recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Atropatan itburnusu** (*lat.* Rosa atropatana) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin i̇tburnu cinsinə aid bitki növü.

Ümumi yayılması
---------------

Türkiyədə təbii yayılması mövcuddur.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Naxçıvan MR-in Ordubad rayonunun Unus kəndi ərazisində rast gəlinir.

Statusu
-------

Azərbaycanın nadir bitkisidir. VU D2.

Bitdiyi yer
-----------

Orta dağ və subalp qurşaqlarında daşlı qayalı yamaclarda, meşənin açıq quru yerlərində yayılmışdır.

Təbii ehtiyatı
--------------

Azərbaycanda dar bir arealda yayılmışdır.

Bioloji xüsusiyyətləri
----------------------

Təbiətdə 0,5-0,7 m hündürlükdə olan koldur. Bitkinin cavan zoğları sıx yumşaq tüklüdür. Zoğun qabığı tutqun qəhvəyi rəndə olur və ağımtıl sarı qaidə hissəsi enli, ucu sivri, seyrək qopar tikanlarla örtülüdür. Yarpaqları 6-7 sm uzunluğunda olub 5 ədəd kiçik (2 sm-ə qədər) yarpaqcıqdan ibarətdir. Çiçək saplağı 1-1,2 sm uzunluğunda olur və ağ yumşaq qaramtıl vəzili qopartikanlarla örtülü olur. Kasayarpaqları lansetşəkillidir və 1-1,1 sm uzunluğunda olur.İyun və iyul ayları arasında çiçək açır. Meyvəsi yumru və ya tərs yumurtavarıdır, üzəri vəzili qopartikanlarla örtülü olub, qırmızımtıl rəngdədir. Meyvələri yetişdikdə tökülmür.

Çoxalması
---------

Təbiətdə generativ yolla çoxalır.

Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
---------------------------------------

Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.

Becərilməsi
-----------

Məlumat yoxdur.

Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
-------------------------------

Xüsusi qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.

Zəruri qoruma tədbirləri
------------------------

Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı"na daxil edilməsi zəruridir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q20571537
* GBIF: 3005537
* Plant List: rjp-27553
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:2965653-4
* WFO: wfo-0000997594

 |
Çiyələkli kek
**kek** ya da tort— şirin xəmirdən hazırlanan kiçik ölçülü, adətən də kremli olan şirniyyat məhsulu.

kekların növləri
----------------

### Şokoladlı kek

#### Ərzaqlar

* 250 qram un
* 6 ədəd yumurta
* 130 qram şəkər
* 50 qram kakao tozu
* 200 qram qaymaq
* 100 qram şokolad
* 5 qram ovulmuş portağal qabığı
* 1 paket vanil
* 5 qram soda

#### Hazırlanması

Yumurtaların ağını 150 qram şəkərlə çalın. 
Üzərinə kakao, soda, un, portağal qabığı, vanil və 50 qram şəkərlə ovuşdurulmuş yumurta sarısı əlavə edib xəmir yoğurun. 
Xəmiri 3 hissəyə bölüb qoğal bişirin. Qaymağı qalan şəkərlə çalın.
Şokoladı sürtgəcdən keçirin. Qoğallara çalınmış qaymaq sürtün, sonra şokolad səpin. 
Məmulatı üçbucaq formasında doğrayıb 20 dəqiqə soyuq yerdə saxlayın. Nuş olsun!

### Portağal sufleli kek

#### Tərkibi

*biskvit üçün:*

* 3 yumurta
* 150 q şəkər tozu
* 150-200 q un

*sufle üçün:*

* 20 q jelatin
* 200-250 portağal şirəsi (4-5 portağalın)
* 500 ml 33-35%-li qaymaq
* 150 q şəkər tozu

#### Hazırlanması

Yumurtaları şəkər tozu ilə çalın. Un əlavə edin, qarışdırın. Sinini (20x30 sm) yağlayın, yaxud perqament döşəyin. Xəmiri tökün. 180 dərəcə qızdırılmış sobada 30-35 dəqiqə bişirin. Hazır biskvitə şərbət və ya şirə hopdura bilərsiniz.

### Ekler keksı

#### Ərzaqlar

* 1 st.un
* 120 qr marqarin
* 4 ədəd yumurta
* 1 st.su
* xörək duzu
* Şokolad sousu

#### Hazırlanması

Bir qaba su, marqarin və duz qoyulub qaynadılır. Sonra qazın altını daha zəif edərək un əlavə edilir və durmadan qarışdırılır. Kütlə halına gələndən sonra ocağın üstündən götürülür. Xəmirin 5 dəqiqə soyuması lazımdır ki, yumurtalar içində çırpılarkən bişməsin. Sonra yumurtalar əlavə edilərək qarışdırılır. Xəmirdən mətbəx şpritsinə doldurularaq yağlanmış sobanın listinə düzülür. Bu xəmirdən hazırlanmış eklerler əvvəlcə 200 dərəcədə 10 dəqiqə,sonra 180 dərəcədə yenə 10 dəqiqə bişirilir. Sonra eklerlerin üzəri, ya da içərisi zövqə görə şokalad sosu ilə bəzədilir.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  Şokoladlı kek
2. ↑  Portağal sufleli kek
3. ↑  "keklar - kayzen.az". 2021-12-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-27.

Həmçinin bax
------------

* Tort
* Maffin
* Brauni


Vikianbarda ***Kek*** ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Alyona Apina** (**Еле́на Евге́ньевна А́пина**; qızlıq familiyası — **Levoçkina**; 23 avqust 1964, Saratov) — Sovet və rus müğənnisi, aktrisa, bəstəkar, Rusiya Federasiyasının əməkdar artisti (2002)

Həyatı
------

Alyona 1964-cü il 23 Avqust tarixində Saratov şəhərində doğulub. 5 yaşı olanda valideynləri onu lokal musiqi məktəbinə qoydular. O, musiqi məktəbini uğurla bitirdikdən sonra musiqi kollecinə daxil olub. Musiqi kollecindən sonra Saratov Dövlət Konservatoriyasında təhsilinə davam edib.

Fəaliyyəti
----------

Konservatoriyada oxuyarkən Alyona bir dostu tərəfindən bir qrupda müğənni olaraq əlavə pul qazanmaq üçün yay tətilinə dəvət edilir və 1988-1991-ci illərdə Rusiya qadın qrupu Kombinaciya-nın aparıcı müğənnisi olur. Qrupun populyarlığı 1989-1993-cü illər arasında "Rus Qızları", "Amerikan oğlan", "Mühasib" (Бухгалтер) və "İki Dilim Sosis" (Два кусочека колбаски) kimi məşhur hitləri ilə zirvəyə çatdı. 1991-ci ildə Alyona Apina solo ifaçı kimi uğurlu karyerasını davam etdirmək üçün qrupdan ayrıldı. İlk solo mahnısı "Xenia" dərhal hit oldu. 1992-ci ildə ilk solo albomu 'Street of love' nı çıxardı, lakin ikinci albomu "Səhərə qədər rəqs et" ən uğurlu hesab olunur. Bu albomdakı səkkiz mahnının hamısı bütün Rusların tanıdığı və oxuduğu populyar hit oldu. 1994-cü ildə Rus pop / xalq musiqisi tarixində ilk dəfə Apina "Limit" musiqili pop-romanı istehsal etdi. Musiqili mahnıları məşhur rus şairi Mixail Taniç bəstələyib. "Limit" çox uğurlu alındı və ölkənin əsas televiziya kanallarında yayımlandı.

