recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Azimut** (*ərəb.* السمت‎ əs-simt) — mənası "istiqamət" deməkdir. Şimala olan istiqamətlə verilən istiqamət arasında qalan və saat əqrəbinin hərəkəti üzrə ölçülən bucaqlara azimut deyilir. Azimutun dərəcə qiyməti 0°-360° arasında dəyişir.

Azimutu kompasla, planda isə transportirlə ölçürlər. Planda cəhətləri təyin etmək üçün şimala olan istiqaməti bilmək lazımdır. Şimala olan istiqamət adətən planın kənarında ox vasitəsilə göstərilir. Ox verilmədikdə isə planın yuxarısı şimal, aşağısı cənub, sağı şərq, solu qərb hesab olunur.

Yerli əlamətlərə görə cəhətlərin təyini
---------------------------------------

Tutqun havada kompas olmadıqda cəhətlər aşağıdakı yerli əlamətlərə görə təyin edilir.

* mamırlar və şibyələr əşyaların şimal tərəfində yaxşı inkişaf edir.
* tək dayanan ağacın qol-budağı cənub tərəfdə qalın olur.
* qarışqa yuvaları ağacların, kolların cənub tərəfində yerləşir və s.

Mənbə
-----

1. ↑  "Təbiətşünaslığın əsasları" kursunun predmet və vəzifələri[*ölü keçid*]

Həmçinin bax
------------

* Təbiət elmləri


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Astronomiya** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**ANS Şirkətlər Qrupu** — Azərbaycanda xəbər və televiziya yayımı edən quruluşdur.

ANS; 1990-cı ildə jurnalist Vahid Mustafayev, Seyfulla Mustafayev və Mirşahin Ağayev tərəfindən qurulmuşdur. Şirkətin adı ingilis dilindən Azərbaycan Xəbərlər Xidməti mənasını verən "Azerbaijan News Service" (ANS) 'in qısaldılmış halıdır. Ayrıca ANS, Sovetlər Birliyindəki ilk xüsusi investisiyalı mətbuat nəşr mənsubudur. Sovetlərin son dövründəki Çeçenistan, Gürcüstan, Osetiya, Qarabağ, Abxaziya, Əfqanıstan, İnquşetiya kimi döyüş və anlaşmazlıqlardakı xəbərləri ANS televiziyasında ün qazandırmışdır. Bu müsahibə və xəbərlər BBC, CNN, NBC, ZDF, ARD, VOX, RAI, TF, RTR, CBS, TBS kimi dünya tərəfindən məşhur beynəlxalq nəşr edən kanallara satılmışdır.

Müstəqil və xüsusi investisiyalı bir nəşr orqanı olaraq ANS Azərbaycanda medianın inkişafında əhəmiyyətli bir rol onamıştır. İndiki vaxtda bu şirkət ANS TV, ANS ÇM, ANS Press və ANS Kommers olmaqla 4 alt şirkətə malikdir.

Tərkibi
-------

* ANS TV
* ANS ÇM
* ANS Press
* ANS Kommers
* ANS Records
* AzMAN
* VMF
* Çingiz Mustafayev Fondu
* Dadlılar
* Bakı Film
* AllStar
* "BALANS" Studiyası
* İsti Press

İstinadlar
----------

1. ↑  ""ANS Şirkətlər Qrupu"nun vitse-prezidenti yeni şirkət yaradıb". 2022-08-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-27.

Mənbə
-----

* Haqqımızda

Xarici keçidlər
---------------

* ansgroup.ws
**Tunel** — qulağın sırğalıq nahiyyəsinə taxılan halqa şəklində və böyük ölçüdə olan bəzək əşyası. Adi sırğadan dəliyin böyük diametri ilə fərqlənir. Həmçinin sonradan həmin dəliyin bağlanma prosesi **Plaq** (*ing.* plug — «tıxac») adlanır.

Tarix
-----

Totonak heykəliTotonak heykəli
Tunel və Plaqlar hələ qədim dövrlərdən məlum idi, çünki qulaqların modifikasiyası hələ Afrika kontinentində yaşayan erkən insanlar tərəfindən təcrübələnirdi.

Xalqların Afrika materikindən yeni ərazilərə köçməsi ilə tunel də Avrasiya və digər kontinentlərə də yayıldı. Arxeoloji qazıntılar tunellərin Qədim Misirdə, İnd vadisi mədəniyyətində, Hind-Çində və Mezoamerika mədəniyyətlərində geniş istifadəsini təsdiqləyir.

Mohenco-Daroda aparılan arxeoloji qazıntılarda çoxlu sayda qulaq dəliklərini genişləndirmək üçün istifadə edilən alətlər və halqalar aşkar edilmişdi. İnd vadisi boyunca yaşayan xalqlarda tunel və plaqlar *kundala* (sanskr. कुण्डलिन्; "halqalarla bəzədilmiş qulaqlar") adlanırdı. 
Həmçinin kundalalar Ardhanarişvaranı (sanskr. अर्धनारीश्वर Ardhanārīśvara) - Şiva (sağ yarımı) və Şakti (sol yarımı) tanrılarının androgin forması idi, hər ikisinin ümumi şəkli olaraq bütün təbiəti simvolizə edirdi.

Sırğalığın deşilməsi
--------------------

TunelTunel
Qulaqda deşik edilməsi üçün bir neçə müxtəlif yol var:

* Cərrahiyyə yolu ilə - sırğalıq skalpel ilə lazımi diametrdə kəsilir. Bu üsul sırğalığın kifayət qədər ətli olduqda mümkündür. Onun əsas keyfiyyəti - tezlikdir.
* Genişləndirici alətlərlə tədricən sırğalıq dəliyinin böyüdülməsi. Bunun üçün əvvəlcədən edilmiş dəlik nahiyyəsinə akrildən və ya cərrahiyyə poladından düzəldilmiş halqa şəklində böyüdücülər daxil edilir. Bir seansa dəlik 2–6 mm böyüdülür.
* Teflon lentası ilə

Weblinks
--------


Vikianbarda Fleischtunnel ilə əlaqəli mediafayllar var.

| ⛭Pirsinq |
| --- |
| Pirsinq üçün materiallar | Labret  • Sırğa  • Tunel (pirsinq)  • Ştanqa (bəzək)  |  |
| Bədənin pirsinqi | Üz pirsinqi  • Qulaq pirsinqi  • Boyun pirsinqi  • Korset (pirsinq)  • Döş giləsi pirsinqi  • Göbək pirsinqi  •  |
| Qadın genital pirsinqi | Kristina (pirsinq)  • Klitorun pirsinqi  • Üçbucaq (pirsinq)  • Furşet (pirsinq)  • İzabella (pirsinq)  • Nefertiti (pirsinq)  • Albertina (pirsinq)  |
| Kişi genital pirsinqi | Ampallanq  • Apadravia  • Havada  • Skrotum  • Dərin ştanqa  • Delfin (pirsinq)  • Dido  • Şahzadə Albert  • Giş (pirsinq)  • Xaya pirsinqi  |
**Hökümə Nəcəfova** — bəstəkar, ilk azərbaycan qadın tarzən. Müğənni Brilliant Dadaşovanın atasının və aktyor Məlik Dadaşovun xalası idi.

