recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Konq adası** (khm. កោះកុង) — Cənubi Çin dənizinə daxil olan, Siam körfəzində yerləşən ada. Ada Kamboca sahillərindən 54 km araləda yerləşir. İnzibati cəhətdən Kox Konq vilayəti ərazisinə daxildir. Kambocanın ən böyük adasıdır. Şimaldan cənuba 19,5 km, şərqdən qərbə 5–6 km məsasfədə uzanır. Adanın sahəsi 100 km², sahil xətdinin uzunluğu isə 53 km-dir. Adanın rəsmi saytında deyilir ki, Konq adası Honkonq böyüklükdə ərazini əhatə etsədə əhalisi bir böyük məktəb sinfinin şagirdlərinin sayından çox deyil. Ada bütünlüklə meşə ilə örtülüdür. Maksimal hündürlüyü 420 metrdir. Ada materikdən 400 metr aralıda yerləşir. Adada yerləşən zirvədən onlarla çay başlayır. Onlardan birinin uzunluğu 3,8 km-dir. 1997-ci il məlumatına görə adada ağac emal edili. Hazırda adada kiçik turizm obyekti vardır. Adanın ətraf sularında adi aybalığı, barrakuda kimi balıq növləərini müşahidə etmək mümkündür.

Mənbə
-----

* Konq adası (ing.)
* KohKongWhiteSandBeach.com Arxivləşdirilib 2016-05-09 at the Wayback Machine (ing.)

İstinadlar
----------

1. ↑  Əslində isə Honkonqun ərazisi 1104 km²-dir.
2. ↑  An Economic Analysis of Alternative Mangrove Management Strategies in Koh Kong Province, Cambodia Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine (ing.)
3. ↑  Koh Kong Island Resort Arxivləşdirilib 2016-04-23 at the Wayback Machine (ing.) (alm.)
4. ↑  Koh Kong island Arxivləşdirilib 2015-09-06 at the Wayback Machine (ing.)
**Konik** və ya **Polşa koniki** — Polşada yetişdirilən elə də iri olmayan atlar cinsinə daxildir. Belə hesab edilir ki, Polşa konikləri daha çox XIX əsrdə nəsli kəsilmiş Tarpanların təsirinə məruz qalmışdır.

Tarixi
------

Polşada 20-ci əsrin əvvəllərində təsərrüfat işlərində "Konik" adlı cinsdən istifadə edilirdi. Hansı ki, bu cinsin ərsəyə gəlməsinə qədər Tarpandan istifadə olunmuşdur. Bu cins struktur baxımından (Fenotip) Tarpana bənzər idi. Tarpanın yox olmasından sonra, Polşanın Belovejskaya Puşa adlı bölgəsində kəndli təsərrüfatlarından atlar yığılırdı (onların çoxu ya Tarpan idi və ya onun törəmələri olurdu). Süni şəkildə də olsa belə demək olarsa Tarpanoid at cinsi bərpa edilir. Birinci Dünya müharibəsi dövründə bu atlar rus və alman qoşunları üçün mühüm nəqliyyat heyvanları hesab edilirdi və Panje atları adlandırılırdı. Onlar xarici görünüş baxımından Tarxanlara bənzəyir və Avropanın meşə-çöl şəraitinə uyğunlaşdırılmışdılar. Nümunələrin bir hissəsi təbiətə buraxılmışdır. Bəziləri hətta başqa ölkələrə aparılmış və Belarusun Belaruskaya Puşa bölgəsinə belə buraxılmışdır. Bir çox ekoloji təşkilatlar, o cümlədən Taurus Fondu və ya Avropa Yabanı Təbiəti təşkilatı DNT analizləri aparmışdır. Onlar koniklərin əcdadının Avropa yabanı atları olması barədə məlumatın şişirdilməməli olduğunu bildirmişdir.

Hal-hazırda koniklərə dünyanın bir çox zooparklarında rastlamaq mümkündür. 2011-ci ilin sonunda Ümumdünya Yabanı Təbiət Fondu koniklərin yabanı təbiətə qaytarılması proqramına start vermişdir.

Eksteryer
---------

Bədənləri əsasən açıq boz, yalı isə tünd və ya qara rəngdə olur. Bəzi heyvanlar qışda ağ rəng alır. Atların boyu 125—135 sm təşkil edir. Konik ibtidai atın xüsusiyyətlərinə malikdir və o tarpanı xatırladır. Çəkiləri 350-400 kq təşkil edə bilir.

Ədəbiyyat
---------

* Van Vuure, Cis, *On the origin of the Polish konik and its relation to Dutch nature management. Lutra 57(2): 111-130.*, 2014.
* Van Vuure, Cis, *From kaikan to konik - Facts and perceptions surrounding the European wild horse and the Polish konik. Semper, Warszawa. p. 445.*, 2015, ISBN 978-83-7507-185-6.  [archive]

Mənbə
-----

* Polşa koniki
* yabanı atlar. Arxivləşdirilib 2010-04-25 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  "Wild horses for Europe – which breed is the best? - European Wildlife". 2013-09-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-24. (ing.)
2. ↑  "Пони породы коник (польский коник): фото, описание, история происхождения". 2014-02-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-24.
**Konka** — relslər üzərində at qüvvəsi ilə hərəkətə gətirilən nəqliyyat vasitəsi, at-dəmiryolu.

Ümumi məlumat
-------------

XIX əsrin axırlarında Bakıda sərnişin daşımaq üçün relslər üzərində at qüvvəsi ilə hərəkətə gətirilən nəqliyyat vasitəsindən, konkadan da istifadə olunurdu. Bakıda "At-dəmir yolu səhmdar cəmiyyəti"nə məxsus ilk konka 1889-cu ildə işə salınmışdı. Yolun vəziyyətindən və yükün ağırlığından fərqli olaraq konkaya bir, iki və daha çox at qoşulurdu. Atlar vaqonu dartqıya bağlanmış yan qayışları vasitəsilə çəkirdilər. Dayanacaqlarda konkanı saxlamaq ucun əl ilə idarə olunan tormozlayıcı mexanizmdən istifadə olunurdu. Hərəkət zamanı sürücü bir əli ilə atların cilovunu, digər əli ilə isə həmin mexanizmin dəstəyini tuturdu.

1920-ci ilə yaxın konkanın 14,4 km-lik yolu, 44 vaqonu var idi. Konka əsasən, Vağzal-Bayıl, Vağzal-Şamaxinka, Bayıl-Şamaxinka və Vağzal-Qaraşəhər istiqamətində işləyirdi. Butun istiqamətlərdən gediş-gəliş haqqı beş qəpik idi.

Mənbə
-----

Xarici keçidlər
---------------

Həmçinin bax
------------

| ⛭Nəqliyyat vasitələri |
| --- |
| Quru nəqliyyatı | At  • Ulaq  • Qatır  • Öküz  • Dəvə  • Araba  • Fayton  • Avtomobil  • Şərəban  • Qazalaq  • Prilotkav Dilican  • Kareta  • Kəcavə |  |
| Su nəqliyyatı | Sal  • Bərə  • Qayıq  • Kələk  • Kolaz  • Pələ  • Şxun  • Barja  • Sandal  • Kirjim  • Gəmi |
| Hava nəqliyyatı | Təyyarə  • Helikopter  • Hava şarı |
| Dəmir yolu nəqliyyatı | Konka  • Tramvay  • Qatar  • Lokomotiv |
| Sadə yük nəqliyyatları | Əl sürütməsi  • Sürütmə  • Torba  • Şələ  • Bağlama  • Xurcun  • Heybə  • Səbət  • Xərək |
**Qara-qırmızı ağac** — özünü balanslaşdıran ikili ağac. Bu ağacın hər bir qovşağı özündə əlavə rəng göstərən bit saxlayır. Rəng bitləri ağaca yeni qovşaq əlavə etdikdə və ya ondan mövcud qovşağı sildikdə, ağacın təqribən balanslı qalmasını təmin etmək üçün istifadə edilirlər.

