recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Beska körpüsü** (*serb.* Мост код Бешке /*Most kod Beške*)- Serbiyanın Beska şəhəri yaxınlığında yerləşən körpüdür. Dunay çayı üzərində tikilən körpü avtomobillər və piyadalar üçün nəzərdə tutulmuşdur. Körpü dəmir-betondan hazırlanıb. Beska körpüsü 1975-ci ildə inşa olunmuşdur. E75 Avropa marşrutu üzərində salınan ən uzun körpülərdən biridir.

Görünüşü
--------

Əvvəlcə körpü memar Branko Zezeljin (*serb.* Branko Žeželj) layihəsi əsasında hazırlanmalı idi. Branko Zezelj həmçinin Belqrad Sərgi Kompleksinin Pavilyon №1 üzərində də işləyirdi. Zezelj həm də Belqradın mərkəzindəki, dəmiryol vağzalındakı Zezelj körpüsünün tikintisinə rəhbərlik edirdi. Körpü 1971-1975-ci illər arasında "Mostogradnja" şirkəti tərəfindən inşa edilmişdir.

Körpü NATO-nun Yuqoslaviyaya qarşı müharibəsi zamanı (1 və 21 aprel) iki dəfə bombalanmaya məruz qalmış və qismən dağıdılmışdır. Ancaq körpü tez bir zamanda bərpa edilmişdir. 19 iyul 1999-cu ildə yenidən istifadəyə verilmişdir. Çünki körpü E75 Avropa marşrutunun əhəmiyyətli hissələrindən biridir.

Şimalda sol istiqamətli oxşar körpünün açılışı olmuşdur. (açılışı 3 oktyabr 2011-ci il) 2008-2011-ci illər arasında mövcud körpünün yanında «Alpine Bau» Avstriya qrupunun rəhbərliyi altında konsorsium tikilmişdir. Bundan sonra köhnə körpü yenidən inşa olundu. 2014-cü ilin sonunda yenidən istifadəyə verildi.

Müasir körpü tamamilə E75 Avropa marşrutunun üzərində yerləşmişdir. Avtomobillərin hərəkəti üçün iki zolağa malikdir. Bundan əlavə bərkidilmiş yol qırağına və iki piyada zolağına malikdir.

Həmçinin bax
------------

* Serbiyadakı körpülərin siyahısı

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Novi most Beška" (серб.). Public Utility "Roads of Serbia". 2015-09-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-03-22.
2. ↑  "Ubrzo rešenje za most kod Beške" (Serbian). Radio-Television of Serbia. 11 January 2013. 4 March 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 April 2016.
3. ↑  "Od nedelje bez saobraćaja na starom mostu Beška" (серб.). Blic. 9 июля 2014. 2015-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-24.

Xarici keçidlər
---------------

* Arxivləşdirilib 2008-08-31 at the Wayback Machine
* 
* Aerial video of the Beška Bridge
**Yponomeuta padella** (*lat.* Yponomeuta padella) — heyvanlar aləminin buğumayaqlılar tipinin həşəratlar sinfinin pulcuqluqanadlılar dəstəsinin sincabaoxşar güvələr fəsiləsinin sincabaoxşar güvə cinsinə aid heyvan növü.

Xarici quruluşu
---------------

Kəpənəyin qanadları açılmış vəziyyətdə ölçüsü 18–22 mm-dir. Ön qanadlarında 3 cərgədə düzülmüş 16-19 qara nöqtələr vardır. Arxa qanadlar boz kül rəngindədir. Tırtıllar 14–16 mm uzunluqda olmaqla sarımtıl göy rəngdədir. Pupu tünd-sarı olmaqla ölçüsü 7–11 mm-dir.

Həyat tərzi
-----------

Ədəbiyyat məlumatlarına əsasən meyvə güvəsinin tırtılları ərik, şaftalı, gilas və alça bitkilərinin yarpaqları ilə qidalanırlar. Bizim apardığımız müşahidələrə əsasən adları çəkilən bitkilərdən başqa, badam bitkisi ilə də qidalanır. Ərik ağacı üzərində apardığımız müşahidələrə əsasən, meyvə güvəsinin kəpənəyinin bağlarda görünməsi iyun ayının birinci ongünlüyündən başlayaraq iyul ayının axırlarına və avqust ayının əvvəllərinə qədər davam edir. Bu müddətdə havanın orta günlük temperaturu 28-340C olur. Dişi kəpənəklər yumurtalarını tək-tək halda 1-2 illik zogların tumurcuq yanlığına qoyurlar. Yumurtaların embrional inkişafı 25-26 gün çəkir. Yumurtalardan çıxmış kiçik yaşlı tırtıllar kəpənəyin ifraz etdiyi maye ilə düzəldilmiş qalxancıq altında qışlayırlar. Yazda, qışlama yerlərindən çıxan tırtıllar zoğlar üzəri ilə hərəkət edərək təzəcə açılmış tumurcuq və yarpaqlarla qidalanmağa başlayırlar. Onlar bir neçə yarpağı birləşdirərək, yarpağın yaşıl hissəsi ilə qidalanaraq onun damarlanmış hissəsinə toxunmurlar. Belə zədələnmiş tumurcuq və yarpaqlar inkişafdan qalır və quruyub yerə tökülürlər. Tırtıllar yarpaqlar ilə qidalanaraq 4 yaş dövrü keçirirlər. Bu dövr 35-40 gün çəkir. Axırıncı yaşda onlar yarpaqlar üzərində ayrı-ayrılıqda pup mərhələsinə keçirlər. Puplar ipək baramacıqlar içərisində yerləşirlər. Pup mərhələsi 15-20 gün çəkir. Meyvə güvəsi kütləvi çoxaldığı dövrdə ağaclara 60-65% zərər verir. Nəticədə ağaclar inkişafdan qalır və quruyub məhv olurlar.

Yayılması
---------

Azərbaycanda Lənkəran-Astara və Şəki-Zaqatala bölgələrində rast gəlinir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q603566
* Wikispecies: Yponomeuta padellus
* BAMONA: Yponomeuta-padella
* BioLib: 45761
* BugGuide: 66757
* EoL: 953768
* EPPO: HYPNPA
* EUNIS: 299960
* Fauna Europaea: 433946
* Fauna Europaea (new): 219be027-e88c-4520-a434-74e801044d28
* GBIF: 1830457
* iNaturalist: 129091
* IRMNG: 10979695
* LepIndex: 123962
* LoB: 5053
* MONA: 2421
* NBN: NHMSYS0000504688
* NCBI: 263925

 |
**Serhat Eren** (1979, Diyarbəkir ili) — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

Həyatı
------

Serhat Eren 1979-cu ildə Diyarbəkir ilinin Kulp ilçəsində anadan olub. 1998-ci ildə Dicle Universiteti Hüquq Bölməsindən məzun olub.

Diyarbəkirdə hüquqşünas olaraq çalışıb. İnsan Hüquqları Dərnəyinin Diyarbəkir şöbəsinin üzvüdür. Azadlıq Uğrunda Hüquqşünaslar Dərnəyinin İdarə Heyətinin üzvü, həmçinin Diyarbəkir Vəkillər Kollegiyasının İdarə Heyətinin üzvü vəzifələrində təmsil olunub. HDP Məclis üzvü, İdarə Heyəti üzvü və həmsədrin müavini olub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Diyarbəkir ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İnsan Hüquqları Araşdırma Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Evli və 2 uşaq atasıdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  *TBMM.* "Serhat EREN". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-01-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.
**Bolçu döyüşü** 711-ci ildə Göytürk xaqanlığı ilə Türgişlərin rəhbərlik etdiyi ittifaq qüvvələri arasındakı döyüşdür. Döyüş göytürklərin qələbəsi ilə nəticələnmişdir.

Döyüşün səbəbi
--------------

Qapağan xaqanın hücumlarından təngə gələn Tan sülaləsi ona qarşı bu ağır təzyiqdən qorunmaq üçün müttəfiqlər axtarmalı oldu. Bu məqsədlə qırğızlar və türgişlər ittifaqa dəvət edildi. türgişlər, qırğızlar və Tan sülaləsi göytürklərə qarşı ittifaq hazırlığına keçdi. Bu vəziyyəti casuslar vasitəsi ilə öyrənən Tonyukuk ittifaq qüvvələri hücum etməzdən əvvəl müharibə hazırlıqlarına başladı.

