Şirkətin Logosu
VolkswagenBeetle
Volkswagen-rapunzel
**Volkswagen** *(Almanca "volk"-xalq "wagen"-avtomobil)* — Almanyanın avtomobil istehsal edən şirkətlərindən biri.

Tarixi
------

Volkswagen AG konserninin tarixi 1934-cü ildən başlayır. Alman konstruktoru və mühəndisi Ferdinand Porşe ömrünün dörd ilini ilk xalq avtomobilinin yaradılmasına sərf etmişdir.

1934-ci il Reyx hakimiyyəti Porşe avtomobil şirkətinin təməlini qoymuş alman konstruktoru və mühəndisi Ferdinand Porşeyə müasir minik avtomobillərinin yaradılması üçün sifariş etmişdir. Porşe əvvələr də belə bir avtomobil yaratmaq fikrində idi. Bu təklif gəldikdən sonra o, öz ideyalarını həyata keçirmək üçün gözəl imkan əldə etdi. Xalq avtomobilinin (Almanca "volk"-xalq "wagen"-avtomobil) düzəldilməsi üçün "Porsche" konstruktor bürosu ilə (RDA) "İmperiya Avtomobil sənayesi Cəmiyyəti" arasında müqavilə bağlandı.

1935-ci il axır ki, belə bir avtomobil hazırlandı. Volkswagen markasının ilk prototipi müstəqil olaraq öz birinci səyahətini müvəffəqiyyətlə başa çatdırdı.

1936-ci il "İmperiya Avtomobil sənayesi Cəmiyyəti"-nin nəzarəti altında VW 3 seriyasının üç prototipi sınaqlardan müvəffəqiyyətlə keçdi.

1937-ci il ümumi sayı 30 ədəd olmaqla "Böcək"-in "VW30"-ilk prototipi işıq üzü gördü. Konstruksiyada olan qüsurların üzə çıxarılmasından ötrü onların hər biri bir milyon kilometrdən çox yol qət etdi. Avtomobillər konstruktorlar, mühəndislər və sürücülər tərəfindən layiqincə qiymətləndirildi. Xarici görünüşünün böcəyə oxşaması avtomobilə bu ləqəbin verilməsinə səbəb oldu. Volkswagen layihəsinin Gezuvor şirkətinə (VW avtomobillərinin istehsalının hazırlanması üçün şirkət) verilməsi haqda qərar imzalandı.

1938-ci il Volkswagen avtomobillərinin istehsal edilməsi üçün Fallersleben şəhərinin yaxınlığında avtomobil zavodu tikilməyə başlandı. Gezuvor şirkətinin adı rəsmən Volkswagen GmbH adı ilə əvəz olundu. Bir ildən sonra zavodun açılış mərasimi keçirildi. İkinci dünya müharibəsi illərində zavodun inşaat işləri dayandırıldı və zavod hərbi texnikanın istehsal edilməsi üzrə profilləşdirildi. Zavodun inşaatında bir çox xalqların nümayəndələrindən işçi qüvvəsi kimi istifadə edilib. Muharibə zamanı istehsal sexlərinin böyük hissəsi ingilis təyyarəçiləri tərəfindən dağıdılmışdı.

1945-ci il müharibə illərindən sonra Volkswagen markalı avtomobillərin istehsalı zavodun bərpa olunması ilə yenidən başladı. Zavod İngiltərə hakimiyyəti işğal etdiyi ərazidə olduğundan təmir işləri ilə əlaqədar nəzarəti məhz ingilislər öz üzərlərinə götürdülər. Britaniyanın hərbi avtomobillərinin təmirindən savayı şirkət ilin axırına kimi 1785 Volkswagen avtomobili istehsal etmişdir. Bu avtomobillər, müttəfiqlərin birləşmiş qüvvələrinə və Almaniyanın poçt xidməti üçün nəzərdə tutulmuşdu.

Şəhər yeni Volfsburq (Wolfsburg) adı aldı. 1945-ci ildə Britaniya hakimiyyəti 20 min Volkswagen avtomobilinin istehsalı üçün sifariş etdi.