Həyatı
------

Hökümə Yusif qızı Nəcəfova 19 noyabr 1915-ci ildə Bakıda ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.Hələ uşaq yaşlarında Əbilov adına Mədəniyyət Evində Səid Rüstəmovun rəhbərliyi ilə fəaliyyət göstərən tar dərnəyində Qızbəs Əsədova və Ağabacı Rzayeva ilə birgə dərs alan H.Nəcəfovanı Üzeyir bəy Hacıbəyovla tanışlıq Asəf Zeynallı adına Musiqi Məktəbinə gətirir. Sonralar Dövlət Konservatoriyasında həm bəstəkarlıq, həm də tar bölmələrində təhsil alan Hökumə Nəcəfova Üzeyir bəyin sevimli tələbələrindən olub. Hətta dahi bəstəkarımız Hökumə xanıma və bir neçə imkansız qıza guya "dövlətin əli" ilə təqaüd də verirmiş. Üzeyir bəy rəhmətə gedən günə qədər onlar bu təqaüdünün onun tərəfindən verildiyini bilməyiblər.
Üzeyir Hacıbəyov Hökumə xanım Nəcəfovanın istedadını, qabiliyyətini, bəstələrini və ifalarını yüksək qiymətləndirir, onun ictimai fəallığını, mədəniyyətimizin inkişafı işində fədakarlıq əzmini çox bəyənirdi. Hökumə Nəcəfova Azərbaycanın ilk qadın bəstəkarlarından biri olmaqla yanaşı, eyni zamanda ilk tarzən qadın idi.

Əsərləri
--------

Bir çox məşhur mahnıların müəllifidir: "Kaş ki, gözəl olmayaydım", "Həliməcan", "Səninləyəm", "Qaça bilməzsən məndən, ey yar", "Xalidəcan", "Ceyran balası" və s. Bir zamanlar bu mahnılar görkəmli sənətkarlarımız - Şövkət Ələkbərova, Sara Qədlmova, Zeynəb Xanlarova və Elmira Rəhimovanın ifasında da tez-tez səslənirdi. Həmçinin rəqslər də ("Şənlik rəqsi", "Rəqs melodiyası") bəstələmişdir.

### Kitablar

Mahnı və romanslar not kitablarının müəllifidir:

* Fortepiano üçün "Yarım gəldi" (1945)
* "Arzu" (1946)
* fortepiano ilə oxumaq üçün "Uşaq mahnıları" (1967)
* "Mahnılar" (1968, 1975)
* "Ana yurdum" (1986)

Mükafatları
-----------

* "Şərəf nişanı" ordeni
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 11 iyun 2002

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdlərinin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). e-qanun.az. 07.09.2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 05.10.2023.

Xarici keçidlər
---------------

* Mobil Əhmədov - Tez gəl
* Brilliant Dadaşova - Ceyran bala
* Zeynəb Xanlarova - Səninləyəm, sözləri Ələkbər Ziyatayındır
* Kaş ki, gözəl olmayaydın. Sözləri: Aşıq Ələsgərindir .

1. ↑  *Maşallah Xudubəyli* - Mənim sazlı-sözlü dünyam Arxivləşdirilib 2010-11-19 at the Wayback Machine. II cild (3 kitabda). Bakı: "Nurlan", 2010.
**Filippo Tomasso Marinetti** (22 dekabr 1876 - 2 dekabr 1944) — italyan şair, ədəbiyyatda futurizm cərəyanının banisi. Marinetti keçmişi xatırladan hər şeyi, muzeylər və kitabxanalar da daxil olmaqla, məhv etməyin tərəfdarı olan, inqilabçı bir sənəd olan Futurist Manifestini hazırladı. Manifest, 20 fevral 1909-cu ildə Fransız qəzeti Le Fiqaroda dərc olundu. Marinettiyə görə, "sənət şiddət, zülm və ədalətsizlikdən başqa bir şey deyil"."İşləmə, zövq və üsyanla coşan kütlənin mahnısı oxunmalıdır". Marinetti , Faşizm tərəfdarı idi və İtalyan Faşist partiyasının ilk üzvlərindən biri idi.

Uşaqlıq və yetkinlik dövrü
--------------------------

Emilio Angelo Carlo Marinetti (bəzi sənədlər adını "Filippo Açille Emilio Marinetti" kimi verir) həyatının ilk illərini, atası (Enrico Marinetti) və anası (Amaliya Grolli) birlikdə daha yaşadığı Misirin İsgəndəriyyə şəhərində keçirdi. evlidirsə). Enrico Piedmont'dan bir vəkil idi və anası Milandan gələn bir ədəbiyyat professorunun qızı idi. 1865-ci ildə Khedive Isma'il Paşanın dəvəti ilə Misirə, onun modernləşdirmə proqramında iştirak edən xarici şirkətlərə hüquqi məsləhətçi kimi gəlmək üçün gəlmişdilər. 

Onun ədəbiyyata olan sevgisi məktəb illərində inkişaf etmişdir. Anası poeziyanı həvəslə oxuyurdu və gənc Marinetti İtalyan və Avropa klassiklərinə tanıtdı. On yeddi yaşında ilk məktəb jurnalı olan Papyrus-a başladı; İesuitlər məktəbdəki Émile Zolanın qalmaqallı romanlarını ictimailəşdirdiyinə görə onu qovmaqla hədələdilər.

Əvvəlcə Misirdə, daha sonra Parisdə, 1894-cü ildə Sorbonnada və İtaliyada bakalavr diplomu alaraq 1899-cu ildə Pavia Universitetində hüquqşünaslıq kursunu bitirmişdir.

Vəkil olmaqdansa, ədəbi karyera qurmaq qərarına gəldi. Hər cür ədəbiyyatı (şeir, povest, teatr, sərbəstlikdəki sözlər) sınağa çəkdi, hər şeyə "Filippo Tommaso Marinetti" imzaladı.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. ↑  Filippo Tommaso Marinetti // Encyclopædia Britannica (ing.).
3. 1 2  Маринетти Филиппо Томмазо // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
**Artur Aslanoviç Mkrtçyan** (*erm.* Արթուր Մկրտչյան, d.16 fevral 1959, Hadrut, DQMV, Azərbaycan SSR – ö.14 aprel 1992, Xankəndi, Azərbaycan) — Qarabağ müharibəsi zamanı Qarabağ ermənilərinin hərbi və siyasi liderlərindən biri.

Həyatı
------

Artur Mkrtçyan Dağlıq Qarabağın Hadrut qəsəbəsində 1959-cu ildə doğulub. 1981-ci ildə İrəvan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirib. 1982-ci ildə Moskvada Regionşunaslıq və Etnoqrafiya İnstitutunda aspirantura təhsilinə başlayıb. 1986-cı ildə İrəvana qayıdaraq orada Etnoqrafiya və Regionşunaslıq muzeyində işləyib. Daha sonra Qarabağa qayıdaraq Hadrut regionşünaslıq muzeyində işləyib. 1988-ci ildə dissertasiya müdafiə edərək tarix elmləri namizədi olub. Dağlıq Qarabağ Ali Sovetinin ilk çağırışdan deputatı seçilib. Qarabağ müharibəsi dövründə Dağlıq Qarabağ Respublikası Ali sovetinin sədri olub.

1992-ci aprelin 14-də öz evində naməlum şəxslər tərəfindən güllələnərək öldürülüb. Rusiya mətbuatı və Ermənistanın Moskvadakı nümayəndəliyi ilkin olaraq Mkrtçanın Azərbaycan xüsusi xidmət orqanları tərəfindən öldürüldüyünü bildirsə də, rəsmi versiyaya əsasən Mkrtçyan silahla ehtiyatsız davranma nəticəsində ölüb. İndiyədək bu versiyaların heç biri sübuta yetirilməyib. Mkrtçyanın ölümündən sonra Rusiya, Fransa və ABŞ prezidentləri qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası rəhbərliyinə başsağlığı veriblər.

İstinadlar
----------

1. ↑  Убит первый председатель ВС НКР
**Zakon i Pravosudiye** (*rus.* Закон и правосудие, "Qanun və ədalət") — qazax və rus dillərində dərc olunmuş həftəlik respublika hüquqi qəzeti, mərkəzi Qazaxıstanın Astana şəhərində yerləşirdi. Qəzet əsasən Qazaxıstanın qanun və siyasəti, ölkədə korrupsiya hallarının araşdırılması və ifşa olunması ilə bağlı məsələlərin müzakirə və işıqlandırılması sahəsində çalışırdı.

