**Oliviya de Hevillend** (*ing.* Olivia de Havilland; 1 iyul 1916[…], Tokio, Yaponiya imperiyası[…] – 26 iyul 2020[…], Parisin XVI dairəsi[d], Fransa[…]) — ABŞ-İngiltərə aktrisası, iki dəfə "Oskar" mükafatı laureatı (1946, 1949).

Həyatı
------

Oliviya Meri de Hevillend 1 iyul 1916-cı ildə Tokioda anadan olmuşdur. Onun anası Lilian Avqusta Roz teatr aktrisası idi və daha çox tamaşaçılara Lilian Fonteyn ləqəbi ilə tanınırdı. Oliviyanın atası isə Britaniya vəkili Volter Avqustus de Hevillend idi. 1917-ci ildə onun bacısı Coan Fonteyn anadan olur. Sonradan onların aktyorluq fəaliyyətinin təşəkkülündə rəqabət o qədər uzağa getdi ki, onlar nəinki bir-birilə görüşməyi, hətta söhbət etməyi də kəsdilər. Onun əmisi oğlu tanınmış Britaniya təyyarə konstruktoru Ceffri de Hevillend idi. O, tarixə yaratdığı "De Havilland Mosquito" təyyarəsi ilə düşdü.

1919-cu ildə onun valideynləri boşanırlar. Bundan sonra Oliviya anası və bacısı ilə Kaliforniyanın Saratoqa şəhərinə gəlir. O, Kaliforniyanın Los-Qatos şəhərində orta təhsil alır.

Onun aktyorluq fəaliyyəti 1930-cu illərdə başlamışdı. Oliviyanın bu sahədə debütü "Yay gecəsində yuxu" quruluşundakı Germiya rolu olur. Bu əsər Kaliforniyanın tanınmış Hollivud-boul teatrında göstərilmişdi. Lakin 1935-ci ildə o, teatrda işləməyi kinoya dəyişdi. Onun ilk çəkildiyi filmlərdən "Kapitan Bladın odisseyi" (1935), "Robin Qudun macəraları"nı (1938) misal çəkmək olar. 1939-cu ildə Oliviya əfsanəvi "Küləklə sovrulanlar" filmində Melani Uilks rolunu ifa etdi. Bu uğurlu roluna görə o, İkinci planda ən yaxşı qadın roluna görə "Oskar"a namizəd oldu.

Oliviya de Hevillendin Şöhrət Xiyabanında ulduzu
1941-ci ildə Hevillend Amerika vətəndaşlığını qəbul etdi. 1940-cı illərin əvvəlində Oliviya "Warner Bros." kino şirkətinin onun boynuna qoyduğu rollardan narazı idi. O, hesab edirdi ki, artıq daha dramatik rollar ifa etməlidir. Bu narazılıqdan sonra onunla studiya arasında qalmaqal baş verdi və bu, işi məhkəmə prosesinə gətirib çıxardı. Lakin o illərdə bağlanmış aktyor müqaviləsinə görə o, kinostudiyadan ayrılandan sonra yarım il də ondan asılı qalmalı idi. Bu, o demək idi ki, Oliviyanın həmin müddətdə rol almaq şansı yox idi. Oliviya de Hevillend Kinoaktyorlar Gildiyası ilə birlikdə məhkəmə iclasından qalib çıxdı və prodüserlərdən asılı olmayaraq yaradıcılıq azadlığı əldə etdi. Hevillendin cəsarəti və təzyiqi digər aktyorlar arasında ona daha çox hörmət qazandırdı. Həmin aktyorların içində onun bacısı Coan Fonteyn də var idi.

1940-cı illərdə aktrisa 3 dəfə Ən yaxşı qadın roluna görə "Oskar"a namizəd və iki dəfə isə qalib oldu. Ona bu mükafatı 1946-cı ildə "Hərəyə özününkü", 1949-cu ildə isə "Vərəsə" filmləri qazandırır.

Uzun illər kino aktrisası kimi fəaliyyət göstərən Oliviya de Hevillend kino fəaliyyətini başa çatdırandan sonra televiziyada çəkilməyə başladı və 1987-ci ildə "Anastasiya: Annanın sirri" filmindəki Mariya Fyodorovna roluna görə "Qızıl qlobus" və "Emmi" mükafatlarına layiq görüldü.

De Hevillend 2003-cü ildə gözlənilmədən Amerika kinoakademiyasının 75-ci mükafatlandırma mərasiminə gəldi. Bir il sonra isə "Küləklə sovrulanlar" filminin 65 illiyinə həsr olunmuş sənədli filmin çəkilişlərində iştirak etdi.

