recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Elxan Cahangir oğlu Qəhrəman** (22 aprel 1965, Bakı) — Azərbaycan Respublikası Küveyt Dövlətində Fövqəladə və Səlahiyətli Səfiri (2016—2022), diplomat.

Həyatı
------

**Elxan Cahangir oğlu Qəhrəman** 1965-ci il aprelin 22-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1989 – Bakı Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsini bitirmişdir.

2000-ci ildə Vyana Diplomatik Akademiyasını[en] bitirmişdir.

1989-1991-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası jurnalının Baş Redaktoru vəzifəsində çalışmişdır.

1991-1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyində İkinci katib vəzifəsində çalışmişdır.
1995-1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Almaniya Federativ Respublikasındakı Səfirliyində İkinci katib vəzifəsində çalışmişdır.
1997-1998-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyində İkinci katib vəzifəsində çalışmişdır.

1998-1999-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyində Birinci katib vəzifəsində çalışmişdır.
1999-2001-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyində Şöbə müdiri vəzifəsində çalışmişdır.

2001-2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikasının Birləşmiş Ərəb Əmirliyindəki Səfirliyində Birinci katib vəzifəsində çalışmişdır.
2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Birləşmiş Ərəb Əmirliyindəki Səfirliyinin Dubaydakı Ofisində Konsul vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

2006-2007-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyində Şöbə müdiri vəzifəsində çalışmişdır.

2007-2009-cu illərdə Azərbaycan Respublikasının Birləşmiş Ərəb Əmirliyindəki Səfirliyində Müvəqqəti İşlər Vəkili vəzifəsində çalışmişdır.

2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Birləşmiş Ərəb Əmirliyində Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri.

2016-2022-cı illərdə Azərbaycan Respublikasının Küveyt Dövlətində Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri.

Xarici dillərdən ingilis, rus və türk dillərini bilir.

Evlidir, bir övladı var.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikasının Küveyt Dövlətində Fövqəladə və Səlahiyətli Səfiri Arxivləşdirilib 2019-04-17 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  "E.C.Qəhrəmanovun Azərbaycan Respublikasının Küveyt Dövlətində fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilməsi haqqında". 2022-08-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-28.
2. ↑  "E.C.Qəhrəmanın Azərbaycan Respublikasının Küveyt Dövlətində fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsindən geri çağırılması haqqında". 2022-08-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-28.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Elxan Qəhrəman*** ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Alatau qaramalı** — Qırğızıstan və Qazaxıstanda yaradılmış südlük-ətlik qaramal cinsi. Yerli cinsin şvis və Kostroma cinsləri ilə cütləşdirilməsindən alınmışdır.

Xüsusiyyəti
-----------

Konstitusiyası möhkəmdir; yüksək dağ otlaqlarına uyğunlaşmışdır. Rəngi qonur, burnunun və közlərinin ətrafı açıq rənglidir. 4,000–5,000 kiloqram (bəziləri 10,222) süd verir. Südün yağlılığı 3,8–3,9%, bəzən 5% olur. İnəklərin diri çəkisi 500–550 kiloqram, buğalarınkı 700–800 kiloqramdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Алатау гарамалы // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. I ҹилд: А—Балзак. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1976. С. 213.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* Алатауская порода // Qazaxıstan Milli Ensiklopediyası. — Almatı: Qazax ensiklopediyası, 2004. — Т. I. — ISBN 9965-9389-9-7. (CC BY-SA 3.0)
**Blank adaları**  (*ing.* Blank Islands) — ABŞ-nin Alyaska ştatının Ketçikan şəhəri sahillərində yerləşən adalar.

Morfometriya
------------

Mütləq hündürlüyü 12 m, sahəsi 24 hektardır. Çəkilmə zamanı adalar bir-birinə bağlanır.

Relyef
------

Blank adalarına Böyük ada və Kiçik ada daxildir. Böyük ada tamamilə sıx iynəyarpaqlı meşə ilə örtülmüşdür. Adanın mərkəzində kiçik bataqlıq və gölməçə (bataqlıq sahəsi - 1,5 hektar; gölməçə sahəsi - 0,3 hektar) vardır. Dadan ibarət olan təpəliyə sahibdir. Təpələrin hündürlüyü qırx metrə qədərdir. Adada maral və canavar vardır. Ayılarında bura üzməsi məlumdur. Ada adını 1925-ci ildə almışdır. Çəkilmə zamanı Böyük ada Kiçik ada ilə bərzəxlə bağlanır.

Kiçik ada: eni - 200 metr, uzunluğu - 850 metr, sahəsi - 15 hektar. Tamamilə sıx meşə ilə örtülmüşdür. Bu adanın sahilində uzunluğu 40 metr olan meşəlikdən ibarət qumlu sahil vardır.

Adalarda sıx mülayim iynəyarpaqlı meşə (şam, sidr) vardır. Meşənin alp təbəqəsi hündürlüyü bir metrə çatan salal kollarından ibarətdir. Cır qaragilə və adi moruq böyüyür. Adaların ən hissəsi 25 metr yüksəklikdədir. Adalarda bir neçə mərmər daşlı yarımtəpə massivləri vardır. Onlardan ən böyüyü təxminən iki hektar əraziyə malikdir, hündürlüyü 30 metrə qədərdir. Sahə baxımından ən böyük massiv təxminən 12,5 hektar ərazisi olan "Şimal silsiləsi"dir. Adalar həm turistlərin, həm də yerli əhalinin sevimli gəzinti və istirahət yeridir. Adada qum əvəzinə boz və qara incə çınqıllı bir neçə çimərlik vardır.

Adanın ekologiyası
------------------

Adada çoxlu sayda bitki vardır. Meşədə hündürlüyü 60 metrə qədər olan iynəyarpaqlı ağaclar bitir (Suqa şamından tutmuş sidr ağaclarına qədər). Meşənin alt təbəqəsi salal kollarından, cır mərcindən, enliyarpaqlı ağaclardan və kollardan ibarətdir, nadir moruq kollarına rast gəlinir.

Adada bəzən maral və canavarlara, çox nadir hallarda isə ayılara rast gəlinir. Quşlar adaya uçaraq çoxlu həşəratlar, həmçinin ilbizlərlə qidalanır.

Fotoqalereya
------------

* Adadakı meşəAdadakı meşə
* Yarıdağ massiviYarıdağ massivi
* Adadakı çimərlikAdadakı çimərlik
* GölməçəGölməçə

İstinadlar
----------

1. ↑  Blank Islands Arxivləşdirilib 2021-04-17 at the Wayback Machine // *alaska.guide*
2. ↑  Kayak the Blank Islands Arxivləşdirilib 2020-10-22 at the Wayback Machine // *theoutbound.com*
**Tsiklooktan** (oktametilen) — tsikloalkanlar sinfinə aiddir. Kimyəvi formulu — C8H16

Fiziki xassələri
----------------

Tsiklooktan - rəngsiz, kamfora iyli mayedir.

Kimyəvi xassələri
-----------------

Vilştetter nar ağacı qabığında olan alkaloid psevdopelletriyerindən tsiklooktatetraen almışdır. Tsiklooktatatetraen asanlıqla birləşmə və oksidləşmə reaksiyalarına girir; o, otaq temperaturunda katalizatorun iştirakı ilə hidrogenlə birləşərək, tsiklooktana çevrilir. Tsiklooktan 150oS-də qaynayır. 
Halqasinda 8-dən artıq (34-ə qədər) karbon olan birləşmələrdən, böyükhalqalı ketonlar, Rujiçkanın və qismən Tsiqlerin tədqiqatı nəticəsində alınmış və öyrənilmişdir.

