recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**«Alfa»** (*ing.* Alpha) — rejissor Albert Hyuz tərəfindən çəkilmiş, ibtidai dövrün gənci və onun canavar ilə dostluğundan bəhs edən Amerika filmi. Filmin premyerası 16 avqust 2018-ci ildə baş tutub.

Məzmun
------

Yer kürəsi 20 min il əvvəl. Üst Paleolit. İbtidai qəbilə lideri Tau, oğlu Kedanin artıq yaşının çatdığına inanaraq onu ova aparır. Keda ov edərkən yaralı bir bizonun hücumuna məruz qalır və uçuruma düşür. Qəbilə Kedanın öldüyünə qərar verir və ayrılır, çünki çıxarılan bizon ətinin soyuq havalardan əvvəl dayanacağa çatdırılması lazımdır.

Bu vaxt Keda özünə gəlir. Amma o, ayağından zədə alıb və ona doğma düşərgəyə qayıtmaq asan deyil. Yolda canavar sürüsü ona hücum edir. Keda döyüşüb canavarlardan birini yaralamağı bacarır. Əvvəlcə yırtıcını öldürmək istəyir, lakin sonra fikrini dəyişərək ona qulluq edir. İnsanla heyvan arasında dostluq yaranır. Onlar birlikdə ova başlayırlar və oğlan canavara Alfa deyir. Keda öz qəbiləsinə səyahəti zamanı dəstə Alfanı geri çağırır, lakin sonra o, yenidən Kedaya qayıdır. Birlikdə sınaqlardan keçməyi və mağara aslanına qarşı dueldən sağ çıxmağı bacarırlar.

Artıq qışda donmuş və yaralanmış Keda və Alfa Kedanın doğma qəsəbəsinə qayıdırlar. Əhilləşdirilmiş Alfa dişi olduğu üçün canavar balalarını dünyaya gətirir. Sonda insanlar və əhliləşdirilmiş canavarlar birlikdə ova çıxırlar.

Rollarda
--------

Keda rolunda Kodi Smit-Makpi

Tau rolunda Johannes Haukur Johannesson

Rho rolunda Natassia Malthe

Sigma rolunda Marcin Kowalczyk

Xi rolunda Jens Hultén

Şaman rolunda Leonor Varela

Mercedes de la Zerda Nu kimi

Spenser Bogaert Kappa rolunda

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. ↑  .
**Hikava məbədi** (氷川神社, *Hikava-cinca*?) – Yaponiyanın Saytama prefekturasının Saytama şəhərinin Omiya rayonunda yerləşən şintoist məbədi. Məbəd Amaterasunun qardaşı Susanooya həsr olunmuşdur.

Tarixi
------

Məbəd kənd təsərrüfatı və hərb ilahı Susanooya həsr olunduğu üçün Yaponiyada populyar məbədlərdən biri olmuşdur. Məbədin mənşəyi naməlum olsa da, 927-ci ildə yazılmış *"Enqişiki"* kitabında myocin-tayşa olaraq göstərilmişdir.

Məbədin festivalında iştirak etməsi və hədiyyə təqdim etməsi üçün məbədə imperiya emissarı göndərilirdi.

Xüsusiyyətləri
--------------

Məbəd Amaterasunun qardaşı olan kami Susannoya, eləcə də, digər iki ilaha həsr olunmuşdur. Hikava məbədinin Saytama prefekturasında 162 davamçı məbədi, Tokioda isə 59 davamçı məbədi yerləşir. Hikava məbədləri Tokio ətrafındakı prefekturalarda populyar olsa da, Yaponiyanın digər bölgələrində tanınmır.

Məbədin illik festivalı 1 avqust tarixində baş tutur.

Qalereya
--------

* Torii.Torii.
* Romon.Romon.
* Honden.Honden.
* Kaqura-den.Kaqura-den.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Kodansha Encyclopedia of Japan

Ədəbiyyat
---------

* Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). III cild (G–I). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 137. ISBN 0-87011-623-1. İstifadə tarixi: 27 avqust 2022.
Digər adı Hie məbədi olan Hiyoşi məbədi ilə səhv salmayın.

**Hie məbədi** (日枝神社, *Hie-cinca*?) – Yaponiyanın Tokio şəhərinin Çiyoda rayonunda yerləşən şintoist məbədi. Məbəd kami Oyamakuiyə həsr olunmuşdur.

Tarixi
------

1457-ci ildə Edo qəsrini tikdirən Ota Dokan Kavaqoe şəhərinin yaxınlığında yerləşən və Oyamakuiyə həsr olunan məbədin Edo qəsrinin yanına köçürülməsini əmr etmişdir. Daha sonra məbəd qəsrin xarici hissəsinə köçürülmüşdür.

Tokuqava şoqunları Hie məbədinə böyük diqqət ayırmışdırlar. Belə ki, Tokuqava şoqunluğu məbədi Edo şəhərinin qoruyucusu hesab etmişdir. Bundan əlavə, məbəd şəhərin ən məşğul bölgəsində yerləşdiyi üçün Edo şəhərinin ən populyar məbədlərindən birinə çevrilmişdir.

1868-ci ildə şintoizmlə buddizmin rəsmi olaraq ayrılmasına qədər məbəd Sanno Qonqen (山王権現?) adı ilə də tanınmışdır.

Xüsusiyyətlər
-------------

Hər ilin 10–16 iyun tarixlərində məbəddə Sanno festivalı baş tutur. Bu festival Kanda məbədinin festivalı ilə birlikdə Tokio şəhərinin iki əsas məbəd festivalından biridir.

Qalereya
--------

* Torii.Torii.
* Meymun heykəli.Meymun heykəli.
* Sanno festivalı.Sanno festivalı.
* Fənər.Fənər.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Kodansha Encyclopedia of Japan

Ədəbiyyat
---------

* Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). III cild (G–I). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 131. ISBN 0-87011-623-1. İstifadə tarixi: 27 avqust 2022.
**Hidroqraf adası** — Kara dənizində Nordenşeld arxipelaqı tərkibinə daxil olan adalar qrupu. İnzibati cəhətdən Rusiya Krasnoyarsk diyarı Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşir.

Coğrafiya
---------

Kara dənizində, arxipelaqın şimalında yerləşən ada. Heç bir qrupa daxil deyildir. Ruskiy adasının cənub-şərqində yerləşir. Ada arasında məsafə 10 metrlərə bərabərdir. Adalar qarasında qumlu say vardır. Görünür adalar əvvəllər bir olmuşdur.

Adadan 2 km-dən bir qədər artıq məsafədə Şileyko adası, 4,5 km cənubda isə — Yermolov adası yeerləşir. Ətrafında çixlu kiçik adalara vardır. Şimal-şərqində Opasnaya buxtası yerləşir. Materikdən 90 km məsafədə yerləşir.

Təsviri
-------

Ada Ruskiy adası boyunca uzanır. Adanın uzunluğu 2,8 km, eni isə maksimal yerdə 1,3 km təşkil edir. Adada yüksəklik yoxdur. Burada dörd elədə böyük olmayan göl vardır. Göllərin üçü laqun xüsusiyyəti daşıyır. Dördüncü isə adanın mərkəzində yerləşir və dənizlə çayla birləşir.

Xəritə
------

* Xəritə
**Sonuncu rəqs** — "ESPN Film" və Netfliksin 2020-ci ildə birgə istehsalı olan sənədli idman serialı. Rejissoru Ceyson Hehir olan serial əsasən Maykl Cordanın karyerasından, xüsusilə də onun Çikaqo Bulls komandasında oynadığı son mövsümdən bəhs edir.

Serialda Bulls komandasının bütün oyunlarında iştirak / pərdə arxası məqamları lentə almaq hüququ olan çəkiliş qrupunun eksklüziv kadrları, həmçinin Cordan, Skotti Pippen, Denis Rodman, Stib Kerr və Fil Cekson kimi bir çox NBA məşhurlarının müsahibələri yer alıb.

ESPN2 serialın ailə baxışı üçün nəzərdə tutulmuş alternativ versiyasını yayımladı və bu versiyada isə serialda eşidilən söyüşlərin əksəriyyətini çıxardı.  Rejissorluğu və redaktəsi baxımından bu serial tənqidçilər tərəfindən bəyənildi. Serial 72-ci Praymtaym Emmy Mükafatlarında Ən yaxşı sənədli serial üzrə Emmy Mükafatını qazandı.

