**Böyük yeddi** (*ing.* Group of Seven — *«Yeddi nəfərlik qrup»*, **G7**) — Böyük Britaniya, Almaniya, İtaliya, Kanada, Fransa, Yaponiya və ABŞ-ı birləşdirən qeyri-rəsmi beynəlxalq klub.

Bu dövlətlərin liderlərinin qeyri-rəsmi forumu (Avropa Komissiyasının iştirakı ilə) çərçivəsində aktual beynəlxalq problemlərə yanaşmaların əlaqələndirilməsi də eyni adı daşıyır. Sözsüz bir qaydaya görə, qrupun sammitləri hər il üzv dövlətlərin hər birində növbə ilə keçirilir.

"Böyük Yeddilik" anlayışı rus jurnalistikasında 1990-cı illərin əvvəllərində ingilis abbreviaturasının G7-nin Böyük Yeddilik kimi səhv deşifrə edilməsi səbəbindən yaranmışdır, baxmayaraq ki, əslində o, Yeddilik Qrupunu ifadə edir.

G7 beynəlxalq təşkilat deyil, beynəlxalq müqaviləyə əsaslanmır, nizamnaməsi və ya katibliyi yoxdur. G7-nin qərarları məcburi deyil. Bir qayda olaraq, söhbət tərəflərin razılaşdırılmış xəttə əməl etmək niyyətinin müəyyən edilməsindən və ya beynəlxalq həyatın digər iştirakçılarına müəyyən məsələlərin həllində müəyyən yanaşmalardan istifadə etmək tövsiyələrindən gedir. G7-nin nizamnaməsi olmadığı üçün bu quruma rəsmi üzv olmaq mümkün deyil.

1997-ci ildən Rusiya klubda iştirak edir və buna görə də assosiasiya "Böyük Səkkizlik" (G8) adlanır. Lakin 2014-cü ildə Krımın ilhaqından sonra klub Rusiyasız yenidən G7 formatında görüşməyə başladı.

Adı
---

Davamı "Böyük Səkkiz" termininə çevrilən "Böyük Yeddi" termini rus jurnalistikasında G7 İngilis abbreviaturasının "Great Seven" kimi səhv deşifrə edilməsindən yaranmışdır, baxmayaraq ki, əslində "Group of Seven" deməkdir ("Yeddi nəfərlik qrup") "Böyük Yeddi" termininin ilk dəfə istifadəsi "Kommersant-Vlast" jurnalının 21 yanvar 1991-ci il tarixli sayında "Baltikyanlar Qorbaçova 16 milyard dollara başa gəldi" məqaləsində qeyd edilmişdir.

Tarixi
------

Dünyanın ən sənayeləşmiş ölkələrinin liderlərinin görüşlərinin keçirilməsi ideyası 1970-ci illərin əvvəllərində iqtisadi böhran və ABŞ, Qərbi Avropa və Yaponiya arasında iqtisadi və maliyyə məsələləri üzrə münasibətlərin pisləşməsi ilə əlaqədar yaranıb.

Ölkə liderləri özləri ilə minimum sayda nümayəndə heyəti gətirirlər. İclasın yekunu üzrə mətbuat kommünikesi imzalanıb. Hazırlanması bir neçə ay çəkən rəsmi səfərlərdən fərqli olaraq, G8 görüşləri daha tez hazırlanır.

1975-ci il noyabrın 15-17-də Rambuye sarayında Fransanın hazırkı prezidenti Valeri Jiskar d'Estennin təşəbbüsü ilə keçirilən ilk iclasda altı ölkənin dövlət və hökumət başçıları bir araya gəldi (70-ci illərin əvvəllərindən oxşar maliyyə nazirləri səviyyəsində görüşlər keçirilirdi): Fransa, ABŞ, Böyük Britaniya, Almaniya, İtaliya və Yaponiya. G6-nın iclasında İqtisadi Məsələlər üzrə Birgə Bəyannamə qəbul edilib və bu bəyannamə ticarət zonasında təcavüzə yol verməməyə və yeni ayrı-seçkilik maneələrinin yaradılmasından imtinaya çağırıb.

2014-cü ildən o, yenidən G7 formatında fəaliyyət göstərir - Krımın Rusiya tərəfindən ilhaqından sonra Qərb ölkələri G8-in işində iştirakdan imtina edərək G7 formatında görüşlər keçirməyə başladı.

2020-ci ilin iyununda ABŞ prezidenti Donald Tramp Rusiyanı G8-ə qaytarmaq təklifi ilə çıxış edib. Lakin qrupa üzv olan digər ölkələr bu təklifi dəstəkləməyib.

Üzv ölkələr və onların ÜDM-dəki payları (Beynəlxalq Valyuta Fondu)
------------------------------------------------------------------

* Fransa
* Almaniya
* İtaliya
* Yaponiya
* Böyük Britaniya
* ABŞ
* Kanada

2019-cu il üçün məlumat cədvəli:

| Ölkə | Əhali | ÜDM |
| --- | --- | --- |
| mln |  % | mlrd $ |  % |
| Böyük Britaniya | 66,6 | 0,85 | 2830,8 | 3,2 |
| Almaniya | 83,1 | 1,06 | 3861,6 | 4,4 |
| İtaliya | 60,2 | 0,77 | 2001,5 | 2,3 |
| Kanada | 38,5 | 0,49 | 1736,4 | 2,0 |
| ABŞ | 330,0 | 4,22 | 21433,2 | 24,5 |
| Fransa | 68,9 | 0,88 | 2715,8 | 3,1 |
| Yaponiya | 126,0 | 1,6 | 5079,9 | 5,8 |

G7 ölkələrinin dünya ÜDM-də payı













10

20

30

40

50

60

'90

'91

'92

'93

'94

'95

'96

'97

'98

'99

'00

'01

'02

'03

'04

'05

'06

'07

'08

'09

'10

'11

'12

'13

'14

'15

'16

'17

'18

'19

'20

İstinadlar
----------

1. ↑  "«С Путиным проще»: как G7 обсуждала Россию". 2018-06-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-06-14.
2. ↑  "Саммит "Восьмерки" не место для дискуссий". Русская служба Би-би-си. 2011-05-25. 2023-05-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-05-18.
3. ↑  "Зеленский прокомментировал возможное возвращение России в G8". Русская служба Би-би-си. 2019-08-22. 2023-05-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-05-18.
4. ↑  "Прибалтика обошлась Горбачёву в 16 миллиардов долларов. По меньшей мере, Коммерсант-Власть, 21.01.1991". 2016-10-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-10-08.
5. ↑  Дональд Трамп предложил вернуть Россию в G8 Arxivləşdirilib 2018-06-09 at the Wayback Machine РИА Новости, 8 июня 2018 года
6. ↑  Доля в мировом ВВП: стран-участников союза — Большая семёрка (G-7)

Xarici keçidlər
---------------

* Официальный российский сайт «Большой восьмёрки» Arxiv surəti 17 may 2008 tarixindən Wayback Machine saytında
* Статистические сборники «Группа восьми» на сайте Росстата
* G8 Information Centre Arxiv surəti 20 sentyabr 2019 tarixindən Wayback Machine saytında — Toronto University, Canada
* О «Группе восьми» на сайте НИУ ВШЭ
* Большая восьмёрка Arxiv surəti 21 iyun 2008 tarixindən Wayback Machine saytında. Статья в энциклопедии Кругосвет.
* Что такое Большая Восьмёрка, и почему в неё входит Россия? («In The National Interest», США). Статья в «ИноСМИ.ру»

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Böyük rus · Laruss ensiklopediyası · Laruss ensiklopediyası · Britannica (onlayn) · Universalis · Universalis · RİA istinad · TASS istinad |
| Normativ yoxlama | GND: 16004018-8 · LCCN: no92014827 · VIAF: 155883407 · WorldCat VIAF: 155883407 |