recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Hərbi Gürcüstan yolu** (*gürc.* საქართველოს სამხედრო გზა, oset. Арвыкомы фæндаг, inquş Гуржи некъ) — XIX əsrin əvvəllərindən etibarən, Vladiqafqaz (Şimali Osetiya) və Tiflis (Gürcüstan) şəhərlərini birləşdirən, Baş Qafqaz silsiləsindən keçən yolun adı. Qədim dövrlərdən bəri Dəryal keçidi kimi tanınmışdır.

Yolun uzunluğu 208 kilometrdir. Tədricən yüksələn yol, Terek çayı vadisi boyunca uzanır, Dəryal dərəsi boyunca Qayalıq silsiləsini keçir, sonra Baydarka çayının dərəsi boyunca Krestovıy keçidə yaxınlaşır (hündürlüyü 2379 metr), oradan Belaya Araqvi çayı vadisinə enir və Kür çayının sağ sahili boyunca Tiflisə enir. Rusiyada ümumilikdə federal əhəmiyyət kəsb edən avtomobil yolları siyahısında A161 magistral yolu kimi qeyd olunur: Vladiqafkaz - Aşağı Lars - Gürcüstanla sərhəd. 31 dekabr 2017-ci il tarixinədək P301 yolunun əvvəlki təyinatından istifadəyə icazə verilirdi.

Rusiya-Gürcüstan sərhədindəki nəzarət məntəqələri: Yuxarı Lars (Şimali Osetiya, Rusiya) və Dariali (2008-ci ilə qədər - Kazbeqi) (Gürcüstan).

Hərbi Gürcüstan yolunun əhəmiyyəti
----------------------------------

Hərbi Gürcüstan yolu təkcə Gürcüstanı Rusiya ilə deyil, həm də Qarabağ münaqişəsinin həll edilməməsi səbəbindən Azərbaycanla sərhədləri bağlı olan Ermənistanı birləşdirən əsas nəqliyyat yollarından biridir. Gürcüstan və Rusiya arasında Qara dəniz sahili boyunca avtomobil rabitəsi Abxaziya münaqişəsi səbəbindən bağlıdır.

Ermənistan üçün xarici dünyaya başqa bir çıxış yolu yalnız Gürcüstanın Qara dəniz limanları olan Poti və Batumi və ya İran üzərindən mümkündür.

Yolun bağlanması
----------------

11 iyul 2006-cı ildə Hərbi Gürcüstan yolu Rusiya tərəfindən qeyri-müəyyən müddətə bağlanılır. Yolun bağlanmasının rəsmi səbəbi kimi sərhədin Rusiya hissəsindəki Yuxarı Lars keçid məntəqəsinin yenidən qurulması olaraq göstərilir. Əslində Rusiyadan Gürcüstana quru yolu lqal giriş mümkün deyildi.

Nəzarət məntəqəsi demək olar ki, dörd illik fasilədən sonra 1 mart 2010-cu ildə yenidən işinə başlayır. Rusiya-Gürcüstan sərhədinin açılması Ermənistan üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Hərbi Gürcüstan yolu bağlanmazdan əvvəl Ermənistan yüklərinin təxminən üçdə biri bu yolla daşınırdı.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  Российско-грузинский таможенный пункт «Верхний Ларс» будет закрыт до 2008 года Arxivləşdirilib 2017-09-12 at the Wayback Machine.
2. ↑  Дороги смерти. Составлен рейтинг самых опасных дорог на планете.
3. ↑  Армения надеется, что Грузия откроет КПП «Верхний Ларс» Arxivləşdirilib 2010-03-08 at the Wayback Machine.
**Ümumdünya Təbəssüm Günü** (*ing.* World Smile Day) — hər il oktyabr ayının ilk cümə günü qeyd olunan bayram. Hər il oktyabr ayının ilk cümə günü Dünya Təbəssüm Günü (World Smile Day) qeyd olunur. Bu gün rəssam Harvi Bollun sayəsində yaranıb. XX əsrin ortalarında o Amerikada yaşayıb. Onun yaradıcılığı mükafatlandırılmırdı: tənqidçilər onunla maraqlanmır, əsərləri çətin ki, ölməzlik qazanardı. Amma necə oldusa "State Mutual Life Assurance Company of America" sığorta şirkətinin nümayəndələri vizitka üçün parlaq və yaddaşlara həkk olacaq simvol fikirləşməyi ona həvalə etdilər. Harvi bu haqda çox düşünmədi, indiki zamanda internet istifadəçilərinin "smaylik" adlandırdığı - gülümsəyən sarı simanı çəkib sifarişçilərə təqdim etdi. Bu 1963-cü ildə baş verib. Sifarişçilər bu işi qəbul etdilər, Bolla 50$ ödədilər. Və şirkətin bütün işçi heyətinə bu nişanı düzəltdirib payladılar. Bu vizitka gözləniləndən də artıq uğur qazandırdı. Şirkətin müştəriləri bu yenilikdən şövqlənirdilər. Təxminən bir neçə aydan sonra 10.000-dən çox bu cür nişanlar istehsal olundu. Tezliklə bu mülayim üz köynəklərdə, konvertlərdə, açıqcalarda, kibrit qutularında peyda olmağa başladı. Hətta ABŞ-nin poçt idarələri də bu simvol ilə marka satışa buraxmağa başladı.

Boll hərfbəhərf fərəhindən coşurdu. "Tarix boyu bəşəriyyətdə və incəsənətdə heç bir zaman belə bir iş olmayıb, hansı ki, hər tərəfə o qədər geniş yayılsın, bunca xoşbəxtlik, sevinc və həzz gətirsin. Belə asan tərtib olunmuş və hər kəs tərəfindən anlaşılan iş hələ olmayıb", - çoxsaylı müsahibələrində birində bu cür söyləmişdi.

Ümumdünya Təbəssüm günü ilk dəfə 1999-cu ildə qeyd olunmuşdi. Rəssam elə düşünürdü ki, bu gün yaxşı əhval-ruhiyyəyə həsr olunmalıdır.

Günün şüarı: Xeyirxahlıq edin. Kiməsə gülümsəməyə yardım et.

İstinadlar
----------



1. ↑  "Bu gün Dünya Təbəssüm Günüdür" (az.). news.milli.az. 4 oktyabr 2019.  (#archive\_missing\_date) tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 may 2023.
**Seyidağa Mövsümlü** (1 avqust 1957, Ucar – 25 iyun 2018, Bakı) — Azərbaycan Ordusunun ilk hərbi operatoru.