Qısa məzmun
-----------

Bu sənədli mini serialda Maykl Cordanın karyerası və Çikaqo Bullz komandası, həmçinin onun 1997-98-ci illərdə Bulls komandasının tərkibində olduğu mövsüm və komandada oynadığı son mövsüm haqda materiallar əksini tapıb: serialda əvvəllər heç vaxt yayımlanmayan kadrlardan istifadə edilib.

Serialın istehsalı və yayımı
----------------------------

Serialda  müsahibələrlə yanaşı, Çikaqo Bulls komandasının 1997-98-ci illərdəki  mövsümündən heç vaxt yayımlanmayan kadrlar var. 500 saatdan çox davam edən və lentə alınan bu kadrlar 10 seriyalı sənədli filmin hazırlanmasında  istifadə edilib. O zamanlar NBA Entertainment-in rəhbəri olan Adam Silverin dediyinə görə, Cordan  bu çəkilişlərə kadrların yalnız onun birbaşa icazəsi ilə istifadə olunacağı şərti ilə  razılıq verib.  Uzun illərdən və serial təkliflərindən əksər hallarda imtina etdikdən sonra, Cordan Mayk Tollinin sənədli  serial təklifini qəbul etdi.

ESPN və Netflix 10-hissəli sənədli serialın birgə istehsalına başladıqlarını 2018-ci ilin May ayında elan etdilər və ilk rəsmi treyler 25 dekabr 2018-ci ildə yayımlandı. 2019-cu ilin dekabrında digər treyler yayımlandıqdan sonra serialın yayım tarixi 2020-ci ilin Iyun ayına təxirə salındı. Lakin, COVID-19 pandemiyası səbəbindən ESPN serialın son treylerini 31 Mart 2020-ci ildə yayımladı və "Sonuncu rəqs"in premyerasını 19 Aprel 2020-ci il tarixinə çəkdi.

Hehirin sözlərinə görə, Cordan şəxsi həyatının məxfiliyini qorumaq üçün müsahibələri evində  lentə almaqdan imtina edib. Müsahibələr üç fərqli evdə çəkilib: biri prodüser tərəfindən icarəyə götürülmüş evdə, ikisi isə prodüseri  dostlarının evində. Beşinci seriya 26 yanvar 2020-ci ildə helikopter qəzasında həlak olan Kobe Brayantın xatirəsinə həsr olunub. Serialın əvvəlində Bryantın müsahibəsi yer alıb.

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | FilmAffinity · IMDb · Rotten Tomatoes |
Vətəni Şimali Amerikadır. 1832-ci ildə Londonda Mədəni Bitkilər Cəmiyyətinin katibi Corc Sabininin şərəfinə adlandırılmışdır. Orta hündürlükdə, çoxaylı gövdəyə malik ağacdır. Budaqları qısa olub, müxtəlif tərəflərə əyilmişdir. Qabığı boz-qonur, qalın, dərin qırışlıdır. Zoğları nazik, mavi-yaşıl rəngli, çılpaq və qırışlıdır. Tumurcuqları xırda, silindrik olub, uzunluğu 1,5-2 sm-dir. Qatranlı, qabıqların kənarları məxməri, açıq-qonurdur. İynəyarpaqların 3 ədədi bir yerə birləşmiş, bir-birindən aralı və sallaqdır, budaqların üzərində 3 ilə qədər qalır. Açıq mavi-yaşıl rəngli olub, uzunluğu 20-30 sm və eni 1,5 mm-dir, kənarları dişlidir, qatran kanalları parenximdə yerləşir. Qozaları iridir, uzunluğu 15-20 və eni 10-15 sm-dir. Toxumların saplaqları əyilmiş formadadır, qırmızı-qonur rəngdədir, uzunluğu 3-4 sm, qanadın uzunluğu 1 sm-dir. Cavan zoğları tez böyüyür, kölgəyə soyuğa və quraqlığa davamlı istisevən ağac cinsidir. Çimləşmiş gillicəli torpaqlarda yaxşı bitir. Dekorativ ağacdır. Azərbaycan da Abşeron da, Lənkəran da, Gəncə də, Astara da becərilir.
Qruplarda və ya açıq sahələrdə tək əkinlərdə istifadə edilir.

Məlumat mənbələri:
------------------

Деревья и кустарники СССР. т.3.1954; Флора Азербайджана. т.5. 1954; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Azərbaycanın "Qırmızı" və "Yaşıl Кitabları"na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.

İstinadlar
----------

1. "Azərbaycan dendraflorasi" I cild, Baki, "Elm", 2011, 312 səh.

İstinadlar
----------

* Tofiq Məmmədov, Elşad Qurbanov, Tariyel Talıbov.


|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q2473331
* Wikispecies: Pinus sabiniana
* APNI: 173830
* Calflora: 6524
* EoL: 1033632
* EPPO: PIUSA
* EUNIS: 150620
* FEIS: pinsab
* FNA: 233500953
* FoAO2: Pinus sabiniana
* GBIF: 5285255
* GRIN: 28540
* iNaturalist: 58772
* IPNI: 263297-1
* IRMNG: 10589695
* ITIS: 183377
* IUCN: 42413
* NCBI: 268869
* NZOR: 03869b46-d53b-4ccb-a8fb-345a75ead3ac
* Plant List: kew-2562153
* PLANTS: PISA2
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:325668-2
* Tropicos: 24900215
* VicFlora: 5a021712-ddef-45c8-b5bc-1f8d1c7b3e1c
* WFO: wfo-0000481519

 |

1. ↑  Australian Plant Name Index (ing.).
**Feneketlen gölü** (mac. Feneketlen-tó) — Macarıstandakı süni göl. Budapeştin 11-ci rayonunda yerləşir. Uzunluğu 200 m, maksimal eni 40 m-dir. Sahilləri düzəldilmişdir. İnsanlar arasında məşhurdur.

Adı
---

Azərbaycan dilinə tərcümədə gölün adı "dibsiz" deməkdir.

Tarixi
------

Feneketlen gölü bir kərpic fabrikinin su basmış gil ocağıdır. O 1877-ci ildə meydana gəlmişdir. 20-ci əsrin əvvəllərində göl ətrafı ərazilər bir çöllük idi və burada heç bir fəaliyyət yox idi. Göl ətrafındakı ərazinin inşası 1912-ci ildə Budaya gələn Sistersian rahibləri məskunlaşdıqdan sonra başladı. Rahiblər üçün memar Qyula Velder göl ətrafı ərazidə kilsələr, monastırlar və məktəblər ansamblı inşa etdi. Bunlardan Müqəddəs İmrənin kilsəsi və Müqəddəs İmrənin gimnaziyası hələ də göl yaxınlığında qalır. 1980-ci illərdə göldəki suyun keyfiyyətinin pisləşməsi səbəbi ilə orada süni su dövranı təşkil edilmişdir. Gölün ətrafındakı park 1958–1960-cı illər arasında inşaat işlərinə də nəzarət edən Mixaya Meşeninin planına uyğun olaraq inşa edilmişdir. Park qismən sosial iş üzərində qurulub.

20-ci əsrdə göl qamışlarla bürüdü, bir sədd ilə mühasirəyə alındı, gölə balıq gətirildi və sahil boyunca kiçik balıqçılıq sahələri salındı. Bununla belə balıq ovu 2010-cu ildən bəri qadağan edilmişdir. Ancaq göl və ətrafındakı park hələ də məşhur bir istirahər yeri olaraq qalır.

Xüsusiyyətləri
--------------

Göl yaxınlığında gəzinti edə biləcəyiniz rahat bir park var. Əraziyə xüsusi tarixi ruh verən bir neçə qədim abidə də mövcuddur. Yaxınlıqda kafe və oyun meydançaları vardır. Göldəki ördəklər ziyarətçilərə çoxdan öyrəşmişlər. Buna görə heç sahilə yaxın üzməkdən və turistlərin onlara təklif etdiklərindən ləzzət almaqdan çəkinmirlər. Feneketlen xüsusilə yay istisində turistlər arasında ən çox sevilən yerlərdən biridir. Bundan əlavə göl bu gün məşhur bir şəhər balıqçılıq ərazilərindəndir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Feneketlen Lake - WeLoveBudapest.com". welovebudapest.com. 25 June 2017 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 June 2017.