Alyona Apina 90-cı illərdə populyar bir müğənni idi və bu müddət ərzində bir neçə albom istehsal etdi. 1998-ci ildə Alyona Apina, "İlin ən yaxşı müğənnisi" olaraq prestijli Rus musiqi mükafatı "Ovation" aldı. 1999-cu ildə Rusiyanın "ТВ Центр" televiziya kanalına məşhur "Polevaya pochta" musiqili televiziya şousunun aparıcısı kimi dəvət edildi. Müğənnilik karyerasına davam etdi və Almaniya, İsrail, Fransa, İrlandiya və bir çox digər Avropa ölkələrində qastrol səfərlərində oldu. Bir aktrisa kimi məşhur televiziya serialları "Əsas şeylərin köhnə mahnıları" (Старые песни о главном), Alla Puqaçova ilə "Milad görüşləri" (Рождественские встречи), "Təcili" və bir çox digər televiziya layihələrində iştirak etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Почётное звание присвоено указом президента России № 278 от 13.03.2002 года". November 10, 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: August 23, 2016.
2. ↑  "4 неизвестных факта биографии Алены Апиной". 2017-02-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-12-04.
**Rubi Rouz Langenheym** (20 mart 1986, Melburn) – avstraliyalı model, DJ, sənətkar, aktrisa, tele aparıcı və Meybelline NewYork-un tanınmış siması.

Karyera
-------

Rose əvvəlcə "Suite For Fleur" ilk performansı ilə 2008-ci ildən etibarən aktrisalığa davam etdi. "Around The Black" adlı dramada kiçik bir rol almışdır.

Həyatı
------

Ruby Katia Langenheim adlı 20 yaşındaki sənətkar ve subay bir qadının qızı olmuşdur. Rose 12 yaşında lezbiyen olduğunu açıqladı. Buna görə dostları ve mekteb yoldaşları tərəfindən sözlü və fiziki tacize məruz qalıb. Belə bir halda Ruby tez-tez intihar etmək qərarını alıb. Həmçinin bir yaxını tərəfindən uşaq təcavüzünə məruz qalmışdır. Ruby-nin bipolar və klinik depressiyası vardır. Uşaqlıqda cinsiyyətini dəyişdirib oğlan olmaq istədiyine görə pul yığdığını deyib, lakin sonra fikrini dəyişmişdir. Ruby Rose vegandır. Hətta o, ilin ən gözəl veganı adına layiq belə görülüb.

Şəxsi həyatı
------------

2014-cü ildə Rose modelyer olan Phoebe Dahl ilə nişanlandığını deyib, lakin 2015-ci yollarını ayırdıqlarını, ayrılıqlarını açıqlamışdır. Hal hazırda isə "The Veronicas" qrupunun üzvü Jessica Origliasso ilə sevgilidir.

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram · TikTok · YouTube (ing.) |
| Tematik saytlar | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Discogs · Filmportal · IMDb · Kinopoisk · Metacritic · MusicBrainz |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
| Normativ yoxlama | CONOR: 294175075 · GND: 1124022023 · LCCN: ns2017000959 · VIAF: 9983149619397504010007 · WorldCat VIAF: 9983149619397504010007 |
**Rəqəmsal ortofoto** — bu, üst-üstə düşən orijinal fotoşəkillərdən yaradılan ərazinin (obyektin) rəqəmsala çevrilmiş şəklidir.

Metodologiya
------------

Rəqəmsal ortomozaika iki yolla yaradıla bilər:

rəqəmsal üst-üstə düşən təsvirlərin hər birindən yaradılmış ayrıca çevrilmiş təsvirlərdən;
bütün üst-üstə düşən fotoşəkillərin çevrilməsi prosesində birbaşa ortomozaika meydana gətirərək.

Spesifiklik
-----------

Ortomozaika yaratmaq üçün ilkin məlumatlar:

* İnsanlı və ya pilotsuz uçuş aparatlarından və ya metaməlumatları olan kosmik aparatlardan əldə edilən Yerin məsafədən zondlanması materialları;
* rəqəmsal yüksəklik/relyef matrisləri

Ortomozaika yaratmaq üçün fərqli avtomatlaşdırma dərəcəsi olan və müxtəlif əmək xərcləri tələb edən müxtəlif proqram təminatı istifadə olunur.

Rəqəmsal ortofotomaplardan ərazinin hazır fotosənədləri (məsələn, yerdə oriyentasiya etmək və ya obyektləri verilmiş koordinat sisteminə bağlamaq üçün), həmçinin topoqrafik xəritələr üçün əsas kimi istifadə olunur.

İstinadlar
----------
**Divar hanası (toxucu dəzgah)** — Şaquli istiqamətdə, yuxarı hissəsi divara, aşağı hissəsi döşəməyə dayanan, xalça toxumaq üçün istifadə edilən toxucu dəzgah

Qədim zamanlardan bizim günlərə qədər əllə toxunan xalçaları hana adlanan sadə dəzgahlarda toxuyurdular. Hana, paralel və əks tərəfləri olan dördbucaqlı şəklində toxucu dəzgahdır. Hananın iki növü mövcuddur; yer hanası və divar hanası. Divar hanası aşağıdakı əsas hissələrdən ibarət olur:

1. Qollar (2 ədəd);
2. Oxlar (2 ədəd);
3. Yan ağacları (2 ədəd);
4. Vərəngalan (1ədəd); Vərəngalanın uzunluğu oxların qollar arasındakı uzunluğuna bərabər olmalıdır
5. Çubuq (2 ədəd); Çubuqlar oxların qollar arasındakı uzunluğuna bərabər olmalıdır.
6. Küjü ağacı (1ədəd);

Əvvəlcə üfiqi dəzgahlar olan yer hanasından istifadə olunurdu. Yer hanası təkmilləşmiş və zaman keçdikcə şaquli şəklə salınaraq divar hanası adlanan toxucu dəzgah şəklinə düşmüşdür. Şaquli toxucu dəzgah olan divar hanası əriş saplarla dartılmış dördbucaqlı taxta çərçivədir. Toxucu dəzgzah olan hana ustalara təsvirin xətləri və rəngləri ilə çevik işləmək imkanı verir. Hər bir hana ensiz hamar çubuq ilə təchiz olunmuşdur. Arğac ipliyin keçirilməsi üçün əriş saplarda boşluğun yaradılması bu çubuq vasitəsilə həyata keçitrilir.

Divar hanasının qurluşu
-----------------------

Divar hanasının quruluşu
1. Boyanmış yumaqları asmaq üçün ip asılqan (asılqan bəzən ağac çubuq ilə də əvəz edilir).  

2. Yuxarı ox.  

3. Boyanmış iplik yumaqlar.   

4. Vərəngəlan.  

5. Yan ağacları.  

6. Küjü çubuğu.  

7. Küjü (kücü) ağacı  

8. Arğac ipliklər.  

9. Xalçanın toxunmuş hissəsi.  

10. Hana çubuğu.  

11. Çiv (paz).  

12. Aşağı ox.  

13. Hananın qolları.  

14. Oxu oturtmaq üçün yuva (dəlik).  

15. Əriş ipliklər.

Həmçinin bax
------------

* Yer hanası

Mənbə
-----

1. ↑  "Dəzgah". 2016-03-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-03-11.
2. ↑  "Divar hanası". 2016-03-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-03-11.

Xarici keçidlər
---------------

* Peshekar
**Always** — Procter & Gamble şirkətinə daxil olan, 1983-cü ildə yaradılmış qadın baxımı və müdafiəsi üçün bezlər istehsal edən marka.

Always dünyanın müxtəlif ölkələrində müxtəlif adlarla satılır. Buna misal olaraq Yaponiya, Hindistan, Çin, Cənubi Koreya, Tayvan, Filippin, Tayland, İndoneziya və Avstraliyada **Whisper**, İtaliyada **Lines** Türkiyə də isə **Orkid** adı altında satılır. Digər adlarına misal kimi isə İspaniya və Portuqaliyada istifaəd edilən **Evax** və **Ausonia** adlarını göstərmək olar. Procter & Gamble *Always* markasını dünya səviyyəli marka olması yolunda ciddi addımlar ataraq, qadın sağlamlığı və təmizliyi sahəsində də keçirdiyi layihə və tədbirlərlə tez-tez gündəmə gəlir.

Xarici keçidlər
---------------

* Orkid - Türkiyə üzrə olan rəsmi sayt Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine
* Azərbaycan üzrə olan facebook səhifəsi

| ⛭Procter & Gamble |
| --- |
| Simalar | Uilyam Prokter  • Ceyms Qembl  • Alan Corc Lafley |  |
| Brendlər | Safeguard  • Gillette  • Pampers  • Wella  • Ariel  • Fairy  • Pantene  • Head & Shoulders  • Blend-a-Med  • Always |
| Keçmiş brendlər | İvory
 |
**Kuzəliqır** — qədim Xarəzm yaşayış yeri. 

