recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Əbu Əbdürrəhman (Əbu Məsləmə) Həbib ibn Məsləmə bin Malik əl-Fihri** (610-cu illər, Məkkə – 662, Ermənistan) — Suriya, Anadolu və Naxçıvan fəthlərinə qatılan ərəb sərkərdəsi, Ərməniyyənin valisi.

Həyatı
------

Həbib ibn Məsləmə 610-cu ildə doğulmuşdu. Qureyş qəbiləsinin Fihr qoluna mənsubdur. Anadoluya etdiyi bir çox basqın səbəbiylə Həbibür-Rum deyə də anılır. 630-cu ildə müsəlman oldu. Həzrət peyğəmbərlə qəzavatda iştirak etmək üçün Mədinəyə getdi və Təbük qəzasında oldu. Ancaq onun səhabə olmadığını söyləyənlər də vardır. Xalid ibn Vəlid onu, Büsr ibn Əbu Ərtat ilə birlikdə Gūtatü Dəməşqin bəzi kəndlərinə basqın etmək üçün göndərdi. Həbib, 636-cı ildə bir avanqard süvari birliyinin başında Yermük savaşına qatıldı və Suriyanın önəmli bir qismini fəth etdi. Ayrıca İyaz ibn Qanın ilə birlikdə Əntakiyəni ikinci dəfə fəth etdi (638) və Cürcümə şəhəri üzərinə yürüdü. Cəracimə barış istəmək məcburiyyətində qaldı. Aparılan anlaşmaya görə Cəracimə gərəkdiyində əsgər verməyi, Amanus dağında və Suriyaya giriş-çıxış nöqtələrinə hakim qalalarda saxlayacağı qüvvətlərlə müsəlmanlara bilgi verib casusluq etmək surətiylə yardımçı olmağı qəbul etdi. Eyni il Səlamət keçidi deyə də anılan Hadəs qalasını, Malatiya və civarını ələ keçirdi. 641-ci ildə Xəlifə Ömər tərəfindən əl-Cəzirəyə vali təyin edilən Həbib ibn Məsləmə, daha sonra Babüləbvabın fəthində Süraka ibn Amra yardım etmək üzərə göndərildi (642-43). Xəlifə Osman dönəmində Suriya valisi Müaviyə ibn Əbu Süfyan tərəfindən 645-ci ilin oktyabrında Şərqi Anadoluya göndərilən Həbib Bizans qüvvətlərinə qarşı uğurlu oldu. Kalikalanı (Ərzurumu) amanla alıb bir çox şəhər və qəsəbəni xəraca bağladıqdan sonra Suriyaya döndü (645-46). Daha sonra xəlifə Osman tərəfindən Babüləbvabın fəthində Salman ibn Rəbiə əl-Bəhiliyə yardım etmək üzrə göndərildi (652-53). Ancaq Həbib ibn Məsləmə ordunun sövq və idarəsini özü ələ keçirmək istəyincə aralarında ixtilaf çıxdı və Həbibi dəstəkləyən suriyalılarla Səlmanı dəstəkləyən iraqlılar birbirlərini ölümlə təhdid etməyə başladılar. 655-ci ildə Kınnəsrin valiliyinə təyin ədilən Həbib vəzifəyə yeni başladığı sırada Müaviyə onu xəlifə Osmana yardım etmək üzrə Mədinəyə göndərdi. Vadilkuraya çatdığında xəlifənin öldürüldüyü xəbərini alınca Dəməşqə döndü. Həbib bundan sonra Müaviyə ilə bərabər oldu və onun Həzrət Əliyə göndərdiyi heyətin sözçülüyünü, Sıffində Suriya ordusunun sol qanad komandanlığını etdi. 661-ci ildə Müaviyə tərəfindən Ərməniyyə valiliyinə təyin edildi və burada vəfat etdi.

Ədəbiyyat
---------

* Mahmud Şit Hattab, "Ĥabib b. Məsləmə əl-Fiĥri, fatiĥu Şaŧra İrminiyyə", MMLADm. XLIX/1 (1974), s. 34-58;
* H. Lammens, "Habīb", İA, V/1, s. 9;
* J. W. Fück, "Ĥabīb b. Maslama", EI² (Fr.), III, 13.
**Müştəba Əliyev** (tam adı: *Müştəba İsmayıl oğlu Əliyev* d. 1954, Ağdam; ö. 26 avqust, 2017, Bakı) — tədqiqatçı-jurnalist

Bioqrafiya
----------

Müştəba Əliyev 1954-cü ildə Ağdam rayonunda anadan olmuşdur. 

1977-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (BDU) jurnalistika fakültəsini bitirmişdir. 1981-ci ildə Azərbaycan Xarici Dillər İnstitutunun nəzdində 2 illik və 2010-cu ildə İranın Azərbaycandakı Mədəniyyət Mərkəzinin 1 illik fars-dili kurslarını əla qiymətlərlə bitirib diplom və sertifikat almışdır. 1977-1997-ci illərdə "*Azərbaycan məktəbi*" jurnalında, "*Sovet kəndi*" (sonrakı adları "*Həyat*", "*Bərəkət*"), "''Ədalət''" qəzetlərində müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. SSRİ Jurnalistlər İttifaqının üzvü olmuşdur. 1997-ci ildən 2010-cu ilədək "*Əlillər*" (əvvəlki adı "*Vətən uğrunda*") qəzetinin baş redaktoru olmuşdur. 

2005-ci ildə "*Tərəqqi*" medalına layiq görülmüşdür. 2004-cü ildən 2012-ci ilədək Qarabağ Müharibəsi Əlilləri, Veteranları və Şəhid Ailələri İctimai Birliyi mətbuat xidmətinin rəhbəri işləmişdir. Ərəb qrafikalı mətbuatımızın latın qrafikasına transliterasiyası ilə məşğul olub.

Vəfatı
------

Müştəba İsmayıl oğlu Əliyev 26 avqust 2017-ci ildə Bakı şəhərində dünyasını dəyişib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Mətbuat Şurası jurnalist Müştəba Əliyevin vəfatı ilə bağlı nekroloq yayıb". 2023-08-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-02.

Xarici keçidlər
---------------

* Veteran jurnalist Müştəba Əliyev dünyasını dəyişib
**Hörümçək-adam** (Yaponca: スパイダーマン, Hepburn: *Supaidāman*), həmçinin ***Yapon Hörümçək-adam*** kimi tanınır — Marvel Comics-in məşhur personajı Hörümçək-adama əsaslanan Yaponiya istehsalı film. Film *Hörümçək-adam Yaponiya teleserialından* bir spin-offdur. İlk dəfə 1978-ci ildə Yaponiyada yayımlanmışdır.

Süjet
-----

Film 10-cu (*"Alovlu Cəhənnəmə: İlan qadının göz yaşlarına baxır"*) və 11-ci (*"Professor Bədheybətin Ultra Zəhəri"*) seriyalarda cərəyan edir.

Dəmir Xaç Ordusu, ağızından torpedalar vurmaq qabiliyyətinə malik olan yarı mexaniki antropomorf qılıncı olan Dəniz-şeytanı adlı canavarının köməyi ilə neft tankerlərinə sabotaj edir. Hörümçək-adam, Dəmir Xaç Ordusunu dayandırmaq üçün interpol agenti Cüzo Mamiyanın köməyindən istifadə edir. Hörümçək-adam Marvellerdən istifadə edərək partladıcı raketlərlə sənaye mərkəzini partladan Dəniz-şeytanını dayandırır. Sonra bədheybətin yaradıcısı bir nəhəng yaradır və Hörümçək-adam Marveller vasitəsilə bədheybətlə mübarizə aparmaq üçün nəhəng mexanikə çevrilir, sonra Hörümçək-adam Dəniz-şeytanını parçalamağ üçün nəhəng qılıncdan istifadə edir.

