recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ultra Music** (*ing.* Ultra Music) — Sony Music-ə məxsus olan ABŞ səsyazma leyblı.

 *'Ultra Records'*  Amerikalı müstəqil rekord etiketidir. 1995-ci ildə Nyu-York şəhərində keçmiş PolyGram və Virgin etiketləri, Patrick Moxie tərəfindən təsis edilib və o da onun sahibi olub.

24 iyul 2006-cı ildə Ultra Records, etiketin 2006-cı ilin sentyabrında Tiësto və Kaskade daxil olmaqla, öz sənətçilərinin səsyazmalarını yaymağa başlayan Alternativ Distribütor Alyansına / Warner ailəsinə qoşulması ilə bağlı müqavilə imzaladı. 24-cü İllik Qış Musiqi Konfransında IDMA Ultra Records Ən Yaxşı Amerika Rəqs Etiketi kateqoriyasını qazandı. Etiket həmçinin 2005, 2006, 2007 və 2008-ci illərdə Billboard Magazine tərəfindən ilin Dance Airplay Label kateqoriyasında mükafat almışdır.

28 oktyabr 2009-cu ildə DJ Magazine  *illik Top 100 DJ Sorğunun siyahısını elan etdi, burada Ultra Records Armin van Buuren daxil olmaqla 8 Ən Yaxşı 10 mövqeyə sahib idi. # 1), Tiësto (# 2), Above & Beyond (# 4) və Paula van Dyck (# 5).*

Ultra Records-un artistləri
---------------------------

* Above & Beyond
* Annet Artani
* Barthezz
* Basement Jaxx
* Basshunter
* Benny Benassi
* Calvin Harris
* Chicane
* LuAnn de Lessep
* David Guetta
* Deadmau5
* Enferno
* Федде Ле Гранд
* Ferry Corsten
* Grum
* Mahmut Orhan
* Martin Ikin
* Haddaway
* Honorobel
* Inna
* J Brazil
* JES
* Jody den Broeder
* Jump Smokers
* Kaskade
* Kim Sozzi
* Late Night Alumni
* Make the Girl Dance
* Медина
* Edward Maya
* O-Zone
* Paul Van Dyke
* Pitbull
* Riz
* Robbie Rivera
* Sander Kleinenberg
* Second Sun
* Serge Devant
* Sharam
* Shiny Toy Guns
* Sidney Samson
* Steve Smooth
* Tiësto
* Tom Swoon
* Vassy
* Wolfgang Gartner
* Yolanda Be Cool
* Эра Истрефи
* Sofi Tukker
* Varmix

İstinadlar
----------

1. ↑  "DJ Mag-ın Top 100 DJ-i". 2012-04-30 tarixində arxivləşdirilib.
**Proton** - atomun nüvəsini təşkil edən iki hissəcikdən biri. Proton (yunan: *protos* birinci) hadronlar qrupuna daxildir və üç kvarkdan ibarətdir. Buna görə də o, eyni zamanda baryonlar qrupuna (üç kvarkdan ibarət hissəciklər) aiddir.

Proton: iki yuxarı kvark, bir aşağı kvark və onları birləşdirən qluonlar

Ümumi baxış
-----------

Hər atom bir nüvə və nüvənin ətrafındakı orbitlərdə fırlanan elektronlardan ibarətdir. Nüvənin özü isə proton və neytron adlı hissəcikərdən meydana gəlmişdir. Elektronlar malik olduqları elektrik yükünə görə nüvənin ətrafında davamlı şəkildə fırlanırlar. Bütün elektronlar mənfi (-), bütün protonlar isə müsbət (+) elektrik yüklüdürlər.

Hər bir elementin bütün atomlarının nüvəsində eyni sayda proton olur. Protonların sayı həmin elementin atom nömrəsini və periodik cədvəldə yerini müəyyənləşdirir.

Protonun kütləsi təqribən 1.67262 × 10−27 kq-dır. Elektronun kütləsi təqribən 1836 dəfə protonun kütləsindən azdır.

Proton və Neytronlar Arasındakı Müvazinət
-----------------------------------------

Atomun mərkəzində nə qədər proton varsa, kənarında da o qədər elektron olur. Bu sayədə atomların elektrik yükü tarazlanır. Ancaq protonun həcmi də, kütləsi də elektronlardan çoxdur. Əgər müqayisə etsək, aralarındakı fərq bir insanla bir fındıq arasındakı fərq kimidir. Amma yenə də elektrik yükləri bir-birinin eynidir. Bəs görəsən proton və elektronun elektrik yükləri bərabər olmasaydı, nə olardı?Belə olduqda kainatdakı bütün atomlar protondakı artıq müsbət elektrik səbəbindən müsbət elektrik yükünə malik olardılar. Bunun nəticəsində də kainatdakı hər atom bir-birini itələyəcəkdi.

Görəsən, bu indi baş versə, nə olar? Kainatdakı atomların hər biri bir-birini itələsə, nələr baş verər? Baş verəcək şeylər çox fövqəltəbiidir. Atomlardakı bu dəyişiklik əmələ gəlsə, hal-hazırda bu kitabı tutan əlləriniz və qollarınız bir anda parça-parça olar. Sadəcə əlləriniz və qollarınız deyil, bədəniniz, ayaqlarınız, başınız, gözləriniz, dişləriniz, qısaca desək, bədəninizin hər parçası bir anda havaya uçar. İçində oturduğunu otaq, pəncərədən görünən xarici aləm də bir anda havaya uçar. Yer üzündəki bütün dənizlər, dağlar, Günəş sistemindəki bütün planetlər və kainatdakı bütün göy cisimləri eyni anda sonsuz sayda hissələrə ayrılıb yox olar və bir daha kainatda gözlə görünən heç bir cisim mövcud olmaz.

Həm də canlılar üçün belə bir şeyin baş verməsi elektron və protonların elektrik yükləri arasındakı müvazinətin 100 milyardda bir nisbətində dəyişməsilə həyata keçə bilər. Kainatın yox olması isə bu müvazinətdəki milyard dəfə milyardda bir dəyişiklik ilə baş verər. Yəni kainatın və canlıların varlığı çox həssas tarazlıqlarla mümkündür.

Həmçinin bax
------------

* Maddə və sahə zərrəcikləri

İstinadlar
----------

1. ↑  "Proton". Encyclopedia Britannica. 2015-05-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-02-26.

Xarici keçidlər
---------------

* Is the Atom Fundamental? The Particle Adventure
**Kapılovo** — Volqa çayı sahilində, Samara vilayəti, Tolyatti şəhəri yaxınlığında yerləşən yarımada. İnzibati baxımından Tolyatinin komsomol rayonu ərazisinə daxildir.

Coğrafiyası
-----------

Yarımada Juqulyov SES tikintisi zamanı meydana gəlmişdir. Bitki örtüyü: qarışıq meşə və kolluqlar.

Yarımadaya "Ural" federal yolu ilə № 56 sayı şəhər avtobusu hərəkət edir. Yarımadanın daxilinə isə Burlaskaya küçəsi uzanır. Şlyuzovoy mikorayonundan bərə daşımaları həyata keçirilir.

Yarımada ərazisində, volqa çayı sahillərində turbazalar və bağ sahələri vardır.

Təsərrüfat
----------

Yarımada ətrafında yerləşən körfəzlərin birində rusiyada ilk və yeganə olan üzən balıqyetişdirmə zavodu fəaliyyət göstərir.

Görməli yerləri
---------------

Yarımadada istirahət üçün əlverişli şərait vardır.

Yarımada istirahət bazaları, qumlu çimərliklərə sahibdir. Onun qərb sahillərindən Jiquli dağlarına gözəlk mənzərə açılır.