Döyüş
-----

### Qırğızların aradan qaldırılması

Tonyukuk əvvəlcə üçtərəfli ittifaqın ən zəif üzvü olan qırğızları aradan qaldırmaq qərarına gəldi. Qırğızlar o dövrdə "Kögmen Meşəsi" deyilən ərazidə yaşayırdılar. Bu meşəyə aparan yeganə yol Az qəbiləsinin ərazisindən keçən Anı çayı boyunca uzanan at yolu idi. Tonyukuk Göytürk ordusunu bu yolda irəliləyə biləcəyini düşündü və vəziyyəti Qapağan xaqana bildirdi. Qapağan xaqan bu təklifi qəbul etdi. Daha sonra Tonyukuk Az qəbiləsindən yol göstərmək üçün bir bələdçi tapdı. Sonra Tonyukukun komandanlığı altında olan Göytürk ordusu bu yolla getməyə başladı və Ak Termil adlanan çaya çatdılar. Göytürk ordusu sürətlə irəliləməyə davam etdi və gecə qırğızlara hücum etdi. Bu hücum Tonyukuk abidəsində belə təsvir edilmişdir:"*Qırğızı yuxuda basdıq, yuxusunu nizə ilə açdıq*." Əvvəlcə qırğızlar məğlub oldular, lakin qırğız xaqanı əsgərlərini toplayıb əks hücuma keçdi. Ancaq qırğız ordusu məğlub oldu və qırğız xaqanı da öldürüldü. Bundan sonra qırğız xalqı göytürklərə tabe oldu və Göktürk xanlığına bağlandı. Göytürk ordusu Kögmen meşəsinin ətrafından dolanaraq geri gəldi.

### Döyüş

İstinadlar
----------

1. ↑  Kültigin abidəsi, şərq üzü, 20-ci sətir.
2. ↑  Tonyukuk abidəsi, şimal üzü, 7-ci sətir.
3. ↑  Tonyukuk abidəsi, qərb üzü, 1-ci sətir.
4. ↑  Ahmet Bican Ercilasun, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ, s. 99.
5. ↑  Gumilëv, Lev Nikolayeviç, (2002). *Eski Türkler*, (çev. Ahsen Batur). İstanbul: Selenge Yayınları, s. 371.
6. ↑  Tonyukuk abidəsi, kuzey yüzü, 3. ve 4. satırlar.
**Ktesifon** (*yun.* Κτησιφῶν (Ktēsiphōn), pəhl. Tyspwn, *fars.* تیسفون‎ (Tisfun), *ərəb.* قطسيفون‎ (Qaṭaysfūn), *erm.* Տիզբոն (Tizbon)) — Parfiyanın, sonra Sasanilərin paytaxtı. Azərbaycan tarixi ədəbiyyatında **Mədain** kimi xatırlanır.

Tarixi
------

Mədain-digər adı ilə Ktesifon şəhəri əvvəlcə Parfiyanın, sonra Sasanilər imperiyasının paytaxtı idi. İndi xarabalıqları İraqın şərqində yerləşir.

Ərəblər Mədaini Səvad adlandırırdılar. Bu söz qara mənasını verirdi.

Xəlifə Əbu Bəkr (632-634) dövründə Suriya və İranın fəthinə başlandı. Ömər Suriya, İraq və Misiri fəth etdi. 636-cı ildə baş verən Yərmuq döyüşündə Bizans, 637-cı ildə Qadisiyyə yaxınlığında İran qoşunu məğlub oldu. 642-ci ildə Nahavənd vuruşmasında ərəblər İrana qalib gəldilər. İranın paytaxtı Mədain 4 ay mühasirədə qaldı. Mədain (Ktesefon) 652-ci ildə tutuldu və Sasanilər dövlətinə son qoyuldu.

Daha sonra Salman-Farsi Mədain Valisi oldu.

Əli(ə) hakimiyyətində Səid İbn Məsud Səqəfi Mədain valisi təyin edildi

Qalereya
--------

* Kapitan Xartanın şəkili, 1824-cü il.Kapitan Xartanın şəkili, 1824-cü il.
* Ktesifon şəhəri sarayının xarabalıqları, 1864-cü il.Ktesifon şəhəri sarayının xarabalıqları, 1864-cü il.
* İraqın 1923-cü ilə aid poçt markasıİraqın 1923-cü ilə aid poçt markası

Xarici keçidlər
---------------

* Ктесифон и Таки-Кисра (фотогалерея) Arxivləşdirilib 2016-05-14 at the Wayback Machine
* Livius.org: Ктесифон Arxivləşdirilib 2004-12-08 at the Wayback Machine
**İsmayıl Faruk Aksu** (1963, Trabzon ili) — iqtisadçı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

Həyatı
------

İsmayıl Faruk Aksu 1963-cü ildə Trabzon ilinin Ünye ilçəsində anadan olub. Bursa Uludağ Universiteti İqtisadiyyat və İdarəetmə Bölməsindən məzun olub. Qazi Universitetinin Elm və Texnologiya İnstitutunda magistr dərəcəsi alıb.

1986-2001-ci illərdə Dövlət Kadrlar İdarəsində mütəxəssis yardımçısı, mütəxəssis və şöbə müdiri vəzifələrində çalışıb. Standartların Yenidən Qurulması (TSE) Şurasının sədri olub. 2001-ci ildə Baş nazirin mənzil məsələləri üzrə müşavirinin müavini vəzifəsinə təyin edilib. Konut GYO Mənzil Koordinasiya Şurasının sədri və Təftiş Şurasının sədri vəzifələrində çalışıb. İnvestisiya Mühitinin Yaxşılaşdırılması üzrə Koordinasiya Şurasının İnvestisiya Komitəsinin sədri də olub. 2004-cü ildə Bayındırlıq Nazirliyində nazirin müşaviri, 2007-ci ildə isə TBMM MHP qrupunun müşaviri vəzifəsinə təyin edilib. 2012-ci ildə Siyasi Sosial Strateji Araşdırmalar Vəqfinin (TASAV) Mütəxəssislər Şurasının qurucu sədri olub.

Uzun illərdir MHP üzvüdür. 2015-ci ildə MHP İdarə Heyətinin üzvü seçilib. 2018-ci ildən MHP sədrinin müavinidir.

İyun 2015, noyabr 2015, 2018 və 2023-cü illərdə İstanbul ilindən MHP namizədi olaraq Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. 25 və 26-cı çağırışlarda TBMM Plan və Büdcə Komissiyasının üzvü, 27 və 28-ci çağırışlarda isə TBMM Plan və Büdcə Komissiyasının sədr müavini vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  *TBMM.* "İsmail Faruh AKSU". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-02-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.

| ⛭TBMM-nin 28-ci çağırışında MHP qrupu (2023—) |
| --- |
| Lideri | Dövlət Baxçalı |  |
| Sədr müavinləri | Erkan Akçay • Məhəmməd Levent Bülbül |
| Üzvləri | Məhərrəm Varlı • Ayşə Sibel Ərsoy • Mehmet Taytak • Ramazan Kaşlı • Mövlud Karakaya • Sadir Durmaz • Yaşar Yıldırım • Abdurrahman Başkan • Hilmi Durgun • Əkrəm Gökay Yüksəl • İsmayıl Akgül • İsmət Büyükataman • Fevzi Zırhlıoğlu • Pelin Yılık • Vahid Kayrıcı • Semih İşıqver • Kamil Aydın • Sermet Atay • Ərtoğrul Gazi Konal • Musa Küçük • Lütfi Kaşıkçı • Həsən Basri Sönməz • Semih Yalçın • İzzət Ülvi Yönter • Cəlal Adan • Fəti Yıldız • İsmayıl Faruk Aksu • Tamer Osmanağaoğlu • Zuhal Karakoç Dora • İsmayıl Özdəmir • Mustafa Baki Ərsoy • Halil Öztürk • Mustafa Dəmir • ~~Saffet Sancaklı~~ • Mustafa Kalaycı • Konur Alp Koçak • Ahmet Ərbaş • Mehmet Cəlal Fendoğlu • Levent Uysal • Filiz Kılıç • Cumali İncə • Naci Şanlıtürk • İlyas Topsakal • Ahmet Özyürek • İbrahim Özyavuz • Yücəl Bulut • İbrahim Ədhəm Sədəf

---

1. ↑  10.12.2023-cü ildə MHP-dən istefa verib
 |
**Ələvilər məscidi** — İranın Həmədan ostanının mərkəzi Həmədan şəhərində yerləşən və Səlcuqlu memarlığının ən gözəl nümunələrindən sayılan məscid. Məscid dəfələrlə bərpa olunmuş və hər bərpa zamanı abidəyə dövrün memarlıq ənənələrinə uyğun dəyişikliklər edilmişdir.