Həyatı
------

Seyidağa Mövsümlü 01 avqust 1954-cü ildə Ucar rayonunda anadan olub. 1969-cu ildə Bakı Dəmir Yolu Texnikumuna daxil olsa da, ürəyində operatorluğa bir sevgi olub. O üzdən də tale onu televiziya sahəsinə gətirib. Azərbaycan Dövlət Teleradio Komitəsində teleoperator assistenti vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlayıb. Bu sahədə təhsil almaq üçün 1980-ci ildə Ümumittifaq Teleradio İnstitutuna göndərilib. Moskvada təhsilini uğurla başa vurub Bakıya qayıdıb. Azərbaycan Dövlət Teleradio Komitəsində teleoperator kimi fəaliyyətini davam etdirib. Tamaşaçıların dövlət televiziyasından sevə-sevə izlədikləri "Adı sənin, dadı mənim", "Kökdən düşmüş piano", "Bağışla" (3 hissəli), "Göz həkimi" "Gülüş sanatoriyası", "Pəncərədə işıq" və digər televiziya tamaşalarının, sənədli filmlərin operatoru olub. Xalqımız onu daha çox 1988-ci ildən başlayan xalq hərəkatından tanıyır. S. Mövsümlü xalq hərəkatını, 20 yanvar faciəsini, Xocalı soyqırımını, bütövlükdə Qarabağ müharibəsini lentə alan ilk operatorlardandır. O, 1988-ci ildən başlayaraq ermənilərin törətdikləri cinayətləri videolentə çəkmək üçün Qarabağın bütün rayonlarında, Naxçıvan və digər bölgələrimizdə olub. Dövlət televiziyasında çalışan vaxtlarında Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin yaratdığı ilk batalyonun — Şıxov batalyonunun ilk könüllülərindən olub. Bu batalyonda erməni işğalçılarına qarşı aparılan əməliyyatlarda qəhrəmancasına döyüşüb. İki dəfə yaralanıb. Uzun illər Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri olmuş şair Ramiz Duyğunun, general Zaur Rzyevin təklifi ilə 19 fevral 1992-ci ildən nazirliyin mətbuat mərkəzində operator kimi işə başlayır. 2002-ci ilə qədər Müdafiə Nazirliyində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. 2002-ci ildən ordudan tərxis olunub və köhnə iş yerinə, Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinə qayıdıb.

25 iyun 2018-ci ildə vəfat edib.

 Filmoqrafiya
-------------

1. Adı sənin, dadı mənim (film, 1980) (tammetrajlı televiziya tamaşası) (Aztv)
2. Kökdən düşmüş piano (film, 1982)
3. Bağışla (film, 1983)
4. Göz həkimi (film)
5. Gülüş sanatoriyası (film, 1989)
6. Səndən xəbərsiz (film, 1985)
7. Sən həmişə mənimləsən (film, 1987)
8. Səmədbəy (film, 1995)
9. Pəncərədə işıq (film, 1987)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Şeyxin kamerası, şairi öldürmək istəyən general, cəsədlə dolu kənd - XATİRƏ". 2016-08-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-10.
2. ↑  *APA TV.* "Ordumuzun ilk hərbi operatoru Seyidağa Mövsümov dünyasını dəyişib" (az.). Youtube.com. 25.06.2018. İstifadə tarixi: 2018-06-26.

Mənbə
-----

* Rauf KƏNGƏRLİ, "Xalq qəzeti".- 2010.- 26 fevral.- Səh.4.

Xarici keçidlər
---------------

* Yaşanan tarix
* Xocalı dərdini dağ da götürməz
* "Bugünkü yaşımda olsaydım, halkımın faciasını görüntülemeye gücüm yetmezdi
**Tianji dağları** (*çin.* 天子山) – Çinin Xunan əyalətinin Çjantszyantsze bölgəsində, Suosi dərəsinin yaxınlığında yerləşən dağlar.

67 km2 sahəyə yayılmış dağlar mərmər qüllələrdən ibarətdir və bəzən *"Çinin uçan dağları"* adlandırılır. Hər biri yüzlərlə metr hündürlüyündə olan qüllələr şam meşələrinə ev sahibliyi edir. İncə və hündür olan bu dağların hündürlüyü 1262 metrə qədər çata bilir. Burada olan qayaların ümumi sayı təxminən 3100-dür. Dağların 400 milyon il əvvəl kvars qum daşından formalaşdığı güman olunur.

Etimologiya
-----------

Dağların ilk adı *"Yaşıl daşlar"* mənasını verən Qin Yan olmuşdur. Lakin indiki adı tucya etnik qrupuna daxil olan və 1353-cü ildə yerli fermerlərin üsyanına uğurla başçılıq edərək özünü "tianji" adlandıran yerli qəhrəman Syan Dakunla bağlıdır. "Tianji" çin dilində "Cənnətin oğlu" deməkdir və adətən Çin imperatorları üçün istifadə olunan epitetdir. Deyinlərə görə, 1385-ci ildə onun ordusu bu dağlara qədər çəkilməli olmuş, sona qədər döyüşmüş, sonda isə özünü qayaların birindən atmışdır (başqa bir versiyaya görə isə özünü atmayıb, Şentan körfəzinə yıxılıb).

Turizm
------

Dağların yaxınlığında McDonald's restoranı fəaliyyət göstərir. 2.084 metr hündürlüyü qədər qalxan kanatla dağları gəzmək mümkündür. Kanat dünyada ən uzunlardan biri hesab olunur.

Populyar mədəniyyətdə
---------------------

Ceyms Kemeronun *"Avatar"* filmindəki Pandora dağları Tianji dağlarından ilhamlanaraq yaradılmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  {{cite web|title=Tianzi Dağları|url= Arxivləşdirilib 2014-01-06 at the Wayback Machine.*türk.* articles/tianzi-daglari
2. 1 2 3 4 5 6 7  "TIANZI MOUNTAIN, CHINA: LEGENDS, CABLE CARS AND MCDONALD'S". LazerHorse (ingilis). 13 noyabr 2016. 2017-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 sentyabr 2017.
3. ↑  "A day at 'Avatar' national park". Fairfax Australia. 19 September 2013. 9 December 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 sentyabr 2017.
Hanqiri
**Hanqiri** (半切 və ya 飯切), həm də **handay** (飯台, düyü mizi və ya düyü kasası) – dairəvi, altı düz ağacdan qayrılmış ləyən və ya boçka. Suşi üçün düyü hazırlamanın son mərhələlərində istifadə olunur. Ənənəvi hanqiri sərv ağacından hazırlanır və iki mis lent ilə bağlanır.

Hanqiri və şamoci (ağacdan qayrılmış qısa kəfgir) düyünü soslandırmaq və soyutmaq üçün isifadə olunur. Bişdikdən sonra düyü hangiriyə tökülür və orada düyü sirkəsi, şəkər və duzdan hazırlanmış sos ilə qarışdırılır. Qarışdırma əməliyyatı tamamlandığından sonra bir parça fukin ilə əhatə olunur və soyumağa buraxılır.

| ⛭Suşi |
| --- |
| 
* Suşinin tarixi
* Suşi və saşimi inqredientlərinin siyahısı
* Suşi restoranlarının siyahısı

 |
| 
* California rollu
* Çuutoro
* Kayten-zuşi
* Dekovert du Suşi
* Qari (zəncəfil)
* Hanaya Yohey
* Hanqiri
* Odori ebi
* Omakase
* Sietl rollu
* Suçi pizza
* Tare
* Tobiko
* Yuba
* Vasabi

 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Kulinariya** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Ananyino mədəniyyəti** — eramızdan əvvəl 8-3-cü əsrlərdə Kama, qismən Volqa, Vyatka və Belaya çayları hövzələrində yayılmış İlk Dəmir dövrünə aid mədəniyyət.

Arxeoloji qazıntılar
--------------------

Ananyino mədəniyyəti ərazilərinin öyrənilməsində 1858-ci ildə aparılan arxeoloji qazıntılar böyük əhəmiyyət daşıyır. Həmin arxeoloji qazıntılar zamanı dən daşları, sümükdən hazırlanmış əmək alətləri, bəzək əşyaları, müxtəlif saxsı qablar, Misir allahı Amonun heykəlciyi və s. tapılmışdır.

Ananyino tayfalarının həyatı
----------------------------

Ananyino mədəniyyəti tayfaları skif, sarmat, Sibir və Qafqaz tayfaları ilə ticarət əlaqələri saxlayırdılar. Əkinçilik, maldarlıq, ovçuluq, balıq tutmaqla, ticarət, toxuculuq və s. ilə məşğul olurmuşlar.