Konformasiyası
--------------

tsiklooktanın konformasiyası

Törəmələri
----------

Böyükhalqalı tsiklik ketonların bəzisi təbiətdə tapılır. Onlardan **sibeton** və **muskonu** göstərmək olar. Sibeton İranda və Həbəşistanda rast gələn viverra heyvanının vəzilərindən alınır, müşk iyi verir, 32,5oS-də əriyir. 158-160oS-də qaynayır.
Muskon, Orta Asiyada və Tibetdə yaşayan erkək kabarqadan alınan müşkün əsas tərkibini təşkil edir. Muskon 142-143oS-də qaynayan, yağabənzər qatı mayedir. Sibet və müşk qədim zamandan məlum olan xoşiyli, qiymətli ətirli maddələrdir.

Mənbə
-----

* M.Mövsümzadə "Üzvi kimya", Maarif-1966.

1. ↑  CYCLOOCTANE (ing.).
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Elxan Süleymanov.
**Elxan Süleymanov** — Rusiya Federasiyası Çeçenistan Respublikasının səhiyyə naziri və baş onkoloqu. Tibb elmləri namizədi.

Həyatı
------

Elxan Süleymanov Abdulla oğlu 1974-cü ildə Bakıda anadan olub. Əslən Qusar rayonunun Həzrə kəndindəndir. Təhsilini.

Elxan Süleymanov ATU-nu fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Təhsildən sonra Bakı Onkoloji Elmi Mərkəzində işləyib. Çeçenistan Respublikasının rəhbəri vəzifəsinin icraçısı Ramzan Kadırovun dəvəti ilə Moskvadan Çeçnistana gəlmiş və Qroznı Onkoloji Dispanserinin rəhbəri işləmişdir.

28 aprel 2016-cı il tarixində Çeçenistan Respublikasının səhiyyə naziri təyin edilib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ramzan Kadırov Elxan Süleymanovu Çeçenistanın baş onkoloqu təyin etdi". Virtualaz.org. Virtualaz.org. 17.03.2016. 2020-08-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 aprel 2016.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-05-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-28.
**Blastomikoz**, yaxud Şimali Amerika blastomikozu əsasən ABŞ və Kanadada rast gəlinən sistem xarakterli endemik mikozdur. Xəstəlik həmçinin Cənubi Amerikada, Afrikada və Asiyada da müşahidə edilir. Törədici – Blastomyces dermatitidis torpaqda yaşayan dimorf göbələkdir.

Morfo-bioloji xüsusiyyətləri
----------------------------

Ətraf mühitdə və otaq temperaturunda Saburo mühitində kif şəklində inkişaf edən koloniyaları miselial formada olur. Miseliləri şaxəli və arakəsməlidir. Kürəvi , oval yaxud armudşəkilli mikrokonidilər miselilərə konididaşıyıcılar vasitəsilə birləşmişdir. Bəzən iri ölçülü xlamidosporalar əmələ gətirir. 37o C-də inkubasiya etdikdə , eləcə də orqanizmdə maya formasına çevrilir , bu forma qalın divarlı , iri ölçülü , çoxnüvəli və bir tumurcuqlu mayayabənzər hüceyrələrdən ibarətdir .

Patogenez
---------

Ağciyərlərə daxil olmuş göbələk sporaları iri ölçülü maya hüceyrələrinə çevrilərək ilkin infeksiya ocaqları formalaşdırır. Xəstəliyin ilkin mərhələlərində iltihab ocaqları qranulositlərlə infiltrasiyalaşır , sonra bu epiteloid və giqant hüceyrələrlə əvəz olunur. Qranulomalar formalaşdıqda belə , qonşu zədələnməmiş toxumalarda irinləmə və nekroz sahələri müşahidə olunur. Xəstəliyin disseminasiyalı forması ilkin ağciyər zədələnməsindən bir neçə il sonra inkişaf edə bilər. Patoloji prosesə istənilən orqan cəlb oluna bilər , lakin dəri , sümüklər , cinsi sitemin orqanları , mərkəzi sinir sistemi daha çox hallarda zədələnir .

Blastomikozun gizli dövrü bir neçə həftədən bir neçə aya qədər davam edir. Xəstəliyin ilk əlamətləri kəskin respirator xəstəlikləri xatırladır və yüksək hərarət , öskürək , mialgiya , altralgiyalarla müşayət olunur. Pnevmoniya çox vaxt spontan olaraq sağalsa da , bəzən xəstəlik xroniki hala keçə bilər , bəzən isə disseminasiyalı formanın inkişafı ilə nəticələnə bilər. Disseminasiyalı formalarda dərinin zədələnməsi daha çox müşahidə edilir. Əvvəlcə düyüncüklər şəklində olan zədələnmə sahələri , sonralar ətrafları yüksəlmiş verrukoz yaralara çevrilir. Yaraların ətrafında irinli mikroabseslər müşahidə edilir. İrinli yara sahələri çapıqlaşma zonaları ilə növbələşir .

Mikrobioloji diaqnostika
------------------------

Müayinə üçün irin , likvor , bəlğəm , sidik , limfa düyünlərində punktat götürülür .

Mikoloji üsul
-------------

Patoloji materialları Saburo mühitində 37o C-də 2 həftə müddətində inkubasiya etməklə törədicinin kulturasını əldə etmək mümkündür. İdentifikasiya 37o C temperaturda zənginləşdirilmiş mühitlərdə maya formasına transformasiya qabiliyyətinin müəyyənləşdirilməsi və ZPR vasitəsilə aparılır .

Seroloji üsul qan zərdabında törədicinin A antigeninə qarşı anticisimlərin İFA vasitəsilə aşkar edilməsinə əsaslanır. Lakin digər visseral mikozlardan fərqli olaraq blastomikoz zamanı seroloji üsul bir o qədər də informativ deyil .

Müalicə
-------

Blastomikozun ağır klinik formalarında amfoterisin B tətbiq edilir. İtrakonazolun 6 ay meddətində istifadəsi də effektlidir .

Profilaktika
------------

Spesifik profilaktik vasitələr mövcud deyil .
**Özgələşmə** (*ing.* dissosiasiya) — psixi müdafiə mexanizmlərinə aid olan psixi prosesdir. Bu mexanizmin fəaliyyəti nəticəsində insana elə gəlir ki, baş verən hadisələr onunla deyil, digər şəxslə baş verir. Belə "özgələşmə" mövqeyi insanı izafi və dözülməz hisslərdən müdafiə edir.

Bu termini ilk dəfə fransız həkim-psixoloq P.Jane təklif etmişdir. O, müşahidə edirdi ki, ideyalar toplusu şəxsiyyətdən kənarda, əlahiddə və sərbəst şəkildə mövcud ola bilərlər. Lakin hipnozun köməyi ilə şüuru özünə qaytarıla bilər.

Təsviri
-------

Özgələşmə — geniş yayılmış, lakin əksəriyyət insanlar tərəfindən normal şəraitdə istifadə edilməyən müdafiə mexanizmidir. Bu müdafiə mexanizmini öz üzərində tətbiq edən insanlar bu haqda belə danışırlar: "sanki bu mənimlə yox, başqa bir şəxslə baş verirdi". Bəzi hallarda insan o qədər özgələşir ki, sanki özünü kənardan görür, hətta bədənini tərk etdiyini hiss edir.
 

### Adaptiv proses

Normal halda özgələşmə - emosional təmkinlilik və hərəkətlər üzərində nəzarəti tələb edən psixoloji sarsıntı və güclü mənfi hisslərə qarşı reaksiya kimi formalaşır. İnsan həyatında baş verən hadisələrə kənardan baxdıqda, daha ayıq və soyuqqanlı şəkildə dəyərləndirmək imkanı əldə edir.

### Müdafiə mexanizmi

Özgələşmə insanları yalnızca çətin və təhlükəli vəziyyətlərdən deyil, həmçinin dözülməz emosional hadisələrdən qoruyur.

