**Musa Mərcanlı** (21 mart 1964, Böyük Mərcanlı, Cəbrayıl rayonu) — tarixçi, jurnalist, publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1995), Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1987), Mətbuat Şurasının ilk təsisçilərindəndir (2003).

Həyatı
------

1964-cü il martın 21-də Cəbrayıl rayonu, Böyük Mərcanlı kəndində anadan olmuşdur. 1991-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsini bitirmişdir. Müxtəlif illərdə "Xudafərin", "Azərbaycan gəncləri", "Mübarizə" qəzetlərində çalışmış, "Assa- İradə" İnformasiya agentliyində parlament müxbiri kimi fəaliyyət gostərmişdir. 1988-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin orqanı olan "Azərbaycan" jurnalının əməkdaşı olmaqla yanaşı, 2001–2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsində baş məsləhətçi vəzifəsində çalışmışdır.

Yaradıcılığı
------------

Müxtəlif qəzet və jurnallarda dərc olunan onlarla elmi-publisistik yazıların, 9 kitabın və bir filmin ssenari müəllifidir. 2011-ci ildə Moskvada nəşr olunan "Ermənilik. Rusiya. Qafqaz" kitabı 5 dilə tərcümə edilərək, dünya ictimaiyyətinə erməniliyin əsl üzünü açıb göstərmişdir. "Geosiyasi mövqedən Qarabağ problemi: analitik nəzər nöqtəsi" adlı kitabı 2009-cu ildə Sankt-Peterburq şəhərində çap olunmuşdur. Mark Mişin təxəllüsü ilə qələmə aldığı "Qafqazın tarix və əkstarixlərindən biri" adlı əsəri 2012-ci ildə Moskvada işıq üzü görmüşdür. Ermənilərin Cənubi Qafqaza köçürülməsi və onun etnik-siyasi nəticələri mövzusunda elmi işini uğurla başa çatdırmış, tarix üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsinə yiyələnmişdir. M. Mərcanlı 2008–2009-cu illərdə yaradıcı gənclər sırasında Prezident təqaüdçüsü olmuşdur. 2010-cu ildən Azərbaycanın əməkdar jurnalisti adına layiq görülmüşdür. Dünya Azərbaycanlılarının III Qurultayında (5–6 iyul 2011-ci il) Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sədri olduğu Dünya Azərbaycanlılarının Əlaqələndirmə Şurasının üzvü seçilmişdir. Müxtəlif yerli və beynəlxalq yaradıcı, elmi qurumların üzvüdür.

Publisistik fəaliyyəti
----------------------

2000-ci ildən Moskvada dərc olunan "İRS-Nasledie", sonrakı illərdə Dubayda nəşr olunan "İRS-Heritage", İtaliyada nəşr olunan "Patrimonio", Argentinada dərc olunan "Herencia", Fransada çıxan "Héritage", Almaniyada nəşr olunan "Erbe", Türkiyədə nəşr olunan "Miras", Ərəb ölkələrində nəşr olunan "Turas", Yaponiyada nəşr olunan "İsan", Braziliyada nəşr olunan "Herança", Çində nəşr olunan "Yíchǎn", İndoneziyada çıxan "Warisan", Vyetnamda nəşr olunan "Di San", Çexiyada çıxan "Dědictví", Qazaxıstanda dərc olunan "Mura", İsraildə nəşr olunan "Yeouşa", Amhar dilində nəşr olunan "K`irisi", Yunan dilində nəşr olunan "Klironomia" jurnallarının baş redaktorudur. Eyni zamanda 2008-ci ildən nəşr edilən AZAL-ın "Azerbaijan Airlines" təyyarə jurnalının da baş redaktoru kimi fəaliyyətini davam etdirir.

Bunlardan əlavə, Azərbaycanın dünyada tanıdılması üçün xarici ölkələrdə İRS seriyası altında bir sıra kitabların nəşrinə başlamışdır. 2013-cü ildən etibarən bu seriyadan İçərişəhərə, Qobustana, Təbriz miniatür məktəbinə, Naxçıvana, Şəkiyə, Bakıya və Şuşaya həsr olunmuş iyirmiyə yaxın kitab İngilis və Rus dillərində böyuk tirajla yayımlanmışdır. Musa Mərcanlının müəllifliyi və redaktorluğu altında 5 bələdçi-informatik turist katoloqu da nəşr olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-01-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-01-15.
2. ↑  Azərbaycan Respublikasının mətbuat işçilərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı  Arxivləşdirilib 2022-09-08 at the Wayback Machine Bakı şəhəri 21 iyul 2010-cu il
3. ↑  Dünya Azərbaycanlılarının III Qurultayı / Arxivləşdirilib 2022-12-07 at the Wayback Machine / Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin Prezident Kitabxanası
4. ↑  İRS Наследие  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
5. ↑  IRS Heritage  Arxivləşdirilib 2023-01-15 at the Wayback Machine
6. ↑  IRS Patrimonio  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
7. ↑  IRS Herencia  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
8. ↑  IRS Heritage  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
9. ↑  IRS Erbe  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
10. ↑  IRS Miras  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
11. ↑  IRS تراث  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
12. ↑  IRS 遺産  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
13. ↑  IRS Herança  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
14. ↑  IRS 遗产  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
15. ↑  IRS Warisan  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
16. ↑  IRS Di sản  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
17. ↑  IRS Dědictví  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
18. ↑  IRS Mұра  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
19. ↑  IRS יְרוּשָׁה  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
20. ↑  IRS ቅርስ  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
21. ↑  IRS Κληρονομία  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine
22. ↑  Azerbaijan Airlines Magazine  Arxivləşdirilib 2023-01-24 at the Wayback Machine