recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**İnterpolyasiya ilə axtarış** (*ing.* Interpolation search) — Artan və ya azalan sıra ilə düzülmüş massivdə verilmiş elementin  tapılması alqoritmidir.

İşləmə prinsipi
---------------

Eyni ilə ikili axtarış alqoritminin sxemi üzrə qurulur. Yeganə fərq ondan ibarətdir ki, massiv hər addımda ikiyə tən ortadan deyil, cari intervalın uclarındakı qiymətlərdən asılı olaraq xətti interpolyasiya ilə tapılmış mövqedən bölünür. Hesablamaya sərf olunan vaxt baxımından intervalın ikiyə ortadan bölunməsi ilə interpolyasıyanın hesablanması arasında fərq ciddi olmadığı üçün, bu intervalın daha böyük sürətlə yığılmasına gətirir. Massivdəki elementlərin sayı N olarsa, bir elementin mövqeyinin tapılması üçün orta hesabla {\displaystyle log(log(N))} müqayisə sərf edilər. Ən pis halda (məsələn verilənlər eksponsional xarakter daşıdıqda) tələb edilən əməliyatların sayı {\displaystyle O(N)}-ə çata bilər.

C++ proqramlaşdırma dilində icrasına nümunə
-------------------------------------------

```
#include <iostream>
#include <stdlib.h> /\* srand(), rand(), RAND\_MAX \*/
#include <time.h> /\* time() \*/
#include <locale.h> /\* setlocale() \*/

using namespace std;

const int n = 12; /\* Massivin ölçüsü \*/

/\* Artan sıra ilə düzülmüş massivdə interpolyasiya ilə axtarış funksiyasına nümunə \*/
int InterpolyasiyaIleAkhtar(int massiv[], int say, int axtarilan)
{
 int sol = 0;
 int sag = say - 1;

 while ((massiv[sag] != massiv[sol]) && (axtarilan >= massiv[sol]) && (axtarilan <= massiv[sag]))
 {
 int yeniMovqe = sol + ((axtarilan - massiv[sol]) \* (sag - sol) / (massiv[sag] - massiv[sol]));

 if (massiv[yeniMovqe] == axtarilan)
 return yeniMovqe;

 if (massiv[yeniMovqe] < axtarilan)
 sol = yeniMovqe + 1;
 else
 sag = yeniMovqe - 1;
 }

 if (axtarilan == massiv[sol])
 return sol;

 return -1;
}

/\* Massivi sıralamaq üçün tələb olunan müqaisə funksiyası. \*/
/\* Bu funksiya massivi artan sıra ilə düzür. \*/
int compare(const void\* elem1, const void\* elem2)
{
 if (\*((int\*)elem1) > \*((int\*)elem2))
 return 1;

 if (\*((int\*)elem1) < \*((int\*)elem2))
 return -1;

 return 0;
}

/\* Alqoritminin istifadəsinə nümunə \*/
int main()
{
 int massiv[n];
 int i;

 setlocale(LC\_ALL, ".utf8");
 srand((unsigned)time(NULL));

 cout << "Massivdəki ədədlərin ilkin təsadüfi sırası:\t";
 for (i = 0; i < n; i++)
 {
 massiv[i] = 100.0 \* rand() / (RAND\_MAX + 1);
 cout << massiv[i] << "";
 }
 cout << endl;

 /\* Alqoritm ancaq sıralanmış massivlərlə işləyir \*/
 qsort(massiv, n, sizeof(int), compare);

 cout << "Massivdəki ədədlər sıralandıqdan sonra:\t\t";
 for (i = 0; i < n; i++)
 cout << massiv[i] << "";
 cout << endl;

 while (true)
 {
 int axtarilan;

 cout << endl << "Proqramdan çıxmaq üçün mənfi, sırasının tapilması üçün isə hər hansı bir digər ədəd daxil edin: ";
 cin >> axtarilan;

 if (axtarilan < 0)
 break;

 int cavab = InterpolyasiyaIleAkhtar(massiv, n, axtarilan);

 if (cavab < 0)
 cout << "Cavab tapilmadi." << endl;
 else
 cout << "Sıra N=: "<< cavab + 1 << endl;
 }
}

```

Həmçinin bax
------------

* Axtarış alqoritmləri
Saksoniyada (Almaniya) Verdau Bələdiyyə Zalı
 İsveçin Helsingborg şəhərində bələdiyyə binası.
**Ratuşa və ya Bələdiyyə zalı** (*alm.* Rathaus‎ — sözün hərfi mənasında "Şura evi", pol. ratusz) — şəhər və ya qəsəbə rəhbərliyinin özunu idarə etmə orqanı və orqanın binası. Bələdiyyə binası, şəhər şurası, idarə binası anlaşılır.

Tarixi
------

Ratuşalar ilk dəfə Almaniyada ticarət şəhərlərində meydana gəlib, daha sonra digər ölkələrə yayılır. Artıq orta əsrlərdə Ratuşa şəhərin özünü idarəetmə və müstəqillik əlamətinə çevrilmişdi.

Ölkəmizdə
---------

Ölkəmizdə bu daha çox Bələdiyyə idarəsi kimi anlaşılır.

Digər ölkələrdə
---------------

 Bamberq şəhərinin köhnə şəhər zalı.
* *Almaniya: Rathaus* — sözün hərfi mənasında "Şura evi"
* *İngiltərə: Taun Holl* (*ing.* Town Hall) və ya Şəhər binası (*ing.* City Hall) — Hərfi tərcümədə "şəhər iclas salonu"
* *Fransa: Otel de ville* (*fr.* Hôtel de ville) — hərfi tərcümədə şəhər şurasının evi.
* *İtaliya*: it. Palazzo comunale — hərfi tərcumədə Kommunal Bina
* *Portuqaliya:* *port.* Paços do concelho — hərfi tərcümədə Mahal sarayı
* *Finlandiya* : *Raastuvankokous* (fin  RaasRådhusstämm)
* *İsveç*: *Allman radstuga* (*isv.* Allmän rådstuga)
* *Rusiya* : Ра́туша
Bir tava Ratatuy
**Ratatuy** (*fr.* ratatouille) — Nitsadan başlanan ənənəvi fransız Provans li pörtlədilmiş tərəvəz yeməyidir.

Tarixi
------

Ratatuy Fransada ilk dəfə olaraq XVIII əsrdə qazan xörəklərinə verilmiş ad, adətən yoxsul kəndlilərin yeməyi sayılırmış. Tərəvəz qalıqları bir yerdə qaynadılar və yeyilərmiş. XX əsrdə (1930-cu ildən) Niçça regionunda yay möhsümündə təzə tərəvəzlərdən hazırlanan yemək kimi məşhurlaşır. Orijinal reseptə çukkini, bibər, pomidor, soğan və sarımsaq daxildir. Müasir dövrdə buraya badımcan da əlavə olunur. (*fr.* rata = muyd; *fr.* touiller = qarışdırmaq)

İstinadlar
----------

1. ↑  Alan Davidson, The Oxford Companion to Food, 2. Aufl. Oxford 2006, Artikel Ratatouille

Xarici keçidlər
---------------


|  |  |
| --- | --- |
| Vikianbarın loqosu | Vikianbarda ***Ratatuy*** ilə əlaqəli mediafayllar var. |

Həmçinin bax
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Kulinariya** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Qorelı adası** (*ing.* Gareloi Island, *aleut.* Анаҥусиҳ) — Andreyanov adaları qrupuna, Delarov yarımqrupuna daxil olan ada. Adada daimi yaşayış yoxdur.

Coğrafiya
---------

Ada 67,2 km² sahəyə malikdir. Delarov adaları qrupunun ən böyük adasıdır. Onun uzunluğu 9,7 km, eni 8 km rəşkil edir. Maksimal hündürlüyü 1573 metrdir.

Ada vulkanik mənşəllidir və eyni adlı vulkanın bir hissəsini təşkil edir. Diametri 1120 metrdir. Olduqca seysmik zonada yerləşir. 1980-ci illərdə 4 püskürmə müşahidə edilmişdir. Biri istisna bütün püskürmələr partlayışla müşahidə edilmişdir. 2007-ci ilin yay-payız mövsümündə güclü seysmik aktivlik müşahidə edilir. 40 zəlzələ faktı qeydə alınır.