Kastinq
-------

* Hörümçək-adam (Takuya Yamaşiro) — Şinci Todo
* Cüzo Mamiya — Noboru Nakaya

İstehsal
--------

Filmin rejissoru Koiçi Takemoto və ssenaristi Susumu Takakudur. Film Cüzo Mamiyanın ilk çıxışı idi, hansı ki o serialın digər üç seriyasında rol canlandırmışdır. Film serialın epizodları ilə eyni uzunluqdadır, amma geniş ekranda çəkilmişdir.

Filmdəki kaskadyorlar Japon Action Club (JAC) ifaçı akrobatları və xoreoqraflardır.

Nəşr
----

Filmin premyerası 22 iyul 1978-ci ildə Toei Manga Matsuri film festivalında nümayiş olunmuşdur, həmçinin film amerikalıların yaşamadığı bəzi bölgələrdə göstərilmişdir. Serialın qalan hissəsi kimi, filmin də yayımı 2009-cu ildən Marvelin rəsmi saytında əlçatan olmuşdur. Film bu vebsaytında "0 seriya" kimi siyahıya alınmışdır. Film və seriyalar sonradan saytdan endirilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Baseel, Casey (May 15, 2014). Arxivləşdirilib noyabr 4, 2017, at the Wayback Machine "Japan had its very own version of Spider-Man in the '70s, and of course it included a giant robot". RocketNews24.
2. ↑  Summers, Brett (December 23, 2014). "CULT TV ESSENTIALS: SPIDER-MAN (TOEI)". CULT TV. cultfaction.com. Arxivləşdirilib 2021-12-29 at the Wayback Machine
3. ↑  "SUPER SENTAI SPIDER-MAN!". lasertimepodcast.com. June 29, 2012.
4. ↑  McEniry, Matthew J. (2016). Marvel Comics into Film: Essays on Adaptations Since the 1940s. McFarland. pp. 92–94. ISBN 978-0786443048.
5. ↑  Character-Based Film Series Part 3; page 177

Xarici Keçidlər
---------------

* *Supaidâman* — Internet Movie Database saytında.

* Brayn Maykl Bendisdən film haqqında post.
İlk illər
---------

Rumıniya tamaşaçıları Lümyer qardaşlarının filmilərini 1896-cı ildə izlədilər. Artıq 1897-ci ildə Rumın həvəskar operatorların sənədli filmləri ekrana çıxdı. **"Daşqın", "Hərbi eskadranın gəlişi"** və s. ilk Rumın filmlərindəndir. İlk bədii Rumın filmi isə 1912-ci ildə çəkilmişdir. Bu film Rumıniyanın türk işğalından azad olunmasına həsr edilmişdir. "Azadlıq müharibəsi" filminin təşəbbüskarı Buxarestdə "Lirik" teatrın sahibkarı Lion Popesku idi. Filmin rejissoru və operatoru fransız Done idi. Bu vətənpərvər ruhlu film şahzadə Karl və hərbi nazir Filipesku tərəfindən bəyənilmişdi. Nazirin əmri ilə çəkilişə lazım olan döyüşçü qüvvəsi cəlb olundu. Filmdə məşhur teatr aktyorları çəkildi.

Rumıniya kinosu səssiz dövrdə
-----------------------------

Rumın kinosunun tanınmış simalarından biri də aktrisa Mariara Vilkelesku idi. Onun təşəbbüsü ilə Fransadan çəkiliş üçün lazım olan cihaz və avadanlıqlar gətirildi. Operator Georq Soneksu xaricə təcrübəsini artırmaq üçün göndərildi. Rumıniyada madii təminat tapmayan aktrisa Parisə gedib "Qamon" şirkəti ilə müştərək "Franko-Rumın" çəkilişi üçün razılıq aldı. Amma Rumın hökuməti naməlum səbəblərə görə çəkilişi dayandırır. Mariaranın təşəbbüsü isə yalnız 1914-cü ildə həyata keçir. "Dənizçinin məhəbbəti" adlanan film çəkilir. Baş rolu fransız aktyoru oynayır. Film dünya şöhrəti qazanır və bundan sonra Mariara "Bir şahzadənin məhəbbəti" ekzotik filmini çəkir. Bu film ekranlara çıxanda səs-küyə səbəb olur. Lakin məhkəmədə "Kino incəsənətdir, onu ticarətə çevirmək olmaz" fikriylə çıxış edən aktrisa qalib gəlir. Lion Popesku istəyirdi ki, film uzun olsun, o filmi metrə-metrə satmaq istəyirdi. Aktrisa tələb edirdi ki, çəkilmiş bəzi epizodlar filmdən çıxarılsın, amma rejissor razı olmurdu. Beləliklə, Rumın kinosunda ilk incəsənət və pul münaqişəsi baş verdi. 1915-ci ildə Popesku qəflətən vəfat etdi. Onun yolunu davam elətdirəcək heç kim yox idi. Üstəlik 1916-cı ildə Rumınya Antanta tərəfindən müharibəyə qoşuldu. Tezliklə Rumınya ordusu məğlub edildi. 1917-ci il 1 may ərəfəsində Rumıniyanın zəhmətkeşləri siyasi məhbusların azad edilməsini tələb etdi. Ölkə rəhbərliyi inqilabdan qorxaraq Almaniya ilə müqavilə bağladı və SSRİ-yə müharibə elan etdi.

İstinadlar
----------
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Hücum (dəqiqləşdirmə).

Məzmun
------

Film-pritçada torpaqlarımıza hücum edən ermənilərlə müdafiədə duran azərbaycanlıların arasındakı münaqişənin ilkin rüşeymləri, insanlar arasında ədavətin, düşmənçiliyin mənasız olması açılıb göstərilmişdir.

Film haqqında
-------------

Film rejissor Rövşən Almuradlının kinoda ilk işidir.

Film operator İsrafil Ağazadənin quruluşçu operator kimi kinoda ilk işidir.

Film rəssam Adil Azayın quruluşçu rəssam kimi kinoda ilk işidir.

Film aktyor Möhsün Hüseynxanlının kinoda ilk işidir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Quruluşçu rejissor:** Rövşən Almuradlı
**Ssenari müəllifi:** Mövlud Süleymanlı
**Quruluşçu operator:** İsrafil Ağazadə (İsrafil Ağayev kimi)
**Quruluşçu rəssam :** Adil Azayev
**Bəstəkar:** İlyas Mirzəyev
**Səs operatoru:** Vladimir Savin
**İkinci rejissor:** Elman Şeydayev
**Filmin direktoru:** Nadir Əliyev
### Rollarda

Şahmar Qəribli (Şahmar Qəribov kimi) — Mürsəl
Muxtar Maniyev — Dəmir kişi
Möhsün Hüseynxanlı (Möhsün Hüseynov kimi) — Osman müəllim
Vaqif Kərimov — çoban
Məzahir Ağayev — Bilal
A. Gərayev
Məbud Məhərrəmov
Zilli Namazov — kəndli
Almaz Amanova
Səhiyəddin Həsənov (S. Həsənov kimi)

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 319.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Xalqın aktrisası. Nəcibə Məlikova** — rejissor Sənan Sultanovun 2015-ci ildə Azərbaycan Televiziyasında çəkdiyi sənədli film.

Məzmun
------

Filmdə teatr və kino aktrisası, Azərbaycanın xalq artisti Nəcibə Məlikovanın xatirəsinə həsr olunur.