Yaşayış yeri indiki Türkmənistanın Daşoğuz vilayəti ərazisində 1939-cu ildə aşkar edilmişdir. E.ə. VI-V əsrlərə aid qala xarabalığı olan Kuzəliqır Xarəzmin erkən antik dövrə aid ən böyük abidəsidir. Çiy kərpicdən tikilmiş qala yarımdairə bürc və düz divarla əhatələnmişdir. Böyük memarlıq kompleksi tədqiq edilmişdir (1978). Əhalisi maldarlıq və suvarma əkinçiliyi ilə məşğul olmuşdur. Dulus çarxında hazırlanmış saxsı qab, tuncdan "skif" tipli ox ucluğu, əmək alətləri və bəzək əşyaları, kompozisiyalı dördkünc möhür əksi və s. tapılmışdır.

Ədəbiyyat
---------

* Толстов С.П. По древним дельтам Окса и Яксарта. М.: 1962.
* Вишневская О.А. Раскопки городища Кюзели-гыр (в книге "Археологические открытия 1977 года". М.: 1978).

Mənbə
-----

* Кузәлигыр // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. VI ҹилд: Куба—Мисир. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1982. С. 12.
**Ditsiklopentadien** (tritsiklo[5.2.1.02,2] dodeka-3,8-dien) – kəskin iyli rəngsiz kristaldır, üzvi həlledicilərdə həll olur, suda həll olması 2,5%-dir. Ekzo- və endo-izomerlər şəklində mövcuddur. Sənaye məhsulu endo-izomerdir (formula bax).

Alınması
--------

*Ditsiklopentadien* – neft fraksiyalarının yüksək temteraturda pirolizindən alınan etilen və propilenin istehsalında yan məhsullardan biridir. Tərkibində tsiklopentadien saxlayan piroliz məhsullarından ayrılan C5 fraksiyasını 1–3 saat müddətində 100–130oC-də qızdırmaqla tsiklopentadenin ditsiklopentadienə tam çevrilməsi üçün, aşağı temperaturda qaynayan komponentlər qovulur və 60–70% ditsiklopentadien saxlayan fraksiya ayrılır. Daha təmiz məhsulu əlavə olaraq qovmaqla və ya depolimerləşməklə və sonradan dimerləşmə mərhələsini keçməklə almaq olar. Ditsiklopentadieni həmçinin daş kömür qatranının emalı məhsullarından da alırlar. Laboratoriya şəraitində ekzo-D.-ni (ərimə temperaturu 19oC) endo-D.-dən Vaqner-Meerveyn yenidən qruplaşması ilə müşayiət olunan, HBr-un norbornen C=C rabitəsi üzrə birləşməsindən və sonra dehidrobromlaşdırmaqla alırlar.

Kimyəvi xassələri
-----------------

Ditsiklopentadien 150oC-dən yuxarı temperaturda tsiklopentadienə parçalanır. Asanlıqla H2, H2O, halogenlər, HHal, karbon turşuları və s. ilə birləşir, bu zaman reaksiya əsasən daha aktiv olan norbornen rabitəsi (С8-С9) üzrə gedir. Endo-izomer tsiklopentadienin100–130oC-də dimerləşməsindən əmələ gəlir (Dils-Alder reaksiyası).

Tətbiqi
-------

Ditsiklopentadien adamantan və onun törəmələrini almaq üçün, pestisid, üçlü etilen-propilen kauçukunun istehsalında, hidravlik mayelərin alınmasında aralıq məhsul kimi, rezin üçün antioksidantlar, parfümeriya kompozisiyalarınin komponentləri, sintetik qatranların modifikatoru kimi, özlülük aşqarlarının və modifikatorlarının, depressorların alınmasında istifadə olunur.

Zərərliliyi
-----------

Gözün selikli qişasını qıcıqlandırır. Buraxıla bilən qatılıq −1 mq/m³-dur.

Mənbə
-----

* Химическая энциклопедия.
* www.xumuk.ru/encyklopedia/1454.html
**Yaponiya İslam Mərkəzi** (イスラミックセンター・ジャパン, *İsuramikku Senta Capan*?) – 1966-cı ildə Beynəlxalq İslam Mərkəzinin davamı kimi Yaponiyada yaradılmış İslam təşkilatı. Baş qərargahı Tokio şəhərində yerləşir. Qeyri-siyasi və qeyri-kommersional təşkilat olan bu mərkəz xüsusi bir qrupa və dövlətə məxsus deyil. Mərkəzin əsas məqsədi İslamı təbliğ etməkdir.

Haqqında
--------

Təşkilat 1996-cı ildə yaradılıb. Hazırkı mərkəz 1974-cü ildə yenidən təşkil olunub. Mərkəzin və onun şurasının üzvləri ərəb, pakistanlı, türk və yapon kimi müxtəlif xalqların nümayəndələridirlər. İslam Mərkəzinin yeni binası 1982-ci ildə 1 milyon ABŞ dollarına tikilib və memarı Sudanın Yaponiyadakı keçmiş səfiri Musa Ömər olub. Təşkilatın müsəlman uşaqlar üçün təsis etdiyi bağça olsa da, maliyyə dəstəyinin azlığına görə bağlanıb.

Kobe və Tokio məscidlərindən sonra İslam fəaliyyətinin aktivliyinə görə Yaponiyada üçüncü yerdədir. Yaponiyada müsəlman fəaliyyətlərinin mərkəzləşdirilməsində addımlar adan mərkəzin binası İslam fəaliyyəti üçün tədqiqat, kitabxana, salat, təhsil, maliyyə, idarəçilik, təlim və ictimai əlaqələr kimi xidmətlər verir. Mərkəzin əsas məqsədi İslamı təbliğ etmək və Qərb mediasının İslamla bağlı yaratdığı yanlış anlaşılmaları aradan qaldırmaqdır. Mərkəz dini adamlar yetişdirərək onları ölkənin müxtəlif nöqtələrinə göndərir. Yapon dilində İslam ədəbiyyatı problemini həll etmək üçün təşkilat hər il 300 mindən çox kitab nəşr etdirir və 30-dan çox nəşr (kitab və buklet) buraxaraq Yaponiyadakı müxtəlif təhsil, müsəlman və qeyri-müsəlman təşkilatlara göndərir. Mərkəz İslam haqqında olan nəşrləri də dəstəkləyir.

Mərkəz yapon dilində nəşr etdirdiyi *"Assalam"* jurnalı İslam haqqında olan öyrədici məqalələrinə görə bir çox İslam alimi tərəfindən bəyənilib. Jurnalın İslam iqtisadiyyatı, İslam memarlığı, müsəlman problemləri və dini azadlıq haqqında xüsusi sayları nəşr olunub.

Təşkilatın əsas fəaliyyətlərindən biri Yaponiyada seminar, simpoziya və müzakirə görüşləri keçirməkdir. Bu fəaliyyətlər bir çox yaponun, eləcə də, yapon intelektualların diqqətini çəkir. Mərkəz həftədə iki dəfə pulsuz ərəb dili dərsləri, eləcə də, Quran və hədis dərsləri keçir. Mərkəzin istinad kitabxanası mövcuddur. Mərkəz həmçinin "İslama keçid" və "Evlilik qeydiyyatı" kimi xidmətlər də təklif edir.

Həmçinin bax
------------

* Yaponiyada İslam

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  Anis, 1998. səh. 336

Ədəbiyyat
---------

* *Anis, Bushra.* "The emergence of Islam and the status of Muslim minority in Japan". Journal of Muslim Minority Affairs (ingiliscə). 18 (2). 1998: 329–345. doi:10.1080/13602009808716415.  (#accessdate\_missing\_url)

Xarici keçidlər
---------------

* islamcenter.or.jp — Yaponiya İslam Mərkəzinin rəsmi saytı
**Təkfur** — Bizans İmperatorluğu zamanında qubernator səviyyəsində olan idarəçilərlə Anadolu və Rumelidəki xristian bəylərinə verilən ümumi addır.