Mənbə
-----

Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası (10 cilddə), I cild

|  |  |
| --- | --- |
| Mədəniyyət | *Mədəniyyət ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

İstinadlar
----------

1. ↑  "АНАНЬИНСКАЯ КУЛЬТУРА • Большая российская энциклопедия - электронная версия". old.bigenc.ru. 2023-08-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-21.
2. ↑  "arxeoloji qazıntılar". cyberleninka.ru. 2023-08-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023.08.21.
3. ↑  "history". www.academia.edu. 2023-08-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023.08.21.
**Vintqanad**- şaqüli qalxıb-enən uçuş aparatı. Vintqanadda qaldırıcı qüvvəni kombinə edilmiş aparıcı sistem (bir və ya iki aparıcı vintdən və qanaddan ibarət) yaradır. Vintqanad vertolyotda olduğu kimi aparıcı vintlərin köməyi ilə qalxıb-enir; üfüqi istiqamətdə sürətin artırılması isə həm aparıcı vintlər, həm də hərəkətvericilər vasitəsilə əldə edilir. Hərəkətverici kimi təyyarə vintlərindən, yaxud reaktiv mühərriklərdən istifadə olunur. Vintqanad aerodinamik sükanların effektiv hərəkətə başladığı sürətə çatandan maksimal uçuş sürətinədək (500 km/saat-dan yüksək) adi təyyarə kimi uçur. Bu zaman sürətin kvadratına mütənasib artan qaldırıcı qüvvədən (qanadın) istifadə edilir ki, bu da maksimal uçuş sürətində uçuş çəkisinin 75-90 %-nə çatır. Havayaqalxma və yerəenmə rejimlərində Vintqanadın idarəetmə sistemi vertolyotda oluduğu kimi, irəli uçuş rejimində isə həm təyyarə və həm də vertolyotdakı kimidir. XX əsrin 50-ci illərinin sonunda ingilis firması "Feyri" tərəfindən bir reaktiv aparıcı vinti və iki dartıcı hava vinti olan "Rotodayn" Vintqanadı yaradıldı. Onun uçuş kütləsi 17700 kq, uçuş sürəti isə 312 km/saata qədər idi. Bu vaxt SSRİ-də iki aparıcı vinti və hər biri 4300 kv.m (5900 a.q.) gücündə iki turbovintli mühərriki olan Ka-22 Vintqanadı (N.İ.Kamovun konstruksiyası ilə) hazırlandı (uçuş kütləsi 37 m). 1961-ci ildə Vintqanadda 8 dünya rekordu qazanılmışdır. Ayrı-ayrı uçuşlarda Vintqanadın sürəti km/saata çatmışdır. Sonralar "Lokhid" firması tərəfindən yaradılan eksperimental XH-51A Vintqanadında 486 km/saat rekord uçuş sürəti əldə edilmişdir. Həmin VinTqanad əsasında 1965-ci ildə hazırlanan AH-56A "Çayen" markalı hərbi Vintqanad 4-pərli "Yarımsərt" aparıcı vint, itələyici vint və vertolyotdakı kimi konpensasiyaedici quyruq vinti ilə təchiz olunmuşdur. 2500 kv.m (3400 a.q.) gücündə turbovintli mühərrikin ("Ceneral elektrik" firması) tətbiqi maksimal uçuş kütləsində (7700 kq), maksimal uçuş sürətində (408 km/saat) çatmağa imkan verdi. Vintqanadın gələcəkdə daha da təkmilləşdirilməsi nəticəsində sürətini kreyser uçuş sürətinə-600 km/saata çatmaq və yükqaldırma qabiliyyətini 20-m-a çatdırmaq mümkün olacaqdır. Vintqanad vertolyotdan sürətlə uçur, lakin konstruksiyası nisbətən mürəkkəb və ağırdır.

İstinadlar
----------

* Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası X cilddə II cild, Bakı, 1978-ci il, 485-ci səh.
**Ciyərəoxşar lobariya** (*lat.* Lobaria pulmonaria) —

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU D2. Nadir növdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Tallomu iri, yarpaq formalıdır, bəzən diametri 30 sm-ə çatır, dilimli-lövhəciklidir, substrata homfla yapışır. Tallomun üst səthi boz –ayşıl, yaşıl-zeytuni yaxud qəhvəyidir, az-çox xüsusən də uclarda parıltılıdır, nahamar torlu, batıq çökəkciklidir. Tallomun üst səthində qonur-ağ yaxud boz soralilər, çubuqşəkilli soredil zizdiyalar səpələnmişdir. Alt səthi açıq, sarımtıl–qəhvəyi, bəzən qaramtıl rəngli, sıx ridzinlərlə örtülüdür. Apotesilərə çox rast gəlinmir, lövhəciklərin qırağında yerləşirlər, diametri 2–5 mm, oturaqdır, kasaşəkillidirlər, diski qırmızı-qəhvəyi rənglidir, əvvəl batıq, sonra yastılaşır. Tallomun rəngi KOH-ın təsirində dəyişmir. Özəyi KOH əvvəl saralır, sonra isə qızarır. Meşədə ağaclarda və mamırlı daşların üzərində bitir.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Yarpaq formalı talloma malikdir. Vegetativ çoxalması tallom hissələri, qyeri-cinsi çoxalması-piknokonidlər, cinsi çoxalması-sporlarladır. Şibyə və mamırlarla sinuziya əmələ gətirir. Xalq təbabətində və tibdə ağ ciyər vərəmində, digər ağ ciyər xəstəliyində və yaraların müalicəsində istifadə olunur. Atropa belladonna, Cephaelis ipecacuanha, Lobelia inflate, Hyoscyamus niger və Bryonia cretica ilə birlikdə ciyərəoxşar lobaria Bronchalis –Heel preparatının tərkibinə daxil olaraq, nəfəs yollarının xroniki iltihabı və broxların və traxeyaların deqenerativ dəyişməsində istifadə olunur.

Yayılması
---------

Zaqatala rayonu (Zaqatala Dövlət Qoruğu ətrafında), Quba rayonu (Qəçrəş kəndi), Qəbələ rayonu (Qəmərvan kəndi); Lənkəran ovalığı və dağlıq hissəsi (Lənkəran, Qirdan, Girdani, Təngivan, Biləsər kəndləri, Hirkan qoruğu); Astara (Lovain, Osnakəran kəndi ətrafında, istisunun ətrafı, 60 m); Lerik (Nücü kəndi ətrafı, meşədə, 500 m); Yardımlı (Alar kəndi, dağ meşədə, 1600 m).

Sayı və tendensiyası
--------------------

Populyasiya azalır. Antropogen və iqlim təsirləri növün itmə təhlükəsini gələcəkdə yarada bilər.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Əhali tərəfindən ağacların qırılması və atmosferin çirklənməsidir.

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Mühafizəsi üçün yayılma yerlərində populyasiyaları üzərində daimi nəzarət təşkil etmək, antropogen təsiri azaltmaq məqsədi ilə ağacların qırılmasının qarşısını almaq lazımdır.

İstinadlar
----------

1. ↑
2. ↑  Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
3. ↑   Определитель лишайников России, 1971
4. 1 2  Бархалов Ш.О. 1969
5. ↑  .http://aromatherapy.org.ua/content/view/213/105
6. ↑
7. ↑
**Ezoterika** — özünü kəşf etmək, həyatın mahiyyətini yaxından dərk etmək, insanın gizli imkanlarını və kainatın sirlərini dərk etməyin bir yolud. Ezoterik anlayışları 6 böyük qrupa bölmək olar:

1. **Düşüncələrini idarə etmək** - Düşüncə insan beyninin tikinti materialıdır. İnsan beyni düşünərək formalaşır. Bir gündə beynimizdən 70 min fərqli düşüncə keçir. Seçilən və üzərində diqqət toplanan düşüncə güc qazanır və insanı idarə edir. Düşüncələri idarə etməsək onlar bizi idarə edər və bu da fəsada yol açar.