Film haqqında
-------------

Filmdə "Fətəli xan", "Bakının işıqları", "Ögey ana", "Aygün", "Leyli və Məcnun", "Əhməd haradadır?", "Arşın mal alan", "Qanun naminə", "Üzeyir ömrü" bədii filmlərinin, "Yollar görüşəndə...", "Topal Teymur" televiziya tamaşalarının, eləcə də "Büllür sarayda", "Vəziri — xani Lənkəran" teatr tamaşalarının kadrlarından istifadə edilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

**Müəllif:** Sevda Ağazadə
**Rejissor:** Sənan Sultanov
**Operator:** Elşən Bədəlov
**Montaj:** Rəşad Rəhimov, Araz Əjdərov
**Rejissor assistentləri:** Mikayıl Əjdəroğlu, Samir Məlikov
**Qrafika:** Təkin Əfəndiyev, Nazim Sadıqov
**Musiqi tərtibatı:** Əliabbas Qasımov
**Geyim:** İradə Həyatova
**İnzibatçı:** Etibar Almazov
**Mətni oxuyan:** Roza Tağıyeva
**Redaktor:** Səyavuş Məmmədov

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Nazim Zöhrab oğlu Bəykişiyev** (d. 29 iyun 1948, Bakı) — Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (2006), teatr və kino rəssamı.

Həyatı
------

Nazim Bəykişiyev Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbinin rəngkarlıq fakültəsini bitirdikdən sonra Bakı Dövlət Şəkil Qalereyasında işləmişdir.

1970-1975-ci illərdə Moskvada Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunun teatr rəssamı fakültəsinə daxil olaraq SSRİ xalq artisti Sergey Obraztsovun sinifində təhsil almışdır. Həmin təhsil ocağını bitirdikdən sonra Orconikidze şəhərinin Kukla Teatrında və Rus Dram Teatrında quruluşçu rəssam vəzifəsində işləmişdir. Sonralar H.Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrında, Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında, Azərbaycan Dövlət Gənclər Teatrında quruluşçu rəssam və baş rəssam vəzifələrində çalışmışdır.

2001-ci ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının baş rəssamıdır. Burada o Hüseyn Cavidin "İblis" və "Afət", R.Əlizadənin "Günah", Mirzə Fətəli Axundovun "Lənkəran xanının vəziri", Vaqif Səmədoğlunun "Yayda qartopu oyunu", Vilyam Şekspirin "Hamlet", Elçinin "Qatil", O.İoselianinin "Kaş araba aşmayaydı" kimi səhnə əsərlərinə bədii tərtibat vermişdir.

Mükafatları
-----------

* Azərbaycan SSR dövlət mükafatı — 1984
* "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı" fəxri adı — 30 may 2002
* "Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı" fəxri adı — 29 dekabr 2006

İstinadlar
----------

1. ↑  "Nazim Bəykişiyev". 2018-09-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-21.
2. ↑  "BƏYKİŞİYEV Nazim Zöhrab oğlu". 2021-04-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-06.
3. ↑  "Təsviri sənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı". 2021-07-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-08.
4. ↑  "Azərbaycan rəssamlarına Azərbaycan Respublikasının fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı". 2021-07-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-08.

Filmoqrafiya
------------

1. Günaydın, mələyim! (film, 2008)
Üzərinə 311 dildə "Mən səni sevirəm!" yazılmış lövhə - "Sevgi divarı"
**"Sevgi divarı"** — Parisin ən hündür nöqtəsi sayılan Monmartr təpəsində üzərinə 311 dildə "Mən səni sevirəm!" yazılmış lövhə. 40 m² sahəsi olan divarda, hətta Brayl şriftlərinin köməyilə korlar üçün də eyni məzmunlu sözlər yazılmışdır.

İdeya və onun həyata keçirilməsi
--------------------------------

İdeyanın təşəbbüsü Frederik Barondur. O, həmin sözləri əvvəlcə kiçik qardaşına yazdırmış, sonra həmin yazını ərəb, rus, portuqal və ilaxır qonşularından öz dillərinə çevirməyi rica etmişdi. Frederik başqa dillər üçün bir neçə səfirliyə də müraciət etmişdi. Bu işi yerinə yetirərkən 3 böyük qeyd kitabçası 300-dən çox dildə 1000-ə qədər "Səni sevirəm" mətnli yazılarla dolmuşdu artıq. Sonda o, bu yazıları ahəngdar şəkildə bir araya gətirmək üçün Kler Kito adlı gözəl yazı xəttinə malik incəsənət xadiminə (kalliqraf) müraciət edir. Kalliqraf işi layiqincə yerinə yetirir və hal-hazırda divarda sərgilənən yazılı abidə ərsəyə gəlir. Hər biri 21x29.7 sm ölçüdə olan 612 ədəd şirli lavadan hazırlanmış kirəmit üzərində həkk olunan yazılar Frederik Baronun qeyd dəftərindəki vərəqləri xatırladır. Yazılar arasında rast gəlinən böyük bir ürəyin qırıntıları şəklində qırmızı rəngli çıxıntıların həkk olunması isə bu "sevgi divarı"nın dünyadakı sınıq qəlbləri yenidən bir araya gətirmək niyyətini canlandırır.

İstinad
-------

Xarici keçidlər
---------------

* I love You : The Wall - Paris France
ARM Cortex-A55 prosessorunun Spesifikasiyaları **ARM Cortex-A55** — ARM Holdings -in Cambridge dizayn mərkəzi tərəfindən hazırlanmış ARMv8.2-A 64-bit təlimat dəstini həyata keçirən mərkəzi prosessordur .

Xüsusiyyətləri
--------------

Cortex-A55, A53 ilə müqayisədə performansı və enerji səmərəliliyini artırmaq üçün nəzərdə tutulmuş ARM Cortex-A53 -ün varisi kimi xidmət edir. ARM, A55-in A53-ə nisbətən 15% təkmilləşdirilmiş enerji səmərəliliyinə və 18% artan performansa malik olduğunu bildirir. Yaddaş girişi və filial proqnozu da A53 ilə müqayisədə təkmilləşdirilmişdir. Cortex -A75 və Cortex-A55 nüvələri ARM-in DynamIQ texnologiyasını dəstəkləyən ilk məhsullardır. Big. LITTLE- ın davamçısı olan bu texnologiya çox nüvəli məhsulların layihələndirilməsi zamanı daha çevik və miqyaslana bilən olmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur.

#### Əsas xüsusiyyətləri

* Cortex-A55, Intel Agilex D seriyalı SoC FPGA cihazlarında Little-core kimi istifadə olunur.
* Rockchip RK3566/RK3568, RK3588.
* Amlogic S905X3, S905X4, A113D2, T962X2, T968X2, T962D2.
* Unisoc SC9863A.
* Exynos 850.
* JLQ JR510.

Cortex-A55 lisenziya sahibləri üçün SIP nüvəsi kimi mövcuddur və onun dizaynı onu digər SIP nüvələri ilə (məsələn, GPU , displey nəzarətçisi , DSP , görüntü prosessoru və s.) bir çip (SoC) üzərində sistem təşkil edən bir kalıpa inteqrasiya etmək üçün əlverişli edir.). ARM, həmçinin Kryo 385 CPU nüvəsində istifadə edilən Cortex-A55-in yarı fərdi versiyası üçün Qualcomm ilə əməkdaşlıq etdi. Bu yarı xüsusi nüvədən bəzi Qualcomm-un orta səviyyəli SoC-lərində Kryo 360 Silver və Kryo 460 Silver kimi istifadə olunur .

