recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Müdafiə Cəmil oğlu Mahmudov** (1945, Qızıl Şəfəq, Sisian rayonu – 21 yanvar 2024) — Azərbaycan Texniki Universitetinin fəxri professoru, pedaqoji elmlər doktoru.

Həyatı
------

M. Mahmudov 1945-ci ildə Qərbi Azərbaycanın Zəngəzur mahalının Sisyan rayonunun Şıxlar kəndində anadan olub. Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat-Mexanika İnstitutunun tətbiqi riyaziyyat şöbəsində kiçik elmi işçi (1968–1969) vəzifəsində işləyib. 1980–1989-cu illərdə həmin şöbədə baş elmi işçi, 1989–2006-cı illərdə Azərbaycan Texniki Universitetinin Ali riyaziyyat kafedrasında dosent, 2009–2013-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Riyazi analiz kafedrasında dosent vəzifəsində işləyib. "Ali texniki məktəblərdə riyaziyyat kursunun nəzəri və praktiki istiqamətlərdə tədrisinin təkmilləşdirilməsi yolları və vasitələri" (2009) mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib.

Azərbaycan Respublikası Təhsil Problemləri İnstitutunun "Ali və orta ixtisas təhsilinin nəzəri problemləri" şöbəsində baş elmi işçi (2013–2014), "Müəllim hazırlığı kurikulumu" şöbəsinin müdiri (2014–2015) vəzifələrində işləyib.

2015-ci ildən Azərbaycan Texniki Universitetinin Riyaziyyat kafedrasının professoru olub. Dərslik, dərs vəsaiti, elmi-kütləvi kitabların və 200-ə yaxın elmi məqalənin müəllifidir. "Ukrayna-Azərbaycan dostluq körpüləri", "Dnepropetrovsk Milli Universitetinə sədaqətli xidmətinə görə" medallarına və Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının akademiki V. İ. Mossokovski adına fəxri medala layiq görülüb. 2020-ci ildə 3-cü dərəcəli "Əmək" ordeni ilə təltif edilib.

21 yanvar 2024-cü ildə ürək tutmasından vəfat edib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Texniki Universitetinin əməkdaşlarının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı » Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi". president.az (az.). İstifadə tarixi: 2024-01-21.
2. ↑  "Müdafiə Mahmudov vəfat etdi – FOTO". publika.az (az.). 2024-01-21. İstifadə tarixi: 2024-01-21.
3. ↑  "Azərbaycan Texniki Universitetinin fəxri professoru vəfat etdi – FOTO". Oxu.Az (az.). 2024-01-21. İstifadə tarixi: 2024-01-21.
**Eldar Rzayev** (*azərb*. Rzayev Eldar Həmid oğlu‎; 17 iyul 1968) — Azərbaycan Respublikası Prezidentin Protokol xidmətinin rəisinin müavini — Birinci vitse-prezidentin protokol sektorunun müdiri, 2-ci dərəcəli dövlət müşaviri, fövqəladə və səlahiyyətli səfir.

Həyatı
------

Eldar Həmid oğlu Rzayev 17 iyul 1968-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1991-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsini bitirmişdir, daha sonra Fransa Respublikasının Milli Administrasiya Məktəbinin (ENA) ixtisasartırma kurslarında təhsilini davam etdirmişdi. Hərbi xidmətdə olmuşdur.

Əmək fəaliyyinə 1994-cü ildə Gənclər və İdman Nazirliyində başlamışdır. 1995-ci ildən etibarən Xarici İşlər Nazirliyinin Dövlət Protokolu İdarəsində müxtəlif vəzifələrdə işləmiş, o cümlədən Dövlət Protokolu İdarəsinin rəis müavini olmuşdur.

2003-cü ildə Vatikan Dövlətinin Müqəddəs Böyük Qreqori (Ordine di San Gregori Magno) ordeni ilə təltif olunmuşdur.

2004-cü ilin mayında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Protokol xidmətində işə başlamış, 2005–2007-ci illər arasında Prezidentin Protokol xidmətinin Protokol təminatı sektorunun müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 18 may 2007-ci il tarixli Sərəncamı ilə Eldar Həmid oğlu Rzayev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Protokol xidməti rəisinin müavini — sektor müdiri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 23 iyun 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə Eldar Həmid oğlu Rzayev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin protokol xidməti rəisinin müavini — Birinci vitse-prezidentin protokol sektorunun müdiri təyin olunmuşdur.

17 iyul 2018-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə E. H. Rzayevə fövqəladə və səlahiyyətli səfir diplomatik rütbəsi verilmişdir.

2-ci dərəcəli dövlət müşaviridir.

22 iyun 2019-cu il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə E. H. Rzayev 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

İngilis, fransız, rus və ərəb dillərini bilir.

Ailə vəziyyəti
--------------

Evlidir, bir qızı var.

İstinadlar
----------

1. ↑  [1].  Arxivləşdirilib 2019-07-16 at the Wayback Machine
2. ↑  [2].  Arxivləşdirilib 2019-07-29 at the Wayback Machine
3. ↑  [3].  Arxivləşdirilib 2018-10-05 at the Wayback Machine
4. ↑  [4].  Arxivləşdirilib 2019-07-16 at the Wayback Machine
5. ↑  [5].  Arxivləşdirilib 2019-07-29 at the Wayback Machine
6. ↑  [6].  Arxivləşdirilib 2019-09-23 at the Wayback Machine

Xarici keçidlər
---------------

1. https://azertag.az/, Ömrünün kamillik zirvəsində

2. https://haqqin.az/, Самый чуткий протокол — выше не бывает
Vay adaları ilə səhv salmayın.
 **Vay** (tay เกาะหวาย) — Siam körfəzində yerləşən 52 adadan ibarət olan arxipelaqa daxildir. İnzibati cəhətdən Tailandın Trat vilayətinə daxildir. Ko-Çanq milli parkı ərazisinə daxildir. Adanın uzunluğu 6 km, eni 1,5 km təşkil edir.

Təsviri
-------

Adanın şərq hissəsi mərcan rifləri ilə əhatələnmişdir. Bu hissədə çimərliklər vardır. Qərb hissəsi nisbətən qayalıqdır. Burada dəniz quşlayı yuva qurur. Adanın ərazisi sıx cəngəlliklərlə əhatələnmişdir.

Adada infrastruktur, maqazin, yollar yoxdur. Hər gün materik, Çanq və Mak adaları ilə bərə əlaqəsi yaradılır. Üstəlik sürətli katerlərlə adaya getmək olar. Çamq adasından bura çoxlu turlar təşkil edilir. Bu səbəbdən günü aydın zamanları adada çoxlu turist müşahidə etmək olar .

İstinadlar
----------

1. 1 2  Explorekohchang.com Arxivləşdirilib 2018-01-03 at the Wayback Machine — Koh Wai Island Guide – Bungalows, Getting to, Beaches
2. ↑  Explorekohchang.com Arxivləşdirilib 2018-01-03 at the Wayback Machine — Getting to Koh Wai – Transfers, Speedboats, Bus, Flying to Trat Airport
Üçölçülü obyektlər qrupunun tomoqramları (S1, S2) və onların proyeksiyası (P)
**Tomoqrafiya** (q.yun. τομή - bölmək, ayırmaq və γράφω - yazıram) — obyektin daxili strukturunun qatlar şəklində təsvirinin əldə edilməsi.

Tomoqrafiyanın növləri
----------------------

### Anatomik tomoqrafiya

Anatomik və ya dağıdıcı tomoqrafiya (biotomiya) tədqiq olunan orqanizmin hissələrinin kimyəvi maddələrdən istifadə edərək sonrakı fiksasiyası ilə fiziki kəsiminə əsaslanır. Anatomik tomoqrafiyanın klassik nümunələri Piroqov kəsimləri və histoloji preparatların təsvirləridir. Kəsimlər həyata keçirilərkən orqanizmin formasını qorumaq üçün orqanizm, məsələn, dondurulmaq yolu ilə fikasasiya olunur.