Təkfur erməni dilindən götürmə bir söz olub Osmanlı türkcəsində Xristian hökmdarlara verilən bir şandır. Əsli Takavor, mənası isə "tac daşıyan" dır. Bizans İmperatorluğunda mərkəz xaricindəki şəhərlərin müstəqil valilərinə Təkfur deyilərdi. Bunların inzibati və hərbi vəzifələri vardı. Türkiyə Səlcuqlular və Osmanlı Dövlətinin ilk zamanlarında Təkfurlarla çox möhkəm münasibət quruldu. Təkfurlar Türk axınlarından qorunub, müstəqilliklərini mühafizə etmək üçün Türklərə çox miqdarda vergi verərdilər.

Təkfurların bəziləri vəziyyətlərini mühafizə edə bilmək üçün Türk komandan və bəylərilə qohum olma yollarına üstünlük verərdilər. Bu səbəbdən əksəriyyəti qızlarını Türk komandan və ya oğullarına gəlin verərdilər. Bu təkfurların içindən Müsəlman olanlar da oldu. Bunlardan Harmankaya Təkfuru Kosa Mihali ən məşhurudur. Osmanlı Dövlətinə və İslamiyyətə xidmətləri oldu.

Bizans İmperatorluğu dağılandan sonra təkfurluq da tamamilə tarixə qarışdı.
**Alfred Dreyfus** (*fr.* Alfred Dreyfus; 9 oktyabr 1859[…], Müluz – 12 iyul 1935[…], Paris) — yəhudi mənşəli fransız zabiti, böyük siyasi əhəmiyyət daşımış Dreyfus işi prosesinin baş qəhrəmanı.

Həyatı
------

Alfred Dreyfus 1859-cu ildə Elzasda anadan olan yəhudi olmuşdur. O, Fransanın Baş Qərargahında kapitan rütbəsində çalışmışdır.

### Dreyfus işi

Bu proses XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Fransa tarixində çox böyük iz buraxmış, o dövrkü Fransa cəmiyyətini "dreyfusçular"a və "antidreyfusçular"a bölmüşdür.

Emil Zolyanın *L`Aurore* qəzetindəki "Mən ittiham edirəm" başlıqlı məqaləsi, 13 yanvar 1898
Məşhur fransız yazıçısı Emil Zolyanın 1898-ci il yanvar ayının 13-də Parisdə nəşr olunan *"L'Aurore"* qəzetinin baş səhifəsində Fransa prezidenti Feliks Fora ünvanlanmış "Mən ittiham edirəm" (*J'Accuse*) başlıqlı məşhur məktubu dərc edildikdən sonra "Dreyfus işi" yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Bu məsələ ətrafında hakim partiyalar və ordu rəhbərliyi arasında fikir ayrılıqları yaranmışdır. Dreyfusa qarşı irəli sürülən ittihamların əsassız olduğuna inananlar bu işin antisemitizm nümunəsi olduğunu iddia etmişlər.

Kapitan Dreyfus 1894-cü ilin dekabrında məhkəmə qərarı ilə hərbi xidmətdən uzaqlaşdırılaraq ömürlük həbs cəzasına məhkum edilmiş və 1895-ci ilin yanvarında cəzasını çəkmək üçün Fransa Qvianasına, paytaxt Kayennadan 11 km aralıda yerləşən Şeytan adalarına göndərilmişdir.

1899-cu ilin sentyabrında kassasiya şikayəti əsasında məhkəmə işinə yenidən baxılmış və Alfred Dreyfusun həbs cəzası 10 ilə endirilmişdir. Lakin tezliklə o, Fransa prezidenti tərəfindən əfv olunmuşdur. Buna baxmayaraq, Dreyfusun tərəfdarları onun bəraət alması üçün çalışmış və 1903-cü ilin noyabrında yenidən kassasiya şikayəti ilə məhkəməyə müraciət etmişlər. 1906-cı ildə məhkəmənin qərarı ilə Dreyfus bəraət almış, üzərindəki bütün ittihamlar götürülmüş, ordudakı vəzifəsinə geri qaytarılmış və Fəxri Legion ordeni ilə təltif edilmişdir.

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  Alfred Dreyfus // Léonore verilənlər bazası (fr.). ministère de la Culture.
3. 1 2  Alfred Dreyfus // Encyclopædia Britannica (ing.).
4. 1 2  Alfred Dreyfus // Gran Enciclopèdia Catalana (kat.). Grup Enciclopèdia, 1968.
5. ↑  LIBRIS. 2012.
**Kriminal qrup** (ingiliscə orijinal adı: Gangster Squad) — 2013-cü ildə Beall Will tərəfindən süjeti yazılmış və rejissoru Ruben Fleischer olan amerikan döyüş cinayət filmidir. Filmdə baş rollarda Coş Brolin, Rayan Qoslinq, Şon Penn, Nik Nolte, Emma Stoun, Entoni Makki, Covanni Ribisi, Maykl Penya və Robert Patrik çəkilib.

Film real hadisələrə əsaslanır və onun ümumi hekayəsi 1940-50-ci illərdə Los-Anceles Polis Departamentinin əməkdaşları və detektivləri tərəfindən şəhəri Mikki Koen və onun dəstəsinin törədə biləcəyi təhlükələrdən hifz etmək üçün yaradılan "Qanqsterlər dəstəsi (Gangster Squad) qrupu" adlı qrupun başına gələn hadisələrə əsaslanır. Filmin ilkin olaraq 7 sentyabr 2012-ci ildə nümayişi nəzərdə tutulmuşdu, lakin 2012-ci ildəki Aurora çəkilişinə görə, Warner Bros Pictures tərəfindən buraxılış tarixi 11 yanvar 2013-cü ilə dəyişdirilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  .
3. 1 2  .
4. ↑  .
5. 1 2 3 4 5 6  .
6. 1 2 3 4  .
7. 1 2  .
8. 1 2  .
9. ↑  IMDb (ing.). 1990.
**Qant diaqramı** (*ing.* Gantt chart, *rus.* Диаграмма Ганта) — Sütunlu diaqramın populyar növü. Əsasən layihələrin planını, işlərin qrafikini təsvir etmək üçün istifadə olunur. Layihələrin planlaşdırılması metodlarından biridir. Layihələrin idarəolunması üzrə həm masaüstü sistemlərdə, həm də veb-proqramlarda istifadə olunur. Diaqramın ilk formatı 1910-cu ildə Henri L.Qant (Henry Gantt, 1861–1919) tərəfindən işlənib hazırlanıb. İş planlaması tələb edən bir çox sektorda istifadə olunduğundan aktuallığını hələ də qorumaqdadır.

Qant diaqramının strukturu
--------------------------

Qant diaqramı 2 əsas hissədən ibarətdir: görüləcək işlərin adlarının qeyd olunduğu hissə və görüləcək işlərin başlama ilə bitmə zaman aralığı. Zaman aralığı düzbucaqlı formasında təsvir olunur. Düzbucaqlının uzunluğu işin görülmə aralığı ilə uzlaşır. Belə ki, düzbucaqlı işin başlama tarixi və bitirilmə tarixi boyunca uzanır. 

| Aktivlik | Daşıyıcı | Təxmini vaxt | Gözlənilən vaxt |
| --- | --- | --- | --- |
| Opt. (*O*) | Normal (*M*) | Pess. (*P*) |
| *A* | — | 2 | 4 | 6 | 4.00 |
| *B* | — | 3 | 5 | 9 | 5.33 |
| *C* | *A* | 4 | 5 | 7 | 5.17 |
| *D* | *A* | 4 | 6 | 10 | 6.33 |
| *E* | *B*, *C* | 4 | 5 | 7 | 5.17 |
| *F* | *D* | 3 | 4 | 8 | 4.50 |
| *G* | *E* | 3 | 5 | 8 | 5.17 |

Qant diaqramına örnək.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.
**Suqun yarımadası** (*rus.* Сугун) — Novosibirsk vilayəti, Tandovo gölünün şimalında yerləşən yarımada. Uzunluğu 8 km, eni 0,5 km təşkil edir. Yerli əhəmiyyətli təbiət abidəsidir.