Həmçinin bax
------------

* ARM Cortex-A12
* ARM Cortex-A15 MPCore
* ARM Cortex-A17
* ARM Cortex-A34
* ARM Cortex-A53

İstinadlar
----------

1. ↑  "TechInsights Platform". library.techinsights.com (ingilis). 2023-08-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-02.
2. ↑  "A closer look at ARM's new Cortex-A75 and Cortex-A55 CPUs". Android Authority (ingilis). 31 may 2017. 9 February 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 September 2023.
3. ↑  "Cortex-A55". developer.arm.com. 2023-06-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-02.
4. ↑  *Savov, Vlad.* "ARM's new processors are designed to power the machine-learning machines". The Verge. 29 may 2017. 27 April 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 September 2023.
**Xaldiya** (*yun.* Χαλδία) — Qara dənizin Kiçik Asiya sahilində tarixi vilayət. Vilayət antik dövrdə orada yaşayan xaldlar xalqının adını daşıyır. Xaldiya 820-ci ildə burada eyniadlı femanı quran Bizans imperiyasına tabe idi. XIII əsrdə Trapezund imperiyası ilə vassal münasibətlərdə idi, lakin muxtariyyətini saxlamışdı. 1478-ci ildə, yəni Trabzonun süqutundan sonra Xaldiyanın böyük hissəsi Osmanlı imperiyasının hakimiyyəti altına keçmişdir. Daha qəddar hesab edilən Osmanlılardan xilas olmaq istəyən xaldiyalılar 1478-ci ildə Trapezund ilə dostluq əlaqələri olan Ağqoyunlu türklərinə tabe olmuş, ona görə də Osmanlılar Xaldiyanın bu hissəsinə yalnız 1514-cü ildə nəzarəti ələ keçirə bilmişdilər.

Coğrafiya
---------

Əvvəlcə Gümüşxanə rayonunda yerləşən ərazilər Xaldiya adlandırılsa da, sonralar bu ad Trabzon şəhəri ətrafındakı bütün bölgəyə aid edilmişdir. Şimaldan bölgənin torpaqları Qara dənizin suları ilə yuyulur, şərqdən Lazika, cənubda Kappadokiya və Kiçik Ermənistan, qərbdə isə Pontun qərb hissəsi ilə həmsərhəddir. Xaldiyanın əsas şəhərləri sahilyanı ərazidə yerləşən Kerasunt və Trebizond idi.

Mənbə
-----

### İstinadlar

1. ↑  T.A. Sinclair Eastern Turkey: An Architectural & Archaeological Survey, Volume II Arxivləşdirilib 2017-10-27 at the Wayback Machine
2. ↑  Talbert, 2000. səh. 1226.

### Ədəbiyyat

* *Talbert, Richard J. A.* Barrington Atlas of the Greek and Roman World: Map-by-Map Directory. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. 2000. ISBN 9780691049458.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* *Evans, James Allan Stewart.* The Age of Justinian: The Circumstances of Imperial Power. London, United Kingdom and New York, New York: Routledge. 2000. ISBN 9780415237260.
* *Smith, William.* Dictionary of Greek and Roman Geography. Boston, Massachusetts: Little, Brown and Company. 1854.
* *Treadgold, Warren T.* Byzantium and Its Army, 284–1081. Stanford, California: Stanford University Press. 1995. ISBN 0-8047-3163-2.
* *Treadgold, Warren.* A History of the Byzantine State and Society. Stanford, California: Stanford University Press. 1997. ISBN 0-8047-2630-2.
**Müqəddəs böyük Yekaterina ordeni**  — Rusiya Federasiyasının dövlət mükafatı.

Tarixi
------

Müqəddəs böyük Yekaterina ordeni Rusiya Federasiyasının Prezidenti D. Medvedyevin 3 may 2012-ci il tarixli 573 saylı "Yaxşılıq Uğrunda" Müqəddəs böyük Yekaterina fərqlənmə nişanı və ordeninin təsis edilməsi haqqında" fərmanı ilə yaradılmışdır.

Ordeninin statutu
-----------------

1. Müqəddəs böyük Yekaterina ordeni yüksək dini-mənəvi mövqeyi ilə tanınmış və Rusiya Federasiyasının vətəndaşlarına və xarici dövlətlərin vətəndaşlarına sülhməramlı, humanitar və xeyriyyəçilik fəaliyyətində, mədəni irsinin qorunmasında verdiyi töhfəyə görə təqdim edilir.

2. Müqəddəs böyük Yekaterina ordeni lenti sinənin sağ tərəfində daşınır.

Müqəddəs böyük Yekaterina ordeni lentini sinənin sağ tərəfində Rusiya Federasiyasının digər dövlət mükafatları ilə birlikdə daşımağa icazə verilir.

Müqəddəs böyük Yekaterina ordeninin ulduzu çiynin sol tərəfində "Vətənə xidmətə görə" ordenin ulduzu altında daşınır.

3. Xüsusi hallarda Müqəddəs böyük Yekaterina ordeninin lentini sinənin sağ tərəfində daşınmasına icazə verilir.

4. Müqəddəs böyük Yekaterina ordeni lenti "Vətənə xidmətə görə" ordeni lentindən sonra yerləşir.

5. Müqəddəs böyük Yekaterina ordeninin lenti sinənin sağ tərəfində daşındığı halda Müqəddəs böyük Yekaterina ordenin rozeti isə sinənin sol tərəfində daşınır.

Ordeninin kavalerləri
---------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Ordenin ulduzu | Orden nişanının tərs üzü |

1. lyina Lyudmila Dmitrievna(3 may 2012-ci il, № 574)- Müqəddəs Nikolay Çernoostrov Rus pravoslav kilsəsinin Kaluqa yeparxiyasının Maloyaroslavets şəhərində qadın monastırının başçısıdır.

2. Pereojix Nina Nikitiçna (3 may 2012-ci il, № 574) — Lipetsk Vilayət "2 saylı dövlət xəstəxanası" səhiyyə idarəsinin həkimi.

3. Fals-Feyn Eduard Aleksandroviç (30 sentyabr 2012-ci il, № 1312), Lixtenşteyn Knyazlığın vətəndaşı

4. Sarqanova Natalya Vasiliyeviç (11 fevral 2013-cü il, № 135) — Tula şəhərində valideynidir
.

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Yaxşılıq Uğrunda" Müqəddəs boyük Yekaterina fərqlənmə nişanı və ordeninin təsis edilməsi haqqında"". Kremlin.ru. 2013-08-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-05-10.
2. 1 2  "Rusiya Federasiyasının Prezidentinin "Rusiya Federasiyasının dövlət mükafatları ilə təltif edilməsi Haqqında" 3 may 2012-ci il tarixli 574 saylı fərmanı". Kremlin.ru. 2014-02-22 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-05-10.
3. ↑  "Rusiya Federasiyası Prezidentinin fərmanı 30 sentyabr 2012-ci il tarixli 1312 saylı fərmanı". 2014-02-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-11-15.
4. ↑  "Rusiya Federasiyası Prezidentinin fərmanı 11 fevral 2013-cü il tarixli 135 saylı fərmanı". 2014-02-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-11-15.

| ⛭Rusiya Federasiyasının ordenləri |
| --- |
| Müqəddəs apostol Andrey Pervozvannı  •  Müqəddəs Georgi  • "Vətənə xidmətə görə"   • Müqəddəs böyük Yekaterina  • Aleksandr Nevski   • Suvorov  • Uşakov  • Jukov  • Kutuzov  • Naximov  • Cəsarət  • "Hərbi xidmətlərə görə"  • "Dəniz xidmətlərinə görə"  • "Şərəf"  • Dostluq  • "Valideyn şöhrəti"  • |
**Məşədi İbrahim** və ya tam adı ilə **Məşədi İbrahim ağa Hacı İsmayıl oğlu Kosalı** - Azərbaycanlı xeyriyyəçi idi. O, özünün Qazax şəhərindəki 17 otaqlı mülkünü Qazax Müəllimlər Seminariyasına hədiyyə verməsi ilə məşhurdur.