Korrupsiya ilə əlaqəli nəşrlərdən sonra qəzetdə işləyən bəzi jurnalistlər, toxunulmazlıq hüquqlarının taptalanmasından qorxmağa başlamışdılar. Onlar içərisində Oralqayşa Omarsanova və Tokbergen Abiyev var idi.

Nəşrin qeydiyyatı zamanı qanun pozuntusu baş vermişdir. Qanun pozuntusu qəzetin sahibi "ATS.KZ" MMŞ və Mədəniyyət və İnformasiya Nazirliyinin Məlumat və Arxiv Komitəsi tərəfindən yola verilmişdir.

Qəzetin ilk dəfə 2005-ci ildə çap olunmuşdur; 2008-ci ildə qəzet Astana rayonlararası ixtisaslaşmış iqtisadi məhkəməsinin qərarı ilə bağlandı.

2011-ci ildə üç il həbsdən sonra sərbəst buraxılan "Zakon i Pravosudiye" qəzetinin keçmiş baş redaktoru Tokbergen Abiyev Qazaxıstan Respublikasının Rabitə və İnformasiya Nazirliyinə «Alyans Kazaxstanskix SMİ „Zakon i Pravosudiye"» (*rus.* «Альянс Казахстанских СМИ „Закон и правосудие"», "Qazaxıstan Media İttifaqı" Qanun və Ədalət") qəzetinin qeydiyyata alınması üçün sənədlər təqdim etsə də, ona rədd cavab gəldi.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Amanpour, Christiane; Simon, Joel.* Attacks on the Press in 2007: a worldwide survey by the committee to protect journalists. The Committee to Protect Journalists. 2008. 170. ISBN 978-0-944823-27-9.
2. ↑  "Kazakhstan: Authorities search for missing journalist". UNHCR. 2007-04-20. 2013-01-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-12-28.
3. ↑  "Journalist, press club founder disappears in Kazakhstan". Committee to Protect Journalists. 2012-12-27. 2020-02-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-12-28.
4. ↑  "Закрыта республиканская правовая газета «Закон и правосудие»". Archived from the original on 2016-04-11. İstifadə tarixi: 2020-06-08.
5. ↑  "В Казахстане есть газета «Коррупционер должен сидеть в тюрьме» | Новый репортер.org". 2019-04-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-08.

Xarici keçidlər
---------------

*
Kazan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti (KazSUCA) Rusiyanın Tatarıstan bölgəsində Kazan şəhərində yerləşir.

Heyət
-----

Kazan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin qurucusu Rusiya Federasiyası Mədəniyyət Nazirliyidir. Universitetin rektoru Rivkat Yusupovdur. KazSUCA, 32 professor, 107 baş müəllim, 148 elmlər doktoru da daxil olmaqla 300-dən çox müəllim ilə təmsil olunur. Universitetin 70-ə yaxın professor və müəlliminə Tatarıstan Respublikasının və Rusiya Federasiyasının fəxri adları verilmişdir, bunların arasında Rusiya Federasiyası və Tatarıstan Respublikasının dövlət mükafatları laureatları da var. Kazan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində təxminən 3000 tələbə var (əyani və qiyabi fakültələrdə təhsil alanlar). Universitet 9 fakültə, 30 bölmədən ibarətdir. KazSUKA 25 lisenziyalı proqramı, 3 magistr proqramını, 5 mütəxəssis proqramını yerinə yetirir.

Beynəlxalq fəaliyyət
--------------------

Beynəlxalq fəaliyyət Universitetin inkişafı və modernləşdirilməsinin prioritet istiqamətlərindən biridir və təhsil məkanının genişləndirilməsinin, universitet elminin inkişafının, beynəlxalq təhsil müəssisələri ilə sosial və mədəni qarşılıqlı əlaqələrin strateji yollarından biri kimi qəbul edilir. Qarşıya qoyulmuş məqsədlərə çatmaq üçün Universitet xarici liseylər və universitetlərlə birbaşa ünsiyyət qurur.

Digər qurumlarla əməkdaşlıq
---------------------------

Hazırda Universitetin təhsil, elm və mədəniyyət sahəsində və asudə vaxtının inkişafı sahəsində Beynəlxalq Yüksək Texnologiyalar Mərkəzi ilə (Hollandiya), ZH.-B.Coreau Liseyi (Fransa), Lugansk dövlət mədəniyyət və incəsənət institutu (Ukrayna), Komratsk dövlət universiteti (Moldova), A. Kadiri Daşkənd dövlət mədəniyyət institutu (Özbəkistan), Baltik Beynəlxalq Akademiyası (Riqa, Latviya), Uşaq və gənclər beynəlxalq cəmiyyəti "EVENTUS" (Riqa, Latviya), B.Beyşenaliyeva adına Qırğızıstan Dövlət İncəsənət İnstitutu, Jurgenevin Qazaxıstan Milli Sənət Akademiyası, Fulbrayt Fondu (ABŞ), Tatarıstan Respublikasının "Volqa bölgəsi dünyası" tolerantlıq Mərkəzi", Rusiya-Amerika proqramı "Etibar mühiti" və New York əyalətinin Dövlət Universiteti (SUNY, ABŞ) ilə əməkdaşlığının inkişafına dair müqavilələri mövcuddur.

UNESCO
------

UNESCO-nun insan hüquqları və xüsusi demokratiya şöbəsi və Rusiya Federasiyası Xarici İşlər Nazirliyinin Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər Universiteti ilə razılığına əsasən 2011-ci ilin aprel ayında Universitetdə bu şöbənin filialı yaradıldı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Самый культурный из вузов
2. ↑  "Казанский государственный университет культуры и искусств". 2021-07-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-03.
3. ↑  "University of Art and Culture Source". 2022-03-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-03.
4. ↑  "Kazan State University of Culture and Arts". 2021-07-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-03.
5. ↑  "The protection of monuments in the Republic of Tatarstan". 2021-07-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-03.
**Priskilla və Akila** və ya **Prisilla və Akvila** (*lat.* Priscilla, Aquila) — Roma imperatoru Klavdinin fərmanı ilə Romadan qovulan, Korinfdə məskunlaşan və Həvari Pavelin səyləri nəticəsində xristianlığı qəbul edən yəhudi cütlük. Onların hər ikisi xristianlığın xeyrinə çalışmış və daha sonra Həvari Pavellə birlikdə Efesə köçmüş, burada xristian icması qurmuşdular. Əhdi-cədidin "*Romalılara məktub*" kitabında göstərilmişdir ki, cütlük yenidən Romaya qayıtmışdır.

Ed Riçardson izah etmişdir ki, bu sürgün Roma sinaqoqlarında mövcud olan fikir ayrılıqları küçələrdə zorakılığa gətirib çıxarırdı, Klavdi isə zorakılığa səbəb olanları ölkədən qovmuşdu. baş verib və Klavdi məsulları qovmuşdu. Bu hadisə 47–52-ci illərdə Klavdinin Roma ayinlərini bərpa etmək və xarici kultları sıxışdırmaq məqsədilə apardığı kampaniya ilə üst-üstə düşürdü. Svetoni qeyd etmişdir ki, Klavdi 49-cu ildə "yəhudilər"i ölkədən qovmuşdur, lakin Riçardson bildirmişdir ki, bunlar "əsasən xristian missionerləri və xristianlığa keçənlər", yəni "*Chrestus*" adlanan yəhudi xristianlar idi. Romanın yəhudi icmasının tərkibində xristianlar da mövcud idi.