Tundra zonasında yerləşir. Sahil qayalıqlarında dəniz quşları yaşayır. Burada 600,000 dəniz quşuna rastlamaq mümkündür.

Tarixi
------

1867-ci ildə Alyaskanın satın alınması zamanı Alyaska ilə birlikdə ABŞ-yə satılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bergsland, K.* Aleut Dictionary. Fairbanks: Alaska Native Language Center. 1994.
2. ↑  "Alaska Volcano Observatory, Gareloi description and statistics". 2009-04-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-24.
**Bəşir** — , Aşıq Ələsgərin oğlu.

Həyatı
------

Bəşir Aşıq Ələsgərin bö­­yük oğ­lu­dur. 1867-ci ildə Göy­çə mahalının Ağ­­kil­sə kəndində anadan olmuşdur. Bəşir əvvəlcə öz kəndlə­rin­də, sonra isə Sarıyaqub kən­dindəki molla mək­tə­bin­də oxumuşdur.

Saz çalıb, söz qoşmağı bacaran Bəşir aşıqlıq etməsə də, bu sənətin qə­dir-qiy­mə­tini bilirdi. O, yazdığı şeirləri nədənsə müha­fizə etmə­mişdir.

At minməyi, şux geyinməyi sevən Bəşir həm də əla nişançı idi. O, ömrü boyu heç kəsdən qorxub-çəkinməmiş, bəylərə, ağalara, qlavalara, pristavlara baş əyməmişdir.

1915-ci ildə münaqişə zəmnində kəndin kovxasını güllə ilə vuran Bəşir çar hakimiyyəti yıxılana qədər qaçaq yaşamışdır.

1918-ci ildə ermənilərin törətdikləri milli vuruşma zamanı Bəşir Göyçənin müdafiəsində böyük şücaət göstər­miş, yağılara ağır zərbə vurmuşdur. O, 1918-1921-ci il­lər­də Kəlbəcərin Qanlıkənd kəndində Aşıq Ələsgərlə bir ailədə yaşamışdır.

Bəşir 1934-cü ildə Kəlbəcər rayonunun Yanşaq kən­din­də qonaq olarkən xəstələnib vəfat etmiş və vəsiy­yə­tinə görə orada da torpağa tapşırılmışdır.
**Assimilyasiya və ya uyuşma** — səs uyuşması səslərin sonluq və başlanğıc mərhələlərinin əsasında baş verir.

Təsnifi
-------

Bir səs başqa səsə təsir göstərir, onu öz məxrəcinə uyğunlaşdırır. Məsələn: şəhərli–şəhərri, anlamaq–annamax və s. Səsin başqa səsə təsirinin nəticəsinə görə uyuşma iki cür olur: tam uyuşma, natamam uyuşma. Tam uyuşmada bir səs o biri səsi öz məxrəcinə çevirir. Məsələn: sönməz–sömməz, çıxarlar–çıxallar və s. Natamam uyuşmada bir səs o biri səsə təsir edib onu öz məxrəcinə yaxınlaşdırır. Məsələn: qızlar–qızdar, qaçdı–qaşdı və s.
İstiqamətinə görə uyuşma iki cür olur: irəli uyuşma, geri uyuşma. İrəli uyuşmada əvvəl gələn səs sonrakı səsə təsir edir, öz məxrəcinə uyğunlaşdırır. Məsələn: bazarlıq–bazarrıx, gözlə–gözdə və s.

Geri uyuşmada sonra gələn səs əvvəlki səsə təsir edir, onu öz məxrəcinə uyğunlaşdırır. Məsələn: baxırlar–baxıllar, rusca-ruçca və s.
Uyuşma hadisəsi samitlərin bir-birinə təsiri zəminində baş verir. Bu baxımdan samitlərin əlamətinə görə səs uyuşmasının dörd tipini fərqləndirmək olar:

1. Samitlərin əmələgəlmə yerinə görə səs uyuşması. Məsələn: qanmaz–qammaz, yanmaz–yammaz və s.

2. Samitlərin əmələ gəlmə üsuluna görə səs uyuşması. Məsələn: getsə–gessə, dincdir–dinjdir və s.

3. Səs tellərinin iştirakına görə səs uyuşması. Məsələn: yazsa–yassa, südsüz–sütsüz və s.

4. Yumşaq damağın vəziyyətinə görə səs uyuşması. Məsələn: oğlanlar–oğlannar, səndən–sənnən və s.

Həmçinin bax
------------

* Assimilyasiya (sosiologiya)
* Assimilyasiya (biologiya)
*

İstinadlar
----------

1. ↑  Məhəmməd Məmmədov. Dilçiliyə giriş,Səs uyuşması hadisəsi Bakı-2017, səh. 85

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Dilçilik** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
Qış qarışlayıcısı-(*lat.* Operophthera brumata L.) Buğumayaqlılar tipinin Pulcuqluqanadlılar dəstəsinin Qarışlayıcılar fəsiləsinə aid olan növ

Həyat tərzi
-----------

Zərərvericinin kəpənəklərinə hava şəraitindən asılı olaraq payız fəslinin axırı və qış fəslinin əvvəli rast gəlmək olur. Erkək kəpənək qanadları açılmış halda 20–25 mm ölçüdə olmaqla, ön qanadları sarı rəngdə olub, zolaqsızdır. Sap şəkilli bığcıqları vardır. Dişi kəpənəyin qanadları qısa olub, boz rəngdədir. Qanadların üzərində iki zolaq görünür. Pup mərhələsində qışlayır, oktyabrın axırı və noyabrın əvvəllərində puplardan çıxan kəpənəklər 1-2 gün cütləşdikdən sonra yumurta qoymağa başlayırlar. Kəpənəklərin uçuşu 40-45 gün davam edir. Yumurtalar uzunsov oval şəklində olmaqla, sarımtıl-yaşıl rəngdədirlər. Dişi kəpənəklər yumurtalarını topa halında ağacların qabığının çatları arasına və tumurcuqların üzərinə qoyurlar. Hər bir dişi kəpənək 15-25 gün ərzində 250-300-dək yumurta qoya bilir. Yazın başlanğıcında, mart-aprel aylarında yumurtalardan çıxan tırtıllar tumurcuqlarla, sonra isə yarpaqlarla qidalanmağa başlayırlar. Tırtıllar sarımtıl, bəzən də açıq-boz rəngdə olmaqla belinin üst tərəfindən iki zolaq uzanır. Bəzək ağacları üzərində aparılan müşahidələrə əsasən, bitkinin tırtıllar tərəfindən zədələnmiş hissələri torla örtülür. Onlar özlərini xarici təsirlərdən mühafizə etmək məqsədilə torla bir-birinə yapışmış yarpaqlar arasında gizlənirlər. Tırtılların inkişafı 14-200 C temperaturda 20-26 gün çəkir. İyun-iyul aylarında inkişaflarını başa çatdırıb, ifraz etdikləri sap vasitəsilə torpağa düşərək, torpağın 5-10 sm dərinliyində barama hörüb pup halına keçir və 3 ayadək torpağın altında diapauza dövrü keçirir. Kəpənəklərin uçuşu oktyabr-noyabr aylarında başlayır. Yumurta mərhələsində qabığın altında qışlayır.

Yayılması
---------

Keçmiş SSRİ-nin Avropa hissəsi, Qafqaz, Şərqi və Orta Avropa, İslandiya, Yaponiya, qərbi Amerika, Kanada. Azərbaycanda Şamaxı-Qobustan bölgəsində yayılmışdır.