İzafi emosional insanlar ən adi emosional hadisələr zamanı belə özgələşə bilərlər. Belə insanlar çətinliklə emosional əlaqə qururlar və kənardan baxanda soyuqqanlı və ya soyuq təbiətli təsəvvürü yaradırlar.

Hadisələrin "ayıq" qiymətləndirilməsini təmin edən "özgələşmə", həmçinin baş verən hadisənin emosional tərəfinin düzgün dərk edilməsinin qarşısını ala bilər. Xüsusilə ağır psixi sarsıntı və ya qəza keçirmiş şəxslər özgələşməyə meylli olurlar.

Psixi sarsıntılarla əlaqəsi
---------------------------

Nensi Mak Vilyam hesab edir ki, özgələşmə çoxşəxslik kimi psixi nasazlıqlardan əziyyət çəkən insanların mərkəzi müdafiə sistemidir. Ümumilikdə Özgələşmə bütün dissosiativ xəstəliklərin kökündə durur.

Ədəbiyyat
---------

* *Мак-Вильямс, Нэнси.* **Психоаналитическая диагностика: Понимание структуры личности в клиническом процессе** Arxivləşdirilib 2010-05-02 at the Wayback Machine = Psychoanalytic diagnosis: Understanding personality structure in the clinical process. — Москва: Класс, 1998. — 480 с. — ISBN 5-86375-098-7.

İstinadlar
----------
"**Şuşa qrupu**" (*əbcəd.* شوشا قروپو‎) və ya **RSDFP-nin Şuşa qrupu** — Rusiya imperiyası dövründə RSDFP-nin tərkibində mövcud olmuş və Şuşa ərazisində, həmçinin yaxın kəndlərdə fəaliyyət göstərmiş yeraltı siyasi bolşevik təşkilat.

Tarixi
------

RSDFP-nin "Şuşa qrupu" 1905-ci ilin iyununda RSDFP Qafqaz İttifaq Komitəsi və Bakı Komitəsinin köməyi ilə yaradılmışdır. Qrupun üzvləri 3 həftə ərzində şəhərdə usta köməkçiləri və prikazçiklərindən ibarət 4, həmçinin yaxın kəndlilərin birində azərbaycanlılardan ibarət 3 dərnək təşkil etmişdilər. Onlar toxucular, əyiricilər, sənətkarlar, şəhər real məktəbinin şagirdləri və kəndlilər arasında inqilabi iş aparmışdılar. 1905-ci ilin yayında ayaradılan gizli mətbəədə intibahnamələr, vərəqələr və s. inqilabi ədəbiyyat çap edilmiş, zəhmətkeşlər arasında yayılmışdır. Şuşa bolşevikləri "*Proletari*" qəzetinin redaksiyası ilə məktublaşmış, vərəqə, intibahnamə və s. nəşrlərini onlara göndərirdilər. Şuşaya "*Proletari*" qəzeti və digər bolşevik ədəbiyyatı da gətirilirdi. Rusiyada 1905–1907-ci illər inqilabı dövründə "Şuşa qrupu"nun rəhbərliyi ilə tətillər, nümayiş və mitinqlər keçirilmişdir. "Şuşa qrupu" Pyotr Stolıpinın səyləri ilə əlaqədar öz fəaliyyətini dayandırmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Шуша групу // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. X ҹилд: Фрост—Шүштәр. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1987. С. 579.
**Fanaqoriya adası** — Zed adaları arxipelaq qrupunun ən böyük üçüncü adasıdır. Ada Antarktidanın Cənubi Şetland adalarındakı Livinqston adasında, Zed qrupunun şimal sahillərində yerləşmişdir. Ada buzlaqlardan azaddır və qayalardan təşkil olunmuşdur. Adanın uzunluğu 700 m, eni 500 m, səthinin sahəsi isə 20 hektardır. Ada qonşu adalar olan Esperanto adasından 70 m və Lesidren adasından isə 130 m məsafədə yerləşmişdir. Ada Vilyams zirvəsindən 2.1 km şimalda yerləşmişdir. Ada 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf olunmuşdur.

Ada Böyük Bolqar xanlığının şəhərlərindən biri olan Fanaqoriyanın adını daşıyır.

Yerləşməsi
----------

Fanaqoriya adası 62°26′03″ c. e. 60°09′46″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Çili xəritəsinə 1971-ci ildə Argentina xəritəsinə 1980-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

Həmçinin bax
------------

* 60° S cənub enliyindəki Antarktida adalarının siyahısı
* ATEK

İstinadlar
----------

1. ↑  L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* Phanagoria Island. SCAR
* Bulgarian Antarctic Gazetteer. Antarctic Place-names Commission. (details in Bulgarian, basic data in English)
**Sayad Zeynalabdin oğlu Zeynalov** (30 avqust 1886, Ağköynək, Qazax qəzası – 1942) — Birinci dünya müharibəsinin iştirakçısı.

Poruçik Sayad Zeynalabdin oğlu Zeynalov 1908-ci ilin noyabrında Gəncədəki podpraporşiklər məktəbini bitirib. Birinci
dünya müharibəsində "Dikaya diviziya"nın Tatar-Azərbaycan alayında xidmət edib. SSRİ Mərkəzi Dövlət Hərbi Arxivindəki sənəddə onun haqqında belə yazılıb:

"30 avqust 1886-cı ildə anadan olub. Yelizavetpol quberniyasındakı Qazax qəzasının vətəndaşıdır. 1914-cü ildə könüllü olaraq Tatar süvari alayına daxil olub. 1915-ci ildə uryadnik, 1916-cı ildə praporşik, sonra isə yunker rütbəsi alıb."

1914-cü il sentyabrın iyirmisindən Avstriya-Macarıstan və Almaniyaya qarşı döyüşlərin iştirakçısı olub. 1914-1916-cı illərdə cəbhələrdə göstərdiyi qeyri-adi qəhrəmanlığa görə Ağköynəkli praporşik Sayad bəy Zeynalabdin oğlu imperiyanin ən şərəfli Müqəddəs Georgi ordeninin bütün dörd dərəcəsi ilə təltif olunmuşdur.

"Müqəddəs Georgi" ordeni qədim rus ordenlərindəndir. Onun dörd dərəcəsi vardı. Birinci dərəcəli orden ən yüksək hesab olunurdu. Ordenin devizi belə idi:

"Əla xidmət və cəsurluğa görə". Odur ki, "Müqəddəs Georgi" ordeninin bütün dörd dərəcəsinə yalnız "fövqəladə dərəcədə fərqlənən, xüsusi rəşadət, mərdlik, əla əsgəri rəşadət göstərən hərbi qulluqçular layiq görülürdülər".

1917-ci ildə vətənə qayıdan Səyad Zeynalov 1918-ci ildən Milli Orduda, əvvəlcə birinci Tatar-Azərbaycan alayında, sonra isə üçüncü Şəki süvari alayında xidmət edib. Qarabağda, Göyçayda və Bakıda daşnak-bolşeviklərə qarşı döyüşlərin fəal iştirakçısı olub.

1920-ci il 28 aprel çevrilişindən sonra Qazax milis şöbəsinin rəisi ,"El yardımı komitəsi"nin sədri və Gəncə milis idarəsinin rəisi kimi məsul vəzifələrdə işləyib. 1937-ci ildə Müsavat zabiti kimi həbs olunub və sürgünə göndərilib. 1942-ci ildə sürgündə dünyasını dəyişib.

İstinadlar
----------
**Famil Elman oğlu Məmmədli** (15 oktyabr 1974; Abasxanlı, Ağsu rayonu, Azərbaycan SSR — 3 mart 2010; Tovuz rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı, şəhid.