Təbiəti
-------

Təbiət abidəsi ərazisində meşə-çöl zonası üçün qeyri-adi olan təbii bərpa olunan şam və ağcaqayın meşələrinin fraqmentləri vardır.

### Qorunan bitki növləri

Burada nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki növləri yayılmışdır: Stípa pennáta, ural biyanı, Paeónia anómala, Lílium mártagon.

### Qorunan heyvan növləri

Yarımadada böyük xallı qartal, kərkincək qızılquş, ördəktutan qızılquş, uzunquyruq yapalaqca, Maxaon, və s. kimi canlılar yaşayır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Научно-популярная энциклопедия "Вода России". Тандово озеро. [*ölü keçid*]
2. 1 2 3  "ОООПТ России. Полуостров Сугун озера Тандово". 2020-02-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-01.
Dr. **Alfred Meyer** (5 oktyabr 1891, Göttingen – 11 aprel 1945) nasist zabiti idi. Avropada İkinci Dünya Müharibəsinin sonunda, ölümünə qədər Staatssekretär və Reyx işğalı altındakı Şərq regionları Nazirliyinin (Reichministerium für die Besetzten Ostgebiete və ya Ostministerium) nazir idi. Həm də toponomiyanı öyrənən bir arxeoloq idi.

Gənclik
-------

Meyer Göttingen şəhərində bir hökumət rəsmisinin oğlu olaraq anadan olub. 1911-ci ildə *Soest*i bitirib Gimnaziyada oxudu. 1912-ci ildə Infanterieregiment 68 (Koblenz) ilə bir Fahnenjunker (hərbi tələbə) oldu. 1913-cü ildə zabit imtahanından keçdi.

Birinci Dünya Müharibəsi dövründə iki dəfə Dəmir Xaç medalı qazandı. Qərb cəbhəsində Infanterieregiment 363 qoşununun tərkibində döyüşdü. 1917-ci ildə fransızlar tərəfindən yaralandı və tutuldu. 1920-ci ilin martında sərbəst buraxıldı və leytenant rütbəsi ilə ordudan ayrıldı.

Meyer müharibədən sonra Bonn universitetlərində, sonra isə Würzburgda siyasi elmləri öyrənmədən əvvəl Deutsche Erdöl AG-də işləmişdir. Doktorantura ilə məzun olmuşdur. 1922-ci ildə Gelsenkirchen mədən şirkətinin Hüquq müşavirliyinə qoşulmuşdur. 1920-ci ildə Anna Dorothee Schenker ilə evləndi.

Nasist karyerası
----------------

1928-ci ilin aprelində Meyer Nasist Partiyasına qoşuldu və 1929-cu ilin oktyabrında yerli qrup lideri oldu. 1930-cu ilin sentyabrında Reyxstaqın üzvü oldu və 1931-ci ilin yanvarında Şimali Vestfaliyada NSDAP Gauleiter təyin edildi. Nasistlər 1933-cü ildə hakimiyyətə gəldikdən sonra, 1933-cü ilin may ayında Lippe und Schaumburg-Lippe Reichsstatthalter (qubernatorun müavini) olaraq Alfred Meyer təyin edildi. 1936-cı ilin avqust ayında Lippe und Schaumburg-Lippe federal hökumət Staatsminister (qubernator) təyin edildi.

1939-cu ildə Meyer Chef der Zivilverwaltung oldu və 1941-ci ildə işğal olunmuş Şərq Torpaqları Reyx Nazirliyində Alfred Rozenberqin müavini oldu. Meyer siyasət, idarəetmə və iqtisadiyyat şöbələrinə cavabdeh idi. Bu rolda işğal altındakı sovet ərazilərindəki istismar, ictimai repressiyalar, qətllər və xüsusilə yəhudilərin və qul fəhlələrin təşkilatlatını idarə etmişdir.

Meyer 1942-ci ilin yanvarında Rozenberqin nümayəndəsi olaraq Wannsee konfransında iştirak etmişdir. Həmin ilin noyabrında VI. Müdafiə zonasının (Şimali Vestfaliya) Reichsverteidigungskommissar (Reyx Müdafiə Komissarı) təyin edildi.

Ölüm
----

Meyer 11 aprel 1945-ci ildə Weser çayında ölü tapılmışdır. Ölüm səbəbi intihar kimi qeydə alınıb. Meyerin ehtimal ki, Almaniyanın müharibədəki məğlubiyyəti ilə əlaqəli olaraq özünü öldürdüyü düşünülür.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Alfred Meyer // Munzinger Personen (alm.).
**Surakə ibn Əmr** (*ərəb.* سراقة بن عمرو‎) — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri, İslam sərkərdəsi, Qafqazdakı fəth müharibələrinin iştirakçısı. Zu-n-Nun (*ərəb.* زو النون‎) və Zu-n-Nur (*ərəb.* ذو النور‎) kimi də tanınır.

Bioqrafiyası
------------

Surakə ibn Əmr 640-cı ildə Xəlifə Ömər ibn Xəttab tərəfindən Bab əl-Əbvab (Dərbənd) və Əl-Babın (Ermənistan) fəthinə məsul təyin edildi, onun avanqardına Əbdürrəhman ibn Rəbiə komandanlıq edirdi. Daha sonra isə rəhbərlik Rəbiəyə keçmişdir. O, həmçinin Bab əl-Əbvabın fars valisi Şəhrvarazla müqavilə bağladıqdan sonra digər fəthlərə dəstələr göndərir. Surakə ibn Əmr ordusunda fəaliyyət göstərməyə razı olan hər kəsİ cizyədən azad edir, həmçinin Tiflis və Azərbaycan fəth edilir. 651-ci ildə dağlıq ərazilər uğrunda gedən müharibə zamanı o dünyasını dəyişir və Əbdürrəhman ibn Rəbiə onun yerinə canişini təyin edilir. Surakə ibn Əmrin qardaşı Qaziyyə ibn Əmr əl-Ənsari idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Xəzər-ərəb müharibələri". 2022-01-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-02.
**Əhməd Baytursınov adına Kostanay Dövlət Universiteti (KDU)** (*qaz.* Ахмет Байтұрсынов атындағы Қостанай Өнірлік университеті  (ҚӨУ)) — Qazaxıstanın Kostanay şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

Universitet təhsili
-------------------

Əhməd ​​Baytursınov adına Kostanay Dövlət Universiteti 1992-ci ilin avqust ayında Qazaxıstan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 662 saylı Fərmanı ilə SSRİ-nin 50 illiyi adına Kostanay Pedaqoji İnstitutunun yarısından çoxu əsasında qurulmuşdur. 1939-cu ilin sentyabrında Kostanay iki illik müəllim institutu qurulduğu zaman bir əsrlik inkişaf tarixi. 2000-ci ilin fevralında Qazaxıstan Respublikası Hökumətinin qərarı ilə Kənd Təsərrüfatı İnstitutu Kostanay Dövlət Universitetinə qoşuldu. 2004-cü ilin martında Kostanay Dövlət Pedaqoji İnstitutu universitetdən ayrıldı.

Strukturu
---------

İndi Əhməd ​​Baitursynov adına Kostanay Regional Universiteti Qazaxıstanın ən böyük universitetlərindən biridir. KRU, Qazaxıstan Respublikasının Şimali bölgəsinin aparıcı təhsil, elmi, metodiki və mədəniyyət mərkəzidir.

Universitetin strukturuna yeddi fakültə (humanitar və sosial, informasiya texnologiyaları, mühəndislik, tarix və hüquq, iqtisadi, aqro-bioloji, baytarlıq və heyvandarlıq texnologiyaları daxildir ki, burada 8500 tələbə 55 ixtisas üzrə əyani və qiyabi təhsil alır. təhsilin vaxt formaları, qazax və rus dillərində.

Universitetin 36 kafedrasının heyəti, 20 elmlər doktoru da daxil olmaqla 200-dən çox elmi dərəcə və ada malikdir. Ölkəmizin, Rusiyanın və uzaq xaricdəki akademik universitetlərin və tədqiqat institutlarının görkəmli alimləri bir sıra fənləri oxumağa dəvət olunurlar.