Ədəbiyyat
---------

* E.F.Səfərova. Abşeronda bəzək bitkilərinə zərərverən cücülər, onların biotənzimlənməsində entomofaqların rolu (Dissertasiya). Bakı, 2013

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q164002
* Wikispecies: Operophtera brumata
* ADW: Operophtera\_brumata
* BAMONA: Operophtera-brumata
* BioLib: 52778
* BOLD: 98684
* BugGuide: 247161
* EoL: 287017
* EPPO: CHEIBR
* EUNIS: 308048
* Fauna Europaea: 445091
* Fauna Europaea (new): b23dfdc0-8713-495a-8c5a-c4517972baad
* GBIF: 1972449
* iNaturalist: 60780
* IRMNG: 11265571
* ITIS: 117589
* LepIndex: 225398
* LoB: 4299
* NBN: NBNSYS0000005879
* NCBI: 104452
* uBio: 7790167

 |

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
*Geranium lucidum*
**Parlaq әtirşah** (*lat.* Geranium lucidum) — ətirşahkimilər fəsiləsinə mənsub birillik ot bitkisi. Hündürlüyü 15-35 sm, gövdəsi düz və yaxud əyilib qalxandır, yarpaqlar parlaq, çılpaq, qonurtəhər, daha sonra qızarandır.

Yarpaq
------

Kökətrafı yarpaqları uzun saplaq üzərindədir, aşağı gövdə yarpaqları görünüşünə görə böyrəkşəkillidir, hissələri əksinəyumurtaşəkillidir, yuxarı hissədə dəyirmiləşmiş və dayaz dairəvi dişlərə kəsilmişdir; yarpaq ayası üst tərəfdən və kənarlardan basıq tüklüdür, daha sonra qızarandır. Yalançı zoğları neştərvaridir, sivriləşmişdir.

Çiçək
-----

İkiçiçəkli çiçək saplağının uzunluğu 2-4 sm-dir, meyvə vermə dövründə əyilmiş şəkildə olur. Ləçəkləri çəhrayı rənglidir, əksinəyumurtaşəkilli-uzunsovdur, təpə hissədə dəyirmiləşmişdir.

Meyvə
-----

Meyvəsinin tayları arxa tərəfdə torvari qırışlıdır. Toxumları hamardır.

Çiçəkləməsi
-----------

Aprel-İyun

Meyvə verməsi
-------------

İyun-Avqust

Azərbaycanda yayılması
----------------------

BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, Kür düz (qərb), KQ şimal, KQ mərkəzi, KQ cənub, Lənk. dağ. Orta dağ qurşağına qədər.

Yaşayış mühiti
--------------

Çay sahilində, çaqıl daşlı, rütubətli və qaranlıq yerlərdə rast gəlinir.

Ədəbiyyat
---------

* Eldar Şükürov. İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı, Bakı 2016

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q164738
* Wikispecies: Geranium lucidum
* APDB: 143745
* BioLib: 3558
* Calflora: 8593
* Cal-IPC: geranium-lucidum
* EoL: 247148
* EPPO: GERLU
* EUNIS: 172584
* FoIO: GERLUC
* GBIF: 2890560
* GRIN: 424927
* iNaturalist: 77255
* IPA: 14069
* IPNI: 373275-1
* IRMNG: 11245602
* ISC: 114530
* ITIS: 502761
* NBN: NBNSYS0000003161
* NCBI: 379949
* NZOR: 353f92de-f40a-459e-ac71-fd82b25ac23e
* NZPCN: 4654
* PFI: 2830
* Plant List: kew-2823535
* PLANTS: GELU
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:373275-1
* Tropicos: 13900015
* VASCAN: 29055
* WoI: 2555
* WFO: wfo-0000700774

 |
**Tatar doqquzdonu** (*lat.* Lonicera tatarica) — bitkilər aləminin fırçaotuçiçəklilər dəstəsinin doqquzdonkimilər fəsiləsinin doqquzdon cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Cənubi Sibirdə, Orta Asiya dağlarında, Tyan-Şanda, Altada bitir.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 1,5-2,5 m-ə qədər olan koldur. Gövdəsinin qabığı bozumtul rəngdə olub, tədricən soyulur. Cavan zoğları hamar, sarımtıl-qonur rənglidir, zoğun ucunda yumurtavari, qarşı-qarşıya yerləşmiş tumurcuqları olur. Yarpaqları 6 sm uzunluqda və 3 sm enində olmaqla yumurtavarı və ya neştərvarı formalıdır, ucdan sivriləşmiş, bəzi hallarda iridir, yarpaq qoltuğunda cüt-cüt yerləşir, ləçəkləri ağ və ya tünd çəhrayı rənglidir. Meyvəsi 7 mm diametrində, qırmızı və ya sarımtıl rəngli, kürəvidir, avqust ayında yetişir, acıdır, yeyilmir, budaqlar üzərində cüt-cüt sərbəst və ya azacıq bitişik halda olur.

Ekologiyası
-----------

Təbii halda meşə-çöl zonasında, çay vadilərində, qayalarda, meşə yaruslarında kölgəli ərazilərdə bitir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Böyük Qafqazda, Kür-Araz ovalığında və Cənub böıgəsində rast gəlinir.

İstifadəsi
----------

Tək və qrup əkinlərində istifadə üçün yararlıdır.Ətirli çiçəyi, sıx, tünd-yaşıl çətiri bitkiyə çox dekorativ görkəm verir. Qabığında alkoloidlər, kumarin, saponin, flavonid, kömür, çiçəklərində isə şəkər, qlükoza, fruktoza vardır ki, müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Linnaeus C.* Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 173.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q158546
* Wikispecies: Lonicera tatarica
* BioLib: 40453
* Calflora: 5017
* EoL: 488739
* EPPO: LONTA
* EUNIS: 165354
* FoC: 200022384
* GBIF: 5334242
* GRIN: 22644
* iNaturalist: 77836
* IPA: 3043
* IPNI: 149131-1
* IRMNG: 10205249
* ITIS: 35306
* MichiganFlora: 727
* MoBotPF: 278951
* NBN: NHMSYS0100001958
* NCBI: 447676
* NZOR: 1a28f0c4-de8a-4dc4-ba85-18ab345bb9f8
* PFI: 10039
* Plant List: kew-2340703
* PLANTS: LOTA
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:149131-1
* Tropicos: 6000144
* VASCAN: 4226
* WisFlora: 4121
* WFO: wfo-0000360195

 |
Alətitiləmə dəzgahı
**Alətitiləmə** kəsici alətin (kəski, frez) tilinə lazımi həndəsi formanı vermək üçün tətbiq olunan pardaqlama üsuludur. Burada kəsici alət universal və ya xüsusi alətitiləyən dəzgahda itilənir. Universal alətitiləyən dəzgah adətən dönəbilən iki başlığa malik olur. Bunun köməyi ilə alətlərin malik olduqları spiral formalı profillər pardaqlana bilir. Alətin və istehsalın ölçüsündən asılı olmayaraq alətlərin itilənməsi həmişə xüsusi dəzgahlarda yerinə yetirilir. 
Dəzgahlarda alətlərin itilənməsi zamanı həm itilənən alət, həm də pardaq dairəsi mürəkkəb hərəkətlər yerinə yetirlər. Qeyd olunan hərəkətlər zamanı yol verilən xətalar bir başa alətin profilinə köçürülür. Ona görə də, dəzgahın işçi şpindelləri yüksək dəqiqliklə hazırlanır. Yüksək hərəkət dəqiqliyini təmin etmək üçün çox hallarda →NC-idarə olunan dəzgahlardan istifadə edilir. 
Alətitiləmə üçün lazım olan pardaq alətinin seçilməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir. Tezkəsən alət poladının emalı üçün kubik bor nitrid və almaz dənəcikli dairələrdən istifadə edilir. 
İtiləmə zamanı alətin istilik yüklənməsi mümkün qədər aşağı olmalıdır ki, onun daxilində struktur dəyişilməsi və bununla davamlığın aşağı düşməsi baş verməsin. Bu baxımdan CBN dairələrlə emal zamanı əlverişli istilik balansı yaranır. Verilmiş texnoloji tapşırıqdan asılı olaraq itiləmə quru və ya soyuducu-yağlayıcı mayenin tətbiqi ilə aparılır.

Istinad
-------

* Rezo Əliyev. Maşınqayırma leksikonu. I hissə, Bakı: Appostrof nəşriyyatı, 2012, 430 s.
Qış sarayının daxili həyətində salınmış bağ.
**Qış sarayının bağları** Avropanın digər hökmdar sarayları ilə müqayisədə məşhur deyildir və xüsusi dizaynı yoxdur. Çünki, çar və ailəsinin yaşayış yeri olan saray, əyləncə və istirahət məkanı kimi yox, güc və qüvvət simvolu kimi nəzərdə tutulmuşdu.

