**Müqəddəs Qall monastırı kitabxanası** (*alm.* Stiftsbibliothek‎) — İsveçrənin Sent-Qallen şəhərində yerləşən, dünyanın ən qədim orta əsr monastır kitabxanası. 1983-cü ildə kitabxana, eləcə də Müqəddəs Qall abbatlığı "böyük Karolinq monastırının görkəmli nümunəsi" kimi Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilir. Kitabxana VIII əsrdən 1805-ci ildə dünyəviləşənə qədər Avropanın ən mühüm mədəniyyət mərkəzlərindən biri olmuşdur.

Tarixi və memarlığı
-------------------

Kitabxana Müqəddəs Qall monastırının qurucusu Otmar Sent Qallen tərəfindən təsis edilmişdir. 937-ci ildə yanğın zamanı monastır dağıdıldı, lakin kitabxana toxunulmaz qaldı. Memar Piter Samb tərəfindən rokoko üslubunda dizayn edilmiş kitabxana zalı 1758-1767-ci illər arasında tikilmişdir. Giriş qapısının üstündəki yunanca yazı, *ΨΥΧΗΣ ΙΑΤΡΕΙΟΝ* (psukhēs iatreion), tərcümədə "ruhun əczaçısı" mənasını verir.

Kolleksiyaları
--------------

Kitabxana kolleksiyası İsveçrənin ən qədimidir və dünyanın ən erkən və ən mühüm monastır kitabxanalarından biridir. Kitabxanada mövcud olan təxminən 160.000 cild ictimaiyyətin istifadəsi üçündür. Kolleksiyaya köhnə çap kitablarından əlavə, 1650 inkunabula (1500-cü ildən əvvəl çap olunmuş kitablar) və VIII-XV əsrlərə aid 2100 əlyazma daxildir; sonuncuların ən qiymətliləri arasında İrlandiya, Karolinq və Otton sənətinə aid əşyalar da yer alır. Bu kodekslər şüşə qutuların içərisində saxlanılır, hər birinin üstündə aşağıdakı rəflərin məzmunu ilə bağlı əyani ipucu olan oyma keruv var; məsələn, astronomiya ilə bağlı materiallarda teleskop vasitəsilə kitabları müşahidə edən bir keruv var. 1900-cü ildən əvvəl nəşr olunmuş kitablar xüsusi oxu zalında oxunula bilər. XII əsrin sonu və XIII əsrin əvvəllərində naməlum müəllif tərəfindən yazılmış orta əsr alman epik poeması olan *Nibelunqanın* B əlyazması burada saxlanılır.

Əlyazmalara daha geniş çıxışı təmin etmək üçün virtual kitabxana: *Codices Electronici Sangallenses* yaradılmışdır. Bu layihə digər kitabxanaların kodlarını da əhatə edəcək şəkildə genişləndirilib və e-kodlar adı altında fəaliyyət göstərir. Hazırda Müqəddəs Qall monastırı kitabxanasındakı 600-dən çox əlyazma rəqəmsal formatda mövcuddur.

Əlyazmalar
----------

* Kodeks Sanqallensis 18
* Kodeks Sanqallensis 48
* Kodeks Sanqallensis 878

Həmçinin bax
------------

* Ümumdünya irsi siyahısı

İstinadlar
----------

1. ↑  "Abbey of St. Gall". UNESCO World Heritage List. 2019. 9 May 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 Jan 2019.
2. ↑  *Murray, Stuart.* The Library: An Illustrated History. New York, New York: Skyhorse Publishing. 2009.
3. ↑  "Abbey library of St. Gallen /Stiftsbibliothek (Abbey Library) St. Gallen" (ingilis). 2017-01-19. 2023-08-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-01-19.
4. ↑  Where to Go // Berlitz: Switzerland Pocket Guide. Princeton, NJ: Berlitz Publishing Company. April 1999. 40–41. ISBN 2-8315-7159-6.
5. ↑  *Murray, Stuart.* The Library: An Illustrated History. New York, New York: Skyhorse Publishing. 2009. səh. 288.

Ədəbiyyat
---------

* Beat Matthias von Scarpatetti: *Die Handschriften der Stiftsbibliothek St. Gallen. Codices 547–669. Hagiographica, Historica, Geographica 8.–18. Jahrhundert.* Harrassowitz, Wiesbaden 2003, ISBN 978-3-447-04716-6.
* Beat Matthias von Scarpatetti: *Die Handschriften der Stiftsbibliothek St. Gallen. Codices 1726–1984 (14.–19. Jahrhundert). Beschreibendes Verzeichnis.* Verlag am Klosterhof, St. Gallen 1983, ISBN 978-3-906616-02-5.
* David H. Stam, ed.International Dictionary of Library Histories. Fitzroy Dearborn. 2001. ISBN 1579582443.

Xarici keçidlər
---------------



Vikianbarda Müqəddəs Qall monastırı kitabxanası ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Müqəddəs Qall Monastırının virtual kitabxanası (ing.)
* Müqəddəs Qall Monastırının virtual kitabxanası (ing.), (alm.), (fr.), (ital.)
* \*e-codices, St. Gallen, Stiffsbibliothek

| Ümumdünya irsi siyahısı |
| --- |
| Yer | Afrika • **Amerika** (Şimali Amerika • Mərkəzi Amerika • Cənubi Amerika) • Asiya (Şərqi Asiya • Şimali və Mərkəzi Asiya • Cənub-Şərqi Asiya • Cənubi Asiya • Qərbi Asiya • Avropa (Şərqi Avropa • Şimali Avropa • Cənubi Avropa • Qərbi Avropa) • Okeaniya |  |
| Əlaqəli | Təhlükədə olan Ümumdünya irsi • Keçmiş obyektlər • Ölkələrə görə • Qeyd edilmə ilinə görə |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  Bu şablona bax  | 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BAV: ADV10190417 · BNF: 12219248q · GND: 2089619-0 · ISNI: 0000 0001 1956 2239 · LCCN: n80104321 · NKC: xx0013665 · NLA: 35790818 · SUDOC: 137038887 · VIAF: 133462571 · WorldCat VIAF: 133462571 |

 |