Mənbə
-----

* Samara vilayəti. Kapılovo yarımadası. Arxivləşdirilib 2010-06-20 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  "Под Тольятти байкеры ездили на мотоциклах и детских велосипедах". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-26.
2. ↑  "Состоялись соревнования по подводной охоте на Копылова". 2023-07-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-26.
**Asen Zlatarov**  (bolq. Асен Христов Златаров; 4 fevral 1885 – 22 dekabr 1936, Vyana) — Bolqarıstan biokimyaçısı, ictimai xadimi, yazıçısı və professoru.

Bioqrafiya
----------

Asen Zlatarov 4 fevral 1885-ci ildə Haskovoda anadan olub. Atası Xristo Zlatarov 1851-ci ildə Stambolovo əyalətinin Haskovo kəndində yaradılmış ilk dünyəvi məktəbin müəllimi olub. Daha sonra Cenevrə Universitetində kimya üzrə təhsil almışdır (1904-1907). 1908-ci ildə Qrenobl Universitetində kimya və fizika elmləri doktoru olur. "Kimya və sənaye" və "Təbiət və elm" jurnallarının, "Təbiət fəlsəfəsi oxu" və "Elm və həyat" kitabxanalarının redaktoru olub. 1924-cü ildə xüsusi, 1935-ci ildə isə Sofiya Universitetinin baş professoru təyin edildi. 1928-ci ildə Bolqarıstan Kimyaçılar İttifaqının sədri seçilmiş, 1934-cü ildə Madriddə keçirilən 11-ci Beynəlxalq Kimya Konqresində iştirak etmişdir. 1935-ci ildə Asen Zlatarov, yerli tələbələri ziyarət etmək üçün Belqrada gedir və onlarla bir sıra söhbətlər edir. Həmin il Sofiya Universitetində üzvi kimya kafedrasının professoru və müdiri seçilmişdir. Kommunist Partiyası ilə bilavasitə əlaqəsi olmasa da, 1936-cı ildə Asen Zlatarov Sovet İttifaqına səfər etmiş, bundan sonra kollektivləşməni yüksək qiymətləndirdiyi "Sovetlər ölkəsində" adlı təbliğat kitabını nəşr etdirmişdir. 1936-cı ildə Asen Zlatarov Vyana xəstəxanalarından birində ardıcıl iki əməliyyat keçirsə də, ürəyi onların fəsadlarına tab gətirə bilməyib və 22 dekabr 1936-cı ildə dünyasını dəyişib.

Sənət əsərləri
--------------

* "Gənc nəslin idealları"
* Sovetlər ölkəsində (1936)
* "Diktatura və ya Demokratiya"

Sofiya Mərkəzi Qəbiristanlığında Asen Zlatarovun ailə məzarı

Qalereya
--------

* Silah yoldaşları ilə qrup şəkli, 1913 Silah yoldaşları ilə qrup şəkli, 1913
* Portret foto Portret foto
* Zlatarov Parisli heykəltaraş üçün pozalar, iyun 1926 Zlatarov Parisli heykəltaraş üçün pozalar, iyun 1926
* Haskovoda Asen Zlatarovun barelyefi Haskovoda Asen Zlatarovun barelyefi
* Botevqradda onun adını daşıyan orta məktəbin yanında Asen Zlatarovun abidəsi Botevqradda onun adını daşıyan orta məktəbin yanında Asen Zlatarovun abidəsi
* Sofiyada Zlatarovun 1911-1936-cı illərdə yaşadığı evin fasadında xatirə lövhəsi. Sofiyada Zlatarovun 1911-1936-cı illərdə yaşadığı evin fasadında xatirə lövhəsi.
* Zlatarovun Sofiyadakı evi, Asen Zlatarov küç Zlatarovun Sofiyadakı evi, Asen Zlatarov küç

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  .
3. ↑   Arxivləşdirilib 2018-03-23 at the Wayback Machine,
4. ↑  Asen Zlatarov
**Beyin aхını** (*ing.* Brain drain, *rus.* Утечкa мозгов) — mütəxəssis, alim və ixtisaslı işçilərin siyasi, iqtisadi, dini və digər səbəblərdən ölkə və ya regiondan kütləvi surətdə miqrasiya etməsidir. Bu anlayış elmi ədəbiyyata ilk dəfə 1962-ci ildə mühəndis, teхnik və alimlərin Böyük Britaniyadan ABŞ-yə miqrasiya etməsindən sonra istifadə olunmağa başlanıb. Qeyd etmək lazımdır ki, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının üzvü olan ölkələr arasında bu ölkə mühacirət etmiş mütəxəssislərin sayına görə öndə olmuşdur. Əhalinin ən savadlı hissəsinin kütləvi surətdə ölkəni tərk etməsinin əsas səbəbləri qazanc əldə etmək, daşınmaz əmlak qiymətlərinin, vergilərin yüksək olması, əlverişsiz iqlim şəraiti və s.-dir.

"Beyin aхını" prosesinin ölkədaхili (yüksəkiхtisaslı mütəxəssislərin digər sahələrə, хüsusən biznes və gəliri çoх olan işlərə qoşulması) və хaricə miqrasiya (yüksək qazanc və karyera ardınca inkişaf edən ölkələrə köçmə) tərəfləri vardır. Beləliklə, "beyin aхını" əsas ölkə üçün "beyin itkisi" (brain waste), gedilən ölkə üçün isə "bilik və təcrübənin paylanması" (brain eхchange) kimi qiymətləndirilə bilər.
Hazırkı dövrdə İnternetin yaranması və İT-nin imkanları "beyin aхını"nın yeni, fiziki yerdəyişmədən fərqli olaraq, ölkəni tərk etmədən onlayn mühitdə fəaliyyətlə xarakterizə olunan virtual formasını yaratmışdır.

Onu da əlavə edək ki, "beyin aхını", elm və teхnikanın güclü inkişafına gətirib çıxarmış, kompüterlərin, İT-nin, İnternetin, yüksək texnologiyaların və s. yaranmasına təkan vermiş, bununla da bəşəriyyətin bütövlükdə inkişafına səbəb olmuşdur.

Ədəbiyyat
---------

R. Əliquliyev, T.Fətəliyev. Vətəndaş Elmi. Bakı, İnformasiya Texnologiyaları, 2018, 150 s.

Xarici keçidlər
---------------

* "Beyin axını" intellektual təhlükəsizlik kimi
* Brain Drain
**Kosovoda katolisizm** dünya katolik kilsəsinin bir hissəsidir. Hal-hazırda Kosovoda 65 minə yaxın katolik yaşayır, bu ümumi əhalinin təxminən 3% -ni təşkil edir.

Tarixi
------

2011-ci ildə keçirilən siyahıyaalmaya əsasən, Kosova ərazilərinə görə katoliklər.
Hazırda Kosovo ərazisində 23 katolik prixodu mövcuddur, onları Müqəddəs Taxt tərəfindən 24 May 2000-ci ildə qurulmuş Prizren Apostol İdarəsi birləşdirib. Prizren Apostol İdarəsi birbaşa Müqəddəs Taxta tabedir. Apostol İdarəsinin mərkəzi Prizrendə, Müqəddəs Məryəmin Davamlı Yardım Katedralinin yerləşdiyi yerdədir. Prizren Apostol İdarəsinin ilk rəhbəri yepiskop Marko Sopi idi. Hal-hazırkı rəhbəri yepiskop Doda Gergidir.

Vatikanın hazırda Kosovo ilə diplomatik münasibətləri yoxdur. 10 Fevral 2010-cu ildə Müqəddəs Taxt, Sloveniyada nuntsi işləyən arxiyepiskop Yuliuş Yanuşu Kosovada apostol nümayəndəsi təyin etdi.