1947-ci il zavod artıq digər Avropa ölkələrindən sifariş almağa başlayır. 56 limuzin Niderlanda ixrac edilir. Niderlandda Volkswagen avtomobillərinin baş idxalçısı Pon qardaşları idi. Hal-hazırkı Transporter modelinin ilk prototipinin yaradılması ideyasını Pon qardaşları irəli sürmüşdülər. Bu modelin seriyalı istehsalına 50-ci illərdə başlandı və model "Bulli" adını aldı.

1948-ci il Volkswagen konserninin rəhbərliyi dəyişildi və Henrix Nordxoff konsernin baş di-rektoru oldu. Volkswagen avtomobillərinin satışının və servis xidmətlərinin təşkil olunmasına başlandı. Berlində yerləşən konsernin iqamətgahı Volfsburq şəhərinə keçirildi. Elə həmin ildə konveyerdən 25.000-ci Volkswagen buraxıldı.

1949-cu il Volkswagen Beetle modelinin ilk partiyasını okeanın o tayına – ABŞ-yə göndərdi. Volkswagen xarici ölkələrdə avtomobillərinin satışını təşkil etdi. Müharibə bitdiyi gündən etibarən 50.000 avtomobil istehsal olunmuşdu. 6 sentyabr 1949-cu ildə Volkswagen bütövlüklə Almaniya Federativ Respublikasına verildi.

1950-ci il ilk Volkswagen Transporter istehsal edildi. Kanadada, Braziliyada, CAR-da, Avstriyada və Meksikada konsernin ilk törəmə müəssisələri açıldı. Konveyerdən 500.000-ci avtomobil çıxdı.

1955-ci il konveyerdən 1.000.000-cu avtomobil çıxdı.

1960-ci il Volkswagen bu ildə xüsusi mülkiyyətli səhmdar cəmiyyətinə çevrildi. Səhmlərin sahibləri 20%-lik sahiblik payı ilə Almaniya Federativ Respublikası və Aşağı Saksoniya əyaləti oldu. 1988-ci ildə Federal hakimiyyət Volkswagen konsernini özəlləşdirdi və o gündən etibarən konsernin bir sahibi var.

1965-ci il VAG abreviaturalı Volkswagen-Audi konserni yaradıldı. Bir müddətdən sonra İspan firması olan Seat və Çexiyanın Şkoda firması da konsernə daxil edildi.

1973-cu il yeni orta sinifli Passat avtomobili istehsal edildi. Bu yeni konsepsiya ön ötürücülü, su ilə soyudulan dörd silindrli mühərrikli və dəyərli metallardan hazırlanmış kuzovlu avtomobil oldu. Bu avtomobilin mühərriki 55, 75 və 85 at güclü variantlarda təqdim olundu.

1974-ci il Volfsburqdakı əsas zavodun konveyerində axırıncı "böcək" istehsal olundu. Əsrin avtomobilinin istehsalı Meksikaya keçirildi. Onun yerini konveyerdə Golf modeli tutdu. Ön ötürücülü, soyudula bilən 4 silindrli mühərrikli və poladdan hazırlanmış kuzovu ilə Golf sinfinin yeni avtomobili dərhal bazarda etimad qazandı. 
Üçqapılı və ön ötürücülü Golf modelinin "kiçik qardaşı"- Polo təqdim olundu. Ucuz və əlverişli Polo tez bir zamanda tanındı və Volkswagen konserninin maliyyə vəziyyətini möhkəmləndirdi. Həmin ildə Volkswagen LT modelinin istehsalına başladı.

1982-ci il Golf modelinin bazasından istifadə olunmuş "pikap" formalı Volkswagen Caddy modeli təqdim olundu.

1985-ci il ümumi yığıncaqda konsernin adı Volkswagen AG ilə əvəz olunması qərara alındı. Həmin ildə əfsanəvi Volkswagen Beetle avtomobilinin 50 yaşı tamam oldu. Volfsburq şəhərində Volkswagenwerk zavodunun tarixi-texniki avtomobil zavodu açıldı. Ümumi sahəsi 5.000 kv.m. olan sərgi meydançasında Volkswagen konserninin şanlı tarixi əyani şəkildə təqdim olundu.

1987-ci il Volkswagen konsernində istehsal rekordu təyin olundu. Konveyerdən 50.000.000-cu Volkswagen avtomobili endi.

1994-cu il Golf modelinin 20 yaşı tamam oldu. Golf Pink Floyd adlı yeni model istehsal olundu. Volfsburq şəhərindəki zavoddan 15.000.000-cu Golf buraxıldı. 