Həyatı və hərbi xidməti
-----------------------

Famil Məmmədli 15 oktyabr 1974-cü ildə Ağsu rayonunun Abasxanlı kəndində müəllim ailəsində dünyaya göz açmışdır. Orta təhsilini 10-cu sinfə qədər Abasxanlı kənd orta məktəbində almış, sonra Ağsu şəhər internat məktəbində bitirmişdir. 1992-ci ildə orta məktəbi bitirərək Bakı Ali Ümumqoşun Komandirləri Məktəbinə qəbul olmuşdur. Həmin il müsabiqə yolu ilə seçilərək İstanbul şəhərinə Hava Harp Okuluna təhsil almağa göndərilmişdir. 1996-cı ildə məktəbi bitirən Famil Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrində xidmətə başlamışdır. Kürdəmirdə yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmət etmişdir. 2008-ci ildə qüsursuz xidmətinə görə polkovnik-leytenant rütbəsinə yüksəlmişdir.

Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı Famil Məmmədli 3 mart 2010-cu ildə uçuşda olarkən təyyarəsində nasazlıq baş verir və təyyarənin Tovuz rayonunun Əyyublu kəndinin üzərinə düşmə təhlükəsi yaranır. Bu zaman Famil Məmmədli təyyarəni kənddən bir az kənara çıxarmağı bacarır. Təyyarənin mülki sahədən kənarda qəzası baş verir və Famil Məmmədli şəhid olur.

26 sentyabr 1998-ci ildə ailə həyatı quran Famil Məmmədlinin 3 övladı yadigar qaldı.

Famil Məmmədlinin nəşi İkinci Fəxri Xiyabanda torpağa tapşırılmışdır. Həmin il şəhid olan Milli Qəhrəman Mübariz İbrahimov onun yanında torpağa tapşırılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Cahangir Təkləli.* "Ölməz qəhrəman - Famil Məmmədli" (az.). Anl.az. 28.02.2013. 2019-09-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-21.
**Fandab** — animelərin və ya filmlərin həvəskarlar tərəfindən səsləndirilməsi. Fandablar əsərin fandaberin dilində rəsmi yayımlanmadığından irəli gəlir. Əksər fandablar animelər üçün yaranır, lakin istənilən dildə animasiya və filmlər üçün də yarana bilərlər. Yumoristik tərzdə məzmun və qəhrəmanlar dəyişdirilmiş fandablara "Abridged Series" və "fundubs" deyilir.

Fandablar müəllif hüquqları ilə qorunan materiallardan istifadə etdiyindən fansablar kimi də bu hüquqları pozur, lakin başqa tərzdə. Müəllif hüquqlarını pozmamaq üçün fandaberlər bəzən Dubroo kimi proqramlardan istifadə edirlər. Bu proqram videonun orijinal səsinə təsir etmir, sadəcə videonun trekini kəsərək fandaberin yaratdığı treki çalır. 

| ⛭Anime və manqa |
| --- |
| Portal Portal • Wikiquote pageVikiSitat |
| Anime | 
* Tarix
* Sənaye
* Anison
* Fansab
* Fandab
* OVA
* ONA
* Kateqoriya

 |  |
| Manqa | 
* Docinşi
* Manqaka
* Skanleyt
* Tarix
* Kateqoriya

 |
| Məqsədli auditoriya | 
* Kodomo
* Şoco
* Cosey
* Şonen
* Seynen

 |
| Mövzu | 
* Bara
* Eççi
* Harem
* Hentay (eroquro, futanari, lolikon, şotakon, tentakli)
* İsekay
* Maho-şoco
* Meka
* Spokon
* Sentay
* Şonen-ay
* Takusatsu
* Yaoy
* Yuri

 |
| Video oyunlar | 
* Eroqe (BL oyunu, Otome oyunu)
* Vizual roman

 |
| Otaku mədəniyyəti | 
* AMV
* Anime festivalı
* Fanservis
* Kospley
* Moe
* Terminlər

 |
| Commons page VikiAnbar |



|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Anime və manqa ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Blas Kanto Moreno** (*isp.* Blas Cantó Moreno; 26 oktyabr 1991) — İspaniya müğənnisi. O, Auryn qrupunun üzvü kimi şöhrət qazanmışdır. 2017-ci ildə ifaçı öz solo karyerasına başlamışdır. Onun *Complicado* adlı debüt albomu 2018-ci ilin sentyabr ayında işıq üzü görmüşdür. Albom İspaniyanın albom siyahılarında zirvəyə yüksəlmişdir. Blas Kanto İspaniyanı Niderlandın Rotterdam şəhərində keçirilən 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcək.

Həyatı
------

Blas Kanto 26 oktyabr 1991-ci ildə İspaniyanın Mursiya regionunda yerləşən Rikote şəhərində anadan olmuşdur. O, 8 yaşında ikən *Veo Veo* adlı uşaqlar üçün keçirilən məharət yarışmasında iştirak etmişdir. 2004-cü ildə isə Kanto İspaniyanın TVE telekanalının 2004 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi *Eurojunior* adlı milli seçim turuna qatılmışdır. O ifa etdiyi "Sentir" mahnısı ilə seçim turunun finalına yüksələ bilsə də, nəticədə Mariya İzabelə məğlub olmuşdur. Mariya "Antes muerta que sencilla" mahnısı ilə İspaniyaya həmin yarışmada ilk qələbəsini qazandırmışdır.

2009-cu ildə Kanto Alvaro Qanqo, Karlos Marko, David Lafuente və Dani Fernandes ilə birlikdə Auryn musiqi qrupunu yaratmışdır. 2011-ci ildə qrup "Volver" mahnısı ilə TVE telekanalının 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi *Destino Eurovisión* adlı milli seçim turunda iştirak etmişdir. Auryn seçim turunda ilk üçlüyə daxil ola bilmiş, və yarışmanın qalibi Lusiya Peres olmuşdur.

Auryn milli seçim turunda iştirakdan sonra İspaniyada şöhrət qazanmışdır. 2011-ci ilin sonlarında qrupun "Breathe in the Light" adlı debüt sinqlı və eyni zamanda 2012-ci ildə *Endless Road, 7058* adlı debüt albomları işıq üzü görmüşdür. Həm sinql, həm də albom İspaniya hit-paradlarında ilk onluğa daxil ola bilmişdir. Onların 2013-cü ildə buraxdığı *Anti-Heroes* albomu İspaniyada nömrə bir olmuşdur. Qrupun "Puppeteer" sinqlı və *Circus Avenue* albomu da İspaniyada 5 həftə boyunca birinci yerdə qərarlaşmışdır. 2015-ci ilin dekabr ayında Auryn qrupunun *Ghost Town* adlı dördüncü albomu nəşr olunmuşdur. Bundan yeddi ay sonra isə qrup parçalanmışdır.

Diskoqrafiya
------------

### Albomlar

| Mahnı adı | İl |
| --- | --- |
| *Complicado* | 2019 |
|

### Sinqllar

| Mahnı adı | İl |
| --- | --- |
| "In Your Bed" | 2017 |
|
| "Drunk and Irresponsible" |
| "Él no soy yo" | 2018 |
| "No volveré (A seguir tus pasos)" |
| "Complicado" |
| "Si te vas" | 2019 |
| "Dejarte ir"(Leyre Martines ilə duet) |
|

İstinadlar
----------

1. ↑  "Blas Cantó". Bekia (ispanca). 2019-10-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-05.
2. ↑  "Blas Cantó: No hemos podido disfrutar de la venta de disco, como antes". La Vanguardia (ispanca). 2019-08-01. 2020-10-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-05.
3. ↑  "Blas Cantó will represent Spain at Eurovision 2020". Wiwibloggs. 5 oktyabr 2019. 2019-10-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2019.

|
|  |
|
| Əvvəlki:**Miki Nunyes  "La venda"** | **İspaniya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində** **2020** | Sonrakı:**—** |