Bu tipli ağaclarda balans onların qovşaqlarını rəngləməklə (adətən, şərti olaraq qırmızı və qara) təmin edilir. Rəngləmə qaydası elə seçilir ki, bütövlükdə rənglər verilən ağacın balansının pozulmasını məhdudlaşdırır. Hər dəfə ağacı redaktə edildikdə, rəngləmə prosessi yenidən yerinə yetirilir ki, ağacın əvvəlki balansını təmin edən xassələr qorunsun. Bu xassələri xüsusi qaydada hazırlamaqla redaktə edilmiş ağacda rəngləmə prosessinin sürətli olmasını təmin etmək mümkündür.

Qara-qırmızı ağaclarda balans ideal olmasa da, o {\displaystyle O(\log n)} zamanda axtarışa təminat verir. Burada *n* ağacın qovşaqlarının sayıdır. Bundan başqa yeni qovşağın yaradılması, silinməsi və ağacın yenidən rənglənməsi mürəkkəbliyi də {\displaystyle O(\log n)} ilə məhduddur.

Qara-qırmızı ağacların rənglənməsində yalnız iki rəng istifadə edildiyi üçün, qovşaqlarda 1 bit əlavə informasiya saxlamaq kifayətdir. Buna görə də bu tipli ağacların yaddaş tələbatı (rənglənməmiş) ikili ağacların yaddaş tələbatı ilə eynidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Cormen, Thomas H.; Leiserson, Charles E.; Rivest, Ronald L.; Stein, Clifford.* Red–Black Trees // Introduction to Algorithms (second). MIT Press. 2001. 273–301. ISBN 0-262-03293-7.
2. ↑  *John Morris.* "Red–Black Trees". 2017-04-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-07-09.
**Məmmədxan Məmmədxan oğlu Məmmədxanov** (1884, Qoçəhmədli, Cəbrayıl qəzası – 1938, Bakı) — Azərbaycanın ictimai və siyasi xadimi. Qaryagin qəzası İcraiyyə Komitəsinin sədri.

Həyatı
------

Məmmədxan Məmmədxan oğlu 1884-cü ildə Cəbrayıl qəzasının Qoçəhmədli kəndində doğulmuşdu.Qarğabazar kənd məktəbində oxumuşdu. 1902-ci ildə Bakıda neft mədənlərində işləmişdi. 1905–1907-ci il inqilabında iştirak etmişdi. Bakı proletariatının 1914-cü il yay tətilinə qatılmışdı. 1917–1919-cu illərdə Qaryagin qəzasında Qırmızı qvardiyanın tərkibində əksinqilabçılara qarşı vuruşmuş, partiya özəklərinin yaradılmasında iştirak etmişdi. Qaryagin qəza partiya komitəsinin sədri, AK(b)P-nin 1-ci qurultayına nümayəndə seçilmişdi. 1920-ci ildə MK-ya üzvi olmuşdu. Sovet dönəmində məsul vəzifələrdə çalışmışdı. Dəfələrlə partiya və sovet qurultaylarının nümayəndəsi olmuşdu. Azərbaycan KP MK və Azərbaycan MIK-in üzvi seçilmişdi.

Məmmədxan Məmmədxanov 1938-ci ildə repressiyaya uğrayıb.

Mükafatları
-----------

Məmmədxan Məmmədxanov Qırmızı Bayraq ordeni ilə təltif olunmuşdu.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Qoçəhmədli kəndi, Bakı, "Mütərcim", 2012, 244 səh.

İstinadlar
----------

1. ↑  İltifat Şahsevən (Əliyarlı), İltifat Musa oğlu. İstiqlal fədailəri - Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili İşlər Nazirləri və silahdaşları: 1918-1920 Bakı – Mütərcim – 2013
**Dünya Poeziya Günü** — 21 mart tarixində qeyd olunan, 1999-cu ildə YUNESKO tərəfindən şeir ifadəsi ilə dil müxtəlifliyini dəstəkləmək və nəsli kəsilməkdə olan dillərə kömək imkanını yaratmaq məqsədi ilə elan edilmişdir. Məqsəd şeirin oxunmasını, yazılmasını, nəşrini və tədrisini bütün dünyada təbliğ etmək və YUNESKO-nun orijinal bəyannaməsində deyildiyi kimi "milli, regional və beynəlxalq şeir hərəkatlarına yeni bir tanıma və təkan vermək".

Parisdə YUNESKO-nun iqamətgahında 2021-ci ildə Ümumdünya poeziya günü böyük Makedoniyalı şair, yazıçı, ədəbi tərcüməçi və linqvist Blaje Koneskinin anadan olmasının 100 illiyinin qeyd olunmasına həsr olunmuşdur. Eyni zamanda, Böyük Britaniyanın şairəsi Kerol Enn Daffi 2021-ci il üçün Struga Poeziya Axşamları "Qızıl Çələng" mükafatının laureatı elan edilib.

Məqsədi
-------

Dünya Poeziya Günün məqsədi milli, regional və beynəlxalq poetik hərəkata yeni impuls vermək və dünyadakı dil müxtəlifliyini təşviq etmək və yox olmaqda olan dilləri poeziya vasitəsilə dəstəkləməkdir. Dünya Poeziya Günü UNESCO tərəfindən 1999-cu ildə təsis edilib.

Azərbaycanda
------------

Azərbaycanda "Dünya Poeziya Günü" 2007-ci ildən etibarən qeyd olunur. Məqsəd poeziya sənətini təbliğ etmək, şeiri insanlara sevdirmək, xalqları ədəbiyyatın bu janrı ilə bir-birinə yaxınlaşdırmaqdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "World Poetry Day, 21 March". www.un.org (ingilis). 2021-10-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-21.
2. ↑  "World Poetry Day 2021". YouTube. April 27, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: March 24, 2021.
3. ↑  "Struga Poetry Evenings". February 4, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: March 24, 2021.
4. ↑  ""Beynəlxalq Poeziya Günü" münasibətilə tədbir keçirilib". medeniyyet.nakhchivan.az. 2021-06-07 tarixində arxivləşdirilib.
**Hema Malini** (*ing.* Hema Malini, tam. ஹேமமாலினி, hind हेमा मालिनी; 16 oktyabr 1948) — Hind aktrisası, rejissor və prodüseri.

Həyatı
------

Hema Malini 16 oktyabr 1948-ci ildə Mədrəsdə doğulub. Öyrədilmiş Bharat Natyam rəqqası, 1968-ci ildə Raj Kapoorun "Sapnon Ka Saudagarı" ilə filmləri ilə onun debütü başlanıb.
Bir qədər mülayim filmlər - o "Conni Mera Naam" sınağını aldı - hansı ki, qızıl yubiley hiti olmaq üçün məlum idi, həmişəyaşıl Dev Anand-da əsas rollardan birini oynadı.
Ancaq Hema 1972-ci ildə "Seeta Aur Geeta" (Zita və Gita) ilə idi - hansı ki, o teatr kassasının kraliçası kimi özü möhkəmləndi. Aktrisa bu kinoda əkiz bacıları oynadığına görə "Ən yaxşı Aktrisa mükafatını" aldı.

"Raja Jani", "Jugnu" (1973), "Sholay" (1975), "Dream Girl" (Arzu Qızı) kimi hitlərin sırasının ardınca və çoxları daha çox Dharmendra ilə və həmçinin Amitabh Bachchanın qarşısında baş rolu oynamaq, ardıcıl 'Naseeb' (1981), 'Desh Premee' (1982), 'Satte Pe Satta' kimi hit filmlərindən - 'o daha sonra onun vəziyyətini gücləndirdi. Məftunluq qızı təsvirini ona verdi - o və s. 'Laal Pattharda', 'Khushboo-da' (1975), 'Kinara-da' (1977), 'Meera-da' (1979) həssas iş ilə imkanları onu hərəkət etməyə sübut etdi.