1995-ci il "Volkswagen" klubu açıldı. Bu, müştərilərə xidmət etməkdən ötrü yeni marketinq alətinə çevrildi. Bu ildə daha həcmli yeni universal – Sharan təqdim olundu.

1998-ci il İctimaiyyətə yenilənmiş "Böcək" – New Beetle təqdim olundu. "Volkswagen ticarət avtomobilləri" bölməsi də həmçinin üç yeni TDİ variantını – T4, Caravella və Multivan modellərini təqdim etdi. Həmin il Volkswagen Buqatti adının hüququnu əldə edərək Rolls–Royce və Bentley Motors Cars LTD şirkətlərinin idarə olunmasını öz əlinə aldı.

199-ci il Volkswagenin yeni modeli – komfortlu Bora sedanı buraxıldı.

2002-ci il Premium sinfinə aid avtomobillərin istehsalına başlandı: Volkswagen Phaeton limuzini və həmçinin Touareg ofrouderi.

2003-cu il isə Vw Golf modelinin beşinci nəslinin və Vw Touran modelinin miniveninin hazırlanmasına başlandı.

Modelləri
---------

Volkswagen Eos
### Avropa

* Caddy Life
* EOS
* Fox
* Volkswagen Golf
* Volkswagen Golf Plus
* Volkswagen Golf Variant
* Volkswagen Jetta
* Multivan
* New Beetle
* New Beetle Convertible
* Passat Mk6
* Passat CC
* Phaeton
* Polo Mk5
* Scirocco
* Sharan
* Touran
* Tiguan
* Touareg
* Volkswagen Routan

### Amerika

Volkswagen Touareg
#### Şimali Amerika

| Model | ABŞ | Kanada | Meksika | Qeyd |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| City Golf |  | ♦ |  | An updated version of the MK IV Golf, only available with base 2.0 I4 engine. |
| City Jetta |  | ♦ |  | An updated version of the MK IV Jetta, only available with base 2.0 I4 engine. |
| CrossFox |  |  | ♦ |  |
| Derby |  |  | ♦ | The Derby is a rebadged Polo Mk3 sedan |
| Eos | ♦ | ♦ | ♦ | Jetta-based 2 door hardtop convertible. |
| GLI | ♦ | ♦ | ♦ | High-performance version of the Jetta. |
| Gol |  |  | ♦ | Sold as the Pointer in Mexico |
| GTI | ♦ | ♦ | ♦ |  |
| Jetta MkIV |  | ♦ | ♦ | Sold as the City Jetta in Canada |
| Jetta MkV | ♦ | ♦ | ♦ | Sold as the Bora in Mexico |
| Jetta Wagon | ♦ | ♦ | ♦ | Sold as the Jetta SportWagen in the US and the Bora SportWagen in Mexico |
| Lupo |  |  | ♦ | The Lupo is a rebadged Fox |
| New Beetle | ♦ | ♦ | ♦ |  |
| New Beetle Convertible | ♦ | ♦ | ♦ |  |
| Passat | ♦ | ♦ | ♦ | Mid-size Sedan |
| Passat Wagon | ♦ | ♦ |  |  |
| Passat CC | ♦ | ♦ | ♦ | Sold as the CC in the US |
| Rabbit | ♦ | ♦ |  |  |
| Routan | ♦ | ♦ | ♦ | Dodge Grand Caravan-based VW. A quick fix to get VW in the N.A. minivan market before bringing over European models. |
| SportVan |  |  | ♦ | The SportVan is a rebadged SpaceFox |
| Tiguan | ♦ | ♦ | ♦ | Small SUV. "The GTI of SUV's" |
| Touareg | ♦ | ♦ | ♦ | Full Size SUV developed alongside Porsche Cayenne. |