2. **Duyğularını idarə etmək** - 20-yə yaxın duyğu mövcuddur. Əsas 4 duyğu var: qorxu, qəzəb, sevinc və kədər. Qalan duyğuları isə bu dörd duyğuların alt qruplarına daxıldır. Duyğularını və düşüncələrini idarə edə bilən insan öz taleyinin sahibidir.

3. **Öz enerjisini idarə etmək** - enerjinin düzgün istifadə edilməsi, bərpası, aktiv edilməsi, qorunması, axım istiqamətinin dəyişdrilməsi. İnsanın sahib olduğu enerjinin istiqaməti yoxdur. Enerjimizə istiqamət verməliyik. Enerjimiz bilərək və ya bilməyərək etdiyimiz seçim istiqamətində, diqqətimizin toplandığı istiqamətə yönəlir.

4. **Arzularını idarə etmək** - insan bir şey istədiyi zaman, bunu nə üçün istədiyini dərin analiz etməlidir. Axmaq və səfeh arzular insan həyatını uçruma aparır. 

5. **Yuxu görməni idarə etmək** - yuxu görmə insan həyatı üçün vacib amillərdən biridir. Yuxuda oyaq olmaq və yuxunu idarə etmək ancaq təcrübəli və aydınlanmış bir ezoterik tərəfindən həyata keçrilə bilər.

6. **Reallığı idarə etmək** - 5 duyğu hissi ilə qavradığımız dünya yeganə dünya deyil. Başqa reallıqlar da var. Lakin insan vərdiş etdiyi qavrayış ilə bu reallıqları nə görə, nə də dərk edə bilir. Bir ezoterik istədiyi vaxt öz dünyasını dayandırıb başqa aləmə yolçuluq edə bilir. İbadət və meditasiya kimi bir çox vasitə insan düşüncələrini, duyğularını, mühakimə mexanizmasını, dəyərləndirmə mexanizmasını kontor altına alıb diqqəti başqa reallığa yönləndirməyə kömək edir.

Bu gizli biliklərə və güclərə söykənən xüsusi maddələrin, sehrlərin və ritualların köməyi ilə reallığı manipulyasiya edən bir fövqəladə bir sənətdir. Sehr kimi təsnif edilən təcrübə, əslində, bəzi insanların tarixi inkişaflarında fərqli nöqtələrə yapışdıqları bir cəhət və ya dünyagörüşün əksini ifadə edir. Beləliklə, sehr, din və elm kimi, ortaq bir mədəniyyətin və dünyanı anlamağın bir hissəsidir.

Aydınlanmış
-----------

Maarifləndirmə (oyanış) "aydınlıq, təmiz şüur vəziyyəti, gerçəkliyin mahiyyəti haqqında vahid və tam məlumatlılıq" mənasını verən bir anlayışdır.
Eqonun dağıldığı yəni illüziyanın yox olduğu tam düşüncə vəziyyətidir. Bu ətrafdakıların hamısı ilə birlik vəziyyətinə gətirir. Aydınlanma əqli fəaliyyətin səhvliyini başa düşməklə əldə edilir, bunun nəticəsində şüur ​​bədəni və ağlı ilə eyniləşdirilir. Bu şəkildə şüur ​​illüziyalardan azad olur və saf şahid olur.

Mənbə
-----
**Zaur İslam oğlu Kantemirov** (28 avqust 1942, Bakı – 27 sentyabr 2021, Bakı) — Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (1992), qrafika, plakat, rəngkarlıq, monumental sənət, sənaye dizaynı, fotoqrafiya sahələrində böyük uğurlar qazanmış müasir Azərbaycan rəssamıdır.

Həyatı
------

Zaur İslam oğlu Kantemirov 1942-ci il avqust ayının 28-də Bakıda dünyaya gəlib. O, M. Əliyev adına Dövlət İncəsənət İnstitutunun məzunudur. Əməkdar rəssam çoxsaylı beynəlxalq, ümumittifaq və respublika sərgilərinin iştirakçısı və mükafatçısı olub. Həmçinin müstəqil Azərbaycanın ilk poçt markalarından birinin müəllifidir. Son illər şüşə materialını əsas hədəf götürərək fantastik layihələrə imza atıb. "Şüşə qəlbli" təxəllüsünü də elə bu işlərinə görə qazanıb.

Görkəmli sənətkar 27 sentyabr 2021-ci ildə 79 yaşında Covid-19 xəstəliyindən vəfat etmişdir.

Əsərləri
--------

* 19941994
* 19941994

İstinadlar
----------

1. ↑  Əməkdar rəssam Zaur Kantemirov dünyasını dəyişib
Əfqanıstanın Sangin bölgəsində patrul olan 40 komandodan ibarət Kral Dəniz Piyadaları
**Komando**— fiziki və nəzəri hazırlıqları nəticəsində əldə etdikləri qabiliyyətləri sayəsində; qısa bir müddət ərzində hədəfin detalları ilə birlikdə kəşfiyyatını həyata keçirdərək vəziyyəti qiymətləndirib hədəfi məhv edən, təchizat ilə təmin edilməsə belə vəzifəni başa çatdırmağı bacaran əsgər.

İkinci Dünya müharibəsindən sonra xüsusi şəraitlərdə əməliyyatlar apara bilən, yüksək hazırlıqlı xüsusi təyinatlı qoşunların yaradılmasına böyük diqqət yetirilməyə başlandı. Artıq bu gün xüsusi təyinatlılar demək olar ki, bütün ölkələrdə Silahlı qüvvələrin ən etibarlı və seçmə birləşməsi sayılır. 

1994-cü ildə Ermənistan ilə Azərbaycan arasında atəşkəs imzalandıqdan sonra Azərbaycanda da xüsusi təyinatlı qüvvələrin yaradılmasına başlanıb.

Türkiyədə «Kommando», «Bordo bereli» «SAT-SAS», ABŞ-da «Reyncer», «Delta forçe», Rusiyada «Alfa», «Vımpel», «Delta», İsraildə «Amor», Böyük Britaniyada «Kommandos», «Skorpion», Finlandiyada «Yeger», Gürcüstanda Xüsusi Əməliyyatlar Qrupu (Group «A»), Azərbaycanda «Yarasa», «Qartal», «Şahin», «Vaşaq», «Əqrəb» və s. şərti adlarla tanınan xüsusi təyinatlı dəstələr mövcuddur.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) · Treccani |
**Şaolinin 36-cı otağı** — 1978-ci ilə aid, Şaolin monastırı və əlbəyaxa döyüş sənətinə həsr olunmuş Çin filmidir.

Məzmun
------

Liu Yude adlı gənc oğlan müəlliminin təsiri ilə mancur hakimiyyətinə qarşı olan yerli qiyamçılara qoşulur. Hakimiyyət qiyamçıların bir çoxunu, o cümlədən Liu Yudenin atasını, müəllimini və dostlarını öldürdükdən sonra o, Şaolin monastırına gedərək kunq fu sənətinə yiyələnmək, beləliklə, yaxınlarının qisasını almaq fikrinə düşür. Yaralı olmasına baxmayaraq, Liu Yude böyük məhrumiyyətlərlə monastıra gəlib çıxır.

Monastırda San Te adı ilə tanınan Liu Yude kunq fu məşğələlərinə başlayaraq, ən çalışqan tələbəyə çevrilir və ən qısa zaman ərzində 35 otaqda əlbəyaxa döyüşün sirlərinə yiyələnir.