1980-ci illərdə o onun rəqs işlərində toplandı və hər iki filmdə feminist qadın çalarları ilə iştirak etdi. 'Rihaee-də' (1988) iş modullaşdı - burada oynadığı qadın obrazının əri uzaqda o da təkbaşına uşağı ilə malikanədə yaşayırdı.
O, "Aashna Hai homotetiyasını" və Televiziya üçün "Mohini-ni" (1994) kinosunu istehsal etmiş , "Svami" (1977) kinosuna yönəltmək bundan başqa film istehsalatının başqa kanalları ilə də işləmişdir.

O hələ də təsadüfi filmdə "Hey Toqquşun" (2000) Esha roluna məsləhət görülür. O həmçinin "Noopur" (1990) televiziya seriallarına və Hindistanın (1996) Qadınlarına yönəltmişdir. 
Hema Malini Hindistan kinosuna öz töhfəsinə görə 1999-cu ildə Padma Bhushan Mükafatı ilə təltif edildi. Hal-hazırda isə Dharmendra ilə evlidir və iki qızı var.

Filmoqrafiya
------------

1. Qisas və qanun (film, 1975)
2. Əlibaba və qırx quldur (film, 1979)
3. Samrat (film, 1982)
4. Raziyə Sultan (film, 1983)
5. Ürək həqiqəti bilir (film, 1992)
6. Vir və Zara: Məhəbbət əhvalatı (film, 2004)

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

* Hema Malini — IMDb səhifəsi
**Dünya Hicab Günü** — 2013-cü ildə Nəzmə Xan tərəfindən təsis edilmiş hər il keçirilən gün. Tədbir hər il fevralın 1-də dünyanın 140 ölkəsində keçirilir. Məqsəd bütün dinlərdən olan qadınları hicab geyməyə həvəsləndirməkdir. Tədbirin təşkilatçıları bu günü qeyri-müsəlman qadınlara hicabla yaşamağa imkan yaradan gün kimi dəyərləndirirlər.

Bu gün dünya üzrə 1 milyona yaxın qadına hicab barədə məlumatlar verilir və onlar müxtəlif tədbirlərdə iştirak etməyə dəvət edilir.

Tənqidi yanaşmalar
------------------

Feminist fəal Asra Nomani, "Müsəlman qadınlar olaraq, əslində, dinlərarası həmrəylik adına hicab taxmamağınızı xahiş edirik" deyərək, "Bu müasir hərəkat siyasi İslam ideologiyasını yayır." deyə qeyd etmişdir.

Digər müsəlman islahatçı Məcid Navaz bu günü "müasir müsəlman cəmiyyətlərinə hakim olmaq üçün mühafizəkar müsəlmanlar tərəfindən yaxşı maliyyələşdirilən bir səy" kimi tənqid edir və hadisənin, baş örtüyünün həmişə könüllü olaraq istifadə edildiyini göstərən "yanlış təfsiri" yaydığını qeyd edərək bildirir ki, "hicab" bütövlükdə yaylıq mənasına gəlir. O, həmçinin bu tədbiri "keçmişdən qalmış yanaşmadan daha betər" adlandırmaqla, təklif edirdi ki, adı dəyişdirilərək "Hicab seçim günüdür" adlandırılsın.

2018-ci ildə Kanadalı insan hüquqları müdafiəçisi Yasmine Məhəmməd, hicabın aradan qaldırılması üçün dövlət senzurasına və dövlətə qarşı olan qadınları təbrik etmək üçün *#HicabGününəYox* kampaniyasına başladı. O qeyd edirdi ki,

> *Hicab Gününə Yox* hicabdan azad olmaq istəyən dünyanın cəsur qadınlarını dəstəkləmək günüdür. Başlarına nə geymək istəyib-istəmədiklərinə özləri qərar vermək istəyən qadınlarını. Hicabı çıxardığına görə qadınları həbs edən qadın düşməni hökumətlərə; qadınları cəmiyyətdən təcrid edən, təhqir edən və hətta onların ölümünə səbəb olan ailələrə və cəmiyyətlərə qarşı mübarizə aparan qadınlarını.
>

İstinadlar
----------

1. ↑  "World Hijab Day - Better Awareness. Greater Understanding. Peaceful World". 2016-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 September 2016.
2. ↑  *Participating Countries.* "Worldwide Support". World Hijab Day. 2016-03-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-03-06.
3. ↑  "World Hijab Day". Facebook.com. 2016-07-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-03-06.
4. ↑  "1 Fevral - Beynəlxalq Hicab günüdür". 2019-02-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-02-18.
5. ↑  As Muslim women, we actually ask you not to wear the hijab in the name of interfaith solidarity
6. ↑  *Nomani, Asra Q.* "As Muslim women, we actually ask you not to wear the hijab in the name of interfaith solidarity". The Washington Post. 2015-12-21. 2016-03-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-03-06.
7. ↑  *Maajid Nawaz.* "The Great Hypocritical Muslim Cover-Up". The Daily Beast. 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-03-06.
8. ↑  "'Removing your hijab can get you killed – even in the West'". spiked. 2 February 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 February 2019.
9. ↑  *Mohammed, Yasmine.* "Support Muslim women in fight against hijab". Toronto Sun. 2 February 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 February 2019.
**Əbdülqədir Kamil Məhəmməd** (*ərəb.* عبد القادر كميل محمد‎; *fr.* Abdoulkader Kamil Mohamed; 1 iyul 1951, Obok regionu[d]) — 2013-cü ildən etibarən Cibutinin Baş naziri olan cibutili siyasətçi.

Həyatı
------

Məhəmməd 1951-ci ildə indiki Cibutinin şimalında yerləşən Obok bölgəsindəki Souali şəhərində anadan olub.

Fransanın Limoja Universitetində təhsil alıb, texniki elmlər dərəcəsinə sahibdir, ixtisası isə su təsərrüfatı və ətraf mühitdir.

Fəaliyyəti
----------

### Ümumi

Məhəmməd fəaliyyətinə Cibutidə su idarəsində başladı. Orada 1978–1979-cu illərdə müvəqqəti baş direktor, 1983–2005 -ci illərdə isə baş direktor olaraq çalışdı.

1981-ci ildə Məhəmməd Tərəqqi uğrunda Xalq Partiyasına qatıldı. 2012-ci ilin sentyabr ayında TXP-ın vitse-prezidenti seçilənə qədər tədricən siyasi arenada yüksəldi. 2012-ci ilin noyabrında birliyin prezidenti təyin edildi.

2005-ci ilin mayından 2011-ci ilin mayınadək Məhəmməd Cibuti hökumətində Kənd Təsərrüfatı Naziri vəzifəsində çalışıb. 2011-ci ilin may ayında Müdafiə Naziri təyin edildi.

Məhəmməd eyni zamanda Milli Məclisin deputatı kimi fəaliyyət göstərib. UMP-ın parlamentdəki qələbəsindən sonra 22 fevral 2013-cü ildə yenidən vəzifəyə seçilib.

### Baş nazir fəaliyyəti

1 mart 2013-cü ildə Məhəmməd Cibutinin Baş naziri təyin edildi. Uzun müddət xidmətdə olan Dileyta Məhəmməd Dileytanın yerinə 1 aprel tarixində vəzifəyə başladı.

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6
2. ↑

Xarici keçidlər
---------------
**Leyton Haus** (*ing.* Leyton House Racing) – Yaponiya komandası, 1990-1991-ci illərdə Formula 1-də iştirak etmişdir.

Tarixi
------

Leyton Haus daşınmaz əmlakın tikintisi və satışı ilə məşğul olub, restoran, maqazin, idman mərkəzlərinin sahibi idi. Şirkətə yaponiyalı Akira Akaqi rəhbərlik edirdi. 1986-cı il Formula 3000 yarış iştirakçısı olan komandalardan birinə dəstək oldu. March komandasında iştirak edən İvan Kapelli çempionluq titulu əldə etdi. Nəticə müsbət oldu və Akaqi komandanın Formula 1 yarışında iştirakı üçün komandaya müəyyən məbləğ ödədi.

İlk mövsümdə komandanı yalnız Kapelli təmsil edirdi. O Qran Pri Monakoda yalnız bir xal əldə etdi. Daha sonra komandaya Maurisio Qugelmin dəvət olundu. 1988-ci ildə iki sürücü "Formula-1" Konstruktorlar Kubokunda 6-cı yeri tutdu.