#### Mərkəzi Amerika və Karib Adaları

| Model |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Caddy |  |  |  |  |  |  | ♦ | ♦ |  |  |  |  |  |  |  |  |
| CrossFox | ♦ |  |  |  | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ |  | ♦ |  | ♦ |  |  | ♦ |  |
| CrossPolo |  |  |  | ♦ |  | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |  |  |  |  |  |  |
| Eos |  |  | ♦ |  |  |  | ♦ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Fox |  |  |  |  |  | ♦ |  |  |  |  |  |  |  |  | ♦ |  |
| Gol |  |  |  |  | ♦ |  | ♦ | ♦ |  | ♦ |  |  |  | ♦ | ♦ |  |
| Golf |  |  | ♦ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| GTI |  |  |  | ♦ |  |  | ♦ |  | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |
| Jetta/Bora MkIV | ♦ |  |  |  | ♦ | ♦ |  | ♦ |  | ♦ |  | ♦ |  | ♦ | ♦ |  |
| Jetta/Bora MkV | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |
| Jetta/Bora GLI MkV |  |  |  |  | ♦ | ♦ |  | ♦ |  | ♦ |  |  |  |  |  |  |
| Jetta/Bora Variant MkV |  |  |  | ♦ |  |  |  |  | ♦ |  |  |  |  |  |  | ♦ |
| New Beetle | ♦ |  |  | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |  | ♦ |  | ♦ |  | ♦ | ♦ |  |
| New Beetle Cabrio | ♦ |  | ♦ | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |  | ♦ |  | ♦ |  |  | ♦ |  |
| Parati |  |  |  |  |  |  |  | ♦ |  | ♦ |  |  |  | ♦ |  |  |
| Passat | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |
| Passat Variant |  |  |  |  |  | ♦ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Polo |  |  | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |  |  | ♦ |  | ♦ |  |
| Saveiro |  |  |  |  |  |  | ♦ |  |  | ♦ |  |  |  |  |  |  |
| SpaceFox |  |  |  |  |  |  |  | ♦ |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Tiguan |  |  |  | ♦ | ♦ |  | ♦ |  |  | ♦ |  |  |  |  |  |  |
| Touareg | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |

### Asia

* Gol
* Polo
* Golf/Golf Plus/Golf Variant
* Jetta
* Bora
* Sagitar
* New Beetle/New Beetle Cabriolet
* Passat Lingyu
* Santana
* Santana Vista
* Passat/Passat Variant
* Magotan
* Phaeton
* Sharan
* Tiguan
* Touareg
* Touran

### Afrika

| Model | Əlcəzair | Misir | Mərakeş | Réunion | CAR |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Citi Golf |  |  |  |  | ♦ |
| CrossFox |  | ♦ |  |  |  |
| CrossPolo | ♦ |  | ♦ |  | ♦ |
| Eos | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ |
| SpaceFox |  | ♦ | ♦ | ♦ |  |
| Gol |  |  | ♦ |  |  |
| Golf | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ |
| Golf GTI | ♦ |  |  |  | ♦ |
| Golf Plus | ♦ |  | ♦ | ♦ |  |
| Golf R32 |  |  |  |  | ♦ |
| Golf Variant |  | ♦ |  |  |  |
| Jetta | ♦ | ♦ | ♦ |  | ♦ |
| New Beetle | ♦ | ♦ |  | ♦ | ♦ |
| New Beetle Cabriolet | ♦ | ♦ |  |  | ♦ |
| Parati |  |  | ♦ |  |  |
| Passat | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ |
| Passat CC |  | ♦ |  | ♦ | ♦ |
| Polo | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ |
| Polo GTI | ♦ |  |  |  |  |
| Scirocco |  |  |  | ♦ | ♦ |
| Sharan |  |  |  |  | ♦ |
| Tiguan | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ |
| Touareg | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ |
| Touran | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ | ♦ |

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Volkswagen ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Rəsmi Web Saytı
* Volkswagen Azərbaycanda Arxivləşdirilib 2010-03-06 at the Wayback Machine

| ⛭Almaniya Almaniya DAX şirkətləri |
| --- |
| 
Adidas •
Allianz •
BASF •
Bayer •
Beiersdorf •
BMW •
Commerzbank •
Daimler •
Deutsche Bank •
Deutsche Börse •
Deutsche Post •
Deutsche Telekom •
E.ON •
Fresenius •
Fresenius Medical Care •
Henkel •
Infineon Technologies •
K+S •
Linde •
Lufthansa •
MAN •
Merck •
METRO •
Munich Re •
RWE •
Salzgitter •
SAP •
Siemens •
ThyssenKrupp •
Volkswagen
 |

1. 1 2 3  Press-reliz. 2023.