Ələvilər məscidi və ya *Ələvilər günbədi*ni Qəzvinin Səlcuqlu dövrünə aid məscidləri ilə yaşıd hesab edirlər. İlkin çağında bir səlcuq məscidi olan bu abidə sonralar ələvilərin xanəgahı, namaz və ibadət yeri edildiyindən abidə daha çox Ələvilər məscidi adı ilə tanınmışdır. XIX əsrin əvvəllərində aparılan yenidənqurma işləri zamanı məsciddə zəngin gəc bəzək işləri aparılmış, içərisində yeraltı sərdabə quraşdırılmışdır. Ona görə də bu abidəni bəzi mənbələr türbə kimi də təqdim edir.

Başqa səlcuqlular dövrü məscidləri kimi Ələvilər məscidinin də plan biçiminin kvadrat olmasına baxmayaraq yan üzlərdə açırımın olması ilə onlardan seçilir. Abidəyə yalnız şimal tərəfdən bir qapı gözü açılmışdır. Belə məkan qapalılığına ola bilsin ki, XIX əsrin dəyişmələri müəyyən təsir göstərmişdir.

Ələvilər məscidini onunla çağdaş olan məscidlərdən fərqləndirən başqa bir cəhət onun bayır künclərində ulduzvarı planlı qülləciklərin olmasıdır. Təəssüf ki, günbəz kimi bu qüllələrin üstü də uçulmuş və mütəxəssislər onların necə tamamlandığını aydınlaşdırmaqda çətinlik çəkmişlər. Bu ayrıntıları artırmaqla memar abidənin məkan quruluşuna böyük plastiklik gətirmiş və xeyli sonra yaranmış dördqülləli, dördminarəli memarlıq kompozisiyalarının da bir növ əsasını qoymuşdur. Məscidin mehrab tağçası içəridə çox dərin götürülmüş, bayıra düzbucaqlı tutum şəklində çıxarılmışdır.

Məscidin iri baştağ şəklində işlənmiş baş fasadının incə nisbətli biçimləri başdan başa bol və bitkin quruluşlu naxışlarla örtülmüşdür. Bütün bina kimi, bu naxışların çoxu da ağımtıl və işıqlı məşhur Həmədan kərpicindən yaradılmışdır.

Ələvilər məscidinin iç səthləri (salonun ölçüləri 8,0 X 8,0) daha zəngin süslənmişdir. Əsasən Elxanilər çağının əsərləri olan bu bəzəklər içərisində iri mehrabın bəzək kompozisiyası mürəkkəbliyi, yüksək bədiiliyi ilə seçilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Wiki Loves Monuments monuments database. 2017.
2. 1 2 3 4 5  .
3. ↑  .

| ⛭Səlcuq memarlığı |
| --- |
| Məscid və minarələr | Urmiya cümə məscidi  • Divriği böyük məscidi  • Qəzvin cümə məscidi   • Əlaəddin məscidi  • Girnə cümə məscidi   • Ələvilər məscidi  • Sucas cümə məscidi   • Savə minarəsi  • Yivli minarə |  |
| Mədrəsələr | İncə Minarəli Mədrəsə  • Seyyid Battal Qazi Külliyəsi  • Cüt minarəli mədrəsə  • Göy mədrəsə  |
| Türbələr | Göy Günbəz türbəsi  • Dairəvi Günbəd türbəsi  • Duzal türbəsi  • Gilan türbəsi   • Xərrəqan türbələri  • İmamzadə Vəli türbəsi  • Kafir Günbəd türbəsi  • Qırmızı Günbəz türbəsi |
| Karvansaraylar | Sultan karvansarayı  • Daşxan karvansarayı |
| Darüşşəfalar | Divriği böyük məscidi və darüşşəfası  • Şəfaiyyə mədrəsəsi |
| Körpülər | Malabadi körpüsü  • Ağ körpü  • Qaflantı Qız körpüsü |
| Qalalar | Alanya qalası |
| Saraylar | Qubadabad sarayı  • Artuklu sarayı |
| Tərsanələr | Alanya tərsanəsi  • Sinop tərsanəsi |

[[Kateqoriya::XII əsr məscidləri]]
**Başqırdıstan Opera və Balet Teatrı** – 1938-ci ildə Başqırdıstanın Ufa şəhərində keçmiş Aksakov xalq evinin binasında (bina 1909–35-ci illərdə tikilmişdir) Başqırdıstan Dövlət Opera Teatrı kimi yaradılmış, 1941-ci ildən Opera və Balet Teatrı olmuşdur. Fəaliyyətə C. Paiziellonun "Gözəl dəyirmançı arvadı" operası ilə (başqırd dilində) başlamışdır.

Ümumi məlumat
-------------

İlk başqırd milli operası "Xakmar" (M.M. Valeyev) 1940-ci ildə tamaşaya qoyulmuşdur. Sonralar milli repertuara N.K. Çembercinin "Karluqas" (1941), X.Ş. Zaimov və A.E. Spadavekkianın "Akbuzat" (1942), N.İ. Peykonun "Ayxılu" (1953), Z.Q. İsmagilovun "Salavat Yulayev" (1955), "Şaura" (1963), "Agidelin dalğaları" (1972), "Ural elçiləri" (1982), R.A. Murtazinin "Fırtına" (1969), X.F. Axmetovun "Müa sirlər" (1970), S.A. Nizamutdinovun "Qara sular" (1989), "Ay tutulan gecə" (1996) operaları daxil edilmişdir.

1944-cü ildə N.A. Anisimova ilk milli baleti – L.B. Stepanovun "Durna mahnısı"nı səhnəyə qoymuşdur (sonralar tamaşa dəfələrlə təkrar olunmuşdur). N.Q. Sabitovun "Gülnazira" (1963), M.X. Axmetovun "Ay tutulan gecə" (1982), L. İsmagilovanın "Arkaim" (2005) baletləri teatrın uğurlu tamaşalarındandır.

Teatrda müxtəlif vaxtlarda *dirijorlar* P.M. Slavinski, Q.X. Mutalov; xormeyster A.Q. Tixomirov; *müğənnilər* M.X. Xismatullin (həmçinin rej.), B.N. Valeyeva, X.L. Qalimov, Q.S. Xabibullin, M.Q. Saliqaskarova, A. V. Sutyagin, N.X. Allayarova, S.K. Qalimova, S.D. Xusnuyarov, X.Z. Mazitov, K.A. Valeyev, Z. Q. Maxmutov, R.A. Qareyev, N.Z. Abdeyev, S.A. Askarov, A.A. Abdrazakov; balet artistləri R.X. Nureyev, F.M. Nafikova, M.A. Tagirova, İ.X. Xabirov, Ş.A. Terequlov, L.S. Kuvatova, Y.Q. Uşanov, R.Q. Zaripov; xoreoqraflar F.A. Qaskarov, V.X. Pyari, K.D. Karpinskaya, Q.İ. Yazvinski, X.F. Mustayev, S.V. Dreçin; rejisorlar B.Q. İmaşev, Ş.M. Murtazina, R.A. Valiullin; rəssamlar M.N. Arslanov, Q.Ş. İmaşeva, V.İ. Plekunov işləmişlər. 1993-cü ildən R. Nureyevin xatirəsinə balet sənəti festivalları keçirilir.