Növbəti ildə Qugelmin Rioda üçüncü yer ilə başladı. Lakin sonralar nəticə aşağı düşdü. Judd mühərriklərinin aşağı keyfiyyəti, 1979-cu il March komandasının yalnız bir dəfə finiş xəttini keçməsi ilə nəticələndi. Komandaya xərclənən yüksək miqdarda məbləğdən sonra bu nəticələr Akira Akaqini qane etmədi.

İvan Kapelli və Maurisio Qugelmin artıq March komandası yox, Leyton House Racing adı altında yarışlara çıxırdı. 1990-cı ildə Adrian Newey-in Uilyamsa getməsi komanda üçün böyük bir itki oldu. Onu Qustav Branner əvəz etdi. Beləliklə, ardıcıl olaraq bir neçə nəfər də komandanı tərk etdi. Bu komandanın oyununa mənfi təsir etdi. Leyton Haus Konstruktorlar kubokunda yalnız 7-ci yeri qazandı. Mühərriklə bağlı problemlərə görə Judd şirkəti Ilmor ilə əvəz edildi. Lakin bu problemlər davam etdi. Mövsümboyu komanda yalnız Macarıstanda 1 xal qazandı.

Maliyyə problemlərində adı çəkilən Akaqi həbs olundu. Qrup yenidən March adı altında fəaliyyət göstərdi. 1992-ci ildə komanda ən yaxşı nəticə olaraq 4-cü yeri tutdu.

Xarici keçidlər
---------------

* Leyton Haus

Həmçinin bax
------------

| ⛭Formula 1 yarışında Konstruktorlar Kuboku sahibi |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 

1950  oynanılmayıb
1951  oynanılmayıb
1952  oynanılmayıb
1953  oynanılmayıb
1954  oynanılmayıb
1955  oynanılmayıb
1956  oynanılmayıb
1957  oynanılmayıb
1958  Vanwall
1959  Cooper

 | 

1960  Cooper
1961  Ferrari
1962  BRM
1963  Lotus
1964  Ferrari
1965  Lotus
1966  Brabham
1967  Brabham
1968  Lotus
1969  Matra

 | 

1970  Lotus
1971  Tyrrell
1972  Lotus
1973  Lotus
1974  McLaren
1975  Ferrari
1976  Ferrari
1977  Ferrari
1978  Lotus
1979  Ferrari

 | 

1980  Williams
1981  Williams
1982  Ferrari
1983  Ferrari
1984  McLaren
1985  McLaren
1986  Williams
1987  Williams
1988  McLaren
1989  McLaren

 | 

1990  McLaren
1991  McLaren
1992  Williams
1993  Williams
1994  Williams
1995  Benetton
1996  Williams
1997  Williams
1998  McLaren
1999  Ferrari

 | 

2000  Ferrari
2001  Ferrari
2002  Ferrari
2003  Ferrari
2004  Ferrari
2005  Renault
2006  Renault
2007  Ferrari
2008  Ferrari
2009  Brawn

 | 

2010  Red Bull
2011  Red Bull
2012  Red Bull
2013  Red Bull
2014  Mercedes
2015  Mercedes
2016  Mercedes
2017  Mercedes
2018  Mercedes

 |

 |
**Meşəlik faizi** ərazinin meşə ilə örtülmə dərəcəsi olub meşə ilə örtülü sahənin ümumi sahəyə (məs. respublikanın, meşə təsərrüfatının və s.) nisbəti ilə təyin olunur; faizlə ifadə olunur. Respublikanın ayrı-ayrı rayonlarında fiziki-coğrafi, iqlim və torpaq şəraitindən asılı olaraq meşəlik faizi müxtəlifdir (şək.2). Meşəlik faizinin dinamikası insanın təsərrüfat fəaliyyətinin təsiri altında gedir.

Meşələr respublikanın ərazisində qeyri-bərabər paylanmışdır. Meşənin əsas hissəsi (90%) dağ yamaclarında, az hissəsi (10%) isə düzəndə yerləşir. Meşə ilə örtülü sahənin 40%-i Böyük Qafqazda, 33%-i Kiçik Qafqazda və 17%-i Talışda yayılmışdır.

Meşəlik faizi ən çox harda yayılıb
----------------------------------

Ən yüksək meşəlik faizi (40%-dən çox) ilə Böyük Qafqazın cənub makroyamacı rayonları (Balakən, Zaqatala, Oğuz, Qəbələ, İsmayıllı), Qarabağın dağlıq hissəsi (Ağdərə və Xankəndi rayonları) və qismən Talış (Astara rayonu) xarakterikdir.

Meşəlik faizi orta dərəcədə olan ərazilər
-----------------------------------------

Orta meşəlik faizi (20-40%) ilə səciyyələnən ərazilər Böyük Qafqazda (Şəki, Quba rayonları), Kiçik Qafqazda (Gədəbəy, Daşkəsən, Kəlbəcər və Laçın rayonları) və Talışda (Lerik, Masallı rayonları) yerləşir. Orta meşəlik faizindən aşağı olan (10-20%) ərazilər Kiçik Qafqazın qərb rayonları (Qazax və Tovuz) üçün səciyyəvidir.

Meşəlik faizi az olan ərazilər
------------------------------

Aşağı meşəlik faizinə (1,1-10%) Dəvəçi, Şamaxı, Şəmkir, Xocavənd rayonları aiddir.

Naxçıvan respublikası, Ceyrançöl, Qobustan, Cəbrayıl və Füzuli rayonları, Abşeron yarımadası, həmçinin alp çəmənləri demək olar ki, meşəsizdir (meşəlik faizi – 1-dən azdır).

Respublikanın düzən hissəsində də meşələr qeyri-bərabər paylanmışdır. Nisbətən meşəli massivlər Ağstafa rayonunda (Qarayazı meşəsi), Xaçmaz rayonunda (Yalama meşəsi) yerləşir. 1,1-5 meşəlik faizinə malik olan tuqay meşəsi sahələri Yevlax, Bərdə, Ağdaş və Ağcabədi rayonlarında yerləşir. Kür-Araz ovalığının qalan hissəsi demək olar ki, meşəsizdir (meşəlik faizi 1-ə qədər).

Optimal və yüksək meşəlik faizi ətraf mühitin ekoloji baxımdan sağlamlaşmasına daha müsbət təsir göstərir.

Alimlərin tədqiqatları sübut edir ki, əhalinin ən az ölüm hadisəsi meşəlik faizi 50%-dən yuxarı olan rayonlarda müşahidə olunur. Ərazinin meşəlik faizini 15-dən 70%-ə qədər artırdıqda əhalinin müxtəlif xəstəliklərə məruz qalması 3 dəfə azalmışdır. Meşəli rayonlarda çöl (bozqır) rayonlarına nisbətən nəfəs orqanları və ankoloji xəstəliklərin səviyyəsi çox aşağı, əsəb-psixi xəstəlikləri isə 2 dəfə az olur.

Həmçinin bax
------------

* Ekologiya və Təbii sərvətlər Nazirliyi
*

Xarici keçid
------------

* Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruğu
* Samur-Yalama Milli Parkı

İstinadlar
----------

1. ↑   Məmmədov Q.Ş. Xəlilov M.Y. Azərbaycanın meşələri. Bakı "Elm" nəşr. 2002. 472 s.
2. ↑  Əliyev H.Ə. Xəlilov M.Y. Təbiətin yaşıl libası. "Gənclik" nəşr. Bakı, 1988. 174s.
**Taihe xatun** (Şahzadə Taihe 太和公主, Şahzadə Dinqan 定安公主 və ya Şahzadə Andinq 安定公主) — Çin şahzadəsi və Uyğur xaqanlığının xatunu.Tan sülaləsindən idi.

