**Əlimuxtar Ağaqulu oğlu Hüseynzadə** (5 fevral 1925, Bakı – 14 sentyabr 2007, Bakı) — əməkdar inşaatçı. Azərbaycanın Kənd Tikinti Naziri (1974–1978).

Həyatı
------

Hüseynzadə Əlimuxtar Ağaqulu oğlu 5 fevral 1925-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

Təhsil
------

1 nömrəli orta məktəbin səkkizinci sinfini bitirdikdən sonra 1942-ci ildə Dəmiryolu Texnikumuna qəbul olmuşdur. Texnikumu bitirdikdən sonra 1945-ci ildə Bakıda filialı açılan Tbilisi Dəmiryolu İnstitutun tikinti şöbəsinə daxil olmuş və 1950-ci ildə təhsilini başa vurmuşdur.

Hüseynzadənin gənc yaşları müharibənin qızğın illərinə təsadüf edir. Bununla əlaqədar orta məktəbinin səkkizinci sinfini bitirdikdən sonra məcburiyyət qarşısında qalaraq Bakı Dəmiryolu Texnikumuna daxil olur. Təhsilini davam etdirərək, eyni zamanda Bakı şəhərinin Sabunçu rayonunda dəmiryolu sahəsində baş fəhlə və texnik vəzifəsində çalışır. 1945-ci ildə Bakıda filialı açılan Tbilisi Dəmiryolu İnstitutunun tikinti şöbəsinə daxil olur (sonralar bu filial Azərbaycan Sənaye İnstitutunun Nəqliyyat fakültəsinə çevrilir) və 1950-ci ildə institutun birinci məzunlarından biri olur.

Əmək fəaliyyəti
---------------

Əmək fəaliyyətinə 1950–1953-cü illərdə Kür-Araz Su Tikinti İdarəsinin Salyan bölməsində usta vəzifəsindən başlamışdır. 1953-cü ildə Bakıya qayıdaraq 1956-cı ilə kimi Neft Nazirliyinin tabeliçiliyində fəaliyyət göstərən Azərbaycan Ərazi Tikinti Trestində usta, iş icraçısı, 1956–1962-ci illərdə Bakı Baş Tikinti İdarəsinin 3 nömrəli Tikinti İdarəsində iş icraçısı, müdir, 1962–1966-cı illərdə yeni yaradılmış 1 nömrəli "Bakışəhərtikinti" Trestinin müdiri, 1966–1974-cü illərdə "Xəzərdəniztikinti" ("Azərnəqliyyattikinti") Trestinin müdiri, 1974–1978-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Kənd Tikinti Naziri, 1979–1984-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyində tikinti məsələləri üzrə nazir müavini vəzifələrində çalışmışdır.

Böyük Vətən müharibəsindən sonra ölkədə quruculuq işləri böyük vüsət almışdır. Neft sənayesi üzrə "Kür-Araz Su Tikinti" Baş İdarəsi, "Metrotikinti" İdarəsi, eyni zamanda o vaxt Ermənistandan köçüb gələn azərbaycanlıları yerləşdirmək üçün yaşayış evləri tikən "Köçürmətikinti" ("Azpereselenstroy") və s. çoxsaylı tikinti təşkilatları yaradılmışdır. Tikinti – quraşdırma işləri nəinki Bakı şəhərində, eləcə də Sumqayıt, Mingəçevir və digər rayonlarda aparılırdı. Demək olardı ki, tikintinin qaynar bulaq kimi coşub çağladığı bir vaxtda bu sahədə işləmək o zaman hər bir insanın arzusu idi və bu böyük şərəf sayılırdı. Belə bir zamanda, 1950-ci ildə Əlimuxtar müəllim gənc mütəxəssis kimi Kür-Araz Su Tikinti İdarəsinin Salyan rayonunun Şorsulu kəndində olan tikinti idarəsinə göndərilir və burada 1953-cü ilə gədər ağır şəraitin olmasına baxmayaraq çox həvəs və coşqunluqla işləyən su təsərrüfatı obyektlərinin, yaşayış evlərinin, elektrik yarımstansiyalarının tikintisində müvəfəqiyyıtlə çalışır və böyük təcrübə qazanır.

1953-cü ildə Əlimuxtar Hüseynzadə Bakı şəhərinə qayıdır və o zaman keçmiş Sovet İttifaqı Neft Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Azərbaycan Ərazi Tikinti Trestində fəaliyyət göstərir. Burada o, bir neçə mürəkkəb tikintinin icrasına rəhbərlik edir, o cümlədən Gəmi Təmiri Zavodunun tikintisinin başa çatdırılmasında fəal iştirak edir. Burada gənc mütəxəssis böyük təcrübə toplayır, sınaqdan keçir, tikintinin incəliklərini mənimsəyir və hər-hansı bir tikintinin texniki mürəkkəbliyindən asılı olmayaraq müstəqil və səmərəli qərarlar qəbul etməyə nail olur.

1956-cı ildə Bakı Baş Tikinti İdarəsi yaradılır və Əlimuxtar müəllimin çalışdığı idarə Bakı Baş Tikinti İdarəsinin tabeliyinə verilərək 3 nömrəli Tikinti İdarəsi yaradılır. Öz fəaliyyətini Bakı Baş Tikinti İdarəsinin 3 nömrəli Tikinti İdarəsində iş icraçısı vəzifəsində davam etdirərək 1958-ci ildə idarənin rəisi təyin olunur. 1962-ci ildə isə yeni yaradılan 1 nömrəli Bakı Şəhər Tikinti Trestinin müdiri vəzifəsinə təyin edilir. Beləliklə, bu idarəyə usta kimi işə qəbul olunan Əlimuxtar Ağaqulu oğlu 9 il ərzində öz zəhməti və biliyi nəticəsində ustalıqdan böyük bir trestin müdiri vəzifəsinə ucalmışdır. Bu illər ərzində Əlimuxtar müəllimin rəhbərliyi altında Bakı Televiziya Mərkəzi, Nərimanov prospektində (indiki Cavid prospekti), 522, 528, 535 nömrəli məhəllələrdə yerləşən yaraşıqlı "Stalinka" deyilən beşmərtəbəli binalar, 8 nömrəli internatın yenidən qurulması, "Cəfər Cabbarlı" və "Sevil" kinoteatrları, "Yaşıl" teatrı, Elmlər Akademiyasının yeni binası və onun kimya və fizika innstitutlarının binalarını, Azərbaycan Dövlət Universitetinin binasını, Politexnik İnstitutunun yeni korpusları, Sirkin binası və Azərbaycanfilm Kinostudiyası, Azqiprovodxoz İnstitutunun binası (indiki Vergilər Nazirliyinin binası), Aktyorlar evi, "Bakı" mehmanxanası, Respublika xəstaxanasının iki əsas korpusu, Ə. Qarayev adına Mərkəzi Uşaq Xəstəxanası, M. Topçubaşov adına Eksperimental Xəstəxana, Onkologiya İnstitutu, Qanköçürmə və Taun Əleyhinə stansiyalar, 5 nömrəli xəstəxana, çoxsaylı məktəb, uşaq bağçası və s. obyektlər tikilib istifadəyə verilmişdir.

Hüseynzadə 1966-cı ilin iyun ayında respublika rəhbərliyinin təklifi ilə keçmiş Sovet İttifaqı dövrləri zamanı mərkəzin tabeliyində olan SSRİ Nəqliyyat Tikinti Nazirliyinin "Xəzərdəniztikinti" Trestinin müdiri vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Bu trest Rusiya Federasiyası, Azərbaycan, Türkmənistan və Qazaxıstan Respublikalarının ərazisi sayılan Xəzər dənizində və dəniz kənarı hidrotexniki qurğuların, portların, paromların, aerodromların, bəndlərin, körpülərin, dəmir yolların, bu nazirliklərin işçiləri üçün yaşayış evlərin və digər sosial – mədəni obyektlərin tikintisi ilə məşğul idi.

