**Dolama** — Azərbaycanda ən çox yazqabağı (bayramqabağı) günlərdə əsasən uşaq və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biridir.

Ümumi məlumat
-------------

Bu oyunu əsas hallarda uşaqlar dəstələrə bölünərək oynayırlar. Bəzən bu oyunu iki uşaq arasında da keçirilir. Hətta kiçik yaşlı uşaqlar bir-birini dolamaq (sataşmaq və cırnatmaq) məqsədilə bu oyunun sözlərindən (dolamadan) istifadə edirlər.

Oyunun qaydaları
----------------

Əvvəlcə dəstəbaşılar seçilir. Dəstəbaşı iki cür təyin olunur: ya onları oyunçular özləri seçirlər, ya da ümumin razılığı ilə (oyunda və uşaqlar arasında müəyyən keyfiyyətləri fərqlənənləri), çox hallarda isə (əgər oyunçular bir-birini tanımırlarsa) püşk yolu ilə seçirlər. Dəstələrə bölünərək oynanılan bu oyunu başlamaq üçün halay yolu ilə uşaqlar dəstələrə bölünürlər.

Dəstələr bir-birindən bir neçə addım aralı dayanır. Dəstələrdən biri sanama üsulu ilə oyuna başlayır. Növbə ilə bir-birinə dolama söyləməklə oyun aşağıdakı kimi davam edir:

Dolama oyunu
Ay Zərbəli, Zərbəli, İti boşla, gəl bəri.  

  

Ay Dursun, Dursun, Dursun Öküzüm səni vursun.  

  

Ay Xəlil, Xəlil, Bağlardan gəlir, Quş vuran yerdə, Olasan zəlil.  

  

Ay Asiya, Asiya, Qaşığı saldı kasıya, İstədim mən vermədi, Satdı bir abbasıya.  

  

Ay Əli Murquz, Gəl məni durquz, Yoxsa küsərəm, Qalarsan yalquz.  

  

Ay Roza, Roza, Mindi xoruza, Getdi Tiflisə, Gəlmədi bizə.  

  

Tağı-Tağı, İtirib bağı, Hey axtarır, Yağ çırağı.  

  

Ay Fatma, Fatma, Fatma Yerində şıllaq atma, İki xoruz, bir fərə Fatmanı verdim ərə.  

  

Ay Ramazan, Başı qazan, Oxloy atar, Qarnı batar.  

  

Şəlabanı, Şəlabanı. İki əli, Bir dabanı.  

  

Gəlirdi Səfi, Əlində dəfi, Səfi yıxıldı, Dəfi cırıldı, Ağlama Səfi, Alaram dəfi.  

  

Fatma, Tükəzban, Qarışdı hər yan, Kişnədi göylər, Dağıldı evlər.

Hansı dəstə dolama tapıb deyə bilməsə həmin dəstə oyunda uduzmuş olur.

Mənbə
-----

1. ↑  Şifahi xalq ədəbiyyatı, Uşaq folkloru. "Altun kitab" nəşriyyatı, Bakı-2007. səh. 23.

Xarici keçidlər
---------------

| ⛭Azərbaycan xalq oyunları |
| --- |
| Döyüş oyunları | Qurşaqtutma • Zorxana • Azərbaycan milli güləşi |  |
| Strategiya oyunları | Mərəköçdü • Noxud çuxuru • Pula-pula • Qalaqapı |
| Novruz oyunları | Baca-baca • Keçəl • Kos-kosa • Yumurta döyüşdürmə |
| Atüstü oyunlar | Baharbənd • Cıdır • Sür-papaq • Çövkən • Qız-qov |
| Tamaşa oyunları | Dəvə • Çömçəxatun • Gülümey • Gül-gül • Xan-vəzir • Xıdır Nəbi • Nənəcan |
| Uşaq oyunları | Artırma • Barmaq oyunu • Beşdaş • Bənövşə • Cıdır oyunu • Dirədöymə • Dəsmal aldı, qaç • Dəyirman oyunu • Dolama • Çatı götürdü • Çırtı, çırtı • Çiləmə • Çilingağac • Çömçəbaşı bəzəmə • Evcik-evcik • Eşşək beli sındırdı • Əlquşu ilə ov • Ənzəli • Fincan-fincan • Gəlinbacı • Gizlən qaç • Gözbağlıca • Güleynari • Halay • Haxışta • Hoqqa • Hoppana hoppan • Hil-hil oyunu • Xəndəkbacı • Xıy xıy • Köşki balaban • Qərcimədaş • Qərəq • Qığ mərəsi • Qundaq-qundaq • Qurd-qurd • Laldinməz • Mərə-mərə • Mətə-mətə • Molla, haray • Öcəşmə • Papaqaldıqaç • Papaqatdı • Papaqqapdı • Püşk • Sanama • Say saymaq • Şeşpər-şeşpər • Şota • Şöbə-şöbə • Tapmaca • Tapın görək • Təkə • Təkləmə • Turnavurdu • Tuğay Məlik • Usta-şagird • Şatırlar • Yaşıl yarpaq, qızılgül • Yaylıqqaçırtdı • Yeddi ağac • Yeddi daş • Yelləncək • Yoldaş, səni kim apardı? |