### Rekonstruktiv tomoqrafiya

Rekonstruktiv və ya qeyri-dağıdıcı tomoqrafiya — obyekti məhv etmədən onun aşağı ölçülü proyeksiyalarından daha yüksək ölçülü obyektdə maraq parametrinin paylanması haqqında bu və ya digər şəkildə məlumat əldə etmək; anatomik tomoqrafiyanın antonimidir. Konsepsiyanın əhatə dairəsinə analoq rekonstruktiv tomoqrafiya və kompüter tomoqrafiyası daxildir.

Analoq rekonstruktiv tomoqrafiya — obyekt parametrinin paylanmasını bərpa etmək üçün rəqəmsal deyil, analoq hesablama cihazlarından (məsələn, optik) istifadə edən rekonstruktiv tomoqrafiyadır.
**Əliyeva Dilarə Ələkbər qızı** (14 dekabr 1929, Tbilisi, Gürcüstan SSR – 19 aprel 1991, Balakən, Azərbaycan SSR) — ədəbiyyatşünas, tərcüməçi, 1960-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Gürcüstan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi, filologiya elmləri doktoru, 1988-ci ildən Azərbaycan Xalq Hərəkatının fəal iştirakçısı, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı (1990).

Həyatı
------

Dilarə Əliyeva 1929-cu il dekabrın 14-də Tbilisi şəhərində dəmirçi ailəsində anadan olub.

Tbilisidəki azərbaycandilli 97 nömrəli orta məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun Şərqşünaslıq fakültəsində təhsil almışdır. Azərbaycan SSR EA Nizami adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasına daxil olandan sonra Gürcüstan SSR EA-nın Şota Rustaveli adına Ədəbiyyat İnstitutuna ezam edilmişdir. Burada rus dilində "Azərbaycan-gürcü ədəbi əlaqələrinin XIX əsr ədəbiyyatında inikası" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını işləmiş, 1954-cü ildə müdafiə etmişdir.

Azərbaycan EA Nizami adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutunda kiçik elmi işçi, Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyində baş elmi işçi, muzeyin qədim və orta əsrlər ədəbiyyatı şöbəsində müdir, sonra Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun ədəbi əlaqələr şöbəsində böyük elmi işçi, nizamişünaslıq şöbəsində böyük elmi işçi, institutun ədəbi əlaqələr şöbəsində aparıcı elmi işçi olmuş, eyni zamanda bölmə müdiri kimi çalışmışdır. 1984-cü ildə rus dilində "Nizami və gürcü ədəbiyyatı" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

1988-ci ildə Ermənistanın Qarabağ torpaqlarına iddiası ilə əlaqədar başlayan Azərbaycan Xalq Hərəkatının fəal iştirakçısı olmuş, AXC İdarə Heyətinin üzvü seçilmişdir.

1991-ci il aprelin 19-da müəmmalı avtomobil qəzasında faciəli şəkildə həlak olmuşdur (Aydın Məmmədov ilə birgə). Bakıda Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.

Dilarə Əliyeva Azərbaycan Qadın Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyətinin qurucularından və rəhbərlərindən biri olmuşdur. Hazırda qadın hüquqlarının müdafiəsi ilə məşğul olan ictimai birlik və Bakıda bir küçə onun adını daşıyır.

Əsərləri
--------

* Из истории азербайджанско-грузинских литературных связей (Azərbaycan-gürcü ədəbi əlaqələri tarixindən). Bakı: Azərbaycan SSR EA nəşriyyatı, 1958, 174 səh;
* Ürək bir, dilək bir. Bakı: Yazıçı, 1981, 217 səh.

Tərcümələri
-----------

### Gürcücədən

1. Qardaşlar (hekayələr). Bakı: Azərnəşr, 1972, 122 səh;
2. Bir gecənin sevinci (hekayələr). Bakı: Gənclik, 1977, 82 səh;
3. Arçil Sulakauri. Aşağı-yuxarı (povest və hekayələr). Bakı: 1978, 185 səh;
4. Mixail Cavaxişvili. Torpaq çəkir. Bakı: Yazıçı, 1980, 248 səh. (şərikli);
5. İlya Çavçavadze. Dilənçinin hekayəti. Bakı: Yazıçı, 1987, 151 səh;
6. Kür Xəzərə qovuşur (gürcü ədəbiyyatından seçmələr). Bakı: Yazıçı, 1988, 383 səh. (şərikli).

Mənbə
-----

* Dilarə Əliyeva Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------





1. ↑  "Алиева, Дилара Алекперовна. Низами и грузинская литература : диссертация ... доктора филологических наук : 10.01.03. - Баку, 1984. - 339 c. : ил". 2022-04-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-04-01.
Borobudurda qədim buddist stupaları
**Mahayana** (sanskr. महायान, hərfi olaraq "Böyük təkər"; çin.: 大乘
, da-çen; tib. ཐེག་པ་ཆེན་པོ་, theg-pa chen-po) — Theravada ilə yanaşı, əsasən sanskrit dilində yazılmış sutralara qədər uzanan və fəlsəfə (xüsusilə ontologiya) və təcrübə üsulları ilə fərqlənən bir sıra regional "məktəbləri" özündə birləşdirən, buddizmin mövcud iki əsas istiqamətindən biri. Mahayana buddizmi Hindistanda yaranmışdır. Mahayana buddizmi öz tarixi ərzində Hindistandan Çin, Yaponiya, Vyetnam, Koreya, Tibet, Nepal, Butan, Monqolustan kimi digər Asiya ölkələrinə, eləcə də Rusiyanın bəzi bölgələrinə yayılmışdır.

Mahayana, buddistlərin bütün canlıların rifahı üçün Oyanışa nail olmaq üçün səy göstərdiyi buddist yolunun Böyük arabasıdır. Mahayana nəzəriyyəsi və təcrübəsi bodhichittanın inkişafına və Prajnaparamitanın şəxsiyyətsiz (transsendental) müdrikliyinə əsaslanır.

Mahayana Bodhisattva yolu ilə gedənlər üçün təlimlər toplusudur (nəticədə vaxtaşırı ona başqa ad tapmaq olar — Bodhisattvayana). Buraya Sutra və Tantra daxildir.

2013-cü ildə Mahayana Buddizminin tərəfdarlarının sayı, Peter Harveyə görə, təxminən 360 milyon nəfərdir.

İstinadlar
----------
**Aleksandr Alekseyeviç Avdeyev** (*rus.* Алекса́ндр Алексе́евич Авде́ев; 8 sentyabr 1946, Kremençuk, Poltava vilayəti) — SSRİ və Rusiya siyasətçisi, diplomatı. 11 yanvar 2013-cü ildən Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfir statusunda Rusiya Federasiyasının Vatikandakı səfiridir. Rusiya Federasiyası Diplomatik Xidmətinin əməkdar işçisi (2016). 2008–2012-ci illərdə Rusiya Federasiyasının mədəniyyət naziri olmuşdur.

Həyatı
------

Aleksandr Alekseyeviç Avdeyev 1968-ci ildə Moskva Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunu bitirmişdir. O, SSRİ-nin Əlcəzairin Ənnabə şəhərindəki Baş Konsulluğunun köməkçisi, daha sonra SSRİ-nin Əlcəzairdəki səfirliyinin attaşesi (1968–1971) vəzifələrində çalışmışdır. Sonra SSRİ Xarici İşlər Nazirliyinin mərkəzi aparatında işləmişdir. 1977-ci ildə Avdeyev Fransaya göndərilmiş, orada SSRİ-nin Fransadakı səfirliyinin ikinci və birinci katibi vəzifəsində çalışmışdır. 1985–1987-ci illərdə SSRİ Xarici İşlər Nazirliyinin birinci Avropa şöbəsinin müşavir rütbəsi ilə sektor müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Sonra Avdeyev SSRİ-nin Lüksemburqdakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (1987–1990), SSRİ xarici işlər nazirinin müavini (1991), Rusiyanın Bolqarıstandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (1999–1992), Rusiya xarici işlər nazirinin müavini (1996–1998) və xarici işlər nazirinin birinci müavini (1998–2002) vəzifələrində çalışmışdır. 2002-ci ilin martında Avdeyev Rusiyanın Fransadakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilmişdir. 12 may 2008-ci ildə Vladimir Putin hökumətinin formalaşması zamanı Aleksandr Avdeyev mədəniyyət naziri təyin edilmişdir. 11 yanvar 2013-cü ildən Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfir statusunda Rusiya Federasiyasının Vatikandakı səfiridir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Энциклопедический словарь. 2009. АВДЕЕВ Александр Алексеевич.
2. ↑  Указ Президента России от 11 января 2013 года № 17 «О назначении Авдеева А. А. Чрезвычайным и Полномочным Послом Российской Федерации в Ватикане» Arxivləşdirilib 2013-01-16 at the Wayback Machine

Xarici keçidlər
---------------

* Послужной список Александра Авдеева на сайте «Архив журналиста»
* Посольство России во Франции
* О награждении орденом Дружбы Авдеева А. А.
* Биография на сайте Правительства Российской Федерации
* Министр культуры Российской Федерации Авдеев Александр Алексеевич
* Авдеев. История Посольства СССР в Люксембурге
**Qəsəbə** — 1997-ci ildə rejissor və ssenarist Nuri Bilgə Ceylanın çəkdiyi Türkiyə filmi.