Həyatı
------

Məşədi İbrahimin mənsub olduğu nəsil Qazaxda "Dəlləklilər" adı ilə tanınırdı. Məşədi İbrahim Hacı İsmayılın oğlu idi. Atası iki dəfə Həcc ziyarətində olmuş və ikinci ziyarətdən qayıdarkən yolda Ərəbistanda vəfat edib. Yoldaşları onu orada dəfn ediblər. Məşədi İbrahim ağa 1872-ci ildə Qazaxın Kosalar kəndində anadan olmuşdur. O, ömrü boyu mirab, yəni su ağası işləyib. Qazaxdan Şəmkirədək bütün Kürqırağı obalarının əkin suyu ilə təmin olunmasına nəzarət edirdi. İşgüzar adam idi. Kənddəki bir neçə torpaq sahəsindən, dəyirman və fermasından savayı, Qazaxda üç mülkü, bir neçə dükanı və bir karvansarası var idi. O, 1925-ci ildə vəfat etdi. Onu özünün tikdirdiyi məsciddə dəfn etdilər. Daha sonra isə sovet hökuməti ağaların, bəylərin qəbirlərini dağıdırmış deyə, oğlanları gecə ilə qəbrini qəbiristanlığa köçürdülər. İzin itməsi üçün sadəcə sinə daşı qoydular. Hazırda onun tikdirdiyi məscid kitabxana kimi fəaliyyət göstərir. Binanın arxa hissəsində Qurani-Kərimdən ayə olub. Onun üzərində isə ay və ulduz təsvir edilib.

Ailəsi
------

Məşədi İbrahihimin 4 oğlu və 3 qızı olub. Oğlanları Müseyib, Nəsrəddin, Teymur və Ənvər, qızları isə Afitab, Mövrəstə, Pünhan idi. Sovet hökuməti qurulandan sonra Teymur Sibirə, Ənvər və Nəsrəddin Balakənə sürgün olundular, Müseyib isə 1931-ci ildə güllələnmişdir.

Xeyriyyəçilik fəaliyyəti
------------------------

Məşədi İbrahim Firudin bəy Köçərli tərəfindən Qori Müəllimlər Seminariyasının Tatar (Azərbaycan) Şöbəsi Azərbaycana köçürülərkən özünün 17 otaqdan ibarət olan imarətini Seminariya üçün bağışladı və burada 1918-ci ildən etibarən Qazax Müəllimlər Seminariyası fəaliyyətə başladı. Kosalar kəndində indi də, bir hissəsi salamat qalan kənd məscidini Məşədi İbrahim tikdirmişdir. O, Qazaxda bir sıra kasıb ailələrin uşaqlarını Qori Müəllimlər Seminariyasına oxumağa göndərmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "Mülklərini xalqının təhsilinə hədiyyə edən xeyriyyəçi kimdir? MÜSAHİBƏ" (az.). azertag.az. 2023-02-21 tarixində arxivləşdirilib.
2. 1 2  *Şəmistan Nəzirli.* "Qazax seminariyası və seminariya binasını kim bağışlayıb?" (az.). Bələdiyyə. 1999, yanvar.  (#cite\_web\_url)
3. ↑  *Şəmistan Nəzirli.* "Qoridən gələn qatar" (az.). adalet.az. 2023-08-26 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  *Əhməd İSAYEV.* "Savab iş" (az.). Azərbaycan qəzeti. 19.06.2011.

Həmçinin bax
------------

* Firudin bəy Köçərli
* Qazax Müəllimlər Seminariyası
**Xənnas** — rejissor Elvin Abdulla tərəfindən 2017-cı ildə çəkilən Azərbaycan tammetrajlı bədii qorxu janrlı filmi. Azərbaycanın ilk qorxu (mistik,triller) filmi.

Məzmun
------

Ad gününü rayonda anasının yanında qeyd edən İlkin günlərlə gördüyü eyni yuxunun təsiri altında qalaraq, anasının qadağalarına məhəl qoymayıb babası və atasının naməlum səbəblərdən yoxa çıxdığı evə getmək istədiyini deyir. Həmin yuxuda İlkinin babası o evdə kimnənsə gizlənməyə çalışıb,onu köməyə çağırır.

İlkinlə bərabər həyat yoldaşı və dörd dostu həmin evə baş çəkirlər. İlk baxışdan köhnə və atılmış məkan təəssüratı bağışlayan ev getdikcə öz qonaqlarını vahiməyə salır. İlkinin gözünə görünən molla meyitləri bu evdə dəhşətli bir hadisənin baş verməsinə dair işarə olur. Filmin gedişatında dostlar bu evin cinlərin məskəni olduğunu aşkar edir və məlum olur ki,bu cinlər İlkinin babasından başlayaraq nəslindəki bütün kişiləri öldürürmüş. Bunlara səbəb isə babasının sovet vaxtı bir qrup dindar insanları qətlə yetirməsi olub.
Bu lənəti götürməyə çalışan dostlar həmin mollaların sümüklərini tapır və onları basdırmağa səy göstərir.Paranormal hadisələrlə onlara mane olan qara qüvvələr dostların gecəsini kabusa çevirir...

Mükafatları
-----------

* "Media Group,Best of the Best mükafatının "İlin ən yaxşı kinoteatr filmi" nominasiyası üzrə

Film üzərində işləyənlər
------------------------

**İdeya müəllifi:** Elvin Abdulla
**Ssenari müəllifi:** Elvin Abdulla, Nicat Dadaşov
**Quruluşçu rejissor:** Elvin Abdulla
**Quruluşçu operator:** Soltan Abdullayev
**Səs rejissoru:** Seymur Əliyev
**Bəstəkar:** Ruhin Məmmədov,Rino,Rhodes
**Qurluşçu rəssam:** Səbuhi Atabalayev
**Geyim üzrə rəssam:** Məryəm Əliyeva
**Qrim üzrə rəssam:** Nazlı Budaqova
**Rəssamlar:** Tural Moyufov,Nicat Məmmədov
**VFX:** Vüsal M. Məmmədzadə , Tural M. Məmmədzadə Qardaşları
**Marketinq direktoru:** Zaur Darabzadə
**Baş prodüser:** Eqdar Abdulla,Elvin Abdulla

Filmdə iştirak edənlər
----------------------

Hikmət Rəhimov
Pərvin Abıyeva
Zemfira Əbdülsəmədova
Qorqud Cəfərli
Zarina Qurbanova (aktrisa)
Türkay Cəfərli
Nərgiz Əliyeva
Ramil Nabran
Azər Aydəmir
Şahin Yüksəl Sərkərov
Telman Talıb
Telman Eyvazoğlu

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------

Treyleri izlə
**Vyetnam Xalq İnqilabçı Partiyası** (VXİP; vyet. Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam) — Cənubi Vyetnamda 1962-ci ildə yaradılmış siyasi partiya. Partiya Vyetkonq üsyanı üçün liderlik etmişdir. 1976-cı ildə partiya Şimali Vyetnamda Vyetnam Fəhlə Partiyası ilə birləşərək Vyetnam Kommunist Partiyasını yaratmışdır.

VXİP 1 yanvar 1962-ci ildə təsis edilmişdir. Onun əsası 18 yanvar 1962-ci ildə "Radio Hanoi" tərəfindən ictimai formada elan edilmişdir. Partiyanın bəyan etdiyi məqsədlər imperializm, feodalizm və müstəmləkəçiliklə mübarizə idi. VXİP açıq şəkildə kommunist partiyası deyildi, lakin 18 yanvar "Radio Hanoi"un yayımına görə Cənubi Vyetnamda marksist–leninistləri təmsil edirdi. VXİP-yə tez-tez Cənubi Vyetnam üzrə Mərkəzi İdarə adlandırılan mərkəzi komitə rəhbərlik edirdi. VXİP Vyetkonqun aparıcı qüvvəsi idi. VXİP komitələri həm milli, həm də yerli səviyyədə Vyetkonqun işinə rəhbərlik edirdi. Mərkəzi komitədə üç əsas vəzifə var idi. Onlar: Hərbi komissar (Şimali Vyetnam Ordusu ilə əlaqələri koordinasiya edən), Vyetkonqa nəzarətçi və ümumi administrator. Vo Ti Konq partiyanın sədri idi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Honey, P. J.. *North Vietnam's Workers' Party and South Vietnam's People's Revolutionary Party Arxivləşdirilib 2023-07-13 at the Wayback Machine*, published in Pacific Affairs, Vol. 35, No. 4, (Winter, 1962–1963), pp. 375-383
2. 1 2  Blood, Jake. *The Tet Effect: Intelligence and the Public Perception of War*. Routledge, 2005. p. 87-88
3. ↑  Photo Display of Viet Cong Leaders
**Xeyirlə şərin rəqsi** filmi rejissor Yavər Rzayev tərəfindən 2016-cı ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin sifarişi ilə C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmin süjet xətti dünyaca məşhur xəfiyyə Dronqonun Azərbaycanın dağlıq rayonundakı bir qəsəbədə baş verən müəmmalı hadisəni araşdırması üzərində qurulub. Filmdə əsas rolları İlqar Muradov, Məbud Məhərrəmov, Qurban İsmayılov, Şükufə Yusupova və Rasim Cəfər ifa edirlər.