Universitetin tələbə və müəllimlərinin ixtiyarında təhsil laboratoriyaları, muzeylər, emalatxanalar, məşq, idman və akt zalları, yemək məntəqələri, tibb mərkəzi və tələbə yataqxanaları olan ümumi sahəsi 79 min kvadratmetr olan 8 tədris binası var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Қазақ энциклопедиясы", VI-том
2. ↑  "Костанайский государственный университет". 2012-11-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-15.
**Abdullah ibn əl-Əftas** (d.? - ö.1045) — Əftasilər dövlətinin qurucusu (1022-1045).

Həyatı
------

Bərbərilərdən Miknasə qəbiləsinə mənsubdur. Kurtubanın şimalındəkı Fahsülbəllutda doğulmuşdu. Atasının adı Məhəmməd ibn Məsləmə (İbn Əftas) idi. Kurtuba Əməvi xəlifələrindən II Hakəmin azad edilmiş qulu olub Batalyevsdə müstəqil bir əmirlik quran Sabur onu özünə xələf seçdi. Saburun 10 şaban 413-cü (8 noyabr 1022-ci) ildə ölümünə görə əl-Mənsur ləqəbiylə başa keçən Abdullah, Batalyevsdə Əftasilər xanədanını qurdu.

Hökmdarlığının ilk illəri barış içində keçdi. Ancaq Abbadilərin qurucusu Qadi Məhəmmədin Bəcanı ələ kəçirərək torpaqlarını genişlətmək istəməsi, Abdullah ibn əl-Əftas ilə aralarının açılmasına səbəb oldu. Kadi Məhəmmədin oğlu İsmail ilə Karmunə (Carmona) əmiri Məhəmməd əl-Birzalinin birləşik qüvvələri Abdullahın oğlunun komanda etdiyi Əftasi ordusunu məğlub edincə, oğlu Məhəmməd əl-Əftas əsir alınaraq Karmunəyə göndərildi. Qazandığı uğurdan sonra Abbadi əmiri Məhəmməd və müttəfiqi Karmunə əmiri Kurtuba torpaqlarına hücum etdi. Nəticədə Abbadilər ilə Abdullah ibn əl-Əftas arasında bir barış imzalandı və Kadi Məhəmmədin izniylə Məhəmməd əl-Əftas sərbəst buraxıldı (rəbiüləvvəl 421/mart 1030).

Abdullah bu yənilginin intiqamını dörd il sonra hiyləli bir yola baş vuraraq aldı. Kadi Məhəmmədin oğlu İsmail komandasındakı bir orduya, Leon Krallığına hücum etmək üçün torpaqlarından sərbəstçə keçiş izni verildiyi halda, bir keçitdə qəflətən Abbadi əsgərləri üzərinə hücum edərək böyük bir qismini qətl etdi. İsmail bu qətli-amdan çox az sayda əsgərlə qurtulmağı bacardı. Kadi Muhaməd bundan sonra Abdullahın amansız düşməni oldu. Hökmdarlığının daha sonraki illəri haqqında bilgi olmayan Abdullah, 17 cəmaziyələvvəl 437-ci (30 noyabr 1045-ci) ildə öldü; yerinə oğlu Əbu Bəkir Məhəmməd əl-Müzəffərr keçdi.

Ədəbiyyat
---------

* R. Dozy, Histoirə dəs musulmans despagnə (nşr. E. Lévi-Provençal), Leidən 1932, III, 10-11; \*Anwar G. Chejne, Muslim Spain, Minnəsota 1974, s. 63-64;
* "Abdullah", İA, I, 29;
* M. Seligsohn, "Əftasilər",
* İA, IV, 193-194;
* E. Lévi-Provənçal, "Aftasids",
* EI² (İng.), I, 242.

Həmçinin bax
------------

* Əftasilər
**Gürcüstan–Danimarka münasibətləri** — Gürcüstan Respublikası və Danimarka arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətlər. Danimarka Kiyevdəki (Ukrayna) səfirliyi vasitəsi ilə Gürcüstanda təmsil olunur. Gürcüstanın isə Kopenhagendə səfirliyi vardır. Danimarka Gürcüstanı Avropa İttifaqı və NATO-ya daxil olmaq istəyini dəstəkləyir. Gürcüstanın Danimarkadakı hazırkı səfiri Qiqi Qicadzedir.

Tarix
-----

1 iyul 1992-ci ildə Gürcüstan və Danimarka arasında diplomatik münasibətlər qurulur. 2007-ci ildə Danimarka və Gürcüstan miqrasiya ilə bağlı bir memorandum imzalayır. 22 aprel 2009-cu il tarixində isə Danimarka ilə Gürcüstan arasında hərbi müqavilə imzalanmışdır.

2008-ci il hadisələri zamanı Danimarka Baş Naziri Anders Foq Rasmussen Rusiyanın Gürcüstana hücumunu qınamışdır. O, 2010-cu ilin fevralında Danimarkanın Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı nümayəndə heyəti "beynəlxalq ictimaiyyətin Rusiyanın Gürcüstan qarşısında öhdəliklərini yerinə yetirməsində maraqlı olduğunu və bu səbəbdən Rusiyaya təzyiqlərin artırılması lazım olduğunu" söyləyir.

İqtisadi əməksdaşlıq
--------------------

2000-ci ildə Gürcüstanın Danimarkaya ixracatı 500,3 milyon dollar, Danimarkanın ixracatı isə 2,771 milyon dollar təşkil etmişdir. 2010-cu ildə Gürcüstanın ixracatı 5.140 milyon dollar və Danimarkanın ixracatı isə 15.077 milyon dollar olmuşdur.

Yardım
------

Gürcüstan Qonşuluq Proqramında yüksək prioritetə malikdir.

2008-ci il müharibəsi zamanı Danimarka Qırmızı Xaç Cəmiyyəti qurbanlara 1 milyon Danimarka kronu bağışlamışdır. 2008-ci ilin avqustundakı müharibədən sonra Danimarka Gürcüstana yardımını on qat artırır. Danimarka Gürcüstana özəl sektor, demokratiya və insan hüquqları üçün 71 milyon Danimarka kranu məbləğində yardım etmişdir.

Dövlət sədərləri
----------------

Danimarkanın Baş Naziri Anders Foq Rasmussen 27 noyabr 2008-ci il tarixində Gürcüstanı ziyarət edir və burada Prezident Mixail Saakaşvili, Baş Nazir Qriqol Mqaloblişvili və Parlamentin sədri David Bakradze ilə görüşür. Danimarka Xarici İşlər Naziri Per Stiq Meller 2009-cu ildə müxalif siyasətçilərlə görüşür. Üstəlik Suxuminidə (Abxaziya) da ziyarət edərək, burada Abxaziya Xarici İşlər Naziri Sergey Şamba ilə görüşür.

Gürcüstan Prezidenti Mixail Saakaşvili Kopenhagendə keçirilən BMT İqlim Dəyişikliyi Konfransına (2009) qatılır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Министерство иностранных дел Дании.* "Датское посольство на Украине. Информация про Грузию". 19 мая 2011. Archived from the original on 2011-05-19. İstifadə tarixi: 2018-11-16.
2. ↑  "Грузинское посольство в Дании". 2020-10-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-16.
3. ↑  "Посол Грузии в Дании". 2020-09-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-16.
4. ↑  *CPHPost.* "Дания и Грузия отмечают 25 лет дипломатических отношений". 30 июля 2017. 2018-11-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-16.
5. ↑  
*Geotimes.* "Грузия и Дания подписали меморандум по миграции". 22 июня 2007. 2012-03-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-16.
**Bəhram Çələbi** — Azərbaycan yazıçısı.

Həyatı
------

Bəhram Çələbi 26 oktyabr 1946-ci ildə Şəki şəhərində anadan olub. Azərbaycan Neft Akademiyasının Energetika fakültəsini qurtarıb. 1980-ci ildən 1996-cı ilə qədər Şəki Şahmat Məktəbinin direktoru işləmişdir.

Yaradıcılığı
------------

İdman mövzusunda məqalələr, şeirlər, hekayələr yazmışdır.

