**Aston Villa FK** (*ing.* Aston Villa FC) — İngiltərənin Birminhem şəhərini təmsil edən peşəkar futbol klubu.

1874-cü ildə qurulan klub, 1897-ci ildən bəri oyunları "Villa Park"da oynamaqdadır. 1888-ci ildə qurulan İngiltərə çempionatının qurucularından biri olmaqla yanaşı İngiltərə Premyer Liqasının qurucularından biridir. Keçmiş sahibi Duq Ellis tərəfindən 2006-cı ildə satışa çıxarılan klub ABŞ iş adamı Rendi Lerner tərəfindən alınmışdır. 2016-cı ilin iyunundan isə klubun sahibi çinli biznesmen Sya Jiantondur.

İngiltərə Premyer Liqasını və İngiltərə kubokunu 7 dəfə qazanan "Aston Villa" İngiltərənin ən uğurlu klublarından biridir. 1982-ci ildə UEFA Çempionlar liqasını qazanaraq bu kuboku başı üzərinə qaldıran 5 ingilis klubundan biri olmuşdur. 5 dəfə İngiltərə Liqa kubokunu və 1 dəfə İngiltərə Super kubokunu da qazanan "Aston Villa" kuboklar baxımından İngiltərənin ən böyük 4-cü klubudur.

"Aston Villa" Birminhem şəhərinin bir digər təmsilçisi olan "Birmingem Siti" klubu ilə daimi rəqabət içərisindədir və 1879-cu ildən bəri bu iki klub arasında oynananılan derbi "Birmingem derbisi" adlandırılır. Klubun rəngləri bənövşəyi və göydür. Klubun emblemi isə açıq mavi fonda şahə qalxmış sarı rəngli şir və onun altına yazılan və klubun şüarı olan "Prepared" sözündən ibarətdir.

Tarixçə
-------

### Yaranma və ilk illər

Aston Villanın 1899-cu ildəki heyəti. Komandanın kapitanı Corc Remsi arxa sıranın ən solundadır.
"Aston Villa" Birminhemdəki bir kriket klubunun üzvlərindən olan Cek Hays, Frederik Matteus, Valter Pris və Villiam Skattequd tərəfindən 1874-cü ilin martında qurulmuşdur. İlk oyununu yerli reqbi klublarından olan "Aston Bruk" "Sent Meri"yə qarşı "Vilson Road" stadionunda oynamışdır. Rəqib reqbi klubu olduğundan oyunun ilk 45 dəqiqəsi reqbi, qalan 45 dəqiqəsi futbol qaydaları ilə oynanılmışdır. Hər komandadan 15 nəfərin qatıldığı oyunun ilk hissəi 0:0 hesabı ilə bitmiş, ikinci hissədə Cek Haysın atdığı qolla "Aston Villa" tarixindəki ilk oyununda 1:0 qalib gəlmişdir. 1876-cı ildə klub ev oyunlarını Perri Barda oynamağa başlamışdır. Eyni ildə komandaya qatılan Corc Remisnin kapitanlığı ilə komanda 1880-ci ildə finalda Saltli Kollecini 3:1 məğlub edərək Birmingem Gənclik kubokunun qalibi olmuş və tarixində ilk kubokunu qazanmışdır. Uzun illər klubun şərəfini qoruyan Corc Remsi karyerasını bitirdikdən sonra klubun baş məşqçisi, dah sonra prezidenti olmuşdur.

1887-ci ildə finalda "Vest Bromviç" klubunu 2:0 məğlub edən "Aston Villa" tarixində ilk İngiltərə kubokunu qazanmışdır. 1880-ci ildə kapitanlığı alan Arçi Hanter kuboku qazanan ilk "Aston Villa" kapitanı olmuşdur. 1885-ci ilə qədər futbol həvəskar şəkildə oynanılmışdır. Klubun prezidenti Villiam Makqreqor İngiltərə kuboklarının oyunları ististna olmaqla oyunlara az sayıda azarkeşin gəlməsindən narahatlıq duyurdu. Oyunlara olan marağı artırmaq üçün ölkənin ən tanınmış 12 klubu ilə birlikdə İngiltərə çempionatını qurmuşdur. İlk çempionat 1888-ci ildə keçirilmiş və Aston Villa da iştirak etmişdir. Liqadaki ilk oyununu 8 sentyabr 1888-ci ildə Vulverhəmpton Uonderersə qarşı keçirmiş və oyun 1:1 hesabı ilə bitmişdir. Komandasının yeganə qoluna imza atan Tommi Qrin Aston Villanın peşəkar liqalardaki ilk qoluna imza atmışdır. İlk mövsümü Aston Villa çempion Prestonun 11 xal gerisində 2-ci yerdə tamamlamışdır.

### Viktoriya və Edvard dövrü

Aston Villanın 1894–95 mövsümündə İngiltərə kubokunu qazandığı heyət
Orta sıralarda keçən mövsümlərdən sonra "Aston Villa" 1892-ci ildə İngiltərə kubokunun finalına yüksəlmiş, amma "Vest Bromviç"ə 0:3 hesabı ilə uduzmuşdur. Nəhayət 1893/94 mövsümündə "Aston Villa" 30 oyuna 44 xal toplayaraq ilk çempionluğunu qazanmışdır. Ertəsi mövsüm isə İngiltərə Kubokunu qazanmışdır. 1895–96 və 1896–97 ilə 1898–99 və 1899–1900 mövsümlərində ard-arda çempionluq qazanmışdır. 1997-ci ildə indiki stadionu olan Aston Lovers Qraunda köçmüşdür. 1900-cü illərdə azarkeşlər stadionu "Villa Park" adlandırmağa başladılar. Rəsmi açıqlama verilməməsinə baxmayaraq stadion bu adla qalmışdır. Bu uğurların qazanılmasında Con Devey ilə Hovard Spenser böyük rola sahib idilər.

XX əsrin əvvəllərində futbolun inkişafı nəticəsində rəqabət də güclənirdi. 1900–01 mövsümündə ilk 4 oyununda qalib gəlməsinə baxmayaraq sonda "Aston Villa" 4-cü yeri tutmuşdur. Kristal Palas İdman Mərkəzində oynanılan İngiltərə kubokunun finalında "Aston Villa" "Nyukasl Yunayted"i Harri Hemptonun qolları ilə 2:0 məğlub etmişdir. 101.117 azarkeşin izlədiyi oyun İngiltərə kuboku tarixində ən çox azarkeşin gəldiyi final olmuşdur. Bu zəfərdən sonra Aston Villa qısa düşüş yaşasa da 1910-cu ildə sayca 6-cı çempionluğunu qazanmışdır.

1905 İngiltərə kubokunun finalında Harri Hemptonun atdığı qol
Klub tarixinin ən əfsanəvi oyunçularından biri olan Klem Stefensonun transfer olunduğu 1910/11 mövsümündə böyük rəqabət yaşanmışdır. Çempionu isə son oyun müəyyən etmişdir. Sonuncu tura lider kimi girən Aston Villa Liverpula uduzmuşdur. İkinci yerdə olan Mançester Yunayted isə Sanderlendə qalib gələrək çempion olmuşdur. 1911-ci ildə isə nəhayət Villa Park satın alınmışdır. 1912-ci ildə əfsanəvi qapıçı Sam Hardi kluba qatılmışdır. 1913-cü ildə 5-ci İngiltərə kubokunu qazanan Aston Villa İngiltərənin ən uğurlu klublarından biri olmuş və Birinci dünya müharibəsinə qədər 6 çempionluq və 5 kubok qazanmış oldu. 1896–97 mövsümündə həm çempionluğu, həm kuboku qazanması 1960–61 mövsümündə Tottenhemə qədər təkrarlanmamışdır.

### Birinci dünya müharibəsindən sonra

Birinci dünya müharibəsindən sonra 1919–20 mövsümünü 8-ci bitirən Aston Villa həmin il 7-ci dəfə İngiltərə kubokunu qazanmışdır. Bu dövrdə forma geyən və İngiltərə millisinin kapitanı olmuş Frank Moss ilə 244 qolla klub tarixinin ən çox qol atmış oyuçusu olan Billi Valkerin rolu danılmazdır. Kubok çempionluğunun ardından klubda düşüş başladı. Klub bir çox transfer etdi. İşlər nəticəsində 1927-ci ildə Erik Hoyton və Cimmi Qibson kluba gətirilmişdir. 1928-ci ildə gətirilən hücumçu Tom Varinq 1930–31 mövsümündə 49 qol ataraq bombardir olsa da Aston Villa mövsümü Arsenalın 7 xal gerisində 2-ci yerdə tamamlamışdır. Ümumilikdə mövsümü 50 qolla bağlayan Varinq klub tarixində bir mövsümdə ən çox qol atan futbolçu olmuşdur. Hoyton isə həmin mövsüm 30 qol atmışdır.

Növbəti mövsümlərdə uyğun olaraq 5, 2 və 13-cü yerlərdə bitirən klub Corc Kumminqsin forma geyməyə başladığı 1935–36 mövsümündə 42 oyuna 110 qol buraxaraq sondan ikinci yeri tutmuş və tarixində ilk dəfə aşağı divizyona düşmüşdür. Bu hadisələrdən sonra baş məşqçi postuna Cimmi Hoqan gətirilmişdir. Aşağı dəsətədə ilk mövsümünü 9-cu yerdə bitirən Aston Villa növbəti mövsüm çempion olaraq elitaya qayıtmışdır, amma İkinci dünya müharibəsi başladığından klub düz 7 il oyun keçirməmişdir.

### İkinci dünya müharibəsindən sonra

Müharibənin bitməsindən sonra yeni baş məşqçi Aleks Masinın öndərliyində klubda dəyişikliklər baş vermişdir. Suonsi Taundan 9.500 funt sterliqə transfer edilən 23 yaşlı Uelsli hücumçu Trevor Fordun 1946-cı ildə komandaya qatılmasından sonra müharibəsən sonrakı il mövsüm olan 1946–47 mövsümünü klub 8-ci bitirmişdir. 4 il komandaya xidmət verən Trevor 1950-ci ildə Sanderlendə 300.000 funt-sterlinqə transfer olaraq Britaniyanın ən bahalı transferi olmuşdur. 1945-ci ildə kluba qoşulan Conni Dikson 430 oyuna çıxaraq klub tarixində ən əhəmiyyətli oyunçular arasında özünə yer tapmışdır.

Orta sıralarda keçən mövsümlərin ardından Massi kluba yeni transferlər gətirməyə davam etmişdir. 1951-ci ildə Bernlidən 15.000 stelinq qarşılığında alınan Danni Blankflover bu transferlərin başında gəlməkdədir. Villa 1951–52 mövsümünə əla başlamış və ilk 8 oyundan sonra lider Mançester Yunayteddən geri qalmışdır. Mövsümə son 19 ilin ən yaxşı başlanğıcı ilə başlayan Aston Villa mövsümü 6-cı bitirmişdir. 1952–53 mövsümünü 11-ci bitirdikdən sonra isə Aleks Massi istefaya göndərilmişdir və 1953-cü ilin sentyabrında klubun başına yenə Erik Hoyton gətirilmişdir. Onun ilk transferi Dundalk forması geyən 19 yaşlı hücumçu Peter Makparland olmuşdur. Uzun illər klubun şərəfini qoruyan Makparland 350 oyuna 120 qol atmışdır. Hoytonun ilk ilində Aston Villa mövsümü 13-cü yerdə bitirmişdir. Enişli-çıxışlı permormans göstərən Aston Villa 1957-ci ildə finalda Mançester Yunaytedi 2:1 məğlub edərək 37 il sonra İngiltərə kubokunu qazanmışdır. Final oyununda hər iki qola Makparland imza atmışdır. Hoytonun uğurlu transferlərin biri də 1956-cı ildə qapıçı Nigel Sims və 1957-ci ildə hücumçu Qerri Hitçens olmuşdur.

### Enişli illər

1958–59 mövsümündə baş məşqçi postuna Hoyton əvəzinə Co Merser gətirilsə də komanda sondan ikinci yeri tutaraq ikinci dəfə elita ilə vidalaşmışdır, amma 1960–61 mövsümündə Aston Villa ikinci divizyonu çempion olaraq olaraq üst liqaya qayıtmışdır. Mövsümün sonunda Conni Diksonun karyerasını bitirməsi və Qerri Hitçensin komandadan ayrılması nəticəsində kluba Çarli Aitken, Alan Dikin, Con Sliuvenhoek və Harri Burrovs kimi gənclər cəlb olunmuşdur. Ertəsi mövsüm ilk dəfə təşkil olunan İngiltərə Liqa kubokunda Aston Villa çempion olmuşdur və kubokun ilk sahibi olmuşdur. Kuboku qazanan heyət çox gəc olduğundan heyətə Merserin kiçikləri mənasını verən "Merser's Minors" ləqəbi verilmişdi. 1961–62 mövsümünü 7-ci tamamladıqdan sonra 1962–63 mövsümündə 15, 1963–64 müvsümündə sondan 4-cü olan 19-cu yeri tutmuşdur. iyun 1964-cü ildə baş məşqçi Co Merser aldığı pis nəticələr və səhhətindəki problemlərə görə klubdan ayrılmışdır. Yerinə gələn Dik Taylor ancaq komandanın komandanın dalbadal iki mövsüm 16-cı yeri tutmasına şərait yarada bildi.

1966–67 mövsümündə Aston Villa son oyunda Evertona 2:4 uduzaraq 3-cü dəfə 2-ci liqaya düşmüşdür. Baş məşçi kimi Tommi Kumminqs gətirilmişdir. Həmçinin idarə heyətindən də 5 nəfər istefaya göndərilmişdir. Həmin dövrdə klubun ən yaxşı oyunçuları olan Fil Vosman və Toni Hateli başqa komandaya göndərilmişdir. Növbəti mövsümü yenə 16-cı yerdə tamamladıqdan sonra azarkeşlər Kumminqsi istefaya çağırdılar. 1968-ci ilin noyabrında — komanda sonuncu yerdə ikən Kumminqs göndərilmişdir. 21 noyabr 1968-ci ildə isə idarə heyətinin üzvlərindən Corc Robinzon istefaya göndərilmişdir. Bir neçə həftə sonra isə idarə heyəti istefa etmişdir. Satışa çıxarılan klub London biznesmeni Pat Matteus tərəfindən satın alınmışdır. Matteus 16 dekabr 1968-ci ildə yeni təşkil olunan idarə heyətinin başına Duq Ellisi gətirtmişdir. İki gün sonra yeni baş məşqçi postu üçün Tommi Dokerti ilə danışıqlar aparılmışdır.

### Yenidən güclənmə

Yeni baş məşqçi Dokertinin başçılığı altında komandada özünə inam artmış və Aston Villa liqanın ilk 5 oyununda qalib gəlmişdir. Əvvəl az sayıda olan azarkeşlərin sayı artmağa başlamışdır. Dekabrda Çarlton Atletiklə oyunu 12.000 azarkeş izləmişdir. 1967–68 və 1968–69 mövsümlərini uyğun olaraq 16-cı və 17-ci tamamlanmışdır. 1969-cu ilin yayında klubun hissələri 200.000 £ artmış və transferə ayrılan pulun 140.000 £ olduğu müəyyən olunmuşdur. 1969-cu ilin sonlarında komanda 2-ci divizyonun sonlarında idi və nəticədə Dokerti komandadan göndərilmişdir. Əvəzinə isə Vik Krov gətirilmişdir. Komandanın çıxışında artım baş vermədi və Aston Villa 1969–70 mövsümündə tarixində ilk dəfə 3-cü divizyona yuvarlanmışdır.

3-cü divizyondaki ilk mövsümündə Aston Villa 4-cü yeri tutmuş və liqa kubokunun finalına çıxmışdır, amma finalda Tottenhemə 0:2 uduzmuşdur. 1971–72 mövsümünü 70 kimi rekord xalla qurtaran Aston Villa təkrar 2-ci liqaya dönmüşdürlər. 1972-ci ilin payızında klubda baş verən hadisələr nəticəsində klub idarə heyətinin 5 üzvündən 4-ü prezident Diq Ellisin istefa verməsini istəmişdirlər. 43 gün içərisində klubun sahibi Pat Matteusun başçılığı və azarkeşlərin dəstəyi ilə Ellisin işinə davam etməsi qərarlaşdırılmış və idarə heyətində dəyişiklik baş vermişdir. 1972–73 mövsümündə 3-cü yeri tutan Aston Villa elitaya yüksəlməyi qaçırmışdır. Növbəti mövsümüm 14-cü yerdə tamamladıqdan sonra Vik Krovun əvəzinə Ron Saunders gətirilmişdir.

1974–75 mövsümündə Aston Villa ikinci yeri tutaraq çempionata qayıtmış və liqa kubokunun finalında Norviçi 1:0 məğlub edərək kuboku qazanmışdır. Klubun 100 illiyində qazanılan bu uğurda futbolçular Frank Karrodus, Leyton Fillips, gənc oyunçulardan Con Qidman və Brayan Litlın payı vardı. 1975–76 mövsümünün sonunda Ellis istefa vermiş, amma idarə heyətində fəaliyyət göstərməyə davam etmişdir. Həmin il klub liqa kubokunu qazandığı üçün tarixində ilk dəfə avrokuboklara qatılmışdır. Avropadaki ilk oyununda UEFA Kubokunun 1-ci təsnifat mərhələsində Belçikanın Antverpen klubu ilə qarşılaşmış və 1:5 məğlub olmuşdur. 1975–76 mövsümündə Aston Villa 16-cı sıranı tutarkən, ertəsi mövsüm klub 4-cü yeri tutmuş və kubikda yarımfinala qədər irəliləmişdir. Həmin mövsüm liqa kubokunda 3 oyunun nəticəsinə görə finalda Evertonu 3:2 məlub edərək 3-cü dəfə İngiltərə liqa kubokunu qazanmışdır. Bu dövrdə ən əhəmiyyətli oyunçular Qordon Kovans, Con Dihan, Qari Uillyams, Qari Şau, Endi Qrey və Dennis Mortimer olmuşdurlar.

### Çempionat və Avropa zəfərləri

Aston Villa 1977–78 mövsümündə ikinci dəfə qatıldığı UEFA Kubokunda ¼ finala qədər gəmiş, amma bu mərhələdə Barselonaya ümumilikdə 3:4 məğlub olmuşdur. Liqada əldə olunan səkkizincilikdən sonra komandada dəyişikliklər aparılmışdır. Bu dəyişikliklər idarə heyətində də öz əksini tapmış və Ellis bir neçə nəfərin göndərilməsini təklif etmişdir, amma təklif uğurlu olmadı və Ellis tamamilə klubdan ayrılmalı olmuşdur. Yenilənmə işləri arasında keçmişdə klubda yaxşı çıxış etmiş oyunçuların yenə transfer edilməsi də vardı. Müdafiəyə Allan Evans, Ken Maknaut, Kenni Svayn; yarımmüdafiəyə Des Bremner; hücuma isə Toni Morli və Qari Şau kluba gətirilmişdir. 1980-ci ilin yayında isə Nyukasl Yunayteddən Peter Uit gətirilmişdir. Saunders növbəti illərdə böyük uğurlar qazanacaq heyət qurmuşdu.

Yenilənmə işləri öz bəhrəsini 1980–81 mövsümündə vermişdir. Bu mövsümdə çempion olan Aston Villa 71 illik həsrətə son qoymuşdur. 22 avqust 1981-ci ildə İngiltərə kubokunun qalibi Tottenhem ilə oynanan ilə oynanan Superkubok oyunu 2:2 bitmiş və kubokun qalibi hər iki komanda hesab edilmişdir. Növbəti mövsüm o qədər də uğurlu keçməmiş və orta sıralarda mövqe tutmuşdur. Həmin mövsüm Çempionlar Kubokunda da mübarizə aparan Aston Villa uğurlu nəticələr əldə etməkdə idi. 1982-ci ilin fevralında klubun 19-cu yerdə olmasından sonra Saundersin əvəzinə müvəqqəti olaraq köməkçisi Toni Barton gətirilmişdir. Çempionlar Kubokunun ¼ finalında komandaya rəhbərlik etməyə başlayan Toninin başçılığı altında Aston Villa əvvəl Dinamo Kiyevi, yarımfinalda isə Anderlexti mübarizədən kənarlaşdırmışdır. Finaldaki rəqib isə Bavariya olmuşdur. 26 may 1982-ci ildə Rotterdamda oynanılan finalda Aston Villa rəqibini Peter Uitin qolu ilə 1:0 məğlub edərək ilk dəfə Avropada kubok qazanmışdır. Aston Villa Çempionlar Kubokunu (Liqasını) qazanan 5 ingilis klubundan biridir.

19 yanvar 1983-cü ildə isə Barselonanı iki oyunun nəticəsinə görə 3:1 məğlub edərək Avropa Superkubokunu da qazanmışdır. Avropdaki bu uğurlarından sonra Barton işinə davam etmiş, amma 1983–84 mövsümündəki 10-culuqdan sonra göndərilmişdir. Yerinə gələn Qraham Turnerin başçılığı altında Aston Villa 16-cı yeri tutmuşdur. 1986–87 mövsümünə pis başladığından 1986-cı ilin sentyabrında Tuner qovulmuş və komandanın başına Billi Maknil gəlmişdir, amma komanda özünə gələ bilmədi. Avropa zəfərlərindən cəmi 4 mövsüm sonra Aston Villa yenə 2-ci divizyona yuvarlanmışdır. Bundan sonra Uatfordda işləyən Qraham Taylor ilə müqavilə imzalanmışdır.

### Taylor, Venlos və Atkinson dövrü

Taylorun idarəsi altındaki ilk mövsüm olan 1987–88 mövsümünü Millolun ardından ikinci tamamlayan Aston Villa çempionata qayıtmışdır. Ertəsi mövsüm isə pis çıxış edən Aston Villa sonuncu turda qələbə qazanmaqla və o biri oyunun lehinə başa çatması sayəsində liqada qala bilmişdir. 1989–90 mövsümündə təəccüblü olsa da 3 həftə boyuca lider olsa da mövsümü Liverpulun 9 xal gerisində ikinci tamamlamışdır. Mövsümün sonunda İngiltərə milli komandasının başına keçən Taylorun əvəzinə slovak Cozef Venqlos gəlmişdir. Venqlos İngiltərə çempionatları tarixində ilk əcnəbi baş məşqçi idi.

1990–91 mövsümü Venqlos üçün tək mövsüm olmuşdur. Keçən mövsüm 2-ci yer tutduğundan UEFA Kubokuna qatılmağa haqq qazanan Aston Villa Eyzel faciəsindən sonra avrokuboklara qatılan ilk ingilis klub olmuşdur. Kubokun ilk mərhələsində Aston Villa Banik Ostravanı iki oyuna əsasən 5:2 məğlub etmişdir. İkinci turun ilk oyununda isə Aston Villa İtaliyanın İnter klubunu evdə 2:0 məğlub etsə də səfərdə 0:3 uduzmuş və mübarizəni dayandırmışdır. Avropadaki uğursuzluq liqaya da sirayət etmişdir. Mövsüm sonunda komanda düşmə xəttinin 2 pillə yuxarısında tamamlamışdır. Venqlos istefa etmiş və klubun əsas oyunçusu David Plat 5,5 milyon £ qarşılığında Bariyə satılmışdır. Yeni baş məşqçi isə Vest Bromviç Albionu UEFA Kubokunun ¼ finalına çıxaran Ron Atkinson olmuşdur. Onun başçılığı altında Aston Villa 1991–92 mövsümünü 6-cı bitirmişdir.

### Premyer liqada

Olte tribunasından görünüş, 2007-ci il
1992-ci ildə qurulan Premyer Liqanın ilk mövsümü olan 1992–93 mövsümünü Mançester Yunayteddən 10 xal geri qalaraq 2-ci tamamlamışdır. 27 mart 1994-cü ildə isə Liqa Kubokunun finalında Mançester Yunaytedi 3:1 məğlub edərək kuboku 4-cü dəfə qazanmışdır. Bu illərdə hücum xəttində Dalian Atkinson ilə Din Saunders vacib iki olarkən, qapıçı Mark Bosniç gözə çarpan oyunçular arasında idi. Yarımüdafiəçilər arasında isə Kevin Riçardson və Stiv Staunton diqqət çəkmişdilər. 1993–94 mövsümündəki onunculuqdan sonra növbəti mövsümdəki pis çıxış 1994-cü ilin noyabrında Atkinsonun istefası ilə nəticələnmişdir. Qısa müddət ərzində mətbuatda Lesterin baş məşqçisi Brayan Litlın gələcəyi haqqında xəbərlər yer almağa başlamışdır. Bu zaman 1998-ci ilə qədər müqaviləsi olan Litl istefa vermişdir. İstefadan cəmi üç gün sonra keçmişdə bu komanda oynayan Brayan Litl baş məşqçi postuna gətirilmişdir.

Kristal Palasın yarımmüdafiəçisi Qaret Soutqeyti transfer edən və komandanı müdafiədə oynadan Little idarəsi altında Aston Villa 1994–95 mövsümündə 18-ci yeri tutmuşdur. Soutqeyt isə 2001-ilə qədər Aston Villada oynamış və bu müddət ərzində 42 milli oyuna çıxmışdır. Beləcə İngiltərə millisində ən çox oyuna çıxan Aston Villalı ünvanını David Platdan almışdır. Ertəsi mövsüm isə klub yaşlılarla yollarını ayıraraq gənclərə üstünlük verməyə başlamışdır. Alan Rayt, Yan Taylor və Qari Çarlz bu oyunçular arasında idi. Yeni heyətlə Aston Villa 1996-cı ildə finalda Lids Yunaytedi 3:0 məğlub edərək liqa kubokunu qazanmış və İngiltərə kubokunda yarımfinala çıxmışdır. 1996–97 mövsümündəki 5-cilikdən və 1997–98 mövsümündəki 15-cilikdən sonra Litla olan güvən azalmışdır. 1998-ci ilin fevralında Litl komandadan göndərilərək əvəzinə klubun keçmiş oyunçusu Con Qreqori gətirilmişdir.

Yeni baş məşqçi ilə canlanan komanda mövsümü 7-ci yerdə tamamlayaraq UEFA Kubokunda iştirak etməyə haqq qazanmışdır. İkinci mərhələyə yüksəlməsinə baxmayaraq Aston Villa Selta Viqoya uduzmuşdur. Qreqorinin dövründə kluba Lii Hendri, Qaret Barri və Darius Vassel komandada oynamağa başlamışdır. Bununla birlikdə Dion Dublin və Paul Merson kimi tanınmış oyunçular transfer edilmişdir. 1998-ci ilin avqustunda klubda 232 oyuna 73 qol atan Dvayt York Mançester Yunaytedə 12,6 milyon £ qarşılığında satılmasına baxmayaraq 1998–99 mövsümünün ortalarında turnir cədvəlinə Aston Villa başçılıq edirdi. 2000-ci ildə Aston Villa 43 ildən sonra İngiltərə kubokunun finalına çıxmış, amma Çelsiyə 0:1 uduzmuşdur. 2000–01 mövsümünün qış fasiləsində River Pleytdən 9,5 milyon funt-sterlinqe transfer edilən Xuan Pablo Anhel klub tarixinin ən bahalı transferi olmuşdur. Qreqori dövründə isə müdafiəyə Corc Bolatenq və Olof Mellberq kimi oyunçular gətirilmişdir. 2001-ci ildə UEFA İntertoto Kubokunun qalibi olan Aston Villa UEFA Kubokunun 1-ci mərhələsində Xorvatiyanın Varazdin klubuna məğlub olmuşdur. 2001-ci ilin noyabrında Qriqori ilə Ellis arasında əlaqələr gərginləşməyə başlamışdır. 24 yanvar 2002-ci ildə isə Qiqori klubdan ayrılmışdır.