Ailəsi və xatunluğu
-------------------

Doğum tarixi dəqiq bilinmir. Atası Tan sülaləsinin 12-ci imperatoru Hsiançonq, anası isə imperatriça Yian olmuşdur. 821-ci ildə qardaşı imperator Muçonqun da razılığı ilə Uyğur hökmdarı Çindexan ilə evlənmişdir. Lakin şahzadənin konvoyu hələ 822-ci ilin sonlarında gəlib saraya çata bilmişdi. Mərasim Qədim Tan kitabında belə təsvir olunur:

*Xan bir qüllə ucaltdırdı və şərqdə oturdu, və şahzadə üçün qüllənin altında çadır qurdurdu. Daha sonra bir neçə uyğur xanımını şahzadəyə uyğurların adətlərini öyrətmək üçün göndərdi. Şahzadə Tan geyimlərini ataraq Uyğur xalatını geydi. Qoca bir xanım xidmətçi ilə çadırdan çıxdı və qülləyə qərbdən yanaşaraq başını əydi. Xan əyləşdi və onun təzimini qəbul etdi. O yenidən təzim etdi və çadıra daxil oldu. Yenidən xalatını çıxararaq Xatun xalatını geydi və onun bütün geyimləri boyaqotu rəngində idi. Buynuza bənzər çıxıntıları olan qızıl bir tac taxtı. Daha sonra çadırdan çıxdı və bir daha xana təzim etdi. Öndə kiçik bir oturacağı olan böyük bir kəcavə hazır edildi. Bir falçı ona kəcavəyə qalxarkən yoldaşlıq etdi və 9 uyğur tayfa başçısı kəcavəni daşıdılar. Qülləyə çatmazdan əvvəl doqquz dəfə döndülər. Şahzadə daha sonra kəcavədən endi və qülləyə çıxdı, xaqanla şərqə doğru baxan yerdə əyləşdi. Uyğur əyanları xan və xatuna baş əydilər. Xatunun öz baş çadırı və ona xidmət edən iki vəziri vardı.*

Xatunluqdan sonra
-----------------

824-cü ildə Çindexan vəfat etdi və qardaşı Çjaoli Kazar xan tərəfindən əvəz olundu.Taihe xatunun xaqanın qardaşı ilə evlənib-evlənmədiyi bilinmir. 832-ci ildə Çjaoli öldürüldü və yerinə Külüg bəy keçdi. 839-cu ildə An Yunhe adlı bir soğd əyan və Çaylı adlı bir uyğur əyanın ona qarşı planlarını öyrənən və edam əmrini verən Külüg bəy dövlətdə sevilməməyə başlamışdı. Kürəbir Urunqu Sanqun adlı Uyğur əsilzadə Şato tayfasının rəisi Çuye Çisin ilə birlikdə Ordu-Balıq şəhərini mühasirəyə aldı. Külüg bəy intihar etdi. Üsyançı uyğur əyanları II Kazar xan adlı bir nəfəri xaqan taxtına çıxarmağa hazırlaşırdılar.

Vəziyyətin gedişatını bəyənməyən 840-cı ildə Qırğız xaqanlığından dəstək alan Külüg Bağa Sanqun adlı Uyğur əyanı paytaxta hücum edərək II Kazar xan və Kürəbir Urunqu Sanqunu öldürdü. Taihe xatun isə Qırğız xaqanı Are xanın əsiri olmuşdu. Are xan Çindən dəstək almaq üçün şahzadəni hədiyyələrlə paytaxta geri göndərsə də karvan yolda Üge xaqanın ordusu tərəfindən yağmalandı, xatun əsir düşdü. Xaqan Taihe xatunun qardaşıoğlu olan imperator Vuçonqa onu xaqan kimi tanıması qarşılığında göndərəcəyini dedi.İmperator tələbləri qəbul etmədi və Uge xaqana qarşı Şhi Hsionqu göndərdi. Taihe xatun əsirlikdən xilas olaraq paytaxt Çanqana gətirildi.

Sonrakı həyatı
--------------

4 aprel 843-cü ildə şahzadə yenidən Çinə qayıtdı. Ölüm tarixi bilinmir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Qədim Tan kitabı, cild 195 Arxivləşdirilib 2008-06-21 at the Wayback Machine.
2. ↑  Çiçi Tonqcian, cild 244.
3. ↑  Michael Robert Drompp, Tang China And The Collapse Of The Uighur Empire: A Documentary History, BRILL, 2005, s. 34.
**Mikayıl Çamçıyan** (*erm.* Միքայէլ Չամչեան; 4 (15) dekabr 1738, Konstantinopol – 30 noyabr (12 dekabr) 1823) — erməni keşişi və tarixçisi. O, daha çox Ermənistan tarixi haqqında üç cilddə hərtərəfli əsər ilə tanınır və bu, nəşr olunduğu gündən alimlər üçün istinad nöqtəsi olaraq qalır.

Həyatı
------

Çamçıyan Osmanlı imperiyasında, İstanbul şəhərində anadan olmuş və imperator zərgəri Mikayıl Çələbi Düzyanın yanında zərgər kimi təhsil almışdır. 1762-ci ildə Venesiyadakı mexitarist icmasına qoşulmuşdur. 1774-cü ildə o, monastırda erməni dili müəllimi təyin edilmişdir. Çamçıyan 1779-cu ildə "Erməni dilinin qrammatikası"nı yazmışdır. 1784-cü ildə o, "Dünyanın başlanğıcından 1784-cü ilə qədər erməni tarixi"ni tamamlamışdır. Əsər romantik erməni milliyətçiliyinin başlanğıcıdır. Çamçıyan eramızdan əvvəl 11 avqust 2492-ci ildən başlayan erməni patriarxlarının xronologiyasını yazmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Panossian, Razmik.* The Armenians: From Kings and Priests to Merchants and Commissars. New York: Columbia University Press. 2006. səh. 106. ISBN 9780231511339.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* *Utudjian, A. A.* "Միքայել Չամչյան (կյանքի և գործունեության համառոտ ուրվագիծ) [Mikayel Chamchian (A Brief Outline of his Life and Activities)]". Lraber Hasarakakan Gitutyunneri (erməni). Yerevan: Armenian Academy of Sciences (9). 1988: 71–85. ISSN 0320-8117.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 13014797w · GND: 100648053 · ISNI: 0000 0001 1584 2751 · LCCN: n88106521 · NTA: 224278819 · SUDOC: 085890847 · VIAF: 144763 · WorldCat VIAF: 144763 |

 |
**Tailand Milli Assambleyası** (tay รัฐสภาไทย) — Tailand hökumətinin ikipalatalı qanunverici orqanıdır. Banqkok, Dusit rayonunda, Sappaya-Sapasathanda toplanır.

Milli Məclis 1932-ci ildə Tailandı mütləq monarxiyadan konstitusiya monarxiyasına çevirən ilk konstitusiyasının qəbulundan sonra yaradılmışdır.

2013-cü ilin siyasi böhranı zamanı Nümayəndələr Palatası Konstitusiya Məhkəməsi tərəfindən ləğv edilənə qədər 2 fevral 2014-cü ildə seçkiyə çağıran Baş nazir Yingluck Shinawatra tərəfindən buraxıldı. 2014-cü il dövlət çevrilişindən sonra Milli Assambleya 2014-cü il konstitusiyasına uyğun olaraq ordu tərəfindən dəstəklənən birpalatalı Milli Qanunvericilik Məclisi ilə əvəz olundu.

2017-ci ilin aprelində 2017-ci il Konstitusiyasının elan edilməsindən sonra Milli Assambleya yenidən quruldu, lakin konstitusiya hərbi Milli Qanunvericilik Assambleyasının 2019-cu il ümumi seçkilərindən sonra Milli Məclis formalaşana qədər müvəqqəti olaraq yerində qalmasına icazə verdi.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
**Ehtişamüddövlə Əbdüləli mirzə Hacı Fərhad mirzə oğlu Qovanlı-Qacar** (1861-?)—Qacar şahzadəsi, Zəncan əyalətinin valisi.