1996-cı ildə Bakıda "Kaspian Oyl" informasiya agentliyində işə başlamış, daha sonralar "Avtoritet", "Kriminal", "İnterpolis" qəzetlərində kriminal mövzuda məqqalələr yazmışdır. "Oğru dunyası" mövzusunda kitabları 2003-cü ildən başlayaraq nəşr olunr. İlk kitabı "Diktator Ağakərim"dir. Həmin roman rus dilinə tərcümə olunaraq ("Boq Urala") oxuculara təqdim edilib.

Daha sonra "Zolotoy mujik", "Lotu Bəxtiyar" 1, 2 və 3 kitablar, "Dağli Cavanşir", "Lotular, cayıllar və ...", Sabirabadli Hikmət", "TT Nəriman", "Zina Passajskaya" "Rusiya mafiyasının liderləri" romanları işıq üzü görüb. "Sabirabadlı Hikmət" romanı Moskvada 20 min, Azərbaycanda isə 12 min nüsxə satılmışdır.

Yazıçının "Lotu Söhbət", "Karzubı Vaqif", "Novxanılı Əliqardaş", "Krasavçik Ağakərimin məhbəs xatirələri", "Doktor Ağoppa", "dağlı Musa", "Dağlı Muğbil", "Olim Kirovabadskiy", "Zver Ələkbər", "Malışka Səfurə", Çolaq Böyükağa", "Qızıldiş Mamedin məhbəs gündəliyi" və sair romanları çapa hazır olsa da, maliyyə çatışmazlığı səbəbdən əlyazma halında qalmaqdadır[*mənbə göstərin*].

İstinadlar
----------

1. ↑  *kulis.az.* "Bəhram Çələbi: "Moskvada Lotu Bəxtiyarın sümüklərini sındırmışdılar"" (az.). bolgexeber.com. 26.04.2013. 2021-04-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-05-30.
2. ↑  "Müsahibə". 2020-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-05-30.

Xarici keçidlər
---------------

* Bəhram ÇƏLƏBİ Arxivləşdirilib 2014-07-07 at the Wayback Machine
**Mədrəsə Kukeldaş** (özb. Ko'kaldosh madrasasi) — Daşkənddə yerləşən Çorsu Bazar və Çorsu metro stansiyasına yaxın yerləşən, orta əsrlərə aid mədrəsədir. Mədrəsə təqribən 1570-ci ildə Şeybani xanlığı tərəfindən tikilmişdir.

Mədrəsə sarı kərpicdən tikilmiş və ənənəvi olaraq böyük giriş qapısından həmçinin daxili həyətdən ibarətdir. Qapının hündürlüyü 20 metrdir və hər iki tərəfində qüllə yerləşir. Mədrəsənin hər bir otağının eyvana çıxışı var.

Mədrəsənin daxili həyəti
1830-1831-ci illərdə mədrəsənin birinci mərtəbəsi dağıdılmış və buradakı kərpiclər yaxınlıqdakı Beklarbeqi mədrəsəsinin tikintisində istifadə edilmişdir. Sonradan bura yenidən bərpa edilmişdir. 1868-ci ildə mədrəsə zəlzələ nəticəsində zərər çəkmiş və 1902-1903-cü illərdə yenidən bərpa edilmişdir. 1950-ci illərdə isə burada yenidən bərpa işləri aparılmış və bir çox dini abidələr kimi 1966-cı ildə baş vermiş Daşkənd zəlzələsindən zərərsiz xilas edilmişdir.

Mədrəsə 18-ci əsrdə karvansara kimi də fəaliyyət göstərmiş və sonradan qala kimi istifadə edilmişdir. 20-ci əsrdən etibarən bura muzey kimi fəaliyyət göstərir, həmçinin burada ateizm və sonradan xalq musiqiləri ifa olunmağa başladı. 1990-cı illərdə bura yenidən mədrəsə kimi istifadə olunurdu.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "Медресе Кукельдаш" (Russian). Central Asia Travel. 16 September 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 October 2015.
2. ↑  *Тангиров, Обид Эшмахматович.* "О деятельности медресе города Ташкента в конце XIX – начале ХХ вв" (Russian). Rex-History.ru. 2014. 28 September 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 October 2015.
**Bəhramnamə** — bəstəkar Eldar Mansurov tərəfindən bəstələnmiş muğamla müasir musiqi növlərinin sintezindən ibarət musiqi albomu.

"BƏHRAMNAMƏ" (Bahramnameh) əsəri 2004-cü ildə bəstəkar Eldar Mansurov tərəfindən yaranmışdır. Bu əsər onun atası - görkəmli tarzən Bəhram Mansurovun xatirəsinə həsr olunub.

Eldar Mansurov "BƏHRAMNAMƏ"də vaxtilə atasının ifa etdiyi azərbaycan muğamlarının lent yazılarından istifadə edib. Belə ki, bu əsərdə muğam hissələri Bəhram Mansurovun, digər musiqi parçaları isə Eldar Mansurova aiddir. Bəstəkar burada muğamla rok və simfonik musiqinin sintezini yaradıb. "BƏHRAMNAMƏ"nin instrumental versiyası 12 müğamdan ibarətdir. Bunlar: Bayatı-Şiraz, Segah, Mahur-Hindi, Şur, Şüştər, Rast, Hümayun, Bayatı-kürd, Çoban-bayatı, Nəva-Nişapur, Kürdü-şahnaz və Çahargahdır. "BƏHRAMNAMƏ"nin ikinci versiyası vokal-instrumental formadadır. Bu da muğamla rok musiqisinin sintezi əsasında qurulmuşdur.

Eldar Mansurovun "BƏHRAMNAMƏ" əsəri eyniadlı konsert proqramı ilə 2005-ci il dekabrın 1-də Heydər Əliyev Sarayında keçirilmişdir. Həmin konsertdə Bəhram Mansurovun kiçik oğlu, tarzən Elxan Mansurov, müğənni Manana və xanəndə Elbrus Abdulzadə Eldar Mansurovun yaratdığı rok-qrupla birlikdə çıxış etmişlər.

Həmçinin bax
------------

**Video**

* Eldar Mansurov - "Bəhramnamə" concert, live (December 1,2005)
* Eldar Mansurov - "Bəhramnamə-2" concert, TV version (2012)
**Zaur Kabisov** (oset. Къæбысты Зауыр, 27 iyul 1936 – 9 sentyabr 2014) — Osetiyalı yazıçı, jurnalist, publisist, osetin dilində ilk elmi-fantastik romanın müəllifi.

Bioqrafiyası
------------

Zaur Kabisov kəndli ailəsində anadan olmuşdur. İbtidai məktəbi doğma kəndində, orta məktəbi isə Cava rayonu Kemult orta məktəbində bitirib. 1956-cı ildə Tsxinvali (Cənubi Osetiyanın paytaxtı) şəhərindəki Cənubi Osetiya Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Filologiya fakültəsi, Osetiya şöbəsinə daxil olur. İnstitutu bitirdikdən sonra on iki il Cənubi Osetiya Muxtar Vilayətinin Leninqorsk rayonunda məktəb müəllimi olaraq çalışır. 1973-cü ildə Tsxinvali şəhərinə köçür və "Soveton İrıston" ("Sovet Osetiyası") vilayət qəzetinin redaksiyasında əvvəlcə tərcüməçi olaraq çalışır, lakin qısa müddət sonra müxbir olur. 1975-1992-ci illərdə "İriston" ("Osetiya") nəşriyyatında redaktor, 1992-2014 -cü illərdə Cənubi Osetiya Respublikası Yazıçılar Birliyinin orqanı olan "Fidiuaq" jurnalının məsul katib olaraq fəaliyyət göstərir.

1976-cı ildən SSRİ Yazıçılar Birliyinin üzvü, sonradan isə Cənubi Osetiya Birliyinin üzvü olur. Yazmağa hələ orta məktəb şagirdi ikən olarkən başlayır. Osetin dilində nəsr əsərlərini yazır. Əvvəlcə əsərlərini Fidiuaq jurnalında, Soveton İrıston qəzetində, gənc yazıçıların ümumi kolleksiyalarında nəşr edilir. İlk kitabında nəşr olunan "Dolayı yolda" hekayəsi 1965-ci ildə İriston nəşriyyatında nəşr edilmişdir, o vaxtdan bəri Kabisovun osetin dilində on bir kitabı, o cümlədən beş romanı nəşr edilmişdir.