Qeydlər
-------

1. ↑  Riçardsona görə, "*chrestus*" və "*christus*" sözləri arasındakı qarışıqlıq kifayət qədər təbii idi. Həmin dövrdə orfoqrafiya və tələffüz fərqi əhəmiyyətsiz idi. İki formanın da mənlarını bir-birləri ilə əvəz etmək qeyri-xristianlar arasında olduqca adi hala gəlmişdi. Paqanlar yeni "xurafat"ın banisini kölə adı ilə müəyyən etməyə meylli idilər. Erkən apologistlərdən bəziləri paqanların tez-tez bu iki yazılışı qarışdırdıqlarından şikayətlənmiş və bunun xristianları narahat etdiyi əlavə etmişdilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  Аквила и Присцила // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
2. 1 2 3  *Richardson, Ed.*  Donfried, Karl P.; Richardson, Peter (redaktorlar). Judaism and Christianity in First-century Rome (en page=205). Wm. B. Eerdmans Publishing. 1998. ISBN 9780802842657.  (#missing\_pipe)

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Pravoslav · Britannica (11-th) · Catholic (1997—…) |
**Tembot Məhəmmədoviç Keraşev** (*rus.* Тембот Магометович Кера́шев; 16 avqust 1902 – 8 fevral 1988, Maykop, Krasnodar diyarı) — adıge-sovet yazıçısı, "Stalin" mükafatı laureatı (1948), 1928-ci ildən Sov. İKP(b) üzvü.

Həyatı
------

Tembot Keraşev 16 avqust 1902-ci ildə Koşehabl kəndində (indiki Adıgeya) kəndli ailəsində anadan olmuşdur. O, özəl tatar məktəbini bitirmiş, 1913–1914-cü illərdə Ufada müəllim seminariyasında, 1918–1920-ci illərdə Abinskaya kəndində realnıy məktəbində, daha sonra Krasnodar Politexnik İnstitutunda (indiki Kuban Dövlət Texnologiya Universiteti) oxumuş, 1929-cu ildə Moskva Sənaye-İqtisad İnstitutunu (indiki Dövlət Menecment Universiteti) bitirmişdir. Bundan sonra Keraşev Adıge Muxtar Vilayətinə qayıtmış və burada regional qəzetin redaktoru, adıgey milli nəşriyyatının müdiri olaraq çalışmışdır. O, 1931-ci ildə Adıgey Elmi-Tədqiqat Yerli Tarix İnstitutunun direktoru təyin edilmiş, 1934–1936-cı illərdə Krasnodar İnstitutunda dosent vəzifəsində çalışmış, ardınca Elmi-Tədqiqat Diyarşünaslıq İnstitutuna elmi işçi kimi qayıtmışdır. Keraşev çərkəzlərin şifahi poeziyasından nümunələr toplamış, folklor əsərləri topluları tərtib etmiş və ədəbiyyat üzrə dərsliklər hazırlamışdır. O, 8 fevral 1988-ci ildə vəfat etmiş, Maykopdakı Yeni qəbiristanlıqda dəfn edilmişdir.

Şəxsi həaytı
------------

Keraşevin oğlu Aslanbəy tanınmış jurnalistdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  Library of Congress Authorities (ing.). Library of Congress.
2. ↑  Адыҝе Мухтар Вилајәти. Мәдәнијјәт // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. I ҹилд: А—Балзак. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1976. С. 121–122.
3. ↑  "Адыгейский республиканский институт гуманитарных исследований имени Т. М. Керашева: Директорский корпус". 2015-06-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-24.

Xarici keçidlər
---------------

* Статья в БСЭ
* Сайт студентов АРИГИ

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus · Prabook |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| GND: 1055771859 · ISNI: 0000 0004 1711 1794 · LCCN: nr88010481 · LNB: 000169272 · NKC: jx20051018011 · NUKAT: n2015195709 · VIAF: 305095297, 14614004 · WorldCat VIAF: 305095297, 14614004 |

 |
**Əli Qənbərli** (tam adı: *Qənbəri Əli Həsənəli oğlu*; 5 fevral 1907, Ordubad, Naxçıvan qəzası – 26 avqust 1987, Ordubad) — Azərbaycanın maarif xadimi, əməkdar müəllim.

Həyatı
------

Qənbəri Əli Həsənəli oğlu 5 fevral 1907-ci ildə Naxçıvanın Ordubad şəhərində anadan olub.

### Vəfatı

26 avqust 1987-ci ildə Ordubad şəhərində vəfat edib.

### Təhsili

1928-ci ildə Naxçıvan Müəllimlər Seminariyasını bitirib. 1939-cu ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun (indiki APU) bilologiya fakültəsində təhsil alıb.

Fəaliyyəti
----------

Pedaqoji fəaliyyəti
-------------------

Ömrünün yarım əsrdən çoxunu gənc nəslin təlim-tərbiyəsinə həsr edib. Ordubad məktəblərində müəllim, direktor, Ordubad pedaqoji məktəbinin dərs hissə müdiri və direktoru (1939–1943), rayon xalq maarif şöbəsinin müdiri (1936–37; 1954–57) vəzifələrində işləmişdir.

Təltif və mükafatları
---------------------

* SSRİ SSRİ  — 1943-cü ildən Azərbaycan SSRİ əməkdar müəllimi
* SSRİ SSRİ  — "Şərəf" ordeni
* SSRİ SSRİ — Respublika əhəmiyyətli fərdi pensiyaçı olub

Mənbə
-----

* Naxçıvan Ensiklopediyası. Bakı. 2002. səh. 272. ISBN 5-8066-1468-9.
**Poitiers** (Poitevin: *Poetàe*) — Fransanın qərb-mərkəzindəki Clain çayı üzərində bir şəhərdir. Şəhər həm də kommuna merkəzi və Vyana departamentinin paytaxtı və Poitunun tarixi mərkəzidir. 2017-ci il sayımına görə şəhərin 88,291 nəfər əhalisi var idi. Onun aqlomerasiyasının 2016-cı ildə 130,853 əhalisi var idi və 261,795 əhalisi şəhər mərkəzində yaşayır.

29,000-dən çox tələbəsi olan Poitiers, 1431-ci ildə universitetinin yaradılmasından bəri böyük bir universitet şəhəri olmuşdur və universitet qurucuları arasında René Descartes, Joachim du Bellay və François Rabelais-i qəbul etmişdir. Hələ də "*Ville aux cent clochers* "kimi tanınan sənət və tarix şəhəridir. Şəhərin mərkəzi mənzərəlidir və onun küçələrində əsasən tarixi memarlıq nümunələri və yarı taxta evlər, əsasən də Romanesk dövrünə aid dini memarlıq nümunələri var. ; o cümlədən Sen-Jan vaftizxanası (IV əsr), Dunes hipogeumu (7-ci əsr), Notr-Dam-la-Qrande kilsəsi (12-ci əsr), Sen-Porşe kilsəsi (12-ci əsr) və ya Sen-Pierre kafedral (12-ci əsrin sonu), eləcə də şəhər məhkəmə binası (12-ci əsr), Fransa və İngiltərə kraliçası Akvitaniya Eleanorunun öz sarayını köçürdüyü Poitou qraflarının, Akvitaniya hersoqlarının keçmiş sarayı.

Şəhərin adı bu ərazidə baş verən iki böyük döyüşlə bağlıdır. Birincisi, 732-ci ildə Turlar Döyüşü olaraq da bilinir (ikincisi ilə çaşqınlığın qarşısını almaq üçün), Çarlz Martelin komandanlıq etdiyi frankların Əməvi Xilafətinin ekspedisiya ordusunu məğlub etdiyi döyüşdür. İkincisi, 1356-cı ildə, Yüzillik Müharibənin əsas döyüşlərindən biri idi. Şəhər tarixində böyük bir Fransız kral ordusunun ingilislər tərəfindən məğlub edilməsini və II İohannın qalib olub Uels Şahzadəsi tərəfindən tutulmasını gördü.

Paris və Bordo arasında yolda yerləşən Poitiers aqlomerasiyası böyük ictimai (CNED, Canopé və s.) və milli miqyaslı özəl şirkətləri, eləcə də aparıcı Avropa tədqiqat laboratoriyalarını özündə birləşdirən Futuroscope texnopolunun evidir. İldə 2 milyon turist ilə Futuroscope Nouvelle-Aquitaine'nin aparıcı turizm saytıdır və Disneyland Paris və Puy du Fou'dan sonra Fransada üçüncü ən populyar əyləncə parkıdır .

İstinadlar
----------

1. ↑  répertoire géographique des communes. Institut national de l'information géographique et forestière.
2. ↑  Populations légales 2020. Fransa Statistika və İqtisadi Araşdırmalar üzrə Milli İnstitutu, 2022.
3. ↑  Base officielle des codes postaux. La Poste, 2018.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram · YouTube |
| Tematik saytlar | INSEE |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Laruss ensiklopediyası · Britannica (onlayn) · Pauly-Wissowa · Universalis |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNE: XX452772 · BNF: 152786216 · GND: 4046470-2 · LCCN: n79091184 · NKC: ge130467 · SUDOC: 026398389 · VIAF: 131288582 · WorldCat VIAF: 131288582 |

 |
**Dastakert** - Antik və Erkən orta əsrlərə aid torpaq mülkiyyəti forması.

Bu növ torpaq mülkiyyəti Atropatena, Qafqaz Albaniyası, Parfiya, Sasanilər dövləti və sair dövlətlərdə olub. Əksər tarixçilər dastakert termininin izahını bu cür verirlər: *Dastakert, qulların məskun olduğu və onların əməyindən istifadə olunan mülkiyyət formasıdır.*

Sözün birinci hissəsini təşkil edən "dəst" aramey dilində "əl", "kərd" isə pəhləvi və müasir fars dilində "kərdən" felindən o dastakert termininə təsadüf edilir. Orada dastekert yaşayış yeri mənasında işlənərək şəhər və bazarı olan kəndə deyilir.

Qafqaz albanlarından olan tarixçi Moisey Kalankatlının göstərdiyinə görə azatlar bir neçə dastakertin sahibi olurdu.

S.T.Yeremyan qeyd edir ki, Ermənistan ərazisində mövcud olmuş dastakertlərdə çalışanlar əsas etibarilə qullar olmuşlar.

Sasanilər dövründə İran ərazisində feodal torpaq mülkiyyətinin iki əsas forması dastakert (nəsli) və xastak (şərti) torpaq mülkiyyəti forması mövcud olmuşdur. Ellinizm dövründə İran ərazisində dastakertlə xastak torpaq mülkiyyət formaları prinsip etibarilə biri digərindən o qədər də fərqlənmirdi. Lakin "Madaktani hazar datasdan"da göstərildiyi kimi dastakert irsi mülkiyyətə deyilir. Xastakı isə satmaq, bağışlamaq, girov qoymaq olardı. Dastakert isə yalnız bir şəxsə deyil, bütün ailəyə məxsus olurdu. Dastakert torpaqlarında hüquqi nöqteyi-nəzərdən ailənin ağsaqqalı əsas sima hesab edilirdi.
**Qərbi Hindu Konfederasiyası** (*ing.* Western Indian Confederation).Bu konfederasiya Böyük göllər hövzəsində yaşayan hindu qəbilələrinin birliyi olmuşdur.Konfederasiya ABŞ İstiqlal müharibəsindən sonra meydana gəlir.

Tərkibi
-------

Bu birliyə regionun bir çox qəbilələri daxil idi.Konfederasiyaya daxil olan qəbilələrin əsasən kəndləri ayrı-ayrılıqda daxil olması hələ qəbilənin tam birliyə daxil olması demək deyildi.Birliyə Mayami, şauni, odjibve ,potavatoni, ottava, vaudoti, menomin, delovar, ikonez, ulinoys, minqo, kikap və yuxarı krik qəbilələri daxil idi.

Tarixi
------

1783-ci ildə hindu qəbilələrinin bir çoxunun başçısı arasında Sandasda konfederasiya yaradılması haqqında anlaşma imzalanır.Hədəf ABŞla danışıq aparmaq olur.Britaniya rəsmi olaraq birliyə qoşulmur,hinduları amerikalıların kəndlərinə edilən hücumlarına qarşı cıxır.Ancaq moxax qəbiləsinin başçısı,Britaniya ordusunun zabiti Djozef Brantı oraya göndərərək ABŞa qarşı onlarla birlikdə olduğunu bildirir¹.ABŞ qonşuluğunda güclü və monlit qəbilələr arası birliyin olmasını istəmirdi.Bu səbəbdən hökumət bu birliyi tanımır.Ohayo ştatı ərazisi 1775-ci ildə hindu qəbilələrinin birliyi tərəfindən imzalanmış Makintoş anlaşmasına əsasən ABŞa verilir.Bir çox qəbilələr isə anlaşmanı tanımayaraq ərazini tərk etmirlər.Bölgəyə kolonistlərin çoxsaylı köçü hinduların narazılığına səbəb olurdu.Bunun nəticəsi idiki,1785-1795 ci illərdə Britaniyalıların dəstəyi ilə Şimal-Qərbi İndiana müharibəsi baş verir.Konfederasiyanın bir sıra qalibiyyətlərinə baxmayaraq sonda məğlub olaraq Qrinvill anlaşmasına qol çəkməli olurlar.Bu Konfederasiya ABŞ və hindu gəbilələri arasındakı sonrakı əlaqələrədə öz təsirini göstərir.

İstinad
-------

¹↑ *Ojibwe History-Lee*
Sultzman

Mənbə
-----

* The Western Indian Confederacy:A History of the Tribal Movement
**Tuğluq Teymur xan** (1329-1363)—Moğolustan və Mavəraünnəhrin 1-ci xanı.

Həyatı
------

Tuğluq Teymur xan ibn Əmil xoca bin Duva xan bin Barak xan bin Yusun-Duva bin Mutugen bin Cığatay xan bin Çingiz xan.

Bu zamanlar monqol xanı Tuğluq Teymur Mavəraünnəhr üzərinə hücum edib bu varlı ölkəni ələ keçirmişdi. O, 25 yaşlı Teymuru Keş vilayətinə hakim təyin etdi. Teymur Qaşqadərya vadisini idarə edir. Teymur və Tuğluq Teymur arasında ziddiyyət başlayır. Teymur onun yanından qaçır, Sistanda baş verən döyüşdə yaralanaraq, ömürlük şikəst qalır. Bundan sonra onu Teymurləng, Avropada isə Tamerlan adlandırdılar.

Teymur və qayını Əmir Hüseynin ordusu 1365-ci ildə Tuğluq Teymur tərəfindən məğlub edildi. Tuğluq Səmərqənd üzərinə yeridi. Həmin il Səmərqənddə sərbədarilər hərəkatı (farsca «dara çəkilənlər» deməkdir), yəni İran və Mərkəzi Asiyada monqol əsarətinə qarşı xalq azadlıq hərəkatı baş verdi. Onlar əsasən Səmərqənd sənətkarlarından ibarət idi. Sərbədarilər qrupuna Əbubəkr Kələvi, mədrəsə tələbələri Mövlanzadə və Xurdaq, Buxari başçılıq edirdilər. Onlar Səmərqəndin müdafiəsini təşkil etdilər, xalqı silahlandırdılar. Tuğluq Teymurun qoşunu Səmərqəndə girdi, lakin məğlub edildi. Üsyançılar bütün Səmərqənd vilayətində hakim oldular. Teymur ilə Hüseyn 1366-cı ildə özlərini üsyançıların tərəfdarı kimi göstərdilər, sonra isə üsyançılara divan tutdular (1366).

Moğolustana qayıdan Tuğluq Teymuru Mavəraünnəhrdə onun oğlu İlyas xoca əvəz etdi.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

* Cığatay xanlığı

Xarici keçidlər
---------------
**Şovits yovşanı** (*lat.* Artemisia szowitziana) — bitkilər aləminin astraçiçəklilər dəstəsinin mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinin yovşan cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Qafqazda, Orta Asiyada çay kənarlarında, səhralarda, meşələrdə təbii halda bitir.

Botaniki təsviri
----------------

Gövdəsi 50–60 sm və ya daha hündürdür. Aşağı yarpaqları müəyyən hissəsi üçər lələkvari parçalanan, bəziləri lələkvari, digərləri isə ikiqat lələkvari parçalanandır. Çiçəklər barverəndir. Örtük yarpaqlar 3–7 ədəd üst-üstə oturan sərt yarpaqlardan təşkil olunmuşdur. Qıraq yarpaqlar bir qədər orta yarpaqlardan kiçikdirlər. Hamaş çiçəyi eyni olub, budaqları əyilən, piramidavari, süpürgəlidir. Aşağı yarpaqları çox vaxt 10 sm uzunluğunda, uc payları xətvari 5–10 sm uzunluğunda, yastıdırlar. Çiçək qrupu süpürgəvaridir. Səbətcikləri dar silindrik, aşağı yarpaqlar 3–4 sm uzunluğundadır. Sentyabr-oktyabr aylarında çiçəkləyir, noyabrda meyvə verir.

Ekologiyası
-----------

Çay kənarlarında, quru dərələrdə, duzlu torpaqlarda bitir. Quraqlığa, istiyə davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Abşeronda, Kür-Araz ovalığında təbii halda yayılmışdır.

İstifadəsi
----------

Tərkibində efir yağı vardır ki, ondan ətriyyatda və dərman vasitəsi kimi istifadəsi məqsədyönlüdür.

İstinadlar
----------

1. ↑  The Plant List (ing.). 2010.

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Artemisia szowitziana* | 
* Wikidata: Q12849622
* GBIF: 3121270
* Plant List: gcc-12307
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:77222190-1
* Tropicos: 2729019
* WFO: wfo-0000023879
* WoRMS: 1085432

 |
| *Artemisia maritima var. szowitziana* | 
* Wikidata: Q38709205
* GBIF: 6077540
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:3235716-4
* Tropicos: 100387146
* WFO: wfo-0000036014
* WoRMS: 1225831

 |
**Petersen adası** — Nordenşeld arxipelaqına daxil olan ada. Şimal Buzlu okeanın Kara dənizi suları ilə əhatələnmişdir. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə daxildir.

Coğrafiyası
-----------

Nordenşeld arxipelaqının mərkızi hissəsində qərarlaşır. Öz növbəsində Paxtusov adaları qrupunun tərkib hissəsini təşkil edir. Şimalı istisna olaraq hər tərəfdən adalarla əhatələnmidir. Öz qrupunun şərqində qərarlaşır. Qərbdən Şpanberq adası, Dobrınya Nikitiç adası və Skudnıe adalar, cənub-qərbdən Novıy adası, Strijyov adası və Kotovski adası, cənub və cənub-şərqdən Zverolovnı adası, Qraniçı adası, Navarin adası və Yurt adası, şərqdən Oleq adası ilə latələnir. Şimalında yerləşən adalardan Lelin biğazı ilə ayrılır. Litke adasından isə Dobrınya Nikitiç boğazı ilə ayrılır. Cənub-qərbində isə Radzeevski bağazı yerləşir. Rusiyanın materik hissəsi ilə arasında məsafə 50 km təşkil edir.

Ümumi məlumat
-------------

Qeyri müəyyən formaya malik olaraq çoxlu yarımada və körfəzlərə sahibdir. Sahəsinə görə arxipelaqa daxil olan Ruskiy adasından sonra ikinci ən böyük adadır. Ada cənub-qərbdən Dolqiy burnundan şimal-şərqində yerləşən Mraçnıy burnuna qədər şəsafə 19 kilometr təşkil edir. Okonçaniya burnuna kimi isə 17 kilometrdir. Mərkəzi hissədə adanın eni 11,5 kilometr, ən ensiz yeri isə 100 netr təşkil edir.

Adanın cənub-qərbində uzunluğu 4,5 kilometr olan Zablujdnıy yarımadası yerləşir. Yarımada adaya ensiz (100 metr) bərzəxlə birləşir.

Şimal gissəsində Malata buxtası, şərqində isə Nadjnaya buxtası yerləşir. Buxtanın dərinliyi 42 metrdir. Cənubunda Çuqunkov buxtası və Neisvestnıy buxtası, şimal-qərbində isə Spokoynaya buxtası yerləşir.

Adanın böyük hissəsini qayalı təpəliklər tutur. Burada ən hündür təpənin zirvəsi 77 meyrdir. Adanın şimalında qərarlaşır. Sahil hissələrində daşlıqlar geniş sahəni tutur. Daxilindən axan axarlar daimi deyildir. Qış ayları bütünlüklə donurlar. Daxili və sahinə yaxın əraziləri boyunca çoxlu şorsulu kiçik göllər vardır. Bəziləri laqun məşhəllidir. Göl ətrafı ərazilər və sahil bölgsi əsasən bataqlıqlaşmışdır.

Nadir hallarda cənub hissəsində mamır, şibyə yayılmışdır. Üstəlik azda olsa ot bitkilərinə rast gəlinir. Adada üç yerdə quşların kütləvi yuva qurduğu ərazilər vardır. Ərazisində geodeziya məntəqəsi vardır. 1993-cü ildə Arktika qurşağının qorunması məqsədi ilə burada qoruq yaradılmışdır. Ada da həmçinin Böyük Arktik qoruğunun ərazisinə daxildir.

Tarixi
------

Ada 1901-ci ildə Rusiya qütb ekspedisiyası zamanı Eduard Toll tərəfindən məşhur demotoloq və həkim Vladimiroviç Petersenin şərəfinə adlandırılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Böyük Arktik qoruğu". 2008-04-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-11-02.
2. ↑  Arktikada adalar
|  |
| --- |
| Papravənd türbəsi |
| Ölkə | Azərbaycan |
| Şəhər | Ağdam |
| Koordinatları | 40.157047/46.841712 |

**Papravənd türbəsi** — Azərbaycanın Ağdam rayonunun Papravənd kəndində yerləşən məqbərə. Azərbaycan tədqiqatçılarının fikrincə, XIV əsrdə tikilmişdir.

Orta əsr memarlığının nadir abidələrindən biri hesab olunur.

Məqbərə 1972-ci ilin iyulunda təmizlənmiş, ölçülmüş və tədqiq edilmişdir.

1993-cü ilin yayında məqrəbənin yerləşdiyi ərazi, Rusiya Federasiyasının hərbi və siyasi dəstəyi ilə Ermənistan Respublikası ordusu tərəfindən işğal edilmiş və ərazi 2020-ci ilə qədər qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının nəzarətində olub.

BMT Təhlukəsizlik Şurası məqbərə yerləşən ərazini Ermənistan Silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş yer hesab edib.

Memarlığı
---------

Məqbərənin planı XVI əsr memarlığı üçün xarakterikdir və günbəzli tikililər qrupuna aiddir. Mərkəzi hissəsi günbəzlə, kənarları isə lansetli qübbələrlə örtülmüşdür. Mərkəzi meydandan günbəzə keçid, yelkənlərin köməyi ilə həyata keçirilib.

Xarici konturuna görə məqbərə xaricdən kvadrat, içərisində isə xaç formasında olan zaldır. Məqbərənin xarici ölçüləri 5,8×6,0 m, daxili ölçüləri isə 5,0x5,0 metrdir. Məqbərənin divarlarının hündürlüyü 1,4 m, eni isə 0,4 metrdir. Türbənin divarları əhəngdaşı ilə hörulmuşdur.

Məqbərənin giriş hissəsi şimal-qərb tərəfdə yerləşir və qapı əsas fasadın açıq eyvanı tərəfində qoyulub. Digər üç divarda isə, içəridə 0,9×0,95 m və 1,0×1,35 m ölçüdə kiçik taxça yerləşir.

