**Nüvə matrisi** — biologiyada nüvə matrisi hüceyrə nüvəsinin içərisində yerləşən liflər şəbəkəsidir və müəyyən dərəcədə bir hüceyrənin sitoskeletinə bənzəyir. Bununla birlikdə, sitoskeletdən fərqli olaraq, nüvə matrisi dinamik bir quruluş hesab olunur. Nüvə plitəsi ilə birlikdə hüceyrə daxilində genetik məlumatların təşkilində kömək edir.

Bu matrisin dəqiq funksiyası hələ də müzakirə mövzusudur və onun mövcudluğu şübhə altındadır. Belə bir quruluşa dair dəlillər 1948-ci ildə (Zbarsk və Debov) tanındı və buna görə də bir çox matrisə bağlı zülallar aşkar edildi.

Nüvə matrisi hipotezi
---------------------

Uzun müddətdir ki, polimer şəbəkəsi, "nüvə matrisi", "nüvə skleti" nın vacib komponenti olub-olmaması müzakirə mövzusu olaraq qalmaqdadır. İnterfazada qatılaşdırılmış metafaza xromosomlarının ekvivalenti olan xromosom ərazilərinin nisbi mövqeyinin, yüksək səviyyədə qurulmuş səthləri arasındakı əngəllər və ya elektrostatik itələyici qüvvələr səbəbiylə saxlanıla biləcəyinə dair sübutlar olsa da, bu anlayış müşahidələrə uyğun olmalıdır. Klassik matris çıxarma prosedurları ilə müalicə olunan hüceyrələr, nüvə matrisinin asidik zülallarının kiçik bir hissəsinin sərbəst buraxıldığı nöqtəyə qədər xüsusi əraziləri saxlayır - çox güman ki, nüvə skeleti ilə əlaqələrini idarə edən zülallardır. Nüvə matrix proteomu struktur zülallardan, şaperonlardan, DNT və RNT bağlayan zülallardan, xromatinin yenidən qurulması və transkripsiya faktorlarından ibarətdir. 
Genomik DNT-ni nüvə skeletinə bağladığı düşünülən DNT bölgələri, getdikcə artan qurulmuş bioloji fəaliyyət spektrini nümayiş etdirir. Bütün bu hərəkətlər nüvə matrisi hipotezinə uyğundur (və ya ən asan şəkildə izah olunur). Bu, eyni dərəcədə inandırıcı alternativ modellər olana qədər bu konsepsiyanı saxlamaq üçün bəhanələrdən biridir.

Nüvə Matrisi və Xərçəng
-----------------------

İnsan hüceyrələrindəki nüvə matrisinin tərkibinin hüceyrələrin növündən və şişdən asılı olduğu sübut edilmişdir. Bir şişin nüvə matrisinin tərkibinin normal hüceyrələrdən fərqli olduğu açıq şəkildə sübut edilmişdir. Bu fakt xərçəng markerlərini xarakterizə etmək və hətta xəstəliyi əvvəlcədən proqnozlaşdırmaq üçün faydalı ola bilər. Bu markerlər sidikdə və qanda tapılıb və insanlarda xərçəngin erkən aşkarlanması və proqnozu üçün istifadə potensialına malikdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Pederson T.* "Half a century of "the nuclear matrix"". Molecular Biology of the Cell. 11 (3). March 2000: 799–805. doi:10.1091/mbc.11.3.799. PMC 14811. PMID 10712500.
2. ↑  *Tetko IV, Haberer G, Rudd S, Meyers B, Mewes HW, Mayer KF.* "Spatiotemporal expression control correlates with intragenic scaffold matrix attachment regions (S/MARs) in Arabidopsis thaliana". PLoS Computational Biology. 2 (3). March 2006: e21. Bibcode:2006PLSCB...2...21T. doi:10.1371/journal.pcbi.0020021. PMC 1420657. PMID 16604187.
3. ↑  *Kallappagoudar S, Varma P, Pathak RU, Senthilkumar R, Mishra RK.* "Nuclear matrix proteome analysis of Drosophila melanogaster". Molecular & Cellular Proteomics. 9 (9). September 2010: 2005–18. doi:10.1074/mcp.M110.001362. PMC 2938118. PMID 20530634.
4. ↑  *Bozza M, De Roia A, Correia MP, Berger A, Tuch A, Schmidt A, və b.* "A nonviral, nonintegrating DNA nanovector platform for the safe, rapid, and persistent manufacture of recombinant T cells". Science Advances. 7 (16). April 2021: eabf1333. doi:10.1126/sciadv.abf1333. PMC 8046366  (#bad\_pmc). PMID 33853779  (#bad\_pmid).
5. ↑  *Rynearson AL, Sussman CR.* "Nuclear structure, organization, and oncogenesis". Journal of Gastrointestinal Cancer. 42 (2). June 2011: 112–7. doi:10.1007/s12029-011-9253-5. PMID 21286858.