Şəkillər
--------

|  |  |  |  |
| Kiçik zalın girişi
  | Puşkin küçəsi tərəfdən teatrın fasadı
  | Puşkin küçəsi tərəfdən fasadın bir hissəsi
  | Kalininin şərəfinə qoyulmuş xatirə lövhəsi |

Mənbə
-----

* Başqırdıstan Opera və Balet Teatrı // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 3-cü cild: Babilistan – Bəzirxana (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2011. səh. 268–269. ISBN 978-9952-441-07-9.
* Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов т. 1. А-Б. 2005. — 624 с.; ISBN 5-88185-053-X. т. 2. В-Ж. 2006. −624 с. ISBN 5-88185-062-9.; т. 3. З-К. 2007. −672 с. ISBN 978-5-88185-064-7.; т. 4. Л-О. 2008. −672 с. ISBN 978-5-88185-068-5.; т. 5. П-С. 2009. −576 с. ISBN 978-5-88185-072-2.; т. 6. Советы нар. хозяйства. -У. 2010. −544 с. ISBN 978-5-88185-071-5; т. 7. Ф-Я. 2011. −624 с.. науч.. изд. Башкирская энциклопедия, г. Уфа.


1. ↑  European Theatre Architecture (ing.). Arts and Theatre Institute.
**Çatalca** (*türk.* Çatalca) — İstanbul ilinin ilçəsi. 26 iyun 1926 tarixində yaradılan Çatalca rayonunun əhali sayı 68,935 nəfərdir (2016-cı ilin statistikasına görə). Rayon cənubda Böyükçəkməcə, qərbdə Silivri və Təkirdağ, şərqdə Avcılar, Kiçikçəkməcə və Qaziosmanpaşa məhəllələri ilə əhatə olunmuşdur. 1291 km² sahəsi olan Çatalca rayonu 40 məhəllədən ibarətdir.

Coğrafiya
---------

İlçənin ərazisi 1.291 km²-dır. Bu ərazin böyük əksəriyyəti meşələrlə örtülüdür. Sahil uzunluğu 135 km təşkil edir. İl mərkəzinə məsafə isə 55 km-dir. Cənubda Böyükçəkməcə, qərbdə Silivri və Qaziosmanpaşa ilçələri ilə qonşudur. Şərqdəki qonşuları, Avcılar və Kiçikçəkməcədir. Ərazi etibarilə İstanbulun ən böyük ilçəsidir. İlçənin Qara dəniz sahilinin şimal hissəsində Ulduz dağlarının davamı olan meşələrlə örtülü yüksəklikləri yer alır. Meşənin cənubundan etibarən məhsuldar düzənliklər başlayır. İstanbulun içməli suyu ilçə sərhədləri içindəki Durusu gölü və Böyükçəkməcə su anbarından təmin edilir. Ulduz dağları başda olmaq üzrə Durusu gölündə su daşıyan bir çox irili-xırdalı dərə vardır.

İqtisadiyyatı
-------------

İlçənin iqtisadiyyatı heyvandarlıq, kənd təsərrüfatı və sənayeyə əsaslanır. Sənaye bitkisi olan günəbaxan, kənd təsərrüfatı sahələrində ən çox əkilən məhsullardandır. Bunlardan başqa arpa, yemiş, qarpız və müxtəlif tərəvəzlər də ən çox əkilənlər arasındadır. Çatalca rayonunda əhəmiyyətli dərəcədə heyvani qida istehsal olunur. Kərə yağı, pendir və qatıq bunların başlıcalarıdır. Çatalca rayonundakı daş karxanalarından əhəmiyyətli dərəcədə qrafit çıxarılır. Şəhər, bir çox sənaye təşkilatına sahibdir. Başlıca firmalar olaraq Harput Tekstil, Dünya Tekstil, Ağdaş Tekstil və müxtəlif gömrük saxlama sahələri Çatalca atanın aparıcı müəssisələri arasında yer alır. Frakiya Sərbəst Bölgəsi Çatalcada yer alır. Bundan başqa, Çatalca da 60 meqavatt gücündə 20 ədəd külək elektrik stansiyası da var.

Qeydlər
-------

* Türkiyə Statistika Qurumunun Ünvana Əsaslanan Əhali Qeydiyyat Sistemi 2013 məlumatlarına görə Çatalcada oxuma-yazma qabiliyyəti 99%-dir.
* Bizansın əlindən çıxıb Osmanlılara keçməsi dəfələrlə təkrarlanıb. İlk dəfə I Murad dövründə 1373-cü ildə olmuşdur. Son dəfə isə Fateh dövründə Osmanlılara keçdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Müdürlüğü, Harita Genel.* "Harita Genel Müdürlüğü" (PDF). Harita Genel Müdürlüğü. 15 iyul 2019. 2015-04-05 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-22.

Həmçinin bax
------------

| ⛭İstanbulun ilçələri |
| --- |
| Avropa tərəfi | 
* Arnavutköy
* Avcılar
* Bağçılar
* Bağçalıevlər
* Bakırköy
* Başakşəhər
* Bayrampaşa
* Beşiktaş
* Bəylikdüzü
* Bəyoğlu
* Böyükçəkməcə
* Çatalca
* Əyyubsultan
* Əsənlər
* Əsənyurd
* Fateh
* Güngörən
* Qaziosmanpaşa
* Kağıthanə
* Kiçikçəkməcə
* Sarıyer
* Silivri
* Sultanqazi
* Şişli
* Zeytunburnu

 |  |
| Asiya tərəfi | 
* Adalar
* Ataşəhər
* Bəykoz
* Çəkməköy
* Kadıköy
* Kartal
* Maltəpə
* Pendik
* Sancaqtəpə
* Sultanbəyli
* Şilə
* Tuzla
* Ümraniyyə
* Üsküdar

 |
**Heydəriyyə mədrəsəsi** – Qəzvində keçmiş atəşpərəst məbədinin qalıqları üzərində Səlcuqlular dövründə tikilmiş mədrəsə.

Tarixi
------

İndi Heydəriyyə mədrəsəsi adlanan böyük abidənin baş tikilisi olan əski məscid binası Xumartaş günbədinə yaxın bir tarixdə – XI–XII əsrlərin qovşağında tikilmişdir. Bu abidələrin hər ikisinin memarlıq həlli bir-birinə çox yaxındır.

Heydəriyyə günbədi bitkin plan-məkan quruluşu və yüksək bədii tərtibatı olan nadir memarlıq əsəridir. İbadət salonunun bütün hündürlüyü boyu qalxan və rəngli gəc bəzəkləri ilə bol süslənən hündür mehrabı yanlarında incə biçimli tağçalar yüksəlir. Salonun şimal tərəfi çox təntənəli işlənmişdir – ortadakı iri olmaqla üç sivri açırım buranın baş giriş olduğunu gözə çarpdırır. Yan divarlarda da eyni bölgü aparılmışdır. Ancaq burada künclərdə açırım yox, cənub divarında olduğu kimi ensiz tağçalar var. Bu künc taxçaların incəliyini çox sivri biçimli stalaktit salxımı tamamlayır.

İbadət salonunun yuxarısını çiçəkli kufi xəttilə yazılmış kitabə zolağı qurşaqlayır. Bu qurşağın üstündə günbəzə keçid tağları gəlir. Tağların içərisi kərpic düzümündən yaranan bəzək motivləri ilə üzlənmişdir. Heydəriyyə günbədinin günbəzi dağılmışdır. Bu abidə bayır tutumuna görə Qəzvin Cümə məscidindən az seçilirmiş. Heydəriyyə günbədi Qacarların hakimiyyəti zamanı tikilmiş eyniadlı mədrəsə binasına məscid kimi daxil edilmişdir.

Bina hazırda məktəb kitabxanası kimi istifadə olunur.

