**Robert Frank** (*ing.* Robert Frank; 9 noyabr 1924[…], Sürix – 9 sentyabr 2019[…]) — 20-ci əsrin ikinci yarısının ən böyük fotoqraflarından biri, müasir bir Amerika-İsveçrə fotoqrafı, kinorejissor və operator, sənədli fotoqrafiya ustası.

Həyat və yaradıcılığı
---------------------

Robert Frank yəhudi ailəsində anadan olub — atası Almaniya memarı, anası İsveçrə vətəndaşı idi. Atası və qardaşı ilə birlikdə 1935-ci ildə Almaniya vətəndaşlığından məhrum edilmiş yəhudi idi. 1945-ci ildə ona İsveçrə vətəndaşlığı verildi. 1940-cı ildə Sürixdə gimnaziyanın sonunda 1941–1942-ci illərdə eyni yerdə fotoqrafiya və qrafika sənəti öyrəndi. 1942–1945-ci illərdə öyrəndi və sonra Sürix və Cenevrədə müxtəlif film studiyalarında çalışdı. 1941-ci ildən 1947-ci ilə qədər Surix və Cenevrədə bir fotoqraf kimi çalışdı, sonra Nyu Yorkda qalın jurnalların sifarişlərini icra etdi. 1948–1954-cü illərdə İspaniya, İtaliya, Boliviya, Peru, Fransa, Böyük Britaniyada mətbuat üçün fotoşəkil sifarişlərini nümayiş etdirirdi. Eyni zamanda Ervitt Elliott kimi sənətkarlıq ustalası ilə görüşür. Bu dövrdə Frank Life, Vogue və digər jurnallarda çalışmışdır. 1953-cü ildə Robert Frank, Nyu-Yorkda Müasir İncəsənət Muzeyində "Avropada Sonrakı Fotoqrafçılar" adlı böyük bir sərgi hazırladı. 1955-ci ildə təqaüd almış, ona Amerika Birləşmiş Ştatlarında böyük bir səfər etməsi
imkanı verilmiş, nəticədə Amerikada həyatının böyük fotoşəkil panoraması yaradılmışdır
1957-ci ildə bu səfərdə o, təxminən 28000 fotoşəkil çəkdirdi, bunların 83- ü Frankın The Americans kitabına daxil edildi. The Americansı 20-ci əsrin ən nüfuzlu fotoqrafiya kitablarından biri sayırlar ki, bu da yeni bir fotoşəkili meydana gətirdi. Amerikalı nəşrə ön söz yazan şair və
yazıçı Cek Keruak olmuşdur. 1958-ci ildən bəri Frank, kino sahəsində aktiv bir şəkildə işlədi. Bir neçə istisnadan biri 1972-ci ildə
nəşr olunan kitabı idi. 1990-cı və 2000-ci illərdə bir sıra yeni foto kitablar hazırlayıb.

The Americans
-------------

### Yaradılış tarixi

1955-ci ildə Robert Frank təqaüd aldı. O, Franka Amerika səfəri üçün fürsət verdi. Ford avtomobillərində həyata keçirilən səyahət nəticəsində təxminən 28000 çərçivə yaradıldı, bunlardan 83-ü "Amerikalılar" kitabının nəşri üçün seçildi. Layihələrin yaxınlığını vurğulamaq
məqsədilə, Frank kitabın nəşr olunduğu zaman örtüyü hazırlamaq üçün bənzər bir format və oxşar prinsiplərdən istifadə etmişdir. Kitabın ilk nəşri 1958-ci ildə Robert Delfairin nəşriyyatında Fransada nəşr olunmuşdur. İlk Amerika nəşri 1959-cu ildə reallaşmışdır — bu nəşrin mətni şair və yazıçı Cek Keruak tərəfindən yazılmışdır. Bu kitab çınqıl ideologiyasına yaxın ideyaları dəstəklədi və Cek Keruak Yolda (1957) romanında bir sıra semantik kəsişmələr tapdı. Romanda müəyyənləşdirilmiş və beatnik fəlsəfəsinin əsərlərindən birinə çevrilməyən qeyri-konformizm, amerikalılar Robert Frankın əsası idi. Amerikalıların fotoqrafiya tərzi 20-ci əsrin orta və ikinci yarısının, xüsusilə Diana Arbüs və başqalarının əksəriyyətinin fotoqraflarına təsir göstərmişdir. Əslində, amerikalıların görünüşü
sənədli fotoqrafiya vəziyyətinin dəyişməsinə gətirib çıxardı və bədii bir fenomen olaraq tanınmasına kömək etdi. Robert Frank amerikalılar sənədli fotoqrafiya üçün klassik bir nümunə hesab olunurlar.

### Nəşrlər

* Paris: Delpire, 1958.
* New York: Grove Press, 1959.
* New York: Aperture; Museum of Modern Art,

1969.

* Göttingen: Steidl, 2008.

Robert Frankın kitabları
------------------------

* The Lines of my Hand. New York: Pantheon.
* Flamingo. Göteborg. Sweden: Hasselblad Center, 1997.
* London/Wales. Zurich; New York: Scalo, 2003.
* Come Again. Göttingen: Steidl, 2006.
* Paris. Göttingen: Steidl, 2006.
* Peru. Göttingen: Steidl, 2006.
* Zero Mostel Reads a Book. Göttingen: Steidl, 2006.
* Pangnirtung. Göttingen: Steidl, 2011.
* Pull My Daisy. Göttingen: Steidl, 2011.
* Ferne Nähe: Hommage für Robert Walser. Bern:Robert Walser-Zentrum, 2012.

Robert Frank tərəfindən seçilmiş filmlər
----------------------------------------

* Pull My Daisy, 1959
* The sin of Jesus, 1961
* Me and my brother, 1965/68
* Conversations in Vermont, 1969
* About me, a musicle, 1971
* This song for Jack, 1983
* Candy Mountain, 1988
* Hunter, 1989
* One hour, 1990

Seçilmiş sərgilər
-----------------

* Looking In: Robert Frank's The Americans

Mənbə
-----

1. 
2. 
3. 
4. 
5. 
6. 
7. 
8. 
9. 
10. 



1. 1 2  Robert Frank // Kunstindeks Danmark (dan.).
2. 1 2  Robert Frank // Encyclopædia Britannica (ing.).
3. 1 2  The Fine Art Archive.
4. 1 2  Robert Frank Dies; Pivotal Documentary PhotographerWas 94 (ing.).
5. 1 2  Robert Frank // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag