recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Sevr müqaviləsi ilə təklif edilmiş Türkiyənin bölünməsi planı. Açıq sarı rəngdə Türkiyəyə qalan ərazini göstərilmişdir. Tünd sarı – Kürdüstan ərazisi, mavi – Ermənistana verilən ərazi, göy – Yunanıstana verilən ərazini göstərir. Kölgəli verilmiş ərazilər Birləşmiş Krallığın (qırmızı), Fransanın (yasəmən) və İtaliyanın (yaşıl) təsir zonalarını və boğazların beynəlxalq silahsızlaşdırılmış zonasını göstərir.
**Ayrenatirutyun günü** — Birinci Dünya müharibəsindən sonra Sevr müqaviləsi ilə Osmanlının şərqindəki "Qərbi Ermənistan" adlanan ərazinin Ermənistana verilməsi ilə əlaqədar təklif olunan bayram. 7 oktyabr 2009-cu ildə Ermənistan Respublikasının Milli Məclisinin iclasında Daşnaksütyun Partiyasının bir sıra deputatları və "İrs" Partiyasının rəhbəri Styopa Səfəryan tərəfindən təklif edilən qanun layihəsinə əsasən, 22 noyabr tarixi "Ayrenatirutyun günü" elan edilməli idi. Qanun layihəsinin müəllifləri Artsvik Minasyan, Styopa Səfəryan, Artyuş Şahbazyan, Vaqan Ovannisyan, Qaqik Gevorqyan, Ara Nranyan, Lilit Qalstyan, Ruzanna Arakelyan, Arayik Qriqoryan olmuşdur. 11 noyabr 2009-cu ildə Ermənistan hökuməti rəsmi olaraq bəyan etmi.dir ki, hazırda bu qanun layihəsinin qəbulu məqsədəuyğun deyil. Nəticədə qanun layihəsi qəbul edilməmişdir.

Bundan sonra 2 aprel 2010-cu ildə Ermənistan Respublikasının Milli Məclisinin Daimi Komitəsinin iclasında Daşnaksütyun Partiyasının deputatları ikinci dəfə olaraq "Bayramlar və yaddaqalan günlər haqqında" Ermənistan Respublikasının Qanununa əsasən 22 noyabr tarixinin rəsmi şəkildə "Ayrenatirutyun günü" elan edilməsini təklif etmişdilər. Bununla belə, 6 apreldə bu qanun layihəsi də lehinə 26 səs, əleyhinə 58 səs və bitərəf 6 səslə Ermənistan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən yenidən rədd edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Правительство не считает целесообразным установление 22 ноября Днём айренатирутюна Arxivləşdirilib 2023-06-28 at the Wayback Machine  (erm.)
2. ↑  "ԱԺ մշտական հանձնաժողովների նիստեր, 02.04.2010". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-04-25.
3. ↑  "ՀՀ Ազգային ժողովի 4-րդ գումարման 7-րդ նստաշրջան, սղագրություն-N 13". 2023-06-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-04-25.
4. ↑  "Цитата N 4/7 стенограммы заседания постоянного комитета по государственно-правовым вопросам Национального собрания Армении". 2017-09-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-04-25.
**Giffen əmtəələri** (*ing.* giffen good) — iqtisadiyyat və istehlakçı seçimi nəzəriyyəsində insanların qiyməti artıqca istehlakını artırdığı bir əmtəə növü. Hansı ki, bu tələb qanunun əksidir. Tələb qanuna əsasən bir əmtəənin qiyməti artıqda onun istehlak miqdarı azalmalıdır.

Tarix
-----

Bu anlayış Şotlandiyalı iqtisadçı Robert Qiffenin adı ilə bağlıdır. İrlandiyada aclıq(qıtlıq) zamanı o bu paradoksu müşahidə etmişdir.O kartofun qiymətinin qalxmasına baxmayaraq insanların kartof istehlakını artırdığını müşahidə etmişdir.

Fərziyyələri
------------

Bir əmtəənin qiffen əmtəəsi ola bilməsi üçün müəyyən fərziyyələr vardır ki, onlar ödəndikdə əmtəə qiffen əmtəəsi olur. Yəni əmtəələr şəraitə görə qiffen əmtəələrinə çevrilirlər. Bu fərziyyələrdə aşağıdakılardır :

* Əmtəə keyfiyyətsiz əmtəə olmalıdır
* Əmtəə istehlakçının büdcəsində əhəmiyyətli
* Əmtəənin yaxın əvəzləyicisi olmamalıdır
* Əmtəənin istehlakçıları orta və aşağı gəlir səviyyəlilərdir

Belə bir şəraitdə İrlandiyada kartofun qiyməti qalxsada ona olan tələb miqdarı artırdı.

İstinad
-------

1. ↑  N.QREQORİ MENKYU EKONOMİKSİN PRİNSİPLƏRİ İqtisad Universiteti Nəşriyyatı 2009 697 səh
2. ↑  "Saytda ticarət". 2022-09-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-29.
**Mürsəl Tağı oğlu Bədirov** (27 oktyabr 1931, Mahaçqala – 26 fevral 2003, Bakı) — Azərbaycanın bariton səsli opera müğənnisi, Azərbaycan SSR Xalq artisti (1979).

Həyatı
------

Mürsəl Bədirov 27 oktyabr 1931-ci ildə Dağıstanda anadan olub. O, orta təhsilini Dağıstanda alıb. 1951-ci ildə Azərbaycan Milli Konservatoriyasının Vokal şöbəsinə daxil olub. Tələbə vaxtı opera tamaşalarında epizodik rollarda oynayıb. 1956-cı ildə təhsilini başa vuran Mürsəl Bədirov Opera və Balet Teatrında solist kimi fəaliyyət göstərib.

Mürsəl Bədirov teatrda işlədiyi illərdə bir çox tamaşalarda fərqli obrazları canlandırıb. O, Jorj Bizenin "Karmen" (Eskamilo və Morales, Dankayro), Pyotr Çaykovskinin "Yevgeni Onegin" (Onegin), Cakomo Puççininin "Toska" və "ÇioÇio-San" (Sezar Anjelotti, Şarples), Şarl Qunonun "Faust" (Valentin), Sergey Raxmaninovun "Aleko" (Aleko), Leo Delibin "Lakme" (Frederika), İvan Dzerjinskinin "İnsanın taleyi" (Andrey Sokolov), Rucero Leonkovallonun "Məzhəkəçilər" (Silvio), Boris Zeydmanın "Alay oğlu" (Əsgər) operalarında ifa edib.

Mürsəl Bədirov həmçinin azərbaycanlı bəstəkarların da yaradıcılığına müraciət etmişdir. O, Üzeyir bəy Hacıbəyovun "Koroğlu" (Alı), "Leyli və Məcnun" (Nofəl), Müslüm bəy Maqomayevin "Şah İsmayıl" (Qoca ərəb), Cahangir Cahangirovun "Azad" (Xan və Həcir), Fikrət Əmirovun "Sevil" (Atakişi), Ramiz Mustafayevin "Vaqif" (Eldar), Süleyman Ələsgərovun "Bahadır və Sona" (Soltan) operalarında ifa edib.

Opera müğənnisi Mürsəl Bədirov 1972-ci ildən etibarən Konservatoriyanın vokal kafedrasında çalışıb. Habelə 1992-ci ildə professor elmi adını alıb.

Vəfatı
------

Mürsəl Bədirov 2003-cü il fevral ayının 26-da Bakı şəhərində vəfat edib.

Mükafatları
-----------

* "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı — 9 iyun 1959
* "Azərbaycan SSR Əməkdar artisti" fəxri adı — 29 iyun 1964
* "Azərbaycan SSR Xalq artisti" fəxri adı — 23 fevral 1979
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 3 dekabr 2001

Filmoqrafiya
------------

* Sevil (film, 1970)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  Əlamətdar və tarixi günlər təqvimi - 2021 (PDF). Bakı: Zərdabi Nəşr. 2020. səh. 375. ISBN 978 9952 542 04 2.
2. ↑  "Respublikanın yaradıcı işçilərinə Azərbaycan SSR fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 23 fevral 1979-cu il tarixli Fərmanı" (PDF) (Azərbaycan). anl.az. 5-12-2010 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
3. ↑  "Azərbaycan Respublikasının incəsənət xadimlərinə fərdi təqaüdlər verilməsi haqqında Sərəncam" (Azərbaycan). e-qanun.az. 25-4-2017 tarixində arxivləşdirilib.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Dram (dəqiqləşdirmə).
**Dramaturgiya** — dram sənəti və dramatik əsərlər yazma nəzəriyyəsi.

 Uilyam Şekspir

Ümumi məlumat
-------------

Dram nəzəriyyəsinin öyrənilməsi tarixinin kökləri qədim yunanlara gedib çıxır. Bu kiçik xalqın bəşəriyyətin tarixində xidmətləri misilsizdir. Yunan xalqı bəşəriyyətə Homer, Evripid, Sofokl, Aristofan, Esxil kimi onlarca mədəniyyət, elm və sənət xadimləri yetişdirmişdir. İlk dram əsərləri təxminən XVIII–XIV əsrlərdə yazılmışdır. Yunan elmi və fəlsəfəsinin ən böyük dühalarından biri də Aristoteldir. O, dünya mədəniyyəti xəzinəsinə "Analitika", "Metafizika". "Etika", "Politika", "Ritorika" "Poetika" kimi samballı, bu gün də öz əhəmiyyətini itirməyən, tədqiqatçılara maraq doğuran elmi əsərlər bəxş etmişdir. Mənbələrin verildiyi xəbərə görə eramızdan iki əsr əvvələdək İskəndəriyyə kitabxanasında Aristotel tərəfindən yazılmış 400 kitab saxlanılırdı.

Aristotel eyni zamanda da dram nəzəriyyəsinin atası sayılır. Onun "Poetika" əsəri qədim Yunanıstanın dramatik sənətinin nəzəriyyəsini özündə birləşdirən ilk elmi əsər kimi bizə gəlib çatmışdır. Dünyada dramaturgiya ilə məşğul olan ən məşhur şəxs kimi Uilyam Şekspir tanınır. Azərbaycanda isə dramaturgiyanın banisi Mirzə Fətəli Axundovdur.

Dramaturgiyanın janrları
------------------------

İstinadlar
----------
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: Musayev.

**Hüseyn Məmməd oğlu Musayev** (1889, Şamaxı – 1956) — dövlət xadimi, Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin direktoru (1932–1934).

Həyatı
------

Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti 1932–1934-cü illərdə instituta 3-cü direktor kimi rəhbərlik etmişdir.

1889-cu ildə Şamaxıda anadan olmuş, pedaqoji məktəbi bitirmiş, müxtəlif təhsil ocaqlarında müəllim, maarif şöbəsinin müdiri, Xalq Maarif Komissarı, Naxçıvanda Xalq Komissarlar Sovetinin sədri işləmişdir.

AKTİ-də direktor işlədiyi dövrdə onun təşəbbüsü ilə bir neçə yeni fakültə və kafedra yaradılmışdır. 1933-cü ildə Gəncədə fəaliyyət göstərən 4 kənd təsərrüfatı təmayüllü ali məktəbin Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun tərkibində birləşdirilməsinin təşəbbüskarı olmuş, burada 6 fakültə: tarlaçılıq, meyvə-tərəvəzçılik, zootexniklik, baytarlıq, kənd təsərrüfatının mexanikləşdirilməsi və hidromeliorasiya fakültələri yaradılmışdır.

1937-ci ilin əvvəlində Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun direktoru təyin olunmuş, həmin ilin sonlarında repressiya olunmuş, 1943-cü ildə Bakıya qayıtmış, 1954-cü ilədək uşaq evlərinə rəhbərlik etmiş, 1955-ci ildə SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının qərarı ilə bəraət qazanmışdır.

1956-cı ildə vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2015-08-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-26.
2. 1 2  "Жизнь, продолжающаяся в воспоминаниях". 2023-03-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-16.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-05-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-20.

Xarici keçidlər
---------------

* Rektorlarımız
Triniti yarımadasının yerləşməsi.
**Giqen zirvəsi** (bolq. *връх Гиген*, ‘Vrah Gigen’ \'vr&h gi-'gen\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənubda yerləşən, 1092 m hündürlüklü qaya zirvəsidir. Erul yüksəkliyinə daxildir. Benz aşırımından cənubda, Russell İst buzlağından cənub-qərbdə yerləşmişdir.

Zirvə şimali Bolqarıstanda yerləşən Giqen şəhərinin adını daşıyır.

Yerləşməsi
----------

Giqen zirvəsi 63°41′19″ c. e. 58°24′53″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. İqnatiyev dağından 14.39 km cənub-şərqdə, Daymler dağından 7.97 km şimal-şərqdə, Panhard nunatakından 6.67 km şimal-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

* Trinity Peninsula. Arxivləşdirilib 2015-09-23 at the Wayback Machine Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

Həmçinin bax
------------

* Antarktida
* Triniti yarımadası

İstinadlar
----------

1. ↑  L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* Bulgarian Antarctic Gazetteer. Antarctic Place-names Commission. (details in Bulgarian, basic data in English)
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
**Dramaturq** (yunanca *dramaturges* tamaşa yaradan sözündəndir) - dramatik əsərlər, pyeslər yazan şəxs.

Mirzə Fətəli Axundov- Azərbaycanın ilk dramaturqu
İlk dram əsərləri XVIII-XIV əsrlərdə yazılmışdır. İlk dəfə alman yazıçısı Qottlob Lessinq teatr üçün səhnələr yazmış və ilk dramaturqlardan olmuşdur.

Dramaturgiyanın başqa bir qolu kino və televiziya üçün yazılmış ədəbi əsərlərdir. Bu sahədə məşğul olanlara kinodramaturq deyilir.

Azərbaycan dramaturgiyasının banisi Mirzə Fətəli Axundov hesab olunur.
Səkinə xanım Mirzə Heybət qızı Axundzadə isə Azərbaycanın ilk qadın dramaturqu və müəllimlərindən biridir. Yazıçı Mirzə Heybət Axundzadənin qızıdır. 

Azərbaycan ədəbiyyatının, bütövlükdə XX əsr poetik fikrinin görkəmli nümayəndəsi, xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadə ömrünün sonuna qədər böyük sənət ehtirası ilə yazıb yaratmışdı. Bəxtiyar Vahabzadə yalnız poeziyası ilə deyil, dramaturgiyası ilə də müasir ədəbiyyatın imkanlarına öz təsirini göstərmiş, onun vəzifələrini həyata keçirmişdi.
Azərbaycan xalqının görkəmli dramaturqlarından Cəlil Məmmədquluzadə, Cəfər Cabbarlı, Hüseyn Cavid və s. yazışılarının da adını çəkmək olar.


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Ədəbiyyat** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

Mənbə
-----
**Leonid Vyaçeslavoviç Kuravlyov** (8 oktyabr 1936, Moskva, SSRİ – 30 yanvar 2022) — aktyor.

Həyatı
------

Leonid Kuravlyov 8 oktyabr 1936-cı ildə Moskvada təyyarə zavodunun çilingəri Vyaçeslav Yakovleviç Kuravlyovun (1909–1979) ailəsində anadan olmuşdur. 1941-ci ildə kiçik Leonidi anası gözəllik salonu işçisi Valentina Dmitriyevna Kuravlyova (1916–1993) ilə birlikdə yanlış ittihama görə şimala, Murmansk vilayətindəki Zaşeyek qəsəbəsinə sürgün etdilər. Beləliklə, Leonidlə anası İmandra gölünün sahilində bir neçə il yaşadılar. Sonradan Leonid sürgündə keçirdiyi illər həyatının "xoşbəxt illəri" adlandırmışdı.

Orta məktəbdə L.Kuravlyov dəqiq elmləri öyrənməkdə çətinlik çəkirdi. Buna görə əmisi qızı ona Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutuna daxil olmağı məsləhət gördü, çünki burada texniki elmlər tələb olunmurdu. L.Kuravlyov ilk cəhddən olmasa da, orta məktəbi bitirdikdən iki il sonra bura daxil ola bildi. Əvvəlcə o digər tələbələrdən fərqlənmirdi, hətta dərsləri yaxşı oxuya bilmədiyi üçün oradan qovulmaq təhlükəsi də yaranmışdı. Lakin tədrisin sonuna yaxın o digər tələbələrdən parlaq yaradıcılıq bacarığı ilə seçilməyə başladı. Çoxları Kuravlyovu yalnız komediya rolları ilə əlaqələndirir, lakin onun karyerasında böyük sırf dramatik, ciddi rollar da var idi.

Aktyor cəmi bir dəfə evlənib, onun həyat yoldaşı ixtisasca müəllimə olan Nina idi. Birgə nikahdan onların üç övladı olub. Onların evliliyi təxminən 50 il, 2012-ci ildə Ninanın vəfatına qədər davam edib. Yoldaşının ölümündən qısa müddət sonra Kuravlyovun özü də filmlərdə çəkilməyi və ictimaiyyətə görünməyi dayandıraraq tənha bir həyat sürməyə başladı. 2022-ci ilin yanvarın 30-da Leonid Kuravlyov Moskvada vəfat edib.

Filmoqrafiya
------------

1. İvan Vasilyeviç peşəsini dəyişir (film, 1973)
2. Baharın on yeddi anı (film, 1973)
3. Peterburqdan anonim adam (film, 1977)
4. Görüş yerini dəyişmək olmaz (film, 1979)
5. Həyat üçün təhlükəlidir! (film, 1985)
6. Deribasovskda hava yaxşıdır və ya Brayton-Biçdə yenə yağışlar yağır (film, 1992)

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. ↑  Ушел из жизни выдающийся актер Леонид Куравлев.
3. ↑  "Ölülər mürgüləyən yer". 2022-01-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-07-09.
4. ↑  "KURAVLYOV Leonid Vyaçeslavoviç". 2008-01-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-01-20.
5. ↑  "Leonid Kuravlyov İmandranın sahilində sürgündə". 2009-03-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-07-09.
6. ↑  "Leonid Kuravlyov vəfat etdi". 2022-01-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-30.

Mənbə
-----

* Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 222.
**Moisey Xorenli** və ya **Movses Xorenatsi** (*erm.* Մովսես Խորենացի) — erməni tarixçisi, "Ermənistan tarixi" kitabının müəllifi. Dünya akademik elmi onu, yazılarındakı, verdiyi məlumatlardakı İnterpretasiya, interpolyasiya və anaxronizmə görə daha çox qeyri-ciddi qəbul edir və yazdıqlarını şübhə altına alır. Britannika Ensiklopediyasının verdiyi məlumata görə M.Xorenli haqqında məlumatı "Ermənistan tarixi"ndə yazılan avtobioqrafik məlumatlardan başqa heç bir mənbələrdən tapmaq mümkün olmayıb. Ümumiyyətlə, kitabdakı V əsrdən sonrakı dövrə aid olan məlumatların yer alması onun V əsrdə yox, VII-IX əsrlərdə yaşadığına işarə edir. Ona görə də M.Xorenlinin Mesrop Maştotsun tələbəsi və Saak Baqratuni ilə "tanışlığı" şübhə altına alınır. Devid Marşal Lenqin fikrinə görə artıq 1970-ci illərin axırlarında dünyada Sovet Ermənistanından kənarda "Ermənistan tarixi"nin V əsrə aid olduğuna inanan alim yox idi.

Ümumiyyətlə, kanonik erməni tarixinə şübhə ilə yanaşan hər bir alim, tədqiqatçi sovet erməni alimləri tərəfindən çox kəskin, "milliyətçi hücumlara" məruz qaldıqlarını qeyd ediblər. Ronald Suni misal kimi, M.Xorenlinin həyat və yaradıcılığını kəskin şübhə altına alan Robert Tompsona edilən "milliyətçi" hücumları göstərir.

Mənbələr
--------

* Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. VII ҹилд: Мисир—Прадо. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1983. С. 325.

Ədəbiyyat
---------

* Əjdər Tağıoğlu, "Moisey Xorenatsi anonim keşiş müəllifdir", Bakı, "Elm və təhsil", 2016. 127 səh.

İstinadlar
----------

1. ↑  Erməni Sovet Ensiklopediyası (erm.). / red. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան 1974. C. 8. S. 40–41.
2. ↑  Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. VII ҹилд: Мисир—Прадо. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1983. С. 325.
3. ↑  Erməni tarixşünaslığının şah damarını kəsən əsər Arxivləşdirilib 2022-04-04 at the Wayback Machine — AZƏRTAC

Xarici keçidlər
---------------

* История Армении. Моисей Хоренский. 1893
Cənubi Şetland adalarında Livinqston adasının yerləşməsi.
Livinqston, Qrinviç, Robert, Snou və Smit adalarının topoqrafik xəritəsi.
**Start təpəsi** — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Livinqston adasının sahillərindən cənub-şərqdə yerləşən, 265 m hündürlüklü təpədir. Təpə buzlaqlardan azaddır.

Təpə Antarktidada yerləşən Start burnunun adını daşıyır.

Yerləşməsi
----------

Start təpəsi 62°35′48″ c. e. 61°10′33″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. Təpə Dronq təpəsindən 1.8 km cənubda, Battenberq təpəsindən 1.85 km qərbdə, Dulo təpəsindən 1.23 km şimal-şərqdə yerləşmişdir. Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

* L.L. Ivanov et al. Antarctica: Livingston Island and Greenwich Island, South Shetland Islands. Scale 1:100000 topographic map. Sofia: Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, 2005.
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Həmçinin bax
------------

* Cənubi Şetland adaları
* Livinqston adası

İstinadlar
----------

1. ↑  L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
**Staroçerkasskaya monastırı** (*rus.* Старочеркасский монастырь в честь Донской иконы Божией Матери ) — Rusiya, Rostov vilayətinin Aksay rayonunda Staroçerkasskaya kəndində pravoslav monastırı. Sovet rejimi tərəfindən darmadağın edildiyi 1837-1927-ci illərdə fəaliyyət göstərən keçmiş Efremov konvensiyasının ərazisində, 1994-cü ildə qurulmuşdur.

Tarixi
------

Monastır ev kilsəsi olaraq xidmət etmək üçün ataman Stepan Efremov tərəfindən 1756 -1761 illərində qurulmuşdur. Kilsənin şərqində Efremovlar ailəsinin məzarları var.

Monastır, 12 sentyabr 1837-ci ildə açıldı. Monastırın inşası üçün vəsait polkovnik Daniil Efremovun dul həyat yoldaşı tərəfindən verilmişdir.

20-ci əsrin əvvəllərində monastırda 16 maaşlı rahibə var idi.

Vətəndaş müharibəsi illərində monastırın, habelə kilsənin qalıqları xaricə aparıldı. Yenidən qurulmasından əvvəl monastır Staroçerkassk Tarixi və Memarlıq Muzey-Qoruğu tərəfindən idarə edilirdi.

Monastır 5 oktyabr 1994-cü ildə yenidən quruldu. Rahiblər Staroçerkasskda icarəyə götürülmüş fərdi evdə yerləşdilər və kilsənin bərpa işlərini apardılar. Məbədin ətrafındakı torpaqları gübrələdilər, qəbirləri qaydasına saldılar və kilsəyə zəng əlavə etdilər.

1995-ci ildə Qnilovskaya kəndindən olan kazaklar monastıra Don xanımının böyükölçülü ikonasını verdi. Monastır bərpa olunana qədər bi həfiyyə bir müddət Diriliş kafedralındə yerləşdirildi. Sonradan, ikona təntənəli şəkildə *Don Xanımımız* kilsəsinə verildi. İndi o, məbədin anteşamperində saxlanılır.

Monastır kilsəsindəki xorun solunda, Donun hamisi Müqəddəs Dimitrinin nişanı var.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "Монастырь Донской Старочеркасский (мужской)". 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-12-29.
2. 1 2 3  "Официальный сайт". 2016-03-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-16.
**Ədalət Məmmədcavad oğlu Nəzərli** (d. 18 fevral 1925-ci il, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ - ö. 20 may 1999-cu il, Bakı, Azərbaycan Respublikası) — iqtisad elmləri doktoru, professor (1977).

Həyatı
------

Ədalət Məmmədcavad oğlu Nəzərli 1925-ci il fevral ayının 18-də Bakı şəhərində anadan olub. Atası Məmmədcavad Nəzərli dövrünün qabaqcıl ziyalarından biri, mətbəə işçisi olub.
1933-1937 illərdə keçmiş Karyagin, indiki Füzuli rayonunda, sonra isə 1937-1943-cü illərdə Bakı şəhəri keçmiş Oktyabr rayonunda (indiki Yasamal rayonu) Cəfər Cabbarlı adına orta məktəbdə təhsil alıb. 1943-1945-ci illərdə II Dünya müharibəsində iştirak etmiş, orden və medallarla təltif olunmuşdur. 1949-1951-ci illərdə Moskva Dövlət Universitetində təhsil alıb. 1954-cü ildə təhsilini davam etdirərək, Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirib. ADU-nu bitirəndən sonra Tiflisdə aspiranturaya daxil olub və 1962-ci ildə dissertasiya müdafiə edərək tarix elmləri namizədi olub. Bir müddət Azərbaycan EA Tarix İnstitutunda elmi işçi kimi işləyib. Bir müddət Bakı Yeyinti Sənayesi Texnikumunda direktor olub. Azərbaycan Poltexnik İnstitutunda, sonra isə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunda dərs deyib. 1979-cu ildə, "XlX əsrin 80-90-cı illərində Azərbaycanda kustarçılıq sənəti" mövzusunda doktorluq dissertarasiyası müdafiə edərək, iqtisad elmləri doktoru elmi adını alıb. Nəzərli Yeni Azərbaycan Partyasının yaradıcılarından olub. O, ömrünün sonuna kimi YAP Nəsimi rayon təşkilatının idarə heyətinin üzvü olub. 
Nəzərli 1999-cu il mayın 20-də Bakı şəhərində vəfat etmişdir. Məzarı Yasamal rayonu qəbiristanlığındadır.

Təltif və mükafatları
---------------------

* "Kursk döyüşündə göstərdiyi şücaətə görə" medal
* "Brestin alınması uğrunda" medal
* "Kerç uğrunda" medal

Həmçinin bax
------------

* Nəcəfqulu Nəzərli
* Hacıağa Nəzərli

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Qafar Əsgərzadə, Ədalət Məmmədcavad oğlu Nəzərli
**İ.İ.Meçnikov adına Odessa Milli Universiteti** və ya qısaca: **OMU** (*ukr.* Одеський національний університет імені І.І. Мечникова) — Ukraynanın cənubundakı ən qədim ali təhsil müəssisəsi.

Universitetin tarixi 13 may 1865-ci ildən, Rişelyevski liseyi İmperator Novorosiyski universitetinə dəyişdirilən zamandan, başlanır. 1917-ci ilin Oktyabr inqilabına qədər Novorosiyski universitetini təxminən 6 min insan bitirə bilmişdir.

Rusiyanın cənubunda ali təhsilin tarixi universitetin fəaliyyəti ilə sıx bağlıdır: Ukraynanın cənubunda ali təhsil müəssisələrinin əhəmiyyətli hissəsi onun fakültələri əsasında yaradılmışdır, bunlar belə ali məktəblərdir: Odessa dövlət tibb universiteti, Odessa dövlət iqtisadi universiteti, Odessa milli hüquq akademiyası.

Ukrayna universitetlərinin arasında Odessa universiteti yeganədir ki, Böyük Vətən Müharibəsi illərində hətta evakuasiyada olaraq fəaliyyət göstərirdi. Alternativ Odessa universiteti 1942-ci ildən işğal edilmiş ərazidə işləyirdi.

Meçnikovun adı universitetə 1945-ci ildə verilmişdir.

Universitet özünün yarandığı gündən Ukrayna təhsil sisteminin formalaşmasında aparıcı yerlərdən birini tutur. Kiyev, Xarkov və Lvov universitetləri ilə birlikdə o faktiki olaraq Ukraynanın maarifləndirici şəbəkəsində təhsilin, elmin və mədəniyyətin inkişafının vəziyyətini və perspektivlərini müəyyən edir. Ukraynanın ali təhsil müəssisələrinin reytinqində Odessa universiteti 9-cu yeri tutur.

Fakultələr və ixtisaslar
------------------------

* Biologiya fakültəsi
* Geoloji-coğrafiya fakültəsi
* Tarix fakültəsi
* Romano-alman filologiya fakültəsi
* Kimya fakültəsi
* Fizika fakültəsi
* Filologiya fakültəsi
* İqtisadiyyat və hüquq fakültəsi
* Fəlsəfə fakültəsi
* Sahibkarlıq və sosial iş kolleci
* Ali məktəbə qədər hazırlıq fakültəsi
* Xarici vətəndaşlar üçün hazırlıq fakültəsi

Filiallar
---------

Pervomaysk, İliçevsk və Nikolayev şəhərlərində OMU-nin filialları olan tədris-elmi mərkəzlər yerləşir.

Universitetin nəzdində Ukraynanın ən böyük və ən qədin elmi kitabxanalarından biri olan Elmi kitabxana işləyir. 1817-ci ildə əsası qoyulmuş kitabxana 3.6 milyondan çox cild fonduna malikdir.

OMU-nin botanika bağı, Ukraynada, ən qədim və məşhur, dünya bitki aləminin müxtəlifliyinin saxlanılmasının elmi mərkəzindən, 1867-ci ildə əsası qoyulmuş, biridir.

1865-ci ildə yaradılmış Petroqrafo-mineralogiya muzeyi həmçinin Odessa universitetinin tərkibinə daxildir və milli var-dövlətdir. Muzey fondları bütün dünyadan toplanmış 12500 nümunə təşkil edir. Muzeyin ən qiymətli toplantısı Ukraynada və Avropada olan meteoritlərin ən zəngin kolleksiyasıdır.

OMU-nin nəzdində işləyən zoologiya və paleontologiya muzeyləri Ukraynanın ən qədim muzeylərinə aiddir. Paleontologiya muzeyi isə bundan başqa dünyanın 10 ən yaxşı muzeyinə aiddir.

Xarici keçidlər
---------------

* onu.edu.ua — Odessa Universitetinin rəsmi saytı

1. ↑  Directory of Open Access Journals. 2003.
**Rütubət** — atmosfer havasında olan su buxarının miqdarı ilə əlaqədar fiziki anlayış. Havada su buxarının miqdarı çox olduqca onun rütubəti də artır. Rütubət anlayışı iki mənada istifadə olunur :

1. mütləq rütubət
2. nisbi rütubət

Mütləq rütubət verilmiş temperaturda havanın həcm vahidinə olan su buxarının kütləsi ilə təyin olunur. Mütləq rütubət RM ilə işarə olunur.
Düsturla mütləq rütubəti bu cür ifadə etmək olar:

{\displaystyle R\_{M}={\frac {m}{V}}}

Düsturdan göründüyü kimi mütləq rütubətin riyazi ifadəsi sıxlığın riyazi ifadəsinə ({\displaystyle p={\frac {m}{V}}}) çox oxşayır. Fərq yalnız vahidlərdədir : sıxlığın vahidi {\displaystyle {\frac {kq}{m^{3}}}}-dirsə rütubətin vahidi {\displaystyle {\frac {mq}{m^{3}}}}-dir.

Nisbi rütubət adi havada olan su buxarının kütləsinin həmin şəraitdə doyma halındakı su buxarının kütləsinə olan nisbətini göstərir. Nisbi rütubəti RN (Fİ) kimi işarə edirlər.
Nisbi rütubəti düsturla bu cür ifadə olunur:
{\displaystyle R\_{N}={\frac {m}{m+\triangle m}}={\frac {m}{M}}}  

Nisbi rütubət həmişə vahiddən kiçik olur. Buna görədə onu tez-tez faizlə ifadə edirlər. Vahidə bərabər olması buxarın suya çevrilməsindən xəbər verir.

{\displaystyle R\_{N}={\frac {m}{M}}\cdot 100}

İstinadlar
----------
**Oda Teatrı** — Bakıda yerləşən müstəqil teatr.

Yaranması
---------

Teatr yarandığı ilk vaxtlarda müxtəlif məkanlarda tamaşalar göstərib. Daha sonra Bakə şəhəri, Topçubaşov küçəsi, 38 ünvanında yerləşən zirzəmidə məskunlaşan teatr Azərbaycanda ilk zirzəmi teatrı olaraq fəaliyyətini davam etdirib. Fəaliyyəti dövründə problemlərlə üzbəşən teatr hətta bir müddət fəaliyyətini dayandırıb. Hazırda teatr Bakı şəhər, Dilarə Əliyeva küçəsi, 141 ünvanında yerləşir. ODA 2-ci mövsümünü amfiteatr quruluşunda həyata keçirib. Teatrının təsisçi və bədii rəhbəri Elmin Bədəlovdur. Müxtəlif təzyiqlər nəticəsində 2015-ci ilə qədər ODA 4 dəfə məkanını dəyişib.
Daha sonra teatr adını dəyişib "ADO Theatre - Collective" edib (Azərbaycan Dağınıq Oda teatrı).
Ətraflı: ADO.AZ

Fəaliyyəti
----------

Teatr fəaliyyət göstərdiyi dövr ərzində Rumıniya dramaturqu Matey Vişnekin "Səncə döyəcəklər?", Qoqolun "Evlənmə", Samir Sədaqətoğlunun "İtən vaxt"(mono tamaşa), Pərviz Bəşərdüstün "Arzular bağı", Somerset Moemin "Qisas" hekayəsi əsasında hazırlanan "Xəyali Qisas", Peter Turrininin "Axır ki, qurtardıq" əsəri əsasında hazırlanan "Suicide"(İntihar), Sien Ekerin əsəri əsasında hazırlanmış "Apokalipsis", Müzəffər İzgünün "Sərhəd" əsəri əsasında "Tikanlı məftillər" və pantomim "MimOda 18+" tamaşalarını səhnələşdirib.
Daha sonra teatr adını dəyişib "ADO Theatre - Collective" edib (Azərbaycan Dağınıq Oda teatrı).

Aktyorları
----------

İstinadlar
----------

fb.com/adotheatre

ADO.AZ

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan teatrlarının siyahısı

Xarici keçidlər
---------------

*
**Aşıq Günay Ulduz** (*Günay Murad oğlu Ulduz*; 1954, Türkiyə) — Türk aşıq.

Həyatı
------

Aşıq Günay Ulduz 1954-cü ildə Türkiyənin Arpaçay qəzasının Qaraxan kəndində doğulmuşdur.

İlk təhsilini doğma kəndində, orta təhsilini və liseyi isə Qars Alpaslan Liseyində bitirmişdir.

Aşıqlıq sənətinə və şeirə bağlılığı kiçik yaşlarından başlamış və liseydə oxuyarkən şeir yazmağa, aşıqlığı öyrənməyə başlamışdır. Bir neçə il atası Qaraxanlı Aşıq Murad Ulduza şəyirdlik edərək bu sənəti ondan yetərincə öyrənmişdir.

Xüsusilə liseydə oxuduğu illərdə iştirakçısı olduğu aşıq məclislərində özünü daha da tanıtdırmışdır.

Liseyi bitirdikdən sonar Hocattəpə Universitetinin sosial biliklər fakültəsinin arxeoloji ixtisasına qəbul olmuşdur. 2 il burada təhsil aldıqdan sonra aşıqlıq sənətinə bağlılığına görə və ailə başçısı olduğuna görə universiteti tərk etmişdir. Bir il doğma kəndində müəllim işlədikdən sonra aşıq araşdırıcısı və tədqiqqatçısı kimi fəaliyyətə başlamışdır.

Şeirləri müxtəlif araşdırmalarda yer alan Günay Ulduz 1971-ci ildən bu günə qədər bir çox yarışmalara və şənliklərə qatılmış, müxtəlif ordenlər almışdır.

1996-cı ildə Qars Xalq Aşıqları Aşıq Şenlik Mədəniyyət və Yaşatma birliyini yaradaraq yox olmaqda olan aşıq mədəniyyətini, sənətini və aşıqları xalqa tanıtmağa, təbliğ etməyə başlamışdır. Həmin vaxtlardan bəri Qarsın yerli televiziyası olan "Sərhət TV"-də "Aşıqlarımız" adlı proqram apararaq bu sənəti xalqa sevdirmişdir.

Günay Ulduzun həm ustadların sözlərinə oxuduğu, həm də öz mahnılarından ibarət bir neçə albomu hazırlanıb buraxılmışdır.

Ailəsi
------

Ailəlidir, 4 övladı var. Onun oğlu Ömür Can Ulduz da onun sənətini davam etdirir.

Qaraxanlı Aşıq Murad Ulduzun oğludur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Günay Yıldız". "Ozan dünyası" jurnalı, № 4(25), 2015. səh.44 [*ölü keçid*]
2. ↑  Qaraxanlı Aşıq Murad Ulduz, "Ay hayıf", (tərtib edəni: Günay Ulduz), Ankara, "Özgün mətbəəsi", 2003. 720 səh. (türk dilində)

Xarici keçidlər
---------------

* Arxivləşdirilib 2012-01-11 at the Wayback Machine
* Arxivləşdirilib 2012-01-08 at the Wayback Machine
**Gümrah Rəhimov** — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı laureatı.

Həyatı
------

Gümrah Kərim oğlu Rəhimov 1944-cü ilin dekabrında Borçalı rayonunun Sarvan kəndində anadan olmuşdur. 1952-ci ildə Marneuli Pedaqoji Texnikumu nəzdindəki ibtidai məktəbin birinci sinfinə getmiş, 1956-cı ildə 1 nömrəli Marneuli Azərbaycan orta məktəbinin 5-ci sinfinə keçib, 1963-64-cü tədris ilində həmin məktəbi bitirir. Uşaqlıqdan məlahətli səsə malik olan balaca Gümrah, elə uşaq yaşlarından çalıb-oxumağı (əsasən hind və qədim Türk mahnılarını) sevirdi. Buna görə də böyük qardaşlarının məsləhətilə sənədlərini Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun mədəni-maarif fakültəsinə verir və oraya da daxiı olur.

Gümrah Rəhimov institutu müvəffəqiyyətlə qurtarıb, təyinatla Cəfər Cabbarlı adına kino studiyasının aktyorluq şö’bəsinə işə götürülür. İşlədiyi az bir müddət ərzində 44 filmdə böyük və kiçik, lakin yaddaqalan rollar oynamışdır.

Aktyor Gümrah elə olurdu ki, bir ildə iki, bə‘zən isə uç filmdə çəkilirdi.

Gümrah Rəhimov "Qaçaq Nəbi" filmində Tunc Vəli obrazına görə Azərbaycan Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür.

Gümrah Rəhimov istər kinoda, istərsə də teatrda bir çox unudulmaz rollar özgünluyü ilə fərqlənmişdir.

Sözlərimizə misal olaraq "Bəyin oğurlanması" , "Dədə Qorqud" , "Qaçaq Nəbi" , "Qərib Cinlər ölkəsində" , "Tütək səsi" , "Babək" , "Nəsimi" filmlərini göstərə bilərik.

Gümrah Kərim oğlu istedadının daha da püxtələşdiyi bir dövrdə 1994-cü il martın 26-sı həyatdan köçdü.

Filmoqrafiya
------------

1. 777 №-li iş (film, 1992) (tammetrajlı bədii film)
2. Axırıncı aşırım (film, 1971)(tammetrajlı bədii film)-rol: Kərbəlayinin adamı
3. Alıcının sərgüzəşti (film, 1976)
4. Arxadan vurulan zərbə (film, 1977)
5. Asif, Vasif, Ağasif (film, 1983)
6. Babək (film, 1979)
7. Bəyin oğurlanması (film, 1985)
8. Birisigün, gecəyarısı... (film, 1981)
9. Cin mikrorayonda (film, 1985)
10. Dairə (film, 1985)
11. De ki, məni sevirsən! (film, 1977)
12. Dədə Qorqud (film, 1975)
13. Dərviş Parisi partladır (film, 1976)
14. Doğma sahillər (film, 1989)
15. Firəngiz (film, 1975)
16. Gecə qatarında qətl (film, 1990)
17. Gözlə məni (film, 1980)
18. Gümüşü furqon (film, 1982)
19. Xatirələr sahili (film, 1972)
20. Xüsusi vəziyyət (film, 1986)
21. İşarəni dənizdən gözləyin (film, 1986)
22. İstintaq (film, 1979)
23. Köhnə bərə (film, 1984)
24. Qanlı zəmi (film, 1985)
25. Qara "Volqa" (film, 1994)
26. Qara gölün cəngavərləri (film, 1984)
27. Qayınana (film, 1978)
28. Qəm pəncərəsi (film, 1986)
29. Qərib cinlər diyarında (film, 1977)
30. Qəzəlxan (film, 1991)
31. Qızıl uçurum (film, 1980)
32. Layiqli namizəd (film, 1984)
33. Nəsimi (film, 1973)
34. Od içində (film, 1978)
35. Onun bəlalı sevgisi (film, 1980)
36. Ömrün ilk saatı (film, 1973)
37. Öpürəm (film, 1988)
38. Sahilsiz gecə (film, 1989)
39. Şeytan göz qabağında (film, 1987)
40. Şir evdən getdi (film, 1977)
41. Tələ (film, 1990)
42. Tütək səsi (film, 1975)
43. Yanlış da bir naxışdır (film, 1984)
44. Yeni iş üsulu (film, 1989)

Xarici keçidlər
---------------

### Videolar

İzlə
İzlə
İzlə
İzlə
İzlə
İzlə
İzlə
İzlə
Multikopter.
Multikopter və ya multirotor ən azı iki mühərriki olan helikopter növüdür. Multikopterlərin müxtəlif sayda mühərrikləri ola bilər.

Ən çox istifadə edilən multirotor versiyaları bunlardır:

* T Copter (2 mühərrikli)

* Y Kopter (3 mühərrikli)

* Quad Copter (4 və ya x4, yəni 8 mühərrikli)

* Hexa Copter (6 mühərrikli)

* Octo Copter (8 mühərrikli)

* Dedoca copter (x6, yəni 12 mühərrikli)

* Coaxial copter (x8, yəni 16 mühərrikli)

Bu sistemlər təkrar doldurulabilən litium polimer akkumulyatorlarla işləyirlər. Multikopterlərin havada tarazlığını saxlaması üçün nəzarətçiyə ehtiyacı vardır. Bu nəzarətçilərin içərisində müxtəlif sensorlar olur. Nümunə kimi giroskop, sürətlənmə sensoru, maqnit sahəsi sensoru, qlobal yerləşmə sistemi, Ultrasəs sensoru və təzyiq sensoru göstərilə bilər. Bu tipdə olan hava dronları havadan çəkiliş və video çəkilişlər üçün istifadə olunurlar. çəkilişlər zamanı havada kameraların sabit və titrəməsiz görüntü keyfiyyətinə nail olmaq üçün gimbal kimi Elektromexaniki sistemdən istifadə edirlər.
**Madam de Sevinye** (*fr.* Marie de Rabutin-Chantal, marquise de Sévigné; 5 fevral 1626[…], Paris – 17 aprel 1696[…] və ya 17 aprel 1695) — fransız yazıçısı, Fransa ədəbiyyatı tarixində ən məşhur epistolyar əsər olan "Məktublar"ın müəllifi. Veneradakı Sevinye krateri onun adını daşıyır.

Həyatı
------

Madame de Sevinyenin atası Sels-Benin de Rabutin-Chantal döyüşdə həlak olmuşdur (1627). O, babası, daha sonra isə qardaşı tərəfindən böyüdülmüşdür. Müəllimləri Jean Chaplin və Gilles Menage sayəsində o, italyan, bir qədər də latın və ispan dillərini mükəmməl bilirdi. 1644-cü ildə Marquis Henri de Sevigne (1623-1651) ilə evləndi. Lakin, evliliyi xoşbəxt olmadı. Əri xanımına biganə qalıb, onu aldadıb. 1652-ci ildə məşuqəsi Madam de Qondran üzərində dueldə öldürüldü və iki uşaq, bir oğlu və bir qızı olan gənc bir dul qaldı. Madam de Sevigne ərinin ölümündən sonra özünü uşaq böyütməyə həsr etdi. O, əsasən Parisdə yaşayıb, Madam de Lafayette, Fransua de La Rochefucauld, Cardinal de Retz, Mademoiselle de Montpensier ilə ünsiyyət qurub. 1677-ci ildən Parisin Carnaval otelində yaşayırdı. 1695-1696-cı ilin qışında qızı Madam de Qriqnanın qalasında idi; burada öldü. Qriqnan məbədində dəfn edildi. Fransız İnqilabı zamanı onun qəbir açılmış və qalıqları məhv edilmişdir. Onun kəllə sümüyünü adi insanların anatomik xüsusiyyətləri ilə müqayisə etmək üçün yarıya bölünmüşdür.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  Marie de Rabutin-Chantal, marquise de Sevigne // Encyclopædia Britannica (ing.).
3. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
4. 1 2  The Fine Art Archive. 2003.
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Şahin (ad).

**Şahin Əhmədov** (*Əhmədov Şahin Yarməmməd oğlu*; d. 1958, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Professor. Yaxın Şərq Universitetinin bədən tərbiyəsi və idman fakültəsinin dekanı.

Həyatı
------

Əhmədov Şahin Yarməmməd oğlu 1958-ci il yanvarın 1-də Bakıda anadan olub. 1981-ci ildə N.Nərimanov adına Azərbaycan Tibb İnstitutunu (indiki Azərbaycan Tibb Universiteti) müalicə işi ixtisası üzrə bitirib. 1981-1982-ci illərdə Bakıdakı Respublika Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda həkim-intern işləyib. 1982-ci ildə təyinatla sahə həkimi kimi 1 nömrəli Sumqayıt şəhər xəstəxanasına göndərilib.
1985-1988-ci illərdə Ş.Əhmədov Respublika Neyrocərrahiyyə Mərkəzində müalicə həkimi, Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda ixtisasartırma kursu keçdikdən sonra isə anestezioloq-reanimatoloq kimi çalışıb. 1988-1991-ci illərdə Rusiya Tibb Elmləri Akademiyasının Ümumittifaq Cərrahiyyə Elmi Mərkəzində (Moskva) reanimasiya və intensiv terapiya şöbəsinin əyani aspiranturasında
təhsil alıb. İntensiv terapiya şöbəsində ağır xəstələrə hemodializ verilməsi zamanı ürək-damar sisteminin parametrlərinin dəyişikliklərinin öyrənilməsinə həsr olunan namizədlik dissertasiyası SSRİ Səhiyyə Nazirliyinin baş reanimatoloqu, professor R.Lebedevanın rəhbərliyi ilə yerinə yetirilib və müvəffəqiyyətlə müdafiə olunub.

1990-cı ildə Moskvada aspiranturada oxuyarkən Ş.Əhmədov "Medicine" Sovet-Amerika birgə müəssisəsinin Moskva Refleks Terapiyası İnstitutunun həkim-refleksoterapevtlərinin iştirakı ilə təşkil etdiyi Çin akupunktura (iynəbatırma ilə müalicə) kursunu bitirib.

Aspiranturanı bitirib Bakıya qayıdan Ş.Əhmədov 1991-1993-cü illərdə Azərbaycan Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun reanimasiya kafedrasının assistenti olub. 1993-cü ilin iyulunda Şimali Kipr Türk Respublikasında (ŞKTC) anestezioloq kimi işə dəvət olunub və 1993-1997-ci illərdə Nikosiyada doktor Burhan Nalbantoğlu adına dövlət xəstəxanasında anestezioloq-reanimatoloq işləyib. 1997-ci ilin oktyabrından indiyədək Nikosiyada Yaxın Şərq Universitetinin (Near East University) bədən tərbiyəsi və idman fakültəsinin dekanı vəzifəsində çalışır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bağıyeva, Mətanət.* Xaricdə yaşayan azərbaycanlılar. Qısa bioqrafik məlumat kitabçası (PDF) (az.). Bakı: "Papirus NP". 2016. ISBN 978-9952-8299-1-4. 2017-10-21 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2017-10-21.
**Qul Himmət** — XVI əsrdə yaşamış ələvi xalq ozanı.

Həyatı
------

Məzarı, doğulduğu yer olan Tokat ilinə bağlı Almus ilçəsinin Görümlü (Varzıl) kəndindədir. Ələvi-Bəktaşi məzhəbinin Ərdəbil təkkəsinə bağlı Səfəviyyə qolundan olduğu önə sürülür.

Yaşadığı dönəmdə, Pir Sultan Abdal və Şah İsmayıl Xətai ilə adı anılmışdır və Yeddi Ulu Ozandan biridir. İnancından dolayı çiləli bir həyat keçirdiyi, zindanlarda yatdığı söylənilir.

Ölümüylə ilgili vacib bilgilər olmamaqla bərabər, Pir Sultanın 1560-cı ildə asılmasından sonra uzun müddət qaçaq yaşayıb kəndində vəfat etdiyi sanılır. Sevgi, sülh, dostluq təmli nəfəslər söyləmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Ələvi
* Bəktaşilik

Xarici keçidlər
---------------


Vikimənbədə ***Müəllif:Qul Hümmət*** ilə əlaqəli məlumatlar var.

* *Anar.* Min beş yüz ilin oğuz şeri. Antologiya, I kitab (az.). Bakı: "Azərbaycan". 1999. 2017-07-08 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2017-07-08.
* www.kulhimmet.com Arxivləşdirilib 2010-05-13 at the Wayback Machine
**Qul əməyi** (*ing.* Slave Labour) — Britaniyalı rəssamı Benksi yaratdığı London şəhərinin Vud Qrin rayonudaki *Poundland* şirkətinin dükkanının bayır divarında çəkilən qraffiti. Əsərin boyu 1 metr 22 santimetr, eni isə 1 metr 52 santimetrdır. O, Böyük Britaniya bayrağlarını tikən uşağı təsvir edir.

Satışları
---------

2013-cü ilin fevralında əsər divardan yox olub və İnternetdə satışa çıxarıldı. Sonra isə o, Mayami İncəsənət Müzayidəsində yarım million dollar qiyməti ilə üzə çıxıb. Müzayidə evi qanuni sövdələşmə nəticəsində "*yaxşı tanınan*" toplayıcına satılıb. Əsərin müzyidədə çıxarılması Vud Qrin sakinləri hirsləndi. Onlar inanırdılar ki, *Qul əməyi* onlara verilən hədiyyə idi və onun müzaidədə çıxarılması onun kapitalist adına istismara qarşı ismarıcına qarşı idi.

Əsərin çıxarılması qanuni olduğunun iddiasına baxmıyaraq, Mayami İncəsənət Müzayidəsinin direktoru Frederik Sut, üç təklif veriləndən sonra onu qeri aldı.

Vud Qrin sakinlərinin etirazlardan sonra, qraffiti Birləşmiş Krallığa qaytarılıb. Orada o, London Film Muzeyində keçirilən müzayidədə *Sincura Group* tərəfindən yeddi yüz əlli min funta satılmış.

Benksidən satışları şərh etməyə istələndə o, Anri Matiss sitati ilə cavab vermiş: "Rəsmələrim böyük qiymətləri alanda, mən çox tərəddüdləşdim, özümü gələcəkdə ancaq ustadnamələri çəkməyə hökümü aldığımı gördüm". Əvvəl isə, onun əsərini satmağa qəsd ediləndə o buna öz münasibəti belə izah edib: "Bütün küçə incəsənət əsərlərin aid olduğu yerlərində saxlamaq üçün, insanları əvvəldən satış üçün yaradılmayan şeyləri almağa təşviq edirəm".

İstinadlar
----------

1. ↑  Blouin Art Sales Index, *Slave Labor (Bunting Boy)*
2012: Lot 6 - Fine Art Auctions Miami, Miami *(February 23, 2013),  Arxivləşdirilib 2014-08-08 at the Wayback Machine*
2. ↑  "'Missing' Banksy art Slave Labor (Bunting Boy) on auction in Miami for $500,000", *Global Post*, (February 20, 2013),  Arxivləşdirilib 2015-09-24 at the Wayback Machine
3. ↑  "The mysterious case of the missing Banksy", *3 News - Best News*, (February 19, 2013),  Arxivləşdirilib 2013-11-13 at the Wayback Machine
4. 1 2  "Now bring back Banksy boy: Slave Labour mural withdrawn from auction at last minute", *London Evening Standard*, (February 24, 2013),  Arxivləşdirilib 2021-12-24 at the Wayback Machine
5. ↑  Banksy 'Slave Labour' Mural Sells At Private London Auction For '£750,000', *The Huffington Post UK* (03/06/2013)  Arxivləşdirilib 2021-09-26 at the Wayback Machine
6. ↑  "'Stolen' Banksy mural withdrawn from sale at U.S. auction house following storm of protest as mysterious new graffiti appears in its place", *Mail Online*, (February 23, 2013),  Arxivləşdirilib 2021-05-10 at the Wayback Machine
Pekin Milli kitabxanasının yeni korpusu
**Pekin Milli kitabxanası** (*ing.* National Library of China, NLC) — Çinin ən böyük kitabxanası.

Fəaliyyəti
----------

Pekin Milli Kitabxanası 1909-cu ildə fəaliyyətə başlayıb. Əvvəlcə Pekin Universitetinin tərkibində olub, 1916-cı ildə isə ona ölkənin əsas kitabxanası statusu verilib. Kitabxana 3 binada yerləşir. Bu kitabxana dünya kitabxanaları sırasında beşinci yeri tutur, ərazisi 170.000 kvadrat metr təşkil edir. Onun fondlarında 260 milyon cild kitab və sənədlər saxlanılır. Hər il bu say 600–700 min ədəd yenilənir.

Burada xüsusi fondda 1 milyon nadir kitab, qədim atlas və xəritələr, Çində yaşayan milli azlıqların dilində çap olunmuş bədii əsərlər, görkəmli adamların əlyazmaları, tarixi sənədlər saxlanılır. Kitabxana ilin bütün günləri açıq olur, gündə 8 min adama xidmət edir. Eləcə də sutkada 24 saat ərzində oxuculara İnternet vasitəsilə onlayn xidmət göstərir.

Mənbə
-----


Vikianbarda ***Pekin Milli kitabxanası*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* Rəsmi sayt Arxivləşdirilib 2007-09-04 at the Wayback Machine
* Yeni korpus

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Sina Weibo |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Britannica (onlayn) |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNE: XX5426062 · BNF: 14012773j · CiNii: DA13241837 · GND: 10005426-2 · ISNI: 0000 0001 2152 4522 · LCCN: no2001051712 · NDL: 00792082 · NLC: 000610109 · NKC: ko2004253102, kn20041025001 · NLA: 36591857, 36591856, 36607031 · NUKAT: n2005034853 · SUDOC: 112791085 · VIAF: 126033716, 145641755 · WorldCat VIAF: 126033716, 145641755 |

 |



1. ↑  ROR Data. v1.19 2023. doi:10.5281/ZENODO.7644942
**Şahin Təhməzov** (1 oktyabr 1968, Zəngilan – 12 dekabr 2015, Naxçıvan) — Naxçıvan Ədliyyə nazirinin müavini, Naxçıvan Penitensiar xidmətin rəisi.

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

1 oktyabr 1968-ci ildə Zəngilan rayonunda anadan olub. Naxçıvan Dövlət Universitetini bitirib. Şahbuz rayon polis şöbəsinin rəisi olaraq fəaliyyət göstərib. Daha sonra isə Naxçıvan Ədliyyə nazirinin müavini və Naxçıvan Penitensiar xidmətin rəisi kimi vəzifələrdə çalışıb.

Mükafatları
-----------

Ədliyyə orqanlarında qulluq keçərkən fərqləndiyinə,ədliyyə sistemində elm, səhiyyə sahələrinin inkişaf etdirilməsində, cəza-icra siyasətinin həyata keçirilməsində fəal iştirakına görə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı ilə təlfit edilib.

Ailəsi
------

Ailəli idi, 4 övladı var.

Vəfatı
------

12 dekabr 2015-ci il tarixində Naxçıvan Muxtar Respublikasında ürək tutmasından vəfat edib.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Naxçıvan MR-də növbəti kadr təyinatı baş verib". trend.az. 5 aprel 2008.
2. ↑  *justice.gov.az.* "Azərbaycan Respublikası ədliyyə orqanları işçilərinin təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 20 noyabr 2012.[*ölü keçid*]
**Xırdaçiçəkli rododendron** (*lat.* Rhododendron micranthum) — bitkilər aləminin erikaçiçəklilər dəstəsinin erikakimilər fəsiləsinin rododendron cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Koreyanın şimal və orta hissəsində, Şimali, Şimal-Şərq və Cənub-Şərqi Çində rast gəlinir.

Botaniki təsviri
----------------

Dağlarda dəniz səviyyəsindən 1600-2400 m hündürlükdə bitir.Hündürlüyü 2,5 m-ə qədər olan həmişəyaşıl koldur.Cavan zoğları vəzcikli-qabıqlı, tükcüklüdür.Yarpaqları uzunsov-ellipsvarı və ya lansetvarı, uzunluğu 2-5 sm, eni 1,0-1,5 sm, ucu biz,üst tərəfi yaşıl,çılpaq və ya nazik qabıqlı,alt tərəfi açıq qonur qabıqşəkilli vəziciklərlə sıx örtülmüşdür.Saplaqların uzunluğu təxminən 3 mm-dir.Çiçəkləri çoxsaylı, yarımşarşəkilli, möhkəm çiçək qruplarında yerləşir.Çiçək saplağı qabıqlı,uzunluğu təxminən 1 sm-dir.Çiçək tacı tutqun ağ, diametri 1-2 sm,enli-zəngvarıdır.Kasacığı qabıqlı və tükcüklüdür.Erkəkcikləri 10 ədəd,çiçək tacından bir az qısadır.İyunun axırında çiçəkləyir, meyvələri iyulda yetişir.

Ekologiyası
-----------

Qışadavamlıdır.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi
----------

Yaşıllaşdırmada qrup əkinlərində istifadə edilir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q7321151
* Wikispecies: Rhododendron micranthum
* EoL: 2891337
* EPPO: RHOMI
* FoC: 200016489
* GBIF: 4170281
* GRIN: 31454
* iNaturalist: 502261
* IPNI: 332879-1
* NCBI: 118363
* Plant List: tro-12303850
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:332879-1
* Tropicos: 12303850
* WFO: wfo-0001048103

 |
**Malta arısı** (*lat.* Apis mellifera ruttneri) — Bal arısının qərb yarımnövü.

Formalaşması
------------

Malta arısı Malta adalarının təbiətinə uyğunlaşmış, qərb bal arısının bir yarımnövüdür. Malta adalarının materik Avropasından ayrılmasından sonra müstəqil bir yarımnöv kimi inkişaf etmişdir.

Xüsusiyyətləri və davranışları
------------------------------

Arı nisbətən qara rəngə malikdir. Yüksək temperatur, quru yay və sərin qışlara yaxşı uyğunlaşmışdır. Koloniyalarda il boyu artım müşahidə edilir. Adaların fəsillərə yaxşı uyğunlaşmışdır. Şanı yaxşı təmizləyirlər. Kifayət qədər tədarük olduqda ümumiyyətlə, kraliçanı uçururlar. Bu arı siçan və böcəklərə qarşı çox dayanıqlı yarımnövdür. Arıçılara və digər insanlara qarşı çox aqressiv ola bilərlər. Koloniyalar Varroa destructor gənələrinə qarşı müəyyən müqavimət göstərirlər.

Yarımnövün tarixi
-----------------

Bu yarımnöv Varroa destructor gənəsinin 1992-ci ildə Maltaya gətirilməsindən sonra geri dönüşü hesab olunur. O dövrdə yerli koloniyaların itkisini kompensasiya etmək üçün xaricdən gələn arı koloniyaları gətirilirdi. 1997-ci ildə alt növ kimi müəyyən edilmişdir. İtaliya yarımnövü ilə birləşmədən Varroa destructor gənəsinə qarşı daha dayanıqlı, yaxşı bir bal məhsulu verən və daha az aqressiv olan canlılara çevrilirlər. Ancaq bu addım Malta yarımnövünü genetik baxımdan fərqli bir canlı olmasını təhdid edir. Bununla belə bir neçə nəsildən sonra arılar təbii aqressiv vəziyyətinə qayıdır. Maltadakı arı şanları yalnız 20-ci əsrin ortalarında ortaya çıxdı. Onların sayı əhəmiyyətsiz idi. Arıçılar arılarının sağlamlığına az maraq göstərirlər. 1990-cı ildə Malta arılarının 80% -i burada yayılmış bir gənə səbəbindən məhv olur. Bundan sonra səlahiyyətlilər köhnə gil qabları çərçivə yuvaları ilə əvəz etmə kompaniyasına başlayırlar. Hal-hazırda, Maltadakı demək olar ki, bütün arıçılar müasir arı yeşiklərindən istifadə edirlər.

Ədəbiyyat
---------

* Sheppard, W.S. M.C. Arias, M.D. Meixner and A. Grech. *Apis mellifera ruttneri, a new honey bee subspecies from Malta*. 1997. Apidologie 28:287—293.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Types of Bee". archive.org. Archived from the original on 2010-01-31.
2. ↑  "Malta bal arısı - Apis mellifera ruttneri". 2020-02-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-08.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q6744873
* Wikispecies: Apis mellifera ruttneri
* GBIF: 11060383
* ITIS: 1131160
* NCBI: 428022

 |