Şimaldan Neva çayı, cənubda isə Saray meydanı ilə əhatə olunmuş Qış sarayı ətrafənda bağ salınması üçün xüsusi yer də yox idi; lakin, Rusiyanın son iki imperatriçası əvvəl asfaltla döşənmiş kiçik saray ərazisində kiçik bağlar saldırmışdılar.

1885-ci ildə III Aleksandrın həyat yoldaşı, Çaria Mariya Fyodorovna sarayın əvvəl asfaltla döşənmiş kimik həyətində bağ saldırmışdı. Bu bağ, sərbəst düzbucaqlı formasında dizayn edilmişdi. Qazon ağacları və kolları ilə bəzədilmiş bağdan Saray meydanına qapı açılır.

İkinci bağ 1896-cı ildə II Nikolayın xanımı, Qış sarayında XX əsrin əvvəlində qısa müddət ömür sürmüş Çariça Aleksandra Fyodorovna tərəfindən yaradılmışdır. O, sarayda yaşadığı zaman, insanların sarayın fasadına yaxınlaşa bildiklərini görmüş və bayırdan sarayın qərbində yerləşən şəxsi otaqlara boylanılmasını bəyənməmişdi. Həmçinin, çariça, övladlarının təhlükəsiz oynaya biləcəyi bir məkan olması arzusunda idi, buna görə də, saray həyətinin onun pəncərəsi olan hissəsində bağ yaradıldı. Yüksək divarlarla əhatə olunmuş bağ, Riqa şəhər bağları və parklarının direktoru, landşaft memarı Georq Kufaldın layihəsi əsasında salınmışdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Kāvere, Anne.* Rīgas dārzu arhitekts Georgs Kūfalts (Latvian). Riga: Jumava. 2007. 107–108. ISBN 978-9984-38-349-1. OCLC 191090541.

Xarici keçidlər
---------------

* (ing.) Hermitage Museum Website Arxivləşdirilib 2008-12-01 at the Wayback Machine Ermitaj Muzeyi tərəfindən nəşr olunub.

| ⛭Qış sarayı |
| --- |
| Otaqlar | İordan pilləkəni \* Feldmarşallar zalı \* Kiçik taxt zalı \* Gerb zalı \* Hərbi qalereya \* Müqəddəs Georgi zalı \* Böyük saray kilsəsi \* Aleksandr zalı \* Ağ zal \* Qızılı zal \* Şəxsi otaqlar \* Rotunda \* Ərəb zalı \* Malaxit zalı \* Neva anfiladası \* Bağlar | Sankt-Peterburqun gerbi |
| Digər | Böyük Pyotrun domiki \* Qış sarayında yanğın \* Ermitaj |
**Uşaqları Mühafizə Cəmiyyəti** — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə fəaliyyət göstərmiş qeyri-hökumət xeyriyyə təşkilatı.

Tarixi
------

Y.A.Gindesin təşəbbüsü ilə yaradılmışdı (1917). Sədri Y.A.Gindes, sədr müavini isə Eynülhəyat Yusifbəyli (Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti 4-cü və 5-ci hökumət kabinələrinin başçısı Nəsib bəy Yusifbəylinin həyat yoldaşı) olmuşdur.

Fəaliyyəti
----------

Cəmiyyətin məqsədi Bakıda yaşayan 17 yaşınadək uşaqların həyat şəraitini hərtərəfli öyrənmək, əhalini onların yaşayış tərzi və bütün ehtiyacları ilə geniş tanış etmək idi. Cəmiyyət xüsusi uşaq məhkəməsi təşkil etməklə, kimsəsiz uşaqların cinayətkar aləmdən uzaqlaşdırılmasına, onların yenidən tərbiyələndirilməsinə və cəmiyyətə faydalı vətəndaşlar kimi yetişdirilmələri üçün etibarlı əllərə verilməsinə səy göstərirdi. Uşaq məhkəməsinin nəzdində uşaq koloniyası vardı. Aprel işğalından (1920) sonra fəaliyyətini dayandırmışdır.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti
* Uşaqlara Yardım Bürosu

İstinadlar
----------

1. ↑  Uşaqları Mühafizə Cəmiyyəti // Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. II. Bakı: "Lider". 2005. səh. 416. ISBN 9952-417-44-4.
**Emrah Çinik**, (Avqust 30, 1977; Bursa, Türkiyə) Türk saç əkimi cərrahıdır.

Həyatı və karyerası
-------------------

1977-ci ildə Bursada atası Mehmet, anası Samie, derzi valideynlərin övladı olaraq dünyaya gəlmişdir. 1996-cı ildə Uludağ Universitetinin tibb fakutesini qazanmış ve 2002 – ci ildə məzun olmuşdur. Bursadakı ali təhsilini tamamladıqdan sonra 2 illik məcburi xidmət üçün Kırıkkaleyə getmişdir. Məcburi xidməti başa vurduqdan sonra o Medikal Estetik həkimi kimi fəaliyyətə başlamışdır.

2007–ci ildə o İstanbula gəlmiş və Cosmedica Saç Əkimi və Plastik Cərrahiyə Mərkəzini açmışdır. 2008–ci ildə Medikal Park Xəstəxanalr qrupunun Sultanqazi şöbəsində Medikal Estetika və Saç əkimi şöbəsinin direktoru kimi işləməyə başlamışdır. Cosmedica klinika həmin xəstəxanın saç əkimi departmanı olaraq fəaliyyət göstərirdi. 2010-cu ildə o Medicana Beynəlxalq Xəstəxanasında Sultanqazidə olduğu kimi Medikal Estetik həkimi və Saç əkimi cərrahı kimi fəaliyyətə başlamışdır. 2011-ci ildə o Medikal Park Xəstəxanalar qrupunun Bahçelievlər şöbəsində öncəki təcrübələrində olduğu kimi eyni sahə - saç əkimi - üzrə işləməyə başlamışdır.

O hal hazırda öz şəxsi klinikası Cosmedica.da saç əkimi sahəsi üzrə fəaliyyətini davam etdirir.

Saç əkimi faəliyyəti
--------------------

O ilk illərdə saç əkiminə FUE metodu ilə başlamışdır. 2010–cu ildə DHI (Direct Hair Implantation) metodunu sınamış və çox uğur əldə etmişdir. O həmin illərdə Türkiyədə bu metoddan istidafə edən ilk həkimlərdən biri olmuşdur.

### DHI Metodu nədir?

DHİ Əkim qələmi ilə əkim prosesi
DHI metodu saç əkimində ən yeni metoddur. Saç köklərinin alınması prosesi FUE metodunda olduğu kimidir. Sadəcə əkim prosesi fərqlidir. Həkimlər əkim prosesində əkim qələmindən (çoi) istifadə edirlər. Həmçinin bu metodda həkimlər əkim sahəsində daha çox sıxlıq əldə edirlər.

Seminarlar və görüşlər
----------------------

| İl | Seminar |
| --- | --- |
| 2016 | Saç əkimi Seminarı, 16 Aprel 2016, Barselona, İspaniya |
| 2015 | Saç əkimi Seminarı, 28 Noyabr 2015, Bakı, Azərbaycan |
| 2015 | 23-cü ISHRS Ümumdünya Konqresi, 11 sentyabr ABŞ, Çikaqo. İllik Görüş |
| 2015 | FUE Saç Əkimi Seminarı, 19 iyun 2015, Valensiya, İspaniya |
| 2011 | Professor Dr. Paolo Bonan təlim programı, Clinica Villa Donatello, Florensiya, İtaliya |
| 2006-2011 | Botoks, PRP, lazer təlim proqramları |
| 2005-2006 | Saç əkimi FUE təlim programları |
| 2004-2005 | Medikal estetik təlim proqramları |

Assosiasiyalar
--------------

* ISHRS

Referanslar
-----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-05-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-06-25.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-08-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-06-25.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-08-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-06-25.