Həyatı
------

Hacı Fərhad mirzənin ikinci оğlu Əbdüləli mirzə 1861-ci ildə Təbriz şəhərində dünyaya gəlmişdi. Mükəmməl saray təhsili almışdı. Əbdüləli mirzə ərəb ədəbiyyatına mükəmməl yiyələnmiş və xoş xəttə malik idi. Əbdüləli mirzə Ali fəlsəfəni və riyaziyyat elmlərini, sufi və ariflərin kitablarını, dövrün görkəmli ustadları Mirzə Məhəmmədəli Qaini və Mirzə Məhəmmədrza Qəmişeidən öyrənmişdi.

Əbdüləli mirzə 1882-ci ildən 1893-cü ilə qədər Xəmsə (Zəncan) əyalətinin valisi оlmuşdu. Cahanşah xan Avşarla ixtilafına görə оranı tərk еtmişdi.

Əbdüləli mirzə qardaşının vəfatından sоnra Mötəmədəddövlə ləqəbini daşıyırdı.
Əbdüləli mirzə "Əbdi" təxəllüsü ilə şeir yazırdı.

Mənbə
-----

* **Ənvər Çingizoğlu, Qacarlar və Qacar kəndi, Bakı, "Şuşa", 2008, 334 səh.**

Həmçinin bax
------------

* Qacarlar
* Fərhad mirzə Qovanlı-Qacar
**Şükrü Naili Gökbərk** (*türk.* Şükrü Naili Gökberk; 1876, Saloniki – 26 oktyabr 1936, Ədirnə, Ədirnə ili) — Türk əsgəri və siyasətçisi. Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsinin komandirlərindən biri olmuşdur. Bursa, Əskişəhər və İstanbulun işğaldan azad edilməsində ən böyük əməyi olan Osmanlı komandirlərindən biridir.

Həyatı
------

1876-ci ildə Salonikidə Mustafa bəyin və Həsibə xanımın ailəsində anadan olmuşdur. Ədirnə liseyindən məzun olduqdan sonra 1899-cu ildə Hərbi Məktəbi, 1902-ci ildə Hərbi Akademiyanı kapitan rütbəsi ilə bitirmişdir. Təhsilini başa vurduqdan sonra Salonikidəki 3-cü ordu komandanlığının nəzdindəki Korça və Vlyorada 2-ci dərəcəli Rədif taboru vəzifəsinə təyin edildi.

Hərbi fəaliyyəti
----------------

Şükrü Naili Gökbərk Birinci Dünya müharibəsində Osmanlı ordusunda zabit kimi xidmət göstərdi. 1917-ci ilin senytabrın birində polkovnik və Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsi ərzində isə 1922-ci ilin 30 avqustunda general-mayor rütbəsinə yüksəldi. 1926-ci ilin 30 avqustunda isə general-leytenant oldu.

1923-cü ilin 6 oktyabrında İstanbulun Birinci Dünya müharibəsinin müttəfiqlər ordusunun işğalından azad edilməsi münasibətilə ilə təşkil edilən mərasimdə şəhərə daxil olan Ankara hökumətinin Türk qüvvələrinə (3-cü korpusu) rəhbərlik etdi. Bu gün hər il İstanbulun İstiqlaliyyət günü kimi qeyd olunur.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

Türkiyə Böyük Millət Məclisinin II dövründə Kırklareli (1923), daha sonra isə İstanbulun (1935) millət vəkili oldu.

Mükafatları
-----------

* "Osmaniyyə" ordeni
* Məcidiyyə ordeni
* Dəmir xaç ordeni
* "Müharibə" medalı (Osmanlı imperiyası)
* "Ləyaqət" medalı (Osmanlı imperiyası)
* "İstiqlaliyyət" medalı (Türkiyə Respublikası)

Qalereya
--------

* Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsinin komandirləri, 1923-cü il.Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsinin komandirləri, 1923-cü il.
* Ərtoğrul Yatı, 1928-ci il.Ərtoğrul Yatı, 1928-ci il.
* Türkiyə Dövlət məzarlığı, Ankara.Türkiyə Dövlət məzarlığı, Ankara.

Mənbə
-----

* T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademelerdeki Komutanların Biyografileri, Genelkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972, s. 87.
**Taif** (*ərəb.* الطائف‎) — Səudiyyə Ərəbistanının qərbində Məkkə vilayətində şəhər. Məkkədən 70 km cənub-qərbdə, dəniz səviyyəsindən 1751 m yüksəklikdə tarixi Hicaz regionunda yerləşir. Regionun əlverişli iqlimi nəticəsində şəhər ətrafında kənd təsərrüfatı inkişaf etməkdədir. Burada meyvə, tərəvəz və taxıl yetişdirilir. Taif şəhərində Səudiyyə hökumətinin yay iqamətgahı yerləşir.

Tarixi
------

Taif şəhəri VI əsrdə yaranmışdı. Şəhərin adı burda yaşayan Saqif ailəsi ilə bağlıdır. Taif Məkkədən 100 km cənub-şərqdə yerləşirdi. 630-cu ildə Xilafət tərkibinə daxil olan şəhər, 1517-ci ilə qədər onun tərkibində qalır. 1517-ci ildə Osmanlılar tərəfindən işğal edilərək Hicaz şərifliyinin tərkibinə daxil edilir. XIX əsrdə Birinci Səudiyyə əmirliyinin əlinə keçsədə Osmanlı-Səudiyyə müharibəsi nəticəsində təkrar Osmanlıların əlinə keçir. XX əsrin əvvəllərində Haşimilər sülaləsinin üsyanı nəticəsində yaranmış Hicaz krallığının tərkibinə daxil olur. Ancaq, tezliklə Hicaz krallığı süqut edir və torpaqları əvvəl Nəcd və Hicaz krallığının, sonra isə Səudiyyə Ərəbistanı əmirliyinin tərkibinə qatılır.

İqlim
-----

Taif şəhərində isti səhra iqlim tipi var. İlin yay ayları isti, qış ayları mülayim keçir. Yağıntının miqdarı çox aşağıdır. yaz və payız aylarının sonu yağışlar çoxalır.

Həmçinin bax
------------

* Məkkə Şərifliyi
* Hicaz krallığı
* Birinci Səudiyyə əmirliyi
* Osmanlı-Səudiyyə müharibəsi
* Nəcd əmriliyi

İstinadlar
----------

1. ↑  ""The Excellent Exemplar - Muhammad"". 2016-06-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-11-27.
2. ↑  Hisham Ibn Al-Kalbi - The Book of Idols.
**Şalim adası** — Barens dənizinin Ura körfəzində yerləşən ada. İnzibati cəhətdən Murmansk vilayətinin Vidyaevo inzibati dairəsinə daxildir.

Yerləşməsi
----------

Kola yarımadasının şimalında, Ura körfəzində yerləşən ada, onun qərb sahilindən 1,3 km, şərqindən isə 200 m aralıda yerləşir.

Təsviri
-------

Köprfəzimn ən iri adasıdır. Ada 9,9 km uzunluğa, 2,6 km enə malikdir, Şimal hissədə bərzəx yerləşir ki, burada eni 500 metrdir. Adanın ucqar şimal nöqtəsi Tolstik burnu adlanır. maksimal hündürlük 208 metrdir. Ərazisi dekəm olar ki, qayalıqdır. Ancaq cənub-qərb və şimal-qərb sahilləri xaric sahilləri hamardır. Bitki örtüyünə ancaq bərzəx hissədə rastlamaq mümkündür. Bütün ada boyunca uzunluğu 1,2 km çatan göllər vardır.

Yaxınlığında yerləşən kiçik adalar
----------------------------------

* Eretik adası — yaxımnlığında yerləşən ən böyük adadır. Şalimdən 30 metr şimal-qərbdə yerləşir. 2,6 uzunluğa və 1,1 km enə malikdir. Ərazisi 120 m hündürlüyə çatan qayalı təpələrlə örtülüdür.

Bundan əlavə ətrafda uzunluğu 200 metrə çatan bir neçə ada vardır.