Film haqqında
-------------

"Qəsəbə" filmi ilə Nuri tam metrajlı film karyerasına start verdi. Məhz bu filmdən sonra ona Tarkovski davamçısı deyilməyə başlandı. Film avtobioqrafik sayıla bilər. Təqdimatı 1998-ci ildə Kannda baş verdi və rəğbətlə qarşılandı. Nuri bu dəfə də yaxşı mənada təəcübləndirməyi bacarmışdı. Ağır dramatizmlə uzun kadrlardan bir ağ-qara film yaratmışdı. Filmdə olduqca gözəl kadrlar var ki, bundan sonralar bir çox rejissor bəhrələnib. Büdcəsi demək olar ki olmayan bu filmi böyük ustalıqla lentə alan Nuri artıq rejissorluq üçün doğulduğunu təsdiqləyirdi. Filmdə yenə rejissorun valideynləri, əmisi oğlu Mehmet Emin Toprak və yaxın dostu Müzəffər Özdəmir çəkilir. Bu film "İstanbul film festivalı"ında, "Berlin kinofestivalı"nda və "Köln film festivalı"nda mükafatlar qazanır.

Rollarda
--------

* Mehmet Emin Toprak ~ Saffet
* Mehmet Emin Ceylan ~ Dede
* Fatma Ceylan ~ Nine
* Cihat Bütün ~ Ali
* Havva Sağlam ~ Asiye
* Sercihan Alevoğlu ~ Baba
* Sema Yılmaz ~ Anne
* Muzaffer Özdemir ~ Deli Ahmet
* Latif Altıntaş ~ Öğretmen

Xarici keçidlər
---------------

* Nuri Bilge Ceylan'ın resmi sitesinde *Kasaba* Arxivləşdirilib 2009-01-24 at the Wayback Machine
* 4x10.com
* IMDB sayfası
* Sinematurk.com Arxivləşdirilib 2004-11-24 at the Wayback Machine
**Sultan Məhəmməd Qütbşah** — Qütbşahlar sülaləsindən hökmdar.

Həyatı
------

İbrahimqulu şahın ikinci oğlu Məhəmməd Amin və Xanım Ağanın oğlu idi. Atası hələ 25 yaşında ikən vəfat etmişdi. Məkkə Məscidi onun dövründə, 1617-ci ildə tikilmişdi.

Məhəmməd Qütbşah türbəsi

"Tarixi Məhəmməd Qütbşah"
-------------------------

1617-ci ilin iyul-avqust aylarında "Tarixi Məhəmməd Qütbşah" əsərini yazdırmışdı. Kitab Qütbşahların Qaraqoyunlu əcdadlarından və sultanaqədərki tarixdən bəhs edir.

Hakimiyyəti
-----------

Onun dövründə Qütbşahların Böyük Moğol İmperiyası tərəfindən işğal edilmə təhlükəsi yaranmışdı. Buna görə də Səfəvilər dövləti ilə sıx əlaqələrdə olmuşdu. I Abbasın Qütbşahların sarayında Hüseyn bəy Keçəçibaşı adlı səfiri vardı.

Ailəsi
------

1607-ci ildə əmisiqızı Həyat Bəxş xanımla evlənmişdi. Bu evlilikdən 3 oğul və 7 qızı olmuşdu. Oğlu Abdullah şah onu əvəz etmiş, qızı Badi Sahibə bəyim Bicapur krallığına gəlin getmişdi. Digər qızı Xeyrünnisə bəyimdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Mohammad Quli Qutb Shah, Volume 216 by Masʻūd Ḥusain K̲h̲ān̲
2. ↑  Sultans of Deccan India, 1500–1700: Opulence and Fantasy by Navina Najat Haidar, Marika Sardar
3. ↑  "Of Begums, Mahbubs and Shers: The stories narrated by Hyderabad's neighbourhood names". 2021-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-06.
**İqor Abbasoviç Xankişiyev** (17 mart 1939, Bakı – 6 yanvar 2021, Bakı) — Azərbaycan Respublikasının əməkdar mühəndisi.

Həyatı
------

İqor Xankişiyev 1939-cu il martın 17-də Bakıda anadan olub. 1968-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunu teplovozlar və teplovoz təsərrüfatı ixtisası üzrə bitirib.

6 yanvar 2021-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

Fəaliyyəti
----------

Bakı metropolitenində 1976-cı ildən baş mühəndis kimi fəaliyyətə başlayıb. 1979-cu ilin iyununda o, Bakı metropoliteninin rəisi vəzifəsinə təyin edilib. 1987-ci ildən metro tikintisi sahəsinə keçərək "Azərtunelmetrotikinti" Səhmdar Cəmiyyətinin baş energetiki, aparıcı mühəndisi, sədr müavini vəzifələrində əmək fəaliyyətini davam etdirib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin "Bakı Metropoliteni" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin yaradılması haqqında" 27 fevral 2014-cü il tarixli 289 saylı Sərəncamına əsasən Bakı Metropoliteni və "Azərtunelmetrotikinti" Səhmdar Cəmiyyətinin yenidən təşkili yolu ilə səhmləri dövlətə məxsus "Bakı Metropoliteni" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti təsis edildikdən sonra İqor Abbasoviç Xankişiyev 2017-ci il dekabr ayının 31-dək müəssisənin Tikinti Departamentinin rəisi vəzifəsində çalışıb.

2012-ci il aprelin 10-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Əməkdar Mühəndis" fəxri adına layiq görülüb, Prezident təqaüdçüsüdür, "Fəxri dəmiryolçu"dur.

İstinadlar
----------

1. ↑
2. ↑  İqor Abbasoviç Xankişiyev Rəhbərlik dövrü — 1979–1987-ci illər
3. ↑  *Cəmiyyəti, İqor Abbasoviç Xankişiyev | "Bakı Metropoliteni" Qapalı Səhmdar.* "İqor Abbasoviç Xankişiyev". metro.gov.az (az.). İstifadə tarixi: 2023-12-16.

| ⛭Bakı Metropoliteni Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti |
| --- |
| Struktur | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Rəhbərlər | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1965–2014*\** | 
* Lütfəli Nuriyev (1966–1976)
* Fikrət Kəngərli (1976–1979)
* İqor Xankişiyev (1979-1987)
* Vahid Nadirli (1987–1993)
* Cəfər Yusifov (1993–1998)
* Tağı Əhmədov (1998–2014)

 |
| 2014-indi*\** | 
* Zaur Hüseynov (2014–)

 |

 |
| Tərkib | 
* Nəriman Nərimanov adına depo

 |

 |  |
| Xidmətlər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Xətlər | 
* 1-ci xətt
* 2-ci xətt
* 3-cü xətt

 |
| Digər | BakıKART |

 |
| *\*: Bakı Metropoliteni Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti 2014-cü il tarixində Bakı Metropoliteni və "Azərtuneltikinti" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin əsasında yaradılmışdır.* |
**Anna Ketli** (mac. Anna Kéthly, 16 noyabr 1889-cu il, Budapeşt, Avstriya-Macarıstan — 7 sentyabr 1976-cı il, Blankenberge, Belçika) — XX əsr, sosial-demokratiya istiqamətli macarıstan siyası xadimi. 1945–1948-ci illərdə Macarıstan sosial-demokrat partiyasının parlament fraksiyasındakı rəhbəri. 1956-cı ildə Macar inqilabı zamanı partiyanın yenidən yaradıcısı.

