Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Həsənqaya.

**Həsənqaya** — Azərbaycan Respublikasının Ağdərə rayonunun Həsənqaya kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 25 avqust 1992-ci il tarixli, 287 saylı Qərarı ilə Ağdərə rayonunun Həsənqaya kənd Soveti Tərtər rayonunun tərkibinə verilmişdir.

Toponimikası
------------

Kəndin keçmış adı Buruc olmuşdur. Yaşayış məntəqələri Həsənqaya adlı yerdə salındığına görə belə adlandırılmışdır.

Tarixi
------

Həsənqaya kəndi əvvəllər Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində Ağdərə rayonu inzibati ərazisinə aid idi, lakin 1992-ci ildə Ağdərə rayonu ləğv edilərək ərazisi qonşu Ağdam, Tərtər və Kəlbəcər rayonları arasında bölüşdürüldü. Həsənqaya kəndi də Tərtər rayonuna birləşdirilən kəndlərdən biridir.

Kənd Qarabağ müharibəsinin əvvəlində Ermənistan ordusu tərəfindən işğal olunub, lakin 1992-ci ilin Ağdərə əməliyyatı zamanı erməni işğalçılarından azad edilib.

2008-ci ilin mart ayında Erməni silahlı qüvvələri 1994-cü ildə imzalanmış Ermənistan-Azərbaycan atəşkəsini pozması nəticəsində bu kənd istiqamətində də şiddətli döyüşlər olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri Ermənistan ordusunun işğal etdikləri bəzi hərbi mövqeləri azad etmişlər. Müdafiə nazirliyinin məlumatına görə yaranmış hərbi münaqişə nəticəsində dörd azərbaycanlı əsgər şəhid olub və 12 erməni əsgər öldürülüb. Məlumata görə döyüş zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələri artilleriyadan istifadə edib.

5 dekabr 2023-cü ildə kənd Ağdərə rayonunun tərkibinə daxil edilib.

Əhalisi
-------

Kənddə işğal olunmuş ərazilərdən qovulmuş azərbaycanlılar məskunlaşıb. Burada əsasən Kəlbəcər və Laçın rayonundan olan qaçqınlar məskunlaşıb. Təxminən 20 ailə evini burada qismən düzəldə bilib və kənddə yaşayış davam edir.

Coğrafiyası və iqlimi
---------------------

Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.

İqtisadiyyatı
-------------

Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi kəndi içməli su ilə təchiz edib.

Təhsil
------

2009-cu ildə tam şəkildə təmir edilən kənd məktəbində 5 şagird rahat şəkildə təhsil ala bilir. Kənddə uşaq bağçası mövcud deyil.

Səhiyyə
-------

Kənddə tibb məntəqəsi mövcud deyil.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi.* "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 2024-02-28. 2024-03-14 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2024-04-05.
2. ↑  "Azərbaycan Respublikası Ağdərə rayonunun bəzi kəndlərinin Tərtər rayonunun inzibati ərazi bölgüsünə daxil edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 25 avqust 1992-ci il tarixli, 287 saylı Qərarı". 2022-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-29.
3. ↑  Həsənqaya (Ağdərə) // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. I cild. Bakı: Şərq-Qərb. 2007. 304. ISBN 978-9952-34-155-3.
4. ↑  "Azərbaycan Respublikasının Ağdərə rayonunun yaradılması haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu" (az.). president.az (2023-12-28 tarixində nəşr olunub). 2023-12-05. 2023-12-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-12-27.
5. ↑  "Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi Tərtər rayonunun Həsənqaya kəndini təhlükəsiz içməli su ilə təchiz edib – Deyerler.org". 2011-04-03 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-08-10.

Xarici keçidlər
---------------

* "818 Həsənqaya əməliyyatı" Tarixi-sənədli film

Həmçinin bax
------------

* Həsənqaya əməliyyatı
* 2008 Ağdərə toqquşması

| ⛭Ağdərə rayonunun yaşayış məntəqələri |
| --- |
| Şəhərlər | Ağdərə |
| Qəsəbələr | Şıxarx |
| Kəndlər | Ağabəyyalı • Aşağı Oratağ • Baş Güneypəyə • Ballıqaya • Bazarkənd • Bəşirlər • Canyataq • Çapar • Çardaqlı • Çaylı • Çərəktar • Çıldıran • Çiləbürt • Çormanlı • Damğalı • Dəmirli • Dəvədaşı • Dovşanlı • Göyarx • Gülyataq • Hayad • Heyvalı • Həsənqaya • Həsənriz • Xatınbəyli • İmarət Qərvənd • Kiçik Qarabəy • Kolatağ • Qaraşlar • Qasapet • Qazançı • Qızılqaya • Qızıloba • Qozlu • Qozlukörpü • Lüləsaz • Maralyansarov • Mehmana • Meqrelalay • Məlikli • Narınclar • Orta Güneypəyə • Seysulan • Sırxavənd • Suqovuşan • Şahmansurlu • Talış • Təpəkənd • Ulu Qarabəy • Umudlu • Vəngli • Yarımca • Yayıcı • Yeni Qaralar • Yuxarı Oratağ • Zardaxaç • Zəylik |