Mənbə
-----

* Feneketlen-tó — Vendegvaro.hu
* Kiszáradás fenyegeti a budai Feneketlen-tavat — Origo, 2008. április 16.
* Ne menj el mellette: Feneketlen-tó Arxivləşdirilib 2020-08-08 at the Wayback Machine — borsa.hu
* Cikk a Feneketlen-tóról Arxivləşdirilib 2016-11-11 at the Wayback Machine
**Sabir Buqrin** (10 iyul 1996) — Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən Neftçi klubunun belçika doğumlu mərakeşli yarımmüdafiəçisi.

Peşəkar karyerası
-----------------

Sabir futbolçu karyerasına 2009-cu ildə Belçikanın Antverpen əyalətinin Lyir şəhərində fransalı keçmiş futbolçu Jan-Mark Qilyo tərəfindən açılmış akademiyada başlamış, karyerasına daha sonra şəhərin eyni adlı təmsilçisi Lyir klubunda davam etmişdir. Onun Belçika çempionatındakı ilk peşəkar oyunu 25 may 2015-ci ildə Lommel klubuna 1–3 hesabı ilə məğlub olduqları qarşılaşma oldu. Ən yaxşı oyunçulardan biri olduğu Lyirdə üç uğurlu mövsüm keçirdikdən sonra Buqrin klubun maliyyə çətinliyi səbəbindən klubu tərk etdi.

30 yanvar 2018-ci ildə Buqrin Fransanın 2-ci liqa təmsilçisi Paris futbol klubu ilə müqavilə imzaladı. 1 il klubun əsas və köməkçi komandalarında çıxış etdikdən sonra 2019-cu ildə Lüksemburqun Düdelanj klubuna transfer oldu.

UEFA Avropa Liqasının 2019/2020 mövsümündə Düdelanjın heyətində təsnifat mərhələsində uğurla çıxış etmiş, bu uğurun davamı olaraq Avroliqanın qrup mərhələsinə vəsiqə qazanmışlar. Qrup oyunlarının 5-də meydana çıxan Sabir, təmsilçimiz Qarabağla oyunların hər ikisində də iştirak etmiş və 2-ci qarşılaşmada komandasının yeganə qolunu vurmuşdu (hesab 1–1).

18 iyul 2020-ci ildə Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən Bakının Neftçi klubu ilə 2 illik müqavilə imzalamışdır.

Beynəlxalq karyerası
--------------------

Uğurları
--------

### Klub

Azərbaycan Neftçi

* Azərbaycan Premyer Liqası
	+ Qalib (1): 2020/21

Tunis Esperanke Tunis

* **Tunis Çempionatı**
	+ Qalib (1): 2021/22

### Şəxsi

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

1. ↑  Sabir Bougrine // Transfermarkt (çd.). 2000.
2. ↑  Sabir Bougrine // FBref.com (çd.).
3. ↑  ""Neftçi"dən növbəti legioner transferi". 2020-10-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-23.
**Ankuva** (Assur dilində: Amkuva) və ya Hanikuil - antik Hett yaşayış məntəqəsi.

Tarixi
------

Zippalandanın cənubunda yerləşir. Bəzi mənbələrə görə Ankuva Taha allahı ilə əlaqədar keçirilən dini mərasim yürüşlərinin keçirildiyi yer olmuşdur.

Ankuva şəhərinin Kattaha və ya Hanikkun tanrılarına sitayiş edilən müqəddəs məkan olduğu da iddia olunur. Kayseridə aşkar olunmuş Kültəpə adlı arxeoloji abidədə tapılmış bir Aşşur mətninə görə Ankuva şəhəri Sinhuttum və Kapitra əhalisi ilə birləşərək Hattilərə (bəzi türk mənbələrinə görə Hattilər və hetlər qohum xalqlardır) qarşı üsyan etmişlər.

Bu şəhərin harada yerləşməsi haqqında məlumatlar mübahisəlidir. R.L Gornu Ankuvanın Yozğadda yerləşən Alişar ilinin şimalında aşkar edilmiş Alişar təpəsi arxeoloji abidəsi, M.Popko isə Alaca təpəsindən 10 km cənub-qərbdəki Əskiyarıq olduğunu iddia etmişlər.. Alişar təpəsindən 13 km şimal-qərbdə yerləşən Çadır təpəsində aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı əldə edilən maddi-mədəniyyət nümunələrinin tədqiqindən sonra Ankuvanın burada yerləşməsi barədə də iddialar meydana çıxmışdır.

Xarici keçid
------------

* TC Kültür Bakanlığı
* thy.com Kültepe hakkında bir makale
* Kultepe.org Arxivləşdirilib 2014-02-09 at the Wayback Machine
* 2011 yılı Kültepe Kazısı Raporu Arxivləşdirilib 2012-06-16 at the Wayback Machine
* Alaca Höyük Kazısı İnternet Sitesi Arxivləşdirilib 2013-12-15 at the Wayback Machine
* Photo gallery of Sphinx Gate and other Hittite structures at Alaca Höyük
* Images from Alacahöyük Arxivləşdirilib 2011-02-21 at the Wayback Machine
* 2011 yılı Alacahöyük kazı raporu[*ölü keçid*]

* Çadır Höyük Arkeoloji Projesi
* Yakın plan kroki

İstinad
-------

1. 1 2  Ronald L. Gorny, Hittite Imperialism and anti-imperial resistance as viewed from Alişar Höyük. Bulletin of the American Schools of Oriental Research 299/300, 1995, 71 Bulletin of the American Schools of Oriental Research 299/300, 1995, 71
2. ↑  Maciej Popko, Zippalanda and Ankuwa once more. Journal of the American Oriental Society 120/3, 2000, 445-448. Journal of the American Oriental Society 120 / 3, 2000, 445-448.
**Femistokl** (*Themistokles*; e.ə 525-460-cı illər) — Yunan-İran müharibələri(e.ə 500-449) dövrünün Afina dövlət xadimi və sərkərdəsi. E.ə 493/492-ci illərdə dəfələrlə ali arxont-polemarx (hakim) və strateq vəzifələrini yerinə yetirib. Quldarlıq demokratiyası tərəfdarı. Onun e.ə 487-486-cı illər islahatları Afina dövlət quruluşunun sonrakı demokratikləşdirilməsinə(arxontları püşklə seçilməsi, atlılar zümrəsinə bu vəzifəni tutmaq imkanının yaradılması)xidmət edirdi. Ticari-sənətkar çevrələrinin marağını ifadə edən *dəniz partiyası*nın tərəfdarı idi. Femistokl Afinanı dəniz dövlətinə çevirməyə çalışırdı: Pirey limanını möhkəmləndirdi; 200 triyeradan ibarət hərbi donanma yaratdı; döyüşçülərin hazırlığına, silahların tətbiqi, taran zərbələrinin endirilməsi, abordaj döyüşünün aparılmasına və s. xüsusi önəm verirdi. E.ə 478/477-ci illər Egey dənizi sahillərində yerləşən şəhər-dövlətlərin, sonradan İran-Yunan müharibəsində böyük önəmi olacaq, Delos ittifaqının yaradılmasının təşəbbüskarı idi, və onları bir sıra döyüşdə məğıub etmişdi. Bu qələbələrin nəticəsində Afina yunan dövlətlərinin siyasi və iqtisadi həyatında mühüm rol oynamağa başladı. E.ə 471-ci ildə Afinada siyasi mübarizədə Spartanın dəstəklədiyi aristokratik partiya qələbə çaldı. Femistokl farslarla və spartalı sərkərdə Pavsani ilə əlaqədə suçlandı və Afinadan qovuldu. Uzun keşməkeşlərdən sonra, fars şahının yanına qaçır və ondan Kiçik Asiyanın bir sıra şəhərini idarəçiliyə götürür. Onlardan birində - Maqneziyada ölür.

İstinadlar
----------

1. ↑  .

Mənbə
-----

* Советская военная энциклопедия Москва 1980 Военное издательство министерства обороны СССР T. 8 səh. 267
**Leonid Velilayev** (15 (28) iyun 1916, Tavriya quberniyası[d] – 27 dekabr 1997) — Krım tatarı əsilli Şöhrət ordeni laureatı. İkinci Dünya müharibəsi zamanı göstərdiyi fəallığa görə 1-ci dərəcəli Şöhrət ordeni ilə təltif olunub. O dövrdə Sovet ordusunda xidmət edən digər krım tatarları kimi slavyan adı olan "Leonid" ləqəbindən istifadə edirdi.

Həyatı
------

Velilayev 1919-cu ildə Akmonai kəndində Krım tatarı əsilli bir kəndli ailəsində anadan olub. 1928-ci ildə 7-ci sinifi bitirdikdən sonra bir fabrikdə təlimlər almağa başlamışdır. 1937-ci ildə təcrübəsini bitirdikdən sonra Kerç şəhərindəki metallurgiya zavodunda işlədi. 1939-cu ildə Sovet-Fin müharibəsinə aparıldı.

27 dekabr 1997-ci ildə 81 yaşında vəfat etmişdir.

Fəaliyyəti
----------

İkinci Dünya müharibəsi illərində 140-cı diviziya piyada alayına təyin edildi. Stalinqrad döyüşündə göstərdiyi fəallıqdan dərhal sonra Şərqi və Mərkəzi Avropadakı gedən döyüşlərdə iştirak etdi. 13 düşmən əsgərinin və 3 nəfərin ölümü ilə nəticələnən düşmənin müdafiə mövqelərinə hücum edərkən yaralandığı Ukraynanın Olşanka kəndində komandirin köməkçisi kimi etdiyi hərəkətlərə görə 1944-cü ildə Şöhrət Ordeninə layiq görülmüşdür. Daha sonra 20 düşmən əsgərini məhv edən Vistula çayının qərb sahilinə uğurlu hücumuna görə Cəsarət medalı ilə təltif edildi.

8 fevral 1945-ci ildə düşmən xəndəyini vurduqdan sonra Varşava hücumunda bir Alman zabitini şəxsən ələ keçirdiyinə görə 2-ci dərəcəli Şöhrət ordeni ilə təltif edildi. 1 may 1945-ci ildə Berlin döyüşündəki ağır küçə döyüşləri zamanı Velilayev komandirinin əmrini alaraq 4 pulemyot nöqtəsini məhv edərək 18 düşmən əsgərini və bir alman zabitini öldürdü. Bunun üçün 15 may 1945-ci ildə Kremldə 1-ci dərəcəli Şöhrət ordeni ilə təltif edilmişdir. 1948-ci ilin yanvarında hərbi xidmətdən tərxis edildi.

Həmçinin bax
------------

* Teyfuq Abdul
* Üzeyir Abduramanov

İstinadlar
----------

1. ↑  "Как воевали крымские татары". milli-firka.org. 20 iyun 2020. 23 October 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2014.
2. ↑  ""Полные кавалеры ордена Славы – крымские татары Сеит-Неби Абдураманов и Насибулла Велиляев"". c-inform.info. 20 iyun 2020. 2020-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 iyul 2018.
3. ↑  "Велиляев Леонид Абибулаевич : Министерство обороны Российской Федерации". encyclopedia.mil.ru. 20 iyun 2020. 2020-06-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2018.
4. ↑  *Kozhukar, Oleg.* "Велиляев Леонид Абибулаевич". warheroes.ru. 20 iyun 2020. 2022-09-22 tarixində arxivləşdirilib.
**Avropa adası** (*fr.* Europa) — Hind okeanında yerləşən yaşayışı olmayan ada. Ada Mozambik boğazında, Afrika ilə Madaqaskar adası arasında yerləşir.

Ada Fransanın mülkiyyəti olaraq Fransa Dənizaşırı Bölgələr Birliyinin bir parçası olan Fransanın Cənub və Antarktika əraziləri bölgəsinin Eparse adaları zonasına daxildir. Adaya Madaqaskar iddia edir.

Coğrafiya
---------

adaya təyyarədən baxış
Adanın sahəsi 28 km², sahil xəttinin uzunluğu 22,2 km-dir. Koordimnatı 22° 20′ c. e. 40° 22′ ş. u. Ada sahilində buxta və liman yoxdur. Ada ətrafında mərcan çimərlikləri və sahil mərcanları vardır. Mərcanlarla ada arasında olan bölgədə laqun yerləşir. Bu laqunun sahəsi 9 km²-dir. Laqu və unun ətrafı manqrov bitkiləri ilə örtülüdür. Manqrovlardan əlavə burada quru meşələri, kolluqlar, südləyən brelə vardır. Az miqdarda olsa belə Kokos palması bitir.

Ada təbiət qoruğudur. Dəniz quşlarından susüpürənlər və oluşalar adada yuva qurur. Avropa adası Yaşıl tısbağaların mühüm töerəmə ərazilərindən sayılır. Onlar burada yumurta qoyurlar. Adada yüzlərlə Afrika keçisi vardır ki, onlarda adaya XVIII yüz illikdə gətirilmişdir.

Bassas da İndiya adaları ilə birlikdə iqtisadi zonanın ərazisi 127 300 km²-dir.

Tarixi
------

Ada onu 1774 cü ildə ziyarət etmiş "Avropa" adlı ingilis gəmisinin şərəfinə adlandırılmışdır. Ada 1897-ci ildən Fransaya məxsusdur. Bununla belə Madaqaskar adaya iddia edir. Onların fikirinə görə ada fransızlar tərəfindən qəsdən Madaqaskar müstəmləkəsinin tərkibindən inzibati şəkildə ayrılmışdır. Adanın 1860-cı və 1920-ci illərdə uğursuz məskunlaşdırılmasının acı nəticələrini bu gündə görmək olar.

İqtisadiyyat
------------

Adada yaşayış yoxdur. Adanı əsasən alimlər ziyarət edir. Burada avtomatik fəaliyyətdə olan stansiyalar vardır. burada 1000 metr uzunluğu olan torpaq uçuş-eniş zolağı vardır. Sahillərində gəmilərin yan alması üçün buxtalar yoxdur. Adada Reyunyondan olan kiçik fransız qarnizonu vardır.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Europa". Districts - îles Eparses. Terres australes et anarctiques françaises. 2010. 2012-01-31 tarixində arxivləşdirilib.
**Sabina Derflinger** (*alm.* Sabine Derflinger‎ d. 1963) — Avstriyalı rejissor, ssenarist və prodüser; Avropa Film Akademiyasının üzvü.

Bioqrafiyası
------------

1963-cü ildə Avstriyanın Vels şəhərində anadan olmuşdur. 1991-ci ildə bir neçə il filmlərdə rejissor və prodüser kimi işlədikdən sonra Vyana Film Akademiyasında (ixtisas ədəbiyyatı və dramaturgiya) təhsil almağa başlamışdır. 1996-cı ildə təhsilini "Filmerzählungen zwischen Epik & Dramatik" diplom işi ilə uğurla başa vurmuşdur.

Sabina Derflinger bədii və sənədli filmlərdəki bir çox rolu ilə tanınır. Bu rollarına görə bir çox mükafatlara layiq görülmüşdür. Avstriyanın ORF kanalında yayımlanan "Tatort" cinayət serialını idarə edən ilk qadın oldu. Sonra eyni kanaldakı digər seriallarda rol alır. Son illərdə bir neçə televiziya kanalının diqqətini çəkmişdir.

2010-cu ildə Derflinger bir sıra filmlər buraxaraq Derflinger Film adlı öz istehsal şirkətini qurur. 2013-cü ildə Vyanada telenovela Em Famílianın bir neçə epizodunu çəkən Braziliyanın "Globo" televiziya şirkətinin köməkçi prodüseri kimi iştirak etmişdir.

2003-cü ildə aldığı mükafatlar: Kulturpreis des Landes Oberösterreich və Österreichischer Förderungspreis für Filmkunst.