Kunq fu ustasına çevrilmiş San Te yenidən öz şəhərinə qayıdaraq əzilən xalqa kömək etmək qərarına gəlir. Yerli hakimiyyət nümayəndələrinə qarşı mübarizə aparan San Te öz ətrafına xeyli adam toplaya bilir. Mübarizəsi uğurlu başa çatdıqdan sonra yeni şagirdləri ilə Şaolinə qayıdan San Te 36-cı otağın əsasını qoyur.

Rollarda
--------

* Qordon Liu~Liu Yude/ San Te
* Lo Lie~general Tien Ta

Həmçinin bax
------------

* Şaolin monastırı
**Camal Xuduş oğlu Əhmədov** — 1991-1994-cü illərdə Azərbaycan silahlı qüvvələrində batalyon komandiri, qarnizon hərbi komendantı, hərbi polis şöbəsinin rəisi vəzifəsində çalışıb. "Qanun-Hüquq" firmasının prezidentidir. "Qızıl qələm" mükafatı laureatıdı (2010).

Həyatı
------

Camal Xuduş oğlu Əhmədov 1952-ci il noyabr ayının 22-də Ağdam rayonunun Baş Qərvənd kəndində anadan olub. İxtisasca hərbi mühəndis və hüquqşünasdır. Keçmiş sovet ordusunda Zaqafqaziya hərbi dairəsi tikinti-quraşdırma sahələrindən birinə uzun müddət rəhbərlik edib. Əfqanıstan və Vyetnam respublikalarında hərbi mühəndis-mütəxəssis kimi bir çox sahələrdə xidmət edib. Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan ərazilərində, o cümlədən bir çox uzaq xarici ölkələrdə keçmiş Sovet İttifaqına məxsus ən vacib hərbi bazalarının tikintilərinin rəhbəri olub. 1991-1994-cü illərdə Azərbaycan silahlı qüvvələrində batalyon komandiri, qarnizon hərbi komendantı, hərbi polis şöbəsinin rəisi vəzifəsində çalışıb. Qarabağ müharibəsi veteranıdır. Hazırda Azərbaycan Respublikası "Qanun-Hüquq" firmasının prezidentidir.

Ailəlidir, 2 övladı, 5 oğlan nəvəsi var.

Mənbə
-----

* 
*
Amerikan Güləşi
**Peşəkar güləş** (ingiliscə *professional wrestling*) toxumları Avropada atılmış, sonra isə ABŞ-yə qədər gedib çıxmış ən çox Amerikan güləşi və ya Pankreas güləş kimi tanınan idman növü. Günümüzün ən çox tanınan peşəkar güləş federasiyası WWE yəni; World Wrestling Entertainmentdir. Peşəkar güləş, digər güləş növlərinin əksinə bir "əyləncə idmanı"dır yəni, şoudur. Edilən matçların, yaşanan hadisələrin, danışmaların hamısı, çox ağıllıca hazırlanmış bir ssenarinin məhsuludur və nəticələri güləşçilər, ssenari qrupu və bəzi vəzifəlilər xaricində kimsə bilməz. İdmançılar ümumiyyətlə çox çalışqan şəxsiyyətlərdir və həftənin böyük bir hissəsinini ring içində tətbiqləri lazım olan hərəkətləri, ssenariləri çalışmaq üçün keçirərlər.WWE-in xaricində ən tanınmış güləş federasiyaları; Total Nonstop Action, Ring of Honor kimi ABŞ əsaslı güləş quruluşlarıdır.
Hər idmançının bir gimmicki yəni; xarakteri vardır. Buna ən yaxşı nümunə, əfsanə ad Undertakerdir. Undertaker, ring içində Dead Man(Ölü adam) xarakterinə malikdir amma əslində o da hər kəs kimi normal bir insandır. Mikrofon performansı, karizma və ring içi qabiliyyəti, bu idman da müvəffəqiyyət üçün lazımlı olan ən əhəmiyyətli meyarlardır.

Tarixi
------

Növləri
-------

Uğurlu promouşenlərin siyaxısı
------------------------------

Tanınmış nümayəndələri
----------------------

Həmçinin bax
------------

* Sərbəst güləş


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***İdman** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Marianna Vardinogiannis** (*yun.* Μαριάννα Βαρδινογιάννη; 1937, Afina – 24 iyul 2023, Afina) — UNESCO-nun Xoşməramlı səfiri,yunan xeyriyyəçisi, insan haqları və uşaq sağlamlığı üçün bir dünya müdafiəçisi və təşviqatçısı.

Erkən həyat, təhsil və ailə
---------------------------

Marianna Vardinogiannis Yunanıstanda anadan olub (1937) və Afinada böyümüşdür. Afinada orta məktəbi bitirdikdən sonra Koloradodakı Denver Universitetində İqtisadiyyat təhsili almışdır. Yunanistan gəmi maqnatı Vardis Vardinogiannis ilə evli və beş övladı var idi.

Beynəlxalq və regional fəaliyyətləri
------------------------------------

Marianna Vardinogiannis fəaliyyətinə beynəlxalq sülh və qlobal həmrəylik uğrunda mübarizə apardığı müxtəlif təşkilatların, birliklərin və xeyriyyəçi təşkilatların üzvü kimi başlamışdır, baxmayaraq ki, əsas diqqətini əsasən uşaq problemlərinə, sağlamlıq, təhsil, sosial rifah və yoxsulluq , uşaq istismarı və istismarına yönəltmişdir.

İordaniya Kraliçası Rania, Suzanne Mubarak kimi bir sıra beynəlxalq şəxsiyyətlərlə, dünyada sülh mədəniyyətinin qurulmasına odaklanan Qlobal Sülhü Müdafiə edən Koalisiya Qadınları kimi bir çox şəbəkə, iş birliyi və təşkilatlarla güclü əlaqələr qurmuşdur. 

2013-cü ildə Marianna Vardinoyiannis, İsmayıl Serageldin, Vaira Vike-Freiberga, Tarja Halonen, Süleyman Dəmirəl, Roza Otunbayeva, səfir Walter Fust və Federico Mayor Zaragoza ilə birlikdə Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin İdarə Heyətinə qatılmışdır.

Elpida Uşaq Onkoloji Xəstəxanası
--------------------------------

14 Oktyabr 2010-cu ildə Elpida (Ümid) Uşaq Onkoloji Xəstəxanası (Afina, Yunanıstan) açılmışdır və xalqa açıq elan olunmuşdur. Vardinogiannis'in ömür boyu hədəfi olan Elpida, xərçəngli uşaqların qayğısına diqqət yetirməkdir.

Avard və mükafatları
--------------------

* Légion d'Honneur. 2006-cı ildə Fransa Respublikası tərəfindən verilmişdir.
* Yunanistan Respublikası tərəfindən Xeyriyyə Sifarişinin Qızıl Xaç
* Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Məclisi tərəfindən 2020 Nelson Mandela Mükafatı
* 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən "Dostluq" ordeni ilə təltif olunub

İstinadlar
----------

1. 1 2  Μαριάννα Βαρδινογιάννη: *Στον Βαρδή ερωτεύτηκα100 άνδρες μαζί*. 2020.
2. 1 2  Philanthropist Marianna Vardinogianni passes away.
3. ↑  "Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva UNESCO-nun xoşməramlı səfiri Marianna Vardinoyannis ilə görüşüb" (az.). president.az. 2017-03-16. 2021-04-27 tarixində arxivləşdirilib.