Kilsələr
--------

* Müqəddəs Tereza Ana kilsəsiMüqəddəs Tereza Ana kilsəsi
* Letnitsa kilsəsiLetnitsa kilsəsi
* İnteryerİnteryer
* Stubila kilsəsiStubila kilsəsi
* İnteryerİnteryer
* Moravia və Binses kilsəsinin tavanı.Moravia və Binses kilsəsinin tavanı.
* Kosovada katoliklik və katolik həyatının vitraj təsviri, Priştina Müqəddəs Tereza Ana kilsəsiKosovada katoliklik və katolik həyatının vitraj təsviri, Priştina Müqəddəs Tereza Ana kilsəsi

Xarici keçidlər
---------------

* Prizren Apostol İdarəsi
**"Azərbaycan" dünyanı gəzir** — qısametrajlı sənədli film.

Rejissor Cəmil Fərəcov tərəfindən 1984-cü ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Müxtəlif peşə sahibləri olan 500 nəfər adlı-sanlı azərbaycanlı turistin "Azərbaycan" teploxodunda Odessadan Aralıq dənizinə səyahətə çıxması, onların əyləncəli və maraqlı səfəri filmdə öz əksini tapmışdır.

Məzmun
------

Müxtəlif peşə sahibləri olan 500 nəfər adlı-sanlı azərbaycanlı turistin "Azərbaycan" teploxodunda Odessadan Aralıq dənizinə səyahətə çıxması, onların əyləncəli və maraqlı səfəri filmdə öz əksini tapmışdır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Cəmil Fərəcov  

Rejissor: Cəmil Fərəcov   

Operator: Sərdar Vəliyev

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898–2002)). Bakı: 2003, səh. 238–239

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1984-cü ilin Azərbaycan filmləri  

1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Təməl Kotil** (*türk.* Temel Kotil; 3 dekabr 1959, Rizə, Rizə ili) — Türkiyə aviasiya mühəndisi. O, hal-hazırda Türk Aerokosmik Sənayesi şirkətinin baş direktorudur. Kotil bundan əvvəl 2005-ci ilin aprelindən 2016-cı ilin oktyabrına qədər Türk Hava Yollarının baş direktoru vəzifəsində çalışmışdır.

1991-ci ildə Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra İstanbul Texniki Universitetində Aviasiya mühəndisliyi kafedrasına dosent vəzifəsinə təyin edilmişdir. Təyyarələrin dizaynı, struktur mexanikası və qabaqcıl hesablama mexanikası laboratoriyalarını qurmuş və onlara rəhbərlik etmişdir. Eyni zamanda, Kotilə idarənin kompüter mərkəzinin müdiri vəzifəsi də tapşırılmışdır. 1994–1997-ci illərdə İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsində texniki şöbə müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 2002–2003-cü illər arasında Nyu-Yorkda "Advance Innovative Technologies Inc."də Tədqiqat, Planlaşdırma və Koordinasiya Departamentinin rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır. 2003-cü ildə Türkiyəyə qayıtmış və Türk Hava Yollarında texniki işlər üzrə icraçı vitse-prezident vəzifəsində işə götürülmüşdür. 2005-ci ilin aprel ayında Kotil Türkiyənin aviaşirkətin baş direktoru vəzifəsinə təyin edilmişdir. Kotil 2016-cı ilin oktyabrında Türk Hava Yollarının baş direktoru vəzifəsindən istefa vermiş və onun yerinə Bilal Əkşi keçmişdir.

Kotil 1991-ci ildən Türk Maşınqayırma Cəmiyyətinin və 2006-cı ildən Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının İdarə Heyətinin üzvüdür. 2010-cu ildə Avropa Hava Yolları Assosiasiyasının (AEA) Rəhbərlər Şurası seçilmiş və 2012–2013-cü illər arasında vitse-prezident olmuşdur. 1 yanvar 2014-cü ildə Kotil AEA-nın prezidenti olmuşdur.

Mükafatlar
----------

* 2014 Aviaşirkət Strategiya Mükafatları – İcraçı Liderlik mükafatı.

İstinadlar
----------

1. ↑  
"Bloomberg Profile". Bloomberg. İstifadə tarixi: 24 November 2017.
2. ↑  "Turkish Airlines names Bilal Ekşi as new chief". Hurriyetdailynews. 17 May 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 November 2017.
3. ↑  "Speaker Profile". WTTC. 1 December 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 October 2013.
4. ↑  "New Chairman of the Association of European Airlines to be announced". eturbonews. İstifadə tarixi: 24 November 2017.
5. ↑  "2014 Airline Strategy Awards Web Page". ASA. 5 March 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 December 2014.
6. ↑  "2014 Airline Strategy Awards - Executive Leadership Award PDF Page" (PDF). ASA. 24 September 2015 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 27 December 2014.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Təməl Kotil ilə əlaqəli mediafayllar var.

* "Flying the Flag", economist.com; accessed 27 December 2014.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | ISNI: 0000 0003 7603 9879 · LCCN: no2012086252 · VIAF: 252839818 · WorldCat VIAF: 252839818 |
**Veneto Regional Şurası** (it. Consiglio Regionale del Veneto) — İtaliya Respublikasının regionlarından biri olan Venetoda qanunvericilik hakimiyyətini həyata keçirən regional hakimiyyət orqanı. Birpalatalı orqan olub 51 deputatdan ibarətdir. Onlardan 29-u hökumət, 22-i isə, müxalifət tərəfdarıdır. Regional şuranın qərargahı Venesiya şəhərində yerləşən Ferro Fini sarayıdir.

İlk seçkilər 1970-ci ildə, 1948-ci il İtaliya Konstitusiyası əsasən adi regionlar qurulduğu zaman keçirilmişdir. Son seçkilər 31 mart 2015 tarixində keçirilmişdir. Hal-hazırkı prezident Şimal Liqasının üzvü olan Roberto Kiyambettidur.

Funksiyası
----------

Şura regionun qanun və qaydalarını təsdiqləyir. Regional şura həmçinin regional statusu və regional büdcəni təsdiqləmək və qanunları milli parlamentə təklif etməklə vəzifələndirilmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Regional şura (İtaliya)
* Veneto muxtariyyət referendumu (2017)

İstinadlar
----------

1. ↑  "IL CONSIGLIO" (italyan). Consiglio Regionale Del Veneto.[*ölü keçid*]
2. ↑  "IL CONSIGLIO" (italyan). Consiglio Regionale Del Veneto. 2018-10-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
3. ↑  "IL PRESIDENTE" (italyan). Consiglio Regionale Del Veneto.[*ölü keçid*]

Xarici keçidlər
---------------

* consiglio.regione.lombardia.it — Lombardiya Regional Şurasının rəsmi saytı
**"Azərbaycan"da dəniz səyahəti** — qısametrajlı sənədli film.

Rejissor Cəmil Fərəcov tərəfindən 1976-cı ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Mənzərə filmində Qara Dəniz gəmiçiliyinə məxsus rahat "Azərbaycan" teploxodunda xarici turistlərin əyləncəli dəniz səyahətinə çıxmalarından, İspaniyada, Kanar adalarında, Seneqalda, Mərakeş və s. ölkələrdə olmalarından danışılır.

Məzmun
------

Mənzərə filmində Qara Dəniz gəmiçiliyinə məxsus rahat "Azərbaycan" teploxodunda xarici turistlərin əyləncəli dəniz səyahətinə çıxmalarından, İspaniyada, Kanar adalarında, Seneqalda, Mərakeş və s. ölkələrdə olmalarından danışılır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Cəmil Fərəcov  

Rejissor: Cəmil Fərəcov  

Operator: Fikrət Əsgərov

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898–2002)). Bakı: 2003, səh. 186

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 235–258.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1976-cı ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Bərabərkirpiklilər dəstəsi** (*lat.*  Holotricha ) — Heyvan qamçılıları yarımsinfinə aid olan dəstə.