Hazırda məqbərə yarıdağılmış vəziyyətdədir. Abidənin üzərində heç bir yazı yoxdur. Binanın memarlıq-planlaşdırma strukturunu, günbəz konstruksiyaların konstruksiya xüsusiyyətlərini, eləcə də fasadların divarlarının dekorativ işlənməsini nəzərə alaraq abidənin tikintisi XVI əsrə aid edilir.

Oxşar məqbərələr respublikanın Abşeron, Şamaxı və Cəbrayıl rayonlarında da qeydə alınıb.

İstinadlar
----------

1. 1 2   *Мамедзаде К.М. Гулиев Н.М. Керимов В.И.* Мавзолей без перекрытия в сел. Паправенд. Институт археологии (Академия наук СССР). Археологические открытия 1977 года: Наука. 1978. 499.
2. ↑  "Ağdamın Papravənd kəndində qədim məscid və qəbiristanlıq ermənilər tərəfindən dağıdılıb". 2022-03-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-03-28.
3. ↑  "Резолюция СБ ООН № 853 от 29 июля 1993 года". 2012-05-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-03-28.
4. ↑   К. М. Мамед-заде. Строительное искусство Азербайджана. Стр. 50
**Yatkayed gölü** – Kanadanın Nunavut ərazisinin Kivallik regionununda yerləşən göl. Anqikuni gölü ilə Forde gölü arasında yerləşən bu göl Kazan çayı üzərindəki bir neçə göldən biridir.

Göl ərazidə yaşayan maral ovçusu xalqı olan Sayisi Dene xalqı tərəfindən adlandırılıb. Ərazidə inuit artifaktları da tapılmışdır.

Yatkayed gölü dünyada yeganə göldür ki, onda yerləşən adanın gölündə başqa bir ada, həmin adadakı başqa göldə başqa bir ada, həmin adadakı başqa bir göldə isə başqa ada yerləşir. Başqa sözlə, Yatkayed gölüdəki adanın gölüdəki adanın gölündəki adanın gölündə ada var.

Coğrafiya
---------

Göl Kanada qalxanının şimal-qərbində yerləşən Çörçil platformasının Qərbi Çörçil bölgəsindəki Hörn ərazisində yerləşir.

Kanada atlasına əsasən ölkənin mərkəzi gölün cənubunda yerləşir.

Minerallar
----------

Yatkayed çöküntü hövzəsi uran, mis və molibden ehtiyatları ilə zəngindir. Kaminak qızıl şirkəti 81 min ha ərazidə mədənçilik işləri aparır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "SEQUEL, Annual Report year ended September 30, 1926". Baker Lake, Nunavut: Inuit Heritage Centre. 2013-01-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-02-12.
2. ↑   Arxivləşdirilib 2017-09-05 at the Wayback Machine, 62°39′03″ N, 97°47′21″ W
3. ↑  "Frequently Asked Questions About Canada - Centre of Canada". 2013-01-22 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-01-22.
4. ↑  *Kaminak Gold Corporation Press Release.* "Kaminak Stakes Uranium-Copper-Molybdenum Prospects, Yathkyed Lake Area, Nunavut". May 2, 2007. November 30, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: August 28, 2021.

Xarici keçidlər
---------------

* Xəritə Arxivləşdirilib 2020-01-06 at the Wayback Machine
**Karlos Zareyt** (*ing.* Carlos Zarate Santa; 23 may 1951) — Meksikalı boksçu. Karlos keçirtdiyi 70 döyüşün 63 döyüşünü nakautla qalib olmuşdur. Cəmi 4 dəfə məğlubiyyətə uğrayıb.
Dünyada ən peşəkar boksçularından biridir. O, WBC çempionatında yüngül çəki üzrə 28 dekabr, 1976-cı ildə Norveçdə qalib gəlmişdir. WBC döyüşü 8 may 1976-cı ildə başlamış və 3 iyun 1979-cu ilə qədər davam etmişdir. O, Lup Pindora qalib gəlmiş lakin, finalda Con Ovenə uduzan Karlos son saniyələrdə vurduğu zərbələr nəticəsində hesab dəyişmiş və qalib olmuşdur.
Zareyt 100 idmançı arasında, 1999-ci ildə Askeytid Press tərəfindən 20-ci əsrin 1 saylı idmançısı (Raben Alviz yanaşı) kimi seçilib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Karlos Zareyt döyüşləri". 2022-03-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-09.
2. ↑  Zarate vs Con Oven Youtube  (ing.)
3. ↑  "Karlos Zareyt Əsrin idmançısı yarışında". 2018-08-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-09.

Həmçinin bax
------------

* Boks

Xarici keçidlər
---------------

* Professional boxing record for Karlos Zarate from BoxRec

|
|  |
|
| Əvvəlki:**Karlos Sarate** | **WBC Bantam Ağırlıq çempionu** 1979–1982 | Sonrakı:**Albert Devilo** |
**Radikal Sol Koalisiya** (*yun.* Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς, qısa **SYRIZA** kimi tanınır) - Yunanıstanda fəaliyyət göstərən sosialist siyasi partiyası.

2015-ci ilin əvvələrində Yunanıstanda keçirilən parlament seçkilərinin ardından, partiya ölkə parlamentində 300 yerdən 149-una sahib çıxaraq hakimiyyətə gəlmişdir. Partiya üç müxtəlif qrupun birləşməsi ilə *Synaspismós* adlı sol siyasi hərəkatı yaradılmış və daha sonra hərəkat *Radikal Sol Koalisiya* adı altında birləşmişdir. *Synaspismós* hərəkatının əsas liderlərindən olan Aleksis Tsipras hal-hazırda SYRIZA partiyasının rəhbəri vəzifəsini icra edir.

Tarixi
------

İştirak etdiyi seçkilər
-----------------------

Hökumətdə və parlamentdə təmsilçiliyi
-------------------------------------

Himni
-----

Bayrağı və emblemi
------------------

Partiya qərargahı
-----------------

Üzvləri və rəhbərləri
---------------------

* Aleksis Tsipras

İstinadlar
----------

1. ↑  *TO BHMA International.* "Alexis Tsipras: "We do not support any sort of Euroscepticism"". TO BHMA International. 7 May 2014. 13 October 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 February 2015.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı
**İnsanın seksual fəaliyyəti** — insanların seksuallığı yaşaması və ifadə etməsi. İnsanlar müxtəlif səbəblərdən müxtəlif seksual hərəkətlərdə iştirak edirlər. Bu hərəkətlər müxtəlif bir tezliklərdə tək başına edilən fəaliyyətlərdən (məsələn, masturbasiya) başqa bir şəxslə edilən fəaliyyətlərə (məsələn, cinsi əlaqə, oral seks və s.) qədər fərqlənir. Seksual fəaliyyət adətən iştirakçı şəxsdə seksual oyanıqlıq və fizioloji dəyişikliklərlə nəticələnir, bəziləri qabarıq görünür, digərləri isə daha incədir. Seksual fəaliyyətə başqasının seksual marağını oyandırmaq və ya başqasının seksual həyatının səviyyəsini artırmaq məqsədi daşıyan davranış və fəaliyyətlər də aid ola bilər. Seksual fəaliyyət seksual oyanıqlıqdan sonra baş verə bilər.

Bəzi mədəniyyətlərdə seksual fəaliyyət yalnız evlilikdə məqbul sayılır. Bu çərçivədə evlilikdən əvvəl seks tabudur. Bəzi seksual fəaliyyət nümunələri ya bütün dünyada, ya da bəzi ölkələrdə illeqaldır. Həmçinin, bunların bəziləri müəyyən cəmiyyətlərin və ya mədəniyyətlərin normalarına zidd hesab olunur. Əksər yurisdiksiyalarda qanun pozuntusu kimi qiymətləndirilən iki nümunə cinsi razılıq yaşından aşağı bir şəxsə cinsi təcavüz və ya onunla cinsi fəaliyyətdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Walker, Audrey; Schlozman, Steven; Alpert, Jonathan.* Introduction to Psychiatry: Preclinical Foundations and Clinical Essentials. Cambridge University Press. 2021. səh. 454. ISBN 0521279844. 2021-12-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-09-23.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* Durex Global Sex Survey 2005 (PDF) at data360.org
* Ryan, Christopher & Jetha, Cacilda, (2010). *Sex at Dawn: The Prehistoric Origins of Modern Sexuality.* New York: Harper.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Qısa yəhudi · Britannica (onlayn) · İsveçrə tarixi |
| Normativ yoxlama | LNB: 000080464 · Microsoft: 2780356807 · NKC: ph125495 |
**Babazənən** – Azərbaycan Respublikasının Salyan rayonunun Babazənən dağının ərazisində mineral bulaq.

