynı yalnız qismən yerinə yetirilmiş və bəzi dizayn detalları maliyyə və digər problemlərə görə dəyişdirilmişdir. Teatr binasında Zair Azqur tərəfindən hazırlanmış barelyeflər var.

Tarixi
------

Belarusda ilk daimi teatr 1933-cü ildə Belarus opera və balet məktəbinin nəzdində studiyanın təşkilatçısı məşhur Rus Opera müğənnisi Anton Bonaçiç tərəfindən qurulmuşdur. O yeni teatrın ilk rəhbəri idi. Lakin o bu vəzifədə çox qısa bir müddət qaldı, 1933-cü ildə vəfat etdi.

Bina 25 May 1933-cü ildə, baş rolu Larisa Aleksandrovskaya tərəfindən səsləndirilən Bizenin *Karmen operası* ilə açıldı. Binadakı truppaya ilk bir neçə ildə bir neçə peşəkar solist və rəqqas əlavə edildi. *K.Mullerin* ifa etdiyi *"Qu gölü"* baleti yeni teatrın səhnəsində oynanılan ilk tamaşa idi.

1940-cı ilə, genişləndiyini bildirmək üçün teatrın adına *Böyük* başlığı əlavə edildi. Tamaşalar zamanı sonralar Qorki kimi tanınan Nijni Novqorodda baş verən müharibələr zamanı, 1944-cü ildə Minsk azad olunana qədər davam etdi. Bundan sonrakı tamaşalar Kovrovda baş tutdu.

### II dünya müharibəsindən sonra

Bu müddət ərzində repertuar olduqca zənginləşdi. Bu teatrda səhnəyə qoyulan ən məşhur operalara Modest Musorgskinin *Boris Qodunov*, Cüzeppe Verdinin *Otello* və *Don Karlo*, Yakob Ofenbaxın *Hoffmann*, *Sadko,* Nikolay Rimski-Korsakovun *"Qızıl kokerel"* və Rixard Vaqnerin *Lohengrin* operası daxildir. Repertuara həmçinin Yuri Semenyako, Yevqeni Qlebov və Henrix Vaqner kimi Belarusiya bəstəkarlarının sosialist realist operaları daxil edildi.

Diqqəti çəkən bəstəkarlar arasında Kulikoviç Shcheqlov da var. Digərlərinə *"Baharınız"* (1963) operasının bəstəkarı Yevqeni Qlebov və "*Alp Ballad"* (1967) baleti daxildir. 1967-ci ildə teatr, ifaçılıq sənətinin inkişafındakı statusuna görə *akademik* adına layiq görüldü. 1996-cı ildə Dövlət Teatrı iki müstəqil teatra ayrılır: Belarus Dövlət Akademik Böyük Balet Teatrı və Belarus Dövlət Akademik Opera Teatrı, lakin 2008-ci ildə bir daha indiki adda, Belarus Dövlət Akademik Böyük Opera və Balet Teatrı adı altında birləşirlər.

Bina təmir edilmiş və 2009-cu ildə yenidən açılmışdır. Teatrın ətrafına bir çox heykəl əlavə edildi, səhnəsi bir qədər kiçildi və tamaşaçı sahəsi genişləndi. Orijinal dizayna riayət edərkən ən müasir işıqlandırma və hərəkət avadanlığı əlavə edildi. Balet şirkəti dünyanın ən qabaqcıl şirkətlərindən biri hesab olunur.

Hal-hazırda
-----------

Belarusiya bəstəkarlarının bu gün şirkətin repertuarındakı əsərlərinə Dmitri Smolskinin "*Boz əfsanəsi"* (rus. "Седая легенда" 1978) daxildir.

Şirkət bir çox turlar təşkil edir və dünyanın bir çox ölkəsində məmnuniyyətlə qarşılanır. İspaniyada, Rusiyada, Almaniyada, Polşada, İsveçrədə, İsraildə, Portuqaliyada, Çində operanın pərəstişkarları Belarus teatrının repertuarı ilə yaxşı tanış olurlar. Teatrın "Klassik açıq hava" kimi tanınan Almaniyanın məşhur illik festivalında iştirakı artıq bir ənənə halını almışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "History of the National Academic Grand Opera and Ballet Theatre of the Republic of Belaraus". 17 January 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 January 2013.
2. ↑  *The New Encyclopædia Britannica*. Macropædia Encyclopædia Britannica, Inc. 1993.
3. ↑  Patricia Levy; Michael Spilling (2009): "Opera and ballet are very popular in Belarus, and the state opera and ballet companies perform regularly... The National Academic Ballet Theatre in Minsk is considered one of the foremost ballet companies in the world" Belarus [???], p. 99.
4. ↑  The Grey Legend returns to the Grand Theatre of Belarus 2011

Xarici keçidlər
---------------

* Belarusiya Milli Akademik Böyük Opera və Balet Teatrı Rəsmi veb sayt (ingilis dilində)