Bu trestdə çalışdığı dövr ərzində Əlimuxtar müəllim öz peşəkarlığını, səriştəsini və böyük idarəçilik qabiliyyətinə malik olan təşkilatçığını göstərmişdir. Trestin apardığı tikinti-quraşdırma işlərinin həcmi 8 ildə 5 dəfədən çox artmışdır. Bu illər ərzində Zabrat – Pirşağı dəmir yolu, Sumqayıt – Yalama və Bakı – Dərbənd yollarının elektrikləşdirilməsi, Dübəndidə neftdoldurma bazası, Bakıda Dəniz vağzalı, Kömrükxana binası, 16 mərtəbəli İnturist ("Azərbaycan") mehmanxanası, İçəri Şəhərdə Ensiklopediya binası, Kibernetika institutunun çoxmərtəbəli korpusu, maşınqayıranlar üçün sınaq zavodu, Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsini yeni inzibati binası və işçiləri üçün Bilgədə dənizkənarı istirahət zonası, Əhmədlidə dəniz gəmiçiliyi üçün ağac məmulatı qəbul edən liman, Qaradağda sement zavodunun işçiləri üçün qəsəbə, Əhmədlidə və Hövsanda çoxlu yaşayış binaları, Alacada dəniz limanı, Çələkənddə türkmən neftçiləri üçün, Zığda və Dübəndidə azərbaycan neftçiləri üçün, Hövsanda və Port – İliçdə balıqçılar üçün, Bayılda dəniz həbiçiləri üçün yeni bazalar, körpülər, yaşayış evləri, məktəblər, idarə binaları və sair sənaye və kommunal obyektləri tikilmişdr.

Azərbaycan Respublikası Hökumətinin dəstəyi ilə 1971-ci ilin fevralında İttifaq Hökumətinin qərarı ilə bu trestin adı dəyişdirilərək Azərbaycan Nəqliyyat Tikinti Tresti ("Azərnəqliyyattikinti") adlandırıldı və beləliklə, bütün dəmiryolu obyektlərinin inşası bu trestə tapşırıldı.

Qeyd etmək lazımdır ki, bu trestin tikdiyi obyektlər Ulu Öndər Heydər Əliyevin həmişə nəzarəti altında olmuşdur. Ulu Öndər bu trestin tikdiyi obyektlərdə olaraq onların keyfiyyətini yüksək qiymətləndirərdi. 1974-cü ildə Azərbaycan KP MK-nin qərarı ilə Əlimuxtar Hüseynzadə Kənd Tikinti naziri təyin edilmişdir. Belə bir təyinat Əlimuxtar Hüseynzadəyə Ulu Öndərin böyük etimad göstərilməsinin təzahürüdür.

Keçən əsrin 60-cı illərində ölkənin kənd təsərrüfatının inkişafında böyük gerilik yaranmışdır. Bununla əlaqədar 70-ci illərin əvvəlində kənd təsərrüfatının əsas sahələri üzrə — pambıqçılığı, üzümçülüyü, heyvandarlığı, meyvə və tərəvəzçiliyi inkişaf etdirmək üçün Kənd Tikinti Nazirliyi gərgin işləməklə bərabər texniki tərəqqinin tələblərinə cavab verən özünün maddi – texniki bazanı möhkəmləndirməli idi. Əlimuxtar Hüseynzadə 1974-cü ilin axırlarında respublikanın Kənd Tikinti naziri təyin edildiyi zaman nazirliyin qarşısında daha mühüm vəzifələr dururdu, kənddə tikintinin maddi – texniki bazasını və kənd tikinti təşkilatlarının fəaliyyət dairəsini bir qədər də genişləndirilməsi tələb olunurdu.