Keçidlər
--------

* U.N.E.S.C.O.-un rəsmi saytında xoşməramlı səfir Marianna Vardinoyannis
* Elpida Uşaq Onkoloji Xəstəxanasının rəsmi saytı
**Müsəlman süsəni** (*lat.* Iris spuria subsp. musulmanica) — bitkilər aləminin qulançarçiçəklilər dəstəsinin süsənkimilər fəsiləsinin süsən cinsinin iris spuria növünə aid bitki yarımnövü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Təhlükəli həddə yaxın olanlar" kateqoriyasına aiddir –NT. Azərbaycanın nadir növüdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Çoxillik ot bitkisidir. Kökümsovu yoğun, sürünən, gövdə 40-60 (70) sm hündürlükdədir. Yarpaqlar xətvari, 10-15 mm enində, kökyanı yarpaqlar bəzən uzun olur. Təpə yarpaqları otşəkilli, kənarları ağ pərdəlidir. Çiçək qrupu 4-5 çiçəklidir. Çiçəkyanlığı 2,5-3 sm uzunluğunda, mavidir. Çiçəkyanlığının borucuğu 2,5 -3 dəfə yumurtalıqdan qısadır. Xarici tərəfi ellipsivari-dairəvi, ayası oyuqsuz, təpə hissədə aşağı bükülmüşdür. Daxili hissəsi tərs-neştərşəkilli, oyuqlu, dar dırnaqcıqlı, sütuncuğun tərəfi dırnaqcığa bərabərdir. Yumurtalıq uzun borucuqludur. Qutucuq uzun silindrvari, qısa buruncuqlu, 6 qabrğalı, paralel yaxınlaşmışdır.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

üzənlikdən aşağı dağ qurşağına qədər yayılmışdır. Rütubətli-bataqlıqlı, duzlutəhər yamaclarda rast gəlinir. Çoxalması kökümsov və ya toxumladır. Mezokserofitdir. Çiçəkləməsi may, meyvə verməsi iyun ayına təsadüf edir.

Yayılması
---------

Naxçıvan düzənliyi və aşağı dağlıq hissəsi (Sədərək rayonu, Heydərabad qəsəbəsi, Culfa rayonu, Gülüstan kəndi ərazisi).

Sayı və tendensiyası
--------------------

Populyasiyanın vəziyyətinin və təbii bərpanın ətraf mühitin dəyişilməsindən asılılığı müşahidə olunur.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Antropogen amillər (növün bəzək bitkisi kimi yığılması, otarılma, tapdalanma).

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər görülməyib. Yeni yayılma ərazilərinin axtarılması vacibdir.

Sinonimləi
----------

* Iris foetidissima auct.
* Iris klattii Kem.-Nath.
* Iris spuria ssp. musulmanica (Fomin) Takht.
* Iris violacea Klatt

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q20720973
* Wikispecies: Iris spuria subsp. musulmanica
* GBIF: 5298956
* GRIN: 429755
* iNaturalist: 508377
* IPNI: 883574-1
* NCBI: 292527
* Plant List: kew-322420
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:883574-1
* Tropicos: 16602658
* WCSP: 322420
* WFO: wfo-0000783896

 |
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Anatoli.

**Strekov Anatoli Sergeyeviç** (22 oktyabr 1945, Moskva) — texnika elmləri doktoru.

Həyatı
------

Strekov Anatoli Sergeyeviç 1945-ci ildə Moskva şəhərində anadan olmuşdur. 1975-ci ildə "Neft və qaz quyularının qazılması" AzNKİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirmişdir. 1967-2003-cü illərdə Azərbaycan EA DNQYPİ-nun "Layların neftveriminin artırılması üsulları" laboratoriyasında laborantdan laboratoriya rəhbərinə qədər müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. 1980-1984-cü illərdə bu institutun dissertantı olub. 1987-ci ildə o "Neft hasilatında suda həll olunan polimerlərin reoloji xassələrinin tənzimlənməsi yolu ilə, tətbiq edilməsi səmərəliliyinin artırılması" mövzusunda namizədlik, 1994-cü ildə isə "İşçi agentlərin hərəkətliyinin tənzimlənməsi yolu ilə layların neft veriminin artırılmasının fiziki-kimyəvi əsasları" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir. 2003-cü ildən bu günə qədər Azərbaycan MEA Geologiya İnstitutunda (indiki Geologiya və Geofizika İnstitutu) "Layların neftveriminin artırılması üsulları" laboratoriyasının rəhbəri işləyir.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Strekov A.S. neft yataqlarının işlənilməsi və layların neftveriminin artırılması sahəsində tanınmış alimdir.

Elmi tədqiqatların sahəsi: laya fiziki və kimyəvi sahələrlə təsir zamanı neftin sıxışdırılmasının fiziki-kimyəvi qanunauyğunluğunun tədqiqi və onların bazasında neftveriminin artırılmasının və neft hasilatının intensivləşdirilməsinin artıq məlum olan və yeni yaradılan üsul və texnologiyalarının təkmilləşdirilməsi.

Strekov A.S. 110-dən artıq elmi məqalənin müəllifidir. İxtiralara görə 2 müəlliflik şəhadətnaməsi alıb.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Strekov Anatoliy Sergeyeviç". 2023-06-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-06-29.
2. ↑

Mənbə
-----

* *"Azərbaycanın geoloq və geofizik alimləri" // Bakı, "Nafta-Press" nəşriyyatı, 2004, 362 s.*
**Dynaweb** - yüzlərlə güzgü saytlarından istifadə edən internetdə senzuradan yayınma portalı. İstifadəçilərə internetdə yerləşdirilmiş informasiyalardan, eləcə də onların internetdən istifadə etdikləri yerdə bloklanmış informasiyalardan istifadə etməyə imkan yaradır. **Dynaweb** xidməti Dinamik İnternet Texnologiyası, başqa sözlə, "Freegate" internetdə senzuradan yayınma alətini yaratmış insanlar tərəfindən hazırlanıb. DİT-in internet saytına əsasən, **Dynaweb** xidməti Çində daha populyardır, Çünki o, Çinin "böyük qoruyucu divarı"nı asanlıqla keçə bilir. **Dynaweb** istifadəyə asan, kompüterə hər hansı proqram yükləmək tələb etməyən və istifadədən qabaq konfiqurasiya edilmədən internetdən faydalanmağa imkan verən bir xidmətdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-09-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-07-09.

Xarici keçidlər
---------------

* DİT-in internet saytı
* DİT-in internet saytında Dynaweb barədə Arxivləşdirilib 2011-07-09 at the Wayback Machine

Həmçinin bax
------------

* Freegate
* İnternet senzura
**Artur Emmons Raymond** (24 mart 1899, Boston Massaçusets — 22 mart 1999, Santa Monika, Kaliforniya) DC-3-ü dizayn edən heyətə rəhbərlik edən aviasiya mühəndisi idi.

Raymond Kaliforniyanın Pasadena şəhərində lüks bir otel sahibinin oğlu idi. Harvard Universitetində bakalavr dərəcəsini və 1921-ci ildə MTİ -da aviasiya mühəndisliyi üzrə magistr dərəcəsini bitirmişdir.

Raymond bütün karyerasını Douglas Aircraft Company- də keçirmişdir. Metal çilingər kimi başlayaraq, o , DC-1 -dən DC-8 — ə qədər bütün Duqlas təyyarələrinin dizaynına töhfə verərək baş mühəndis səviyyəsinə qədər yüksəldi. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı o, bu müharibə üçün on minlərlə təyyarə istehsal edən böyük sahələri idarə etməyə kömək etdi.

Raymond daha çox dövlət subsidiyası olmadan və poçt daşımadan sərnişinləri daşıya bilən ilk təyyarə olan DC-3 "Dünyanı Dəyişən Təyyarə"nin aparıcı dizayneri kimi tanınır. DC-3-ün hərbi ekvivalenti C-47 idi. Avropada DC-3 "Dakota" kimi tanınırdı. 1934–1945-ci illər arasında təxminən 10.600 DC-3 və C-47 istehsal edildi və bu, onu bütün zamanların ən çox istehsal edilən təyyarəsi etdi. Raymondun ölümü zamanı təxminən 2000 DC-3 hələ də uçuşda idi və 400-ə yaxını hələ də kommersiya xidmətində idi.