Tarixi
------

Təxmini olaraq adada 160 il müddətində yaşayış olmuşdur. 1830-cu ildə saamların yaşayış yerində Eretiki adlı məntəqə fəaliyyətə başlayır. 1885-ci ildən isə Port Vladimir adlandırılır. Məntəqə 1994-cü ilə qədər mövcudluğunu qoruyur. hazırda da adada qəsəbənin yarım uçulmuş binaları qalır. Son zamanlar qəbirləri ziyarət etmək məqsədi ilə adanın tez-tez ziyarətçiləri olur

2007-ci ildə ada ərazisinin balıq təsərrüfatı üçün icarəyə götürülməsi xəbərlərio yayılmışdır. Böyük ehtimalla gələcəkdə adada yaşayış bərpa ediləcəkdir

İstinadlar
----------

1. ↑  "Мёртвые поселки Мурманской области". 2010-01-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-19.
2. 1 2  "Порт-Владимир: незабытая родина". 2015-09-23 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-19.
3. ↑  "Adanı kirayəyə götürmək istəyirəm". 2018-06-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-19.

| ⛭Rusiya Norveç Barens dənizi adaları |
| --- |
| Adalar | Bel  • Robertson  • Bolşoy Oleniy  • Bolşoy Oleniy  • Vayqaç  • Viktoriya  • Dolqiy • Yekaterininski  • Zelyonı  • Kildin  • Kusov Torpağı  • Lamon • Maqeyoya  • Matveev  • Mejduşarski  • Nortbruk  • Vitte  • Vrangel adası  • Nyukomb • Şimal adası  • Şalim  • Şelbax  • Cənub adası |
| Adalar qrupu | Aynov adaları  • Yokanqskie adaları  • Yeddi adalar  • Kiy adaları (Böyük Kiy • Kiçik Kiy) |
**Slovak Telekom** (keçmişdə *Slovenské telekomunikácie* və *Slovak Telecom* olaraq adlandırılmışdır, sabit xətt məhsullarında istifadə edən marka, 2006-cı ilin Mart ayından 2012-ci ilin Yanvar ayına qədər *T-Com* olmuşdur. 2012-ci ilə gəlindiyində mobil məhsullar və sabit xətt məhsullarında ancaq bir marka mövcuddur: *Telekom*) — Slovakiya'da fəaliyyət göstərən ən böyük telekommunikasiya şirkətidir.

Sahiblik
--------

2015-ci ildə Slovakiya Respublikası, olan payını (49%) Deutsche Telekom-a olan payını satmışdır. İndi tamamilə Deutsche Telekom-a aiddir.

Üfüqdəki Slovak Telekom Satışı
------------------------------

Slovak hökuməti Slovak Telekom'da bir azlıq hissəsinin satışı üçün bir addım daha atmışdır. 2015-ci ilin Aprel ayında dövlət varlığının birjanı ehtiva edəcək şəkildə satılması üçün vasitələri genişlədən özəlləşdirmə üçün, qanununda ediləcək bir dəyişikliyi təsdiqlədi. 2015-ci ilin May ayında Deutsche Telekom, Slovakiya hökumətinin 49% hissəsinin hamısının 900 Milyon €-a alacağını açıqlamışdır.

Ölkə Səviyyəsində 4G/LTE Şəbəkəsi Başladıldı
--------------------------------------------

Slovak Telekom, 2013-ci ildə ilk Slovak operatoru olan Slovakiyanın beş şəhərində 4G/LTE şəbəkəsini başlatmışdır. Şəbəkə 1800 MHz'də işləyir və 73Mbit/saniyə endirmə və 23Mbit/saniyə yükləmə maksimum nəzəri sürəti təqdim edir. Dövrə Açarlı Geri Dönüş (DAGD), səsli zənglərin və qısa ismarıcların, 2G/3G dövrə açarlı şəbəkə istifadəsi ilə LTE qurğularına göndərilməsini təmin edir.

Korrupsiya İddiaları
--------------------

**Slovak Telekom'**un loqosu. 2004-cü və 2006-cı illər arasında
Slovak Telekom, Slovakiyadakı milli seçkilərdən yalnız iki gün əvvəl, 2010-cu ilin İyun ayında Təhsil Nazirliyi ilə 38 milyon € məbləğində şübhəli bir razılaşma imzalamışdı. Məhkəmə, şübhəli korrupsiya hadisəsinə qarışa bilər. Slovak Telekom haqqındakı sui-istifadə iddialarına *Beynəlxalq Transparant Slovakiya Təşkilatı* tərəfindən istintaq başlandı.

Mübahisə
--------

2010-ci ildə əksəriyyətlə almanların olan *Deutsche Telekom*, Slovakiya Respublikasına (Telekom'un 49%-in sahibi) dividend ödəməyi rədd etdi. Bu hərəkət Almaniyada qeyri-qanunidir.

**Slovak Telekom'**un baş qərərgahı. Bratislava, Slovakiya

Xarici Keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı

İstinadlar
----------



1. ↑   (ing.).
2. ↑  "Slovak Telekom will bring into life new brand "Telekom" for mobile and fixed products Arxivləşdirilib 2014-09-08 at the Wayback Machine" Telekom press buraxılışı 2011-10-12 (Slovak dilində)
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2014-08-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-27.
4. ↑    Arxivləşdirilib 2016-04-23 at the Wayback Machine
5. ↑    Arxivləşdirilib 2015-09-24 at the Wayback Machine
Jan Swammerdam, *Miraculum naturae sive uteri muliebris fabrica*, 1729
**Preformizm** — orqanizmlərin cinsiyyət hüceyrələrində rüşeymin inkişafını və ondan əmələ gələn orqanizmin əlamətlərini qabaqcadan müəyyən edən maddi strukturların olması haqqında təlim. 19 əsrin ikinci yarısında mayalanma və hüceyrə bölünməsi (mitozun) proseslərinin, həmçinin inkişaf mexanikasının öyrənilməsi preformizmin mahiyyətinin aydınlaşdırılmasına imkan verdi və orqanizm hissələrinin tamamilə yenidən törənməsi barədəki təlimin əsassız, qeyri-qənaətbəxş olduğunu aydın sübut etdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Преформизм // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. VIII ҹилд: Прадо—Спринт. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1984. С. 11.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Brockhaus |
| Normativ yoxlama | Microsoft: 191710170 |
"Slovakiya cənnəti"nin kanyon xəritəsi
**Slovakiya cənnəti** və ya **Slovak cənnəti** (slovak. Slovensko raj və ya slovak. Slovenský raj) — Şərqi Slovakiyada dağ silsiləsi. Spiş-Qemer Karstın bir hissəsidir. Spiş-Qemer Karst isə öz növbəsində Qərbi Karpatların böyük bir yarımşöbəsi olan *Slovenske Rudohoriye* dağları sisteminə daxildir.

Şimaldakı Spişska Nova Ves qəsəbəsi ilə cənubdakı Dobşina qəsəbəsi arasında yerləşir. Xüsusilə dərələri və şəlalələri ilə tanınır.

Dərələr şəlalələr arasından keçən qeyri-adi yollara sahib olduna görə, turistlər üçün çox məşhur bir yerdir. Sabit nərdivanların dırmaşmaq üçün istifadə edildiyi çox sayda hissələr var.

Ərazi Slovakiya Cənnəti Milli Parkına (slovak. Národný park Slovenský raj) daxildir.

Coğrafiyası
-----------

Slovakiya cənnəti yüksək yaylaları olan bir düzənlikdir (dəniz səvviyəsindən 800–1000 m yüksəklikdə). Ən yüksək dağ 1,270 metrlik Ondreyiskodur. Ərazi əsas olaraq karst əhəng daşlarından (Qeravi, Qlase, Pels və Skala düzənlikləri) və dolomitdən (Tri kopse) meydana gəlir. Karst yaylaları, dude və əhəng daşı səkiləri (Lapiyes) kimi hadisələri göstərir. İqlim orta dərəcədə soyuqdur.

Tipik xüsusiyyətlər kanyonlar, yarğanlar və dərələr (Sokol, Suça bela, Piyeki və Kysel) şəlalələrlə qayalıqlı mənzərəli və səhnələri yaradır və əsasan çaylar Hniles, Hornad və qolları tərəfindən yaradılırlar. Ərazinin 80%-i küknar meşələri və qaraçöhrə ağacları ilə əhatə olunur.