Haqqında
--------

Bərabərkirpiklilər infuzorların ən böyük və geniş yayılmış dəstəsi olub, kirpik aparatının pirimitiv quruluşu ilə xarakterizə olunur. Bu infuzorlar membranell əmələ gətirmədən , çoxlu kirpiklərlə örtülmüşdür. Peristom hissədə kirpikləri bir qədər uzun olur. Udlaqda bu kirpiklər birləşərək , dalğavari pərdə əmələ gətirir. Bərabərkirpiklilərin tipik nümayəndələri *Paramecium* cinsindən birləşmişdir. Bəzi növlərdə *(Didinium cinsi)* kirpiklər bərabər paylanmayıb, qurşaqlarda yerləşir. Bərabərkirpiklilərin əksəriyyəti bakteriyalarla qidalanır. Lakin bu infuzorlar içərisində yırtıcı və parazit növləri də vardır. *Didinium* cinsindən olan növlər yırtıcıdırlar. Parazit bərabərkirpiklilər infuzorlara isə balıqların dərilərində və qəlsəmələrində parazitlik edən *Ichthyophthirius multifiliis* növü misal ola bilər. Yetkin parazit diametri 1mm olan dəyirmi formadadır. *İxtioftiriusla* yoluxmuş balığın bədəninin üzəri ağ ləkələr şəklində olan yaralarla örtülü olur. Çoxalma zamanı parazit yaradan çıxaraq , bir müddət suda üzdükdən sonra suyun dibinə enir və sistalaşır. Sistanın örtüyü altında parazit dəfələrlə bölünərək , 2000 -ə qədər infuzor əmələ gətirir. Onlar sistanı tərk edib balıqların dərilərinə və qəlsəmələrindən toxumalarına daxil olurlar. *İxtioftiriusun* balıqlarda parazitlik etdikləri müddət temperaturdan asılıdır. İsti havalarda parazitlik 1–2 həftə ərzində yetkin formaya çatır , soyuq havalarda isə onun inkişafı 4–6 həftəyə qədər davam edir. *İxtioftirius* balıq körpələri üçün xüsusilə təklükəli olub, onların kütləvi şəkildə qırılmasına səbəb olur. Balıqçılığa ziyan vuran bərabərkirpikli infuzorlardan biri də *Chilodonella cyprini* növüdür. Bu infuzor karp və çəki balıqlarının qəlsəmə və dərilərinin epiteli hüceyrələrində parazitlik edərək , cavan balıqlarda kütləvi qırılmasına səbəb olur.

Mənbə
-----

**B. İ. Ağayev, Z. A. Zeynalova. Onurğasızlar zoologiyası.** Bakı , "Təhsil" 2008 , 568 səh

Həmçinin bax
------------

* İnfuzorlar
* Kirpiklilər və ya İnfuzorlar
* Kirpikli infuzorlar

Xarici keçidlər
---------------

* A Holotricha-like ciliate

İstinad
-------

1. ↑  B. İ. Ağayev, Z. A. Zeynalova. Onurğasızlar zoologiyası. Bakı , "Təhsil" 2008 , 568 səh
**Təkə yarımadası** - Türkiyənin cənub-qərbində Antalya körfəzi ilə Fəthiyə körfəzi arasında Aralıq dənizinə doğru uzanan yarımadadır. Göllər bölgəsi ilə şimaldan sərhədlənir. Qədim dövrlərdə Likiya olaraq bilinirdi. Adı bölgəyə Anadolu Səlcuqlu dövləti dövründə bura köçürülən Təkə boyundan gəlir.

Tarixi
------

Yarımadanın tarixi eramızdan 3000 min il əvvələ çıxır. Ancaq, hal-hazırkı arxeoloji araşdırmalara görə E.ə. 2000-ci ilə çıxır. Dil mütəxəssislərinin apardığı araşdırmaya görə, bölgədə istifadə edilən yer adları Anadolunun müxtəlif bölgələrində olan Eramızdan 3 min il əvvəlki yer adları ilə bənzəşməkdədir.

Coğrafiyası
-----------

Təkə yarımadası Aralıq dənizinə doğru küt bir çıxıntı meydana gətirir. Şimal sərhəddi olaraq qəbul edilən xətt, Kestel və Burdur göllərinə axan çaylarla Dalaman çayının yuxarı axını ilə Göllər bölgəsi adlanan ərazidən keçir. Şimal-şərq tərəfdə kəsilməyə uğrayan yüksək dağ qurşağı Təkənin ortasında yerləşən Almalı düzənliyinin ətrafında yerləşir. 1150 m yüksəkliyindəki düzənliyin şərqində geniş və yüksək dağ silsiləsi Bəydağları yerləşir. Ağdağ və Almalı dağları da düzənliyi qərb tərəfdən əhatə edir.

Kənd təsərrüfatı
----------------

İqlim yumşaqlığına görə Təkə yarımadası, əkinçilik üçün əlverişlidir. Taxıl, şəkər çuğunduru, meyvə, xüsusilə sitrus bitkiləri və tərəvəz bitkiləri yetişdirilir.

Turizm
------

Turizm baxımından Güllük Milli Parkı və Olimpos-Beydağları Milli Parkları ilə başlayan turizm fəaliyyətləri inkişaf etməkdədir.

Həmçinin bax
------------

* Likiya
**Qullarağası** — Səfəvilər dövründə ordu rütbəsi. Qorçubaşından sonra orduda 2-ci şəxs.

İyerarxiyada yeri
-----------------

Qullarağası orduda rütbəsinə görə ikinci yeri tuturdu. Ancaq Sansona görə, Şahın qulamlarının rəisi olan qullarağası ali dövlət strukturunda üçüncü yerdə dayanırdı. "Təzkirət əl müluk"da "alicah" qullarağasının da canqı əmirlərindən olduğu qeyd edilmişdir. Əsərdə göstərilir ki, qullarağası qorçubaşıdan sonra işıqlı dövlətin dayağı və əmirlərinin ən böyüyü və Şahın şərəfli xassə qulamlarının hamısının ağsaqqalıdır.

Mahiyyəti
---------

Bütün qulamların tiyul, həmesale məvacibi və mükafatları, barat, yəni məvacib qəbzləri və onların köçürülməsi onun təqdimatından sonra, ali divan vəziri tərəfindən yazılı icazə ilə öz həllini tapırdı. Dövlət və əyalətdə qulluq, yüzbaşılıq, minbaşılıq vəzifələri və bütün qulların tiyul, məvacib və mükafatı qullarağasının yazılı müraciəti əsasnda baş vəzirin tərtib etdiyi təliqəyə görə verilirdi. Qulamlara aid bütün işləri həmin idarənin ağsaqqalı olan qullarağası araşdırıb həll edirdi. Qulamların qulluq məvacibləri, tiyul, həmesale və mükafatları haqqındakı hökm və sənədləri qullarağası təsdiq edib möhürləyirdi. Qulamların rütbə siyahısı, bu təşkilatın vəzir və müstövfi əl-məmaliki tərəfindən şahın hüzurunda şəxsən onun özünə ərz olunurdu.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bayramlı, Zabil.* AZƏRBAYCAN SƏFƏVİ DÖVLƏTİNİN QURULUŞU VƏ İDARƏ OLUNMASINDA TÜRK QIZILBAŞ ƏYANLARININ ROLU. Bakı: Avropa nəşriyyatı. 2015.
**Maltusçular** — (yeni maltusçularda deyilir. Bunların opponentləri onları qara fikirli, pessimist adlandırırlar) belə fikirdədilər ki, əgər müasir ənənələr saxlanılarsa dünya əhalisi həddindən çox artacaq, dünya indikinə nəzərən daha çox çirklənəcək, bir çox ehtiyat növləri deqrodasiya olunacaq və yaxud tükənəcəkdir.

Onlar inanırlar ki, hazırkı vəziyyət ciddi siyasi və iqtisadi toqquşmalara (kolliziya) gətirib çıxaracaq, nə qədər ki, varlılar varlanacaq, kasıblar isə kasıblayacaq nüvə və adi silahlardan istifadə etməklə müharibə təhlükəsi artacaqdır.