1960-cı ildə Duqlasda təqaüdə çıxdıqdan sonra NASA 1969-cu ilə qədər Gemini layihəsi və Apollon proqramı üzrə xarici podratçılara nəzarət etmək vəzifəsini Raymond-a həvalə etdi. 1960-cı illərin sonlarında Boeing və digər aerokosmik firmalar ABŞ hökumətindən əhəmiyyətli subsidiyalar alaraq səsdən sürətli bir təyyarə yaratmağı təklif etdikdə, Raymond bu təyyarənin kommersiya baxımından əlverişli olmadığını bildirmişdi. ABŞ hökuməti 1971-ci ildə Amerikanın səsdən sürətli nəqliyyatının dizaynına subsidiya verməyi dayandırdı.

İkinci Dünya Müharibəsinin sonunda Raymond AHHQ- ə qitələrarası müharibə haqqında düşünmək üçün bir təşkilat yaratmağı təklif etdi. Həmin təşkilat onun təsisçi üzvü olduğu Rand Korporasiyasına çevrildi. O, həm də Milli Mühəndislik Akademiyasının qurucu üzvü idi. 1991-ci ildə Milli Hava və Kosmik Muzeyinin Müvəffəqiyyət Kuboku ona təqdim olundu.

O, 100 illik yubileyinə cəmi iki gün qalmış vəfat edib.

İstinadlar
----------


1. ↑  "Entry from MIT library archive". 2020-04-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-10.
2. ↑  "Founding members of the National Academy of Engineering". National Academy of Engineering. 11.07.2023. 2018-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: Şablon:Format date.
3. ↑  "Obituary from *New York Times*". 2017-01-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-10.
**Anna Donat** (mac. Donáth Anna Júlia) — Macarıstan siyasətçisi. Momentum Hərəkatı Partiyasının üzvü, Partiyanın keçmiş sədri (2021-2022), Partiyanın vitse-prezidenti (2018-2021). 2019-cu ildən Avropa Parlamentinin üzvü, Yenilənən Avropa siyasi qrupunun üzvü.

Bioqrafiya
----------

6 aprel 1987-ci ildə Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə Laslo Donat və İldiko Muntaq ailəsində anadan olub. Üç bacının ən kiçiyidir. Onun atası Laslo Donat pastor və Macarıstan Sosialist Fəhlə Partiyasından keçmiş Milli Assambleyanın üzvüdür. Onun ata tərəfdən babası Ferens Donat hüquqşünas idi və 1956-cı il Macarıstan üsyanı zamanı Macarıstan Sosialist İşçi Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üç katibindən biri idi.

Budapeştdə Bekaşmedyerdə Veres Peter Gimnaziyasını bitirmişdir. O, Budapeşt Universitetində sosiologiya, Amsterdam Universitetində miqrasiya və etnik tədqiqatlar üzrə təhsil alıb. Məzun olduqdan sonra Avropa Komissiyasında təcrübə keçib və sonra miqrantlara kömək edən qeyri-hökumət təşkilatı (QHT) Menedek üçün layihə meneceri olaraq Macarıstana qayıdıb. O, 2016-cı ildə Momentum Gənclər Hərəkatına qoşulub və 2018-ci ilin iyununda partiyanın vitse-prezidenti olub. Donat 2018-ci ildə Macarıstanda keçirilən parlament seçkilərində partiyanın parlamentdə bir dənə də mandat qazanmadığı namizəd olub.

2018-ci ilin dekabrında o, iş saatlarının kəskin artırılmasını nəzərdə tutan "quldarlıq qanunu" adlanan əmək qanunvericiliyində dəyişikliklərə qarşı kütləvi etiraz aksiyalarında iştirak edib. O, etiraz aksiyası zamanı həbs edilib.
2019-cu il seçkilərinin nəticələrinə əsasən, Avropa Parlamentinin üzvü seçilib. O, Momentum Hərəkatı partiyasının siyahısında ikinci olub və Katalin Çexlə birlikdə seçilib. 29 may 2019-cu ildə "quldarlıq qanunu"na etirazlar halında təqibdən qoruyan deputat toxunulmazlığından imtina edib.

21 noyabr 2021-ci ildə partiyanın qurultayında Momentum Hərəkatının prezidenti seçilib. Hərəkatın qurucusu və lideri Andraş Fekete-Dyor oktyabr ayında 3,4% səs qazanaraq, etimad səsverməsi təşəbbüsü ilə istefa verib. Bundan sonra Vitse-prezident Anna Oros müvəqqəti prezident olur. Qurultayda Anna Oros, Anna Donat və XVI Budapeşt dairə şurasının üzvü Qabor Hollai öz namizədliklərini irəli sürürlər. Anna Donat 57%, Anna Oros 29%, Qabor Hollai 14% səs toplayır.

9 may 2022-ci ildə o, uşaq gözlədiyini və buna görə də partiya sədri seçilmək üçün yenidən namizəd olmayacağını açıqlayır. Mayın 29-da Ferens Gelençer yeni prezident seçilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Коваль, Илья.* "В Венгрии не утихают протесты против «закона о рабстве»". Deutsche Welle. 2018-12-22. 2021-04-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-02-18.
2. ↑  *Kósa András.* "Donáth Annát választották meg a Momentum elnökének" (macar). Azonnali. 2021-11-21. 2021-11-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-22.
3. ↑  *Fazekas Pálma.* "A párt egyik alapítóját választotta új elnökének a Momentum" (macar). Szabad Európa. 2022-05-30. 2023-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-30.
**Cəld və yavaş düşünmək** — iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı, psixoloq Deniel Kaneman tərəfindən 2011-ci ildə dərc edilmiş elmi-populyar kitab. Kitabın əsas tezisi iki düşüncə tərzi arasında fərqləndirmədir: "*Sistem 1*" sürətli, instinktiv və emosionaldır; "*Sistem 2*" daha ləng, daha çox düşünən və daha məntiqlidir.

Məzmunu
-------

Məqsədyönlü qərarları və qərarvermə prosesini araşdıran və psixologiyaya dair baxışlarımızın üfüqlərini genişləndirən əsəri ilə Deniel Kaneman özünə müasir dövrün ən tanınmış mütəfəkkirləri arasında yer qazanıb. Düşüncələri ilə iqtisadiyyat, tibb və siyasət də daxil olmaqla bir çox elm sahələrinə ciddi təsir göstərmiş alim bu kitabında illərlə davam etdirdiyi araşdırmalarının nəticələrini toplayıb. Kitab oxucunu sanki bir "düşüncə səyahəti"nə çıxarır və fikirlərimizi idarə edən iki sistemi izah edir: sürətli, intuitiv və emosional olan I sistem və daha yavaş, daha təmkinli və daha məntiqli olan II sistem. Daniel Kaneman sürətli düşünməyin fövqəladə faydalarını, eyni zamanda çatışmazlıqlarını və şüurlu (koqnitiv) tərəfkeşliyini də diqqətə çatdırır. Bundan başqa, intuitiv təəssüratlarımızın düşüncə və davranışlarımıza təsirlərini də izah edir. Yanılma (səhv etmə) qorxusunun, ya da əksinə, həddən artıq özünəinamın fəaliyyət strategiyalarına nə dərəcədə təsir göstərdiyini, gələcəkdə bizi nəyin xoşbəxt edəcəyini proqnozlaşdırmaqda niyə bu qədər çətinlik çəkdiyimizi, birja oyunlarından tutmuş növbəti tətilimizi harada keçirəcəyimizə qədər həyatın bütün sahələrində təəssübkeşliyimizin necə həlledici rola malik olduğunu görürük. Oxucu ilə sanki canlı söhbətə girən Kaneman intuisiyamıza nə vaxt güvənib-güvənməyəcəyimizi və yavaş düşünməyin nə zaman daha faydalı olacağını öyrədir. İş və şəxsi həyatımızda necə seçim edə, necə davrana və bizə problemlər yaradan yanlış qərarlardan qaçmağın fərqli metodlarından necə yararlana biləcəyimizi göstərir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Thinking, Fast and Slow by Daniel Kahneman | Goodreads.
2. ↑  Freebase Data Dumps. Google.
3. ↑  *Shaw, Tamsin.* "Invisible Manipulators of Your Mind". New York Review of Books (ingilis). 2017-04-20. ISSN 0028-7504. 2020-07-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-08-10.
4. ↑  *Holt, Jim.* "Two Brains Running". The New York Times. November 27, 2011. səh. 16. July 28, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: September 9, 2023.
5. ↑  *Daniel Kahneman.* Thinking, Fast and Slow. Macmillan. 2011. ISBN 978-1-4299-6935-2. March 15, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 8, 2012.
6. ↑  "Cəld və yavaş düşünmək". 2020-12-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-09.
**Söhrab Əsgərov** — Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, şəhid.

Həyatı
------

Söhrab Telman oğlu Əsgərov 1972-ci il aprel ayının 1-də Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Arduşlu kəndində anadan olmuşdur. Bakı dəmir yol texnikumunu bitirib. 1991-ci il dekabr ayından Biləcəri vaqon deposunun vaqon yiğma sexində çilingər işləyirdi. Doğma yurd-yuvasını erməni işğalçılarından qorumaq niyyəti ilə 1992-ci il iyun ayının 22-də könüllü olaraq Azərbaycanın Milli Ordusuna getmişdir. Füzuli, Qubadlı, Laçın və Ağdərənin geri alınmasında gedən döyüşlərdə böyük şücaət göstərərək xeyli sayda erməni əsgərini məhv etmişdir. 

Söhrab Əsgərov 1994-cü il yanvar ayının 11-də Ağdərə rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə öz döyüş yoldaşlarını mühasirədən çıxarmaq üçün girdiyi qeyri-bərabər döyüşdə bir neçə erməni əsgəri ilə üz-üzə gəlmiş, son patronuna qədər vuruşmuş və sonda əsir düşməmək üçün əl qumbarası ilə onları və özünü partladaraq şəhid olmuşdur.

Subay idi. Ağdərə rayonunda dəfn edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Gülmirə Əsgərli.* "22 illik varlıq, 22 illik yoxluq" (PDF). "Laçın yurdu". №1(21) ("Elm və təhsil" nəşriyyatı). 31.03.2017: səh.72. İstifadə tarixi: 2017-05-22.

Xarici keçidlər
---------------

* addy.gov.az Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine
* seferberlik.gov.az
***Ay brilliant*** tammetrajlı bədii filmi rejissor Kənan Mahmudov tərəfindən 2015-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Azad Azərbaycan TV və İlk medianın istehsalıdır. Filmdə hadisələr "Bozbash Pictures"dən tanıdığımız 5 əsas qəhrəmanın ətrafında cərəyan edir. Əsas rolları İlkin Həsəni,
Ramil Babayev, Elşən Orucov, Azər Baxşəliyev, Nicat Rəhimov, Şamil Süleymanov və Pərvin Abıyeva ifa edirlər.

Məzmun
------

Filmdə hadisələr "Bozbash Pictures"dən tanıdığımız 5 əsas qəhrəmanın ətrafında cərəyan edir. Filmin qəhrəmanlarından olan Şirin (Nicat Rəhimov) təsadüfən mafiyadan oğurlanmış medalyon əhvalatının qurbanına çevrilir. Nəticədə məsələni həll etmək istəyən Şirinin dostları — qohumları Şəmi (İlkin Həsəni), Şöşü (Ramil Babayev), Fəlakət (Elşən Orucov) və Şirinin özü Hacı (Şamil Süleymanov) adlı mafiya başçısının əsiri olurlar. Bütün bu hadisələrin fonunda Topal (Sərdar İsgəndərov) adlı başqa mafiya başçısı da məsələyə qarışır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Rejissor: Kənan Mahmudov  

Ssenarist: Ənvər Abbasov, Samid Ağayev, Kənan Mahmudov  

Operator: Bəhruz Əliyev  

Prodüser: İlkin Həsəni  

Rəssam: Mehriban Əfəndi  

Bəstəkar: Tərlan Məmmədhüseynov

Rollarda
--------

İlkin Həsəni — Şəmi  

Ramil Babayev — Şöşü  

Elşən Orucov — Fəlakət  

Nicat Rəhimov — Şirin  

Azər Baxşəliyev — Ağsaqqal  

Şamil Süleymanov — Hacı  

Pərvin Abıyeva — Şəms  

Sərdar İsgəndərov — Topal   

Şəhanə Yusifova — Ağsaqqalın sevgilisi

İstinadlar
----------

1. ↑  ""28 Cinema"da "Ay Brilliant" filminin təqdimatı keçirildi" (az.). Cinemaplus.az. 3 mart 2015. İstifadə tarixi: 2018-01-09.[*ölü keçid*]

Mənbə
-----

* "28 Cinema"da "Ay Brilliant" filminin mətbuat konfransı keçirilib Arxivləşdirilib 2016-02-10 at the Wayback Machine
* "28 Cinema"da "Ay Brilliant" filminin təqdimatı keçirilib
* "Ay Brilliant"dan daha bir təqdimat
* "Ay Brilliant" təqdimatında nələr oldu

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2015-ci ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Sabit broadband abunələr (100 nəfərə düşən)
**Broadband** — telekommunikasiyada geniş tezlik diapazonunda və İnternet trafik növlərində çoxlu siqnalları daşıyan, mesajların eyni vaxtda göndərilməsini təmin edən və sürətli internet bağlantılarında istifadə olunan genişzolaqlı məlumat ötürülməsi. Orta koaksial kabel, fiber-optik, simsiz internet (radio), bükülmüş cüt və ya peyk ola bilər.

İnternetə çıxış kontekstində genişzolaqlı internet həmişə açıq və ənənəvi analoq, ya da ISDN PSTN xidmətləri üzərindən "dial-up" girişindən daha sürətli olan istənilən yüksəksürətli İnternetə çıxışı ifadə etmək üçün istifadə olunur.

İdeal telekommunikasiya şəbəkəsi aşağıdakı xüsusiyyətlərə malikdir: genişzolaqlı, multimedia, çoxnöqtəli, çox tarifli və müxtəlif xidmətlər (çox xidmətlər) üçün qənaətcil həyata keçirmə. Bu xüsusiyyətləri təmin etmək üçün "Broadband Integrated Services Digital Network" (B-ISDN) planlaşdırılmışdır. "Asynchronous Transfer Mode" (ATM) bu tələblərə cavab vermək üçün hədəf texnologiya kimi irəli sürülmüşdür.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Types of Broadband Connections; Federal Communications Commission". Fcc.gov. 2014-06-23. 2022-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-06-05.
2. ↑  *Lu, Fang.* "ATM Congestion Control". 10 February 2005 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 March 2005.
3. 1 2  *Saito, H.* Teletraffic Technologies in ATM Networks. Artech House. 1993. ISBN 0-89006-622-1.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbarda Broadband ilə əlaqədar mediafayllar var