2002-ci ilin yanvarında Qraham Taylor yenə baş məşqçi postuna gətirilmişdir. Əvvəlki mövsüm kimi 2001–02 mövsümü də 8-ciliklə bitirilmişdir. Əzəli rəqib Birmingem Sitiyə hər iki oyunda uduzulan 2002–03 mövsümündə Taylor istefa etmişdir. Əvəzinə isə Lids Yunaytedi UEFA Çempionlar Liqasının yarımfinalına çıxaran David O'Liri gəlmişdir. O'Lirili komanda 2003–04 mövsümümün sonunda Mançester Yunaytedə 0:2 uduzaraq 6-cı yerdə dayanmış və avrokuboklara qatıla bilməmişdir. 2005–06 mövsümünü isə Aston Villa 16-cı tamamlamışdır. 14 iyul 2006-cı ildə yerli bir qəzet bunun günahını Ellisdə görmüşdür. Bir neçə gün sonra bəzi oyunçuların O'Lirinin komandada qaldığı zaman ayrılacağı məlum olmuşdur. Ertəsi mövsüm o ayrılaraq yerinə Roy Aitkin gəlmişdir. 4 avqust 2006-cı ildə isə Martin O'Nil klubu çalışdırmağa başlamışdır.

### Lerner dövrü

2006-cı ildə klubda böyük dəyişiklik baş vermişdir. 23 il klubun prezidenti olan ve klub hissələrinin %38-ə sahib olan Ellis səhhətindəki problemlərə hissələrini satışa çıxarılmışdır. Azarkeşlər illər boyunca onun istefa verməsi üçün təzyiq göstərirdilər. 14 avqustda ABŞ biznesmeni Rendi Lerner klubun %59,69-liq hissələrini satın almışdır. 26 sentyabrda isə Lernerin hissəsi %90-a çıxmışdır. Yeni idarə heyəti və yeni baş məşqçi Martin O'Nill ilə 2007-ci ilin yayında klubun loqosu, sponsoru və heyəti də dəyişdirilmişdir. Mövsüm əvvəlində Stiliyan Petrov, qış fasiləsində isə Con Karev və Eşli Yanq kimi oyunçular transfer olunmuşdur. Mövsümə yaxşı başlayan Aston Villa sonda 50 xal toplayaraq 11-ci yeri tutmuşdur.

2007–08 mövsümünü isə Aston Villa 6-cı tamamlayaraq UEFA İntertoto Kubokuna qatılmışdır. Kubokda finala qədər çıxaraq Danimarkanın Odense klubunu iki oyuna əsasən 3:2 məğlub edərək 7 il sonra UEFA Kubokuna qatılmışdır. Kubokda 1/32 finala çıxan komanda iki oyuna əsasən ÇSKA Moskva klubuna 1:3 uduzmuşdur. Sonraki iki mövsümü də 6-cı tamamlayan şirlərin ən çox qol vurmuş oyunçusu Qaret Barri 2009-cu ilin yayında Mançester Sitiyə satılmışdır. Villanın Lerner dövründə ən böyük uğuru 2010-cu ildə Liqa Kubokunun finalına yüksəlmək olmuşdur, amma finalda Mançester Yunaytedə 1:2 məğlub olmuşdur. Həmin mövsüm kubokun yarımfinalına qədər də çatan Aston Villa Çelsiyə 0:3 hesabı ilə boyun əymişdir. Klubun kapitanı Ceyms Milnerin ayrılması klub üçün itki oldu. 2010–11 mövsümünün başlamasına 5 gün qalmış O'Nil istefa vermiş, əvəzinə isə müvəqqəti olaraq Kevin MakDonald gəlmişdir. 8 sentyabr 2010-cu ildə isə fransız Jerard Houllierin gəldiyi açıqlanmışdır. 2010–11 mövsümündəki 9-culuqdan sonra 1 iyun 2011-ci ildə onun da işinə xitam verilmişdir. 17 iyun 2011-ci ildə Birmingem Sitidən 5 gün öncə ayrılan şotland Aleks MakLeyş Aston Villanın başına gətirilmişdir. İlk dəfə idi ki, bir məşqçi həm Birmingem, həm də Aston Villa klubunda işləyiridi. 11 ay işləyən MakLeyş komandanın 16-cı yeri tutmasının ardından getmiş Norviç Sitiyi çalışdırmış Paul Lambert gətirilmişdir.

Rənglər və forma
----------------

| İllər | Forma istehsalçısı |
| --- | --- |
| 1975–1981 | **Umbro** |
| 1981–1985 | **Le Coq Sportif** |
| 1985–1987 | **Henson** |
| 1987–1990 | **Hummel** |
| 1990–1993 | **Umbro** |
| 1993–1995 | **ASICS** |
| 1995–2000 | **Reebok** |
| 2000–2004 | **Diadora** |
| 2004–2007 | **Hummel** |
| 2007–2012 | **Nike** |
| 2012-h.h. | **Macron** |

1874-cü ildə qurulan klubun rəngləri bənövşəyi ilə kral göyü müəyyən olunmuşdur. Ertəsi mövsüm aə-qaraya keçən Aston Villa 1878-ci ildə üstündə şaha qalxmış qırmızı rəngli şir təsviri olan qara forma geyməyə başlamışdır. Villiam MakQreqor tərəfindən alınan bu şir fiqurları klub katibinin bacısı tərəfindən formalara tikilmişdir. Bu forma düz 3 il ev forması kimi istifadə olunmuşdur. 1881-ci ildə Hart of Midlotian klubu ilə oyuna Villa eninə göy-ağ zolaqlar olan formalarla çıxmışdır və forma 1883-cü ilin aprelinə qədər istifadə olunmuşdur. 1886-cı ilə qədər qara, ağ, qırmızı, yaşıl və göy kimi rənglərdən ibarət formalardan istifadə olunmuşdur. 1886-cı ilin noyabrında klub rənglərinin şokolad rəngi ilə açıq göy olması qərarlaşdırılmışdır. Qərardan sonra ilk forma şokolad rəngi üzərində göy çubuqlardan ibarət idi.

Ertəsi mövsüm şokolad rəngini bənövşəyi rəng əvəzləmşdir. Bənövşəyi və göy rənglərinin yer aldığı ilk forma 1887-ci ildə ortaya çıxmşdır. 1890-cı illərin əvvəllərində ikihissəli formalardan istifadə edilsə də, sonradan qolları göy, bədəni bənövşəyi olan formalar üstünlük verilməyə başlanmışdır. 1894-cü ildən yundan hazırlanan formalar 1956-cı ildən pambıqdan istehsal edilməyə başlanmışdır. Ertəsi il isə 1878-ci ildən bəri ilk dəfə formaya klub loqosu əlavə edilmişdir.

İlk səfər forması isə 1892-ci ildə hazırlanmışdır. Bu forma ağ rəngdən ibarət idi. Bu tarixdən sonra klubun 2-ci və 3-cü formaları üçün qara, göy, ağ, sarı, boz və bənövşəyi rəngdən və bir çox dizayndan istifadə olunmuşdur.

2 iyun 2008-ci ildə "Acorns Children's Hospice" ilə imzaladığı sponsorluk müqaviləsi ilə Aston Villa Premyer Liqa tarixində xeyriyyə qurumu ilə müqavilə imzalayan ilk klub olmuşdur. Müqaviləyə əsasən pul qazanmayan klubun formasında 2008–2010-cu illərdə qurumun loqosu yer almışdır.

2012-ci ildən klubun formalarının Macron şirkəti istehsal edir. Komandanın hazırkı sponsoru isə Dafabetdir.

Emblem
------

Klubun ilk emblemi MakQreqor və Corc Remsi tərəfindən şaha qalxmış şir şəklində hazırlanmışdır. Bu emblem 1878–1880 illərində klubun formasında yer almışdır. 1906-cı ilin sentyabrında bir oyundan qabaq bənövşəyi fonda şaha qalxmış şirdən və "prepared" sözündən ibarət yeni emblem təqdim olunmuşdur. 1956-cı ildə formaların müasirləşməsi ilə birlikdə emblemdə dəyişdirilmişdir. 1969–70 mövsümünün sonlarında baş məşqçi Tommi Doçerti klub üçün daha sadə və yeni emblem hazırlamışdır. Bu loqo göy rəngli şirdən və AV sözündən ibarət idi. 1973-cü ildə baş məşqçi Ron Saunders dövründəki yeni emblemdə isə bənövşəyi rəngli şir yuvarlaq çərçivənin içərisində idi və çərçivənin ətrafında klubun adı yazılmışdır. 1992-ci ildə Premyer Liqanın qurulmasından sonra hazırlanan emblem sarı şirdən və bənövşəyi-göy zolaqlardan ibarət idi. Növbəti illərdə bu emblemin bir az dəyişdirilmiş şəkli də istifadə olunmuşdur.

2 may 2007-ci ildə yeni emlemin hazırlandığı açıqlanmışdır. Yeni emblemdə sarı şir və 1982-ci ildə UEFA Çempionlar Kuboku çempionluğunu təsvir edən ağ ulduz yerləşdirilmişdir. 17 iyun 2007-ci bu emblem Birminhemdə təqdim olunmuşdur.

Aston Villanın istifadə etdiyi emblemlər

Stadion və təsislər
-------------------

 *Əsas məqalə: Villa Park*
1874–1876 illəri arasında Aston Park, 1876–1897 illəri arasında arasında isə Perri Barrın ev sahibliyi etdiyi Aston Villa 1897-ci ildən bəri ev oyunlarını UEFA-nın 4 ulduzlu stadionu Villa Parkda oynamaqdadır. 42.788 nəfərlik Villa Park İngiltərənin ən böyük səkkizinci stadionudur. İlki 1899-cu ildə, sonuncusu isə 2005-ci ildə olmaq üzrə 16 beynəlxalq oyuna ev sahibliyi edən stadion hər üç əsrdə — XIX, XX və XXI əsrlərdə İngiltərə millisinin oyunlarına ev sahibliyi etmiş yeganə stadiondur. 2 mart 1946-cı ildə Derbi Kauinti ilə oynanan və Villanın 3:4 uduzduğu İngiltərə kubokunun yarıfinal oyunda stadion tarixində rekord qeydə alınmışdır: 76.588 tamaşaçı. Stadion 55 dəfə İngiltərə kubokunun yarımfinalına ev sahibliyi etmiş və bu göstəriciyə görə birincidir. Şimal tribunalarının genişlətdirilməsindən sonra tutumunun 51.000 nəfərə çatdırılması planlaşdırılır.

Klub məşqlərini Uarvikşirin şimalında Bodimur Hit Məşq Sahəsində keçirir. 1970-ci illərdə prezident Duq Elis tərəfindən bir əkinçidən alınan ərazidə məşq sahəsi tikilməsi qərarlaşdırılmışdır. 1970-ci illərin ən müasir məşq sahəsi olan Bodimur Hit 1990-cı illərdən sonra köhnələşməyə başlamışdır. 2005-ci ilin noyabrında klub təsislərin yeniləmək üçün 13 milyon funt-sterlinq ayırdığının açıqlamışdır. Amma yenidənqurma işləri maliyyə problemləri üzündən Ellis tərəfindən dayandırılmışdır. Klubun yeni sahibi Rendi Lerner onun işini davam etdirmişdir. Yenilənmiş olan təsislər 6 may 2007-ci ildə Martin O'Nill, kapitan Qaret Barri və 1982 Çempionlar Kubokunun qalibi olmuş komandanın kapitanı Dennis Mortimer tərəfindən rəsmən açılmışdır.

Villa Parkın panoraması.

Mülkiyyət
---------

Klubun indiki sahibi Rendi Lerner
Klubun mülkiyyəti ilə bağlı mübahisələr XIX əsrin sonlarında, peşəkar klubların sayının artmasından sonra sistemləşdirmə aparmağa cəhd edəndə başlamışdır. Federasiyaya bağlı klublar öz aralarındakı münasibətlərin federasiyaya bağlı olmadan aparılması üçün mülkiyyətlərinin müəyyən şəxslər arasında bölüşdürülməsini tələb etmişdirlər. 1960-cı illərdə klubun hissələrini almağa başlayan və qısa zamanda klubun əhəmiyyətli pay sahibi olan Duq Ellis 1968–1975 və 1982–2006 illəri arasında klubun prezidenti də olmuşdur. 1996-cı ildə London birjasına çıxarılan klubun hissələrində dalğalanmalar görülmüşdür. 2006-cı ildə klubun hissələri Duq Ellis tərəfindən səhhətinə görə satışa çıxarılmışdır.

14 avqust 2006-cı ildə Kleveland Brounsun sahibi və ABŞ biznesmeni Rendi Lerner ilə 62,6 milyon funt-sterlinq qarşılığında Aston Villayı satın alması haqqında anlaşdığı açıqlanmışdır. 25 avqustda London birjasına göndərilən bildirişdə Lernerin Villa hissələrinin %59,69-unu satın aldığı və klubun ən böyük hissədarı olduğu bildirilmişdir. Ellisin pezidentliyi dövründəki əvvəkli ildə vergilərdən 8,2 milyon funt-sterlinq zərər edən və ondan əvvəlki ildə əldə olunan 3 milyon funt-sterlinqliq gəlir ilə müqayisə edildiyində klubun illik gəliri 51,6 milyon funt-sterlinqdən 49 milyon funt-sterlinqə düşmüşdür.

Lerner 18 oktyabr tarixindən klubdakı hissələrini 89,69 %-a çıxarmışdır. 19 oktyabr 2006-cı ildə Ellis və heyəti çəkilərək yerini Lernerə vermişdirlər. Lerner keçmiş ABŞ Dəniz Donanmasının generalı Çarlz Krulak, Bob Kayn və Maykl Martini idarə heyətinə salınmışdır. Ellisə isə şərəf prezidenti statusu verilmişdir.

Azarkeşlər və derbilər
----------------------

Aston Villa bir çox azarkeşə sahibdir. Keçmiş idarəçilərdən Riçard Fitzgeraldın apardığı araşdırmaya görə azarkeşlərin 98 %-i ağlardır. Randy Lernerin klubu almasından sonra digər etnik qrupların da azarkeşləri dəstəkləməsi üçün işlər başladılmışdır. Bir çox yerli qurum açıldı. Bölgədəki yeniyetmələrin Aston Villa azarkeşi olması üçün işlər aparıldı. Yeni idarə azarkeşlərin də fikirlərini öyrənməyə çalışmağa başlamışdır. Hər 3 aydan bir keçirilən iclasa azarkeşlər öz fikirlərini bildirməkdədirlər.

İngiltərədə bir çox klub kimi Aston Villanın "Villa Youth", "Steamers", "Villa Hardcore" və "C-Crew" kimi fan-klubları vardır. 2004-cü ildə Villa Parkın xaricində Aston Villa və KPR azarkeşləri arasında baş vermiş dava 1 təhlükəsizlik əməkdaşının ölümü ilə nəticələnmişdir. Hazırda klubun ana fan-klubu Rəsmi Aston Villa Azarkeşləri Klubudur. Ellisin istefa verməsindən sonra bir çox fan-klub dağılmışdır. Klubun bundan əlavə "Heroes and Villains", "The Holy Trinity", "Witton Wisdom" ve "The Villa Bugle" kimi kiçik fan jurnalları var.

Klubun azarkeşləri arasında Uels şahzadəsi Villiam, İngiltərə baş naziri David Kameron, ABŞ aktyoru Tom Hanks, ingilis skripkaçı Nigel Kennedi, ingilis musiqiçi Ozzi Osborn, ingilis aktyorlar Oliver Fels və David Bradli var.

Aston Villanın ən böyük rəqibi eyni şəhərin komandası olan Birmingem Sitidir. İki klub arasındakı oyunlar Birmingem derbisi adlandırılır. İlk dəfə 27 sentyabr 1879-cu ildə qarşılaşan komandalar aralarında 120 oyun keçiriblər. Bu oyunların 51-ni Aston Villa, 38-ni Birmingem Siti qələbə ilə başa çatmış, 30 oyunda qalib müəyyənləməmişdir. Tarixdə Vest Bromviç ilə də böyük rəqabət yaşayasa da, 2003-cü ildə azarkeşlər arasındakı sorğu bu rəqabətin valığını qorumadığını göstərmişdir.

Vulverhəmpton Uonderers ilə Koventri Siti də Aston Villanın əzəli rəqibləri arasındadır. 2005–06 mövsümündə Vest Bromviç və Birmingeminn divizyona düşməsiylə 2006–07 mövsümündə Premyer Liqada oynayan tək Midlands klubu olmuşdur. Həmin mövsüm Aston Villanın qurulduğu yerə ən yaxın Premyer Liqa klubu Şeffild Yunayted idi. 2008–09 mövsümündə Birmingem və Vulverhəmpton, 2010–11 mövsümündə Vest Bromviç yenidən elitaya qayıtmışdır. Beləliklə 1983–84 mövsümündən sonra ilk dəfə 4 böyük Midlands klubu eyni zamanda Premyer Liqada oynamış oldu.

Statistika və rekordlar
-----------------------

Aston Villa İngiltərənin ən yüksək liqasında 101 mövsüm keçirmişdir və mövzuda 107 mövsümlə olan Evertondan geri qalır. Aston Villa, Arsenal, Çelsi, Everton, Liverpul, Mançester Yunayted və Tottenhem ilə birlikdə Premyer Liqanın bütün mövsümlərində iştirak etmiş futbol klubudur. Bütün zamanların Premyer Liqa cədvəlində isə 5-ci yerdədir. İndiyə qədər 20 kubok qazanıb və ingilis klubları arasında 4-cü yerdədir.

Aston Villa bir mövsümdə atdığı maksimum qol sayı 130–31 mövsümündə atdığı 128 qoldur. Aston Villa həmçinin İngiltərə kuboku tarixində evində ən uzun məğlubiyyətsizlik seriyasına malik klubdur (1888–1909, 19 oyun)

Aston Villa Mançester Yunayted, Liverpul, Nottingem Forest, Çelsi ilə birlikdə UEFA Çempionlar Liqasını (Kuboku) qazanan 5 ingilis klubundan biridir.

### Uğurları

Aston Villa tarixi ərzində bir çox daxili və beynəlxalq kubok qazanmışdır. Klubun qazandığı son kubok 1996-cı ildə qazandığı İngiltərə Liqa Kubokudur.