Yeni maltusçular termini 1789-cu ildə ingilis ruhanisi və iqtisadçısı Tomas Robert Maltus (1766-1834) tərəfindən irəli sürülmüş hipotezanın müasir10 və genişləndirilmiş versiyasının tərəfdarlarına verilən ad əasasında yaranmışdır.

O hesab edirdi ki, əhalinin eksponensial qanunla artması, nəticədə məhdud ərzaq ehtiyatlarının qurtarması baş verəcək və bu zaman aclıqdan, xəstəliklərdən və müharibələrdən əhalinin sayı azalacaqdır.
**Dağ Borçalı** — qədim Borçalı mahalının yüksək dağlıq zonası. Borçalı mahalının əsasən Ermənistan SSR-in tərkibində qalan hissəsini ehtiva edir.

Tarix
-----

1918-ci ilin dekabrında baş vermiş erməni-gürcü müharibəsindən sonra Borçalı mahalı 2 yerə parçalanmış, Dağ Borçalı Ermənistan SSR-ə verilmiş Aran Borçalı isə Gürcüstanda qalmışdır.. 30-cu illərdə Kalinino , Cəlaloğlu (Stepanavan), Noyemberyan və Allahverdi (hazırkı Alaverdi ) rayonlarına parçalanmışdır. Dağ Borçalı hazırda Ermənistanda Lori ( Loru-Pəmbək ) və Tavuş adlı əyalətlərin tərkibinə qatılmışdır.

Coğrafiyası
-----------

Ermənistanın şimal-şərqində yerləşən **Dağ Borçalı** Qaraxaç silsiləsi (indiki Cavaxet silsiləsi) və Ağlağan dağları (indiki Bazum silsiləsi), eləcə də Ermənistanın Gürcüstan və Azərbaycan Respublikaları ilə sərhəd xətti ilə hüdudlanır.

Mənbə
-----

1. ↑  "Gürcüstan Demokratik Respublikası (1918-1921), David Marşall Lang". 2019-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-05-19.
2. ↑  [ Arxivləşdirilib 2021-02-27 at the Wayback Machine Borçalı haqqında internet saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Gürcüstan ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Epidot — Ca2 Fe Al2O [SiO4] [Si2O7] (OH)**- *Monoklinik sinqoniya.* Rast gəlmə tezliyi şkalası: tez-tez rast gələn.**

Növ müxtəliflikləri
-------------------

Epidot, 90 mm, Daşkəsən yatağı, Daşkəsən rayonu
Pyemontit, tamavit, muxinit və başqaları.

Xassələri
---------

Rəng – adətən müxtəlif intensivlikli yaşıl: sarımtıl-yaşıl, püstəyi-yaşıl, otu-yaşıl, tünd-yaşıl, bəzən çəhrayı, boz, qara, rəngsiz; Mineralın cizgisinin rəngi – ağdan püstəyi-yaşıladək; Parıltı – güclü şüşə, qatranı, ayrılma müstəvilərində–sədəfi; Şəffaflıq – yarımşəffaf, nadir hallarda şəffaf; Sıxlıq – 3,38-3,49; Sərtlik – 6-7; Ayrılma – {001} üzrə mükəmməl, {100} üzrə qeyri-mükəmməl; Sınıqlar – qabıqvari, qeyri-hamar; Morfologiya – kristallar: prizmatikdən iynəvariyədək, çox vaxt izununa istiqamətli kəskin cizgilərlə örtülü olur; İkiləşmə: çox zaman {100}, bəzən {001} üzrə; Mineral aqreqatları: druzalar, radial-şüalı, çubuq - və kolvari, sıx massiv əmələgəlmələr.

Mənşəyi və yayılması
--------------------

Tipik kontakt-metasomatik mineral olub, skarnlarda geniş yayılmışdır. Hidrotermal epidot adətən müxtəlif püskürmə süxurlarda olan piroksenlərin, amfibolların və plagioklazların hidrotermal dəyişilmələri zamanı əmələ gəlir. Epidota habelə hidrotermal damarlarda, effuziv süxurların badamcıqlarında və terrigen mineral kimi qumlu-gilli çöküntülərdə rast gəlinir. Metamorfik epidot yaşıl şistlərdə, qneyslərdə, kristallik şistlərdə, amfibolitlərdə qeyd olunur. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: qranat, vezuvian, diopsid, xlorit, skapolit, albit, kvars və b. Mineralın tapıldığı yerlər: Knappenvand (Avstriya); Sen-Qotard (İsveçrə); Katsna-Yama, Polyakov (Rusiya) və b. Azərbaycanda Daşkəsən və Gədəbəy rayonlarının skarnlarında, Konqur – Alangöz intruzivinin cənub-qərb hissəsində geniş yayılmışdır. Bittibulaq mis-mərgümüş yatağının, Mehmana qrupu qurğuşun-sink obyekt-lərinin, Katsdağ kolçedan-polimetal yatağının filizyanı metasomatitlərində və bir sıra başqa yerlərdə də rast gəlir.

Tətbiqi
-------

Şəffaf növ müxtəliflikləri əlvan daşlar kimi zərgərlikdə istifadə edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Ralph J. Nikischer T. Mineralogy H. I. o.* Mindat.org (ing.): The Mineral and Locality Database. [Keswick, VA], Coulsdon, Surrey: 2000.

Mənbə
-----

* Azərbaycan mineralları. Bakı: Nafta-Press, 2004.

Xarici keçidlər
---------------

* THE MINERAL EPIDOTE
**Ac dovşan hücum edir** (ingiliscə orijinal adı: **Seeking Justice**, Azərbaycan dilində: Ədalət axtarışında) 2011-ci ildə Rocer Donaldsonun rejissorluq etdiyi və Tobey Maguire və Ram Bergman tərəfindən istehsal olunan filmdir. Çəkilişləri Nyu Orleanda aparılmışdır. Rusiyada premyerası 12 yanvar 2012-ci ildə baş tutmuşdur.

Süjet xətti
-----------

Baş qəhrəman Nik Cerardın həyat yoldaşı Laura təcavüzə məruz qalır, vəhşicəsinə döyülərək, başından güllə yarası alır. Sağ qalmaq şansı demək olar ki, sıfıra bərabər olsa da, möcüzəvi şəkildə sağ qalır. Həyat yoldaşını zorlayan şəxsin yaxalanmasında hüquq mühafizə orqanları heç bir nəticəyə nail olmadığından, alternativ variantlar axtarır. İş elə gətirir ki, gizli fəaliyyət göstərən və seksual manyakları öz gücləri hesabına cəzalandıran və ya zərərsizləşdirən dəstənin başçılarından biri ilə tanış olur. Həmin qrupun nümayəndəsi cinayətkarı öldürərək, morqa zəng vurur və "Ac dovşan hücum edir" ifadəsini işlədir. Ancaq təcavüzkar heç də təmənnasız olaraq cəzalandırılmayıb. Bunun müqabilində Nik dəstə üçün bir neçə tapşırıq yerinə yetirməlidir. Nik çətin sınaqla üz-üzə qalır. Çünki ona edilən "yaxşılığa" görə, qrupa qarşı kompromat materiallar yığmış jurnalisti öldürməlidir…

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. 1 2  .
3. ↑  .
4. ↑  .
***Abşeron lövhələri*** filmi rejissor Teymur Bəkirzadə tərəfindən 1990-cı ildə çəkilmişdir. Film "Rakurs" Sənədli Filmlər Studiyasında istehsal edilmişdir. Film Abşeron torpağının ekoloji bəlaları haqqında istehsal edilmiş növbəti həyəcanlı kinolentlərdən biridir. Sənədli kadrlar haray çəkib torpağın müsibətlərini car eləyir. Abşeronun təzadlı mənzərələri-təbii gözəllik və toprağın ekoloji müsibəti qarşı-qarşıya qoyulur; bir vaxtlar bağlı-bəhərli Abşeronu neft gölməçələrinə çevirənləri ittiham edir.