Slovakiya cənnətində 200-dən çox mağara və yeraltı uçurum mövcuddur. Mağaralar arasında, Dobşinska buz mağarası (slovak. Dobšinská ľadová jaskyňa) və Ayı mağarası (slovak. Medvedia jaskyňa) ən çox bilinənlərdəndir.

Slovakiya cənnətində, turistik mərkəzlərə çevrilmiş ağacqıranların, tırpanların və çuqunəridənlərin bir çox yaşayış yeri var idi, məsələn, Dobşinska Maşa, Dedinki, Mlinki, Stratena.

Flora və faunası
----------------

Geniş yayılmış və nadir olan heyvanlar arasında qonur ayı, berqut, adi muymul və qara leylək var. Tez-tez rast gəlinən heyvanlara nəcib maral, çöldonuzu, canavar, vaşaq və susamuru aiddir.

Ərazi, Avropa küknarı, meşə fıstığı, ağ şam, Avropa qara şamı və adi şam ilə örtülüdür.

Ərazidəki endemik bitkilər Karpat çöl sümbülü, *Pulsatilla Slavica*, *Hesperis silvestris*, *Liguria sibirica* və *Saxifraga* *paniculate'*dir. Bu bölgədə olan digər bitkilərə, dağ yamacı çiçəyi, türk zambağı, rəngarəng rahib başlığı aiddir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Vladar, Y. kolektív, 1981; Encyklopédia Slovenska, Bratislava, səhifə 488

Xarici Keçidlər
---------------

* www.slovenskyraj.sk/en.html (Slovakca və İngiliscə)

Həmçinin Bax
------------

* Slovakiya Cənnəti Milli Parkı
**Eucoleus annulatus** (*lat.* Eucoleus annulatus) Dəyirmi qurdlar tipinin Nematodlar sinfinə aid olan növ.

Xarici quruluşu
---------------

Bədənin kutikulası incə eninə zolaqlıdır. Baş hissəsində kitukula tərəfində xarakterik üzükvarı şiş əmələ gətirir. Bu kutikulyar şiş cavan yetkinliyə çatmayan fərdlərdə olmur. Ventral basillyar lenti eni 0,6-0,8 bədənin diametri qədər olur. Dorzal basilyar lentin eni 0,4-0,5 bədənin diametrinə bərabərdir. Erkək: Bədənin uzunluğu 13,8-16,8 mm, qida borusunun arxa hissəsində bədənin eni 0,050-0,065 mm-dir. Spikulyar balalıq yolu tikanlıdır. Yığılmış vəziyyətdə onun uzunluğu 1,25-1,50 mm təşkil edir. Tikanlar spikulyar balalıq yolunu tam örtmür. Onları balalıq yolunun proksimal və distar hissəsində müşahidə etmək olar. Orta hissəsində tikanlar olmur. Kutikulyar membran ilə birləşmiş cüt olan ikiyə bölünmüş çıxıntılardan ibarət olan sadə cinsi bursa vardır. Dişi: Bədənin uzunluğu 20,0-22,4 mm, qida borusunun axırında eni 0,075-0,100 mm təşkil edir. Vulvanın dəliyi yumuruvari yaxud eninə uzanmış şəkildə olur. Vagina düz yerləşir,divarı yaxşı inkişaf etmiş əzələ qatlardan ibarətdir. Anal dəlik terminal yerləşir. Yumurtaların qabığı hamar qalındır.Yumurtanın qütbündə yerləşən tıxaclar xeylək uzun olur. Yumurtaların uzunluğu 0,060-0,065 mm-dir. .

Həyat tərzi
-----------

Geniş yayılan,çox saylıdır. Hind toyuğu,ev toyuğu,başqa toyuqkimi quşların qida borusunda çinadəndə parazit həyat tərzi keçirirlər. Selikli qişanın ifrazatı ilə qidalanırlar. Düşmənləri yoxdur. Erkək,dişi,yumurta vasitəsi ilə çoxalır. Növün Fenologiyasına yumurta,aralıq sahib sürfə,yetkin fərd daxildir. Orta ömrün uzunluğu sahibin orqanizmində 45 gün, cinsi yetkinliyə çatma müddəti isə 19-26 gündür. Biohelmintdir, inkişaf dövriyyəsi aralıq sahibi olan yağış qurdları ilə keçir. Sahib dəyişməklə çoxalır.Reproduktivliyi və xromosom göstəriciləri məlum deyil. Mühafizəyə ehtiyac yoxdur.

Yayılması
---------

Dünyada 15 növ, Azərbaycanda 1 növ qeydə alınıb. Azərbaycanın bütün ərazilərində geniş yayılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  K.İ.Skryabin,N.P.Şixobalova,İ.V.Orlov. Nematodologiya əsasları cild VI.İnsanların və heyvanların Trihosefalidləri,kapilləriidləri və onlar tərəfindən yaradılan xəstəliklər.SSSR-nin Elmlər Akademyasının Nəşriyyatı.M.1957.
2. ↑  K.İ.Skryabin,N.P.Şixobalova,İ.V.Orlov. Nematodologiya əsasları cild VI.İnsanların və heyvanların Trihosefalidləri,kapilləriidləri və onlar tərəfindən yaradılan xəstəliklər.SSSR-nin Elmlər Akademyasının Nəşriyyatı.M.1957.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q20680324
* Wikispecies: Eucoleus
* AFD: Eucoleus
* BOLD: 897406
* Fauna Europaea: 392610
* Fauna Europaea (new): ed41a72f-19dc-4ff9-9f25-5911ed71ffc1
* GBIF: 4554156
* IRMNG: 1387982
* NCBI: 455382
* Plazi: 9125B612-EE72-994E-FF14-F9F4FF2EAA52
* uBio: 4163428

 |
**Bakı real məktəbinin binası** — 1901-1904-cü illərdə mülki mühəndis Dmitri Buynovun layihəsi ilə Bakı real məktəbi üçün tikilmiş bina. Hazırda binada Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti fəaliyyət göstərir.

Haqqında
--------

Bina 1901-1904-cü illərdə mülki mühəndis Dmitri Buynovun layihəsi əsasında Bakı real məktəbinin binası kimi inşa edilmişdir. Memar binanın ilkin layihəsini 1892-ci ildə təşkil etmiş, lakin, həm layihədə həm də smetada əhəmiyyətli dərəcədə çatışmazlıqların və nöqsanların olması səbəbindən qəbul edilməmişdir.1900-cü ilin əvvəllərində Buynovun dəyişikliklər edərək İtalya İntibah memarlığı stilində işlədiyi layihə təsdiq edilmişdir. Bina, qırmızı xəttə boyunca lüçənin rəvan xəttinə daxil edilmişdir və yan qanadlarının bucaq altında yerləşmiş olduğu mərkəzi hissənin əzəmətliyi ilə xüsusi olaraq nəzərə çarpdırılmışdır. Fasadın klassik quruluşu birinci mərtəbənin çox əsaslı şəkkildə yonulmamış daş hörgüsü ilə açıq-aydın ifadə olunmuş kürsülük və Korinf pilyastrları və çox çıxarılmış pərvazla möhkəmləndirilmiş iri tağ yerləri ilə birgə tamamlayıcı yuxarı mərtəbə magistralın memarlıq-planlaşdırılma quruluşunda binanın əhəmiyyətini müəyyən etmişdir. Fasadın gözəl plastikası, işlənmə mədəniyyəti və detalların aydın çəkilməsinə münasibət məktəb binasının bütün kompozisiyasında aşkar edilmişdir. Yüksək relyefdə daşdan düzəldilmiş, yan qanadların yuxarı künclərində klassik memarlıq motivinin kompozisiyasının dekorativ-ornamental inkişafı binanın memarlığına diqqət cəlb edir.

Həmçinin bax
------------

* Bakı texniki peşə məktəbinin binası
* Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin binası

İstinadlar
----------

1. ↑  *Şamil Fətullayev.* Bakının memarlıq ensiklopediyası (PDF). Bakı: Şərq-Qərb nəşriyyatı. 2013. səh. 138. ISBN 978-9952-32-020-6.