Bioqrafiyası
------------

Anna doqquz uşaqlı kasıb bir ailədə anadan olmuşdur. 1917-ci ildə o Macarıstan sosial-demokrat partiyasına daxil olmuş və tezliklə partiyanın ən fəallarından biri oldu. 1919-cu Ketli partiya komitəsinə seçildi. Növbəti ildən isə Anna partiya qazeti olan "Népszava"da müxtəlif yazılar yazmağa başladı. 1922-ci ildə sosial-demokrtalar partiyasından parlamentə seçildi və ardıcıl olaraq 1944-cü ilə kimi parlamentdə partiyasını təmsil etdi. Faşit işğalı zamanı Budapeşti tərk etmiş və saxta sənədlə yaşamışdır.

II Dünya Müharibəsindən sonra Ketli yenidən siyasi fəallığ artdı və Macarıstan Sosial Demokrat Partiyasının yenidən qurulmasına dəstək oldu. 1945-ci ilin aprelində Müvəqqəti Millət Məclisinin üzvü və həmin ilin noyabr ayında keçirilən ümumi seçkilərdə yenidən parlamentə seçildi, bu dəfə Sosial Demokrat fraksiyasının sədri, eyni zamanda parlamentin vitse-spikeri seçildi. Müharibədən sonrakı Macarıstanda, partiyası Macarıstan Kommunist Partiyası ilə Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyalarının əsas rəqibi idi. 1948-ci ilin martında baş verən partiya daxili mübarizə nəticəsində o partiyadan uzaqlaşdırıldı və qısa müddət sonra parlamentdəki yerini itirərək 2 il ev dustağı edildi.

Həbsi
-----

1950-ci ilin iyun ayında Ketli Sosial Demokrat Partiyasının bir neçə üzvü ilə birlikdə kommunist hökuməti tərəfindən həbs edildi. 1954-cü ilin yanvarında üç illik həbsdən sonra ona casusluq və dövlət əleyhinə cinayət ittihamı irəli sürüldü. Ketli ömürlük həbs cəzasına məhkum edildi. Qərb sosialist partiyalarının və beynəlxalq təzyiqlərindən sonra əfv olundu və sərbəst buraxıldı, lakin daimi nəzarət altında qaldı.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Anna Kéthly // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. 1 2  Anna Kethly // Munzinger Personen (alm.).
**Abdullah şah** (1614 – 21 aprel 1672) — Qolkonda hökmdarı, Qütbşahilər sülaləsinin son nümayəndəsi.

Həyatı
------

1612-ci ildə, Heydərabadda doğulmuşdur. Atası Sultan Məhəmməd şah, anası isə Həyat Bəxş xanımdır. Atası və anası əmioğlu-əmiqızı idilər.

Hakimiyyəti
-----------

Hakimiyyətə gələndə hələ 14 yaşı vardı və qəyyumluğu anası Həyat Bəxş xanım edirdi. Hakimiyyətə gələndən cəmi 4 il sonra imperator Şah Cahanın oğlu Övrəngzib Əhmədnaqara hücum etdi və Qolkonda üçün təhlükə yarandı. Abdullah şah Moğollardan asılı olduğunu elan etməyə məcbur oldu.

Avropalıların Hindistana ayaq açması, almaz yataqlarının kəşfi Qolkonda üçün yeni bir fürsət idi. Sənaye canlamağa, ticarət güclənməyə başlamışdı. Masulipatnam meşələrində ağac sənayesi üçün əlverişli vəziyyət vardı və Hollandiya Ost-Hind şirkəti bundan istifadə etməyə can atırdı.

Ailəsi
------

İki qızı olmuşdu:

* Padşah Bibi xatun — 13 aprel 1656-cı Övrəngzibin böyük oğlu Məhəmməd Sultan ilə evlənmişdi. Abdullah Məhəmmədi gələcək imperator kimi görmək istəsə də, Məhəmmədin atası tərəfindən edam edilməsi bu planlara son qoydu.
* Digər qızı — Əbül Həsən Qütbşah ilə evlənmişdi. Onu əvəz edən də elə kürəkəni idi. Oğlu olmamışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* Record #14580863b // BnF catalogue général (fr.). Paris: BnF.
2. ↑  Sultans of Deccan India, 1500–1700: Opulence and Fantasy by Navina Najat Haidar, Marika Sardar
3. ↑  Journal of Indian History — Volume 45. University of Kerala. 1967. p. 132.
**Mirzə Yusif** (vəfatı v. 22 oktyabr 1469) Qaraqoyunluların son sultanı.

Cahan şahın dövründə
--------------------

Mirzə Yusif Cahan şahın oğlu idi. 1464-cü ildə böyük qardaşı Pirbudağın qiyamından sonra Fars valisi təyin edildi. Ancaq 11 noyabr 1467-ci ildə Çapaqcur döyüşündə Uzun Həsən tərəfindən tutuldu və kor edildi.

Səltənəti
---------

1468-ci ildə Cahan şahın əmir-ümərası və vəziri Pirəli bəy Baharlı tərəfindən sultan elan edildi. Tezliklə Sultanəli (Həsənəlinin oğlu) və Ağqoyunluların rəqib şahzadəsi Mahmud bəy (Qara Osmanın oğlu) ilə birləşdi. Luristanda bir sıra hərbi uğurlar əldə etdilər. Ancaq tezliklə Uzun Həsən tərəfindən məğlub edildi və 1469-cu il 22 oktyabrda Uzun Həsənin oğlu Uğurlu Məhəmməd tərəfindən öldürüldüyü Şiraz şəhərinə çəkildi. Pirəli bəy Baharlı isə Həsən Bayqaranın sarayına qaçdı.

Ailəsi
------

Qızı Xədicə bəyim Əlvənd Mirzənin oğlu Pirqulu bəylə evləndi. Onların nəvəsi Sultanqulu Qütbülmülk daha sonra Qütbşahlar sülaləsini əsasını qoydu.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Minorsky, V.* "The Qara-Qoyunlu And The Qutb-Shahs". Bulletin of the School of Oriental and African Studies. 17 (1). 1955: 50–73. doi:10.1017/s0041977x00106342. ISSN 0041-977X.
2. 1 2  Muḥaddis̲, Mīr Hāshim (1982). Tārīkh-i Qizilbāshān [History of Qizilbashes] (in Persian). Tehrān : Bihnām. p. 18.
3. ↑  Ramanand Vidya Bhawan, *The Indian Historical Quarterly, Volume 16, Issues 1-4*, 1985, p.711
Məzmun
------

Mahal kişi *(Kamal Xudaverdiyev)* artıq öz yurd yerindən didərgin düşmüş və çadır şəhərciyində məskunlaşmışdır. Ermənilərin torpaqlarımızda tikanlı məftillərdən sərhəd çəkməsi xəbəri onu rahat qoymur və Bakıya yollanır ki, bu məsələni qaldırsın. Lakin şəhərdə ona məhəl qoyan olmur...

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Elçin Mehrəliyev (titrlərdə yoxdur)
**Ssenari müəllifi:** Elçin Mehrəliyev
**Quruluşçu rejissorlar:** Bəhram Osmanov, Vüqar Vəliyev
**Quruluşçu operator:** Əlövsət Aslanov
**Rəssam:** Rəfael Əsədov
**Bəstəkar:** Adil Bəbirov
**Səs rejissoru:** İkram Məmmədov
**Montaj:** İlqar Vəliyev
**Operator:** Pərviz Əzimzadə
**Səs operatoru:** Ağabala Məhərrəmov
**Redaktor:** İlhamiyyə Rzayeva
**Direktor:** Nazim Dadaşov
**Prodüser:** Ramiz Mirzəyev
**İşıqçı:** Mahmud Əhmədov
**Mahnını ifa edən:** Arzu Rzayev
### Rollarda

Kamal Xudaverdiyev — Mahal
Cəfər Namiq Kamal (Cəfər Əhmədov kimi) — Sədrəddin
Ramiz Novruzov — Fəxrəddin
Abbas Qəhrəmanov — Ələddin
İradə Ağasıbəyli — Çimnaz
Nahidə Orucova — Hüsniyyə
İlqar Vəliyev — Nurəddin
Elxan Ağahüseynoğlu — Əlimərdan
Məzahir Cəlilov — Əjdər
Pərviz Bağırov — Hüseyn
Nazim Qasımov-Rauf
Mətləb Abdullayev — Təhməz
Natəvan İsmayılova — Yeganə
Rövşən Kərimduxt — Şükür
Elçin Əliyev — mühafizəçi
Şahin İsmayılov — müğənni

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Seyfulla Fuad oğlu Mustafayev** (18 noyabr 1962) — ANS Şirkətlər Qrupunun Strateji Planlaşdırma üzrə vitse-prezidenti.