Məzmun
------

Filmin süjet xətti dünyaca məşhur xəfiyyə Dronqonun Azərbaycanın dağlıq rayonundakı bir qəsəbədə baş verən müəmmalı hadisəni araşdırması üzərində qurulub.

Film haqqında
-------------

Film Çingiz Abdullayevin "Quba kapriççiosu" əsəri əsasında çəkilmişdir.

Rollarda
--------

İlqar Muradov — Dronqo
Məbud Məhərrəmov — Boris
Qurban İsmayılov — Əlisa
Şükufə Yusupova — Ofeliya
Rasim Cəfər — Tufan
Səbinə Məmmədova — Fatimə
Natella Əlizadə — Aynur
Münəvvər Əliyeva — Elza
Cavanşir Hadıyev — müstəntiq
Şövqi Hüseynov — Qulam
Şəbnəm Hüseynova — Qulamın yoldaşı
Firdovsi Atakişiyev — Səməd
Əjdər Zeynalov — Zinur
Ayşad Məmmədov — Asif
Füzuli Hüseynov — naməlum kişi
Məzahir Süleymanov — Semyon İzrailoviç
Cahangir Zülfüqarov — Milman
Emiliya Əzimova — Milmanın yoldaşı

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  ""Xeyirlə Şərin rəqsi" filminin təqdimatı keçiriləcək". 2017-01-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-09.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Kreyser** (Hollandca: kruiser, "toqquşma") — böyük hərbi gəmilərin siniflərindən biridir. Destroyerlər kimi, kənardan dəstəyə ehtiyac duyurdular, amma müasir dövrdə bu fərq yox olmuşdur. Əvvəllər müstəqil əməliyyatlar üçün ən kiçik gəmi hesab olunurdular. Müasir müharibələrdə kreyserin köhnə funksiyası yox olmuş və yerini destroyerlərə buraxmışdır. Hərbi funksiyasına görə ən böyük gəmilər üçün Kreyser adından istifadə olunur.

Deutschland sinifli kreyserlər, Alman Reyxsmarinası tərəfindən Versal müqaviləsinin məhdudiyyətlərinə uyğun olaraq hazırlanmış ağır zirehli bir kreyser forması ilə üç Panzerschiff'in seriyasıdır. Sinifin adı ilk tamamlanmış gəmidən, Deutschlanddan sonra təyin olunmuşdur. Seriyaya aid üç gəmi 1931–1934-cü illərdə istehsal edilmiş və İkinci dünya müharibəsi əsnasında *Kriegsmarine*yə xidmət etmişdir.

İngiltərə öz gəmilərini, zirehli və kreyserlərdən daha kiçik olduqları üçün, güclü atəş gücünə malik olduqlarına və digər dövlətlərin ağır kreyserlərinə nisbətən daha çox silahla təchiz etdiklərinə görə zirehli döyüş gəmilərini "cib zirehlisi" adlandırmağa başladılar, baxmayaraq ki, xarakteristikası ağır kreyserə daha yaxın idi. Deutschland sinif gəmilərinə də bu dairənin içərisində "cib zirehlisi" deyilirdi. Əslində gəmilər Amerikanın Pensilvaniya sinifli döyüş gəmilərindən iki fut uzun idi. Deutschland sinifli gəmilər əvvəlcə Panzerschiff olaraq təsnif edilsə də, Kriegsmarine tərəfindən 1940-cı ilin fevral ayında ağır kreyser kimi yenidən təsnif edildilər.
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: Əliyev.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Elvin Əliyev (dəqiqləşmə).

Həyatı
------

**Elvin Füzuli oğlu Əliyev**-
21 avqust 1984-cü ildə Sabirabad şəhərində anadan olmuşdur.

Bədən tərbiyəsi Akademiyasını bitirmişdir.

Orta təhsilini Bakının Səbail rayonu 7 nömrəli məktəbində bitirmişdir. 1997-ci ildə uşaq futbol komandası "Neftqaz" Bakıya qəbul olunub.
Peşəkar futboluna 15 yaşından başlamışdır.Azərbaycan Futbol Çempionatı 1-ci Liqa - "Neftqaz" komandası, sonra Bakı klublarında (Neftçi PFK, "Karat","MOİK Bakı FK", "Olimpiya") çıxış edib.
Hal-hazırda Bakı klubunda çıxış edir.

Milli Yığma
-----------

2007-ci ilin iyun ayında o, Azərbaycan Milli Futbol Komandasına dəvət olundu. Polşa Futbol Komandası və Avropa Futbol Çempionatının seçmə oyunları çərçivəsində milli komandanın üzvü olaraq debüt etdi. Onun tərkibində 4 oyun keçirib.
O, həmçinin olimpiyada (21 yaşadək) və gənc kimi(19 yaşadək) Azərbaycan komandalarında çıxış edib.

Ailə
----

* Ailədən 8 nəfərdən ibarətdir: ata, ana, 3 qardaş və 3 bacısı. Elvin uşaqların ən böyüyüdür.
* Ata - Füzuli Əliyev, Bakıdakı futbol stadionlarından birinin direktorudur.
* Ortancıl qardaşı - Elgün Əliyev "Neftçi" uşaq futbol komandasını təmsil edir.

Xarici keçidlər
---------------

* *Soccerway.com* saytında profili (ing.)
**Yava üsyanı** (1825–1830), **Yava müharibəsi** — Yava adalarında Hollandiya müstəmləkəçilərinə qarşı xalq üsyanı.

Diponeqoronun başçılığı ilə 1825-ci ilin iyul ayından kəndlilərdən, feodallardan və müsəlman ruhanilərininin böyük əksəriyyətindən ibarət üsyançı dəstələr Yavanın əksər ərazilərini ələ keçirmiş və 5 il ərzində Hollandiya qoşunlarına ciddi müqavimət göstərmişdilər. 1830-cu ildə hollandlar güzəştə getməklə (1828-ci ildə icarə müqavilələrinin qadağan edilməsi haqqında qanunun ləğvi və s.) üsyanda iştirak dən feodalların xeyli hissəsini öz tərəfinə çəkmiş, üsyançıların əsas qüvvələrini parçalaya bilmişdilər. Diponeqoro`nu əsir aldıqdan sonra üsyan amansızlıqla yatırılır. Yava üsyanı 19. əsrdə Asiyada müstəmləkəçilik əleyhinə ən böyük üsyanlardan biri idi.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, V cild səh.44
* "Yava xalq müharibəsi 1825–1830" — P. M. Movçanyuk. Moskva, 1969
* Louw, P. J. F. və E. S. de Klerck. "De Java Oorlog van 1825–1830", vols. 1–6. Batavia, 1894–1909
* Sagimun, M. D. "Pahlawan Dipanegara berdjuang". Cakarta, 1957

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2013-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-03-21.
George Smith Patton, Jr. (11 noyabr 1885[…], San Qabriel[d], Kaliforniya – 21 dekabr 1945[…], Heydelberq, Almaniyanın Amerika tərəfindən ələ keçirilmiş ərazisi[d]) İkinci Dünya Müharibəsində Amerika Ordusunun aparıcı komandirlərindən biri olmuşdur. Tanklarla İkinci Dünya Müharibəsinin taleyini dəyişdirmişdir. 36 illik ordu həyatında həmişə müharibələrdə zirehli birləşmələrin əhəmiyyətini müdafiə etmiş və bunu İkinci Dünya Müharibəsi dövründə sübut etmişdir. Şimali Afrika Cəbhəsində tank korpusunun komandiri və Husky Əməliyyatında zirehli ordu komandiri olmuşdur.