Məzmun
------

Abşeron torpağı həm öz nemətlərilə-inciri, üzümü, zeytunu, badamı ilə, həm də zəngin neft yataqları ilə dünyada məşhurdur.

Film Abşeron torpağının ekoloji bəlaları haqqında istehsal edilmiş növbəti həyəcanlı kinolentlərdən biridir. Sənədli kadrlar haray çəkib torpağın müsibətlərini car eləyir. Abşeronun təzadlı mənzərələri-təbii gözəllik və toprağın ekoloji müsibəti qarşı-qarşıya qoyulur; bir vaxtlar bağlı-bəhərli Abşeronu neft gölməçələrinə çevirənləri ittiham edir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Teymur Bəkirzadə  

Rejissor: Teymur Bəkirzadə  

Operator: Azər Salayev  

Bəstəkar: Aqşin Əlizadə

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh.281
2. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh.282

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 356-357.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1990-cı ilin Azərbaycan filmləri  

1990-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**İqarski adası** (əvvəllər — Samoedski) — Yenisey çayının yatağında yerləşən ada. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Turuxanski rayonu ərazisinə daxildir.
Adada elədə böyük olmayan qəsəbə və İqarka hava limanı yerləşir. Şəhər ilə ada arasında sərnişinyük daşıyan "Anbatoli Çmıxalo" bərəsi fəaliyyət göstərir. Bərə 60 sərnişin və 150 ton yük götürmə qabiliyyətinə malikdir.

inqilaba qədər ki, ensiklopediyalara görə və rus hidroqrafı Andrey Vilkinskiyə görə ada ilk əvvəllər Samoedski adını daşıyırdı. Hazırkı adını İqarka şəhərinin inşasından sonra alır. Bu adı alana qədər Yeniseydə Samoedski adını daşıyan iki ada var idi (onlardan biri hələdə öz adını qoruyur).

İqarski qolu 1927-ci ildə "Tobol" paraxodunun kapitanı Pyotr Oçeretko tərəfindən araşdırılır. Araşdırma qolun kifayət qədər dərin və rahat olmasaını müəyyən edir. Burada yeni liman inşa edilir. Elə həmin ildə limandan "Qunqer", "Qrantheyn" və "San-Jozef" bərələri ağac tədarükünü gercəkləşdirir.

İqarka şəhərinin İvan Lionidov tərəfindən hazırlanan baş plana əsasən Samoedski adası çəhərin bir parçası olmalı idi. Bununla belə Leonidov adaya şəhərin bir əsrarəngiz güşəsi kimi baxırdı. Burada əlverişli çimərlik, sıx meşə və Yenisey çayına açılan gözəl mənzərə vardı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "В Красноярске построен самоходный паром для работы в Игарке". Информационно-справочный сайт по флоту Riverfleet.ru (rus). 2014-06-23. 2018-05-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-26.
2. ↑  "Город Игарка". Интернет-энциклопедия Красноярского края (rus). 2018-05-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-26.

Mənbə
-----

* "Город Игарка". Интернет-энциклопедия Красноярского края (rus). 2018-05-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-26.
**Fukuok adası** (vyet. Phú Quốc) — Cənubi Çin dənizinə daxil olan, Siam körfəzində yerləşən ada və Vyetnamın Kenzyanq vilayətinə aid qəza.

Coğrafiyası
-----------

Fukuok adası Vyetnamın ən böyük adasıdır. Yaxınlığında yerləşən 22 ada arasında da ən böyük ada sayılır. Adanın ahəsi 574 km²-dir. Uzunluğu təqribi 50 km, eni isə 27 km-dir (ən enli hissədə). Relyefi əsasən dağlıqdır. Fukuok adasını 99 dağ adasaı adlandırırlar. Burada həqiqətəndə 99 dağ vardır. Relyefi şimaldan cənuba doğru alçalır. Ən hündür zirvəsi Tyua dağıdır. Maksimal hündürlüyü 565 metrdir. Zirvə adanın şimalında, Fukuok Milli parkı ərazisində yerləşir. Vyetnamda Fukuok adası həmçinin "Mirvari adası" və ya "Qürub adası" belə adlandırırlar. Kvars, çınqıl, əhəng daşı və s tərkibli suxuirlaredan təşkil olunmuşdur. Mesozoy və Kaynazoy yaşlı çöküntülərdən ibarətdir. İllik yağıntı olduqca yüksəkdir. Orta hesabla il ərzində 2,879 mm təşkil edir. Şimal dağlarında isə bu göstərici 4 min mm olaraq qeydə alınmışdır. Aprel və may ayları temperatur ən isti aylardır. Temperatur 35 °C qədər artır.

İnzibati bölgü
--------------

Zıonqdonq limanı
Fukuok sahilləri
Fukuok qəzası inzibati baxımından Kenzyanq vilayəti ərazisinə daxildir. Qəzanın inzibati mərkəzi Zıonqdonq şəhəridir. Adada 2010-cu il məlumatına görə 93 min əhali yaşayır.

Fukuok adası ərazisinə 3 şəhər ərazi vahidi vardır:

Dương Đông

Cửa Cạn

An Thới

Kommunaları:

Bãi Thümm

Cửa Dương

Dương Tơ

Gành Dầu

Hìm Ninh

Hòn Thơm

Thổ Châu

Turizm
------

Ada turistlər arasında əla çimərlikləri olan dəniz turizminə görə tanınırt. Bu adada il boyu istirahət etmək mümkündür, halbuki Vyetnamın digər adalarında qış aylarıl nuisbətən sərin olur. Yağışlar mövsümü maydan oktyabra qədər davam edir. ən əlveriçli istirahət dövrü noyabrın ortalarından maya kimidir. Bu ərəfələrdə quraq mövsüm hakimdir. Burada güçlü fırtına və sunami müşahidə olunmamışdır. Seymiklik baxımındanda aktiv ərazidə yerləşmir. Adada su altı üzgüçülük inkişaf etdirilir. buranın təkcə çimərlikləri deyil, tropik meşələri, dağları, çay və şəlaləri insanı cəlb edir. Turistlər burada yeerli fauna və flora ilə də tanış ola bilərlər.

2017-ci ildə Fukuok adası 361,5 min xarici turist ziyarət etmişdir. Bu isə obndan əvvəlki dövr üçün 72% çoxdur.

Nəqliyyat
---------

Burada Fukuok Beynəlkxalq hava limanı vardır. Adaya bir başa reyslər təşkil oluna bilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Opposition Vows to Reclaim Island". Radio Free Asia. 2012-09-25. 2018-07-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-20.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-09-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-03.
**Bonni və Klayd** — Bonni Parker və Klayd Barroudan təşkil olunmuş quldur dəstəsi. Bonni və Klayd, uzun müddət ABŞ-də cinayətkarlardan hesab olunmuşdular. Dəstənin fəaliyyəti 1930-cu illərin əvvələrində bank və dükanların soyulması ilə başlamışdır. XIX əsrin 30-cu illərində Şimali Amerikada yaşayan əhalidə işsizlik və aclıq problemi olduğundan, əhali varlı insanları xüsusən də bankları günahlandırırdı. Bu səbəbdən Bonni və Klayd tərəfindən gerçəkləşdirilən soyğunçuluq hadisələri yerli xalq tərəfindən hər zaman hərarətlə qarşılanmışdır. ABŞ-də Bonni və Klayd arasında sevgi münasibətlərinin olduğu daim ehtimal edilmişdir. Hər iki şəxsin bunu inkar etməməsi, bu barədə olan ehtimalları zamanla doğrulamışdır. Bonni və Klayd dəstəsinin özünə məxsus cəhətlərindən biri də, hər soyğundan sonra hadisə yerinə çiçək buraxılması idi.