17 noyabr 2008-ci ildə ABŞ prezidenti kiçik Corc Buş Oliviya de Hevillendi Milli İncəsənət mükafatı ilə təltif etdi. 9 sentyabr 2010-cu ildə isə aktrisaya Fransa prezidenti Nikolya Sarkozi tərəfindən Fəxri Legionun Kavaler Ordeni titulu verildi.

Şəxsi həyatı
------------

1940-cı illərdə Oliviyanın Con Hyuston, Ceyms Stüart və Hovard Hyuz ilə sevgi macərası olmuşdu. 1946-cı ildə o, Markus Qudrixə ərə gedir. Bu nikah 1953-cü ilə qədər davam edir. Onların oğlu Bencamin 1949-cu ildə anadan olmuşdur və sonradan riyaziyyatçı olmuşdur.

Oliviya 1955-1979-cu illərdə fransız jurnalisti Pyer Qalante ilə ailəli olmuşdur. Bu evlilikdən 1956-cı ildə onların Jizel adlı qızları anadan olmuşdur. Boşanmadan sonra onların dostluq münasibəti qalmaqda idi.

Filmoqrafiya
------------

1. Yay gecəsində yuxu (1935) / A Midsummer Night’s Dream
2. Kapitan Bladın Odisseyi (1935) / Captain Blood
3. Entoni Edvers (1936) / Anthony Adverse
4. Böyük Qarrik (1937) / Great Garrick
5. Robin Qudun macəraları (1938) / Adventures of Robin Hood
6. Dörd nəfərlik banda (1938) / Four’s a Crowd
7. Doc-siti (1939) / Dodge City
8. Elizabet və Esseksin gizli həyatı (1939) / Private Lives of Elizabeth and Essex
9. Küləklə sovrulanlar (film, 1939) / Gone with the Wind
10. Santa-Feyə yol (1940) / Santa Fe Trail
11. Çiyələk-sarışın (1941) / Strawberry Blonde
12. Dan yerinin ağarmasını ləngidin (1941) / Hold Back the Dawn
13. Onlar vəzifə başında öldülər (1941) / They Died with Their Boots On
14. Bizim həyatımız bundadır (1942) / In This Our Life
15. Şahzadə O'Rurk (1943) / Princess O’Rourke
16. Hərəyə özününkü (1946) / To Each His Own
17. Tünd güzgü (1946) / Dark Mirror
18. Sədaqət (1946) / Devotion
19. İlan çuxuru (1948) / Snake Pit
20. Vərəsə (film, 1949) / The Heiress
21. Bu xanım (1955) / That Lady
22. Yad kimi yox (1955) / Not as a Stranger
23. Böhtan (1959) / Libel
24. Meydanda işıq (1962) / Light in the Piazza
25. Sakit... sakit, sevimli Şarlotta (1964) / Hush... Hush, Sweet Charlotte
26. Papa İohan (1972) / Pope Joan
27. Aeroport 77 (1977) / Airport '77
28. Dəstə (1978) / Swarm
29. Sevgi qayığı (1979) / Love Boat
30. Beşinci muşketyor (1979) / Fifth Musketeer
31. Aqata Kristinin detektivləri: Sadə qətl (1982) / Murder Is Easy
32. Şimal və cənub-2 (1986) / North and South, Book II
33. Anastasiya-2: Annanın sirri (1986) / Anastasia: The Mystery of Anna
34. Onun sevdiyi qadın (1988) / Woman He Loved

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  Fichier des personnes décédées.
2. 1 2  Olivia de Havilland // Encyclopædia Britannica (ing.).
3. 1 2  Olivia de Havilland // Internet Broadway Database (ing.). 2000.
4. 1 2 3 4 5 6  *Godeau M.* Olivia de Havilland, légende du cinéma hollywoodien, est morte (fr.). 2020.
5. 1 2  Le temps a emporté Olivia de Havilland, morte à l'âge de 104 ans (fr.).
6. ↑  *Ruiz M. S.* Un cimetière bien vivant : le Père-Lachaise (çd.). 2021. S. 168.
7. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
8. 1 2  .
9. ↑  .
10. ↑  Identifiants et Référentiels (fr.). ABES, 2011.
11. ↑  "Olivia de Havilland Biography — OliviadeHavilland.net". 2009-08-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-07-10.
12. ↑  Olivia De Havilland Honored by French President

Xarici keçidlər
---------------

* Oliviya de Hevillend — IMDb səhifəsi
* Oskar laureatı bu gün 100 yaşını qeyd edir


Vikianbarda ***Oliviya de Hevillend*** ilə əlaqəli mediafayllar var.