recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**T28** və ya **T28 Super Ağır Tankı** İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Amerika Birləşmiş Ştatları Ordusu tərəfindən istifadə üçün nəzərdə tutulmuş olan super ağır tankdır. Siegfried Xəttində almanlara qarşı istifadə edilmək üçün nəzərdə tutulsa da, daha sonra müharibənin sonrakı mərhələlərində Sakit okean cəbhəsində Yaponiyaya qarşı istifadə edilməsi də planlaşdırılmışdır.

86 tonluq T28 Super ağır tankı əvvəlcə ağır tank kimi dizayn edilmişdir. 1945-ci ilin axırlarına doğru T95 özüyeriyən artilleriya sistemi kimi yenidən adlandırılmış və 1946-cı ildə isə adı *T28 Super ağır tankı* olaraq təyin olunmuşdur. Tankın hərəkət mənzili 160 km olub, maksimum sürəti saatda 13 km təşkil etmişdir.

Layihə ləğv edilənə qədər cəmisi 2 ədəd prototipi istehsal edilmişdir. Tankın qabaq hissəsində olan 305 mm-lik zirehi onun müharibələr zamanı Üçüncü Reyxin ordusu olan Vermaxtın əsas tank əleyhinə silahlarından biri olan məşhur 8,8 sm KwK 43 kimi ağır topuna qarşı etibarlı müdafiə təmin edirdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 18 oktyabr 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 fevral 2020.
**Pomosa məbədi** (kor. 범어사) — Cənubi Koreyanın Busan şəhərinin yaxınlığında yerləşən qədim buddist məbədi.

Tarixi
------

Pomosa məbədi Busan şəhərinin tanınmış yerlərindən olan Qeumjeonq dağının kənarında qurulmuşdur. 1.300 il əvvəl Şilla Krallığının dövründə (krallıq 678-ci ildə Qyeonqsanqdo əyalətinin böyük hissəini əlində saxlayırdı) Kral Munmunun (661 – 681) hökmdarlığının 18-ci ilində — 678-ci ildə keşiş Ui Sanq tərəfindən əsası qoyulmuşdur.

Memarlıq
--------

İlk Pomosa məbədi binası İmjinvaran işğalı (Yaponiyanın Koreyanı işğal etməsi 1592-1598) zamanı dağıdılsa da 1713-cü ildə bu günki günə qədər çatan formasında yenidən bərpa edilmişdir. Daeunqjeon binası Coson krallığının (1392 – 1910) ən incə memarlıq abidələrindən biridir. Üç mərtəbəli və dörd sütunlu paqoda olan İljumun isə IX əsrdə tikilmişdir. Bundan başqa yeddi kral tikilisi, üç darvaza, sayvanlar və on bir "tənhalıq yeri" vardır. Təbii abidə kimi elan olunan salxım ağacları və vadilər may ayında gözəl mənzərə yaratmaqdadır.

Məbədə çatmaq
-------------

* Pomosa stansiyasından (Busan metrosu, 1-ci xətt) 5-ci və ya da 7-ci çıxışdan iki çıxış arasındakı yolda 5 dəqiqəlik piyada yolla Samsin avtobus stansiyasına çatıb orada 90 saylı avtobusa mindikdə Pomosa məbədinə giriş bileti kassasına;
* 37, 47, 48, 49–1, 50, 50–1, 80–1, 147, 148, 247 və ya 301 saylı avtobusa mindikdən və son dayanacaqda endikdən sonra 90 saylı avtobusa mindikdə və sonrasında taksi tutduqda Pomosa məbədinə çatmaq mümkündür.

Ziyarət saatları yerli vaxtla 08:30–17:30 arasındadır.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
* 
*

Xarici keçidlər
---------------
**Məhəmməd Baqir Sədr** (tam adı:*Seyid Məhəmməd Baqir Sədr*; 1 mart 1935, Kazımiyyə[d] – 9 aprel 1980, Bağdad) — Ayətullah əl-üzma, filosof, üsuli, nəzəriyyəçi, İraq mübarizlərinin lideri. O "**Şəhidi-Xamis**" (beşinci şəhid) kimi də xatırlanır.

Həyatı
------

Seyid Məhəmməd Baqir Sədr 1353-cü ilin zil-qədə ayının 25-də Kazimeyn şəhərində dünyaya gəlib. Atası Seyid Heydər Sədr Amili, anası isə Şeyx Əbdülhüseyn Əl-Yasinin qızı olmuşdur. Sədr 3 yaşında atasını itirmiş, anası və qardaşı Seyid İsmayıl Sədrin nəzarətinə verilmişdir.

Hicri Qəməri tarixi ilə 1365-ci ildə on iki yaşında ikən qardaşı Seyid İsmayıl ilə birlikdə seminariyanın professorlarından dərs almaq üçün Nəcəf şəhərinə getdi. İlkin dərslərin bir hissəsini qardaşından öyrənib. O, Seyid Əbul Qasim Xoyi, Seyid Məhəmməd Ruhani və Şeyx Məhəmməd Rza Əl-Yassinin yanında yüksək fiqh və üsul kursu keçmişdir.

Molla Sədra fəlsəfəsini Badkubeidən öyrənmiş və bununla yanaşı Qərb fəlsəfəsində qeyri-müsəlman filosofların fikirlərini də Məhəmməd Tağı Cəfəridən öyrənmişdir.

Yaradıcılığı
------------

* Fəlsəfətuna (Bizim fəlsəfəmiz)
* İqtisaduna (Bizim iqtisadıyyatımız)

Şəhid edilməsi
--------------

Nəhayət, 1359-cu il aprelin 16-da (19 Cümədiül-əvvəl 1400) Seyid Məhəmməd Baqir Sədr həbs edilərək Bağdada aparıldı. Həbs olunarkən ondan aşağıdakıları etiraf etməsi istənilib:

Onun Bəəs partiyasına üzvlüyünün qadağan edilməsinə dair fətvasının geri qaytarması və buna icazə verməsi;

Onun Hizb-ül-Dəvətdən bəraət verməsi haqqında fətva verməsi;

İran inqilabını bəyənməməsini bildirməsi;

Seyid Məhəmməd Baqir Sədr bunları qəbul etmədi və nəhayət, hökumət ondan həbsdən çıxıb normal həyat sürmək üçün birinci və ya ikinci şərtlərdən birini qəbul etməsini istədi, lakin bu şərt də qəbul olunmadı. Nəhayət, Səddam Hüseynin göstərişi ilə o və bacısı Bint əl-Hüda Sədr öldürüldü.

Həmçinin bax
------------

* Sədrlər
* Livan
* İraq
* Müqtəda əs-Sədr
* Məhəmməd Tağı Cəfəri
* Musa Sədr

İstinadlar
----------

1. 1 2  Muḥammad Bāqir al-Ṣadr // AlKindi.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Britannica (onlayn) |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 13091803x · CiNii: DA01708677 · EGAXA: vtls000816246 · GND: 118750658 · ISNI: 0000000371015333 · LCCN: n79086809 · NTA: 07422588X · NUKAT: n2012140443 · LIBRIS: 254522 · SUDOC: 076734382 · VIAF: 250458464, 305414603 · WorldCat VIAF: 250458464, 305414603 |

 |
**Fərid Elçin oğlu Alimov** (11 oktyabr 1993, Güləzi, Quba rayonu – 16 may 2021, Gendərə, Yardımlı rayonu) — Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının kiçik giziri, şəhid.

Həyatı
------

Fərid Elçin oğlu Alimov 11 oktyabr 1993-cü ildə Quba rayonunun Güləzi kəndində anadan olub. 2000-2011-ci illərdə Güləzi kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır. Ailəli idi. İlahə adlı qız övladı yadigar qaldı.

Hərbi xidməti
-------------

2011-ci ilin oktyabr ayında həqiqi hərbi xidmətə yollanıb. 1 aprel 2013-cü ildə isə xidməti bitirib. Uşaqlıq illərindən arzusu hərbçi olmaq idi. 15 iyul 2015-ci ildən "Göytəpə" sərhəd dəstəsində işləməyə başlayıb.

Mayın 15-də saat 16:00 radələrində Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının "Göytəpə" sərhəd dəstəsinin xidməti ərazisində Yardımlı rayonunun Gendərə kəndi yaxınlığındakı sərhəd zastavasının xidməti sahəsində 3 nəfər naməlum şəxsin dövlət sərhədini pozması aşkarlanıb. Sərhəd pozucuları sərhəd naryadının "Dayan" əmrinə tabe olmayıb, sərhəd naryadına qarşı odlu silahdan atəş açıb, əllərində yükü ataraq hadisə yerindən qaçmağa cəhd ediblər.

Sərhəd pozucularının açdıqları atəş nəticəsində baş leytenant Eyvazov Samir Elmar oğlu və kiçik gizir Alimov Fərid Elçin oğlu yaralanıblar. Hərbi qulluqçular dərhal tibb müəssisəsinə təxliyə olunub, lakin həyatlarını xilas etmək mümkün olmayıb.
16 may 2021-ci ildə şəhidin nəşi doğulduğu Güləzi kəndinə gətirilib və kənd qəbiristanlığında dəfn olunub. Dəfn mərasimində icra hakimiyyətinin nümayəndələri, hüquq mühafizə orqanlarının əməkdaşları, rayon sakinləri və hərbçilər iştirak edib.

Təltifləri
----------

* (17.08.2022) — "Vətən uğrunda" medalı (ölümündən sonra)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sərhəd pozucularının açdığı atəş nəticəsində şəhid olan hərbçimiz Qubada torpağa tapşırılıb". Azertag.az (Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi) ( (az.)). 16.05.2021. 2022-08-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.05.2021.
2. ↑  "Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidmətinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". www.president.az (Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytı) ( (az.)). 17.08.2022. 2022-08-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17.08.2022.
Cibal vilayətini göstərən X əsrdə Yaxın Şərqin xəritəsi. 1886-cı il.
**Cibal** və ya **Cibəl** (*fars.* جبال‎) — şərqdə Dəşti-Kəbir, cənub-şərqdə Fars, qərb və cənub-qərbdə İraqi-Ərəb, şimal-qərbdə Azərbaycan, şimalda Əlbruz dağı ilə dövrələnən bölgə. Cibal sözü ərəb kökənli cəm bir sözdür və "dağlar" anlamına gəlir. Dağlar olaraq da Zaqros dağlarını bildirir.

Tarix
-----

VII əsrdə ərəb yürüşlərindən sonra midiyalıların olmuş olduğu torpaqların bir qismi, Cibal olaraq anılmağa başladı. XII əsrdə Səlcuqlular dönəmində bölgə, İraqi-Əcəm olaraq adlandırılan bölgənin içinə daxil edildi. Cibal adı, Monqol istilasından sonra işlənilməməyə başlandı. Bölgənin bəzən tamamı, bəzən bir qismi; Samanilər, Qaraxanlılar, Buveyhilər sülaləsi, Səlcuqlular, Azərbaycan Atabəyləri və Elxanlılar tərəfindən hökmüranlıq altına alınmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  AZƏRBAYCAN ƏDƏBİ DİLİ TARİXİ Arxivləşdirilib 2022-03-23 at the Wayback Machine. Nizami Xudiyev. I cild.
2. 1 2  ʿERĀQ-EʿAJAM(Ī) "Persian Iraq", Encyclopedia Iranica Online.
3. ↑  Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi, Cilt: 5, Milliyet A. Ş. İstanbul, 1991, s.2364, Cibal mad.
**Salma Hayek** (*isp.* Salma Valgarma Hayek Jiménez-Pinault, *ərəb.* سلمى حايك‎; 2 sentyabr 1966[…]) — Meksika və Amerika kino aktrisası, rejissor və prodüserdir.

Həyatı
------

Salma Hayek 2 sentyabr 1966-cı ildə Meksikanın Verakruz ştatının Koatsakoalkos şəhərində doğulmuşdur. Onun anası ispan əsilli, atası isə livan əsillidir. Uşaqlıqda disleksiya xəstəliyinə tutulmuş və bu səbəbdən bir çox problemlər yaşayıb. Salma Hayek kino karyerasına Meksikada yayımlanan "Tereza" adlı telenovella ilə addım atmışdır. Daha sonra "Düşülən sevgi" filminə görə "Ariel Award" nominasiyasına layiq görülmüşdür. 1991-ci ildən başlayaraq Hollivud filmlərində iştirak edir və böyük şöhrətlər əldə edir.

9 mart 2007-ci ildə Hayek, fransız milyarder və Kering şirkətinin direktoru François-Henri Pinault ilə əlaqəli olduğunu və hamiləliyini təsdiqlədi. O, qızı Valentina Paloma Pinault'u 2007-ci ilin sentyabr ayında Los-Ancelesdə, Kaliforniya ştatındakı Cedars-Sinai Tibb Mərkəzində dünyaya gətirdi. Onlar 2009-cu ildə Sevgililər Günündə evləndilər. 25 aprel 2009-cu ildə Venesiyada ikinci bir mərasim keçirdilər.

Filmoqrafiya
------------

| İl | Ad | Orijinal ad |
| --- | --- | --- |
| 1989 | Tereza | Teresa |
| 1994 | Düşülən sevgi | El callejón de los milagros |
| 1995 | Qorxmaz | Desperado |
| 1996 | Gün batandan sübhə kimi | From Dusk Till Dawn |
| 1997 | Notrdam qozbeli | The Hunchback |
| 1998 | Fakültet | The Faculty |
| 1999 | Vəhşi Vəhşi Qərb | Wild Wild West |
| 2002 | Frida | Frida |
| 2003 | Casusların uşaqları: Oyun bitdi | Spy Kids 3-D: Game Over |
| 2006 | Quldurlar | Bandidas |
| 2011 | Çəkməli Pişik | Puss in Boots |
| 2015 | Nağılların nağlı (film, 2015) |  |

İstinadlar
----------

1. 1 2  Salma Hayek // Encyclopædia Britannica (ing.).
2. 1 2  Salma Hayek // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag

Xarici keçidlər
---------------

* *Salma Hayek* — Internet Movie Database saytında.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Bəyoğlu (dəqiqləşdirmə).

**Bəyoğlu** (*türk.* Beyoğlu) — İstanbul ilinin ilçəsi. Bəyoğlu ilçəsi şimal-qərbdən Kağıtxana, şimaldan Şişli, şərqdən Beşiktaş və İstanbul Boğazı, cənubdan və qərbdən Haliç əhatə edir. Ərazisi 8.76 km²-dır. İlçə 45 məhəllədən ibarətdir.

Tarixçəsi
---------

Qalatanın ilk əsrlərə qədər uzanan tarixinə dayanaraq, Bəyoğlu, XVI əsrin ilk yarısında, içində tək-tük quruluşların yer aldığı, hər yerin bağlıq olduğu bir sahə olmuşdur.

Bəyoğlu, Qalatadan gələn Xristian əcnəbilərin, səfirliklər vasitələrinə və o zamanlar "Grand Rue de Pera" deyilən İstiqlal Prospekti boyunca yerləşməsi Avropa şəhəri mənzərəsində bir məskunlaşma olaraq ortaya çıxdı.

Beləliklə, İstanbul içində fərqli bir icma XVII əsrdə inkişaf etməyə başladı. İlk əvvəllər, fransız və Venesiya səfirlikləri ilə onların ətrafında yerləşmiş Fransiskan missionerləri məskunlaşmanın özəyini təşkil edirdi. XVII əsrin əvvəllərində Qalatanı göstərən bir qravürdə qala divarların xaricində çox az bina görünür.

1700-cü illərdə Bəyoğlu, bu günkü Tunel-Qalatasaray küçəsinin hər iki tərəfinə də yayılmışdı. Qərbində qəbiristanlıqlar, şərqində isə səfirliklər yerləşirdi. XVIII əsrdə tədricən Avropa təsiri artmışdır. XVIII əsr sonunda, İstiqlal Küçəsində, tikililərin hamısı daş və ya kərpic olmuşdur.

Bəyoğlu, ilk əvvəllər bir diplomatiya mərkəzi kimi inkişaf etmiş, lakin sonralar xarici ticarətinin, iqtisadi nəzarətinin artması və burada genişlənməsi nəticəsində İstanbulun ticarət mərkəzi halına çevrilmişdir. Ticarətlə yanaşı, əyləncə, mədəniyyət təşkilatlarının da burada yer alması və mövqeyi, bütün İstanbulun mərkəz nöqtəsi olmasını təmin etmişdir.

Əhali
-----

Bəyoğlu ilçəsi bu günkü sərhədlərinə çatdığı 1950-ci illərdən bəri 220-250 min arasında dalğalanan əhali qrafikinə malikdir. Bunun başlıca səbəbi normal inkişaf prosesi ərzində inkişaf etməli olan hər hansı bir yer qalmaması ilə əlaqədardır.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

* Karabaş Mustafa Ağa məscidi

| ⛭İstanbulun ilçələri |
| --- |
| Avropa tərəfi | 
* Arnavutköy
* Avcılar
* Bağçılar
* Bağçalıevlər
* Bakırköy
* Başakşəhər
* Bayrampaşa
* Beşiktaş
* Bəylikdüzü
* Bəyoğlu
* Böyükçəkməcə
* Çatalca
* Əyyubsultan
* Əsənlər
* Əsənyurd
* Fateh
* Güngörən
* Qaziosmanpaşa
* Kağıthanə
* Kiçikçəkməcə
* Sarıyer
* Silivri
* Sultanqazi
* Şişli
* Zeytunburnu

 |  |
| Asiya tərəfi | 
* Adalar
* Ataşəhər
* Bəykoz
* Çəkməköy
* Kadıköy
* Kartal
* Maltəpə
* Pendik
* Sancaqtəpə
* Sultanbəyli
* Şilə
* Tuzla
* Ümraniyyə
* Üsküdar

 |
***Azərbaycan energetikləri*** qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Əhməd Abdullayev tərəfindən 1973-cü ildə çəkilmişdir. "Azərbaycantelefilm"də istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan energetiklərinin inqilabdan əvvəlki dövrdən bu günkü günədək keçdiyi böyük yoldan bəhs edir.

Məzmun
------

Film Azərbaycan energetiklərinin inqilabdan əvvəlki dövrdən bu günkü günədək keçdiyi böyük yoldan bəhs edir.

Kinolent Sovet Azərbaycanının energetiklərinin yarım əsrlik yubileyinə həsr olunmuşdur, filmdə nadir arxiv kinosənədlərindən istifadə edilmişdir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Vahid Behbudov  

Rejissor: Əhməd Abdullayev  

Operator: Ömər Qazıyev

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 154

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1973-cü ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
İki insanın orta infraqırmızı şüayla çəkilmiş fotosu

**İnfraqırmızı**((İQ) ~ en. infrared (IR) ~ ru. инфракрасный (ИК) ~ tr.kızıl ötesi) – elektromaqnit spektrinin görününən qırmızı işıqdan azacıq aşağı tezliklərdə elektromaqnit şüalanması. İnfraqırmızı diapazon ənənəvi olaraq dalğa uzunluqlarına görə dörd qismən ixtiyari kateqoriyaya bölünüb:

* Yaxın infraqırmızı 750 – 1500 nanometr (nm)
* Orta infraqırmızı 1500 – 6000 nm
* Uzaq infraqırmızı 6000 – 40000 nm
* Çox uzaq infraqırmızı 40000 nm – 1 mm

infraqırmızı-şüalanmaya bəzən yüksək temperatur şüalanması (radiasiyası) da deyirlər ki, bu da əslində tam doğru deyil. İQ-şüalanmanı yüksək temperaturun dəriyə təsiri ilə müqayisə etmək olar və buna görə də o, istilik kimi hiss edilir. Lakin bütün obyektlər İQ-diapazonda öz temperaturlarına mütənasib olaraq şüalanırlar.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

| ⛭Elektromaqnit dalğaları |
| --- |
| 
Qamma şüalanma • Rentgen şüalanma • Ultrabənövşəyi şüalanma • Görünən işıq • İnfraqırmızı şüalanma • Teraherts şüalanma • Mikrodalğalar • Radiodalğalar |

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Fizika** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |

Xarici keçidlər
---------------

* I
* Infrared Data Association
* 
* 
* Arxivləşdirilib 2006-01-14 at the Wayback Machine
**Pont yunanları** və yaxud sadəcə **pontlular** (yunanca: Πόντιοι) — yunanların subetnik qrupu. Tarixi vətənləri bugünkü Türkiyənin şimal-şərq (Qaradəniz və ya Pont) bölgəsidir. Özlərini həmçinin "romei" ("romalılar"; Bizansın özünü Roma imperiyasının varisi saydığına görə) adlandırırlar.

Orta əsrlərdə Pont yunanları Osmanlı imperiyasıyla həmsərhəd məsihi ölkələrə köçürdülər. Yunanıstandan savayı Rusiya imperiyasında Qara dənizin sahillərində, əsasən indiki Ukraynada və Qafqazda pənah tapırdılar. 1940-cı illərdə Qafqazda yaşayan bəzi Pont yunan ailələri (çeçenlər, inquşlar, Axısqa türkləri və s. ilə yanaşı), o cümlədən Bakının demək olar ki bütün pontlu əhalisi Orta Asiyaya sürgün edilmişdir. 1990-cı illərdən başlayaraq keçmiş Sovet respublikalarında yaşayan pontlular Yunanıstana repatriasiya proqramı əsasında mühacirət etməkdədirlər.

Ənənəvi olaraq pontlular Pont yunan dilində danışırlar. Bu dil qədim yunan dilinin müstəqil surətdə inkişaf etmiş bir qolu olaraq müasir yunan dilindən olduqca fərqlənir. Sovet zamanı Pont yunanlarının əksəriyyəti rus dilini mənimsəyib.

Son vaxta qədər əsasən Şimali Qafqazda (Rusiyanın Stavropol, Krasnodar diyarlarında və Şimali Osetiyada) Ukraynanın Donetsk vilayətində, Gürcüstanın Borçalı bölgəsində və həmçinin Abxaziya və Acarıstanda, Ermənistanın şimal-şərqində (Tumanyan rayonunda) və Azərbaycanın Mehmana kəndində (Mardakert rayonu, indiki Kəlbəcər rayonu) yaşayırdılar. Yunanıstanda əsasən şimal və şimal-şərq bölgələrində məskunlaşıblar.

Azərbaycan aktrisası Panfiliya Tanailidi Pont yunan əsilli idi.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Etnik qrup** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Şahsevənlər məhəlləsi** və ya **Şaxsöyən məhəlləsi** — Gəncənin qədim məhəllələrindən biri. İnsanların danışıq dilində məhəllənin adı təhrifə uğramış və bəzən Şaxsöyən adlanmışdır. Məhəllədə XIX əsrə aid Şahsevənlər məscidi yerləşir.

Haqqında
--------

Şahsevənlər məhəlləsinə bugünkü Mikayıl Müşfiq, Ordubadi küçəsinin bir hissəsi, Şahsevənlər, Cavad Xan və Nizami prospektinin bəzi dalanları daxildir. Gəncə şəhərinin qərb hissəsində 17-ci əsrdə salınıb. Şah İsmayılın hakimiyyəti illərində ona ən sadiq olan əsgərlərinə "Şahsevənlər" deyərlərmiş. 16-17-ci əsrlərdə Şahsevənlər müxtəlif tayfa üzvləri olub I Şah Abbasa xidmət edirdilər. Elə həmin şahın dövründə Gəncə-Qarabağ bəylərbəyi ərazisinə köçürülür. Ağcabədi, Şuşa, Gəncə və Beyləqanda məskunlaşırlar. 1870-1875-ci illərdə məhəllə sakinləri öz hesablarına məscid inşa etdirdilər. Şahsevənlər adı verilən bu məsciddə qadınlar üçün giriş qərbdən, kişilər üçünsə şimaldan idi. Məscidin damına qalxıb azan vermək üçün günbatan tərəfdə pilləkənlər inşa olunmuşdur.

Həmçinin bax
------------

* Gəncə məhəllələri
* Şahsevənlər məscidi

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Fərrux Əhmədov.* Gəncənin tarix yaddaşı. Bakı: Şirvannəşr. 1998. səh. 162-167.
2. ↑  "Gəncədəki qədim məhəllələrin araşdırılmasına başlanılmışdır". azertag.az. 29 noyabr 2010. 27 fevral 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 fevral 2020.
3. ↑  *Ruhəngiz Hacızadə.* "Gəncə məhəllələrinin fərqli hekayələri..." kepeztv.az. 12 iyun 2016. 27 fevral 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 fevral 2020.

Xarici keçidlər
---------------

* Gəncə adlı salnamə - Şahsevənlər məhəlləsi / Kəpəz Tv

| ⛭Gəncənin məhəllələri |
| --- |
| Ağalmas məhəlləsi  • Bala bağban məhəlləsi  • Cuhudlar məhəlləsi  • Çaylı məhəlləsi  • Daş körpü məhəlləsi  • Dəmirçilər məhəlləsi   • Dördyol məhəlləsi  • Əttarlar məhəlləsi  • İmamlı məhəlləsi  • Qazaxlar məhəlləsi  • Qırıxlı məhəlləsi  • Qızılhacılı məhəlləsi  • Mollacəlilli məhəlləsi  • Ozan məhəlləsi  • Səfərabad məhəlləsi  • Sofulu məhəlləsi  • Şahsevənlər məhəlləsi  • Xəlfəli məhəlləsi  • Tapqışlaq məhəlləsi  • Tatabad məhəlləsi  • Toyuqçu məhəlləsi  • Zərrabi məhəlləsi |  |
**Şuruppak** və ya **Şuruppaq** (Şumer dili: 𒋢𒆳𒊒𒆠 ŠuruppagKI, "Şəfa yeri"), bu günkü adı ilə Tell Fara, İraqın Əl-Qadisiyyə əyalətində, Fərat çayının sahilində yerləşən qədim Şumer şəhəridir. Həm də Nippurdan 56 km cənubdadır. Şəhər hava və taxıl tanriçası Sudanın şərəfinə adlandırılmışdır.

Kəşfi
-----

1900-cü ildə Hermann Volrath Hilprecht tərəfindən edilən ölçmə və müşahidə işlərindən sonra ilk qazıntı 1902-ci ildə Robert Koldewey və Friedrich Delitzsch tərəfindən edildi və qazıntı 8 ay davam etdi. Qazıntılar zamanı həmçinin, bu gün Berlin və İstanbul Muzeylərində qorunan Sarqon Akkadlıdan əvvəlki dövrə aid lövhələr də tapıldı. 1931-ci ilin mart ayında Amerika Şərqşünaslıq Məktəbi və Pensilvaniya Universitetinin əməkdaşlığı ilə bir araya gələn ortaq bir qrup, Schmidt və Samuel Kramerin rəhbərliyi altında 6 həftə qazıntı işləri aparmışdır. Qazıntılar nəticəsində bikonveks və 87 lövhə tapıldı ki, bunların əksəriyyəti də Sarqondan əvvəlki dövrə aid idi. 1973-cü ildə Harriet P. Martin üç günlük səthi tədqiqat işi həyata keçirmişdir. Bu araşdırma nəticəsində dulusçuluq tapıntıları göstərdi ki, Şruppak şəhərinin tarixi ən azı Cemdet Nasr dövrünə qədər gedib çıxır, şəhərin inkişafı isə erkən padşahlıq dövründən başlanmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *(unspecified title)*. doi:10.2307/4200173
**Almanlar** (Almanca: *die Deutschen*) — qədim germanlardan əmələ gələn xalq, Almaniya, Avstriya, İsveçrə və Lixtenşteynin əsas əhalisi. Ümumi sayları təxminən 140 milyondur. Bundan başqa Amerika Birləşmiş Ştatlarında, Rusiyada, Braziliyada, Qazaxıstanda və s. ölkələrdə yaşayan və almanca danışmayan əhali də etnik baxımıdan alman sayılır.

Tarix
-----

Bir etnos kimi almanlar bu günkü Almaniya, Avstriya və qonşu ərazilərdə formalaşıblar. Almanların əcdadı olan german tayfaları e.ə. V əsrdə Skandinaviyadan enib eramızın I əsrinə qədər bu əraziləri ələ almışdılar və burada keltlərlə, slavyanlarla və Ural tayfaları ilə qarışmışdılar. Halbuki "*Deutsche"* (alman) adı etnik mənada ilk dəfə XV əsrdə Müqəddəs Roma imperiyası dövründə işlənmişdir. İmperiyanın dağılmasından və 1870-ci ildə kiçik alman hersoqluqlarının birləşib vahid Almaniya dövlətinin yaranmasından sonra almanlar tamamilə formalaşmış xalqa çevrilirlər.

Orta əsrlərdən başlayaraq ta XX əsrin ortalarınadək almanlar fəal mühacirət proseslərinə cəlb olunmuşdular. XX əsrin ilk yarısında onlar artıq Mərkəzi Avropada, Şimali və Cənubi Amerikada, Böyük Britaniyada, Rusiyada, Ukraynada (həmçinin Krımda), Baltikyanı dövlətlərdə, Qafqazda və Orta Asiyada məskən salmışdılar. 1940-cı illərdə Hitler Almaniyasının (Üçüncü Reyx) faşist siyasəti aparmasına görə Sovet İttifaqının Avropa hissəsində yaşayan almanların əksəriyyəti Qazaxıstana və Sibirə sürgün edildi. Mərkəzi Avropada yaşayan almanların çoxu isə Almaniyaya köçmək məcbur oldu.

Din
---

1517-ci ildə başlayan reformasiya almanları dini baxımından bir-birindən ayırdı. Bu gün onların əksəriyyəti ya etirazçı (protestant) ya da aləmi (katolik) məsihiliyə etiqad edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Портал "Всероссийская перепись населения 2010 года" - *Окончательные итоги Всероссийской переписи населения 2010 года* :Национальный состав населения Российской Федерации Arxivləşdirilib 2013-12-04 at the Wayback Machine
2. ↑  Агентство Республики Казахстан по статистике: Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на 1 января 2012 года Arxivləşdirilib 2012-11-15 at the Wayback Machine
3. ↑  Population statistics of Eastern Europe: Ethnic composition of Ukraine 2001 Arxivləşdirilib 2012-05-26 at Archive.today

Həmçinin bax
------------

* Qafqaz almanları
**Ehtiyatların dövriyyəsi nisbəti** (*ing.* Inventory Turnover Ratio, IT, Turnover of a Stocks, Inventory Turnover, Inventory Utilization Ratio, inventory turns, merchandise turnover, stockturn, stock turns, turns, and stock turnover) — hesabat dövründə satılmış məhsulların maya dəyərinin bu dövrdəki ehtiyatların orta məbləğinə nisbətini xarakterizə edən maliyyə göstəricisi. Bu nisbət müəyyən bir müddət ərzində şirkətin ehtiyatlarının orta hesabla neçə dəfə satıldığını göstərir. Tipik olaraq, əmsal 1 il müddətinə hesablanır. Ehtiyatlardan istifadənin səmərəliliyi onların dövriyyəsi ilə düz mütənasibdir

Hesablama
---------

*Ehtiyatların dövriyyəsi əmsalı* aktivlərin dövriyyəsi əmsallarına istinad edir və müəssisənin inventardan istifadə etdiyi intensivlik dərəcəsini xarakterizə edir. Zamanla ifadə edilir. Aşağıdakı kimi hesablanır:

Ehtiyatların dövriyyə nisbəti = Xalis gəlir/Satış qiymətləri ilə orta inventar
və ya

Ehtiyatların dövriyyə əmsalı = Satılan malların dəyəri/Ehtiyatların orta dəyəri.
Bu halda ehtiyatların orta həcmi aşağıdakı kimi hesablanır:

Orta inventar = Dövrün əvvəlində inventar həcmi + Dövrün sonunda inventar həcmi/2
və ya sadəcə:

Orta inventar = Son inventar.
Çoxdövrlü məlumatlar, orta aylıq göstəricilər, inventar dövriyyəsi haqqında daha dəqiq təsəvvür yaradır. Orta aylıq göstəricilərin hesablanması mövsümi dəyişiklikləri də nəzərə alır:

Orta inventar = Dövrün sonunda inventar həcmi + Ayın sonu1 + Ayın sonu2 + ... + Ayın sonu12/13
Günlərlə inventarların silinməsinin orta müddəti kimi hesablanır:

Ehtiyatların xaric edilməsinin orta müddəti = 365 gün/Ehtiyatların dövriyyə nisbəti.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Чернов В. Б. Уразбахтин И. Р.* Влияние оборачиваемости запасов на финансовый результат (Вестник Южно-Уральского государственного университета. Серия: Экономика и менеджмент,). 2012. 40–42.
2. ↑  *Прудников А.Г. Новожилов И. М. Лола Н. А.* Совершенствование методики анализа оборачиваемости материально-производственных запасов // IV Международная научно-практическая конференция «Экономическая наука сегодня: теория и практика» (PDF). Чебоксары: Чувашский государственный университет им. И. Н. Ульянова. 2016.
3. ↑  Росс С. Вестерфилд Р. Джордан Б. Основы корпоративных финансов — М.: Лаборатория базовых знаний, 2001 — С.82–83 — 704 с. — ISBN 5-93208-036-1
4. ↑  Weygandt, J. J. Kieso, D. E. & Kell, W. G. (1996). *Accounting Principles* (4th ed.). New York, Chichester, Brisbane, Toronto, Singapore: John Wiley & Sons, Inc. p. 802.

Xarici keçidlər
---------------

* Коэффициент оборачиваемости запасов
* Коэффициент оборачиваемости запасов//Главкнига, 15.05.2017

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | Microsoft: 199226685 |
**Romanov qoyunu** — Rusiyanın yuxarı Volqa bölgəsindən gələn ev qoyunu növüdür. Romanov adını, eyni adı daşıyan qəsəbədən götürmüşdür. Bu qoyunlara ilk dəfə XVIII əsrdə Rusiya xaricində rast gəlindi. Tezliklə Almaniyaya, daha sonra isə Fransaya idxal edildi. 1980-ci ildə Kanada hökuməti tərəfindən 14 qoyun və 4 qoç alındı və 5 il karantində saxlanıldı. Testdən sonra, Romanov cinsinin bir qismi ABŞ-yə gətirildi.

Romanov qoçu

Görünüşü
--------

Ləzgi qoyunları və Romanov quzusu.
Bu qoyunlar, soyuq iqlimə adaptasiya edilmişdir. Romanovlar, Şimali Avropa qısa quyruqlu qoyun irqlərindəndir. Dünyaya gəldiklərində təmiz qara olurlar, ancaq qocaldıqca rəngləri sürətlə boza çalır. Bir erkək Romanovun orta ağırlığı 55–80 kiloqram və bir dişi Romanovun orta ağırlığı 40–50 kiloqramdır.

Törəmə
------

Romanovlar 3–4 aylıq olanda cinsi olaraq yetkinləşir və ilin hər bir ayında törəməyə başlayırlar. Qoyun dörd, beş və hətta bəzən altı quzu törəyə bilirlər. İngiltərə və Şimali Amerikadakı ev qoyunu irqləri genetik olaraq fərqlidir. Çünki Romanov irqi "yarımqan" deyil, "safqan"dır. Ancaq törəmələrini artırmaq üçün adətən daha populyar irqlərlə cütləşirlər.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

| ⛭Azərbaycanda qoyun cinsləri |
| --- |
| **Qoyun cinsləri** | Abşeron qoyunu •
Azərbaycan dağ merinosu •
Balbas qoyunu •
Bozax qoyunu •
Cəro qoyunu •
Herik qoyunu •
Gödək qoyunu •
Ləzgi qoyunu •
Mazıx qoyunu •
Merinos qoyunu •
Qala qoyunu •
Qarabağ qoyunu •
Qaradolaq qoyunu •
Şirvan qoyunu •
Romanov qoyunu • |
**Çanqaya köşkü** — Türkiyənin paytaxtı Ankarada yerləşən və siyasi-mədəni əhəmiyyətə sahib memarlıq nümunəsidir

Bu köşk uzun illər Türkiyə Cümhuriyyəti rəhbərlərinin iqamətgahı olmuşdur. Köşk Qızılay meydanından 5 km. Şərqdə və 1.77 km² ərazidə yerləşir. İctimaiyyətə bağlıdır.

Köşk Muzey
----------

Atatürk muzey köşkü kimi tanınan və kompleksə daxil olan ilk tikilidir.

Ankarada yaşayan bir erməni tacir tərəfindən XIX əsrin sonlarında tikilmişdir. Şəhərin varlı ailələrindən olan Bulgurzadələrin əlinə keçən bağevi Kasapyan köşk adı ilə tanınır. Köşk Atatürkə hədiyyə olaraq verilir. Belə ki, Ankara Müftisi Rüfət Əfəndinin səyləri nəticəsində əhali arasında 4500 türk lirəsi yığılaraq köşk Bulgurzadələrdən alınır və Mustafa Kamala hədiyyə edilir.

Mustafa Kamal Atatürk burada 1921–1932-ci illər arasında yaşayıb. Həmçinin anası Zibeydə xanım və həyat yoldaşı Lətifə xanım da burada qalmışlar. Binanın bugünkü halına gəlməsi isə 1924-cü ildə memar Vedat və memar Arif Hikmətin etdiyi əlavələrin nəticəsində mümkün olmuşdur.

Mustafa Kamal Atatürk bu köşkdə bütün xarici və daxili qonaqları qəbul etmişdir.

İstinadlar
----------


Vikianbarda Çankaya köşkü ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Maliyyə levirici** (maliyyə rıçaqı, kredit rıçaqı, rıçaq) — borc kapitalının öz kapitalına nisbəti (başqa sözlə, borc və öz kapitalı arasındakı nisbət). Tipik olaraq, bu nisbət hesablanarkən həm qısamüddətli öhdəliklər, həm də uzunmüddətli öhdəliklər daxil olmaqla öhdəliklərin ümumi məbləği nəzərə alınır. Bəzən yalnız uzunmüddətli öhdəliklərin məbləğindən istifadə olunur. Əgər əmsal 1-dən az dəyər alırsa, bu o deməkdir ki, şirkətin aktivləri daha çox öz kapitalı hesabına maliyyələşdirilir. Leviric nisbəti 1-dən çox olarsa, o zaman şirkətin aktivləri daha çox borc vəsaitləri hesabına maliyyələşdirilir.

Həmçinin, maliyyə rıçaqları və ya maliyyə rıçaqlarının təsiri, kifayət qədər kapital olmadan əməliyyatların və mənfəətin həcmini artırmaq üçün borc vəsaitlərindən istifadənin təsiridir. Borc kapitalının kapitala nisbətinin ölçüsü risk dərəcəsini və maliyyə sabitliyini xarakterizə edir

Maliyyə levirici yalnız treyder borc vəsaitlərindən istifadə etdikdə yarana bilər. Borc kapitalı üçün ödəniş adətən onun təmin etdiyi əlavə mənfəətdən az olur. Bu əlavə mənfəət kapitalın gəlirliliyinə əlavə olunur ki, bu da onun gəlirliliyini artırmağa imkan verir.

Kreditorlar borcalanlar üçün aşağı leviric nisbətlərinə üstünlük verirlər, çünki belə bir vəziyyətdə kreditorlar kredit alanın müflis olması halında daha yaxşı qorunur. Səhmdarların (iş sahibləri) nöqteyi-nəzərindən yüksək leviric dəyərlərinə üstünlük verilir ki, bu da investisiyanın gəlirliliyini artırır.

Marja tələbləri
---------------

Əmtəə, fond və valyuta bazarlarında maliyyə levirici anlayışı marja tələblərinə — treyderin əməliyyat bağlamaq üçün balansında olması lazım olan vəsaitlərin əməliyyatın ümumi dəyərinə nisbətinə çevrilir. Tipik olaraq, əmtəə bazarında ümumi əməliyyat məbləğinin ən azı 50%-nin girovu tələb olunur, yəni 200 dollara müqavilə bağlamaq üçün treyderin ən azı 100 dolları olmalıdır. Törəmə maliyyə alətləri və ya valyuta bazarında, məsələn, fyuçers müqaviləsinin bağlanması müqavilə dəyərinin 2 faizindən 15 faizə qədər məbləğdə zəmanət verməyi, yəni 200 ABŞ dolları məbləğində müqavilə bağlamaq məcburiyyətindədir. 4 ilə 30 dollar arasında olması kifayətdir.

Marja ticarətində leviric tez-tez girov məbləğinin mümkün müqavilənin ölçüsünə nisbətini göstərən nisbət kimi yazılır. Məsələn, 20% marja tələbi 1:5 (birdən beşə) leviricə uyğundur və 1% marja tələbi 1:100 (birdən yüz) leviricinə uyğundur. Bu zaman tacirin girov qoyduğu depozitin 5 (və ya 100) misli məbləğində müqavilə bağlaya biləcəyi deyilir .

İstinadlar
----------

1. ↑  Ong, Michael K. The Basel Handbook: A Guide for Financial Practitioners, Risk Books (December 2003)
2. ↑  *Ghosh, Dilip K.; Robert G. Sherman.* "Leverage, Resource Allocation and Growth". Journal of Business Finance & Accounting. June 1993. 575–582.
3. ↑  *Lang, Larry; Eli Ofek; Rene M. Stulz.* "Leverage, Investment, and Firm Growth". Journal of Financial Economics. January 1996. 3–29.
4. ↑  Grunewald, Adolph E. and Erwin E. Nemmers, Basic Managerial Finance (1970).
5. ↑  Mock, E. J. R. E. Schultz, R. G. Schultz, and D. H. Shuckett, Basic Financial Management (1968).
6. ↑  Brigham, Eugene F. *Fundamentals of Financial Management* (1995).
**Andhra Pradeş** (urdu: آندھرا پردیش; teluqu: ఆంధ్ర ప్రదేశ్; hind: आन्ध्र प्रदेश; ingilis: Andhra Pradesh) — Hindistanın cənub-şərq hissəsində ştatdır.

Cənubda Tamilnad, qərbdə Karnataka, şimalında Maxaraştra, Madya Pradeş və Orissa ştatları ilə qonşudur. Şərq sərhəddini Benqal Körfəzi təşkil edir. Adını, qədim zamanlardan bəri bu ərazilərdə yaşayan və özlərinə aid Teluqu dilində danışan Andhra xalqından götürmüşdür. Ərazisi: 275.068 km², əhalisi: 75,727,000. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Heydərabaddır.

Tarixi
------

Bu ərazilərdə e.ə. 3 əsrdən etibarən bir çox knyazlıqlar hakimiyyətdə oldu. Buddizim burada yarandı. 12 və 13 cü əsrlərdə hökümdarlar, Andhranın ərazisini genişlətdilər. Bu genişlənmə 16-cı əsrdə durğunluq həddinə çatdı. 17-ci əsrdə İngilislərin hakimiyyəti altına girən Andhralılar, Hind xalqının 19- cu əsrdəki yüksəlişində mühüm rol oynadılar. 1956-cı ildə Andhra Pradeş ştatı bu günkü vəziyyəti ilə quruldu.

Coğrafiyası
-----------

Andhra Pradeş fiziki coğrafi tərəfdən üç bölgəyə ayrılır. Şərqdə, Benqal Körfəzi sıradağlara qədər uzanan bir sahil ovalığı, Şərqi Qatlar adı verilən dağlar və bu dağların qərbində yer alan bir plato. Andhra Pradeşdə Mart-İyun arasında yay, İyul-Sentyabr arasında tropik yağış mövsümü, Oktyabr-Fevral arasında da qış yaşanır. Cənub-şərq mussonları bolyağıntı gətirir. Yağıntıların böyük hissəsi sahilə yaxın düşür.

Dillər
------

Xalqın 81.23% Teluqu dilində, 11% də Urdu dilində danışır. Urdu dilini danışanların əksəriyyəti müsəlmanlardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  .

| ⛭Hindistanın ştatları və əraziləri |
| --- |
| 
**Ştatlar**
 • Andhra Pradeş
 • Arunaçal-Pradeş
 • Assam
 • Bihar
 • Qoa
 • Qucarat
 • Cammu və Kaşmir
 • Carkxand
 • Qərbi Benqaliya
 • Karnataka
 • Kerala
 • Madxya-Pradeş
 • Manipur
 • Maxaraştra
 • Meqxalaya
 • Mizoram
 • Naqalend
 • Orissa
 • Pencab
 • Racastxan
 • Sikkim
 • Tamilnad
 • Telinqana
 • Tripura
 • Uttarakxand
 • Uttar-Pradeş
 • Xaryana
 • Ximaçal-Pradeş
 • Çxattixqarx
**İttifaq əraziləri**
 • Andaman və Nikobar adaları
 • Dadra və Naqar-Xaveli
 • Daman və Diu
 • Delinin milli paytaxt dairəsi
 • Lakşadvip
 • Pondiçerri
 • Çandiqarx
 | Hindistanın bayrağı |
"***This Is Me Trying***" (kiçik hərflərlə stilləşdirilmiş) — amerikalı müğənni-bəstəkar Taylor Sviftin mahnısı. Mahnı onun 24 iyul 2020-ci ildə Republic Records tərəfindən yayımlanmış səkkizinci studiya albomu olan*Folklore-*un doqquzuncu trekidir. "*This Is Me Trying*" Svift və Cek Antonoff tərəfindən yazılmış, istehsal prosesində isə onlar arasında Co Elvin də yer almışdır. Mahnı orqan, yavaş templi təbil və nəfəs alətlərində ifa olunan orkestr pop və drim-pop janrındadır.

"*This Is Me Trying*" "üç fərqli personajın baxış bucağından" yazılmışdır. Svift özü mahnının sözlərində 2016-2017-ci illərdə yaşadığı hisslərə yer vermişdir. Mahnıdakı hekayəni danışan şəxs "dağıdıcı təsirin rədd edilməsi" perspektivini təsvir edir. Svift başqasının onun haqqındakı nöqteyi-nəzərini qəbul edərək trekin hekayə danışanı kimi gizlənməyə çalışmışdır. O, 2020-ci ildə hazırladığı *Folklore: The Long Pond Studio Sessions* adlı sənədli filmində mahnının alkoqolizmə də toxunduğunu söyləmişdir.

Tənqidçilər mahnının istehsalını və sözlərini, bəziləri isə Sviftin vokal performansını tərifləmişdirlər. "*This Is Me Trying*" ABŞ-da *Billboard* Hot 100-də 39-cu, Billboard Hot Rock & Alternative Songs-da isə 9-cu yerə yüksəlmiş və Avstraliya, Kanada və Sinqapurun sinql siyahılarında ilk 40-a daxil olmuşdur. Mahnı Amerikalı gimnast Simona Baylzın səhhətindəki problemlərə görə bir neçə tədbirdən çəkilməsindən sonra 2020 Yay Olimpiya Oyunlarına qayıtmasını qeyd edən reklam çarxında istifadə edilmişdir.

Arxa fon və istehsal
--------------------

Teylor Svift və prodüser Cek Antonoff daha əvvəl Sviftin *1989* (2014), *Reputation* (2017) və *Lover* (2019) studiya albomları üçün işbirliyi etmişdilər. Onlar 2020-ci ildə COVID-19 pandemiyası zamanı Sviftin gözlənilmədən yayımladığı *Folklore* albomunda yenidən əməkdaşlıq etmiş və *Folklore* 24 iyul 2020-ci ildə *Republic Records* vasitəsilə yayımlanmışdır. Svift albomdakı bütün mahnıların ya yeganə, ya da ortaq müəllifi idi və Antonoff ilə birlikdə "*This Is Me Trying*" də daxil olmaqla altı mahnı ərsəyə gətirmişdi. Svift mahnının sözlərini "üç fərqli personajın nöqteyi-nəzərindən" yazmış və mahnıda 2016-2017-ci illərdə özünün keçirdiyi hisslərə də yer vermişdir. Svift müvafiq dövr üçün bunları demişdir: "Mən sadəcə olaraq heç bir dəyərimin olmadığını hiss edirdim." Mahnının birinci misrası həyatında böhran keçirən və şəxsi münasibətdə uğursuzluğa düçar olmuş bir obrazdan bəhs etdiyi halda, ikinci misra isə "böyük potensiala malik olan, lakin həyatda özünü itmiş kimi hiss edən" obrazın alkoqolun aludəçisi olmasından və hər gün davam edən mübarizəsindən bəhs edir.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Labirint qaçışçısı (dəqiqləşdirmə).
Labirint qaçışçısı amerikalı yazıçı Ceyms Daşner tərəfindən yazılmış silsilə romanlardırlar. Bu seriyanı təşkil edən kitablar
Labirint qaçışçısı, Alov sınaqları, Ölümə dərman, Ölüm əmri və Virus kodudur. Seriyanın ilk üç kitabı ekranlaşdırılmışdır.

Gələcək haqqında anti-utopiya elmi fantastika ləzzətində yazılmış bu seriya günəş partlayışlarının və Amerika laboratoriyalarından yayılan virusun bəşəriyyətin böyük hissəsini məhv etdiyi dünyadan bəhs edir. Hadisələr İ.A.M.T.N-ın (İnsanlığın Axırı-Məhv olma Tədqiqat Nöqtəsi) çarə tapmaq üçün yaradılmış virusa qarşı immuniteti olan insanları labirintdə yığıb, "Labirint Təcrübələri"nə başlaması ilə inkişaf etməyə başlayır. Seriya ümumilikdə beş kitabdan ibarətdir. İlk üç kitab ("Ölümcül Qaçış", "Alov Sınaqları", "Son Üsyan") əlaqəli romanlarıdır (hadisələr bir-birinə bağlıdır. Bir roman digər romanın bitdiyi yerdən başlayır). Ölüm əmri kitabında virusun və günəş partlayışlarının necə meydana gəldiyi təsvir edilir. İlk üç kitabın personajları burada görünmürlər. Sonuncu kitab hesab edilən, Virus Kodunda labirintin strukturu izah edilir.
**Mehdiyev Famil Ağalar oğlu** (*Famil Mehdi*; 25 dekabr 1934, Sarıhacılı, Ağdam rayonu – 29 sentyabr 2003, Bakı) — Azərbaycan şairi, tənqidçi, publisist, 1959-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru (1974), professor (1977).

Həyatı
------

Famil Mehdi 1934-cü il dekabrın 25-də Ağdam rayonunun Sarıhacılı kəndində anadan olmuşdur. Əhmədvar kənd yeddiillik məktəbini bitirib Ağdam pedaqoji məktəbində təhsil almışdır. Sonra ADU-nun filologiya fakültəsinin jurnalistika şöbəsində təhsilini davam etdirmişdir (1953–1958). Əmək fəaliyyətinə "Bakı" axşam qəzetində ədəbi işçi kimi başlamışdır (1958). ADU-nun filologiya fakültəsində aspirant (1961–1964), müəllim, baş müəllim olmuş, jurnalistika fakültəsində jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi kafedrasının müdiri vəzifəsində işləmişdir (1973-cü ildən). "Azərbaycan bədii publisistikasının sənətkarlıq problemləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.

Bədii yaradıcılığa 1951-ci ildə "Lenin yolu" adlı Ağdam rayon qəzetində çıxan ilk şeri ilə başlamışdır. Bundan sonra dövri mətbuatda vaxtaşırı çıxış etmişdir. Əsərləri keçmiş SSRİ xalqlarının və bəzi xarici ölkə xalqlarının dillərinə tərcümə edilmişdir. Fəal pedaqoji, elmi və ictimai işlə məşğul olmuşdur. "Jurnalistika məsələləri" adlı ali məktəb tələbələri üçün dərsliyin müəlliflərindən biridir. "Alovlu publisist Səməd Vurğun", "Azərbaycan bədii publisistikasının sənətkarlıq problemləri", "Mətbuatda publisistika", "Bədii publisistika" kimi monoqrafik kitablar və dərs vəsaitləri onun qələminin məhsuludur. Bakı şəhər Oktyabr rayonu Xalq Deputatları Sovetinin (XVII, XVIII, XIX çağırış) deputatı olmuşdur. "Oqonyok" jurnalının laureatı adına layiq görülmüşdür. SSRİ "Bilik" cəmiyyətinin ən yaxşı elmi-kütləvi əsərlərə görə diplomunu almışdır.

2003-cü il sentyabrın 29-da Bakıda vəfat etmişdir.

İctimai fəaliyyəti
------------------

Qarabağ müharibəsinin ilk günlərindən "Nicat" cəmiyyətini yaratmış və Vətənin müdafiəsinə qalxan könüllülər arasında stimul yaratmaq məqsədi ilə cəmiyyət adından "General Məhəmməd Əsədov" mükafatı təsis etmişdir.

Əsərləri
--------

1. Sevəndən bəri. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1961, 29 səh.
2. Sadə sətirlər. Bakı: Azərnəşr, 1963, 29 səh.
3. Mənim ulduzlarım. Bakı: Azərnəşr, 1964, 95 səh.
4. Ünvanım dəyişir. Bakı: Azərnəşr, 1966, 78 səh.
5. Ömürdən səhifələr, Bakı: Gənclik, 1970, 76 səh.
6. Qarabağ şikəstəsi. Bakı: Azərnəşr, 1970, 93 səh.
7. İllər və talelər. Bakı: Azərnəşr, 1974, 141 səh.
8. İnsan unudulmur. Bakı: Gənclik, 1976, 195 səh.
9. Səni gözləyirəm. Bakı: Azərnəşr, 1978, 174 səh.
10. Anam elə bilir. Bakı: Yazıçı, 1979, 200 səh.
11. Təbriz xalısı. Bakı: Yazıçı, 1981, 187 səh.
12. Ömür keçir, gün keçir. Bakı: Yazıçı, 1983, 246 səh.
13. Borc. Bakı: Gənclik, 1984, 273 səh.
14. Əyilmə, dünyam. Bakı: Yazıçı, 1985, 170 səh.
15. Seçilmiş əsərləri. Bakı: Azərnəşr, 1989, 223 səh.
16. 50-dən sonra. Bakı: Yazıçı, 1993, 132 səh.
17. Qarabağ faciəsi (publisistika). Bakı: Gənclik, 1995, 320 səh.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Xalqımızın böyük şairi. Təzadlar.- 2009.- 17 dekabr.- S.11". 2022-03-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-07-03.
Azərbaycanda şöhrət tapan, qədim və ən geniş yayılan qoyun cinslərindən biri Qarabağ qoyunudur. Qarabağ qoyun cinsi Dağlıq Qarabağ, Kəlbəcər, Gürcüstan, Ağdam, Cəbrayıl, Mil düzü və Muğan düzündə daha geniş inkişaf tapmışdır. Belə bir fikir var ki, Qarabağ qoyunu yerli qoyun cinsilə Ön Asiya quyruqlu qoyun cinsinin cütləşməsindən əmələ gəlmişdir. Bu cins yaraşıqlı görkəmi, yağlı quyruqluluğu, şirin əti və nisbətən zərif yunu ilə səciyyələnir. Bu cins doğuma da çox həssasdır. Əgər faraş və düzgün döl edilərsə, Qarabağ qoyunu ildə iki dəfə bala verə bilər. Qarabağ qoyunu dözümlülüyü, yorulmadan uzaq yol getməsi, qış şəraitinə və alafın azlığına qane olması ilə də fərqlənir. Qarabağ cinsi bozax, şirvan və başqa yerli qoyun cinslərinin təşəkkül tapmasında ana cins rolunu oynamışdır. Azərbaycanın qoyun cinsləri arasında Qarabağ qoyun cinsi diri çəkisinin çoxluğu ilə də diqqəti cəlb edir. Bu cinsdən olan qoyunların çəkisi 45-50 kq, erkəklərinki isə 60-65 kq-dan çox olur. Lakin bu cins qoyunların yunu nisbətən az olur. İldə 32 kq süd verən hər bir ana qoyundan orta hesabla 2,4 kq, erkəklərdən isə 3,5-3,7 kq yun qırxmaq olur. Şübhəsiz, Qarabağ qoyunlarının belə az yun verməsinə onların qarınaltı yununun gödək, bəzən də açıq olması və boynunun təxminən yarısına qədərinin yunsuz olmasının da təsiri vardır.

İstinadlar
----------

Mənbə
-----

* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, Bakı, 2007, səh.596.

Həmçinin bax
------------

Qarabağ qoyunu (Azərbaycan)Xankəndi
Şuşa
Kəlbəcər
Ağdam
Ağdərə
Xocalı
Xocavənd
Füzuli
Laçın
Zəngilan
Cəbrayıl
Qubadlı
ƏsgəranQarabağ qoyun cinsinin Azərbaycanda yayıldığı bölgələr

| ⛭Azərbaycanda qoyun cinsləri |
| --- |
| **Qoyun cinsləri** | Abşeron qoyunu •
Azərbaycan dağ merinosu •
Balbas qoyunu •
Bozax qoyunu •
Cəro qoyunu •
Herik qoyunu •
Gödək qoyunu •
Ləzgi qoyunu •
Mazıx qoyunu •
Merinos qoyunu •
Qala qoyunu •
Qarabağ qoyunu •
Qaradolaq qoyunu •
Şirvan qoyunu •
Romanov qoyunu • |
**Firudin Cəm** (1914, Tehran – 13 oktyabr 2000, London; farsca: فريدون جم) — İranın keçmiş yüksək rütbəli hərbçisi və keçmiş baş nazir Mahmud Cəmin oğlu.

Həyatı
------

1914-cü ildə Təbrizdə Mahmud Cəmin ailəsində anadan olmuşdur. Atası Mahmud Cəm 1935-ci ildən 1939-cu ilə qədər İranın baş naziri olmuşdur. Anasının adı Məleykə Zaman olmuşdur.

1937-ci ildə Rza şah Pəhləvinin böyük qızı Şəms Pəhləvi ilə evlənmişdir. Rza şahın ölümündən sonra Firudin Cəm Şəms Pəhləvi ilə boşanmışdır.

Təhsili
-------

Tehranda və Saint-Cyrda hərbi təhsil almışdır. Daha sonra Birləşmiş Krallıqda hərbi akademiyanı bitirmişdir.

Karyerası
---------

1969–1971-ci illərdə İran İmperial Ordu Korpusunun komandanı vəzifəsində xidmət etmişdir. Məhəmmədrza şah Pəhləvi ilə konfliktlərə görə 1973-cü ildə ordudan ayrılmışdır. Həmin bu müddətdən sonra 1978-ci ilə qədər İranın İspaniyadakı səfiri olmuşdur. 1978-ci ildə Londona köçmüşdür. Pəhləvi hakimiyyəti zamanı son hökumət başçısı olan Şapur Bəxtiyar ona hökumət kabinetində Müdafiə Naziri vəzifəsini təklif etsə də, hökumətin real gücünün çox aşağı olmasını səbəb göstərərək bundan imtina etmişdir.

İran İslam İnqilabı zamanı İran ordusunun bitərəfliyini elan etməsinə etiraz etmiş və bunu vətənə xəyanət adlandırmışdır. Lakin İran-İraq müharibəsi zamanı İran ordusunu dəstəkləmişdir.

Xatirəsi
--------

2011-ci ildə *Firudin Cəm Yardım Fondu* tərəfindən London Universitetinin Afrika və Şərqşünaslıq bölməsinə İranşünaslığın inkişafı üçün 2 milyon dollar yardım edilmişdir. Bunun qarşılığında bu univeristet İranşünaslığı inkişaf etdirmək üçün fərqli dərslərlə yanaşı, İranşünaslıq üçün yeni təqaüd planları da hazırlamışdır. Bütün bu işlər London Universitetindəki İran İşləri Mərkəzi tərəfindən təşkil edilir. Bütün bunlar Firudin Cəmin valideynlərindən daha əvvəl ölən oğlu Kamran Cəmə həsr edilir.

Həmçinin bax
------------

* Mahmud Cəm

İstinadlar
----------

1. ↑  Iran and Its Place Among Nations, Alidad Mafinezam, Aria Mehrabi, 2008, p. 57
2. ↑  "Shams Pahlavi". Fouman. 16 December 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 February 2013.
3. ↑  "Defection delays presentation of Iranian cabinet". The Phoenix. Tehran. AP. 9 January 1979. 14 June 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 August 2013.
4. ↑  "The Kamran Djam Annual Lecture" (PDF). Tehran: SOAS. AP. 2012. 24 September 2015 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 14 May 2014.
2009-cu ilin oktyabr ayı üçün Yapon şamdanı EUR/USD qrafiki, gündəlik vaxt çərçivəsi
**Taymfreym** (*ing.* time-frame) və ya **ticarət dövrü** — qiymət qrafiki elementlərini (bar, Yapon şamdanı, xətt qrafiki nöqtəsi) qurarkən kotirovkaları qruplaşdırmaq üçün istifadə olunan vaxt intervalı.

Seçilmiş ticarət dövrü ərzində kotirovkaların ümumi tarixindən adətən yalnız açılış, maksimum, minimum və bağlanış qiymətləri qalır və əməliyyatların ümumi həcmi hesablanır, məsələn, bu müddət ərzində satılan səhmlərin sayı (*ing.* open, high, low, close, volume). Xətt qrafiki üçün yalnız bir seçilmiş qiymət parametrindən istifadə edilə bilər (adətən bağlanış qiyməti).

Çox vaxt qiymət qrafiki adında ticarət dövrü istifadə olunur: dəqiqə (diaqramın hər bir elementi 1 dəqiqəlik məlumatlar əsasında qurulur), on beş dəqiqə, saatlıq, gündəlik (şəkildə), həftəlik.

Nə qədər təfərrüatlı tarixə baxmaq lazımdırsa, bir o qədər qısa ticarət müddəti seçməlisiniz. Bir gün ərzində hərəkətləri göstərmək üçün dəqiqədən saata qədər qrafiklərdən istifadə olunur. Bir neçə illik tarixi dövrləri nəzərdən keçirmək üçün adətən gündəlik və hətta həftəlik qrafiklərdən istifadə olunur.

Ticarət dövrlərini təyin etmək üçün, bir müddət və belə dövrlərin sayının rəqəmsal göstəricisini təyin etmək üçün adətən Latın hərfi (adətən kapital) şəklində qısaldılmış qeyddən istifadə edirlər:

* **M** dəqiqədir (M1 bir dəqiqəlik dövr, M10 on dəqiqəlik dövrdür).
* **H** — saat (H1 — saatlıq dövr, H4 — dörd saatlıq dövr).
* **D** gündür (D və ya D1 gün dövrüdür).
* **W** bir həftədir (W və ya W1 bəzən həftəlik dövrdür).
* **MN** aydır (MN və ya Mo aylıq dövrdür).
* **Y** ildir (Y və ya Y1 illik dövrdür).

İstinadlar
----------

1. ↑  
Merriam-Webster Dictionary Arxivləşdirilib 8 may 2012 at the Wayback Machine the measured or measurable period during which an action, process, or condition exists or continues: duration; a nonspatial continuum which is measured in terms of events that succeed one another from past through present to future
2. ↑  
Compact Oxford English Dictionary A limited stretch or space of continued existence, as the interval between two successive events or acts, or the period through which an action, condition, or state continues. (1971).
3. ↑  
"Oxford Dictionaries:Time". Oxford University Press. 2011. 4 July 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 May 2017. The indefinite continued progress of existence and events in the past, present, and future regarded as a whole
4. ↑  *Bunyadzade, Konul.* "Thoughts of Time" (PDF). Metafizika Journal (az.). AcademyGate Publishing. 1. 2018-03-15: 8–29. doi:10.33864/MTFZK.2019.0. 5 Apr 2019 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2018-03-15.