Əlavə linklər
-------------

* Arxivləşdirilib 2016-07-17 at the Wayback Machine
* ?
* 
* 
* 
* Arxivləşdirilib 2016-09-19 at the Wayback Machine
* 
*
**Xanduz tikmə** - şəbəkəli parça üzərində tikmə üsulu. Azərbaycan milli tikmələrin məhəlli növüdür, əsasən Lənkəran bölgəsində geniş yayılmışdır.

Texnika
-------

Xanduz tikmə üsulunda iynə, şəbəkəli parça, iki ədəd qasnaq və müxtəlif rəngli ipək, iplik, yun sapdan istifadə olunur. Şəbəkəli parça çox vaxt tikici həvəskarların özləri tərəfindən hazırlanırdı. Bunun üçün kətan parçanın əriş-arğacı sayca təkəmseyrək çıxarılıb şəbəkə halına salınır. Sonra həmin şəbəkəli parça vasitəsilə məmulat üzərində naxış salınır. Bunun üçün usta əvvəl şəbəkəli parçanı qasnağa kip keçirilmiş məxmər, atlas, ağ, kətan və s. növ parça üzərinə qoyur və əlində olan hazır naxışlı nümunəyə baxaraq rəngli saplarla say hesabı işləməyə başlayır. Tikici yeni ilmə əldə etmək istədikdə iynəni say üzrə şəbəkəli sapdan eninə və bir də uzununa götürür. Çox vaxt iynə şəbəkəyə çəpəki keçirilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Nizami kitabxanası - Azərbaycan tikmə sənəti[*ölü keçid*]

Həmçinin bax
------------

* Tikmə
**Xandrin villası** - Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən bina. Krasnuşkinin binası Taqanroq şəhəri Aleksabdrovskaya küçəsi, ev 56 ünvanında yerləşir. Bina 1870-ci ildə inşa edilmişdir. Xandrin villasının layihəsi Tenişevə məxsusdur.

Tarixi
------

Xandrin villası Taqanroq şəhərinin fəxri sakini, sahibkar E. A. Xandrinin sifarişi ilə 1870-ci ildə arxitektor Tenişevin layihəsi əsasında inşa edilmişdir. «Daşınmaz əklakların siyahısına» görə bina 1873 - 1916-cı illər ərzində ancaq Xandrinlər ailəsinə məxsus olmuşdur (1898-ci ildən titullu məsləhətçi Anton Zaxaroviç Xardin). Oktyabr inqilabından sonra Xrdinlər ailəsi Xarkova köçmüşdür.

İnqilabdan sonra burada şəhər hərbi komendaturası yerləşirdi. 1920-ci ildə bina şəhər təsərrüfatının balansına verilmişdir. Fasaddan ağacdan olan gerb və abidə çıxarılmışdır. Burada musiqi məktəbi olmuşdur. 1976-ci ildə aparılan bərpa işlərindən sonra burada Taqanroq şəkil qalereyası açılmışdır.

Arxitektur xüsusiyyətləri
-------------------------

Bina bir mərtəbəli olub zirzəmiyə sahibdir. Fasadı dekorlarla işlənmişdir. Binada borokko və klassizm elementləri müşahidə edilir. Əsas girişdə Xardrinlərin ailəvi gerbini müşahidə etmək mümkündür. Lepka elmentləri ilə zəngindir. Binanın həyətinə taxta veranda mövcud idi. Ərazisində meyvə bağı vardı.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Кукушин В.С.* История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья Arxivləşdirilib 2014-03-08 at the Wayback Machine. — Ростов-на-Дону: ГинГо, 1996. — С. 85. — ISBN 5-88616-027-2.
2. ↑  *Маргарита Сергеевна Киричек* Хандрина дом // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 764. — ISBN 978-5-88040-064-5.
3. ↑  Таганрогская картинная галерея: Альбом / Л. В. Зуева. — М.: Изобраз. искусство, 1988. — С. 8. — ISBN 5-85200-011-6.
Elmdə **empirik əlaqə** və ya **fenomenoloji əlaqə** təcrübə və müşahidə ilə dəstəklənən, lakin nəzəriyyə ilə mütləq şəkildə dəstəklənməyən əlaqə və ya korrelyasiyadır .

Nəzəriyyəsiz analitik həllər
----------------------------

İlk prinsiplər kimi nəzəri əsaslardan asılı olmayaraq empirik əlaqə təsdiqedici məlumatlar ilə dəstəklənir. Bəzən ilkin empirik əlaqələr üçün nəzəri izahatlar tapılır, bu halda əlaqələr artıq empirik hesab edilmir. Buna misal olaraq hidrogen spektral xətlərinin dalğa uzunluqlarını təxmin etmək üçün Ridberq düsturunu göstərmək olar. 1876-cı ildə təklif edilmiş o, Lyman seriyasının dalğa uzunluqlarını mükəmməl təxmin etmişdi, lakin 1925-ci ildə Niels Bor atomun Bohr modelini yaradana qədər nəzəri əsası yox idi. 

Bəzən empirik amil hesab edilən şey sonradan əsas fiziki sabit hesab olunur.

Təxminlər
---------

Bəzi empirik əlaqələr sadəcə təxminlərdir, çox vaxt fenomeni təsvir edən analitik həllin Taylor seriyasının ilk bir neçə həddinə ekvivalentdir.  Digər əlaqələr yalnız müəyyən spesifik şərtlər altında baş verir və onları daha ümumi əlaqənin xüsusi hallarına endirir.  Bəzi təxminlər, xüsusən fenomenoloji modellər hətta nəzəriyyə ilə ziddiyyət təşkil edə bilər; Onlar bəzi nəzəriyyələrə nisbətən riyazi cəhətdən daha asan başa düşülən və nəticə verə bildikləri üçün istifadə olunurlar.

Həmçinin bax
------------

* Empirizm

İstinadlar
----------

1. ↑  *Hall, Carl W.; Hinman, George W.* Dictionary of Energy, CRC Press, 1983, səh. 84, ISBN 0824717937
2. 1 2  McMullin, Ernan (1968), "What Do Physical Models Tell Us?", in B. van Rootselaar and J. F. Staal (eds.), Logic, Methodology and Science III. Amsterdam: North Holland, 385–396.
3. ↑   (#empty\_citation)*Roman, Frigg; Hartmann, Stephan.* Models in Science // In Zalta, Edward N. (ed.). The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2012). 27 February 2006. 13 April 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 July 2015.
**Yohan Heyzinq**, Niderlandlı filosof və tarix professorudur. Fiziologiya professoru Dirk Heyzinqin ailəsində Qroningendə dünyaya gəlib. Anası Yakoba Tonkens Yohanın doğumundan iki il sonra öldü. Yohan Heyzinq Hind-german dillərini öyrənməyə başladı və təhsilini 1895-ci ildə tamamladı. Daha sonra müqayisəli dilçilik oxudu. Sanskrit dilinə hakim oldu. Dissertasiya işini təlxəyin Hind Teatrındakı yeri mövzusunda 1897-ci ildə etdi.
1902-ci ildə Orta əsrlərə və Renesansa yönəldi. Heyzinq Qərbi Avropa, Orta əsrlər və İntibah tarixi ilə əlaqədar tədqiqatlar vasitəsilə dünya şöhrəti qazandı. Ən məşhur əsərləri Orta əsrlərin payızı ( 1919 ) və Erasmus ( 1924 ). Sonradan, Homo Ludens ( 1938 ) adlı tədqiqat Heyzinqin ən məşhur əsəri oldu .Şərqşünas olaraq dərs verməyə davam edərək 1905-ci ildə Ümumi tarix və Niderland tarixi sahəsində professor oldu. 1942-ci ilə qədər bu vəzifədə qaldı. 1942-ci ildə, Niderland almanlar tərəfindən işğal edildikdə, Almanları ciddi şəkildə tənqid etdi. 1930-cu illərdə faşizmə qarşı çıxdı. O, ölümünə qədər natsistlər tərəfindən təcrid olunmuşdu. O Ernhemdə vəfat etdi. Nazi rəhbərliyi ölümündən bir neçə həftə sonra sona çatdı. Onun məzarı Oegstgeestdə islahatçı kilsənin qəbiristanlığında yerləşir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  Catalogus Professorum Academiae Groninganae. 2014.
3. 1 2  Хёйзинга Йохан // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
4. ↑  Leidse Hoogleraren (nid.).
5. 1 2 3 4 5  Czech National Authority Database.
6. ↑  Liukkonen, Petri. "Johan Huizinga". Books and Writers (kirjasto.sci.fi). Finland: Kuusankoski Public Library. Archived from the original on 10 February 2015.
7. ↑  Catalogus Professorum Academiae Groninganae — 2014.
**Syerra-Nevada** (*isp.* Sierra Nevada — "qarlı dağlar") — Şimali Amerikanın qərbindəki Cordillera'da, demək olar ki, bütün Kaliforniya şərqindən keçən bir dağ silsiləsi. Sırtın adı İspan mənşəlidir, hərfi mənasında "qarlı dağlar" mənasını verir — Pedro Fontun (*isp.* Padre Pedro Font) 1776-cı ildə Xuan Bautista de Ansanın ikinci səfəri zamanı onları adlandırdı.