Qeyd etmək lazımdır ki, yaxın bir zamanda Qazaxda 7 nömrəli trest və onun ətraf rayonlarında üç tikinti idarəsi yaranmışdır. Füzuli – Qubadlı zonasında tikinti – quraşdırma işləri aparmaq üçün Füzuli şəhərində 6 nömrəli, Sabirabad – İmişli zonasında isə Sabirabadda 8 nömrəli trestlər təşkil olunmuşdur. Xüsusi quraşdırma işləri aparmaq üçün (santexnika və elektrik işləri) trest yaradılmış və bu trestlər üçün Biləcəridə və Keşlədə müəyyən baza qurulmuşdur.

Görülmüş tədbirlər nəticəsində 3–4 il ərzində nazirlik üzrə tikinti işlərinin həcmi iki dəfədən çox artmışdır, yeni heyvandarlıq, quşçuluq kompleksləri, şərab zavodları və s. obyektlər istifadəyə verilmişlər. Respublikanın şəhərlərində və digər rayonlarında – Astarada, Zaqatalada, Lənkəranda, Yevlaxda, Beylaqanda, Sabirabadda və digər rayonlarında kənd təsərrüfatı məhsulları emal edən müəssisələr tikilib vaxtında istifadəyə verilmişdir.

Əfsuslar olsun ki, kənd tikinti işlərində yeni nailiyyətlər, müsbət dəyişikliklər əldə edildiyi zaman və işin gərgin vaxtında 1978-ci ilin əvvələrində Əlimuxtar müəllimin səhhətində problemlər yaranmışdır. Bununla əlaqədar 1978-ci ildə o, Aərbaycan KP MK-nin birinci katibi Heydər Əliyevin məsləhəti ilə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinə tikinti məsələləri üzrə nazirin müavini təyin olunmuşdur. 1978–1985-ci illərdə burada Əlimuxtar müəllim böyük əmək sərf edir, səhiyyənin bazasının genişləndirilməsində və inkişafında nazir müavini kimi bütün gücünü sərf edir. 1985-ci ilin fevralında 60 yaşında xəstəliyi ilə əlaqədar Əlimuxtar Hüseynzadənin təqaüdə çıxmaq barədə xahiş müraciəti qəbul olunur. Əlimuxtar müəllimə ittifaq əhəmiyyətli fərdi təqaüd təyin edilir. Eyni zamanda 60 illik yubileyi münasibətilə Əlimuxtar Hüseynzadə Ali Sovetin fəxri fərmanı ilə təltif olunur.

2007-ci ilin sentyabr ayında 82 yaşında Əlimuxtar Ağaqulu oğlu Hüseynzadə öz dünyasını dəyişmişdi. Əlimuxtar müəllim ziyalı, nurlu bir insan idi. O mədəniyyətimizi, ədəbiyyatımızı dərindən bilən el ağsaqqalı idi. Əlimuxtar müəllim gözəl və nümunəvi ailə başçısı olmuşdur. Onun övladları onun yolunu müvəffəqiyyətlə davam etdirirlər.

Bütün ömrünü tikinti kompleksinin inkişafina həsr etmiş Əlimuxtar müəllimin yanında məktəb keçmiş çoxsaylı inşaatçı kadrlar bu gün də tikintidə rəhbər işlərdə çalışırlar.

Ömür boyu insansevər, hamıya mehriban münasibət saxlamağa, ünsiyyət qurmağa çalışan və bacaran, imkanı çərçivəsində insanlara kömək əli uzadan və bundan zövq alan Əlimuxtar müəllim eyni zamanda zəhmətkeş, tələbkar və dövlətçiliyimizə sadiq bir insan olmuşdur.

Mükafatlar
----------

1958-ci ildə "Şərəf nişanı", 1966-cı və 1971-ci illərdə isə "Qırmızı əmək bayrağı" ordenləri ilə təltif olunmuşdur. 1962-ci ildə tikinti kompleksində xidmətlərinə görə respublikanın "Əməkdar inşaatçısı" fəxri adına və 1978-ci ildə SSRİ Nazirlər Sovetinin laureatı mükafatına layiq görülmüşdür. 1974-cü və 1985-ci illərdə Ali Sovetin fəxri fərmanları ilə təltif olunmuşdur.

İstinadlar
----------