Şəkillər
--------

* 
* 
* 
* 
*

Həmçinin bax
------------

* Səadətabad bağı
* Çəhəl Sütun Sarayı
* Səd əl-Səltənə karvansarası

İstinadlar
----------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database. 2017.
2. 1 2  .
3. 1 2  .
4. 1 2 3 4 5 6  .
5. ↑  "مسجد حیدریه قزوین (جامع صغیر) بنایی کهن در شهر قزوین است" (*fars.* ‎). seeiran.ir. 17 sentyabr 2013. 14 mart 2019 tarixində arxivləşdirilib.
6. 1 2  "مسجد حیدریه قزوین" (*fars.* ‎). masjed.ir. 2019-03-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
7. ↑  "جاذبه هاي تاريخي ([[Azərbaycan dili|*azərb*]]. Tarixi yerlər‎)" (*fars.* ‎). qazvin.ir. 2019-03-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
8. ↑  *Cəfər Qiyasi.* Nizami dövrü memarlıq abidələri. Bakı: İşıq nəşriyyatı. 1991. səh. 46. ISBN 5-89650-334-2.

| ⛭Qəzvinin görməli yerləri |
| --- |
| Çəhəl Sütun Sarayı   • Ovan gölü  • Lambsar qalası  • Heydəriyyə mədrəsəsi  • Meymun qala  • Cümə məscidi   • Ələmut  • Xərrəqan türbələri  • Səd əl-Səltənə karvansarası  • Səadətabad bağı |  |
**Tamer Osmanağaoğlu** (1963, Tutağ, Ağrı ili) — iş adamı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

Həyatı
------

Tamer Osmanağaoğlu 1963-cü ildə Ağrı ilinin Tutağ ilçəsində anadan olub. İstanbul Aydın Universiteti Ədliyyə Peşə Liseyindən məzun olub.

İş adamı olaraq çalışır. İzmir, İstanbul və Ərzurum illərində enerji, inşaat və səhiyyə sahələrində işləri olub.

MHP İdarə Heyətinin üzvü olub. Hazırda MHP Baş Katibinin müavinidir.

2018 və 2023-cü illərdə MHP namizədi olaraq İzmir ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. 27-ci çağırışda TBMM Plan və Büdcə Komissiyasının üzvü, TBMM Kəşfiyyat Komissiyasının üzvü, 28-ci çağırışda isə TBMM Kəşfiyyat Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə bilir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  *TBMM.* "Tamer OSMANAĞAOĞLU". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-01-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.
**Ben** (*fr.* Baignes) — Franş-Konte bölgəsində yerləşən Fransa şəhəridir.
Departament - Yuxarı Sona. Bu Se-sür-Son-e-Sent-Alben kantonunun bir hissəsidir. Bələdiyyənin Vezul rayonudur. Kommunanın INSEE kodu 70047'dir.

Coğrafiya
---------

Kommuna Parisin 310 km cənub-şərqində, Bezansonun 39 km şimalında, Vezulun 9 km cənub-qərbində yerləşir.

Əhali
-----

2010-cu ildə kommuna əhalisi 86 nəfər idi.

İqtisadiyyat
------------

2010-cu ildə 65 yaşı (15-64 yaş arası) arasında 49, iqtisadi cəhətdən aktiv fəaliyyət göstərən, 16 faizi fəaliyyətsiz olub (fəaliyyət göstəricisi 75,4%, 1999-cu ildə isə 64,2% olmuşdur). 49 fəal sakin 40 nəfər (21 kişi və 19 qadın), 9 işsiz (5 kişi, 4 qadın) işləmişdir. 16 qeyri-aktiv 4 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 9 nəfəri təqaüdçü, 3 nəfəri digər səbəblər üçün hərəkətsizdir.

Görməli yerləri
---------------

Köhnə tökmə qurğusu (XVIII əsr). 2007-ci ildən bəri tarixi abidə.

1. ↑  répertoire géographique des communes. Institut national de l'information géographique et forestière.
2. ↑  Populations légales 2021. Fransa Statistika və İqtisadi Araşdırmalar üzrə Milli İnstitutu, 2023.
3. ↑  Base officielle des codes postaux. La Poste, 2018.
Ümumi məlumat
-------------

Intel QuickPath Interconnect ya da yalnız QuickPath, qısa şəkildə QPI (daha əvvəl Ortaq Sistem Interface, CSI) — Intel tərəfindən inkişaf etdirilən prosessor və yonqu seti arasındakı sıralı keş tutarlı məlumat yolu növü ilə nöqtədən nöqtəyə əlaqələndirilir. QPI AMD avtobusu HyperTransport liderliyindəki bir konsorsium tərəfindən daha əvvəl inkişaf etdirilənlərə cavab olaraq yaradıldı. QuickPath CPU və anakart şimal körpüsü arasındakı ünsiyyətdə olan köhnədən istifadə edilmiş şinlər Front Side Busın yerinə quruldu. QuickPath interfeysi ilə ilk prosessorlar 2008-ci ildə bazara buraxıldı. 2010-cu ilin başında, xarici interfeys QuickPath yalnız soket üçün nüvə LGA 1366 ilə ardıcıl Xeon prosessorlar və Core i7 yeni nəsil Itanium (TUKWILA nüvə) istifadə edildi. Şimal və cənub körpüləri arasındakı ünsiyyət üçün DMI istifadə edilən soket LGA 1366dir. Bu chipset tək-tək prosessorlu konfiqurasiya dəstəkləyir və şimal körpü funksiyasını prosessor özü (və bu səbəbdən Şimal Körpüsü avtobus DMI istifadə analoq prosessor ilə ünsiyyət qurmaq üçün)edirdi. Ancaq, LGA 1156 prosessor nüvəsi və inteqrasiya PCIe veriyolu üzərindən inteqrasiya nəzarətçi arasındakı əlaqə QuickPath içində gedirdi. Hər mürəkkəb QuickPath veriyolu fiziki olaraq kabellər 20 diferensial cütlükləri olaraq tətbiq olunur , hər biri, tək tərəfli bir kanal, bir cüt meydana gəlirlər. Məlumat paketlərinə (Datagram) göndərilir. Bir kanal tutumunda, ikinci çarxda saniyədə 4.8 ilə 6.4milyard məlumat otürür. Bir ötürülməsində (iki istiqamətdə) əlaqə üçün ümumi nəzəri tutumu yükü 16 bit dir — saniyədə 19.2–25.6 gigabayt (yəni, hər istiqamətə 9,6–12,8 GB / s) sürətlə məlumat ötürülür. burada bir prosessor birdən çox əlaqədə ola bilər.
Sürgün edilmiş bir qrup buddist rahib. 1926-cı il.
**Buddist rahiblərin Nepaldan qovulması** — 1926-cı və 1944-cü illərdə Rana sülaləsi tərəfindən buddist rahiblərin Nepaldan sürgün edilməsi. Bu, Rana hökumətinin XX əsrin əvvəllərində Nepalda theravada buddizminin dirçəlişini yatırtmaq üçün apardığı kampaniyanın bir hissəsi idi. Onlara qarşı irəli sürülən ittihamlar arasında yeni dini təbliğ etmək, hinduların dinini dəyişdirmək, qadınları mürtədliyə təşviq etmək və bununla da ailə həyatına xələl gətirmək, nevar dilində kitablar yazmaq var idi.

1946-cı ildə Şri-Lankanın xoşməramlı missiyası Katmandunu ziyarət etmiş və buddist rahiblər adından şəfaət etmişdir. Nümayəndə heyəti vurğulamışdı ki, Nepal Buddanın doğulduğu yerdir və onun davamçıları onun doğulduğu ölkədə öz inanclarını həyata keçirməkdə azad olmalıdırlar. Daha sonra buddist rahiblərə qoyulan qadağa aradan qaldırılmışdır. Rahiblər Nepala geri qayıtmış və dini təbliğ etməyə davam etmişdilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  LeVine, Sarah and Gellner, David N. (2005). *Rebuilding Buddhism: The Theravada Movement in Twentieth-Century Nepal.* Harvard University Press. ISBN 0-674-01908-3, ISBN 978-0-674-01908-9. Page 48.
2. ↑  "Theravada Buddhism in Modern Nepal". Lumbini Nepalese Buddha Dharma Society (UK). 4 August 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 May 2013.
3. ↑  *Dietrich, Angela.* "Buddhist Monks and Rana Rulers: A History of Persecution". Buddhist Himalaya: A Journal of Nagarjuna Institute of Exact Methods. 1996. 1 October 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 March 2011.
**Padşah məscidi** (urdu بادشاہی مسجد) — Pakistanın Pəncab bölgəsinin Lahor şəhərində yerləşən tarixi məscid. Məscid 1671-ci ildə Sultan Övrəngzebin maliyyələşdirməsi ilə inşa olunmağa başlayıb, 1673-cü ildə inşaat başa çatdırılmışdır. Məscid dünyada böyüklüyünə görə beşinci, Pakistan və Cənubi Asiyada ikinci yeri tutub. Monqol dövrünün əzəmətini, gücünü özündə əks etdirən bu memarlıq abidəsi Pakistana xeyli sayda turist cəlb edir. Məscidin əsas ibadət zalında 5 min nəfər ibadət edə bilər. həyətdə isə eyni anda 95 min nəfərin ibadət etməsi mümkündür. Bura 1673-cü ildən 1986-cı ilədək (313 il boyunca) dünyanın ən böyük məscidi olmuşdur. Padşah məscidinin 13.9 m hündürlükdə inşa edilmiş 4 minarəsi var. 1993-cü ildə Pakistan hökuməti Padişah məscidini YUNESKO-nun mədəni iris siyahısına salmağı təklif edir.