İtaliyanın işğalı zamanı komandanlığı altında olan bəzi əsgərlərlə pis rəftar etdiyi əsas gətirilərək Normandiya əməliyyatı zamanı ehtiyatda saxlanılmışdır. Ancaq Normandiya çıxarmasından sonra, müttəfiq qoşunları Alman müdafiəsi qarşısında irəliləyə bilmədikdən sonra, Dwight Eisenhower tərəfindən zirehli ordu qrupunun komandiri olaraq yenidən vəzifəsinə çağırılmışdır. Fransanın işğalı zamanı komandirlik etdiyi zirehli birləşmələr, tələb ediləndən çox daha sürətli formada Alman xətlərinin arxasına keçdikdə, yanacaq tədarükü dayandırılmış və o arxadan gələn qoşunları gözləmək məcburiyyətində qalmışdır. Qışda Ardennada sonuncu dəfə əks-hücuma keçərək Müttəfiq Ordularını çətin vəziyyətə salan feldmarşal Gerd von Rundstedtin komandanlığı altındakı Alman Ordularını məğlub etmişdir.

Qərbi Almaniyanı işğal etdikdən sonra Sovet qoşunlarını Elba çayının kənarında dayandırmışdır. Daha sonra Alman ordusunu da müttəfiq olaraq qəbul edərək ümumi bir şəkildə Sovet İttifaqına girməyin lazım olduğunu söylədikdən bir neçə gün sonra Almaniyada şübhəli bir avtomobil qəzasında öldü. Patton, Üçüncü Ordunun digər üzvləri ilə birlikdə Lüksemburqun Hamm kəndindəki Lüksemburq Amerika Qəbiristanlığı Memorialında dəfn edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  George Patton // Encyclopædia Britannica (ing.).
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #119344106 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
**GTL texnologiya** (ing. Gaz-To-Liquid, qazdan - maye) – təbii qazdan yüksək keyfiyyətli, kükürdsüz karbohidrogen məhsullarının alınması prosesidir.

Yaranma tarixi
--------------

GTL texnologiyasının təməli alman kimyaçıları Frans Fişer və Hans Tropş tərəfindən qoyulmuşdur. Onların kömürün tədqiqi üzrə "Adi təzyiq altında neft karbohidrogenlərin birbaşa sintezi haqqında" adlı işi 1926-cı ildə işıq üzü gordü. Sonralar bu proses Fişer-Tropş prosesi adlandırıldı. Alman alimləri yanacaq mənbəyi olan maye karbohidrogenləri - daş kömürünü qızdırılmaqla, su buxarının keçirilməsi ilə almışlar. Beləliklə , GTL texnologiyası yaradıldı, yəni təbii qazın yüksək keyfiyyətli kükürdsüz karbohidrogen məhsullarına çevrilməsi prosesi. Bu proses üç mərhələdən ibarətdir:

* Təbii qazın kükürddən təmizlənməsi (oksigenin karbonla birləşməsi yolu ilə) nəticəsində sintez –qazın (H2+CO)istehsalı .
* Sintez-qazın sintetik xammal neftinə çevrilməsi.
* Sintetik motor yanacaqlarının və başqa məhsulların təmizlənməsi.

Shell firması bu texnologiyaya 1973-cü ildə qayıtdı. Bir neçə onillik lazım oldu ki, GTL texnologiyası yenidən təkmilləşdirilsin və işə salınsın. Bu sahədə Şhell firmasının kimyaçıları 3500 –dən çox patentə sahib oldular.
2012-ci ildə Qətərdə Shell firması 20 mlrd. dollarlıq sərmaye qoyaraq təbii qazdan sintetik karbohidrogenlərin istehsalı üzrə iri bir zavod işə saldı.

INFRA M100 GTL Plant
**Zavod** – sutkada 30 min barrel baza yağı, ildə təxminən 1 mln tona yaxın yağ istehsal etmək gücünə malikdir. Sahəsi – 453 futbol meydançasına ekvivalentdir.
Zavod, qaz-maye konversiyalı məhsulları – nafta, normal parafinləri, baza sürtkü yağlarını, kerosini (avia yanacaq qismində) və qazoylları (dizel)- istehsal edir. Bu birləşmələri neftdən də almaq olar, lakin onların qazdan sintez edilməsinin bir neçə üstün cəhəti var. 

* Sintetik karbohidrogenlərin təmizlik dərəcəsi çətin təmizlənən mineral karbohidrogenlərdən üstündür. Pearl GTL qurğularında alınan karbohidrogenlər, məsələn, parafinlərin təmizliyinə görə onların yeyinti,kosmetika və farmakoloji sənayelərində istifadəsinə icazə verilir.
* 2014-cü ildən Shell Helix Ultra yağının istehsalı xüsusi olaraq PurePlus"qaz" bazasında həyata keçirilir. Hal-hazırda Shell firmasının istehsal etdiyi müxtəlif təyinatlı motor yağlarıının tərkibində müəyyən miqdadrda "qaz-yağ"əsası mövcuddur.

GTL yağlarının xassələri
------------------------

1. Yüksək özlülük stabilliyi.
2. Yüksək aşağı temperatur xassələri.
3. Oksidləşməyə qarşı yüksək davamlıq.
4. Aşağı uçuculuq.

Baza yağlarının qazdan alınmasının üstünlüyü
--------------------------------------------

Qazdan alınan baza yağının üstünlüyü - qatqısız, kristal qədər təmiz olmasıdır.
GTL texnologiyası ilə sintez edilən baza yağı əsasında alınan sürtkü materiallarının istifadəsinin üstünlüyü

1. Mühərrik detallarının az yeyilməsi.
2. Yanacaq xərcinin az olması.
3. Mühərrik detallarının təmizliyi.
4. Sürtkü materiallarının istismar müddətinin uzanması.

Mənbə
-----

1.
**İzaməddin Zeynal oğlu Bağırov** (d. 6 aprel 1967) — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2008).

Həyatı
------

İ.Bağırov 1990-cı ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Kütləvi tamaşalar rejissoru" fakültəsini bitirmişdir. 1991-ci ildən Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrının aktyoru və rejissoru vəzifələrində işləyir.

Quruluş verdiyi tamaşalardan A.Kamyunun "Ağlasığmaz faciə", Ş.Qurbanovun "Milyonçunun dilənçi oğlu", C.Cabbarlının "Solğun çiçəklər", C.Məmmədovun "Kişi", Y.Həşimovun "Həkimlər nobata gedir" və Ə.Qiyasın "Cəhənnəm ekspresi" kimiləri qeyd etmək olar.

İ.Bağırov tərcümə ilə də məşğul olur. Onun tərcümə etdiyi bir neçə pyes Akademik Milli Dram Teatrının, Sumqayıt və Dərbənd Dövlət teatrlarında tamaşaya qoyulmuşdur.

Sumqayıt teatrında oynadığı rollardan Kefli İsgəndər və Naçalnik (C.Məmmədquluzadə "Ölülər", "Danabaş kəndinin əhvalatları", Dövlət bəy, Aydın və Bəhram (C.Cabbarlı "Aydvn", "Solğun çiçəklər"), Yan(A.Kamyu "Anlaşılmazlıq"), İmran (S.S.Axundov "Tamahkar"), Məsi (Ə.Qiyas" Qarışqa yuvası"), Qarakişi (İ.Məlikzadə "Gəl qohum olaq"), Şahbaz (M.F.Axundov "Müsyo Cordan və Dərviş Məstəli şah"), Sədrəvəzi (A.Babayev "Xilaskar"), Albert (A.İvaşenko "Uşağa bir üç yazın"), Qazan xan (F.Məhərrəmov (Oğuzlar", Müstəntiq (N.Dumbadze "Ağ bayraqlar"), Cəfərqulu xan (Y.Kevr "Xacə şah") və s. göstərmək olar.