Tarixi
------

Ouens vadisi və Syerra-Nevada dağları
Bu dağlarda ən erkən məskunlaşanlar şərq yamacındakı Payyut (*ing.* Paiute) Hindistan tayfaları və qərb yamacındakı Syerra-Mivok (*ing.* Sierra Miwok) idi. Hal-hazırda dərələr, qəbilələr arasındakı ticarət dövrünə gedən obsidian (magmatik qaya, amorf şüşəli kütlə) ilə hazırlanmış ox ucluqları ilə doludur. Bu qəbilələr arasında ərazilər uğrunda atışmalarda ifadə edilən bir rəqabət də mövcud idi.

Avropa-Amerika dağ sisteminin kəşfiyyatı 1840-cı illərdə başlamışdır. Leytenant Con Frimont, 1844-cü ilin qışında yoldaşı Kit Karson ilə birlikdə Taxo gölünü görən ilk ağdərili oldu.

İstinadlar
----------

1. ↑  Charles F. Hoffmann. Notes on Hetch-Hetchy Valley. Proceedings of the California Academy of Science pp. 368–370

Xarici keçidlər
---------------

* Feature Detail Report for: Sierra Nevada

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Open Directory Project |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | BNF: 122472852 · GND: 4122645-8 · LCCN: sh85122367 · NKC: ge130808 · VIAF: 316430307 · WorldCat VIAF: 316430307 |
Louise, Silibistro Jibladze, Rajden Arsenidze;   
 ikinci sırada: Kautskinin katibi Olberg, Viktor Tevzaya, K. Qvardjaladze, Konstantin Sabaxtaraşvili, S. Tevzadze, Avtandil Urushadze, R. Tsintsabadze
**Rajden Arsenidze**(*ing.* Razhden Arsenidze ; 28 sentyabr 1880 – 24 may 1965, Paris)— gürcü hüquqşünas, jurnalist və siyasətçi idi.

Karl Kautski, Gürcüstan Sosial Demokratları ilə, Tbilisi, 1920. Birinci cərgədə: S. Devdariani, Noy Ramişvili, Noy Jordaniya, Karl Kautski həyat yoldaşı Louise, Silibistro Cibladze, Razhden Arsenidze ilə birlikdə;
ikinci sırada: Kautskinin katibi Olberg, Viktor Tevzaya, K. Gvardzhaladze, Konstantin Sabaxhtarashvili, S. Tevzadze, Avtandil Urushadze, R. Tsintsabadze.
Rusiya Sosial Demokrat İşçi Partiyasının bir qolu olan Gürcüstan Sosial Demokrat İşçi Partiyası ilə əlaqəli idi və 1903-cü ildə Menşevik qanadına keçdi. Daha sonra inqilabi jurnalistikaya başladı və Rusiya imperiyası rəhbərliyi tərəfindən yalnız geri dönə biləcəyi Sibirə sürgün edildi. 1917-ci il fevral inqilabından sonra çar hökuməti devrildi. Arsenidze 26 may 1918-ci ildə Gürcüstanın İstiqlal Aktının müəlliflərindən biri idi və 1919-cu ildə Gürcüstanın Təsis Məclisinə seçildi. Elə həmin il Noy Jordaniya kabinetində Ədliyyə Naziri oldu. 1921-ci ildə qısa müddətdə Yevgeni Gegeçkori ilə əvəzlənənə qədər Ədliyyə Naziri olaraq çalışdı. Eyni zamanda Gürcüstan Sosial Demokrat İşçi Partiyası Mərkəzi Komitəsinin katibi işləyib. 1921-ci ildə Qırmızı Ordunun Gürcüstana hücumu onu Fransaya qaçmağa məcbur etdi, burada İosif Stalinin xatirələrini nəşr etdi (tez -tez məşhur amerikalı sovetoloq Robert K. Takerin əsərlərində qeyd olunur) və XVIII əsrə aid bir araşdırma hazırladı. Çar VI Vaxtanqın Gürcüstan Məcəlləsi (hər iki əsər Parisdə nəşr olunmuşdur, 1963).

Arsenidze Parisdə öldü və Leville qəbiristanlığında dəfn edildi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  (French) Ière République de Géorgie Arxivləşdirilib 2020-07-28 at the Wayback Machine.
2. 1 2  (French) Ière République de Géorgie en exil en France Arxivləşdirilib 2018-11-21 at the Wayback Machine;
3. 1 2  (French) Rajden Arsénidzé Arxivləşdirilib 2021-01-22 at the Wayback Machine.
Eugen Kvaternikin ölümü
**Rakoviçka üsyanı** (**xorv**. *Rakovička buna*) — 1871-ci ilin 8–11 oktyabrında Xorvat siyasətçi Eugen Kvaternikin rəhbərliyi alttında Xorvatiyanın cənub-şərqində yerləşən Rakoviçka adlanan ərazidə başlayan Avstriya-Macarıstan hakimiyyətinə qarşı üsyan, Xorvat dövlətçiliyini ilk elan etmə cəhdi.

Haqqında
--------

XIX əsrin II yarısında Xorvatiya da Avstriya Macarıstan imperiyasının bir hissəsi idi.

1871-ci ilin oktyabrının əvvəllərində Eugen Kvaternik və Xorvatiya partiyasının bir neçə üzvü həm dövlətin, həm də öz partiyalarının fəaliyyətindən narazı olduqlarına görə Vyanada Osmanlı imperiyası ilə sərhəddə hərbi məntəqələrdə yaşayan "qraniçarlar" — Vyanada xorvat və serb mənşəli avstriyalı sərhədçilər arasındakı dövlətin hərbi-inzibati siyasətinə qarşı narazılığından istifadə etməyə cəhd etdilər və üsyan başladı. Üsyançılar aşağıdakı məqsədlərini bəyan etdilərː

* Xorvatların Avstriya və Macar sıxışdırılmasından azad edilməsi;
* Müstəqil Xorvatiya dövlətinin elan edilməsi;
* Hər kəsin qanun qarşısında bərabərliyi;
* Bələdiyyə özünüidarəçiliyi;
* Hərbi sərhədlərin ləğvi və azad jupaniyaların (Xorvatiyanın əsas inzibati-ərazi vahidi) yaradılması;
* Bütün dinlərə qarşı hörmət;

Üsyan rəhbərləri bir neçə yüz "qraniçarı" silahlı mübarizəyə qaldırmağa nail oldular və Rakoviçkada Müvəqqəti Xorvat Xalq İdarəçiliyi (*Privremenа narodnа hrvatskа vladа*) formalaşdırdılar. Lakin Rakoviçkada qalxan üsyana qarşı Avstriya-Macarıstan hərbi hakimiyyətinin sürətli reaksiyası, nizamlı piyada alayı və jandarmeriyanın üsyanın yatırılmasına cəlb edilməsi Xorvat dövlətini yaratmaq istiqamətində edilən bu ilk cəhdi cəmi 4 günə yatırmağa imkan verdi. Eugen Kvaternik və bir neçə silahdaşı döyüş meydanında həlak oldu, üsyançıların bir çoxu ələ keçirilib hərbi məhkəmənin qərarı ilə güllələndi və ya uzunmüddətli həbs cəzasına məhkum edildi.