Padşah məscidinin memarlıq üslubu və dizaynı Hindistanda, Dehli şəhərində yerləşən Cama məscidinə bənzəyir. Adıçəkilən tikili 1648-ci ildə Sultan Övrəngzeb atası Sultan Şahcahan tərəfindən inşa etdirilib. Onun dizaynı İslam, Fars, Mərkəzi Asiya və Hindistan memarlıqları üslubunda işlənmişdir. Əsas ibadət zalına gedən pilləkanlar Sange Alvi ilə (rəngarəng mərmər) işlənib. Əsas ibadət zalının interiyeri suvaqla işlənib və mozaik mərmərlər, freskalar ilə zəngin dekor edilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Memarlıq İcmalı:Padşah məscidi [*ölü keçid*]
**Dövlət Baxçalı** (1 yanvar 1948, Baxça[d], Osmaniyə ili) — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 21, 23, 24, 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı. Milliyətçi Hərəkat Partiyası sədri.

Həyatı
------

Dövlət Baxçalı 1 yanvar 1948-ci ildə Osmaniyyə ilinin Bahçe ilçəsində anadan olub. Atası Salih Bahçeli Osmaniyənin tanınmış tacirlərindən olub. Anası Samiyə Bahçeli isə evdan qadın olub. Bahçeli ailədə dörd uşaq olublar. Onlardaın 2-si atasının birinci nigahdan olan uşaqları idi. Solçi bir ailədə böyüyən Bahçelinin atası Cümhuriyyət Xalq Partiyasının tərəfdarı idi.

İbtidai təhsilini doğulduğu Osmaniyə ilində alıb. Orta təhsilini Sərvət adlı qardaşı ilə Adana ilinin Çuxurova ilçəsində alıb. Lisey təhsili üçün İstanbula qohumlarının yanına getmiş və burada Emirgan Ağgün Kollecinə daxil olmuş, daha sonra Etiler məhəlləsində Özəl Ata Kollecinə getmiş və təhsilini burada başa vurmuşdur. 1967-ci ildə AİTİA-ya daxil olub və 1971-ci ildə Xarici Ticarət Bölməsindən məzun olub.

Fəaliyyəti
----------

AİTİA-da assistent olaraq çalışıb. Qazi Universitetinin İqtisadiyyat və İnzibati Elmlər Bölməsində müəllim olub. Dünya iqtisadiyyatı, tarix və xarici siyasətlə bağlı araşdırmaları olub.

7 iyul 1997-ci ildən Milliyətçi Hərəkat Partiyasının sədridir. 2000, 2003, 2006, 2009, 2012, 2015, 2018 və 2021-ci illərdə baş tutan MHP qurultaylarında sədr seçilib.

1999, 2007, 2011, iyun 2015, noyabr 2015, 2018 və 2023-cü illərdə Osmaniyyə ilindən MHP sədri olaraq Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 21, 23, 24, 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib.

İngiliscə bilir. Subaydır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Devlet Bahceli // Munzinger Personen (alm.).
2. 1 2 3 4  *TBMM.* "Devlet BAHÇELİ". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-02-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.
**Türkiyə–İrlandiya münasibətləri** — İrlandiya və Türkiyə Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətlər. İrlandiya Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında diplomatik əlaqələr 1972-ci ildə qurulmuşdur. İrlandiyanın Ankaradakı səfirliyi 1998-ci ildə açılır. Türkiyənin 1973-cü ildən bu yana Dublində səfirliyi var. Hər iki ölkə Avropa Şurasının, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) həqiqi üzvüdür, hər ikisi də Aralıq dənizi Birliyindədir və Ümumdünya Ticarət Təşkilatının (ÜTT) üzvüdür. Ayrıca İrlandiya Avropa İttifaqının üzvüdür, Türkiyə isə bu quruma üzv olmaq üçün namizəddir.

Tarix
-----

1840-cı illərdə İrlandiyadakı Kartof aclığı dövründə Osmanlı Sultanı Əbdülməcid kömək üçün 1000 funt bağışlamışdır. İrlandiyalıların Sultana yazdığı bir təşəkkür məktubu Osmanlı arxivində saxlanılır.

Rəvayətə görə sultan əvvəlcə 10.000 funt göndərmək istəyir, lakin ingilis diplomatlar və ya öz nazirlər onu 2000 funt bağışlayan Kraliça I Viktoriyadan daha çox ianə verməkdən çəkindirdilər. Üç-beş gəminin də ərzaqla dolu göndərilməsini əmr edir. İngilis rəhbərliyi bu gəmilərin qarşısını almaq üçün hər cür üsula əl atır, lakin yemək gizli şəkildə Droeda limanına çatdırılır. Qida burada Osmanlı dənizçiləri tərəfindən qoyulur. Limana çatdırılma qeydləri qalmamışdır. Qəzetlər 1847-ci ilin mayında gəmilərin Boyn çayı ilə Osmanlı İmperiyasındakı Selanikdən gəldiyini iddia edirdi, ancaq qəzet eyni zamanda çayın qurumuş olduğunu bildirirdi. 1995-ci ildə bununla bağlı Droeda bələdiyyəsi xatirə lövhəsi quraşdırır. 2012-ci ildə bu mövzuda bir filmin çəkiləcəyi elan edilir. Rolları Kolin Farrel və bir neçə türk ulduzu oynamalıdır.

Sultanın 10.000 funt bağış etmək istədiyi ilk iddia, "Taylor və Makkeyiın həyatları və Sir Robert Pilin zamanı (1851)" əsərində yer alır, lakin kitab orijinal mənbəyinə istinad etmir. İkinci qaynaq 1894-cü ilə aiddir və daha doğrudur: İrlandiyalı millətçi Villyam O'Neyll, sultanın oğlunu müalicə edən həkimdən "Sultan aclıq çəkən İrlandiyaya 10.000 funt sterlinq vermək istədiyini, ancaq İngiltərə səfiri Lord Kouley tərəfindən dayandırıldığını iddia edir. Məsələ isə əlahəzrətin 2000 funt bağışladığı halda, xarici bir hökumətin böyük bir məbləğ bağışladığını öyrənmək onu qəzəbləndirəcəkdir.

Vizasız proqram
---------------

2011-ci ilin iyul ayında təsdiqlənmiş vizasız rejiminə əsasən, etibarlı İngiltərə C vizası olan və təsdiqlənmiş İngiltərə miqrantı olan Türkiyə vətəndaşları (17 ölkə ilə birlikdə) 90 gün ərzində vizasız olaraq İrlandiyada qala bilərlər.

