Muzeydə müxtəlif raket növləri
Aero L-29 Delfin təyyarəsi sərgidə
**Bolqarıstan Hərb Tarixi Muzeyi** (bolq. Национален военноисторически музей) — Bolqarıstanda yerləşən hərb tarixi muzeyidir. Muzey Bolqarıstanın Sofiya şəhərində yerləşir. Müdafiə Nairliyinin tabeliyində olan muzey müxtəlif adlar altında 1 avqust 1914-cü ildə müəssisə şəklində yaradılmışdır. 4 iyul 1916-cı ildə isə muzey statusu almışdır. Qapalı sahənin ərazisi 5000 kvadrat kilometrdir. Açıq sərgi sahəsinin ərazisi isə 40000 kvadrat kilometrdir (500 kvadrat metr yaşayış sahəsi). Həmçinin muzeydə kitabxana və kompüter mərkəzi fəaliyyət göstərir.

Tarixi
------

Hərbi Tarix Muzeyi 4 iyul 1916-cı ildə yaradılmışdır. Hərbi Muzey Komissiyası, arxiv, kitabxana və sərgi isə 2 ildən sonra yaradılmışdır. Həmin dövrdə Bolqarıstanda yerləşən 3 muzeydən biri idi.

1949-cu ildə muzey Milli Ordunun Mərkəzi Muzeyi adlandırılmışdır. 1950- 1951-ci illərdə muzey başqa binaya köçürüldü. Dənizkənarı parkın "General Skobelev" 23 küçəsində yerləşən muzeyin sahəsi əhəmiyyətli dərəcədə genişlənmişdir. 1952-ci ildə muzey yeni sərgi açdı. 1956-cı ildən muzeydə seminariyalar işə başladı.

1967-ci ildə Bolqarıstan ilə Macarıstan arasında bağlanan sazişdən sonra xaricdə ilk dəfə Birinci Bolqarıstan Ordusu Muzeyi yaradıldı.

1971-ci ildən muzey "Hərbi Tarix Milli Muzeyinin materialları" adı altında elmi jurnal nəşr edir. 1975-ci ildə isə elm və incəsənət sahəsində fərqlənənlər üçün Milli Muzey tərəfindən birinci dərəcəli "Əziz Kiril və Mefodiya" ordeni təsis olunub.

2001-ci il aprel ayında Hərbi Tarix Muzeyi "Çerkovna" 92 ünvanına köçürüldü.

Açıq havada sərgi
-----------------

Muzeyin açıq sahə sərgisində aşağıdakı eksponatlar sərgilənirː

### Аrtilleriya

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Almaniya 10.5 sm leFH 16
* Almaniya 7.7 sm FK 96 n.A.
* Almaniya 10 sm K 14
* Rusiya 6 dyum top
* Rusiya M1876 8 dyum top
* 7.5 sm Pak 40
* 10 sm Kanon 18
* 10.5 sm leFH 18
* 15 sm sFH 18
 | * Jagdpanzer IV
* StuG III
* SSRİ 76 mm diviziya topu M1942 (ZİS-3)
* SSRİ 100 mm səhra topu M1944 (BS-3)
* SSRİ 122 mm top M1931/37 (A-19)
* SSRİ 152 mm hava topu M1943 (D-1)
* SSRİ Katyuşa
* SSRİ SU-76
* SSRİ SU-100
 | * SSRİ 122 mm hava topu M1938 (M-30)
* SSRİ 37 mm avtomatik hava müdafiə topu M1939 (61-K)
* SSRİ ZU-23-2
* SSRİ KS-19
* Çexoslovakiya RM-51
* SSRİ BM-21
* SSRİ BM-24
* SSRİ 2S3 Akatsiya
* Belçika FN 4RM
 |

### Mərmilər

* SSRİ 9K52 Luna-M
* SSRİ R-17 Elbrus
* SSRİ OTR-23 Oka
* SSRİ S-75 Dvina
* SSRİ 2K11 Krug

### Hərbi maşınlar

Таnk muzeyin sərgisində

|  |  |
| --- | --- |
| * SSRİ AT-S artilleriya traktoru
* SSRİ BTM
* SSRİ MTU-12
* SSRİ TMM
* SSRİ BTR-152
* SSRİ BTR-60
 | * SSRİ BTR-60PAU
* SSRİ MT-LB
* SSRİ MT-LBu
* SSRİ ZİS-5
* Bolqarıstan BMP-23
* Bolqarıstan BMP-30
 |

### Tanklar

|  |  |
| --- | --- |
| * Almaniya Fahrpanzer
* Çexoslovakiya Panzer 35(t)
* Fransa Hotchkiss H35
* Panzer IV
 | * SSRİ T-34-76
* SSRİ T-34-85
* SSRİ T-54/55
* SSRİ T-72
 |

### Təyyarələr

|  |  |
| --- | --- |
| * Çexoslovakiya Aero L-29
* SSRİ Mikoyan-Gurevich MiG-15
* SSRİ Mikoyan-Gurevich MiG-17
* SSRİ Mikoyan-Gurevich MiG-19
* SSRİ Mikoyan-Gurevich MiG-21
 | * SSRİ Mikoyan-Gurevich MiG-23
* Almaniya Panavia Tornado
* SSRİ Mil Mi-2
* SSRİ Mil Mi-8
* SSRİ Mil Mi-24
 |

Sərgi
-----

Hal-hazırda muzeydə 1 milyondan çox eksponat saxlanılır, bununla da Bolqarıstan və Avropa hərbi tarixini öyrənmək mümkündür.

Muzey 5 kvadrat kilometr ərazini əhatə edir. Muzeyə kitabxana və kompüter mərkəzi, elmi ixtisaslaşdırılmış ədəbiyyat və həmçinin muzeyin kolleksiyası daxildir.

Muzeyin 2 zalında mükafatlar və fərqlənmə ordenləri saxlanılır. Birinci otaqda 960 medal və döş nişanı vardır. Bu da Bolqarıstanın hərb sisteminin inkişafını göstərir..

Qalereya
--------

* Muzeyin eksponatları
* Muzeyin girişiMuzeyin girişi
* 8 duymluq rus mortiri.  XIX əsr8 duymluq rus mortiri. XIX əsr
* Zenit raketi „2К11 Кruq"Zenit raketi „2К11 Кruq"
* Zenit raket kompleksi „Dvina"Zenit raket kompleksi „Dvina"
* Helikopter „Ми-8"Helikopter „Ми-8"
* „МİQ-19" qırıcı təyyarəsi„МİQ-19" qırıcı təyyarəsi
* „МİQ-21" qırıcı təyyarəsi„МİQ-21" qırıcı təyyarəsi
* „Тоrnado" qırıcı təyyarəsi„Тоrnado" qırıcı təyyarəsi
* BMP-30BMP-30
* „Ока-23" mərmisi „Ока-23" mərmisi

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2013-07-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-10.
2. ↑  "Национальный военный музей - Sofia". 2022-03-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-10.

Xarici keçidlər
---------------

* Официальный сайт
* Национальный музей военной истории Болгарии и Threeding.com переведут военные артефакты в формат 3D Arxivləşdirilib 2016-04-19 at the Wayback Machine
* 
* 
* Arxivləşdirilib 2016-04-19 at the Wayback Machine
*