Həyatı
------

Seyfulla Mustafayev 1962-ci ildə anadan olub. *Azerbaijan News Service* (Azərbaycan Xəbərlər Xidməti — ANS) 26 noyabr 1991-ci ildə 2 nəfər gənc jurnalist: Vahid və Seyfulla Mustafayev qardaşları tərəfindən yaradılıb. ANS Şirkətlər Qrupuna aid olan ANS Müstəqil Yayım və Media Şirkətinin (ANS TV — 1991), ANS ÇM Yayım və Media Şirkətinin — 1994, ANS-Kommers Şirkətinin — 1995 və ANS-PRESS NƏŞRİYYAT EVİ-nin — 2001, habelə ANS-in əhatə dairəsinə daxil olan digər şirkətlərin təsisçilərindəndir. ANS Müstəqil Yayım və Media Şirkətinin (ANS TV) 1997–1998-ci illərdə Baş Prodüseri və 2002–2004-cü illərdə Baş Direktoru olub. 2001-ci ildən ANS Şirkətlər Qrupunun Strateji Planlaşdırma üzrə vitse-prezidentidir. ANS Müstəqil Yayım və Media Şirkətinin (ANS TV) Şurasının üzvüdür.

* Çingiz Mustafayevin qardaşıdır.
* Vahid Naxışın qardaşıdır.
* Fuad Mustafayevin oğludur.

Filmoqrafiya
------------

1. Adam cinsi arasında cins adam (qısametrajlı sənədli film) (ANS)-arxiv kadrlar
2. ADıNA günü (film, 2010) (qısametrajlı sənədli film) (ANS)-ideya müəllifi
3. Azərbaycana namus və sevgiylə (film, 2006)
4. Bəd xəbər gətirən qəribə insanlar-2 (film, 2005)
5. Bəd xəbərlər gətirən qəribə adamlar (film, 1993)
6. Çətən (film, 1995)
7. İç Xəbər (veriliş)
8. İnsan (film, 2003)
9. Payızın 17 anı (film, 2007)
10. Şəhər (film, 2003)
Haqqında
--------

Kərgədan Mövsümü (Farsca: فصل کرگدن; Fasle Kargadan), Bahman Ghobadinin yazıb idarə etdiyi 2012-ci il istehsalı filmidir. Baş rollarda Bəhruz Vüsuki, Monika Belluçi, Yılmaz Ərdoğan, Caner Cindoruk, Beren Saat, Belçim Bilgin, Arash Labaf və Ali Pourtash oynamaqdadır. Filmin premyerası 26 sentyabr 2012-ci ildə San Sebastián Beynəlxalq Film Festivalında reallaşdırılmışdır.
Unudulmaz bir eşq hekayəsini mövzu alan Kərgədan Mövsümü, Gobadi'nin ailə dostu olan və İran İslam İnqilabı əsnasında haqsız yerə 27 il həbs edilən iranlı kürd şair Sadeg Kamangar'in tragik hekayəsindən ilhamlanmışdır. Filmdə, Sahel (Behruz Vüsuki) və həyat yoldaşı Mina (Monika Belluçi) bir intiqam uğruna həbsə atılırlar. 10 il sonra sərbəst buraxılan Mina, yoldaşının öldüyünə inanır və iki uşağını alaraq İrandan İstanbula yerləşir. Aradan 20 il keçdikdən sonra azadlığına qovuşan Sahel, həyat yoldaşı və uşaqlarını axtarmağa başlayır.
Kərgədan Mövsümü, Bahman Gobadi'nin İranı tərk etdikdən sonra idarə etdiyi ilk filmdir. Çəkilişləri İraq və Türkiyədə həyata keçirilmişdir. Qatıldığı festivallardan bol təriflərlə dönən film BBC tərəfindən "Sürgündəki İranlı rejissorun yenidən doğuşu" başlığıyla yayımlanmışdır.The Globe And Mai ,The Hollywood Reporter və Screen Daily kimi seçmə saytlardan müsbət tənqidlər almışdır.

Qatıldığı festivallar
---------------------

* **Toronto International Film Festival**
* **Festival de San Sebastián**
* **Chicago International Film Festival**
* **Festival Du Nouveau Cinéma**
* **Thessaloniki International Film Festival**
* **Marrakech International Film Festival**
* **Camerimage International Film Festival**
* **Tokyo Filmex International Film Festival**
* **Tallinn Black Nights International Film Festival**


1. 1 2 3 4 5 6  .
2. ↑  Filmstarts (alm.).
Məzmun
------

Film Fatmanın (Ruhiyyə Hüseynova) başına gələn əhvalatlar haqqındadır. Filmdə baş verən hadisələr yaradıcı təxəyyülü bəhrəsi olaraq 1994-1995-ci illəri əhatə edir.

Film haqqında
-------------

* Film aktyor Məmməd Quliyevin kinoda son işidir.
* Film Akif Axundovun "Fatmanın Hekayəti" povesti əsasında çəkilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Akif Axundov
**Ssenari müəllifi:** Leyla Əlimərdanova
**Quruluşçu rejissor:** Vahid Səfərli
**Quruluşçu operator:** Vahid Səfərli
**Quruluşçu rəssam:** Əli Səfərli
**Rejissor assistenti:** Yasəmən Ramazanova
**Montaj edən:** Vüsal Mahmudov
**Kompüter dizaynı:** Vüsal Mahmudov
**Musiqi məsləhətçisi:** Əqidə Ələkbərova
**Sintezatorda çalan:** Səməd Mövləvi
**Videotexnik:** Bayraməli Bayramov, Vüsalə Kəngərli, Tural İbrahimov, Turac Qasımova
**Baş məsləhətçi:** Ələkbər Qasımov
**Filmin direktoru:** Ələkbər Qasımov
### Rollarda

Ruhiyyə Hüseynova-Fatma
Xəlil Hüseynov-Mustafa
Rza Xudiyev-Rəsul
Rövşən Hüseynov-Adil
Məmməd Quliyev-Fatmanın atası
Sofa Hüseynova-Fatmanın anası
Yaşar Qurbanov-Rəsulun atası
Nəzakət Xudiyeva-Rəsulun anası
Səməd Canbaxşıyev-Səbzəli
Cahangir Qurbanov-Məti
Vətən Kərimov-"Şef"
Yusif Əliyev-"Boss"
Bəhruz Haqverdiyev-"Bizon"
Akif Əsədov-"Kardan"
Roza Cəfərxanova-Salatın
Vidadi Rəcəbov-Səməd
Yusif Allahverdiyev
Maral Rzayeva
Orxan Hüseynov
Roza Kərimova
Əli Səfərli
Günay Qurbanova
Sara Qurbanova
Zümrüd Məmmədova
Fazil Bayramov
Emin Kazımov

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**"Notrdam qozbeli"** (*ing.* The Hunchback) — rejissor Piter Medakın filmi.

Məzmun
------

XV əsrin sonlarının Paris şəhəri. Üç nəfər kişi: Paris kilsəsinin arxidiakonu Klod Frollo, kilsənin zəngçisi qozbel Kvazimodo və şair Pyer Qrenquar eyni bir qıza aşiq olublar. Həmin qız qaraçı Esmeraldadır. Lakin onun uğrunda əsas rəqabət Frollo və Kvazimodo arasında getməyə başlayır...

Film haqqında
-------------

* Film məşhur yazıçı Viktor Hüqonun "Paris Notrdam kilsəsi" romanı əsasında çəkilmişdir.
* Viktor Hüqonun "Paris Notrdam kilsəsi" romanı müxtəlif illərdə kinematoqrafçılar tərəfindən bir neçə dəfə ekranlaşdırılmışdır. Belə ki, bu günə qədər bu romanın əsasında 15 film (1905, 1911, 1917, 1922, 1923, 1939, 1956, 1966, 1977, 1982, 1986, 1996, 1997, 1999, 2002-ci illərdə) çəkilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Viktor Hüqo
**Ssenari müəllifi:** Con Fazano
**Rejissor:** Piter Medak
**Operator:** Elemer Raqaym
**Bəstəkar:** Ed Şirmör
**Prodüser:** Stefan Reyçel
### Rollarda

Mendi Patinkin — Kvazimodo
Riçard Harris — Klod Frollo
Salma Hayek — Esmeralda
Edvard Atterton — Pyer Qrenquar
Benedik Blays
Naycel Terri — kral Lui
Cim Deyl

İstinadlar
----------
**Məcnun Salam oğlu Hacıbəyov** (5 oktyabr 1935, İkinci Nügədi, Quba rayonu – 16 noyabr 2021) — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1989).

Həyatı
------

Məcnun Hacıbəyov Quba rayonunun İkinci Nügədi kəndində yaşamışdır. 1935-ci ilin 5 oktyabrında rayonun II Nügədi kəndində doğulan aktyor 10 illik orta məktəbi də bu kənddə bitirib. Akyorluq istedadını isə elə uşaq yaşlarından hiss etməyə başlayıb. 1965-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin aktyorluq fakültəsini bitirib.

Aktyor "Canavar balası", "Evlənmək istəyirəm", "Gənclik Macərası", "Göz həkimi", "Gülüş sanatoriyası", "Kişilər", "Qatarda", "Qəzəlxan", "Yarımştat" kimi film və televiziya tamaşalarında yaddaqalan obrazlar ifa edib. Aktyor yalnız "Solğun çiçəklər" tamaşında "Əbdül" rolunu oynamadığı üçün heyfislənir. 1999-cu ilin 13 iyulunu həyatının ən ağrılı günlərindən biri kimi xatırlayır. Həmin gün aktyorun ömür gün yoldaşı Zahidə xanım 57 yaşında faciəli şəkildə dünyasını dəyişib. Bir neçə ildir ürəyinə görə müalicə alır. Aktyor deyir ki, yaşlandığım üçün bəzən yaddaşım da sözümə baxmır. Buna baxmayaraq hələ də mütaliə edir. Aktyorun son yaratdığı obraz isə "Yarımştat" tamaşında olub. O, bu tamaşada Murtuz obrazını canlandırıb.

Görkəmli sənətkar 16 noyabr 2021-ci ildə 86 yaşında Covid-19 xəstəliyindən vəfat etmişdir. Sənətkar doğulduğu Quba rayonunun İkinci Nügədi kəndində doğmalarının məzarı yanında torpağa tapşırılıb.

Ailəsi
------

Məcnun Hacıbəyovgil ailədə 9 uşaq olublar — 7 oğlan 2 qız. Əməkdar artist Məcnun Hacıbəyovun Ceyhun və Pərviz adında 2 oğlu, Zülfiyyə adında 1 qızı, 7 nəvəsi və 3 nəticəsi var.

Filmoqrafiya
------------

* Alov (film, 1979) (tammetrajlı televiziya tamaşası)
* Analar (film, 1988)
* Astana (film, 1986)
* Atayevlər ailəsi (film, 1978)
* Canavar balası (film, 1997)
* Evlənmək istəyirəm (film, 1983)
* Gənclik macərası (film) (tammetrajlı televiziya tamaşası) (AzTv)
* Göz həkimi (film)
* Gülüş sanatoriyası (film, 1989)
* Kişilər (film, 1979)
* Qatarda (film, 1981)
* Qəzəlxan (film, 1991)
* Mənim günahım (film, 1985)
* Min birinci söz (film, 1997)
* Sabiqlər (film, 1999)
* Sabiqlərin yeni sərgüzəştləri (film, 2000)
* Sarıköynəklə Valehin nağılı (film, 1980)
* Şirin bülbül (film, 2000)
* Yarımştat (film, 1996)
* Yeni evlənənlər (film, 1983)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Əməkdar artistin 80 illik yubileyi qeyd edildi". 2015-10-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-10-08.
2. ↑  "Məcnun Hacıbəyov". 2016-09-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-02-07.
3. ↑  "Məcnun Hacıbəyov dəfn edildi". 2021-12-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-16.
**Qızılı kefal** (*lat.* Liza parsia) — liza cinsinə aid heyvan növü.

Yayılması
---------

Atlantik okeanında İngiltərədən Cənubi Afrikaya qədər, eləcə də Aralıq, Qara və Azov dənizlərində yayılıb. Xəzər dənizində geniş yayılmışdır. Orta və Cənubi Xəzərin sahilə yaxın yerlərində və habelə Şimali Xəzərin bir sıra rayonlarında yayılmışdır.

Morfoloji əlamətləri
--------------------

D IV,19, A III 9 şüa var.Pilorik çıxıntıların sayı 7-9-dur. Bədəni uzunsov-girdəvarıdır, burun hissəsi kütdür. Pulcuq örtüyü geri burun dəliyinə qədər çatırsa da rostrumun üzərində pulcuqsuz enli zolaq olur.Bədəni üzərində bir neçə qızılı rəngdə zolaq, qəlsəmə qapağı üzərində isə həmin rəngdə ləkələr olur. Uzunluğu Qara dənizdə 50 sm Xəzər dənizində 55 sm-ə, kütləsi müvafiq olaraq 0,7-5 kq-a çatır,1 2 ilə qədər yaşayır.

Yaşayış yeri və həyat tərzi
---------------------------

Qızılı kefal sırf dəniz balığıdır. Onlar dənizdə yaşayır və çoxalır. Heç vaxt çaylara keçmir. Lakin ilin fəslindən asılı olaraq areal daxilində dənizin bir hissəsindən başqa hissəsinə miqrasiya edir. Ovda təsadüf edilən qızılı kefalın uzunluğu 25-55 sm, kütləsi 2-2,5 kq olur. Dənizin dibində qidalanırlar, onların mədəsi həmişə lil ilə dolu olur. Körpələr dənizdə ilk zamanlar planktonla, daha sonra molyusklarla qidalanmağa başlayır.

Çoxalması
---------

Qızılı kefal 3-4 yaşında cinsi yetişkənliyə çatır. Avqust - oktyabr aylarında Orta Xəzərdə, sahildən 20-50 mil aralı, 400–600 m dərinlikdə, suyun temperaturu 20-22 °C olduqda kürüsünü tökür. Kürüsü pelagikdir. Qızılı kefalın kürüsü dənizin duzlu-luğu 13‰ olan su qatında, temperaturu 17,8-29 °C olan zonalarda təsadüf olunur. Məhsuldarlığı yüksəkdir. 25-30 sm uzunluğunda olan qızılı kefalın verdiyi kürünün miqdarı 500-600 min ədədə çatır. 45-50 sm uzunluğunda olan iri fərdlər isə 2-3 milyon ədəd kürü verir. Kürüsü çox xırda (1 mm-dək) olur. Temperaturdan asılı olaraq su səthində mayalanmış kürülərdən 1,5-2 günə sürfələr əmələ gəlir. Sürfələr inkişaf etdikcə sahilə yaxınlaşır və orada zooplankton və ilbizlərlə intensiv qidalanır.

Təsərrüfat əhəmiyyəti
---------------------

Çox cəld balıqlardır, tordan qaçdıqları üçün ovlanması çətinlik törətdiyindən mövcud ehtiyatından tam istifadə olunmur. Azərbaycanda 1942-ci ildən qızılı kefal başlıca olaraq Sara yarımadası rayonunda Böyük Qızılağac körfəzində atma torla tutulur.

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Son illərdə qoruq rejiminin güclənməsi ilə bağlı olaraq Böyük Qızılağac körfəzində onun tutulması qadağan edilmişdir.