İ.Bağırov özünü kino sənətində də yoxlamış və "Yük"-də Dərviş, "Təxribat"-da Səfil və "Biriya"-da Məhəmməd Biriyanın obrazlarını yaratmışdır.
1994-cü ildə İ.Bağırov A.M.Şərifzadə adına Beynləxalq mono-tamaşalar festivalında oynadığı Aydın roluna görə festivalın laureatı adına, 1996-cı ildə isə mono-tamaşalar festivalında oynadığı İlqar (O.Fikrətoğlu "Qapı") roluna görə festivalın diplomuna layiq görülmüşdür.
İ.Bağırov Sumqayıt şəhərində keçirilən bütün Dövlət səviyyəli tədbirlərdə fəal iştirak edir.

Mükafatları
-----------

İzaməddin Bağırov 23 dekabr 2004-cü ildə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur. 7 may 2020-ci ildə, 7 may 2021-ci ildə və 10 may 2022-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

Filmoqrafiya
------------

1. Təxribat (film, 1989)
2. Mənim ağ şəhərim (film, 1993)
3. Yük (film, 1995)
4. Həyat sən nə qəribəsən (teleserial, 2013)

İstinadlar
----------

1. ↑  *President.Az.* "İncəsənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatlarının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). President.az. 07.05.2020. 2020-09-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-07.
2. ↑  *President.Az.* "İncəsənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatlarının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). President.az. 07.05.2021. 2021-11-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-05-07.
3. ↑  *President.Az.* "İncəsənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatlarının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). President.az. 10.05.2022. 2022-05-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-12.
**Kim olduğumu düşünürsən** (*fr.* Celle que vous croyez) — Safi Nebbunun rejissorluğu ilə 2019-cu ildə istehsal edilmiş Fransa dram filmi. Filmdə əsas rolları Jülyet Binoş, Fransua Sivil və Nikol Qarsiya canlandırırlar.

Filmin premyeası 10 fevral 2019-cu ildə 69-cu Berlin Beynəlxalq Film Festivalında baş tutmuşdur. 3 oktyabr 2019-cu ildən filmin kinoteatrlarda çıxarılacağı gözlənilir.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Bir neçə il əvvəl həyat yoldaşının xəyanəti və boşanmanın ağır psixoloji təsirinə məruz qalan Kler (Jülyet Binoş) tədricən həyatını qaydaya salmağa çalışır. O, universitetdə dərs deyir, iki övladını böyüdür və müntəzəm olaraq gənc sevgilisi ilə vaxt keçirir. Lakin, bir gün gənc oğlan heç bir xəbər vermədən yoxa çıxır. Klerin yenicə stabilləşən dünyası dağılır.

Ümidsizlikdən xilas olmaq üçün Kler Facebookda saxta profil yaradır və özünü 24 yaşlı cazibədar Klara kimi təqdim etməyə başlayır. Tezliklər Klara və gənc fotoqraf Aleks (Fransua Sivil) arasında virtual münasibət başlayır. Sadə oyun kimi başlayan münasibət ciddiləşir və ehtiraslı sevgiyə dönür.

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

Rollarda
--------

* Jülyet Binoş — Kler Millad
* Fransua Sivil — Aleks Çelli
* Nikol Qarsiya — Dr. Ketrin Bormans
* Mari-Anj Kasta — Katiya
* Giyom Qui — Lüdovik Dalua
* Çarlz Berlinq — Gills
* Culs Hupleyn — Maks
* Culs Quzlin — Tristan
* Frensis Lepley — Serj
* Pyer Girad — Pol
* Klod Perron- Solanj

Çıxarılması
-----------

Filmin premyeası 10 fevral 2019-cu ildə 69-cu Berlin Beynəlxalq Film Festivalında baş tutmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Who You Think I Am". 2023-08-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 sentyabr 2019.
2. ↑  "CELLE QUE VOUS CROYEZ". 2019-05-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 sentyabr 2019.
3. 1 2  *MacDougall, John.* "Berlinale: Binoche dans la spirale du mensonge dans "Celle que vous croyez"". Relaxnews. ladepeche.fr. 11/02/2019. 2021-05-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 sentyabr 2019.

Xarici keçidlər
---------------

* *Celle que vous croyez* — Internet Movie Database saytında.
**Keçmişə qayıdış** (hind: **तुमको ना भूल पायेंगे**; Rom: **Tumko Na Bhool Paayenge**; Azərbaycan dilində tərcüməsi: **Mən səni unuda bilmirəm**) 2002-ci ildə nümayiş olunan hind filmidir. Film Hollivudun həmin il nümayiş olunan The Bourne Identity filmindən ilhamlanıb.

Süjet xətti
-----------

Veer (Salman Xan) valideynləri ilə bir mülkdə yaşayır. Atası Thakur Punia Pratar Singh oğlunun da özü kimi yaxşı döyüşçü olmasını istəyir. Bunun üçün o, Viri çox məşq etməyə məcbur edir, lakin atasının arzusunu həyata keçirmək üçün onun nə istəyi, nə də lazımi keyfiyyətləri mövcuddur. O, döyüşmək əvəzinə sevgilisi Muskanla (Diya Mirzə) vaxt keçirməyə üstünlük verir. Bir gün Thakur duel zamanı məğlub olanda Vir özündə qeyri-adi güc hiss edir və atasının rəqibini məğlub edir. Həmin gündən onun gözünə qəribə şeylər gəlməyə başlayır və o, sanki keçmiş həyatından səhnələri xatırlamağa başlayır. O, əvvəllər də hiss edirdi ki, həyatında bir sirr vardır, çünki uşaqlığını və gəncliyini heç vaxt xatırlaya bilməmişdir və onların evində onun uşaqlıq fotoşəkilləri də yoxdur. Bundan əlavə, bədənində güllə yaralarının izləri vardır. Vir yaddaşını necə itirdiyini anlamağa çalışarkən hər kəsdən fərqli cavablar alırdı.

Bu sirr onun Muskanla nişan zamanı açılır. Nişan zamanı birdən silahlı adamlar evə girirlər və Virə bildirirlər ki, Bombeydə onun ölməsini istəyən güclü düşmənləri vardır. Onun içində qəribə bir qüvvə yenidən peyda olur və o, çağırılmamış qonaqları sakitcə darmadağın edir. Takur artıq həqiqəti gizlətmək hüququna malik olmadığını başa düşür və Virə onu cəmi üç il əvvəl övladlığa götürdüyünü deyir. Takurun öz oğlu Vir həmin il müharibədə həlak olmuş və allahlar bədbəxt valideynlərin duasını eşidən kimi onlara daha bir oğul göndərmişdirlər - o, yaralı halda çayda tapılmışdır. Qərib həyatı haqqında heç nə xatırlamadığı üçün Takur onun adını Vir qoymağa qərar verir və bundan sonra onu öz oğlu hesab edir.

Vir özünün kim olduğunu və onun kimin yolunun qabağını kəsdiyini bilmək istəyir və bu məqsədlə ona görünən görüntülərdən başqa heç bir məlumatı olmadan Bombeyə gedir. Orada həyatını xatırlamağı, keçmiş nişanlısı Mehak (Suşmita Sen) və düşmənləri ilə görüşməyi bacarır. Dostu tərəfindən xəyanətə uğramış keçmiş qatil, həyatını darmadağın etmiş hər kəsdən qisas almağa qərar verir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .