**Kançencanqa** (nep. कञ्चनजङ्घा ) — Himalay dağlarında, eyni adlı Kançencanqa dağ massivində yerləşə dağ. Bəzən bu zirvəni **Əsas Kançencanqa** adlandırırlar.(8586 m). Kançencanqa səkkizminliklər içərisində hündürlüyünə görə üçüncüdür.

Coğrafiyası
-----------

Kançencanqa dağ massivi və əsas zirvələri Nepal və Hindistanın (Sikkim ştatı) sərhəddində yerləşir. Massiv əsasən 5 zirvədən ibarətdir. Zirvələrdən dördünün hündürlüyü 8 km keçir.

| № | Zirvələr | Hündürlük, m |
| --- | --- | --- |
| 1 | Əsas Kançencaqra | 8586 |
| 2 | Cənubi Kançencaqra | 8491 |
| 3 | Mərkəzi Kançencaqra | 8478 |
| 4 | Qərbi Kançencaqra | 8505 |
| 5 | Kanqbaçen | 7902 |
|

Əsas və Cənubi Kançencanqa bir-birinə çox yaxındır və hündürlüklərində 95 metr fərq var. Kançencanqa dağ massivinin bir hissəsi Kançencanqa Milli park ərazisinə daxildir (Hindistan, Sikkim ştatı)

Etimologiyası
-------------

"Kançencanqa" sözünün mənası "Böyük qarların beş xəzinəsi" deməkdir. Ümumən massiv 5 zirvədən ibarətdir.

Kançencanqa mədəniyyətdə
------------------------

Kançencaqa, rus humanisti, filosofu və rəssamı Nikolas Reriçin rəsmlərindəki ən sevimli mövzulardan biri idi.

Tarixi
------

1852-ci ilə qədər Kançencanqa dünyanın ən hündür dağı hesab olunurdu. Ancaq 1849-cu ildə təşkil edilmiş ekspedisiya və tədqiqat işləri nəticəsində Everest dünyanın ən hündür zirvəsi elan edildi. Kançencanqa dağının ilk fəthi 25 may 1955-ci ildə baş vermiş. Britaniyalı ekspedisiya üzvləri Corc Bend və Co Braun tarixdə ilk dəfə olaraq zirvəyə dırmaşmışlar. Müasir dövrdə Kançencanqa dağına fərqli 11 marşrut müəyyən edilmiş (1988-ci ildə Byulerin təklif etdiyi marşrutdan başqa).

Fəth olunma tarixçəsi
---------------------

1905-ci ildə Kançencanqaya Alister Kroulin rəhbərliyi ilə ilk ekspedisiya təşkil olunmuş. Zirvəyə dırmanış cənub-qərb tərəfdən, Yulunq buzlağında həyata keçirilmiş və 6200 metr hündürlükdə yekunlaşmış. 1929-cu ildə alman ekspedisiyası Sikkim istiqamətindən zirvəyə qalxmış və 7400 metr yüksəklikdən beş gün davam edən tufan səbəbli geri dönmüşlər. 1931-ci ildə ikinci alman ekspedisiyası 7700 metrlik hündürüyə çata bilmiş və texniki çətinlik üzündən geri dönmüşlər. 1975-ci ildə yapon ekspedisiyası ilk dəfə olaraq Qərbi Kançencanqa zirvəsini fəth etmişlər. 1974-cü ildə isə polşalı alpinistlər ilk dəfə olaraq Kanqbaçen zirvəsinə dırmaşdılar. 1983-cü ildə Per Beqin oksigen balonundan istifadə etmədən zirvəyə yetişmişdir.

Dırmaşma çətinliyi
------------------

Kançencaqra 3D
Müasir dövrdə dağa dırmaşmada ölüm hallarının ildən ilə azalmasına baxmayaraq Kançencanqada əksinə bu göstərici durmadan artır. Son illərin statistik məlumatlarına görə ölüm halları 22 % qədər artmış və enmək bilmir. Nepalda bir əfsanə mövcuddur: Kançencanqa dağ-qadındır. O zirvəyə qalxmaq istəyən bütün qadınları öldürür. Uzun müddət bu zirvəyə sağ salamat qalxıb geri dönmüş alpinist qadın britaniyalı Cinett Harrison olmuşdur. O 1988-ci ildə zirvəni fəth etdikdən iki il sonra Dhaulagiri zirvəsinƏ qalxan zaman həlak olmuşdur. 2008-ci ildə avstriyalı qadın alpinist Herlinde Kaltenbryunner, 2009-cu ildə isə ispan Edurne Pasaban və polyak Kinqa Baranovskaya bu zirvəni fəth etmişlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Peakbagger.com". 2013-01-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-18.
2. ↑   (ing.) Letter "from  Campbell, on the elevation of peaks in the Himalaya "dans *Journal of the Asiatic Society of Bengal*, lire en ligne Arxivləşdirilib 2022-04-15 at the Wayback Machine
3. ↑  "Канченджанга. Все маршруты восхождения на третий по высоте восьмитысячник мира - 4sport.ua". 4sport.ua. 2018-07-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-18.

| ⛭Səkkizminliklər |
| --- |
| Şişabanqma | 

Everest — 8848 m,
K2 — 8611 m,
Kançencaqra — 8586 m,
Lhotze — 8516 m,
Makalu — 8481 m,
Ço-Oyu — 8188 m,
Dhaulagiri — 8167 m,
Manaslu — 8156 m,
Nanga Parbat — 8126 m,
Annapurna I — 8091 m,
Gaşerbrum I — 8080 m,
Broud-Pik — 8051 m,
Gaşerbrum II — 8035 m,
Şişabanqma — 8027 m

 | Everest |