Xatirəsi
--------

Üsyan rəhbəri Kvaternikin Rakoviçkada 1933-cü ildə qoyulan abidəsi II Dünya Müharibəsi illərində kommunist hakimiyyət tərəfindən götürülsə də, yenidən yerinə qaytarılmışdır. Abidə Xorvatiyada müharibə vaxtı serb əsgərləri tərəfindən dağıntılara məruz qalıb və 1996-cı ildə yenidən bərpa edilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Banac, Ivo (1988). The National Question in Yugoslavia: Origins, History, Politics. Cornell University Press. ISBN 0-8014-9493-1.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "1871: Eugen Kvaternik, for the Rakovica revolt". 2022-01-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-30.
2. ↑  "Komunisti Kvaternika zamijenili palim borcima, a srpski teroristi na njemu vježbali gađanje". 2016-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-30.
**Çarxqollu-sürgüqollu mexanizmi** porşenin irəli-geri hərəkətini fırlanma hərəkətinə (məsələn: daxili yanma mühərriklərində) və əksinə çevirməyə xidmət edir. Çarxqollu-sürüngəc mexanizmini hissələri iki qrupa bölünür, bunlar hərkətli və hərkətsizdirlər:

* hərəkətli olanlar: porşen, sırğalarla birlikdə, porşen barmağı, sürgü qolu, dirsəkli val yastıqlarla birlikdə və çarx qolu, nazimçarx.
* hərəkətsiz olanlar:silindrlər bloku (daxili yanma mühərriklərində baza hissə sayılır), silindrlər başlığı, nazimçarx, mufta, silindrlər blokunun başlığı, bərkidici hissələr, kipləşdiricilər, tutqaclar

İşləmə prinsipi
---------------

*Daxili-yanma mühərriklərində*

Qazın təsiri altında porşen aşağıya, dirsəkli vala tərəf hərəkət edir. "Porşen-sürgü qolu" və "sürgü qolu-val" cütlüyünü köməyi ilə porşenin xətti hərkəti dirsəkli valın fırlanma hərkətinə çevrilir.

*Hidravlik dönmə mexanizmində (əks sxem)*

Dirskli val xaric momentin təsirindən fırlanma hərkəti icra edir. Onun bu hərkəti "val-sürgü qolu-porşen" zənciri vasitəsilə porşenin xətti hərkətinə çevrilir.

İstinad
-------

* Kəngərli, Ayaz Mahmud oğlu. Maşın və mexanizmlər nəzəriyyəsi : dərslik / A. M. Kəngərli ; elmi red. S. X. Kərimov. - Bakı : Müəllim, 2004. - 688 s.
**Raisa Soltanmuradovna Əhmədova** (çeçencə:*Раиса Солтамурадовна Ахматова*, 30 dekabr 1928, Qroznı, RSFSR, SSRİ – 29 yanvar 1992, Qroznı) — çeçen xalq şairəsi. Əhmədovanın şerləri dünya miqyasında etnik çeçenlər və inquşlar arasında məşhur olmuşdur. Ancaq rus qüvvələri Birinci Çeçen müharibəsi zamanı Çeçen Milli Arxivlərini yandırıdğı zaman bütün arxivi (600-dən çox material daxildir) yox edilmişdir. Əhmədova Native Republic (1958), Strike me in the Face, Wind (1959), Im coming to You (1960), Difficult Love (1963) ve Revelation (1964) şer topluları ilə məşhurlaşmışdır.

Həyatı
------

13 dekabr 1928-ci ildə işçi sinfinə aid ailənin övladı olaraq dünyaya gəlmişdir. 1943-cü ildə Qroznı Pedoqoji Məktəbindən məzul olmuşdur. 1946-cı ildən 1956-cı ilə qədər ailəsi ilə birlikdə sürgündə olmuşdur. Bu sürgün zamanı bütün çeçen xalqı Stalin rejimi tərəfindən sürgünə məruz qalmışdı. Sürgündə olduğu Qazaxıstanda məktəb müəllimi kimi çalışmışmağa başlamışdır. 1958-ci ildə - sürgündən geri qayıtdıqdan sonra Ədəbiyyat İnistitutunda Ali Ədəbiyyat Kurslarına qəbul olmuşdur.

Xeyli sayda kitabı nəşr edilmiş və ya dəfələrlə nəşr edilmişdir. "Çeçen-İnquş xalq şairi" adını alan yeganə qadın şairədir. Çeçen ədəbiyyatında ilk dəfə qadın qəhrəmanları cəmiyyəti həyatına aktiv rol olaraq qatılan fərdlər olaraq göstərmişdir. "Ən bahalı" silsilə əsərində Əhmədova ana vətən, sülh cə dostluq haqqında yazmışdır. Kitabları bir çox SSRİ xalqının dilinə nəşr edilmişdir və bundan əlavə hind, ingilis, fransız, latış və alman dillərinə tərcümə edilmişdir.

İctimai həyatda aktiv rol oynamışdır. Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Yazıçılar İttifaqının (1961-1983) rəhbəri, Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Ali Soveti (1963-1985) rəhbəri, CPSU XXII Konqresi nümayəndəsi, Dünya Ümumi Silahsızlanma və Sülh Konqresinin üzvü olmuşdur. Uzun illər Sovet Sülh Komitəsinin ən aktiv üzvlərindən biri olmuşdur. Həyatının son illərində Sovet Mədəniyyət Fondunun respublikaçı şöbəsinə rəhbərlik etmişdir.

Bəzi araşdırmaçılar əsərlərinin bütün arxivinin Birinci Çeçen müharibəsi zamanı yox edildiyini irəli sürür.

Əsərləri
--------

* Хьоме республика (Республика родная) (1957)
* Бей мне, ветер, в лицо (1959)
* Иду к тебе (1960)
* Трудная любовь (1963)
* Откровение (1964).

Həmçinin bax
------------

* Çeçenlər

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Ахматова Раиса Солтамурадовна // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-03-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-29.
3. ↑  The Chechens. Amjad Jaimoukha, 2005 Arxivləşdirilib 2017-04-24 at the Wayback Machine. - ISBN 978-0-415-32328-4
4. ↑  "Raisa Ahmatova". encyclopedia2.thefreedictionary.com. 2020-09-30 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Chechnya Free.ru Article on Raisa Akhmatova
* Mirslov Encyclopedia Article Entry
* KavkazChat Thread on Raisa Akhmatova
*
**Rakov Şkoçyan** (sloven. 'Rakov Škocjan' ; tələffüzü [ˈɾaːkɔu̯ ˈʃkɔːtsjan]) — Sloveniyanın cənub-qərbindəki Daxili Karniola Regional Parkının bir hissəsi olan dərə və təbiət parkı. İnzibati olaraq Rakov Şkoçyan qəsəbəsinə aiddir. Bura 1949-cu ildən qorunur və Sloveniyadakı ən qədim təbiət parkıdır.

Coğrafiya
---------

Rakov Şkoçyan dərəsi üzərində iki təbii körpü var: *Kiçik təbii körpü* (sloven. Mali naravni most) və axının təxminən 2.5 kilometr (1.6 mil) aşağısında *Böyük təbbi körpü* (sloven. Veliki naravni most). Vadinin üstündə, Böyük Təbii Körpünün yaxınlığında 17-ci əsrin əvvəllərində qotik üslubunda inşa edilmiş Müqəddəs Kantianus Kilsəsinin xarabalıqları yerləşir. Bu ərazi həmçinin Dəmir dövrünə aid arxeoloji məkandır.

Vadi hər tərəfdən hündürülüyü 300 metr (980 ft)-ə qədər çata bilən qayalarla əhatə olunmuşdur.

Etimologiyası
-------------

*Rakov Škocjan* ifadəsi hərfi mənada "Rak dərəsindəki Škocjan" deməkdir. Škocjan adı digər yer adlarında da olduğu kimi "yerli kilsənin himayədarı" mənasını verən *šent Kǫcьjanъ* sözündən götürülmüşdür. Vadi öz adını Rakov Şkoçyan qəsəbəsi ilə bölüşür.