Mənbə
-----

* Embassy of Turkey in Ireland
* Embassy of Ireland in Turkey
* Turkish Ministry of Foreign Affairs about relations with Ireland

1. ↑  "Abdülmecid'in İrlanda halkına yaptığı yardım 'efsane' değilmiş" (türk). Zaman. 2013-08-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-05-20.
2. ↑  "CINEMA-TV - Film to depict Ottoman aid to Ireland". 2014-11-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-05.
3. ↑  "Queen Victoria's £5: the Strange Tale of Turkish Aid to Ireland During the Great Famine". A Blast from the Past. 2014-12-29. 2016-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-06-22.  (#apostrophe\_markup)
**İvan Rakitiç** —
Peşəkar karyerasına Isveçrənin Bazel klubunda başlayıb. Daha sonra Almaniyanın Şalke klubuna keçır. Burada bir az məşhurlaşıb. Ispaniyanın Sevilya klubunda daha məşhur olur. Bir neçə titul qazandıqdan sonra Barselonaya transfer olur. O əslən İsveçrəli olsa da Xorvatıya da oynayır. 2018 Dünya çempionatında Xorvatiya ilə finala çıxıb amma Fransaya məğlub olublar. O artıq millidə 100 oyuna çıxıb. Bu oyunlarda o 33 dəfə rəqib qapılarına yol tapıb.

Həyatı
------

İvan Rakitiç İsveçrənin Rheinfelden şəhərində 1988-ci ildə anadan olub.O əvvəlcə İsveçrənin yerli klublarında oynayıb.İndi İspaniyanın Barselona komandasında çıxış edir

İstinadlar
----------

1. ↑  Ivan Rakitić // FBref.com (çd.).
2. ↑  IVAN RAKITIC // Argentine Soccer Database (isp.).
3. ↑

]



[[Kateqoriya:Dear Dr. Zahid Hossain, I hope this email finds you well. I am writing to inquire about the minimum GRE score requirement for the Master of Science in Engineering program at Arkansas State University. I have submitted my application for the program, and I have all my documents ready except for my GRE score. Unfortunately, my GRE score is currently 293, which is below the minimum requirement of 300. I am very interested in this program and I am confident in my ability to excel in it. I was wondering if it is still possible for me to be accepted into the program despite my score falling slightly below the minimum requirement. I would greatly appreciate any insight you could provide on this matter. If there is anything I can do to strengthen my application, please let me know. Thank you for your time and consideration. Sincerely, [Your Name]]
**Həsən Bitməz** (15 dekabr 1969, Girəsun ili – 14 dekabr 2023, Ankara ili) — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

Həyatı
------

Həsən Bitməz 1969-cu ildə Giresun ilində anadan olub. Gebze İmam-Hatip Liseyində təhsil alıb. Əlcəzairin Əl-Əzhər Universiteti Usuliddin Bölməsindən məzun olub.

Gebze İmam-Hatip Liseyi Məzunları Dərnəyinin qurucu prezidenti, 1999–2004-cü illərdə Milli Gənclər Fondunun (MGV) sədr müavini, 2000-ci ildə Anadolu Gənclər Fondunun qurucu üzvü, 2006–2010-cu illərdə Beynəlxalq İslam Tələbə Qurumları Federasiyasının (IIFSO) İdarə Heyətinin üzvü və 2010–2014-cü illərdə qurumun Məclisinin sədri, 2008–2010-cu illərdə Beynəlxalq Gənclər Forumunun sədri vəzifələrində çalışıb. Ölümünə qədər İqtisadi-Sosial Araşdırmalar İnstitutunda (ESAM) Müşahidə Şurasının üzvü və İslam Birliyi Araşdırma İnstitutunun (İSBAM) prezidenti idi.

Siyasi fəaliyyəti ərzində Rifah Partiyası, Fəzilət Partiyası və Səadət Partiyasının üzvü olub. Rifah Partiyasında Gebze ilçə şöbəsinin sədri vəzifəsində çalışıb. Səadət Partiyasının sədr müavini idi.

2023-cü il mayın 14-də Səadət Partiyasının namizədi olaraq Cümhuriyyət Xalq Partiyasının siyahısından Kocaeli ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib.

İngiliscə bilirdi. Evli və 1 uşaq atası idi.

Ölümü
-----

2023-cü il dekabrın 12-də Türkiyə Böyük Millət Məclisinin tribunasında HƏMAS-İsrail müharibəsi ilə bağlı çıxışından sonra huşunu itirmişdir. Ürəyi dayanan Həsən Bitməz reanimasiyaya aparılmış, 14 dekabr 2023-cü ildə 53 yaşında müalicə aldığı xəstəxanada vəfat etmişdir. Elə həmin gün TBMM-də Həsən Bitməz üçün vida mərasimi baş tutmuş, 15 dekabr 2023-cü il tarixində isə Fatih məscidində cənazə namazından sonra Əfəndi qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. 1 2 3 4 5 6 7  *TBMM.* "Hasan BİTMEZ". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-02-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.

| ⛭TBMM-nin 28-ci çağırışında Səadət Partiyasının qrupu (2023—) |
| --- |
| Sədr müavinləri | İsa Məsih Şahin • Bülent Kaya |  |
| Üzvləri | Mustafa Nedim Yamalı • Məsud Doğan • Serap Yazıcı Özbudun • Şərafəddin Kılıç • Mehmet Atmaca • Cemalettin Kani Torun • Sema Silkin Ün • Nəcməddin Çalışkan • Birol Aydın • Selim Temurci • Mustafa Kaya • Doğan Demir • Mustafa Bilici • Mahmut Arıkan • ~~Həsən Bitməz~~ • Hasan Ekici • Ali Fazıl Kasap • Selçuk Özdağ • Mehmet Karaman

---

1. ↑  14.12.2023-cü ildə vəfat edib
 |
**Brext qanunu** (*ing.* Brecht’s law) — adambaşına düşən dövlət xərclərinin artımının əhalinin sıxlığından asılılığı. Qanunu 1932-ci ildə alman iqtisadçısı Arnold Brext kəşf edib. Bu qanunda qeyd olunur ki, yerli özünüidarəetmə orqanlarının adambaşına düşən xərcləri əhalinin sayı artdıqca artır, bu isə o deməkdir ki, icma gəlirlərinə ehtiyac artır.

Tarixi
------

Qanun 1932-ci ildə alman iqtisadçısı Arnold Brextin "Dövlət xərclərinin beynəlxalq müqayisəsi" əsərində təklif edilmişdir.

Qanunun mahiyyəti
-----------------

Brext qanununda göstərilir ki, adambaşına düşən dövlət xərclərinin artımı əhalinin sıxlığından asılı olacaq. Böyük bələdiyyələr əhaliyə nisbətən kiçik bələdiyyələrə nisbətən daha çox pul almalıdırlar. Əhali artdıqca yerli özünüidarəetmə orqanlarının adambaşına düşən xərcləri artdığından, icma gəlirlərinə ehtiyac da artır.

Səbəblər
--------

Müsbət amillər
Brext qanunu böyük şəhərlərin məhsuldarlıq səviyyəsinin kiçik şəhərlərdən daha çox olması ilə izah olunur. Urbanizasiya ilə bağlı yüksək xərclər də var (məsələn, cinayətlə mübarizə). Klub məhsullarında əhalinin sıxlığı artdıqca (məsələn, hovuz xidmətləri) həddindən artıq sıxlıq riski artır.

Böyük şəhərlərdə adambaşına xərclərin artmasının səbəbləri:

* müəyyən ictimai müavinətlər/xərclər ətraf ərazilərə nisbətən metropoliten ərazilərdə daha çox yayılmışdır (məsələn, sosial transfertlər);
* əhalinin məskunlaşdığı yerlərdə bəzi dövlət xərcləri daha keyfiyyətli və buna görə də daha bahadır (məsələn, böyük şəhərlərdə metrolar, böyük şəhərlərdə ictimai nəqliyyat qeyri-mütənasib şəkildə bahadır);
* sıx məskunlaşmış icmalar ətraf ərazilərdəki bələdiyyələrə mərkəzi xidmətlər göstərir;
* meqapolislərdə yerləşən torpaq sahələri adətən daha bahadır (zavodun genişləndirilməsi üçün abadlıq sahəsi bahadır).