Ümumi məlumat
-------------

Azərbaycan Respublikasının Salyan şəhərinin şimal-şərqində yerləşir. Cənub-şərqi Şirvan düzündə, eyniadlı dağda, Babazənən dağında yerləşdiyi üçün adını da həmin dağdan almışdır. Bəzi mənbələrdə Babasənan variantında da işlənmişdir. Mütəxəsislərin bir qismi oronimin ikinci komponentini fars dilindəki "qadın" sözünün qarşılığı, digər qismi isə Sənan şəxs adı ilə əlaqələndirirlər. Əslində isə Babasinən variantında qəbul olunmalı olan bu oronim"baba" və "sinən" (türk dilində "enən", "düşən", "yatan", "kiçilən") sözlərindən ibarətdir. Bir çox tədqiqatçılara görə, burada əsasən qadın xəstəlikləri müalicə olunduğu üçün bulaqlar Babazənən (qadın piri) adı ilə tanınır.

Babazənən bulağının suyu isti və kükürdlüdür. Yerli əhali tərəfindən müalicə üçün istifadə edilir.

Bulaqdan dəri xəstəliklərinin ən yaxşı dərmanı olan rodonlu su axır. Bulaqdan axan su aşağı hissədə göl yaradıb. El arasında bulağa "Şır-şır" deyirlər.

Həmçinin bax
------------

* Babazənən yüksəkliyi

İstinadlar
----------

1. ↑  "Babazənən dağında dəri xəstəliklərinin dərmanı olan su boşuna axır. 24-07-2008". 2012-12-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-12-05.

Mənbə
-----

* **Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti, II cilddə. Bakı-2007. I cild, səh.72.**

Xarici keçidlər
---------------
AmpallanqAmpallanq
**Ampallanq** — kişi genital pirsinq növü. Deşik horizontal olaraq penis başından keçir, bəzən uretraya toxuna bilər. Həmçinin dərin ampallanq növü də mövcuddur, onun əsas fərqi - penisin ortasından keçməsindədir. Ampallanqın analoqu vertikal kəsimli apadraviyadır. Ampallanqla Apadraviyanın birgə simbiozu bəzən *möcüzəvi xaç* adlanır.

Ampallanq olduqca çətin pirsinq növüdür və dəliyin sağalma müddəti olduqca ağrılı keçir. Tam sağalma müddəti 4 aydan 6 aya qədər, bəzən isə bir ildən artıq müddət sürə bilər.

Bu cür pirsinq sahibinə olduqca şəhvətli hisslər oyadır, bu penisin daxili toxumalarını stimulyasiya edilmə prosesi zamanı yaranır. Həmçinin seks zamanı penisin stimulyasiyasını gücləndirir.

Həmçinin bax
------------

* Şəhzadə Albert
* Dydoe

Web links
---------


Vikianbarda Ampallang ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Ampallang (Computergrafik) Arxivləşdirilib 2013-05-17 at the Wayback Machine

| ⛭Pirsinq |
| --- |
| Pirsinq üçün materiallar | Labret  • Sırğa  • Tunel (pirsinq)  • Ştanqa (bəzək)  |  |
| Bədənin pirsinqi | Üz pirsinqi  • Qulaq pirsinqi  • Boyun pirsinqi  • Korset (pirsinq)  • Döş giləsi pirsinqi  • Göbək pirsinqi  •  |
| Qadın genital pirsinqi | Kristina (pirsinq)  • Klitorun pirsinqi  • Üçbucaq (pirsinq)  • Furşet (pirsinq)  • İzabella (pirsinq)  • Nefertiti (pirsinq)  • Albertina (pirsinq)  |
| Kişi genital pirsinqi | Ampallanq  • Apadravia  • Havada  • Skrotum  • Dərin ştanqa  • Delfin (pirsinq)  • Dido  • Şahzadə Albert  • Giş (pirsinq)  • Xaya pirsinqi  |
**Ağarmış yovşan** (*lat.* Artemisia incana) — bitkilər aləminin astraçiçəklilər dəstəsinin mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinin yovşan cinsinə aid bitki növü.

Arealı
------

İranda, Türkiyədə, Qafqazda geniş yayılmışdır.

Botaniki təsviri
----------------

Yarpaq ayası enli, dəyirmi, lələkvari və ya üçər parçalanmış, uc paycıqları neştərvari və ya xətvari neştərşəkilli, sivrivari və ya bəzən dəyirmivaridir. Səbəti çox böyük olmayıb, sıx dəstəvari, qalxanda əyilmiş, zoğların ucunda qalxanvari, süpürgəvari hamaş çiçək qrupu əmələ gətirir. Tacın ucları tükcüklüdür. Avqust ayında çiçəkləyir, sentyabr ayında meyvələri yetişir.

Ekologiyası
-----------

Rütubətə davamlı, işıqsevən, bəzən kölgəli ərazilərdə də bitir. Torpağa tələbkar deyildir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Kiçik Qafqazda yayılmışdır.

İstifadəsi
----------

Tərkibində efir yağı vardır,qida sənayesində və kosmetologiyada geniş istifadə olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  The Plant List (ing.). 2010.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q15470920
* Wikispecies: Artemisia incana
* EoL: 6180124
* EUNIS: 153219
* GBIF: 3120660
* GRIN: 4286
* IPNI: 179618-1
* NCBI: 333951
* Plant List: gcc-138947
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:179618-1
* Tropicos: 2728867
* WFO: wfo-0000040274

 |
**Akaşi qeydləri** — varlığın qeyri-fiziki sferasında kodlanmış mistik biliyi təsvir edən teosofik ezoterik, eləcə də antroposofik termindir. Akaşik yazıların həqiqiliyinə dair heç bir elmi dəlil yoxdur.

"Akaşa" termini Hinduizmdən teosofik hərəkatlar tərəfindən götürülmüşdür, burada təbiətin son prinsipinə və ya ilk səbəbinə istinad etmək üçün istifadə edilmişdir; Qədim hind fəlsəfəsinə görə, əsas ilkin elementlər (od, hava, torpaq, su və efir) məhz Akaşadan yaranmışdır - hamısı birlikdə insanın beş duyğu orqanına uyğundur. Ayova Universitetinin antropologiya professoru Marşall MakKuzik qeyd edir ki, «Akaşi qeydləri» konsepsiyası Rudolf Ştayner tərəfindən yaradılmışdır.

Teosofik doktrinanı müxtəlif dərəcələrdə qəbul edən bir çox məşhur şəxsiyyətlər Akaşi qeydlərindən istifadə edə biləcəklərini iddia etdilər.

Akaşi qeydlərinin mövcudluğunu empirik şəkildə təsdiqləmək mümkün olmadığından, onların öyrənilməsi elmi tədqiqat sahəsinə aid deyil. Üstəlik, nə Xristian, nə Hindu, nə də Vedik adət-ənənələri müqəddəs mətnlərinin hər hansı "Akaşi qeydlər"ə əsaslandığından bəhs etmir.

Akaşi qeydlərinin sırf elmi baxımdan qeyri-akademik olmasına baxmayaraq, onlar müasir mədəniyyətdə, elmi fantastika və fantaziyada kifayət qədər geniş populyarlıq qazanıblar.