Filoqrafiya
-----------

Alman dilində adları:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * 1991 il: *Es war einmal*
* 1994 il: *Geraubte Kindheit*
* 1996 il: *Achtung Staatsgrenze*
* 1998 il: *Aus Liebe*
* 1999 il: *The Rounder Girls*
* 2001 il: *Vollgas*
* 2004 il: *Kleine Schwester*
* 2004 il: *Schnelles Geld*
* 2005 il: *Drei, Vier*
 | * 2006 il: *In den Straßen von Delhi*
* 2007 il: *42plus*
* 2008 il: *Platz*
* 2008 il: *Eine von 8*
* 2009 il: *Was bleibt*
* 2010 il: *Tag und Nacht*
* 2011 il: *Hotspot*
* 2012 il: *Tatort*
* 2012 il: *Literatur hat Recht*
 | * 2012 il: *For Those Who Can Tell No Tales*
* 2013 il: *Tatort — Angezählt*
* 2013 il: *Paul Kemp*
* 2014 il: *Tatort*
* 2015 il: *Vier Frauen und ein Todesfall*
* 2015 il: *Vorstadtweiber*
* 2017 il: *Anna Fucking Molnar*
* 2018 il: *Die Füchsin — Spur in die Vergangenheit*
* 2018 il: *Der Zerrissene*
 |

İstinadlar
----------

1. 1 2  Sabine Derflinger // filmportal.de. 2005.
2. ↑  "Sabine Derflinger, member of the European Film Academy". 2019-05-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-17.
Ankara sarayı
**Ankara sarayı** — Türkiyənin paytaxtı Ankarada rəsmi dövlət qonaq evi kimi istifadə edilən tarixi bina. Əvvəlcə Türkiyə Səhiyyə Nazirliyinin binası kimi layihələndirilmiş, 1928-ci ildə tikintisi başa çatdıqdan sonra Türkiyə Böyük Millət Məclisinin deputatları üçün otel kimi istifadə edilmişdir.

Tarixi
------

Bina 1924–1927-ci illər arasında tikilib. Onun ilk dizaynı memar Vedat Tek tərəfindən hazırlanmışdır. Səhiyyə Nazirliyinə məxsus bina kimi tikintisinə başlandıqdan sonra Vedat bəyin memarlıq haqqı ödənilməmişdir, bu səbəbdən işdən ayrılmışdır. Daha sonra memar Kəmaləddin bəy memar olaraq işə başlamış və onun yenilənmiş layihəsi ilə binanın tikintisi başa çatdırılmışdır. Memar Kəmaləddin bəy bina tikilərkən tikintidə vəfat edib. Vəqflər İdarəsinə verilən mehmanxana 1928-ci il aprelin 17-də 120 yataq yeri ilə istifadəyə verilmişdir.
1930-cu illərdə bina siyasətçilərin, jurnalistlərin və incəsənət xadimlərinin görüş yeri olub, xaricdən gələn rəsmi nümayəndə heyətlərini və qonaqları qəbul edib. Atatürk inqilabları ilə türk cəmiyyət həyatına gətirilən bəzi yeniliklərin ilk olaraq Ankara sarayında başladığı məlumdur. Xüsusilə qadınların kişilərlə bərabər ictimai həyatda iştirakını təşviq etmək üçün təşkil edilən sosial tədbirlərə ev sahibliyi edirdi. Vəqflər Baş İdarəsinin mülkiyyətində olan bina 1975-ci ilə qədər mehmanxana kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1976–1982-ci illər arasında Sənaye və Ticarət Nazirliyi tərəfindən ofis və sərgi sahəsi kimi istifadə edilmişdir. 1982-ci ildə Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən hərtərəfli bərpa olunaraq 29 oktyabr 1983-cü ildə rəsmi qəbulla "Ankara Palas Dövlət Qonaqlığı" kimi istifadəyə verilmişdir. Ankara sarayında qəbul edilən mühüm qonaqlar arasında İran Şahənşah Rza, Əfqanıstan kralı Emanullah Xan, İraq kralı Əmir Feysal, Yunanıstanın baş naziri Elefterios Venizelos və ABŞ prezidenti Duayt Eyzenhauer də var. Uzun illər Xarici İşlər Nazirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən saray 2018-ci il sentyabrın 3-də Prezidentliyə verilib.

Memarlıq xüsusiyyətləri
-----------------------

Ankara Dövlət Qonaqxanası ümumi görünüşcə düzbucaqlı bir binadır. Zirzəmi ilə birlikdə 3 mərtəbəlidir. Ortada böyük bal zalı, qarşısında terraslı çay və oyun otağı, arxada yeməkxanası var. 60 qonaq otağından 16-sı birinci mərtəbədədir. Birinci mərtəbədə şəxsi kabinet var.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Yale, Pat.* "Climbing through Ankara's history: From Ulus to the Kale". Today's Zaman. 2010-01-10. 2012-10-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-09-01.
2. ↑  "The Best Designed Historical Structure". The Guide: Ankara. 2009.
1999–2015-ci illər üçün EURIBOR-da dəyişiklik: Yaşıl — həftəlik; mavi — üç ay; qırmızı — on iki aylıq
Avro Pul siyasəti
  Avrozonada ildən-ilə inflyasiya
                     Pul təklifi M3 artır
                     Marja kredit xətti
                     Əsas təkrar maliyyələşdirmə əməliyyatları
                     Depozit dərəcəsi
                     Euribor

**Avropa banklararası təklif faiz dərəcəsi** (*ing.* European Interbank Offered Rate, Euribor) — avro ilə verilən banklararası kreditlər üzrə orta faiz dərəcəsi. Aİ-yə üzv dövlətlərin, eləcə də İslandiya, Norveç, İsveçrə və Maliyyə Bazarları Assosiasiyasının kredit təşkilatlarının maraqlarını təmsil edən Avropa Bank Federasiyasının dəstəyi ilə müəyyən edilir. Məzənnə müxtəlif dövrlər üçün hesablanır — 1 həftədən 12 aya qədər. Məzənnənin hesablanması və dərc edilməsi Reuters tərəfindən hər gün CET saat 11:00-da birinci dərəcəli reytinqə malik bir neçə onlarla bankın təqdim etdiyi məlumatlar əsasında həyata keçirilir. Kotirovka edilmiş bankların siyahısı yüksək reytinq tələblərinə uyğunluq baxımından mütəmadi olaraq nəzərdən keçirilir. Hesablama üçün ən yüksək və ən aşağı kotirovkaların 15%-i atılır, qalanları orta hesablanır və nəticə 3 onluq yerə yuvarlaqlaşdırılır.

Sfera
-----

Euribor, avro ilə ifadə olunan forvard faiz dərəcəsi müqavilələri, qısamüddətli faiz dərəcəsi fyuçers müqavilələri və faiz dərəcəsi svopları üçün LIBOR-un adətən sterlinq və ABŞ dolları ilə ifadə olunan alətlər üçün istifadə edildiyi kimi, istinad dərəcəsi kimi istifadə olunur. Beləliklə, onlar dünyanın ən likvid və aktiv faiz bazarları üçün əsas yaradırlar.

Paris PIBOR, Frankfurt FIBOR və Helsinki Helibor kimi daxili istinad tarifləri 1 yanvar 1999-cu ildə EMU-da Euribor ilə birləşdi.

Euribor, Londonda 16 böyük bank tərəfindən müəyyən edilmiş daha az istifadə olunan "Avro LIBOR" dərəcələrindən fərqləndirilməlidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Euribor-EBF becomes EMMI", Retrieved 4 Feb 2017". 5 February 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 January 2023.
2. ↑  ""Euro LIBOR", Investopedia". 2023-01-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-01-23.
Alp buzlaşması
**Dunay buzlaşması** — Dördüncü dövrdə baş vermiş buzlaşma. Buzlaşma Pleystosen epoxasının əvvəlində başlamış, Pliosenin sonu bitmişdir (1,5 —1,8 milyon il əvvəl ). Bu buzlaşma Albrext Penkin Alplarda baş vermiş dörd ənənəvi buzlaşma sxeminə daxil deyil. İlk dəfə bu buzlaşmanı alman geoloq Bartele Eberlem 1928-ci ildə ayırmış və Dunay çayının şərəfinə adlandırmışdır. Dunay buzlaşması Alp dağlarının \n qədim qədim buzlaşmalarından biri hesab olunur. Bunu təsdiq edən sübutları İller və Lex çaylarının bölgəsində aşkar edilmişdir. Dunay buzlaşması Biber-dunay istinmə epoxasından sonra, Dunay-güns istinmə epoxasından əvvəl baş vermiş.