Ədəbiyyat
---------

1. Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Onurğalılar, III cild. Bakı: Elm, 2004, s. 159.
2. Əbdürrəhmanov Y.Ə. Azərbaycan faunası (Balıqlar), VII, cild, Bakı, Elm, 1966, səh 195.
3. Abbasov H.S ,Hacıyev R.V.İxtiologiya. Bakı,2007,səh 326.

Xarici keçidlər
---------------

Кефаль

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
2. ↑  Əsgerov F.S. Zaytsev Y.Y. Qasımov R.Y. Quliyev Z.«Biomüxtəliflik: Xəzərin əsrarəngiz balıqları» "Bəşər-XXI" nəşriyyatı, Bakı, 2003,  səh69.
**Rafiq Qasım oğlu Atakişiyev** (20 may 1940 – 27 sentyabr 2012) — teatr rejissoru, aktyor, Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi (2000).

Həyatı
------

R.Atakişiyev 1968-ci ildən Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Rejissorluq" fakültəsini bitirmişdir.
1968-ci ildən Ağdam Dövlət Dram Teatrında əmək fəaliyyətinə başlayaraq baş rejissor kimi teatrın yaradıcılarından biri olmuşdur.
1976-1978-ci illərdə Moskva şəhəri Mayakovski adına Akademik Dram Teatrında rejissor-stajor işləmişdir.
1978-ci ildən 1989-cu ilə qədər Musiqili Komediya Teatrında quruluşçu rejissor işlədiyi müddətdə O.Kazımovun "Qızıl toy", E.Sabitoğlunun "Nəğməli Könül",(Azərbaycan bölməsi) Kolkar "Nəsrədinin Bağdada səyahəti"Ofentaxın "Fransız qonaq" və sair quruluşları olmuşdur.
1978-90-cı illərdə teatrla yanaşı İncəsənət və Mədəniyyət Universitetində əvvəl baş müəllim, dosent kimi pedaqoji fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. O, teatr sənətçilərinə həsr olunmuş (T.Kazımovun yaradıcılığına həsr olunmuş monoqrafiya), "Rejissor teatra gəlir"və sair çox saylı kitabların müəllifidir.
1990-ci ildən 1999-cu ilə qədər Akademik Milli Dram Teatrında Sərəncamçı direktor işləmişdir.
1999-2005-ci illər Gənc tamaşaçılar teatrında quruluşçu rejissor işləmişdir.
1999-cu ildən ömrünün sonuna qədər Gəncə Dövlət Dram Teatrının bədii rəhbər direktoru vəzifəsində çalışmışdır.
R.Atakişiyevin təşəbüssü və rəhbərliyi ilə teatrın nəzdində gənc aktyorların yetişdirilməsi üçün ictimai əsaslarla aktyor studiyası təşkil olunmuş və həmin studiyanın məzunlardan bir çoxu teatrın truppasında çalışırlar.
R.Atakişiyev C.Cabbarlının "Oktay Eloğlu", İ.Əfəndiyevin "Mahnı dağlarda qaldı" Bukovçanın "Qana-Qan" və H.Cavidin "Afət" və sair son illərdə hazırladığı quruluşlardır.

28 oktyabr 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi fəxri adı ilə təltif olunub.

R.Atakişiyev 2005-ci ildə "Azərbaycan mədəniyyətinin və incəsənətinin inkişafında göstərdiyi xidmətlərə görə" fəxri nişanla təltif olunmuşdur.
Azərbaycan TXİ-nin idarə heyətinin üzvüdür, "Qızıl Dərviş" mükafatının laureatıdır.

2012-ci il sentyabr ayının 27-də ürək çatışmazlığından vəfat etmişdir.

Filmoqrafiya
------------

* Qaçaq Süleyman (film, 1994)
* Canavar balası (film, 1997)
Məzmun
------

Tanrı hər kəsə bir ömür verir. Elə bir ömür ki, həyatının kandarından tutmuş sonuna doğru uzanır. Filmin adı rəmzi xarakter daşıyır. Azərbaycanlı ailəsində böyüyüb boya-başa çatan erməni əsilli Nofəl (*İftixar Piriyev*) hərbi xidməti zamanı vətənə xəyanət edir, hərb planlarını pul xatirinə ermənilərə satır. Nofəlin erməni olduğunu onu övladlığa götürən ata-anası Nofəlin məhkəməsinə qədər gizli saxlayır. Məhkəmə prosesi zamanı Nofəlin dövlətə, vətənə xəyənət etməsi ortaya çıxanda Nofəlin atalığı Yusif kişi (*Həsən Məmmədov*) onun erməni olduğunu və uşaq ikən onu meşədən tapıb böyütdüyünü açıqlayır...

"Doğru deyiblər ayını, pələngi, meymunu əhilləşdirib tərbiyə etmək olur, ancaq canavarı yox." Bunları Yusif kişi məhkəmədəki son nitqində deyir.

Film haqqında
-------------

* Filmin çəkilişlərinə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin rəhbərliyi hüquq məsləhətində köməklik göstərmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Ağarəhim Rəhimov
**Quruluşçu rejissor:** Mərahim Fərzəlibəyov
**Quruluşçu operator:** Rüstəm Zülalov, Elçin Quliyev
**Montaj edən:** Zöhrab Aslanzadə
**Bəstəkar:** Cavanşir Quliyev
**Quruluşçu rəssam:** Ağarəhim Əliyev
**Rejissor assistenti:** Svetlana Cəfərova, Əhməd Panayev
**Qrim edən:** Telman Yunusov
**Pirotexnik :** Əlibala Əmirov
**Səs rejissoru:** Cahangir Əliyev
**Redaktor:** Akif Abbasov
**İnzibatçı:** Arif Məmmədov, Ədalət Yunusov
**Məsləhətçi:** Ənvər Seyidov
**Prodüser:** Kamil Nüsrətoğlu, Yusif Ağayev
### Rollarda

İftixar Piriyev — Nofəl
Həsən Məmmədov — Yusif kişi
Səmayə Sadıqova — Səriyyə arvad
Bəsti Cəfərova — Rimma
Kübra Əliyeva — mama Roza
Rafiq Atakişiyev — ittihamçı
Cəfər Namiq Kamal — məhkəmə hakimi
Məcnun Hacıbəyov — poçtalyon Səməd
Sabir Məmmədov — Ramiz
Elxan Ağahüseynoğlu — erməni polkovnik
Ələsgər Məmmədoğlu — Aşot
Bürcəli Əsgərov — ata
Xalidə Şərifova — qız
Cavidan Rəhimov
Nicat Mahmudov
Rövşən Kərimduxt — Ənvər
Kazım Həsənquliyev — Şahin
Əjdər Həmidov — Vazgen
Elçin Həmidov — Xoren
Məzahir Cəlilov
Arif Məmmədov
Hüseyn Hüseynov
Ömər Ağayev
Mirkazım Mirişov
Dərbənd İsmayılov
Yadigar Şirinov
Elçin Aşurov
Sahib Aslanov
Elçin Kazımov
Qabil Qəhrəmanov
İlham Mayılov
Abbas Əliyev
Azər Sərkərov
Akif Abbasov
Elman Yaqubov
Əli Babayev
Ənvər Abbasov
Qasım Əbdürrəhimov
İntiqam Cəbrayılov
Nağı Mövsümov
Nazim Abbasov
Namiq Yusifzadə
Nizami Məmmədov
Rafiq Məmmədov
Xudafir Quliyev
Hikmət Əlizadə
Humay Məmmədova
Şəhla Hüseynova
Cavanşir Təhməzov

Çəkilişə köməklik edən qurum
----------------------------

Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Volkovun binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən iki mərtəbəli bina. Petrovskaya küçəsi, ev 203 ünvanında yerləşir. Bina XIX əsrin birinci yarısında inşa edilmişdir. 1992-ci il 18 noyabr tarixli qərarına rehional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.

Tarixi
------

İki mərtəbədən ibarət olan Petrovskaya küçəsi, ev 203 ünvanında yerləşın bina XIX əsrin burinci yarısında inşa edilmişdir. Bina Stepan Steoanoviç Volkovun vəsaiti hesabına inşa edilmişdir. O, Taqanroq üzrə türmələrə xəzarət bölməsindı çalışırdı. Onun səlahitt müddəti bitdikdən sonra bina 1880-ci illərdə onun qlzlarına mənsub olmuşdur:Qlafir, Zinaida, Lyubov və Olqa. 1910-cu ildə onlar binanı Anton Kostslasuya satırlar. Ona bitişik binanı isə onun həyst yoldaşı Arqiriya Pantaleevna almışdır. Bu iki evdə Koslalusun ailəsi yaşayırdı.

Sovet hakiyyəti illərində binada Yeni dramaturgiya teatrı yerləşirdi. Sonradan bura metallistlərin klubu olur. 1934-cü ildə isə bina at zavodunun klubuna çevrilmişdir. Böyük Vətən müharibəsi dönəmindı binada Ukrayna xalq teatrı yerləşirdi (alman işğalı zamanı). Müharibədən sonra isə bina at zavodunun klubu və kinotearına çevrilir. Yenidən qurma dönəmində isə Anton Kostalasın qəhvəxanası yeməkxanaya çevrilir. Hazırda binada çoxlu sayda mağaza yerləşir.

Arxitektur xususiyyətləri
-------------------------

Kərpiçdən inşa edilmiş iki mərtəbəli bina. Bina bütünlüklə ağ rəngə boyanmışdır. 1992-ci il 18 noyabr tarixli qərarına rehional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.

Ədəbiyyat
---------

Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: БАННЭРплюс, 2000. — 436 с.

Mənbə
-----

* Таганрог. Петровская улица, дом 103а Arxivləşdirilib 2013-10-10 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------
**Berks** (*ing.* Berks County) — ABŞ-ın Pensilvaniya ştatında dairə. Rəsmi olaraq 1752-ci ildə təsis edilmişdir. 2012-ci ildə əhalinin sayı 413 491 nəfər idi.

Coğrafiyası
-----------

ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun məlumatına görə, mahalın ümumi sahəsi 2,242,942 km2-dir, bunun 2,224,812 km2 quru, 18,130 km2 və ya 0,780% sudur.

Əhalisi
-------

2010-cu il siyahıyaalınmasına əsasən, mahalın 154,356 ailədə 411,442 sakini və 106,532 ailəsi var. Əhalinin sıxlığı hər km2-ə 184,90 nəfərdir. Rayonda 164 827 yaşayış binası var, bina sıxlığı hər km2-ə təxminən 74,10 binadır. Əhalinin irqi tərkibi: ağlar — 76,90%, afroamerikalılar — 4,90%, yerli amerikalılar (hindlilər) — 0,30%, asiyalılar — 1,30%, havaylılar — 0,00%, digər irqlərin nümayəndələri — 2,50%, iki və ya daha çox irqin nümayəndələri - 1,30%. İspanlar irqindən asılı olmayaraq əhalinin 16,4%-ni təşkil edirdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Данные Бюро переписи США по округу Беркс (Пенсильвания)" (ingilis). 2012-04-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-11-16.
**Hafiz Nürəddin oğlu Fətullayev** (24 fevral 1944, Bakı – 20 yanvar 2015, Bakı) — Azərbaycan kinorejissoru, ssenatist, aktyor.

Həyatı
------

Hafiz Fətullayev 24 fevral 1944-cü ildə Bakıda anadan olub. Məşhur Fətullayevlər nəslinin davamçısıdır. Aktyor Fateh Fətullayev və rəssam Nüsrət Fətullayevin qardaşı oğlu, bəstəkar Nurəddin Fətullayevin oğludur. M. A. Əliyev adına ADİİ-nun rejissorluq fakültəsini bitirdikdən (1970) sonra, Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında işləyib. 1977–1990-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Televiziyasında işləyib. Lider TV-də çalışıb. 1991-ci ildən "Rimur" müstəqil kinokompaniyasının rəhbəri idi. "Qırmızı qatar" və "Müqəddəs odda yanaram" filmlərinin rejissoru olub. Hafiz Fətullayev uzun sürən xəstəlikdən sonra 70 yaşında Bakıda vəfat etmişdir. Maştağa qəbiristanlığında torpağa tapşırılmışdır.

Filmoqrafiya
------------

1. Fatehlərin divanı (film, 1997)
2. Həmkarlar (film)
3. Qırmızı qatar (film, 1993)
4. Mücrü (film, 1973)
5. Müqəddəs oda yanaram (film, 1991)
6. Yeganə əlac (film, 1981)

Mənbə
-----

* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 816.

Xarici keçidlər
---------------

* Hafiz Fətullayev haqqinda sujet. İTV 01.02.2014
* Ramiz Fətullayev. Hafiz Fətullayevə ithaf.
**Roza Heydər qızı Cəfərxanova** (23 fevral 1927, Ordubad, Naxçıvan MSSR – 18 may 2010, Naxçıvan) — Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2000). Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdüçüsü

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

Ordubad rayonunda anadan olub. On dörd yaşından dram dərnəyində çıxış edib. Orta məktəbi bitirdikdən sonra o vaxt Ordubadda yenicə açılmış Dövlət Dram Teatrına (1949-cu ilin əvvəllərində bağlanıb) aktrisa götürülüb. Bu teatrda Üzeyir bəy Hacıbəyovun "Arşın mal alan" (Asya), "O olmasın, bu olsun" (Gülnaz), "Ər və arvad" (Minnət xanım) operettalarında, Səməd Vurğunun "Vaqif" (Gülnar), Abdulla Şaiqin "Vətən" (Gözəl), Səməd Vurğunun "Fərhad və Şirin" (Şirin), Süleyman Sani Axundovun "Eşq və intiqam" (Qəmər) dramlarının tamaşalarında oynayıb. 1945-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına layiq görülüb. Roza Heydər qızı Cəfərxanova 1948-ci ilin oktyabrından Naxçıvan teatrında işləyib.

15 noyabr 1984-cü ildə Azərbaycan SSR əməkdar artisti və 28 oktyabr 2000-ci ildə xalq artisti fəxri adları ilə təltif olunub. 2002-ci ildə isə Prezident təqaüdçüsü olub.

Aktrisa iki yüzdən artıq lirik, dramatik və komik rolda səhnəyə çıxıb. Dram əsərlərinin tamaşalarında Pəri ("Pəri cadu", Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev), Yetər ("Hacı Qəmbər", Nəcəf bəy Vəzirov), Cəvahir ("Nakam qız", Aleksandr Şirvanzadə), Ana ("Astana", Aleksandr Dudarev), Həyat ("Həyat", Mirzə İbrahimov), Pəri, Susanna, Dilbər, Sitarə, Sona, Solmaz, Yaxşı ("Solğun çiçəklər", "Aydın", "Sevil", "Nəsrəddin şah", "1905-ci ildə", "Od gəlini" və "Almaz", Cəfər Cabbarlı), kabato ("Xanuma", Aksenti Saqareli), Zəhra, Çin qızı ("Şeyx Sənan" və "Səyavuş", Hüseyn Cavid), Pəri ("Qız atası", Əfqan Əsgərov), İradə ("Göz həkimi", İslam Səfərli), Hökmdar ("Pompeyin Qafqaza yürüşü", Nəriman Həsənzadə), operettalarda Sənəm, Xala ("Məşədi İbad" və "Arşın mal alan", Üzeyir bəy Hacıbəyov), Züleyxa ("Ulduz", Sabit Rəhman və Süleyman Ələsgərov), Səlbi ("Beş manatlıq gəlin", Məmməd Səid Ordubadi və Səid Rüstəmov), Şölə xanım ("Özümüz bilərik", Şıxəli Qurbanov və Süleyman Ələsgərov) səhnə obrazları aktrisanın daha uğurlu yaradıcılıq işləri sayılır.

Xalq artisti Əkbər Qardaşbəyovun həyat yoldaşı olub.

Filmoqrafiya
------------

1. Tale yükü (film, 1997)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdlərinin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). e-qanun.az. 7 September 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 may 2019.
2. ↑  "Roza Cəfərxanova haqqında". nuhcixan.az. 23 fevral 2021. 28mart2022 tarixində arxivləşdirilib.