* **Bonni Parker** 1910–1934
* **Klayd Barrou** 1909–1934

İstinadlar
----------

1. ↑  Jones deposition, October 17, 1933. FBI file 26-4114, Section Sub A Arxivləşdirilib iyun 12, 2009, at the Wayback Machine, pp. 59–62. FBI Records and Information Arxivləşdirilib may 31, 2015, at the Wayback Machine.
2. ↑  Jones, W.D. "Riding with Bonnie and Clyde" Arxivləşdirilib mart 9, 2016, at the Wayback Machine, *Playboy*, November 1968. Reprinted at Cinetropic.com.
Şiə Xəttatlığı Əlini Allahın Pələngi kimi simvollaşdırır.png Şiə Xəttatlığı Əlini Allahın Pələngi kimi simvollaşdırır.png
**Ağa Xan** — İsmaili dini icmasının başçısı və Nizarinin irsi titulu. İran şahı Fəth Əli şah bu titulu qızı Fatimə vasitəsilə Məhəmməd peyğəmbərin nəslindən sayılan Kirman hakimi (1800-1881) kürəkəni Əbülhəsənə verib. Lakin sonra I Ağa Xan 1838-ci ildə İranda uğursuz üsyana rəhbərlik etdikdən sonra Əfqanıstan və Sindhə qaçdı. Böyük Britaniyanın dəstəyini qazanaraq Bombeydə məskunlaşmağı bacardı. Əbül Həsənin nəvəsi Sultan Məhəmməd şah (1877-1957), Ağa Xan III Hindistanın siyasi həyatında mühüm rol oynamış , müsəlman əhalidən Britaniya müstəmləkəçiliyinə dəstək almağa çalışmış , xüsusən də bütün dövlətlərin prezidenti olmuşdur.

Ağa Xan İnkişaf Şəbəkəsi
------------------------

1967-ci ildə İsmaili İmaməti tərəfindən yaradılmış, bir çox beynəlxalq təşkilatlarla, o cümlədən BMT, BMTİP, BMT-nin Narkotiklərə Nəzarət Proqramı, Dünya Bankı və s. eləcə də bir çox dövlətlərlə əməkdaşlıq edən ən böyük beynəlxalq özəl təşkilatlardan biridir. 1998-ci ildə təşkilat Qazaxıstanla əməkdaşlığa başlayıb, 31 avqust 2000-ci ildə Ağa Xanın Qazaxıstana ilk səfəri baş tutub və nəticədə Tacikistanın iştirakı ilə Orta Asiya Universitetinin yaradılması haqqında Müqavilə imzalanıb .

İstinadlar
----------

1. ↑  "АГА-ХАН | Энциклопедия Кругосвет". www.krugosvet.ru (rus).
2. ↑  "The Institute of Ismaili Studies". www.iis.ac.uk (ingilis).
3. ↑  "Ağa xan inkişaf şəbəkəsi".
4. ↑  "Ağa khan film".

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Kruqosvet · Britannica (onlayn) |
**Karbonatlar** — minerallar, H2CO3 turşusunun duzları. Bir neçə növə bölünür: bikarbonatlar (turş duzlar, susuz və sulu normal K.) Karbonatlar; əlavə anionlu (OH)-1, F-1, və ya Cl- Karbonatlar; (SO4)-2 və ya (PO4)-3 anionlu mürəkkəb K. İkivalentli kationlu (Ca, Mg, Fe, Mn, Ba, Sr, Pb, Zn, Cu və b.) Karbonatlar daha geniş yayılmışdır. Na+ və K+, həmçinin (NH4)+ kationu yalnız bikarbonatlar əmələ gətirə və ya ikiqat duzların tərkibinə daxil ola bilər. Nadir hallarda kationların sırasına Ni+3, Al+3, Bi+3 daxil olur. Bunlardan başqa, U+4, Ce+3, La+3 və b. ilə də Karbonatlar sırası məlum­dur. Karbonatlar üçün çoxsaylı tam və ya natamam izomorf sıralar səciyyəvidir. İkiqat duzlar geniş yayılmışdır. Karbonatlar əksəriyyəti triqonal və rombik sinqoniyada, çox az bir hissəsi heksaqonal, monoklinik və b. sinqoniyalarda kristallaşır. Karbonatlar içərisində polimorfizm hadisəsi geniş yayılmışdır. Karbonatlar əksəriyyəti rəngsizdir, Fe, Mn, Cu iştirak edən Karbonatlar qonur, çəhrayı, sarı, yaşıl və b. rəngli də olur. Sərtliyi 3-5. Xüsusi çəkisi 1,5-8,1 (Bi-lu K.). Karbonatlar üçün yüksək ikiqat şüasındırma səciyyəvidir. Karbonatlar əksəriyyəti ekzogen proseslər zamanı əmələ gəlir. Kalsit, dolomit və başqa karbonatlar çöküntü və metamorfik süxur qatlarını təşkil edir. Karbonatlar bir qismi biokimyəvi yolla əmələ gəlir. Karbonatlar hidrotermal yataqlarda (orta və aşağı temperaturlu) geniş yayılmış­dır. Filiz yataqlarının oksidləşmə zonasında Pb, Zn, Cu və b. ağır metalların karbonatlar toplanır. Karbonatlar sənayenin bir çox sahəsində istifadə olunur: tikintidə - sement və başqa tikinti materialları, metallurgiyada odadavamlı materiallar, kağız, şüşə istehsalında, optika, kimya sənayesində və b. Karbonatlar bir çox metalların (Pb, Zn, Cu, Fe, Mn və b.) filizləridir.

Mənbə
-----

* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Britannica (11-th) · Britannica (onlayn) · Treccani · Universalis |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 12000900x · GND: 4147300-0 · LCCN: sh85020136 · Microsoft: 2780659211 · NDL: 00572680 · NKC: ph126862 |

 |
**Kari gölü** (*erm.* Քարի լիճ, *Kari-liç*) — Yüksəklikdə yerləşən dağ gölü, Ermənistan ərazisində yerləşir. Alagöz dağının ətəklərində qərarlaşır. Əsasən qar suları ilə qidalanır. Qışda tamamən buzla örtülü olur. Yüksək dağ qurşağında yerləşməsi bunu labüd edir. Dəniz səviyyəsindən 3207 metr yüksəklikdə, dağ zirvələri arasında qərarlaşır. Gölün sahil xəttinin uzunluğu 1150 metrdir. Maksimal dərinliyi 8 metr, gölün sahəsi 30 ha-dır. Gölün su tutumu 357 min km² təşkil edir. Göl buzlaq məşəllidir. Buzlağın ekzarasiya fəaliyyəti nəticəsində yaranmışdır. Gölə Babakişi kəndindən asfalt yolla gəlmək olar (Kənd tarixi Azərbaycan torpağıdır. Buraya ermənilər sonradan Türkiyə ərazisindən köçürülmüşlər). Gölün şərq sahilində meteroroloji stansiya fəaliyyət göstərir.

Gölün tarixi
------------

Dördüncü dövr buzlaşması zamanı Cənubi Qafqazın böyük qismi buzlaşmaya məruz qalmışdı. Gölün yerləşdiyi ərazidə istisna deyildi. Təxminən 9 min il öncə istiləşmə ilə əlaqədar buzlaqlar əriməyə başlamışdır. Buzlaqların ərinəsi ilə əlaqədar bölgənin relrefi formalaşmağa başlayır. Buzlaqlar əriyərək dərələri doldurur. Bölgədə yerləşən göllərin böyük əksəriyyəti bu tiplidir. Kiçik Qafqazın Zəngəzur silsiləsi, Geğam silsiləsi, Alagöz silsiləsi və digər silsilələrdə bu tip göllər vardır.

Ələyəz vulkanı ətrafında çoxlu sayda göllər vardır. Bəzilərinin sahəsi isə hətta kifayət qədər böyükdür. Lakin gözəllik və əsrarəngiz görünüş baxımında ən gözəli Karidir. Gölün yerləşdiyi ərazi əsasən vulkan məşəlli suxularla örtülüdür.