Ümumi məlumat
-------------

Dunay buzlaşması müstəqil buzlaşma kimi ayrılmazdan öncə tədqiqatçılar tərəfindən Minedl buzlaşmasının tərkibinə daxil edilirdi. Dunay buzlaşmasını Biber və Güns buzlaşmalarından ayıraraq formalaşdırmışlar. Bu ayrılma əsasən zandrların analizi nəticəsində baş vermişdir.

Diğər qədim Alp buzlaşmaları kimi, Dunay buzlaşmasının da yerini tam xarakterizə etmək mümkün deyil. Alp buzlaşması sxemi buna imkan vermir. Habbeyə görə (2007) bu buzlaşmanı Menapium kompleksinə aid etmək mümkündür. Menapium kompleksi holland buzlaşma sxemi hesab olunur. Bu sxem Şimali Almaniyada olan Pinaus buzlaşmasına uyğun gəlir. Ancaq bu fikir hələ təsdiqini tapmayıb. Əyər bu təsdiq olunarsa Dunay buzlaşması MIS 26-28 mərhələli izotop xoronologiyasına əsasən 950 000—1 000 000 il əvvəl baş vermiş.

Dunay buzlaşması zamanı ola bilsin ki Alp bölgəsi tamamilə buz qatı ilə örtülmüşdür. Bəzi buzlaşma əraziləri isə dağ ətəyinə qədər gəlib çatmışdır. Müxtəlif vaxt təsnifatına görə, hansı ki, fosillərə əsaslanır, göstərir ki, çınqıl terrasları bir neçə etaplarla formalaşmışdır.

Dunay buzlaşmasının aşağı çınqıl terraslarının qalıqları əsasən aşınmaya məruz qalmış *Əhəngdaşları Alplarının* çınqıllarından təşkil olunub.

Ədəbiyyat
---------

* K.A. Habbe, unter Mitarbeit von D. Ellwanger und R. Becker-Haumann: Stratigraphische Begriffe für das Quartär des süddeutschen Alpenvorlandes. In: T. Litt im Auftrag der Deutschen Stratigraphischen Kommission 2007 (Hrsg.): Eiszeitalter und Gegenwart/Quaternary Science Journal. 56, No. 1/2. E. Schweizerbart’sche Verlagsbuchhandlung (Nägele und Obermiller), ISSN 0424-7116, S. 66-83, doi:10.3285/eg.56.1-2.03.
* T. Litt et al.: Das Quartär in der Stratigraphischen Tabelle von Deutschland 2002. In: Newsletters in Stratigraphie. Band 41, Nr. 1-3. Berlin, Stuttgart, S. 385—399 (Erläuterungen; pdf-Datei, 124 kB und Tabelle; pdf-Datei, 182 kB).

İstinadlar
----------

1. ↑  Дунайское оледенение // Большой Энциклопедический словарь. 2000.
2. 1 2  Оледенение дунайское // Геологический словарь: в 2-х томах. — М.: Недра. Под редакцией К. Н. Паффенгольца и др.. 1978.
3. ↑  Barthel Eberl: Die Eiszeitenfolge im nördlichen Alpenvorlande — Ihr Ablauf, ihre Chronologie auf Grund der Aufnahme im Bereich des Lech- und Illergletschers. Filser, Augsburg 1930.
4. 1 2  Habbe 2007, S. 72 f.
5. ↑  Lorraine E. Lisiecki, Maureen E. Raymo: A Plio-Pleistocene Stack of 57 Globally Distributed Benthic δ18O Records. In: Paleoceanography. Band 20, 2005 (pdf-Datei; 1,1 MB).
2016-cı il Nitsa hücumu Fransanın Nitsa şəhərində törədilmiş qanlı hücumdur. Yük maşını kütlənin üstünə sürülüb, sonra naməlum şəxslər avtomobildən enərək insanlara atəş açıblar. İnsanlar həmin zaman Bastilya qələbəsini bayram edirdilər. Terrorçu-intiharçı 31 yaşlı Tunisli Mohamed Laueezh Boolelldir. Təsdiqlənməmiş məlumatlara görə, hadisədə "İslam Dövləti" terror təşkilatı məsuliyyəti götürdü.

Hadisə
------

Nitsada çox insanlar axşam, 14 iyul 2016-cı ildə Bastiliya Günü şərəfinə pirotexnika performansı izləmək üçün toplanmışdır. bayram şənliyində iştirak edən izdihamın içinə yük avtomobilin girməsi nəticəsində 84 nəfər həyatını itirdi, 100-dən çoxu yaralandı. Təxminən saatda 90 kilometr sürətlə hərəkət edən yük avtomobili fişənglərin havaya atılmasını izləyən insanların içinə daxil olaraq 2 kilometr irəliləyib və onların üzərinə atəş açdı. İnsanların çoxu yük avtomobilin altında qalaraq həyatını itirdi. Ölənlərin içində Ermənistan, Avstraliya, Çin Xalq Respublikası, Estoniya, Almaniya, İrlandiya, Mərakeş, Portuqaliya, Rusiya, İsveçrə, Ukrayna, Birləşmiş Krallıq və Amerika Birləşmiş Ştatları vətəndaşları var idi..

Hadisə ilə əaqədar Fransada 3 günlük matəm elan edildi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-10-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-07-16.

Həmçinin bax
------------

* 2016-cı il Fransa etirazları
**Belfor ərazisi** — Frnsanın şərqində, Burqundiya - Franş-Konte regionunda yerləşən departament. 1922-ci ildə Belfor ərazisi əsası qoyulmuşdur. Sıra sayı 91, inzibati mərkəzi isə Belfor şəhəridir. 2010-cu ilin məlumatlarına əsasən departament ərazisində olan əhalinin sayı 146.475 nəfərə çatmışdır.

Coğrafiyası
-----------

Departamentin ərazisi 609 km²dir. Əraziyə 1 rayon, 15 kanton və 102 kommun daxildir.

Tarixi
------

Belfor ərazisi kimi tanınan Fransa departamenti 1871-ci ildə Frankfurt müqaviləsi şərtləri ilə yaradılmışdır. 1870-1871-ci illərdə Fransa–Prussiya müharibəsi sonunda Almaniya ilə Fransa arasında Frankfurt sülh müqaviləsi bağlanmışdı.
Müqavilə şərtlərinə görə yeni qurulmuş Almaniya Elzas və ərazinin dörd hissəsini: Lotaringiya, Yuxarı Reynin cənub-qərb və sərhədlərin böyük bir hissəsini zəbt etdi, yalnız Belfor şəhəri Fransanın tərkibində qaldı.

1922-ci ildə Elzası Fransanın sərhədlərinə qaytarılması gözlənilirdi. Lakin, Belfor ərazisi rəsmi olaraq 90-cı illərdə Fransanın departamenti elan edildi. Fransada 1982-ci ildə qəbul edilmiş mərkəzsizləşmə haqqında qanunvericiliyə görə, inzibati-ərazi quruluşları yaradılmışdır. Fransanın bölgələri və Belfor ərazisi. Həmin vaxt Elzas bölgəsi deyil, Franş-Konte bölgəsinə Fransanın tərkibinə daxil edilmişdir.

Qalereya
--------

* 1870-71-ci ilə aid Belfor Aslan abidəsi1870-71-ci ilə aid Belfor Aslan abidəsi
* Belfor küçəsiBelfor küçəsi
* Savoureuse çayıSavoureuse çayı
* Eurockennes musiqi festivalıEurockennes musiqi festivalı

Həmçinin bax
------------

* Yuxarı Provans Alpları (departament)
* Korrez
* Şaranta (departament)
* Ardenlər (departament)

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  Populations légales 2020. Fransa Statistika və İqtisadi Araşdırmalar üzrə Milli İnstitutu, 2022.
3. ↑  "Bismarks Mittheilung über den Friedendschluss". Passauer Zeitung. 24 (124). 16 May 1871. səh. 1. 7 April 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 November 2018.