#### Avropa

Aston Villanın 1961-ci ildə qazandığı Liqa Kuboku
* **UEFA Çempionlar Liqası**
	+ *qalib: 1982*
* **UEFA Superkuboku**
	+ *qalib: 1982*
* **UEFA İntertoto Kuboku**
	+ *qalib: 2002*

#### İngiltərə

* **İngiltərə çempionatı**
	+ *7 qat çempion: 1893–94, 1895–96, 1896–97, 1898–99, 1899–1900, 1909–10, 1980–81.*
* **İngiltərə 2-ci Divizyonu**
	+ *2 qat çempion: 1937–38, 1959–60*
* **İngiltərə 3-cü Divizyonu**
	+ *çempion: 1971–72*
* **İngiltərə Kuboku**
	+ *7 qat qalib: 1887, 1895, 1897, 1905, 1913, 1920, 1957*
* **İngiltərə Liqa Kuboku**
	+ *5 qat qalib: 1961, 1975, 1977, 1994, 1996*
* **İngiltərə Superkuboku**
	+ *qalib: 1981 (Tottenhemlə birlikdə)*

Oyunçular
---------

Aston Villa indiyə qədər İngiltərə milli futbol komandasına göndərdiyi 71 oyunçu ilə bu sahədə birincidir. 1998-ci ildə İngiltərə çempionatının 100 illiyi münasibətilə İngiltərədə oynamış ən yaxşı 100 oyunçunun sıralandığı bir siyahı tərtib olunmuşdur. Siyahıda Danni Blankfavuer, Trevor Ford, Arçi Hanter, Sam Hardi, Paul MakQart, Peter Şmeyhel və Klem Stefonson olmaqla 7 Aston Villa futbolçusu da düşmüşdür.

İndiyə qədər Aston Villa forması geyən ancaq 3 futbolçu İngiltərədə İlin Futbolçusu seçilmişdir. 1977-ci ildə Endi Qray, 1990-cı ildə David Platt, 1993-cü ildə Paul MakQart bu uğuru qazanan oyunçulardır. 23 yaşından kiçik olan futbolçulara verilən İngiltərədə İlin Gənc Futbolçusu mükafatına isə Villa oyunçularından 1977-ci ildə Endi Qrey, 1981-ci ildə Qari Şau, 2009-cu ildə Eşli Yanq və son olaraq 2010-cu ildə Ceyms Milner qazanmışdır.

### Heyət

Qabriel Aqballohor "Aston Villa" forması ilə.
İngiltərə Premyer Liqası 2015–16 üçün heyəti (11 sentyabr 2015)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

| Nömrə | Ölkə | Mövqeyi | Futbolçu |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | ABŞ | GK | Bred Quzan |
| 2 | Portuqaliya | DF | Tyaqo İlori *(Liverpul icarədə.)* |
| 4 | İngiltərə | DF | Mika Riçards *(komanda kapitanı)* |
| 5 | Danimarka | DF | Cors Oroke |
| 6 | İrlandiya | DF | Kiaran Klark |
| 7 | Niderland | MF | Leandro Bakuna |
| 8 | Seneqal | MF | İdrissa Queye |
| 9 | İngiltərə | MF | Skott Sinklayr |
| 11 | İngiltərə | FW | Qabriel Aqbonlahor *(klub kapitanı)* |
| 12 | İngiltərə | MF | Co Koul |
| 14 | İsveçrə | DF | Filip Senderos |
| 15 | İngiltərə | MF | Eşli Vestvud |
| 16 | İngiltərə | DF | Colean Leskot |
| 17 | Fransa | MF | Cordan Veretout |

 |  | 

| Nömrə | Ölkə | Mövqeyi | Futbolçu |
| --- | --- | --- | --- |
| 18 | İngiltərə | DF | Kayrn Riçardson |
| 19 | Qana | FW | Cordan Ayu |
| 20 | İspaniya | MF | Adama Traore |
| 21 | Şotlandiya | DF | Alan Hutton |
| 22 | İngiltərə | MF | Qeri Qardner |
| 23 | Fransa | DF | Cordan Amavi |
| 24 | Kolumbiya | MF | Karlos Sançez |
| 25 | İspaniya | MF | Karles Qil |
| 27 | Çexiya | FW | Libor Kozak |
| 28 | Fransa | MF | Çarlz N'Zoqbiya |
| 31 | İngiltərə | GK | Mark Bann |
| 33 | İspaniya | DF | Xose Angel Krespo |
| 39 | Benin | FW | Radi Qestede |
| 40 | İrlandiya | MF | Cek Qrealiş |

 |

### Təqaüdə çıxan nömrələr

| Nömrə | Oyunçu | Millət | Ampula | İlk oyunu | Son oyunu | Qeydlər | Mənbə |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **19** | Stiliyan Petrov | Bolqarıstan Bolqarıstan | Yarımmüdafiəçi | 000000002006-09-10-000010 sentyabr 2006 | 000000002012-03-24-000024 mart 2012 | Leykoz xəstəliyinə məruz qaldığı öyrənilənəndən 1 il sonra karyerasını bitirmişdir. |  |

Baş məşqçilər
-------------

1874-cü ildən 1934-cü ilə qədər komanda baş məşqçiyə bərabər olan katib tərəfindən seçilmişdir. Bu dövrdə Corc Remsi və V. Smit olmaq üzrə iki katib vardı. Klubun ən uğurlu baş məşqçisi 42 illik katiblik həyatında Aston Villaya 6 ingiltərə Kuboku və 6 İngiltərə çempionluğu qazandıran Corc Remsidir. Klubun ilk tam zamanlı baş məşqçisi 1934-cü ildə klubun başına keçən Cimmi MakMullan olmuşdur. 1990-cı ildə Jozef Vengloju gətirməklə Aston Villa Böyük Britaniya və İrlandiya xaricindən baş məşqçi gətirən ilk böyük ingilis klubu olmuşdur.

İndiyə qədər 24 baş məşqçidən istifadə edən klub xüsusilə son 30 ildə bir çox dəfə baş məşqçi dəyişdirmişdir. Klubu 37 ildə idarə edən Duq Ellis bu 24 baş məşqçinin 13-nü alıb qovmuşdur. 2006-cı ildən baş məşqçilik edən Martin O'Nillın 9 avqust 2010-cu ildə klubdan ayrılması ilə yerinə müvəqqəti olaraq köməkçisi Kevin MakDonald gətirilmişdir. 2010-cu ilin sentyabrında klub Jerard Houlierə verilmişdir. Hazırkı baş məşqçi Paul Lambertdir.

Aşağıda Aston Villaya kubok qazandıran bütün baş məşqçilər sıralanmışdır.

| Ad | Ölkə | Gəldiyi tarix | Getdiyi tarix | Oyun | Qalibiyyət | Bərabərlik | Məğlubiyyət | Uğurları |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Corc Remsi | Şotlandiya Şotlandiya | Avqust 1884 | May 1926 | 1327 | 658 | 414 | 255 | 6 İngiltərə Kuboku, 6 İngiltərə çempionatı çempionluğu |
| Cimmi Hoqan | İngiltərə İngiltərə | Noyabr 1936 | Sentyabr 1939 | 124 | 57 | 26 | 41 | İngiltərə 2-ci Divizyon çempionluğu |
| Erik Houton | İngiltərə İngiltərə | Sentyabr 1953 | Noyabr 1958 | 250 | 88 | 65 | 97 | İngiltərə kuboku |
| Co Merser | İngiltərə İngiltərə | Dekabr 1958 | İyul 1964 | 282 | 120 | 63 | 99 | İngiltərə 2-ci Divizyon çempionluğu, İngiltərə Liqa Kuboku |
| Ron Saunders | İngiltərə İngiltərə | İyun 1974 | Fevral 1982 | 353 | 157 | 98 | 98 | 2 İngiltərə Liqa Kuboku, İngiltərə çempionatı çempionluğu. |
| Toni Barton | İngiltərə İngiltərə | Fevral 1982 | İyun 1984 | 130 | 58 | 24 | 48 | UEFA Çempionlar Kuboku, UEFA Superkuboku |
| Cozef Venglos | Çexoslovakiya Çexoslovakiya | İyul 1990 | May 1991 | 49 | 16 | 15 | 18 | Böyük Britaniya və İrlandiya xaricində gətirilən ilk baş məşqçi |
| Ron Atkinson | İngiltərə İngiltərə | İyul 1991 | Noyabr 1994 | 178 | 77 | 45 | 56 | İngiltərə Liqa kuboku |
| Brayan Litl | İngiltərə İngiltərə | Noyabr 1994 | Fevral 1998 | 164 | 68 | 45 | 51 | İngiltərə Liqa Kuboku |
| Con Qreqori | İngiltərə İngiltərə | Fevral 1998 | Yanvar 2002 | 190 | 82 | 52 | 56 | UEFA İntertoto Kuboku |
|

Avrokuboklarda və dünyada
-------------------------

| Mövsüm | Turnir | Mərhələ | Ölkə | Klub | Ev | Səfər |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1975–76 | UEFA Kuboku | 1-ci mərhələ | Belçika Belçika | Royal Antverpen | 0–1 | 1–4 |
| 1977–78 | UEFA Kuboku | 1-ci mərhələ | Türkiyə Türkiyə | Fənərbaxça | 4–0 | 2–0 |
|  |  | 2-ci mərhələ | Polşa Polşa | Qornik | 2–0 | 1–1 |
|  |  | 3. mərhələ | İspaniya İspaniya | Atletik Bilbao | 2–0 | 1–1 |
|  |  | ¼ final | İspaniya İspaniya | Barselona | 2–2 | 1–2 |
| 1981–82 | UEFA Çempionlar Liqası (Çempion) | 1-ci mərhələ | İslandiya İslandiya | Valur | 5–0 | 2–0 |
|  |  | 2-ci mərhələ | Almaniya ADR | Dinamo Berlin | 2–1 | 0–1 |
|  |  | ¼ final | SSRİ SSRİ | Dinamo Kiyev | 2–0 | 0–0 |
|  |  | ½ final | Belçika Belçika | Anderlext | 1–0 | 0–0 |
|  |  | Final | Almaniya AFR | Bavariya | 1–0 |
| 1982 | UEFA Superkuboku (Çempion) | Final | İspaniya İspaniya | Barselona | 3–0 | 0–1 |
| 1982 | Qitələrarası Kubok | Final | Uruqvay Uruqvay | Penyoral | 0–2 |
| 1982–83 | UEFA Çempionlar Kuboku | 1-ci mərhələ | Türkiyə Türkiyə | Beşiktaş | 3–1 | 0–0 |
|  |  | 2-ci mərhələ | Rumıniya Rumıniya | Dinamo Buxarest | 4–2 | 2–0 |
|  |  | ¼ final | İtaliya İtaliya | Yuventus | 1–2 | 1–3 |
| 1983–84 | UEFA Kuboku | 1-ci mərhələ | Portuqaliya Portuqaliya | Qimaraynş | 5–0 | 0–1 |
|  |  | 2-ci mərhələ | Rusiya Rusiya | Spartak Moskva | 1–2 | 2–2 |
| 1990–91 | UEFA Kuboku | 1-ci mərhələ | Çexiya Çexiya | Banik | 3–1 | 2–1 |
|  |  | 2-ci mərhələ | İtaliya İtaliya | İnter Milan | 2–0 | 0–3 |
| 1993–94 | UEFA Kuboku | 1-ci mərhələ | Slovakiya Slovakiya | Slovan Bratislava | 2–1 | 0–0 |
|  |  | 2-ci mərhələ | İspaniya İspaniya | Deportivo | 0–1 | 1–1 |
| 1994–95 | UEFA Kuboku | 1-ci mərhələ | İtaliya İtaliya | İnter Milan | 1–0 | 0–1 |
|  |  | 2-ci mərhələ | Türkiyə Türkiyə | Trabzonspor | 2–1 | 0–1 |
| 1996–97 | UEFA Kuboku | 1-ci mərhələ | İsveç İsveç | Helsinqborq | 1–1 | 0–0 |
| 1997–98 | UEFA Kuboku | 1-ci mərhələ | Fransa Fransa | Bordo | 1–0 | 0–0 |
|  |  | 2-ci mərhələ | İspaniya İspaniya | Atletik Bilbao | 2–1 | 0–0 |
|  |  | 3. mərhələ | Rumıniya Rumıniya | Styaua | 2–0 | 1–2 |
|  |  | ¼ final | İspaniya İspaniya | Atletiko Madrid | 2–1 | 0–1 |
| 1998–99 | UEFA Kuboku | 1. Tur | Norveç Norveç | Stromsqodset | 3–2 | 3–0 |
|  |  | 2-ci mərhələ | İspaniya İspaniya | Selta | 1–3 | 1–0 |
| 2000 | UEFA İntertoto Kuboku | 3. mərhələ | Çexiya Çexiya | Marila Pribram | 3–1 | 0–0 |
|  |  | ½ final | İspaniya İspaniya | Selta | 1–2 | 0–1 |
| 2001 | UEFA İntertoto Kuboku (Çempion) | 3. mərhələ | Xorvatiya Xorvatiya | Slaven Belupo | 2–0 | 1–2 |
|  |  | ½ final | Fransa Fransa | Renn | 1–0 | 2–1 |
|  |  | Final | İsveçrə İsveçrə | Bazel | 4–1 | 1–1 |
| 2001–02 | UEFA Kuboku | 1-ci mərhələ | Xorvatiya Xorvatiya | Varteks | 2–3 | 1–0 |
| 2002 | UEFA İntertoto Kuboku | 3. mərhələ | İsveçrə İsveçrə | Sürix | 3–0 | 0–2 |
|  |  | ½ final | Fransa Fransa | Lill | 0–2 | 1–1 |
| 2008 | UEFA İntertoto Kuboku | 3. mərhələ | Danimarka Danimarka | Odense | 1–0 | 2–2 |
| 2008–09 | UEFA Kuboku | 2-ci mərhələ | İslandiya İslandiya | Hafnarfyordur | 1–1 | 4–1 |
|  |  | 1-ci mərhələ | Bolqarıstan Bolqarıstan | Liteks | 1–1 | 3–1 |
|  |  | qrup | Niderland Hollandiya | Ayaks Amsterdam | 2–1 |  |
|  |  | qrup | Çexiya Çexiya | Slaviya Praqa |  | 1–0 |
|  |  | qrup | Slovakiya Slovakiya | Jilina | 1–2 |  |
|  |  | qrup | Almaniya Almaniya | Hamburq |  | 1–3 |
|  |  | 1/32 final | Rusiya Rusiya | ÇSKA Moskva | 1–1 | 0–2 |
| 2009–10 | UEFA Avropa Liqası | Pley-off | Avstriya Avstriya | Rapid Vyana | 2–1 | 0–1 |
| 2010–11 | UEFA Avropa Liqası | Pley-off | Avstriya Avstriya | Rapid Vyana | 2–3 | 1–1 |

### Turnirlərə görə statistika

*14 yanvar 2015*

| Turnir | Oyun | Qalibiyyət | Bərabərlik | Məğlubiyyət | Vurduğu qol | Buraxdığı qol |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| UEFA Çempionlar Liqası | 15 | 9 | 3 | 3 | 24 | 10 |
| UEFA Kuboku | 55 | 25 | 13 | 18 | 77 | 60 |
| UEFA Avropa Liqası | 7 | 2 | 2 | 3 | 8 | 9 |
| UEFA İntertoto Kuboku | 16 | 6 | 4 | 6 | 21 | 17 |
| UEFA Superkuboku | 2 | 1 | 0 | 1 | 3 | 1 |
| Qitələrarası Kubok | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 2 |
| **Cəmi** | **95** | **43** | **21** | **32** | **133** | **98** |

Mədəniyyətdə
------------

Keçmişdə bir çox film və serialda Aston Villa mövzusundan istifadə olunmuşdur. "Porric" adlı serialdakı Lenni Qudber obrazı Aston Villa azarkeşidir. "Əmr et, nazirim" serialında isə Cim Halker Aston Villanın oyununu qaçırmamaq üçün tez qalxmalarını deyir. Son bölümlərdə isə yerli klub olan "Aston Uonderers"i xilas edilməyə çalışılır. "Atanın ordusu" filminin çəkilişi zamanı Aston Villa azarkeşi Yan Lavender bənövşəyi-göy kostyum geymişdir. "Qavin & Staki"dəki obrazlardan Nessa 10 dekabr 2009-cu ildə yayınlanan üçüncü mövsümün üçüncü hissəsində Villa formasını geyinməkdədir.

Aston Villa mövzusu bir çox yazıda da istifadə olunub. Cozef Qallivanın kitabı "Oi, Ref" Villa azarkeşi olan bir hakimin İngiltərə kubokunun yarımfinalında komandasının lehinə qərar verməsindən bəhs edir. Aston Derek Robinzon'ın romanı "Atmaca Eskadra"dakı Stenli Volli obrazı isə keçmiş Aston Villa oyunçusudur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Aston Villa club information" (ingilis). BBC. 2010-01-10. 2007-06-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
2. ↑  "Premier League Handbook Season 2015/16" (PDF). Premier League. 6 September 2015 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 May 2016.
3. ↑  "Competition statics" (ingilis). The FA. 2011-02-15. 2014-07-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
4. ↑  Hayes Dean sf.57
5. ↑  "Bütün zamanların cədvəli" (ingilis). 2012-08-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
6. ↑  "Footbal Derbies" (ingilis). Foot Derbies. 2007-06-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
7. ↑  "New Crest" (ingilis). Aston Villa. 2007-05-02. Archived from the original on 2007-10-11. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
8. ↑  *Nick McArty.* "Classic Clubs" (ingilis). 2007-11-26. 2015-07-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
9. ↑  "Cup presented to Aston Villa founder member Jack Hughes is back with his family" (ingilis). FİFA. 2021-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
10. ↑  "Cup presented to Aston Villa founder member Jack Hughes is back with his family". 2015-07-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-27.
11. ↑  "John Lerwils Aston Villa". 2015-07-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-27.
12. ↑  "Aston Villa Hallof Fame" (ingilis). Aston Villa. Archived from the original on 2007-10-15. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
13. ↑  *John Blundell.* "The Old Fim" (ingilis). Aston Villa. 2006-03-02. 2009-10-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
14. ↑  *John Blundell.* "International Football History and Statistics" (ingilis). Association of Staticians. 2011-07-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
15. ↑  *Brian Halford.* "The day that Aston Villa and Wolves kicked off the Football League" (ingilis). Birminghammail. 2008-09-08. 2021-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
16. ↑  "England 1888–89" (ingilis). RSSSF. 2010-03-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
17. ↑  "England 1893–94" (ingilis). RSSF. 2001-03-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
18. ↑  "Cup Final resuts" (ingilis). The FA. 2014-07-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
19. ↑  "Cup Final resuts" (ingilis). Cupfinals. 2008-06-03. Archived from the original on 2008-06-03. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
20. ↑  "England 1910-11" (ingilis). RSSSF. 2013-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
21. ↑  "Aston Villa Timeline" (ingilis). Aston Villa. 2015-10-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
22. ↑  "Cup Final 1897" (ingilis). Aston Villa. 2008-05-21. Archived from the original on 2008-05-21. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
23. ↑  "1961-Spurs double year" (ingilis). BBC. 2001-05-10. 2012-06-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
24. ↑  "Divison 1 and 2 gola scores" (ingilis). RSSSF. 2018-10-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
25. ↑  "Aston Villa Player Database" (ingilis). Aston Villa. 2012-03-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
26. ↑  "Trevord Ford" (ingilis). Guardian. 2003-05-31. 2022-06-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
27. ↑  "England 1946–47" (ingilis). RSSSF. 2014-02-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
28. ↑  "Great Ford died" (ingilis). BBC. 2003-05-29. 2022-05-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
29. ↑  "James MacParland" (ingilis). Aston Villa player Database. 2014-08-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-25.
30. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 93
31. ↑  "Aston Villa's fan memories". 2014-01-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-28.
32. ↑  Ward, Adam; sf. 97
33. ↑  Ward, Adam; sf. 96–97
34. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 98
35. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 96
36. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 100
37. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 102
38. ↑  "Tottenhem 2:0 Aston Villa". 2012-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-28.
39. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 106
40. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 107–108
41. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 108
42. ↑  "Deadly's legacy will have lively potential". 2016-03-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-28.
43. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 110
44. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 118
45. ↑  "Aston Villa 1981". 2022-05-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-28.
46. ↑  "İngiltərə superkuboku 1981". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-28.
47. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 133
48. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 148
49. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 149
50. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 149–152
51. ↑  "Celtic appoints new coach". 2017-11-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-29.
52. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 156
53. ↑  "Charles, Platt, Souness, Walker, Rush and Gascoigne – the best and worst British footballers who've played in Italy". 2015-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-29.
54. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 161
55. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 170
56. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 171
57. ↑  "England "Premier League 1994/1995 "Transfers". 2015-12-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-06.
58. ↑  "Football: Villa quick to put Gregory in command". 2015-12-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-06.
59. ↑  "Villa to complete Angel deal". 2015-12-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-06.
60. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 184
61. 1 2  "O'Leary parts company with Villa". 2009-01-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-06.
62. ↑  "Villa dismiss player unrest claim". 2021-05-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-06.
63. ↑  "O'Leary on the brink as part in revolt revealed". 2016-03-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-06.
64. ↑  "Aitken at helm after O'Leary exit". 2021-03-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-06.
65. ↑  "O'Neill named Aston Villa manager". 2020-11-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-06.
66. ↑  "Ellis recovering after operation". 2021-09-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
67. ↑  "Villa fans urging Ellis to resign". 2021-09-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
68. ↑  "Villa fans plan protest". 2021-02-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
69. ↑  "Lerner set to complete Villa deal". 2021-12-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
70. ↑  "Villa secure new kit deal with Nike". 2018-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
71. ↑  "England "Premier League 2006/2007 "Transfers". 2015-12-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
72. ↑  "O'Neill's reputation on the line". 2017-08-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
73. ↑  "Aston Villa 1 – 2 Man Utd". 2012-04-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
74. ↑  "Randy Lerner explains Martin O'Neill exit from Villa". 2015-02-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
75. ↑  "Aston Villa appoint Gerard Houllier as new manager". 2017-06-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
76. ↑  "Gerard Houllier leaves role as Aston Villa manager". 2015-11-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
77. ↑  "McLeish". 2021-02-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
78. ↑  "Aston Villa appoint Paul Lambert from Norwich City as new boss". 2015-11-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-07.
79. ↑  "Kit History". 2013-01-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-08.
80. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2015-05-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-08.
81. ↑  "Aston Villa Change Kits". 2015-09-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-08.
82. ↑  "Aston Villa to promote charity in place of shirt sponsor". 2021-02-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-08.
83. ↑  "Badge of honour for Villa". 2021-01-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-08.
84. ↑  "History of 20 EPL Club Logos of 2010". 2014-10-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-08.
85. ↑  "The Villa Crest – have your say!". 2015-12-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-08.
86. ↑  "The Holte's Last Stand". 2007-11-03 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2007-11-03.
87. ↑  "10 Biggest Football Stadiums in England". 2015-02-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-09.
88. ↑  "Villa Park". 2004-12-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2004-12-11.
89. ↑  "Villa's plan to rebuild North Stand". 2017-10-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-09.
90. ↑  "Gregory plays down chairman row". 2013-12-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-09.
91. ↑  "Bodymoor Heath Opening". 2015-09-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-09.
92. ↑  "These facilities are second to none". 2007-08-25 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2007-08-25.
93. ↑  ""Financial history of Aston Villa"" (ingilis). 2012-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
94. ↑  ""End of Ellis era"". 2006-09-19. 2013-07-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-04.
95. ↑  "Ellis replaced by Lerner" (ingilis). guardion.co.uk. 2006-09-19. 2021-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
96. ↑  "Aston Villa – the Ellis years" (ingilis). BBC. 2007-01-12. 2011-12-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
97. ↑  "Q + A with Chief Executive" (ingilis). 2007-04-10. Archived from the original on 2007-09-29. İstifadə tarixi: 2015-01-13.
98. ↑  "Villa In the Community" (ingilis). 2006-09-27. Archived from the original on 2006-09-27. İstifadə tarixi: 2015-01-13.
99. ↑  "Villa fans are invited" (ingilis). 2006. 2014-01-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-13.
100. ↑  *Danny Brown; Milo Brittle.* "ISBN 978-1903854594" (ingilis). 2006. 2015-10-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-13.
101. ↑  Brown, Danny; Brittle, Milo; sf. 1
102. ↑  *Danny Brown; Milo Brittle.* ""Doug Ellis rolls away from his nice earner" (ingilis). 2006-08-23. 2021-02-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-13.
103. ↑  *Danny Brown; Milo Brittle.* "Aston Villa Fanzines" (ingilis). Midlands Memorabilia. 2011-04-03 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-13.
104. ↑  "The Prince of Wales and The Duchess of Cornwall" (ingilis). 2009-05-11. 2018-01-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-14.
105. ↑  "David Cameron" (ingilis). Aston Villa FC. 2015-05-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-14.
106. ↑  "Tom Hanks" (ingilis). Aston Villa FC. 2015-04-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-14.
107. ↑  "Nigel Kennedy" (ingilis). Aston Villa FC. 2015-04-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-14.
108. ↑  "And Other Fans More claret and blue celebrity supporters" (ingilis). Aston Villa FC. 2015-07-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-14.
109. ↑  "Oliver Phelps" (ingilis). Aston Villa FC. 2015-05-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-14.
110. ↑  "Head to head Aston Villa vs. Birmingham" (ingilis). Soccerbase. 2022-06-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-14.
111. ↑  "PDF Fayl" (PDF). 2013-03-28 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2015-01-14.
112. ↑  "Is West Midlands football in decline?" (ingilis). 2006-05-08. 2022-04-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-14.
113. ↑  "What are the highest and lowest championship-winning points totals ever?" (ingilis). 2005-01-24. 2016-06-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-12.
114. ↑  ""All time results between Aston Villa and Everton"" (ingilis). 2008-09-15. 2022-04-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-12.
115. ↑  Goodyear, David; Matthews, Tony; sf. 168
116. ↑  Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 130–135
117. ↑  Stiliyan Petrov
118. ↑  "Managers of Aston Villa" (ingilis). 2011-06-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-04.
119. ↑  "Hall of fame" (ingilis). 2007-08-16. 2021-10-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
120. ↑  "George Ramsey stats" (ingilis). 2007-08-16. 2016-08-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
121. ↑  "Jimmi Hogan stats" (ingilis). 2007-08-16. 2016-08-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
122. ↑  "Erik Houton stats" (ingilis). 2007-08-16. 2020-09-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
123. ↑  "Joe Mercer stats" (ingilis). 2007-08-16. 2022-02-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
124. ↑  "Ron Saunders stats" (ingilis). 2007-08-16. 2020-09-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
125. ↑  "Tony Barton stats" (ingilis). 2007-08-16. 2016-08-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
126. ↑  "Jozef Venglos stats" (ingilis). 2007-08-16. 2021-05-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
127. ↑  "Jozef Venglos stats". BBC (ingilis). 1998-07-17. 2021-05-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
128. ↑  "Ron Atkinson stats" (ingilis). 2007-08-16. 2022-04-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
129. ↑  "Brian Little stats" (ingilis). 2007-08-16. 2012-11-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
130. ↑  "John Gregory stats" (ingilis). 2007-08-16. 2022-05-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-10.
131. ↑  *Whitehead, Richard.* ". "The soul of Aston Villa in 50 moments, page 2" (ingilis). 2008-09-01. 2016-03-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-12.
132. ↑  *Whitehead, Richard.* ". "The soul of Aston Villa in 50 moments, page 9" (ingilis). 2008-09-01. 2016-03-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-12.
133. ↑  "Celebrity Aston Villa Fans !" (ingilis). 2009-08-24. 2015-09-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-12.
134. ↑  "Oi,Ref!" (ingilis). 2009-08-24. 2015-10-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-12.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Aston Villa FK ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Rəsmi sayt  (ing.)
* Aston Villa azarkeşlərinin saytı  (ing.)
* Aston Villa xəbərləri – Sky Sports  (ing.)
* Aston Villa FK oyunçuları  (ing.)

Həmçinin bax
------------

| ⛭**Aston Villa FK** |
| --- |
| **Ümumi** | Aston Villa FK  • Baş məşqçilər  • Statistika və rekordlar  • Birmingem derbisi  • Qadın futbolu |  |
| **Təsislər** | Villa Park  • Bodimur |
| **Azarkeşlər** | Aston Villa FK Hardcore |
| **Rəsmi sayt** | www.avfc.co.uk  (ing.) |