Qalereya
--------

* Rak Şkoçyanın rəssam tərəfindən təsviriRak Şkoçyanın rəssam tərəfindən təsviri
* Rak çayı və divarlarRak çayı və divarlar
* Təbii körpünün alrından axan Rak çayıTəbii körpünün alrından axan Rak çayı
* Böyük təbii körpüBöyük təbii körpü
* Vadidəki qaya formalaşmalarıVadidəki qaya formalaşmaları
* Kiçik təbii körpüKiçik təbii körpü

İstinadlar
----------

1. ↑  *Savnik, Roman.* Krajevni leksikon Slovenije, vol. 1. Ljubljana: Državna založba Slovenije. 1968. səh. 53.
2. ↑  "9251: Rakov Škocjan - Arheološko najdišče sv. Kancijan" [9251: Rak Škocjan – St. Cantianus Archaeological Site]. Register nepremične kulturne dediščine [Registry of Immovable Cultural Heritage] (Slovenian). Ministry of Culture, Republic of Slovenia. 3 February 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 January 2014.
3. ↑  Scheffel, Richard L.; Wernet, Susan J. eds.Natural Wonders of the World. United States of America: Reader's Digest Association, Inc. 1980. 312. ISBN 0-89577-087-3.
4. ↑  Snoj, Marko. 2009. *Etimološki slovar slovenskih zemljepisnih imen*. Ljubljana: Modrijan and Založba ZRC, p. 413.
**Təsadüfi nizamlama** və ya **Axmaq nizamlama** - kompüter elmlərində yalnız təhsil(nümunə) məqsədi ilə istifadə olunan səmərəsiz nizamlama alqoritmidir.

Bir dəstə oyun kartını bu alqortim ilə nizamlamaq istəndiyində, dəstənin sıralı olub olmadığına baxılar, əgər dəstə sıralı deyilsə havaya atılaraq yerə düşən kartlar yenidən toplanır. Bu əməliyyat kartlar sıralanana qədər davam edir.

Pascal dilində təsviri
----------------------

```
program bogosort;

const
  max = 5;
type
  list = array [1..max] of integer;

{ Print a list }
procedure printa(a: list);
var
  i: integer;
begin
  for i := 1 to max do
    write(a[i], ' ');
  writeln
end;

{ Knuth shuffle }
procedure shuffle(var a: list);
var
  i,k,tmp: integer;
begin
  for i := max downto 2 do begin
     k := random(i) + 1;
     if (a[i] <> a[k]) then begin
       tmp := a[i]; a[i] := a[k]; a[k] := tmp
     end
  end
end;

{ Check for sorted list }
function sorted(a: list): boolean;
var
  i: integer;
begin
  sorted := True;
  for i := 2 to max do
    if (a[i - 1] > a[i]) then begin
      sorted := False; exit
    end
end;

{ Bogosort }
procedure bogo(var a: list);
var
  i: integer;
begin
  i := 1; randomize;
  write(i,': '); printa(a);
  while not sorted(a) do begin
    shuffle(a);
    i := i + 1; write(i,': '); printa(a)
  end
end;

{ Test and display }
var
  a: list;
  i: integer;

begin
  for i := 1 to max do
    a[i] := (max + 1) - i;
  bogo(a);
end.

Sample Output:
1: 5 4 3 2 1
2: 3 5 4 1 2
.. .. . .
22: 3 2 1 5 4
23: 1 2 3 4 5</pre>

```

Java dilində təsviri
--------------------

```
public int[] BogoSort(int[] numbers)
{
    Random rnd = new Random();
    while(true)
    {
        boolean sorted = true;
        for(int i = 0; i < numbers.length-1; i++)
            if(numbers[i] > numbers[i+1])
                sorted = false;
        if (sorted)
            return numbers;
        for(int i = numbers.length - 1; i > 0; i--)
        {
            int rand = rnd.nextInt(i);
            int temp = numbers[i];
            numbers[i] = numbers[rand];
            numbers[rand] = temp;
        }
    }
}

```

Xarici Keçidlər
---------------

Digər Proqramlaşdırma dillərində təsviri

Həmçinin bax
------------

* nizamlama alqoritmi
**Matiya Divkovic** (bosn. Matija Divković Matija Divković; 21 avqust 1563 və ya 1563 – 21 avqust 1631 və ya 1631) — Bosniyalı ruhani yazıçı, tərcüməçi, yəhudi Fransiskan ordeninin rahibi. O həm də Bosniya və Herseqovina ədəbiyyatının banisi sayılır.

Tərcümeyi-hal
-------------

Vareş yaxınlığında Xorvat ailəsində anadan olub. Olovodakı Fransiskan məktəbindətəhsil alıb. Daha sonra təhsilini İtaliyada davam etdirmişdir. 1609-cu ildə keşiş kimi xidmət etdiyi Sarayevoda yerləşdi. Elə həmin dövrdə Bosniya və Herseqovina slavyanlarının mədəniyyətini, Bosniya Fransiskan vilayətində katolik teologiyasının dini tədqiqatlarını öyrənməyə başladı.

"Slavyanlar üçün kəndli elmi" ilk əsərini yazdı və "Mübarək və şanlı bakirənin yüz möcüzəsi və ya əlaməti"ni tərcümə etməyə başladı. 1611-ci ildə Venesiya Respublikasına köçdü və burada əsərlərini nəşr etdirdi.

Əsərləri yalnız Trident Şurasını izləyən dövrün orta əsr teoloji ədəbiyyatının tərcümələri və tərtibindən ibarət deyildi. Eyni zamanda orta əsrlər Dalmatiya ədəbi ənənələrinə bəxş etdiyi müxtəlif poetik və dramatik töhfələr də vermişdi. Bu isə onun "Nauk krstjanski za narod slovinski" toplusunun (1611, 27 təkrar nəşr) populyarlaşmasının səbəblərindən biri oldu. M. Divkoviç, Bosniya kiril əlifbasında ədəbi əsər yaradan ilk şəxs idi.

1612-ci ildə Bosniyaya geri qayıdaraq, Kreşevoda bir monastırda yerləşdi. Olovo qəsəbəsində yaşadığı dövrdə daha dəqiqi 1631-ci ildə vəfat etmişdir.

Yaradıcılığı
------------

Əsas işlərinə ştokaviya dialektində kiril əlifbasından istifadə edərək xalq dilində (slavyan, illiriya və bosnya dillərində) yaratdığı dini təhsil mətnlərini , Bosnya dilində ( "Söhbət" 1616, "Səlibçilər haqqında dərs" 1616) əsələrini misal göstərə bilərik.

M. Divkoviç "Xristian elmi" kolleksiyasında köhnə Xorvat dini mahnılarını qələmə almış, R.Bellyarminin və İ.Geroltun moizələrini uyğunlaşdırmağa çalışmışdır.

Sankt-Peterburqdakı Rusiya Milli Kitabxanasında Mati Divkoviçin "Mübarək ilahi Məryəmə mərsiyə. Venesiya, 1616 "nəşrinin 1859-cu ildə Çex slavyan alimi, İmperator Xalq Kitabxanasının Fəxri Üzvü V. Hanka tərəfindən hədiyyə edilmiş ekzemplyarı yerləşir.

Seçilmiş əsərləri
-----------------

 Matiya Divkoviç, "Slavyan xalqı üçün kəndli elmi" (Venesiya, 1611; Bosançitsa tərəfindən çap olunmuşdur)
* Nauk krstjanski za narod slovinski. Venedig 1611.
* Bogorodice-yə baxın. Venedig 1611.
* Divkovića vrhu evandelja nedjeljnieh priko svega godišta yanında. Venedig 1616.
* Nauk krstjanski s mnoziemi stvari duhovniemi. Venedig 1616.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. ↑  "Матия Дивкович, Плач Блажене дивице Марие. Венеция, 1616 г". 2021-04-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-14.

Xarici keçidlər
---------------

* "Nauk karstianski smnoziemi stvari duhovniemi i vele bogoljubniemi, koi Nauk od ledezmova, i belarminova Nauka u iedno stisnu, i složi, i nieke stvari nadostavi Bogoljubni Bogoslovac"
* Divkoviç (bosn.) )