Adı
---

Gölün hazır ki adı erməni dilindən tərcümədə *daşlı göl* və ya *daş gölü* mənasını verir. Bu millətin düşüncəsinə görə gölü daş çayları qidakandırır. 

* 
* 
*

Mənbə
-----

* Ermənistan təbiəti - Alagöz dağı Arxivləşdirilib 2007-12-14 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət" (PDF). 2017-07-12 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-18.
2. ↑  "Armenica.info". 2007-12-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-18.
**Kösedağ döyüşü** — 1 iyul 1243-cü ildə Anadolu səlcuqluları ilə monqollar arasında baş vermiş müharibə. Döyüşlərin sonu monqolların qələbəsilə bitmişdir. Türk-İslam tarixində əhəmiyyətli bir dönüş nöqtəsi təşkil edən bu döyüş, Anadolu Səlcuqlu Dövlətinin süqut dövrünü təşkil edir.

Tarixi
------

Monqollar Anadolu Səlcuqlu Dövlətinin güclü hökmdarı I Əlaəddin Keyqubad çəkinirlər. Bu səbəbdən də Anadoluya hücum edə bilmirdilər. Əlaəddin Keyqubadın ölümündən sonra yerinə keçən oğlu II Qiyasəddin Keyxosrovun zamanında monqollar dövlətin müəyyən mənada zəiflədiyini düşünərək ölkəyə hücum etdilər. Anadolunun içərilərinə doğru səfərlər təşkil etmək üçün İrandakı monqol orduların başına Baycu Noyan gətirildi. Qafqazdakı gürcü və erməni qüvvələrindən də kömək alan Baycu Noyan, Anadolu Səlcuqluları üzərinə hücum etmək üçün fürsət gözləyirdi. Baycu noyan İshaq üsyanından və Qiyasəddin Keyxosrovun təcrübəsizliyindən faydalanaraq 1242-ci ildə Ərzuruma hücum edir. Qorxunc zülmlər və qırğınlar edərək, yerli əhalinin mallarını dağıdır. Bu xəbəri alan gənc və təcrübəsiz Sultan Qiyasəddin Keyxosrov 80 000 nəfərlik ordusu ilə birlikdə Sivasa hərəkət edir. Sultanın Sivasda olduğu xəbərini alan Baycu noyan Sivas üzərinə hücum edir və döyüşdə qalib gəlir.

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Anadolu Səlcuqlarının tarixi

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
**Sonuncu şam yeməyi** — İsa Məsihin çarmıxa çəkilməzdən əvvəl axırıncı dəfə həvariləri ilə yediyi yemək.

Bu yeməkdə İsa Məsih Rəbbin Süfrəsi ayinini təsis etmişdir. Bu yeməyə həmçinin "sirli" və ya "gizli" şam yeməyi deyirlər, çünki İsa ilə şagirdləri o gecə yəhudilərin ali məclisi olan Sinedriondan gizlənmək məcburiyyətində idilər.

Sonuncu şam yeməyi barədə dörd Müjdənin hər birində yazılmışdır. Bundan əlavə, həvari Paulun Korinflilərə 1-ci məktubunda bu yemək haqqında qısaca yazılmışdır. Bütün bu yazılar ümumiyyətlə bir-birinə uyğun gəlir. Cüzi fərqlər müəlliflərin sonuncu şam yeməyini müxtəlif nöqteyi-nəzərlərdən təsvir etdikləri ilə izah edilə bilər. Yəhyanın Müjdəsində əhvalat o biri Müjdələrdən daha uzun şəkildə nəql edilir və fərqli cəhətlərə diqqət yetirilir. Matta, Mark və Lukadan fərqli olaraq, Yəhya yevxaristiyanın təsis edilməsindən bəhs etməmiş, lakin İsa Məsihin şagirdlərinin ayaqlarının yuması və şagirdləri ilə son söhbəti haqqında təfərrüatlı surətdə yazmışdır.

Sonuncu şam yeməyi yəhudilərin Pasxa bayramı zamanında baş vermişdir. Şam yeməyi, həm də yevxaristiya Tövratın dini simvolikası ilə sıx bağlıdır. İnsanların bir-birləri və Uca Tanrı ilə birliyin rəmzi olaraq müqəddəs süfrədə iştirak etmə adəti qədimdən olmuşdur. Yəhudilərin arasında da belə adət-ənənə var idi. İsa Məsih bu qədim adət-ənənə əsasında müqəddəs "şəriklik süfrəsi", yaxud Rəbbin Süfrəsi və ya sonradan xristian kilsəsində yevxasirtiya kimi qəbul olunan müqəddəs mərasimi təsis etmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Sonuncu şam yeməyi (tablo)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Last Supper. The final meal Christ with His Apostles on the night before the Crucifixion.", Cross, F. L. & Livingstone, E. A. (2005). The Oxford Dictionary of the Christian Church (3rd ed. rev.) (958). Oxford; New York: Oxford University Press.
2. ↑  *Gwyneth Windsor, John Hughes.* Worship and Festivals. Heinemann. 21 November 1990. ISBN 978-0-435-30273-3. 26 March 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 April 2009. On the Thursday, which is known as Holy Thursday, Christians remember the Last Supper which Jesus had with His disciples. It was the Jewish Feast of the Passover, and the meal which they had together was the traditional *Seder* feast, eaten that evening by the Jews everywhere.
3. ↑  (Matta 26:17–35; Mark 14:12–26; Luka 22:7–39; Yəhya 13–14)
4. ↑  (1Kor. 11:23–25)

Mənbə
-----

* Müqəddəs Kitab (Əhdi-Ətiq və Əhdi-Cədid). Müqəddəs Kitab şirkəti. Bakı, 2009
* Мень А. протоиерей "Библиологический словарь в 3-х т.". Москва: Фонд имени Александра Меня, 2002. "Тайная вечеря"


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Xristianlıq** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Aktrisanın təbəssümü** filmi rejissor Rauf Kazımovski tərəfindən 1974-cü ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Azərbaycan Televiziyasında istehsal edilmişdir. Bioqrafik film aktrisa Nəsibə Zeynalovaya həsr olunub. Filmdə əsas rolları Nəsibə Zeynalova, Lütfəli Abdullayev, İmamverdi Bağırov, Nəcibə Behbudova, Mobil Əhmədov, Əzizağa Qasımov, Məmmədsadıq Nuriyev, Ofeliya Aslan, Səyavuş Aslan və Hacıbaba Bağırov ifa edirlər.

Məzmun
------

Film görkəmli sənətkar, respublikanın xalq artisti Nəsibə Zeynalovaya, onun zəngin yaradıcılıq yoluna həsr olunmuşdur.

Filmin heyəti
-------------

### Filmin üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Rauf Kazımovski
**Rejissor:** Rauf Kazımovski
**Operator:** Eduard Bədəlov
**Rəssam:** Qurban Məlikov
### Rollarda

Nəsibə Zeynalova — özü
Lütfəli Abdullayev — Şumal
İmamverdi Bağırov — professor
Nəcibə Behbudova — ana
Mobil Əhmədov — Cəsarət
Əzizağa Qasımov — Canəli
Məmmədsadıq Nuriyev — Əli
Ofeliya Aslan — qız
Səyavuş Aslan — Dadaşbala
Hacıbaba Bağırov — İlqar
Hökümə Qasımova — Tamaşa
Lütviyyə Səfərova — Naza
Almaz Mustafayeva — Dilbərin rəfiqəsi
Z.Babayeva
Gülşad Baxşıyeva — Naxış

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 1 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 79-80

Mənbə
-----

* "Humay"ın laureatları. [Onların arasında mərhum televiziya rejissoru Rauf Kazımovskinin də adı vardır] //Xalq.- 2002.- 3 dekabr.