Mənfi amillər
Bununla belə, Brext qanununa zidd olan amillər də var, məsələn, əhalinin az məskunlaşdığı regionlarda infrastruktur üçün müəyyən sabit xərclər var və bu, regionda əhalinin sayı artdıqca adambaşına düşən xərcləri azaldır. Yolların, körpülərin və s.-nin sabit xərcləri daha çox sakinlərə yayılır və bununla da adambaşına düşən xərcləri azaldır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Brecht A. Internationaler Vergleich der öffentlichen Ausgaben — Leipzig, 1932 — S.6
2. ↑  Burth A. Gnädinger M. Brechtsches Gesetz der progressiven Parallelität von Ausgaben und Bevölkerungsmassierung Arxivləşdirilib 2019-12-30 at the Wayback Machine//Lexikon zur öffentlichen Haushalts- und Finanzwirtschaft
**Birol Aydın** (1969, Gümüşhane ili) — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

Həyatı
------

Birol Aydın 1969-cu ildə Gümüşhane ilinin Şiran ilçəsində anadan olub. İbtidai və orta təhsilini Gəbzə ilçəsində alıb. Tunisin Zeytun Universiteti İslam Sivilizasiyası Bölməsindən məzun olub.

Milli Gənclər Vəqfində (MGV) və Anadolu Gənclər Dərnəyində çalışıb. 2007-2014-cü illərdə Beynəlxalq Gənclər Forumunun (IYFO) İdarə Heyətində təmsil olunub. 2007-ci ildən İqtisadi və Sosial Araşdırmalar İnstitutunun (ESAM) İdarə Heyətinin üzvüdür.

Siyasi fəaliyyəti ərzində Fəzilət Partiyası və Səadət Partiyasının üzvü olub. Fəzilət Partiyasında Kocaeli il şöbəsinin İdarə Heyətinin üzvü olub. Səadət Partiyasında isə 2002-2006 və 2014-2017-ci illərdə Kocaeli il şöbəsinin sədri, 2010-2019-cu illərdə sədrin müavini vəzifəsində çalışıb. 2006-cı ildən İdarə Heyətinin üzvü, 2020-ci ildən isə Səadət Partiyasının sözçüsüdür.

2023-cü il mayın 14-də Səadət Partiyasının namizədi olaraq Cümhuriyyət Xalq Partiyasının siyahısından İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Daxili İşlər Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Ərəbcə bilir. Evli və 3 uşaq atasıdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  *TBMM.* "Birol AYDIN". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-02-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.
Hisao Kanze (観世 寿夫, *Kanze Hisao*?, {{DVTY}} şablonu boşdur ) – Yaponiya no aktyoru. Hideo Kanzenin böyük qardaşı olmuşdur. Onu Yaponiyada "ikinci Zeami" adlandırırlar.

Həyatı
------

Hisao Kanze 12 noyabr 1925-ci ildə Tokioda doğulmuşdur. Yaponiyanın aparıcı no aktyorlarından biri olmuş Qasetsu Kanzenin birinci oğlu idi. Atasından və babası Kasetsu Kanzedən rəqs dərsləri almışdır. Səhnə performansı debütünü üç yaşında "Şoco" adlı tamaşada gerçəkləşdirmiş, ilk baş rol təcrübəsini yeddi yaşında yaşamışdır.

1946-cı ildə no dərsi qruplarından birinə qoşulmuş və Zeami Motokiyonun no mətnlərini oxumuşdur. No dünyasının mühafizəkarlığının onu məhdudlaşdırdığını hiss etsə də, qardaşı Hideodan fərqli olaraq no dünyasından ayrılmamış və ortodoks nonu öz şərhləri ilə aşılamaq qərarına gəlmişdir. Bu məqsədlə 1950-ci ildə Kanze, Kitan və Konparu məktəblərinin no aktyorları ilə birlikdə No İntibahı Qrupunu qurmuşdur. 1953-cü ildə no dünyasını araşdırmaq məqsədilə qardaşları Hideo və Şizuo, eləcə də, Nomura qardaşları ilə "Hana no Kay" (hərf. Çiçək qrupu) adlı qrupu yaratmışdır. 1955-ci ildə Mansaku Nomura ilə birlikdə Arnold Şönberqin musiqisi üçün "Aylı Pyero" rəqs tamaşasında çıxış etmişdir. 1957-ci ildə İqor Stravinskinin "Əsgərin hekayəsi" tamaşasında rol almışdır.

Kanze 1954-cü ildə Venesiya Beynəlxalq Teatr festivalına dəvət olunan ilk no ansamblının üzvü olmuşdur. 1962-ci ildə Fransa hökumətindən qrant alaraq 6 ay Parisdə təhsil almış və Jan Lui Barronun təsiri altında teatr şirkətləri və teatr istehsalı haqqında məlumatlar əldə etmişdir. 1967-ci ildə Vilyam Batler Yeyts "Şahin quyusunda" əsərinin no versiyası olan "Takahime" tamaşasında rol almışdır. "Mey no Kay" (hərf. Yeraltı qrupu) qrupunun üzvü kimi "Kral Edip" (1970), "Aqamemnon" (1972), "Qodonu gözləyərkən" (1973) və "Medeya" (1975) tamaşalarının səhnəyə qoyulmasında iştirak etmişdir. 1974-cü ildə Tadaşi Suzukinin "Vaseda Şoqekico" (hərf. Kiçik teatr) ansamblı tərəfindən səhnəyə qoyulan "Troyalı qadınlar" tamaşasında Menalay rolunda çıxış etmiş, 1978-ci ildə eyni ansamblın "Bakkalar" faciəsində Dionisi canlandırmışdır. 7 dekabr 1978-ci ildə Tokioda xərçəng səbəbilə ölmüşdür.

Mükafatları
-----------

1965-ci ildə Əhəmiyyətli Qeyri-Maddi Mədəni Mülk Daşıyıcısı adına layiq görülmüş və No Teatrı Assosiasiyasının üzvlüyünə namizəd göstərilmişdir. Lakin bu adları qəbul etməmişdir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------
**Əl-Minhac fi Şərh Səhih Müslim** (*ərəb.* **المنهاج في شرح صحيح مسلم بن الحجاج**‎) — Müslim ibn Həccacın hədislər toplusuna Muhyiddin ən-Nəvəvinin şərhi.

Müəllif
-------

*border=none Əsas məqalələr: İmam Nəvəvi və Muhyiddin ən-Nəvəvi*
Ən-Nəvəvi 1233-cü ildə Nəva kəndində (müasir Suriya) anadan olmuşdur. Erkən uşaqlıqdan atası ona elmə məhəbbət aşılamış və 1251-ci ildə onu Şama aparmış və ilk dəfə burada dini elmləri öyrənmişdir. 655-ci ildən Əşrəfi mədrəsəsində dərs demişdir. İmam Nəvəvi iki dəfə həcc etmişdir. Ömrünün sonunda Qüdsə və Hevrona səfər edir. O, 1277-ci ildə 45 yaşında ikən doğma kəndində vəfat edir.

Səhihi-Müslim
-------------

*border=none Əsas məqalə: Səhihi-Müslim*
**Səhihi-Müslim** (*ərəb.* **صحيح مسلم**‎) — altı əsas sünni hədis toplusundan biri (Kutub əl-sitta). "Səhih Müslim" Səhih əl-Buxaridən sonra Məhəmməd peyğəmbərin ikinci ən etibarlı hədis toplusu hesab olunur.

Kitabın təsviri
---------------

Müəllif kitaba yazdığı müqəddimədə yazır ki, o, Müslim ibn əl-Həccacın məcmuəsi ilə bağlı bu şərhin nə çox qısa, nə də çox müfəssəl olmasın, onun əsərinin daha da yayılmasını asanlaşdırmaq üçün Allaha dua edir. Ən-Nəvəvinin fikrincə, "Səhihi-Müslim"in təfərrüatlı şərhi yüz cildə sığmaz. Ən-Nəvəvi "Əl-Minhac" əsərində Məhəmməd peyğəmbərin (s.av) hədislərini təfərrüatı ilə izah edir: o, rəvayətlərin mətnindən əldə edilən faydaları qeyd edir, ərəb dilində qaranlıq və az işlənən sözləri izah edir, hədis rəvayət edənlərin adlarını aydınlaşdırır və onların etibarlılığını ortaya qoyur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Ан-Навави.*  (PDF). Вступительная речь автора. 1994  (#bare\_url\_missing\_title). Сахих Муслим би-шарх ан-Навави