**Çin Xalq Respublikasının vitse-prezident** (sadələşdirilmiş Çin dili: 中华人民共和国 副主席; ənənəvi Çin dili: 中華人民共和國 副主席; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Fùzhǔxí), Çin Xalq Respublikası hökumətində yüksək vəzifə sayılır.

Tarixi
------

"Çin Xalq Respublikasının vitse-prezidenti" 1954-cü ildə Birinci Ümumdünya Xalq Konqresindən bəri qurulmuşdur və birinci vitse-prezident Zhu De idi. Mədəni İnqilabın başlamasından sonra o zamankı prezident Liu Şaoqi gücünü itirdi və istefa etdi. O dövrdə, iki sədr müavinləri Soong Çing Ling və Dong Bivu, Konstitusiyanın müddəalarına uyğun olaraq Sədr kimi müvəffəq ola bilmədi, ancaq səlahiyyətləri yalnız öz adlarına bölüşdülər. 1975-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiya "Çin Xalq Respublikasının Prezidenti" və "Sədr müavini" vəzifələrinin ləğv edilməsinə qərar verdi. 1982-ci ildə qəbul edilmiş 2 Avqust Konstitusiyası bərpa edildi. 2018-ci ildə, 13-cü Ümumdünya Xalq Konqresi yenidən seçki məhdudiyyətlərini ləğv etmək üçün konstitusiya dəyişikliyini qəbul etdi, lakin heç bir gücü artırmadı.

Seçim və səlahiyyətlər
----------------------

Büro 1982 konstitusiyası ilə yaradılmışdır. Rəsmi olaraq, vitse-prezident, Konstitusiyanın 62-ci maddəsinə uyğun olaraq Ümumçin Xalq Nümayəndələri Məclisi tərəfindən seçilir. Təcrübədə bu seçki tək namizədli seçkilər kateqoriyasına aiddir. Namizəd, nəzəri olaraq vitse-prezidenti geri çağırma gücünə sahib olan Ümumdünya Xalq Konqresi Rəyasət Heyəti tərəfindən tövsiyə olunur. Qanuna görə, sədr müavini 45 yaş və ya daha böyük Çin vətəndaşı olmalıdır. 2018-ci ilin mart ayından əvvəl, o, iki müddətdən çox xidmət edə bilməz, bu müddət beş il olan Ümumçin Xalq Nümayəndələri Məclisinin bir iclasına bərabərdir.
Vitse-prezidentin vəzifələrinə Prezidentə kömək etmək və istefa etməsi və ya vəzifəsində ölməsi halında onu əvəz etmək daxildir. Əslində vitse-prezident vəzifəsi daha çox təntənəlidir. Vitse-prezidentlər Zeng Qinghong, Hu Jintao və Xi Jinping, Siyasi Büronun Daimi Komitəsinin və ölkənin əsas qərar qəbul edən orqanları olan Mərkəzi Katibliyin üzvləri- bu üç şəxs eyni zamanda partiya işlərindən məsul birinci dərəcəli Katibliyin katibi vəzifəsini icra edirdi.
Vitse-prezident xarici əlaqələrdə böyük rol oynaya bilər. Məsələn, vitse-prezident ümumiyyətlə Kommunist Partiyasının siyasət koordinasiya orqanı olan Xarici İşlər Aparıcı Qrupunda oturur. Vitse-prezident, həmçinin Honkonq və Makao İşləri üzrə Mərkəzi Koordinasiya Qrupunda iştirak edir. Bu səbəbdən, vitse-prezidentin Konstitusiyada müəyyənləşdirilən maddi səlahiyyətlərə malik olmasına baxmayaraq, ofis buna əhəmiyyət və nüfuz daşıyır. Büro sahibləri hamısı eyni dərəcədə siyasi nüfuza sahib olan şəxslərdir.

Vitse-prezident Li Yuançao 2017-ci ilə qədər Çin Kommunist Partiyası Siyasi Bürosunun üzvü idi, Daimi Komitənin üzvü deyildi. Xələfi Vang Qişan, Daimi Komitənin təqaüdçü üzvü idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Constitution of the People 's Arxivləşdirilib 2012-12-14 at the Wayback MachineThe Central People's Government of the People's Republic of China
2. ↑  Proposal of the Central Committee of the Communist Party of China on Amending Part of the Constitution Arxivləşdirilib 2020-11-04 at the Wayback Machine Xinhua News Agency.
3. ↑  Wang Qishan: Now assist Xi Jinping to do a little bit of etiquette diplomacy Arxivləşdirilib 2020-11-04 at the Wayback MachineChina Central News Agency.