Xarici keçidlər
---------------
**ABŞ uyğurları** — Uyğurların ABŞ-dəki tarixi 1960-cı illərdən az sayda mühacirin gəlişi ilə başlayır.20-ci əsrin sonlarında, bir sıra Sincan münaqişələrindən sonra, milyonlarla uyğur vətənləri Şərqi Türküstandan (Çin) Qazaxıstan, Türkiyə, Avropa, Kanada, Avstraliya, Yeni Zelandiya və digər ölkələrə və yerlərə qaçdı.2010-cu ildə ABŞ-dəki uyğur əhalisinin sayı 200 000-dən çox olduğu təxmin edilirdi, lakin Uyğur Amerika Assosiasiyası 2009-cu ilin iyulunda Çində repressiyalara görə 2010-cu illərdə daha çox insanın ABŞ-yə köçdüyünü bildirib.2022-ci ilə kimi Uyğur Amerika Assosiasiyası ABŞ-də təxminən 250.000 Uyğur olduğunu təxmin edir, Sürgündəki Şərqi Türkistan Hökuməti isə ABŞ-də 250.000 Uyğur olduğunu təxmin edir. ABŞ-də uyğurların ən çox yaşadığı Vaşinqton bölgəsində 130 mindən çox uyğurun, Virciniyada da daha çox uyğurun yaşadığı bildirilir.Los Anceles, Nyu York, San Fransisko və Hyustonda da azsaylı uyğurlar yaşayır .

2019-cu ilə gəlincə, Çin hökumətinin Birləşmiş Ştatlarda yaşayan uyğur etnik mənsubiyyətindən təxminən 250 000 insanın danışıq və hərəkətlərinə nəzarət etmək cəhdi ilə Birləşmiş Ştatlarda uyğurlara qarşı müntəzəm olaraq təzyiq və təhqirlər həyata keçirdiyi bildirilir. 2020-ci il Uyğur İnsan Haqları Siyasəti Aktının 8-ci bölməsi "Birləşmiş Ştatlarda təqib və ya hədə-qorxu ilə üzləşmiş ABŞ vətəndaşlarını və sakinlərini, o cümlədən ABŞ-də qanuni olaraq təhsil alan və ya müvəqqəti işləyən etnik uyğurlar və Çin vətəndaşlarını qorumaq səyləri haqqında hesabat tələb edir.

Uyğur Amerikalılar
------------------

Uyğurların ABŞ-dəki tarixi 1960-cı illərdən az sayda mühacirin gəlişi ilə başlayır.20-ci əsrin sonlarında, bir sıra Sincan münaqişələrindən sonra, milyonlarla uyğur vətənləri Şərqi Türküstandan (Çin) Qazaxıstan, Türkiyə, Avropa, Kanada, Avstraliya, Yeni Zelandiya və digər ölkələrə və yerlərə qaçdı.2010-cu ildə ABŞ-dəki uyğur əhalisinin sayı 200 000-dən çox olduğu təxmin edilirdi, lakin Uyğur Amerika Assosiasiyası 2009-cu ilin iyulunda Çində repressiyalara görə 2010-cu illərdə daha çox insanın ABŞ-yə köçdüyünü bildirib.2022-ci ilə kimi Uyğur Amerika Assosiasiyası ABŞ-də təxminən 250.000 Uyğur olduğunu təxmin edir, Sürgündəki Şərqi Türkistan Hökuməti isə ABŞ-də 250.000 Uyğur olduğunu təxmin edir. ABŞ-də uyğurların ən çox yaşadığı Vaşinqton bölgəsində 130 mindən çox uyğurun, Virciniyada da daha çox uyğurun yaşadığı bildirilir.Los Anceles, Nyu York, San Fransisko və Hyustonda da azsaylı uyğurlar yaşayır .

2019-cu ilə gəlincə, Çin hökumətinin Birləşmiş Ştatlarda yaşayan uyğur etnik mənsubiyyətindən təxminən 250 000 insanın danışıq və hərəkətlərinə nəzarət etmək cəhdi ilə Birləşmiş Ştatlarda uyğurlara qarşı müntəzəm olaraq təzyiq və təhqirlər həyata keçirdiyi bildirilir. 2020-ci il Uyğur İnsan Haqları Siyasəti Aktının 8-ci bölməsi "Birləşmiş Ştatlarda təqib və ya hədə-qorxu ilə üzləşmiş ABŞ vətəndaşlarını və sakinlərini, o cümlədən ABŞ-də qanuni olaraq təhsil alan və ya müvəqqəti işləyən etnik uyğurlar və Çin vətəndaşlarını qorumaq səyləri haqqında hesabat tələb edir.

İstinadlar
----------
**Şuşa, sən azadsan!** — Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə "Bakı Media Mərkəzi" və "Salnaməfilm" studiyasının birgə istehsalı olan sənədli film

Məzmun
------

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə "Bakı Media Mərkəzi" və "Salnaməfilm" studiyasının birgə istehsalı olan "Şuşa, sən azadsan!" sənədli filmi Zəfər bayramı ərəfəsində çəkilib. II Qarabağ müharibəsinin ən mühüm döyüşlərindən olan Şuşa əməliyyatının maraqlı detalları izləyicilərə ilk dəfə bu filmdə təqdim edilmişdir. Filmdə Şuşa əməliyyatını həyata keçirən əsgər və zabitlərin müsahibələri, əməliyyat zamanı çəkilmiş eksklüziv kadrlar yer almışdır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Baş prodüser:** Arzu Əliyeva
**Quruluşçu rejissor:** Cavidan Şərifov
**Prodüserlər:** Nazim Hüseynov, Orman Əliyev
**Ssenari müəllifi:** Rasim İsmayılov

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Şuşa, sən azadsan!" filmi izləyicələrə təqdim olunub (VİDEO)". 2022-01-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-22.
2. ↑  ""Şuşa, sən azadsan!" sənədli filmi tezliklə təqdim olunacaq VİDEO". 2022-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-22.
3. ↑  ""Şuşa, sən azadsan!" və "Biz" filmləri təqdim olundu - FOTO/VİDEO". 2022-01-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-22.

Xarici keçidlər
---------------

* "Şuşa, sən azadsan!" sənədli filmi təqdim olundu - Baku TV
**Oraqmeyvə qalxanək** - (lat. *Grammosciadium platycarpum* Boiss. et Hauskns). Kərəvüzkimilər**—** (*Apiaceae* Lindl.) fəsiləsinə aid bitki növü. 

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "*Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar*" kateqoriyasına aiddir –EN A2c+3c; C2a(i)b. Azərbaycanın **nadir** növüdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Çoxillik, çılpaq bitkidir. Gövdə qalxanvari budaqlanır, 20-45 sm hündürlüyündədir. Yarpaq ayası nazik, sərt və yarıqlıdır, kasa yarpaqlarınındişcikləri görünür. Yarpaq lövhələri lansetvaridir, ikiqat-yarılmış lələklidir, son ayları uzun, nazik, cod tükcüklüdür. Çətirlərində 5-12 ədəd şüaları vardır. Kasa yarpaqlarının dişicikləri qısa, bizvaridir, meyvə ətarfında bərkdir. Meyvələri çox uzundur, 9-10 mm-dir, qanadsızıdır, qısa yoğun ayaqcıqlı, pişik pəncəsinə bənzərdir.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Çiçəkləmə iyun, meyvəvermə iyun-iyul aylarına təsadüf edir. Kserofitdir. Orta və yuxarı dağ qurşaqlarında, meşə -kolluq, quru yamaclarda rast gəlinir. *Efiryağlı* bitkidir.

Yayılması
---------

Naxçıvanın dağlıq hissəsi (Şahbuz rayonu-Küküdağ, Dərəboğaz və Batabat əraziləri; Culfa rayonu-Aracıq dağ; Ordubad rayonu –Nürgüt, Nəsirvaz kəndləri ətrafı). 

###  Sayı və tendensiyası

Antropogen təsirlər nəticəsində yaşama ərazisi məhdudlaşır, populyasiyada azalma tendensiyası müşahidə olunur.

### Məhdudlaşdırıcı amillər

Ədviyyat kimi əhali tərəfindən həddindən artıq toplanılması. 

### Mühafizə tədbirləri

Populyasiyaları nisbətən təhdit altında olduğundan qorunması vacibdir. Yayıldığı ərazilərdə bərpası mümkündür.

Sinonimləri
-----------

*Caropodium platycarpum* (Boiss. & Hausskn.) Schischk.

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
2. ↑
3. 1 2  Флора Азербайджана, 1955
4. ↑  İbadullayeva S.C. 2004
5. 1 2  Ибадуллаева С.Д. и др. 2010
6. ↑  Naxçıvan Mr-in Qırmızı Kitabı, 2010
7. ↑  Tərtibçinin məlumatı
8. ↑  Naxçıvan Mr-in Qırmızı Kitabı, 2010
**Elxanilərin Qarabağ dirhəmi** — Elxanilər dövlətində Qarabağda zərb edilən gümüş dirhəm.

Ümumi məlumat
-------------

AMEA Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Numizmatika Fondunda Elxanilər (1256–1358) dövrünə aid materiallar sırasında hicri 750 = 1349-cu ilin Qarabağ gümüş dirhəmi qorunur.

Səciyyəvi xüsusiyyətləri
------------------------

1,18 q çəkili gümüş dirhəmin üst tərəfindəki ellipsvari kartuşda, birinci sətirdə ərəbcə: "sultan", ikinci sətirdə uyğurca: "Ənuşirvan", 3-cü sətirdə: "hakimiyyəti davamlı olsun"; kartuşun kənarı üzrə, yuxarıda ərəbcə: "Qarabağda zərb edilib, yeddi yüz əllinci ildə"; arxasında mərkəzdə dördbucaqlı kartuşda, 3 sətirdə: "Allahdan başqa ilah yoxdur, Muhəmməd Allahın rəsuludur", ətrafında 4 xəlifə adları: "Əbubəkr / Ömər / Osman / Əli" sözləri zərb edilmişdir.

İstehsal yerləri və dövriyyəsi
------------------------------

Ənuşirvanın (745–756 = 1344–1356) hakimiyyəti dövründə zərb edilmiş bu gümüş dirhəmdə şəhər adı deyil, inzibati ərazi adı həkk edilmişdir. Qarabağ inzibati ərazi adı ilə fəaliyyət göstərən bu zərbxananın uyğun dövrdə strateji və hərbi əhəmiyyətli Bərdə, Gəncə, Beyləqan şəhərlərində olduğu söylənə bilər. Ənuşirvan dövründə gümüş dirhəmlərin ilkin çəkisi 1,43 q olsa da, hakimiyyətinin sonunda 0,87 qrama enmişdir ki, bu da Elxanilərin qonşu dövlətlərlə olan uzunmüddətli döyüşləri, həmçinin dövlət idarəçilində olan daxili çaxnaşmalar, təsərrüfat həyatının və istehsal qüvvələrinin zəifləməsi ilə izah edilə bilər. Numizmatik faktlara əsasən, hicri 757 = 1356-cı ildən Azərbaycan da daxil olmaqla digər ərazilərdə Ənuşirvanın adından gümüş dirhəmlərin zərbi dayandırılmışdır. Növbəti ildən etibarən Qızıl Orda xanı Cani bəy (1341–1357) Elxanilər dövlətindəki gərgin siyasi vəziyyətdən istifadə edərək Azərbaycana hücum etmiş, elxani xanı Məlik Əşrəf (1344–1357) Xoy şəhərində qətlə yetirilmiş, bir müddət sonra isə Ənuşirvan dünyasını dəyişmişdir. Elxanilər dövründə Qarabağ dirhəmlərindən əlavə həm də tarixi Azərbaycanın digər şəhərlərində (Təbriz, Qəzvin, Ərdəbil, Şirvan, Marağa, Naxçıvan, Şərur, Tovuz, Şabran, İrəvan, Ani, Həmədan, Bərdə, Gəncə, Beyləqan, Biləsuvar, Gəştaspi, Tiflis və b.) gümüş dirhəmlər zərb edilmişdir. Numizmatik faktlara əsasən, uyğun dövrdə anonim dirhəmlər, qızıl dinarlar və mis felslər istehsal də edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Numizmatikа Elmi Fоnd Şöbəsi". 2020-10-23 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-02.
2. ↑  "Bakı, 25 iyul, AZƏRTAC". 2020-07-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-02.

Həmçinin bax
------------

Şəddadilərin sikkələri
**Elza Lasker-Şüler**(*alm.* Else Lasker-Schüler‎, tam adı *alm.* Elisabeth Lasker-Schüler‎; 11.2.1869, Elberfeld, müasir Vuppertal — 22.1.1945, Qüds, Fələstin) —Alman şairəsi.

Həyatı
------

Elza Lasker-Şüler 1869-cu ildə, Wuppertal şəhərində, zəngin və yəhudi bir ailədə dünyaya göz açdı. O altı bacı-qardaşın ən kiçiyi idi. Hələ dörd yaşında ikən yazıb oxumağa başladı. Sonrakı illərdə məktəb həyatına özünü uyğunlaşdıra bilmədiyinə görə on bir yaşında məktəbi buraxıb evdə dərs almağa başladı. On üç yaşında çox sevdiyi qardaşını itirdi və iyirmi bir yaşında isə anasının ölümü onda dərin izlər buraxdı. O bu itkini öz
ömründə "Cənnətdən qovulmaq" kimi dəyərləndirdi və onun acısını hər zaman duydu. Anası üçün həsrət və kədərlə dolu şeirlər yazdı.

Elza Lasker-Şüler üç dəfə evləndi və hər üçü də uğursuzluqla qarşılandı.
Berlin şəhərində uzun illər yaşadı və bir çox şair, bəstəçi, rəssam və yazıçılarla dostluq və ilgidə oldu. Özü də rəssam kimi çalışdı və ara-sıra əsərlərindən
sata bilsə də ömrü boyu, keçinə bilmək üçün dostlarının yardımından asılı qaldı. Oğlunun 27 yaşında ölümü onu dərindən sarsıtdı və ömrünün sonunadək onun acısıyla yaşadı.

1933-cü ildə şeirlərinə görə Almaniyanın o zaman ən önəmli Kleist ödülünü qazandı.
1934-cü ildə faşıstlərin iş başına gəlməsiylə vətəndaşlıq haqqı ləğv edildi. Açıq şəkildə
aşağılandı və küçədə gedərkən döyüldü! İsveçrəyə qaçmalı olsa da orada yaşamısına imkan
verilmədiyinə görə Fələstinə getdi; çox korluqlar və aclıqlar çəkdi.
Yoxsul və kədərli bir durumda Yerusəlim şəhərində dünyaya göz yumdu.

Yaradıcılığı
------------

Səhər röyasından aslanardı ruhumuz  

Sanki gilaslardı ürək kimi,  

Və gülən qandı ağaclarda.  

Uşaqdı hələ ruhumuz,  

Həyatla oynadığı vaxtlarda,  

Söylədikləri əfsanələr kimiydilər.  

Ağ açalya çiçəklərindən oxuyardı  

Batı küləyində,  

Başımız üzərində yay göyləri.  

Bir inamdı, bir də öpüş;  

Üç göyərçindi ruhumuz,  

Birləşmiş.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

1. 1 2  Lasker-Schüler, Else // SIKART. 2006.
**Yukivo** (ユキヲ?) — manqaka. *Moonstone* şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş iki vizual romanın manqa adaptasiyası üzərində işləmişdir: *"Gift"* və *"Clear"*. Tokio şəhərində yaşayır. Onun tərəfindən çəkilmiş *"Musashino-sen no Shimai"* (武蔵野線の姉妹, **azərb.* "Musaşino xəttinin bacıları"‎*?) əsasında bədii film çəkilmişdir. Film Yaponiya kinoteatrlarında 17 noyabr 2012-ci ildə göstərilməyə başlamışdır. Yukivo həmçinin *Ore no Nounai Sentakushi ga, Gakuen Love Comedy wo Zenryoku de Jama Shiteiru* (俺の脳内選択肢が、学園ラブコメを全力で邪魔している, **azərb.* "Mənim zehni seçimlərim romantik məktəb komediyama tamamilə əngəl olur"‎*?) ranobe seriyasının illüstratorudur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Musashino-sen no Shimai Seinen Manga Gets Film - News". Anime News Network. 2010-08-11. 2021-05-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 sentyabr 2016.
2. ↑  ""Musashino-sen No Shimai" Live-Action Film Trailer". allpopasia. 2013-01-18. 2013-05-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 sentyabr 2016.
3. ↑  "Ore no Nōnai Sentakushi ga, Gakuen Love Come o Zenryoku de Jama Shiteiru Light Novels Get Anime". March 23, 2013. 2021-11-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 sentyabr 2016.

Xarici keçidlər
---------------

* Şəxsi saytı (yap.)
**Jadeit – Na Al [Si2O6]** — monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.

Xassələri
---------

Rəng – element-qatışıqlarından asılı olaraq mineral müxtəlif rəngdə olur: ağ, yaşılımtıl (Cr3+, Fe2+), göy (Fe2+, Fe3+), bozdan qarayadək (Mn2+, Fe3+), zümrüdü-yaşıl; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ; Parıltı – şüşə, ayrılma müstəvilərində sədəfi; Şəffaflıq – qeyri -şəffafdan yarımşəffafadək; Sıxlıq – 3,2-3,5; sərtliyi – 6,5-7,5; Ayrılma – {110} prizması üzrə orta, {010} və {100} üzrə qeyri-mükəmməl; Olduqca özlüdir; Sınıqlar – qeyri-hamardan tikanlıyadək; Morfologiya – kristallar: nadir hallarda rast gəlir: prizmatik, sıx kriptokristallik kütlələr; Mineral aqreqatları: sıx, qarışıq-lifli, keçəyəoxşar.

Mənşəyi və yayılması
--------------------

Tipik metamorfogen mineral olub, qələvilərlə zəngin süxurların yüksək temperatur və aşağı təzyiq şəraitində baş verən metamorfizmi prosesində əmələ gəlir. Ultraəsası süxurlarda, qlaukofan şistlərində qeyd edilir. Zərbə metamorfozmi nəticəsində plagioklazlar hesabına əmələ gəlmiş jadeit meteorit kraterlərində aşkar edilmişdir. Nadir hallarda həmçinin kontakt-metasomatik süxurlarda müşahidə edilir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: kvars, serpentin, lavsonit, xlorit, qranat, mika, albit, maqnetit və b. Mineralın tapıldığı yerlər: San Benito yaxınlığında (ABŞ); Tomo (Birma); Kotaki (Yaponiya); Val-di Susa (İtaliya); Ris meteoritinin krateri (Almaniya) və b. Azərbaycanda Kəlbəcər rayonunun serpentinitlərində qeyd edilir.

Tətbiqi
-------

Jadeit yarımqiymətli daşdır.

Qalereya
--------

* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  *Ralph J. Nikischer T. Mineralogy H. I. o.* Mindat.org (ing.): The Mineral and Locality Database. [Keswick, VA], Coulsdon, Surrey: 2000.

Mənbə
-----

* Azərbaycan mineralları. Bakı: Nafta-Press, 2004

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Böyük rus · Kruqosvet · Britannica (onlayn) |

* THE MINERAL JADEITE
**Yoakim Uid Stin** (norv. Joakim With Steen; d. 26 iyun 1989, Tronheym, Norveç) və ya səhnə adı ilə **JOWST** — Norveç musiqiçisi, prodüseri və bəstəkarı. O, 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Norveçi təmsil etmiş və ölkəyə finalda 10-cu yeri qazandırmışdır.

Həyatı və musiqi karyerası
--------------------------

Yoakim Uid Stin 26 iyun 1989-cu ildə Norveçin Tronheym şəhərində anadan olmuş və Tiller şəhərində böyümüşdür. Stin 14 yaşında ikən o ailəsi ilə birlikdə Steynxyer şəhərinə köçmüşdür. On beş yaşında o əsasən gitara, rok, mahnı yazmaq və qrup yaratmaq barədə düşünürdü. Stin ölkənin paytaxtı Osloda yerləşən Noroff institutunda səs və musiqi prodüserliyi ixtisası üzrə təhsil almışdır. O daha sonra həmin institutda təhsil aldığı ixtisas üzrə müəllimlik etmiş və mühazirələr oxumuşdur. O həmin zamanlarda həm də Fornebu şəhərində Earport Studiosda prodüser olaraq çalışırdı. Stin 2011-ci ildən etibarən Red Line Studioda səs mexaniki və prodüser kimi fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. JOWST Norveçdə ən son hit mahnısı olan "Grab the Moment" və müxtəlif remiksləri ilə tanınır.

2017-ci ilin fevral ayında JOWST və Norveçli vokalist Aleksander Valmanın Norveçin NRK telekanalının Avroviziya 2017 üçün təşkil etdiyi *Melodi Grand Prix 2017* müsabiqəsində iştirak edəcəyi öz təsdiqini tapmışdır. Stinin bəstələdiyi "Grab the Moment" mahnısı ilə çıxış edən JOWST və Aleksander nəticədə milli seçim turunda qalib gələrək, Norveçi Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən Avroviziya 2017-də təmsil etmək hüququ qazanmışdırlar. Uzun məşqlərdən sonra JOWST və Aleksander 11 may tarixində baş tutan müsabiqənin ikinci yarımfinal mərhələsində 12-ci nömrə altında səhnə almışdır. Nəticədə JOWST 187 xalla 5-ci yeri tutaraq, Avroviziya 2017-nin finalına yüksəlməyə nail olmuşdur. Duet finalda ümumi nəticədə 26 ölkə təmsilçisi arasında 158 xalla 10-cu yerdə qərarlaşmışdır.

Diskoqrafiya
------------

### Sinqllar

* "Grab the Moment" (2017)
* "ThatFeeling" (2017)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Norway: JOWST Wins Melodi Grand Prix 2017!". ESCToday. 11 mart 2017. 2017-03-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-30.

|
|  |
|
| Əvvəlki:**Aqnete  "Icebreaker"** | **Norveç Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində** 2017 | Sonrakı:**Aleksandr Rıbak  "That's How You Write a Song"** |

Xarici keçidlər
---------------
**Oralxan Bökey** (28 sentyabr 1943 – 17 may 1993, Dehli) — qazax yazıçısı.

Həyatı
------

Oralxan Bökey 1943-cü ildə Qazaxıstanın Qaton-Qarağay rayonunun Çinqistau kəndində doğulubdur.

1961-ci ildə Sultanmahmud Torayğırov adına orta məktəbi bitirdikdən sonra bir müddət pioner dəstə rəhbəri, daha sonra Altay sovet təsərrüfatının traktorçusu olubdur.

1968-ci ildə Kirov adına Qazaxıstan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini qiyabi bitirən Bukeyev bir müddət "Əmək bayrağı" adlı rayon qəzetində korrektor, tərcüməçi, redaktor əvəzi, əyalət qəzeti olan "Kommunizm bayrağı"nda ədəbi əməkdaş olaraq çalışmışdır. sonra Alma-Ataya köçmüş, əvvəlcə respublika gəncləri qəzeti "Leninçi gənclər"də, daha sonralar isə uzun illər (1974-1983) "Ulduz" dərgisində şöbə müdiri, 1991-ci ildən isə "Qazax ədəbiyyatı" dərgisinin baş redaktoru vəzifəsində işləmişdir.

Bökey 1991-ci ildə qazax ədəbi birliyi "Ağ quş"u yaratmış və ona rəhbərlik etmişdir.

Oralxan Bökey 1993-cü ilin may ayında Hindistanda ezamiyyət zamanı qəfildən dünyasını dəyişmişdir.

Kitabları
---------

* "Dəstələr", 1971
* "Hardasan, qaçqalı dayçam", 1973
* "Buz dağı", 1975
* "Yuxusuzluq", 1987
* "İldırım izi" (azərbaycan dilində), Bakı, "Elm və təhsil", 2012.

Ədəbiyyat
---------

* Nərmin Azadgil, "Sadəcə sözün sahibi" (ön söz), Oralxan Bukeyev, "İldırım izi" kitabı (azərbaycan dilində), Bakı, "Elm və təhsil", 2012.

İstinadlar
----------
**Kərim İbadulla oğlu Odər** (1901, Bakı – 19 noyabr 1981, Ankara) — Azərbaycan Dövlət xadimi, Musavat Partiyasının III başqanı.

Həyatı
------

Kərim İbadulla oğlu Odər 1901-ci ildə Bakıda anadan olub. Bakı Ticarət Litseyini bitirdikdən sonra, Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti (1918–1920) dövründə Xarici İşlər Nazirliyində özəl Qələm müdirliyi vəzifəsində çalışıb və o zaman Xarici İşlər naziri olan Nəsib bəy Yusifbəyli ilə yaxın münasibətdə olub. Həmin illərdə Kərim Odər gündüzlər işləyir, gecələr isə İqtisad fakültəsində təhsilini davam etdirirdi. 1920-ci il 27 aprel işğalından sonra Kərim Odər bir müddət Xarici İşlər nazirliyindəki işində çalışıb, lakin sonradan bolşeviklərin terror rejimi ilə ölkəni idarə etdiklərini görüb Azərbaycanı tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Üç ilə qədər Tiflisdə qalan Kərim Odər burada iqtisad fakültəsini bitirib, bolşeviklərin əlinə keçməmək üçün Batuma qaçaraq oradan Türkiyəyə keçib. Bir müddət ticarətlə məşğul olan Kərim Odər, Türkiyə vətəndaşlığını qəbul etdikdən sonra Osmanlı Bankında yeddi ilə qədər işləyib, müdir müavini olub, Mərkəzi Bankda işə qəbul edilib. Son iş yeri Sumerbank Ümum Müdirliyində Bankaçılıq və Kredi İşlər Müdirliyində müşavir olan Kərim Odər 1966-cı ilə təqaüdə çıxıb.

Azərbaycan siyasi mühacirləri, İstanbul, 1930-cu illər. Ayaq üstə (soldan sağa): Mirzə Bala Məmmədzadə, Kərim Odər, Əli Azərtəkin, Hilal Münşi. Oturanlar: Abbasqulu Kazımzadə, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Xosrov Sultanzadə
Kərim Odər rus, fransız dillərini sərbəst, fars, alman və ingilis dillərini isə orta dərəcədə bilirdi. Kərim Odər bir müddət Müsavat Partiyasının rəhbərliyində yer alıb, Partiya Məclisi başqanı olub, eyni zamanda Azərbaycan Kültür Dərnəyinin Fəxri Başqanı adını alıb. 1976-cı ildə Azərbaycan Milli Mərkəzinin Başqanı Əbdülvahab Yurdsevərin vəfatından sonra Mərkəz Başqanlığı da Kərim Odərə tapşırılıb.

Kərim Odərin "Azərbaycan" dərgisində və digər mətbu orqanlarda çoxlu sayda məqalələri, yazıları vardır. Ən dəyərli "Azərbaycan ekonomisi" və "Azərbaycan" adlı əsərləri böyük maraq doğurur. Kərim Odər böyük zəhmətlə yazıb çapa hazırladığı "Azərbaycan" kitabının çapını görə bilmədi. Daha doğrusu Türkiyədə bu kitabın "Milli bir Kültür Politikasına qovuşulmamış olması" nəşri gecikdirirdi.

Kərim Odər 1981-ci ilin 19 noyabrında vəfat edib.

İstinadlar
----------



| ⛭Müsavat Partiyası başqanları |
| --- |
| Məhəmməd Əmin Rəsulzadə  • Mirzə Bala Məmmədzadə  • Kərim Odər  • Məhəmməd Azər Aran  • İsa Qəmbər  • Arif Hacılı |  |
**Zərdüşt Şəfi** (19 noyabr 1986, Bum, Qutqaşen rayonu – 3 avqust 2012, Bakı) — azərbaycanlı yazıçı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

Həyatı
------

Zərdüşt Şəfi 1986-cı ilin 19 noyabr tarixində Qəbələ rayonunun Bum qəsəbəsində ziyalı ailəsində dünyaya gəlmişdir. 2006-cı ildə Xəzər Universitetinin jurnalistika fakültəsinə daxil olmuş və 2010-cu ildə həmin fakültənin məzunu olmuşdur. 2005-ci ildən etibarən hekayə və esseləri dövrü mətbuatda dərc olunmağa başlamışdır. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin və Yazıçılar Birliyinin birgə layihəsi olan "Gənc Ədiblər Məktəbi"nin 2008–2010-cu illərdə məsul katibi və fəal üzvlərindən biri olub.

2009-cu ildə Bizim Yol qəzetinin keçirdiyi sorğuya əsasən, "İlin gənc yazıçısı" mükafatı ilə təltif olunmuş, gənclərə dəstək məqsədi ilə verilən birillik prezident təqaüdünə layiq görülmüşdür. 2012-ci ildə Azərbaycan Gənclər və İdman Nazirliyinin ilin gənci fəxri adına layiq görülmüş, 2012-ci ilin 3 avqust tarixində Bakı şəhərində qan xərçəngi xəstəliyindən vəfat etmişdir. 2011-ci ildə nəşr olunan "Başqa adamlar" kitabında müəllifin son beş ildə yazdığı hekayələr toplanıb. Zərdüşt Şəfizadə hekayə və essələrindən əlavə həm də bir çox şeirlərin, bir tamamlanmamış və iki yarım qalmış romanın müəllifidir.

*Zərdüşt Şəfinin özü barədə olan fikirləri:*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *1986-cı ildə (özümdən aslı olmayan səbəblərlə) doğulmuşam. Nə vaxt öləcəyim hələ dəqiq məlum deyil. Bir dəqiq bildiyim var: yolum uzundu, yüküm ağırdı! Dünyaya gələrkən heç kimlə heç bir şərtlə müqavilə bağlamamışam. Yeganə bağlılığım YARADANladı - bir tək onu tanıyıram bu dünyada qalan hər kəs və nəsnə şərtidi. Hər yaşdan dostlarım çoxdu. Hər birinin özünə görə hörməti var. Onlar varlığımın bənzərsiz şahidləridi. Mən də onların şahidlərindən biriyəm. Ən pis xüsusiyyətim ən yaxşı xüsusiyyətimlə bağlıdı: pisliyi də yaxşılıq kimi qətiyyən unutmuram!* | "|

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Zərdüşt Şəfi*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* Zərdüşt Şəfi barədə çəkilmiş Cənab İstedad sənədli filmi. I hissə
* Zərdüşt Şəfi barədə çəkilmiş Cənab İstedad sənədli filmi. II hissə
* Zərdüşt Şəfi barədə çəkilmiş Cənab İstedad sənədli filmi. III hissə
* Zərdüşt Şəfizadə. Hekayələr