Zaur Kabisov osetin yazıçıları arasında fantastik bir roman ("Fustag maimuli") yazan ilk şəxs olur. Yazıcı Son meymun, Qara bulaq, Çiydəki otlar, Lənətlənmiş ev, Kiçik hədiyyə, Ürəkyin zəngi, Hər kəs üçün yaşa, Çaparox keçidində, Lira, Sosonun mahnısı kimi romanlarını yazmışdır.

Cənubi Osetiya Respublikasının Əməkdar Mədəniyyət işçisi adına layiq görülmüşdür.

Evlidir, üç övladı və dörd nəvəsi var idi. 2014-cü il 9 sentyabrda vəfat etmişdir.

Mənbə
-----

* Отрывок из романа «Черный родник»  (rus.)
* Роман «Последняя обезьяна»  (rus.)
* Къæбысты Зауыримæ интервью  (rus.)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Zaur Kabisov". 2022-08-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-18.
2. ↑  Къæбысты Зауыр. Фæстаг маймули. Фантастикон роман. Рауагъдад «Ирыстон», Цхинвал, 1977. Тираж 2000 экз.
3. ↑  Мамсыраты Дæбе. Эльдорадо. Фантастикон повесть. Рауагъдад «Ир», Орджоникидзе, 1981
**Bəhram Gurun əjdahanı öldürməsi** - I Şah Təhmasibin sifarişi ilə 1539-1543-cü illərdə hazırlanmış və Təbriz miniatür məktəbinin sənətkarları tərəfindən çəkilmiş rəsmlərlə bəzədilmiş Nizami Gəncəvinin *"Xəmsə"* əlyazmasına daxil olan, Məhəmməd Zaman tərəfindən çəkilmiş rəsm əsəridir. Miniatür əlyazmasına sonradan əlavə edilmişdir. Miniatürün daxil olduğu əlyazma hazırda Britaniya Milli Kitabxanasında (MS Or. 2265) saxlanılır.

Təsvir
------

Əsərdə şərq miniatürlərinə xas olan kompozisiyanın ənənəvi sistemi dəyişdirilmişdir. Atlı Bəhram, ön planda qabarıq verilmiş caib əjdahaya ox atır. Arxa planda ağaclı dağlar və Avropa tipli bir ev görünür. Rəssam şərq üslubunu yalnız Bəhramın geyimində və surətində saxlamışdır.

Tədqiqi
-------

1675-ci ildə *Bəhram Gurun əjdahanı öldürməsi* mövzusunda miniatür işləmiş Məhəmməd Zaman, İtalyan rəssamlığından təsirlənmişdir. Nadir Zamanov qeyd edir ki, *"İtaliyada təhsil almış bu rəssamın yaradıcılığında klassik miniatür üslubu ilə realistik Avropa boyakarlığının xüsusiyyətləri birləşir."*  İvanovun fikrincə isə, Məhəmməd Zaman İsfahanda hansısa italyan rəssamdan təhsil almışdır. Onun II Şah Abbas tərəfindən təhsil üçün İtaliyaya göndərilməsi və orada katolisizmi qəbul etməsi isə əfsanədir.

Bu mövzuya M. Zamandan əvvəl Behzad və Qasım Əli müraciət etmişdir.

* Behzad, XV əsrin sonu, Britaniya Milli KitabxanasıBehzad, XV əsrin sonu, Britaniya Milli Kitabxanası
* Naməlum rəssam tərəfindən "Xəmsə əlyazması (M-156)"da çəkilmiş miniatür, Təbriz məktəbi, XVI əsr, AMEA Əlyazmalar İnstitutuNaməlum rəssam tərəfindən "Xəmsə əlyazması (M-156)"da çəkilmiş miniatür, Təbriz məktəbi, XVI əsr, AMEA Əlyazmalar İnstitutu

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Landau, Amy S.* From Poet to Painter: Allegory and Metaphor in a Seventeenth-Century Persian Painting by Muhammad Zaman, Master of Farangī-Sāzī (PDF) (Muqarnas: An Annual on the Visual Culture of the Islamic World 28). 2011. 101–132.[*ölü keçid*]
2. ↑  "Khamsah of Nizami". bl.uk. Britaniya Milli Kitabxanası. 2016-10-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 avqust 2017.
3. 1 2 3 4  Zamanov, 1981. səh. 55
4. 1 2  *History of Civilizations of Central Asia: Development in contrast : from the sixteenth to the mid-nineteenth* by Chahryar Adle, Irfan Habib

Ədəbiyyat
---------

* *Zamanov, Nadir.* Nizami poeziyası və təsviri sənət (Azərbaycan SSR EA Memarlıq və İncəsənət İnstitutu). Bakı: Elm. 1981. səh. 190.
1923–1939-cu illərdə Dansiq koridoru
**Dansiq koridoru** (və ya **Polşa koridoru**, **Qdansk koridoru**) — Versal sülh müqaviləsindən sonra yaradılmış koridor. Müqavilədən sonra Şərqi Prussiya ilə Almaniya arasında yerləşən ərazi Polşa sərhədlərinə daxil edilmişdir. Dansiq (indiki Qdansk) liman şəhərinində daxil olduğu ərazi Polşanın Baltik dənizinə olan çıxışını təmin etməkdə idi. Koridorun yaradılması ilə Şərqi Prussiya və Almaniya arasındakı quru bağlantısı kəsilmişdir. 1938-ci ilin sonlarında Almaniya Dansiq liman bölgəsinin və Şərqi Prussiya ilə quru nəqiliyyatının təmin edilməsi üçün ərazini Polşadan tələb etmişdir. Ərazinin əvəzində Almaniya Polşaya Cənubi Prussiya torpaqlarından bir hissə verməyi təklif etsə də Polşa tərəfi təklifi rədd etmişdir.

Adolf Hitler Polşanın rədd cavabından sonra generallarının təkidlə qarşı çıxmasına rəğmən Polşaya hücum etmək barədə qərar verir. Fransa və İngiltərə əvvəlki imzalanmış müqavilərə əsasən Almaniyanın hər hansısa bir Avropa torpağı üzərində haqq iddia etməsinin müharibəyə səbəb olacağını bildirmişdir. Adolf Hitler *Dansiq koridoru* kimi kiçik bir ərazi üçün böyük dövlətlərin onlara qarşı müharibəyə başlmayacağını güman etsə də, limanın bombalanmasının ardından Fransa Almaniyaya müharibə elan etmişdir. İkinci dünya müharibəsinin ilk bombası Dansiq şəhərinə atılmışdır və zamanla müharibə bütün dünyanı əhatə edəcək şəkildə genişlənmişdir.
**Polad Qasımov** (1942, Ataxal, Gədəbəy rayonu – 19 fevral 2017, Bakı) — 1995–2017-ci illərdə "Kirpi" jurnalının baş redaktoru.

Haqqında
--------

11 fevral 1942-ci ildə Gədəbəy rayonunun Ataxal kəndində anadan olmuşdur. Sergey Mironoviç Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universtitetinin Jurnalistika fakultəsini və Bakı Ali Partiya məktəbini bitirmişdir.

1960-cı illərdən jurnalistika fəaliyyətinə başlamışdır. Azərbaycan pioneri qəzetində, Kommunist qəzetində, Abşeron qəzetində çalışmışdır. 1983-cü ildən Kirpi satira-yumor jurnalında məsul katib və baş redaktorun müavini vəzifələrində çalışmışdır. 1995-ci ildən 2017-ci ilədək Kirpi jurnalının baş redaktoru olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Əməkdar Mədəniyyət İşçisi və Əməkdar jurnalist fəxri adlarına layiq görülmüşdür. "Qızıl qələm ", Ə.Haqverdiyev adına "Satira ustası" , "Araz "ali media mükafatları laureatıdır. "Dəvənin quyruğu ", "Narıncı köynək ", "Kreslo günahı "kimi kitabların və bir sıra elmi məqalələrin, oçerk və felyetonların müəllifidir.

2017-ci il fevralın 19-da Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* POLAD QASIMOV (Baş redaktor) Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine