**Təbrizin sehrli nağılları** — Təbriz miniatür sənətindən və orta əsr Azərbaycan incəsənəti salnaməsindən bəhs edən kitab.

Haqqında və məzmunu
-------------------

Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, "Paşa Həyat Sığorta" ASC-nin və BP Azərbaycan şirkətinin dəstəyi ilə "IRS Publishing House" tərəfindən Azərbaycan və ingilis dillərində nəşr edilib.
"İrs" jurnalının baş redaktoru Musa Mərcanlının layihəsi ilə sənətşünaslıq doktoru Cəmilə Həsənzadənin tədqiqatları əsasında hazırlanan kitab dünya incəsənəti tarixində özünəməxsus yeri olan, Orta və Yaxın Şərq xalqları incəsənətinin maraqlı və zəngin hissəsini təşkil edən Azərbaycan miniatür sənətinə həsr edilib.
Təbriz miniatür sənəti haqlı olaraq orta əsr Azərbaycan incəsənəti salnaməsinin ən maraqlı səhifələrindən biri sayılır. Orta əsrlərdə Azərbaycan ədəbiyyatında və incəsənətində bir intibah dövrü yaşanıb. Həmin dövrdə Nizami Gəncəvinin "Xəmsə"sinə və Firdovsinin "Şahnamə" əsərinə çəkilmiş miniatürlər geniş yayılıb. Bu sənətin yaradıcıları məşhur Təbriz məktəbini formalaşdırıblar. Təqdim olunan nəşr həm qədim, həm də müasir dövrün mənzərəsini birləşdirən bir əsərdir.
Kitab təsviri sənət sahəsində çalışanlar, mədəniyyət işçiləri, gənclər, ümumən geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulub.
"İrs" jurnalının baş redaktoru Musa Mərcanlı kitabı qədim və müasir dövrümüzü birləşdirən nəşr kimi qiymətləndirərək, bu sahədə işlərin davamlı olacağını bildirlb: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "Təbriz miniatür sənəti orta əsr Azərbaycan incəsənəti salnaməsinin ən maraqlı səhifələrindən biri hesab olunur. Apardığımız tədqiqatlar zamanı gördük ki, 2011-ci ildə hərracların birində Firdovsinin «Şahnamə»sinə çəkilmiş miniatür 7,4 milyon funt-sterlinqə - təxminən 10 milyon dollara satılıb. Bu bizi həmin əsərlərlə maraqlanmağa vadar etdi. Məlum oldu ki, miniatürlərin bir hissəsi şəxsi kolleksiyalardadır və onlar Azərbaycan tədqiqatçılarına bəlli deyil. Bu əsərlərin xeyli hissəsi dünyanın məşhur muzeylərindədir. Miniatür sənəti XI əsrdən başlayıb, bu gün də davam edir. Biz onun bir hissəsini - XIV-XVI əsrlərə aid Təbriz məktəbini nümunə kimi götürdük və bu kitabda nəşr etdik. Əlimizdə olan materiallardan 3-4 kitab da çap edə bilərik". | "|

Bakı Dövlət Universitetinin dosenti, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, BP-nin Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə Regionu üzrə hökumətlə işlər üzrə baş müşaviri Qivami Rəhimli "Təbrizin sehrli nağılları" yenidən dünyanı dolaşır" adlı məqaləsində yazır:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| BP-nin bu təşəbbüsü dəstəkləyən layihə rəhbəri olaraq, Azərbaycanın qədim miniatür sənəti barədə dünya ictimaiyyətinin məlumatını artıran "Təbrizin sehrli nağılları" kitabının nəşrinə etdiyimiz yardıma görə fəxr edirik. | "|

### Kitab ətrafında qalmaqal və reaksiyalar

20 iyul 2022-ci ildə İsrailin Azərbaycandakı səfiri Corc Dik "Təbrizin sehrli nağılları" adlı kitabla bağlı "Twitter" səhifəsində paylaşım edərək, 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "Bu yaxınlarda mənə təqdim olunan bu möhtəşəm kitabdan Təbrizdəki Azərbaycan tarixi və mədəniyyəti haqqında çox şey öyrənirəm. Bu günlərdə siz nə oxuyursunuz?".  | "|

İranın Azərbaycandakı səfiri Abbas Musəvi İsrailin Azərbaycandakı səfiri Corc Dikin tvitinə cavab verib.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "Bu macəraçı oğlancığazın məlumatı üçün: Bizim əziz Təbrizimiz İranın qürurlu tarixində ilklər diyarı kimi tanınır. Görünür, ilk şər sionisti də qeyrətli Təbriz camaatı dəfn edəcək. Qırmızı xəttimizi heç vaxt keçmə, heç vaxt!", - A.Musəvi "Twitter" səhifəsində yazıb. | "|

ABŞ Milli Təhlükəsizlik Şurasında, eyni zamanda Corc Buşun (kiçik) hakimiyyəti dövründə ABŞ Müdafiə Nazirliyində dövlət katibinin ictimai diplomatiya üzrə köməkçisinin müavini işləmiş Maykl Doran tviter hesabında İsrail səfiri Corc Diki dəstəkləyib:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "Hər kəs Təbriz haqqında oxuyur. Gör nə edibsən, Corc Dik! Hər kəs Təbriz haqqında oxuyur". | "|

Kitabın müəllifi Cəmilə Həsənzadə kitabı yazarkən belə bir qarşıdurmanın yaşanacağını ağlına belə gətirmədiyini deyib.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "Mən indiki siyasətlə maraqlanmıram. Mən daim Təbrizdən yazıram. XIV, XV, XVI əsr Təbrizin çiçəklənmə dövrüdür" | "|

Kitabın təqdimatı
-----------------

Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin 2019-cu il noyabrın 27-də Romada təşkil etdiyi "Zorakılıqdan azad: 2030-cu ilədək dayanıqlı inkişaf sahəsində sülh, təhlükəsizlik və münaqişələrin qarşısının alınması" beynəlxalq tədbiri çərçivəsində Vatikanda Papa Fransiskə təqdim edilib.
2019-cu il noyabrın 29-da Romada İtaliya prezidenti Serco Mattarellaya qiymətli hədiyyə olaraq təqdim edilib. 2020-ci ilin yanvar ayında Nizami Gəncəvi Mərkəzinin keçirdiyi beynəlxalq tədbirlərdə "Təbrizin sehrli nağılları" kitabı ilə Yunanıstan Respublikasının Prezidenti Karolos Papulyas, Andorranın Baş Naziri Xavier Espot Zamora və Nobel mükafatı laureatı, uşaq hüquqlarını müdafiə edən fondun və digər ictimai fəaliyyətlə məşğul olan təşkilatların yaradıcısı hindistanlı Kailaş Satyarthi, BP-nin Baş İcraçı Direktoru Robert Dadli, OPEC-in Baş katibi Məhəmməd Barkindo, dünya şöhrətli fotoqraf Reza Deqati, BMT-nin sülh elçisi, tanınmış musiqiçi və bəstəkar Sami Yusuf, Xəzərin fatehi, Azərbaycan neft sənayesinin canlı əfsanəsi Xoşbəxt Yusifzadə, Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin direktoru, akademik Rəfael Hüseynova hədiyyə olunub.

Həmçinin bax
------------

* Təbriz miniatür məktəbi
* Kəmaləddin Behzad
* Sultan Məhəmməd

İstinadlar
----------

1. ↑  "Təbrizin sehrli nağılları" ictimaiyyətə təqdim olunacaq". 2022-07-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-21.
2. ↑  "Yeni nəşr tariximizi, mədəniyyətimizi beynəlxalq aləmə tanıtmaq istiqamətində uğurlu layihədir". 2022-07-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-21.
3. ↑  İsrail səfirindən maraqlı paylaşım: "Təbrizin sehrli nağılları" - FOTO
4. ↑  "İranın Azərbaycandakı səfiri israilli həmkarını "Təbriz" tvitinə görə belə TƏHDİD ETDİ - FOTO". 2022-07-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-21.
5. ↑  "Amerikalı analitik İsrail səfiri Corc Diki dəstəkləyib". 2022-07-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-23.
6. ↑  "İranı qıcıqlandıran kitabın müəllifi danışdı – VİDEO". 2022-07-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-23.
7. ↑  "Qivami Rəhimli: "Təbrizin sehrli nağılları" yenidən dünyanı dolaşır". 2022-07-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-21.