Xarici keçidlər
---------------

* Historia, demografía y otros datos de interés del Territorio de Belfort
* Préfecture website
* Conseil général website
* Tourist Office website Arxivləşdirilib 2006-08-14 at the Wayback Machine
Belarusun relyef xəritəsi
**Belarus Respublikasının relyefi** əsasən, düzənlikdir. Qədim buzlaşmanın izlərinə rast gəlinir. Ölkənin şimal -qərb hissəsini Valday buzlaşmasının moren tirələri tutur. Mərkəzi hissədə cənub -qərbdən şimal -şərqə doğru ayrı-ayrı yüksəkliklərdən (Qrodno, Volkovısk, Novoqrudsk, Minsk, Vitebsk, Orşa və s.) ibarət geniş Belarus tirəsi uzanır. Dəniz səviyyəsindən maksimal hündürlük (345 m, Dzerjinskaya d.) Minsk yüksəkliyindədir. Şərqdədə Smolensk yüksəkliyinin kənar hissəsi, Belarus tirəsindən şimalda Polotsk ovalığı, cənubda geniş Polesye ovalığı və Dneprboyu ovalıq yerləşir. Ölkənin qərbi təpəlik, şərqii dalğalı-uvallı relyefə malikdir.

Ümumi məlumat
-------------

Belarus ərazisi bütünlüklə Şərqi Avropa düzənliyində yerləşir. Hündürlük 345 metrə (Dzerjinski dağı) 80 metr arasında dəyişir. Ən alçaq nöqtəsi Litva sərhəddində, Neman vadisindədir. Belarusun orta yüksəkliyi 160 metrdir.

Ölkə ərazisində üstünlük təşkil edən yüksəkliklər əsasən qərb və mərkəzi hissədə yerləşir. Hündürlüyü 200-300 metr arasında dəyişir. Eroziyaya məruz qalmış sahələr üstünlük təşkil edir. Parçalanma sıxlığı düzənliklərdə 0—0,2 km/km², yüksəklik və böyük çay vadilərində на — 1,0—2,0, bəzən3,0— 3,5 km/km²-dir.

Belarusun relyefinin formalaşmasında vacib rolu buzlaqlar oynayır. Son 500-600 min ərzində Belarus ərazisi azı beş buzlaşma görmüş. Buzlaq əsasən Belarus ərazisinə Skandinaviyadan irəlləmiş. Daha uzun müddətli buzlaşma Dnepr buzlaşması olmuş. Bu buzlaşma zamanı ölkə ərazisi tamamilə buz qatı ilə örtülmüş. Sonuncu buzlaşma - Poozerski buzlaşması Belarus ərazisinin 10 min əvvəl tərk etmiş.

Yer səthinin differensial quruluş xüsusiyyətilərinə görə Belarus ərazisi dörd geomorfoloji vilayətə bölünür: Belarus Poozeryası, Mərkəzi Belarus yüksəkliyi, Ön Polesye düzənlik və ovalıqları, Polesye

Ədəbiyyat
---------

* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. ISBN 978-9952-441-00-0.
* Мацвееў А. В. Нечыпарэнка Л. А. Рэльеф Беларусі // БЭ ў 18 т. Т. 18. Кн. 2. Рэспубліка Беларусь. — Мн.: БелЭн, 2004.
* Мацвееў А. В. Якушка В. П. Пра рэльеф Беларусі. Мн. 1994. 72 с.
* Геоморфология Беларуси: учеб. пособие для студ. геогр. фак. /О. Ф. Якушко, Л. В. Марьина, Ю. Н. Емельянов; под ред. О. Ф Якушко. Мн. 2000. 172 с.
* Матвеев А. В. Гурский Б. Н. Левицкая Р. И. Рельеф Белоруссии. — Мн.: Университетское, 1988.
* Фізічная геаграфія Беларусі: вучэб. дап. для студ. геагр. фак. / пад рэд. Б. М. Гурскага, К. К. Кудло. — Мн. 1995. 192 с.
**Liam Ceyms MakIntayr** (ing. *Liam James McIntyre*; d. 8 fevral, 1982, Adelaida) — Avstraliya aktyoru.

O, Starz TV-nin seriyası olan Spartak: İntiqam və Spartak:Lənətlilərin Müharibəsindəki Spartak rolu ilə tanınır.

MakIntayr film karyerasına qısa filmlərlə başladı. Sonra isə Avstraliyanın məşhur Raş və Qonşuları serialında qonaq aktyor kimi fəaliyyət göstərdi. Sonra isə Spartak serialında Spartak roluna çəkilməyə namizəd oldu. Çünki Whitfield xərçəng səbəbi ilə filmdə roluna davam edə bilmədi və ölümündən əvvəl serialdan tamamilə çəkildi. Beləliklə də McIntyre Spartak rolunu icra etməyə başladı. McIntyre Herakl əfsanəsi filmində Sotiris rolunu canlandırdı. 2014cü il 4 mayda Kanal 7-də triller filmi olan Killing Fielddə rol aldı.

Filmoqrafiya
------------

| İl | Filmin adı | Oynadığı Rol |
| --- | --- | --- |
| 2012 | Spartak: İntiqam | Spartak |
| 2013 | Spartak: Lənətlənmişlərin müharibəsi | Spartak |
| 2014 | Herakl. Əfsanənin yaranışı | Sotiris |
| 2014 | The Killing Field | Dan Wild |

İstinadlar
----------
**Dunay çayı** (*rum.* Dunărea, mac. Duna, *alm.* Donau‎, *serb.* Дунав, slovak. Dunaj, bolq. Дунав, xorv. Dunav, *ukr.* Дунай, *lat.* Danubius, Danuvius, q.yun. Ίστρος) — Avropada Volqadan sonra ikinci ən uzun çay.

Dunay çayı Almaniyanın cənubunda Şvartsvald (*Schwarzwald*) bölgəsində Breq və Briqax dağ çaylarının 678 m yüksəklikdəki Donaueşingendə (*Donau-Eschingen*) birləşməsi ilə meydana gəlir. Donaueşingen qəsəbəsindən başlayaraq kiçik bir kanal sayəsində Briqax çayına töküldüyü nöqtədən etibarən çay Dunay adlanmağa başlayır.

Donaueşingendən Qara dənizə töküldüyü Sulina limanına qədər uzunluğu 2779,0 km-dir. Bunun 2415,0 km-i gəmiçilik üçün yararlıdır. Dunay çayı coğrafi baxımdan üç yerə bölünür: mənbəyindən Genü yaşayış məntəqəsinə qədər Yuxarı Dunay (988 km), Genüdən Turnu-Severin şəhərinədək Orta Dunay (860 km), buradan mənsəbinədək Aşağı Dunay (931 km). Mənbəyindən dənizə töküldüyü nöqtəyə qədər Almaniya, Avstriya, Slovakiya, Macarıstan, Xorvatiya, Serbiya, Bolqarıstan, Rumıniya, Moldova və Ukrayna daxil olmaqla cəmi 10 ölkənin torpaqlarından keçir.

Dunay çayı hövzəsinin sahəsi 817 000 km², uzunluğu 1690 km, eni isə 820 m-dir. Bu hidroqrafik hövzədə yerləşən müxtəlif uzunluqda 120-yə qədər çay Dunay çayına tökülür. Bunlar arasında 500 km-dən daha uzun olanlar İnn (505 km), Drava (894 km), Tisza (966 km), Sova (861 km), Morava (563 km), Olt (542 km), Siret (726 km) və Prut (950 km) çaylarıdır.

Dunay şəkillərdə
----------------

* Dunay Budapeştdə (gecə çəkilmiş görüntü)Dunay Budapeştdə (gecə çəkilmiş görüntü)
* Dunay VyanadaDunay Vyanada
* Ulm şəhəriUlm şəhəri
* Esterqom və Şturovo, Macarıstan-Slovakiya sərhədiEsterqom və Şturovo, Macarıstan-Slovakiya sərhədi
* Dunay BratislavadaDunay Bratislavada
Amerikanın "Terrafugia" şirkəti "Transition" adı alan ilk uçan avtomobilinin sınağını keçirib. Yeni avtomobil ümumi istifadə yollarında gedə bilər və istənilən eniş-uçuş zolağından havaya qalxa bilər. Avtomobilə sertifikat verilsə də, sürücülər üçün xüsusi lisenziya tələb olunacaq. Şirkətin nümayəndələri bildiriblər ki, xüsusi kurs keçərək 20 saat uçan sürücülər müvafiq lisenziya ala biləcək.

"Terrafugia Transition" adi benzin mühərriki ilə işləyən avtomobildir. Havada isə maşın "Rotax 912S" pərli mühərrikdən istifadə edir. Adi avtomobilin təyyarəyə çevrilməsi cəmi 30 saniyə çəkir, bu müddət ərzində maşının qanadları yığılır və ya açılır. Avtomobil yerə enmədən 724 kilometr məsafəni qət edə bilir. Havada maksimal sürəti saatda 185 kilometr, yerdə isə saatda 105 kilometr sürətlə gedə bilir.

Hələlik avtomobilin kütləvi istehsalı təşkil edilməyib. Şirkət əvvəlcə konstruksiyanı təkmilləşdirmək sonra həm yerdə, həm də havada əlavə sınaqlar keçirmək niyyətindədir. Bundan sonra avtomobilin yeni prototipi hazırlanacaq. Lakin şirkət indidən sifarişlər qəbul edir. Maşının qiyməti 194 min dollar olacaq. İlkin olaraq isə 10 min dollar ödəmək lazımdır.

Mənbə
-----

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-03-20.

Xarici keçidlər
---------------

* Terrafugia website
**Gömrük rüsumu** — Malların gömrük dəyərinə görə faizlə hesablanması.
Tətbiq olunduğu obyektə görə rüsumlar idxal, ixrac və tranzit rüsumlarına bölünür. İdxal rüsumları əsasən, idxal olunmuş mallar daxili bazarda sərbəst dövriyyə üçün buraxıldığı hallarda tətbiq olunur. Bu rüsumlar demək olar ki, bütün ölkələr tərəfindən daxili bazarın xarici rəqabətin zərərli təsirindən qorunması məqsədi ilə tətbiq olunur.

İxrac rüsumu
------------

İxrac rüsumları nisbətən az, əsas etibarı ilə strateji əhəmiyyətli məhsulların ixracı samanı tətbiq olunur.ABŞ da ixrac rüsumlarının tətbiqi konstitusiya ilə qadağan olunur.

İdxal rüsumu
------------

İdxal rüsumlarının ayrı-ayrı ölkələrin iqtisadiyyatına təsiri müxtəlif olub ölkənin dünya təsərrüfatındakı iqtisadi çəkisi ilə müəyyən olunur. Qeyd etmək lazımdır ki, o ölkələrin iqtisadiyyatı kiçik hesab olunur ki, bu ölkədə idxal mallarına tələbin dəyişməsi dünya qiymətlərinin dəyişməsinə səbəb olmur. Azərbaycan iqtisadiyyatının da kiçik iqtisadiyyat olduğunu nəzərə alaraq idxal rüsumlarının kiçik iqtisadiyyatlara təsirini araşdıraq. Məlumdur ki, idxal mallarına rüsumların tətbiqi daxili bazarda bu malların qiymətini artıracaq. Nəticədə həmin malların ölkə daxilində istehsalı artacaq, idxal mallarına tələb isə azalacaq.Bu idxalın həcminin azalmasına səbəb olacaq, çünki, daxili təkliflə daxili tələbin həcmi arasındakı fərq azalır.

Tranzit rüsumu
--------------

Tranzit rüsumları nadir hallarda, əsasən ticarət müharibəsi vasitəsi kimi tranzitlərə tətbiq olunur.

Spesifik rüsum
--------------

Spesifik rüsumlar malın vahid miqdarına görə konkret məbləğ şəklində müəyyən edilir. Bu rüsumların müsbət cəhəti hesablanmasının sadəliyi və sui –istifadə hallarının mümkün olmamasıdır. Ancaq bu halda müdafiə səviyyəsi malın qiymətinin dəyişməsindən çox asılı olur.Malların idxal qiymətlərinin artması daxili bazarın spesifik rüsumlarla müdafiəsi səviyyəsinin aşağı düşməsinə səbəb olur və əksinə, idxal qiymətlərinin enməsi ilə müdafiə səviyyəsi yüksəlir.

Kombinə edilmiş rüsum
---------------------

Kombinə edilmiş rüsumlarda əvvəlki iki üsulun qarışığı istifadə olunur. Rüsum normasının növünə görə rüsumlar – daimi və dəyişən rüsumlara bölünür.

Daimi rüsum
-----------

Daimi rüsumlar –dövlət tərəfindən birdəfəlik müəyyən olunur və şəraitdən asılı olaraq dəyişmir.

Dəyişən rüsum
-------------

Dəyişən gömrük rüsumları – dövlət tərəfindən müəyyən olunmuş şərtlər daxilində (dünya qiymətlərinin dəyişməsi, dövlət subsidiyalarının səviyyəsindən asılı olaraq) dəyişən rüsumlardır. Bu rüsumlar çox nadir hallarda, məsələn, Avropa İttifaqı da vahid kənd təsərrüfatında tətbiq edilir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "Dövlət Gömrük Komitəsi". 2022-09-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-10.
**Çukotski burnu** — Çukot yarımadasının cənub-şərqində, Berinq dənizinin sahilində yerləşən burun. Şimaldan Anadır körfəzi ilə əhatələnir. İnzibati cəhətdən Çukot muxtar dairəsi, Providenski rayonu ərazisinə daxildir.
Burun ərazisi bütünlüklə Beringiya Milli Parkı ərazisinə daxildir. 

Burada qayaların hündürlüyü 300—400 m təşkil edir. *Ostanes* dağının hündürlüyü isə 638 metrdir. Sahilə doğru terrasvari forma alır. 

Qayalar üzərində sayı min olan quş koloniyası yuva qurur:ağılsız, berinq qarabatdağı, sakit okean kütdimdiyi, sakit okean təmizçisi. Sahil çimərliklərində isə Şimal dəniz şirinə rastlamaq mümkündür.

Buurunda qədimeskimos yaşayış məntəqəsi "Yuqaqaqıt" (esk. Югагагыт) yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Водно-болотные угодья России. Том 4. Водно-болотные угодья Северо-Востока России Arxivləşdirilib 2022-03-16 at the Wayback Machine (сост. А. В. Андреев). М.: Wetlands International, 2001. 296 с. ISBN 90-5882-986-3
2. ↑  *К. Стасевич.* "На Чукотке посчитали сивучей". «Наука и жизнь». 27 ноября 2016. 2021-02-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-16.
Koordinat:Sky map 23s 14d 43,2sn; +4º 32' 23″

**NGC 7581**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. **SBc** tipli  qalaktikadır. Amerika astronomu Edvard Holden tərəfindən 1881-ci ildə 39.62 sm (15.6 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 7581: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 7557 |
NGC 7558 |
NGC 7559 |
NGC 7560 |
NGC 7561 |
NGC 7562 |
NGC 7563 |
NGC 7564 |
NGC 7565 |
NGC 7566 |
NGC 7567 |
NGC 7568 |
NGC 7569 |
NGC 7570 |
NGC 7571 |
NGC 7572 |
NGC 7573 |
NGC 7574 |
NGC 7575 |
NGC 7576 |
NGC 7577 |
NGC 7578 |
NGC 7579 |
NGC 7580 |
**NGC 7581** |
NGC 7582 |
NGC 7583 |
NGC 7584 |
NGC 7585 |
NGC 7586 |
NGC 7587 |
NGC 7588 |
NGC 7589 |
NGC 7590 |
NGC 7591 |
NGC 7592 |
NGC 7593 |
NGC 7594 |
NGC 7595 |
NGC 7596 |
NGC 7597 |
NGC 7598 |
NGC 7599 |
NGC 7600 |
NGC 7601 |
NGC 7602 |
NGC 7603 |
NGC 7604 |
NGC 7605 |
NGC 7606



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |