**Qazaxıstan Respublikasının Mərkəzi Seçki Komissiyas** (*qaz.* Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы) — Qazaxıstanın vahid seçki komissiyaları sisteminə rəhbərlik edən Qazaxıstan Respublikasının daimi dövlət qurumu.

Tarixi
------

Qazaxıstan Respublikası MSK-nın sələfi Qazaxıstan SSR Ali Sovetinin 22 sentyabr 1989-cu il tarixli qərarı ilə yaradılan Qazaxıstan SSR Xalq Deputatlarının Seçkiləri və Geri çağırılması üzrə Mərkəzi Seçki Komissiyası idi. 25 nəfərdən ibarət idi.

Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin 11 noyabr 1996-cı il tarixli 3205 saylı Fərmanı ilə, Qazaxıstan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyası haqqında mövcud Əsasnamə təsdiq edildi.

2013-cü ildə Qazaxıstan Respublikasının Mərkəzi Seçki Komissiyası Ümumdünya Seçki Qurumları Birliyinin üzvü oldu.

Səlahiyyəti
-----------

Qazaxıstan Respublikasının 28 sentyabr 1995-ci il tarixli "Qazaxıstan Respublikasında seçkilər haqqında" Konstitusiya Qanununun 12-ci maddəsinə uyğun olaraq, Qazaxıstan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyası seçkilərlə bağlı qanunvericiliyin icrasına nəzarəti həyata keçirir. Qazaxıstan ərazisi; Qazaxıstan Respublikası Prezidenti və Parlament Məclisi deputatları seçkilərinin hazırlanmasını və keçirilməsini təşkil edir; Parlament Senatı deputatları seçkilərinin təşkilinə və keçirilməsinə rəhbərlik edir; siyasi partiyaların partiyaların siyahıları ilə seçilən Parlament Məclisi deputatlarının və məclis deputatlarının bir hissəsinin seçkilərində iştirakına icazə verilməsi məsələsinə baxır; Prezidentin və parlamentin deputatlarının seçkiləri üçün seçki komissiyalarının rəhbərliyini həyata keçirir; Prezident və Parlament deputatları seçkilərinin nəticələrini yekunlaşdırır, seçilmiş Prezident və Parlament üzvlərini qeyd edir, bu barədə mətbuatda bir mesaj yayımlayır; Qazaxıstan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq digər səlahiyyətləri həyata keçirir.

Tərkibi və formalaşması
-----------------------

Qazaxıstan Respublikasının Mərkəzi Seçki Komissiyası yeddi nəfərdən ibarətdir: komissiyanın sədri və altı üzvü.

1995–2006-cı illər ərzində Qazaxıstan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyası sədrinin, sədr müavininin, katibin və üzvlərinin seçilməsi və vəzifədən alınması Qazaxıstan Respublikası Parlamentinin Məclisi tərəfindən Qazaxıstan Respublikası Başçısının təklifi ilə həyata keçirilmişdir.

2007-ci il konstitusiya islahatı nəticəsində Qazaxıstan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının formalaşdırılması üçün Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin və parlamentin hər iki palatasının birgə iştirakını təmin edən fərqli bir prosedur müəyyən edildi. Onun sözlərinə görə, hazırda Qazaxıstan Respublikasının MSK-sı belə qurulub:

* QR MSK sədri və iki üzvü Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti tərəfindən təyin edilir;
* QR MSK-nın iki üzvü Qazaxıstan Respublikası Parlamentinin Senatı tərəfindən təyin edilir;
* QR MSK-nın iki üzvü Qazaxıstan Respublikası Parlamenti Məclisi tərəfindən təyin edilir.

Komissiyanın sədri və altı üzvünün səlahiyyət müddəti beş ildir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Положение о ЦИК РК". election.gov.kz. 2022-06-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-30.
2. 1 2  "История Центральной избирательной комиссии РК". election.gov.kz. 2022-07-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-30.
3. ↑  "Работники Центризбиркома приняли участие в программе обучения Всемирной ассоциации избирательных органов в Корее". election.gov.kz. 2022-04-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-30.
4. 1 2  "Конституционный закон Республики Казахстан от 28 сентября 1995 года № 2464 «О выборах в Республике Казахстан»". online.zakon.kz. 2022-06-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-30.
5. ↑  Конституция Республики Казахстан. Научно-практический комментарий. — Астана: 2018. — С. 321. — 640 с. — ISBN 978-601-06-4944-6.
6. 1 2  Конституция Республики Казахстан. Научно-практический комментарий. — Астана: 2018. — С. 322. — 640 с. — ISBN 978-601-06-4944-6.

Ədəbiyyat
---------

* Конституция Республики Казахстан. Научно-практический комментарий Arxivləşdirilib 2018-10-25 at the Wayback Machine. — Астана: 2018. — 640 с. — ISBN 978-601-06-4944-6.

Xarici keçidlər
---------------

* Qazaxıstan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının rəsmi saytı  (rus.)