recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Çin püstəsi**

Təbii yayılması
---------------

Aralıq dənizyanı ölkələrində,Kanar adalarında,Mərakeş və İspaniyadan Türkiyə,Suriya və İsrailə qədər geniş yayılmışdır.

Botaniki təsviri
----------------

İkievli bitkidir.5 m hündürlüyündə həmişəyaşıl, enli çətirli ağac və ya koldur.Gövdəsinin qabığı tünd rənglidir.Yarpaqları növbəli,cütlələkvaridir.Yaşılımtıl çiçəkləri xırda,sıx salxımşəkilli çiçək qrupuna toplanmışdır.Meyvələri 4–5 mm uzunluğunda çəyirdəkmeyvədir,ucu itidir.Abşeronda oktyabr-noyabr aylarında çiçəkləyir,meyvələri aprel-may aylarında yetişir.Toxumla çoxaldılır.

Ekologiyası
-----------

Şaxtaya davamsızdır,Abşeronun sərt şaxtalarında yerüstü hissəsi məhv olur,aprel-may aylarında yenidən bərpa olunur.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Mərdəkan dendrarisində 2009-cu ildə introduksiya olunmuşdur.Abşeronda mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi
----------

Abşeronda dekorativ bitki kimi yaşıllaşdırmada istifadə edilir.Erkək ağacdan qatran alınır.Mastikada 90%-dək rezin,qatran turşuları və 1-3% efir yağı vardır.Efir yağında pinen vardır ki,ondan diş plomblarının hazırlanmasında və yara sağaldan vasitə kimi həlimindən istifadə edilir.

İstinadlar
----------

* Tofiq Məmmədov, "Azərbaycan dendroflorası II cild", Bakı:-"Səda"-2015. Arxivləşdirilib 2019-11-17 at the Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q163273
* Wikispecies: Pistacia chinensis
* APDB: 198013
* APNI: 165875
* APSA: 155-14-5
* BOLD: 551295
* Calflora: 6542
* EoL: 483509
* EPPO: PIACH
* FoAO2: Pistacia chinensis
* FoC: 200012703
* GBIF: 3190586
* GRIN: 28644
* iNaturalist: 143792
* IPNI: 70242-1
* IRMNG: 11403224
* ITIS: 506467
* IUCN: 147638178
* MoBotPF: 275957
* NCBI: 289741
* Plant List: kew-2408121
* PLANTS: PICH4
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:70242-1
* Tropicos: 1300808
* WFO: wfo-0000394532

 |
**Robert Coffri** (əsl adı və soyadı – Abdulla Caffa Ənvər Bəy Xan, Ənvər Bəy Khan) (24.12.1930, Sietl –25.3.1988, Nyu-York) — Amerika baletartisti, xoreoqraf, pedaqoq.

Həyatı
------

1941-ci ildən Sietldə M.E. Uellsdən dərs almışdır. 1950-ci ildən Nyu-Yorkda, Amerika baleti məktəbində A.N. Obuxov və P.N. Vladimirovdan klassik rəqsi, Ali Səhnə Sənəti Məktəbində M. O’Donnel və G. Şurrdan modern rəqsi öyrənmişdir. 1949–50-ci illər -də R. Petinin "Paris baleti"ndə, 1951–53-cü illərdə M. O’Donnelin Amerika truppasında işləmişdir. 1948-ci ildən estradada çıxış etmiş, özü üçün, M. Ramberin şirkəti (1955, London) və b.-ları üçün rəqslər qurmuşdur.

Fəaliyyəti
----------

1952-ci ildə Nyu-Yorkda "Amerikan balle senter" studiyasını və 1954-cü ildə studiyanın əsasında "Robert Coffri balle konsert" truppasını təşkil etmişdir. C. Fildin musiqisi əsasında "İlahələrin rəqsi" və F. Pulenkin musiqisi əsasında "Bal-maskarad" (hər ikisi 1954), A. Şönberqin musiqisi əsasında "Ay Pyerosu" (1955) tamaşalarını hazırla mışdır. 1956-cı ildə C. Arpino ilə birlikdə "Robert Coffri tietr balle" truppasını yaratmış (truppa bir neçə dəfə adını dəyişmişdir, 1966-cı ildən "Siti senter Coffri balle", 1977-ci ildən "Coffri balle"; 1982-ci ildən Los-Ancelesdə, 1995-ci ildən Çikaqoda), L. Harrisonun musiqisi əsasında "Qamelan" (1962) baletini, K. Sirkusun musiqisi əsasında "Astarta" (1967) rok-baletini, R. Vaqnerin musiqisi əsasında "Xatirələr" (1973) baletini səhnəyə qoymuşdur. Sonralar baletmeysterlikdən uzaqlaşaraq, pedaqoq və bədii rəhbər işləmiş, müasir xoreoqrafları (T. Tarp, A. Eyli, U. Forsayt) teatra dəvət etmişdir. 1910–30-cu illərin repertuarlardan çıx mış əfsanəvi baletlərinin tamaşaları [K. Yossun ("Yaşıl masa", F. Koen, 1967), L.F. Myasinin ("Parad", E. Sati, 1973), V.F. Nijinskinin ("Müqəddəs bahar", İ.F. Stravinski, 1987) və b.] truppanın ən böyük uğurlarından olmuşdur.

Həmçinin bax
------------

* Balet
* Teatr

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 5-ci cild: Brüssel – Çimli-podzol torpaqlar (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2014. səh. 373. ISBN 978-9952-441-10-9.

Xarici keçidlər
---------------

* Cerald Arpino və Robert Coffri Fondu
* Nyu-York şəhərində Coffri balet məktəbi
**Müjdəçilər** (*ing.* The Messengers) — qorxu və mistika janrında çəkilmiş ABŞ filmi.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

"Müjdəçilər" filmi 2007-ci ildə ekrana çıxıb. Film bir evdəki qorxulu hadisələrdən bəhs edir. Filmin başlanğıcında bir qadının oğlu ilə birlikdə nədənsə qaçdığını görmək olar. Lakin gizlənməyə çalışdıqları hər nəysə əvvəlcə qadını, sonra da oğlunu tapır.

İllər sonra başqa bir ailə yeni həyat qurmaq üşün bu evə köçürlər. Lakin bu evin lənətindən xəbərləri yoxdur. Ailənin böyük qızı Ces evdəki mənfi ab-havanı hiss edir. Lakin ona inanan olmur. Olduqca çətin və qorxulu hadisələrdən sonra Ces evin sirrini öyrənərək lənəti ailəsi ilə birlikdə yox etməyə müvəffəq olur. Daha sonra isə normal qaydada həyatlarına davam edirlər.

Rollarda
--------

| Ad | Rol |
| --- | --- |
| Kristen Stüart | Cess |
| Deylan Makdermot | Roy |
| Penelopa En Miller | Denis |
| Con Korbet | Burvell |
| Uilyam B. Devis | Kolbi pris |
| Brent Brisko | Plum |
| Dastin Milliqan | Bobi |

1. ↑  .
2. ↑  .
Təbii yayılması:
----------------

Təbii halda Şimali Amerikada yayılmışdır.

Botaniki təsviri:
-----------------

Hündürlüyü 20-30 m, eni 20-24 m, gövdəsinin diametri 50 sm olan, şaxələnmiş, yumru çətirli ağacdır. Yarpaqların uzunluğu 8-22 sm, eni 6-25 sm-dir. Yarpaqların üstü parlaq yaşıl, payızda isə sarımtıl rəng alır. Tumurcuqları iri, küt, 2 qabıqlıdır. Çiçəkləri ikicinsli, görünüşünə görə tülpanın çiçəklərinə bənzəyir, tək, diametri 3-10 sm, yaşılımtıl-sarıdır. Çiçək yanlığının 9 xırda yarpağı vardır, onlardan üçü üstdə, yumurtavari-neştərvari, yaşılımtıl-ağ, tez tökülən kasayarpaqlı və altı enli-yumurtavari, açıq yaşıl, içəridə ləçəkləri yerləşir. Çiçəkləri zəif xiyar ətirlidir. Erkəkcikləri və dişicikləri sünbülün ətrafında spiral şəklində yerləşir; erkəkcikləri tökülür, dişicikləri isə qanadcıq formasında olur. Çiçəkləməsi iqlim şəraitindən asılı olaraq apreldən iyuna qədər davam edir. Meyvəsi qozatəhər çıxıntıdan ibarətdir. Bu çıxıntı uzunluğu 4-9 sm olan, dörd hissəli toxumlu, bir və ya iki qanadcıqdan ibarətdir. Bitki 100-200 il yaşayır.

Ekologiyası:
------------

İşıq və istisevəndir, kölgələnməyə dözür, hər hansı torpaqda bitir, quraqlığa, küləyə və soyuğa davamlıdır, çox nəmişliyi sevmir.

Azərbaycanda yayılması:
-----------------------

Zaqatala, Gəncə, Bərdə və Xaçmazda təsadüf edilir.

İstifadəsi:
-----------

Çətiri, yarpaqları, çiçəkləri, gövdəsi və meyvələri bitkiyə çox dekorativ görünüş verir. Yaşıllıqlarda istifadə üçün çox yararlıdır. Hətta çiçəkləmədikdə belə qeyri-adi gözəl yarpaqları ilə seçilir.

Ədəbiyyat
---------

* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q158783
* Wikispecies: Liriodendron tulipifera
* AoFP: 3670
* APA: 2593
* APNI: 437970
* BioLib: 3411
* Calflora: 9361
* EoL: 1155834
* EPPO: LIRTU
* EUNIS: 175285
* FEIS: lirtul
* FNA: 200008463
* GBIF: 3152861
* GRIN: 22382
* iNaturalist: 53582
* IPNI: 30197364-2
* IRMNG: 10245674
* ITIS: 18086
* IUCN: 194015
* MichiganFlora: 1664
* MoBotPF: 282514
* NBN: NBNSYS0000042129
* NCBI: 3415
* NZOR: a5bddd2b-1859-4376-8e10-89867931931f
* NZPCN: 4709
* PalDat: Liriodendron\_tulipifera
* PfaF: Liriodendron tulipifera
* PFI: 1259
* Plant List: kew-113859
* PLANTS: LITU
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:30197364-2
* Tropicos: 19300006
* VASCAN: 6610
* WCSP: 113859
* WFO: wfo-0000229261

 |



1. ↑  *Linnaeus C.* Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 535.
**Əlfəddin Abdullayev** (2 aprel 1929, Qumlaq, Vartaşen rayonu – 4 sentyabr 2014, Bakı) — Azərbaycanın tanınmış həkimi, tibb elmləri namizədi, Ali Sovetin deputatı, 4 saylı Şəhər Xəstəxanasının baş həkimi, "Sağlamlıq" verilişlərinin aparıcısı, 91-lərdən biri.

Həyatı
------

Əlfəddin Abdullayev 1929-cu ildə Oğuz rayonunun Xalxal kəndində anadan olub. 1946-cı ildə Azərbaycan Tibb İnstitutuna daxil olub.

1950-ci ildə institutu bitirmiş, təyinatla Cənubi Qazaxıstan vilayətinin Bostandık rayonuna işə göndərilmişdir. Əvvəllər Xocakənd kənd xəstəxanasında baş həkim, sonra rayon mərkəzində həkim-terapevt işləmişdir. Üç il Qazaxıstanda işlədikdən sonra 1955-ci ildə Azərbaycana, doğma rayona qayıtmışdır. Bir il rayon xəstəxanasında həkim-terapevt, 1956-cı ildən 1962-ci ilə qədər baş həkim işləmişdir. Sonra Elmlər Akademiyasının əyani aspiranturasına qəbul olunur və 1956-cı ildə müdafiə edib tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. 1965-ci ildən 1968-ci ilə qədər Səhiyyə Nazirliyinin dördüncü idarəsinin (Leçkomissiya) birinci poliklinikasında təxirə salınmaz xidmət üzrə baş həkimin müavini və həkim endokrinoloq işləmişdir. Eyni zamanda 1968-ci ilə qədər Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sədri Ənvər Nəzər oğlu Əlixanovun şəxsi həkimi olmuşdur. 1968-ci ildən 1970-ci ilə qədər tibb institutunun daxili xəstəliklər kafedrasının assistenti işləmiş, tələbələrə dərs demişdir. 1965-ci ildən 1969-cu ilə qədər Azərbaycan Tibb Universiteti "Tibb kadrları" qəzetinin redaktoru olmuşdur. 1970-ci ilin iyulun 1-dən Bakı şəhəri Fuad Əfəndiyev adına 4 saylı klinik xəstəxanasının baş həkimi təyin olunmuş və həmin tarixdən əvvəl işlədiyi kafedrada əvəzçilik üzrə yarım ştat ilk vaxtlar assisent, sonra isə dosent işləmişdir.

SSRİ dövründə Ali Sovetin deputatı olub. Uzun illər "Sağlamlıq" verilişlərinin aparıcısı olmuşdur.

Əlfəddin Abdullayev 2014-cü ildə 85 yaşında Bakı şəhərində dünyasını dəyişmiş və 4 sentyabr 2014-cü ildə doğulduğu Oğuz rayonunun Xalxal kəndində torpağa tapşırılıb.

Kəlamları
---------

* "Sağlamsansa, xoşbəxtsən, borcun yoxdursa, varlısan"

İstinadlar
----------

1. ↑  *Gülnar Mayisqızı.* ""SAĞLAMLIQ ALLAHIN ƏMANƏTİDİR" (müsahibə)". "Ailə həkimi" jurnalı (az.). ailehekimi.az. 2010. 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-05.
2. ↑  "Oğuz haqqında: ƏLFƏDDİN ABDULLAYEV". Oğuz Telekommunikasiya Qovşağı (az.). oguz.aztelekom.org. 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-05.
3. 1 2  "Azərbaycanın məşhur həkimi vəfat etdi". ANS PRESS (az.). anspress.com. 04.09.2014 17:17. 2014-09-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-05.
**Nə təslim ol, nə də geri çəkil 2: Şiddətlənmiş ildırım** (*ing.* No Retreat, No Surrender 2) — 1987-ci ildə döyüş janrında çəkilən filmdir. Əslində, filmin orijinal adı "Şiddətlənmiş ildırım" (*ing.* Raging Thunder) kimi səslənir və Nə geri çəkil, nə də təslim ol filminin davamı deyildir.

Məzmun
------

Skott Tailanda yola düşür ki, nişanlısı Sulin və sparrinq-dostu Mak Cervis ilə görüşsün. Lakin onun görüşməsi qorxulu hadisə ilə üzləşir. Skottun nişanlısını qaçırırlar. Skott və Mak qonşu Kambocaya getmək üçün vertolyot təyin edirlər ki, burada Sulini tapa bilsinlər. Vertolyotun pilotu isə Skottun əvvəllər istədiyi qız Terri olur. Terri öyrənir ki, Sulin sovet-vyetnam hərbi düşərgəsində əsir saxlanılır. Bu hərbi düşərgənin rəhbəri isə başqalarına əzab verərəkbundan həzz alan sadist Yuri adında sovet polkovnikdir. Gənc kikboksçular hərbi düşərgəyə getməyə məcbur olurlar...

Rollarda
--------

| Ad | Rol |
| --- | --- |
| Loren Avedon | Skott Uild |
| Sintiya Rotrok | Terri |
| Mattias Hyuz | Yuri |
| Maks Teye | Mak Cervis |
| Patra Uanthivanond | Sulin Nguyen |
| Hvan Çjon Ri | Ti |

Xarici keçidlər
---------------

* *Nə təslim ol, nə də geri çəkil 2* — Internet Movie Database saytında.

* Film haqqında (Fransızca) Arxivləşdirilib 2012-05-17 at the Wayback Machine
* Interview with Loren Avedon at cityonfire.com

1. ↑  Lexicon of international films (alm.). Zweitausendeins.
**Əlipənah Abbasov** — (tam adı: *Əlipənah Bəhmən oğlu Abbasov*; d.20 mart 1954; Cəlilabad, Üçtəpə — ö.21 fevral 1997, Bakı) – Azərbaycan geoloqpaleontoloqu, geologiya-mineralogiya elmlər doktoru (1993).

Həyatı
------

Əlipənah Abbasov 1954-cü ildə mart ayının 20-də Azərbaycanın Cəlilabad rayonunun Üçtəpə kəndində anadan olmuşdur. 1975-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirmişdir. 1997-ci il fevral ayının 21-də Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

Tədqiqatları
------------

Tədqiqatları, əsasən, Azərbaycanın Təbaşir yaşlı çöküntülərinin radiolariya faunasının və radiolariyaların filogenetik inkişaf mərhələlərinin öyrənilməsinə həsr olunmuşdur. Azərbaycanda radiolariyalara görə Təbaşir çöküntülərinin ayrı-ayrı rayonnlar üzrə strati qrafik bölgüsünü işləyib hazırlamış, silisiumlu vulkanogen süxurların yaşını dəqiqləşdirmiş və Kiçik Qafqazda silisium oksidinin toplanma sxemini tərtib etmişdir. 40-dan çox elmi əsərin müəllifidir.

Həmçinin bax
------------

* Elmira Vəliyeva
* Nizami Cəfərov (geoloq)
* Şamil Əzizbəyov

Mənbə
-----


1. ↑  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 18. ISBN 978-9952-441-02-4.
**Milva Ekonomi** (alb. Milva Ekonomi; 1962, Tirana) — Albaniya siyasətçisi, Albaniya sosialist partiyasının üzvü. 2016-cı ildən Albaniya iqtisadiyyat naziri.

Bioqrafiyası
------------

Milva Ekonomi 1962-ci ildə Tiranada anadan olub. "Statistika və iqtisadiyyat" ixtisası üzrə Tirananın Kənd Təsərrüfatı universitetini bitirib. Tirana universitetində işgüzar inzibatçılıq üzrə magistr dərəcəsini alıb.

1994-dən 2005-ci ilədək Albaniyanın statistika institutunun direktoru idi. O, milli nomenaklatura komissiyasına başçılıq edib, iki müddət ərzində AİB/BMT Avropa Statistikləri Konfrans Bürosunun üzvü idi. 2006-cı ilin iyununda o, Tiranada iqtisadi və sosial məsələlər üzrə tədqiqat mərkəzini təsis etdi. O, 2007 və 2008-ci illərdə Kosovoda statistika layihəsi çərçivəsində yenidənqurma üzrə Avropa agentliyində işləyib. 2000–2011-ci illərdə Tirana bələdiyyəsinin şurasının üzvü idi. Albaniyada qadın hüquqları uğrunda hərəkatında iştirak etmişdir.

Nazirlər Şurasının sədri seçkilərində qalib gələndən sonra Edi Rama 2013-cü ilin sentyabrında Milva Ekonomini səhiyyə naziri təyin etdi. 2016-cı ilin fevralında hökumətdə dəyişikliklər nəticəsində o, Albaniyanın İqtisadiyyat, Ticarət və Energetika Nazirliyinə başçılıq etdi, onun bu postda sələfi Arben Ahmetay oldu.

Tirana Universitetində, Kənd Təsərrüfatı Universitetində və "Mater boni Consílii" universitetində dərs deyib. Gender məsələləri, iqtisadiyyat və statistikaya aid bir sıra məqalələrin müəllifi olmuşdur.

İki uşaq anası olan Milva Ekonomi alban dili ilə yanaşı, ingilis və italyan dillərində də sərbəst danışır, eləcə də franssız dilini bilir.

Xarici keçidlər
---------------

* Milva Ekonomi Arxivləşdirilib 2017-05-11 at the Wayback Machine // kryeministria.al
**"Marni"** (*ing.* Marnie) — rejissor Alfred Hiçkokun filmi.

Məzmun
------

Filmin baş qəhrəmanı Marni Edqar yaşayış tərzini bir şey təmin edir: qondarma adla və sənədlə ayrı-ayrı şirkətlərdə işə girmək və orada bir müddət işlədikdən sonra yoxa çıxmaq. Özü də şirkətin pullarını oğurlamaqla aradan çıxmaq və öz arxasınca heç bir iz buraxmamaqla. Marni uzun müddət ələ keçməməyə nail olur. Lakin onun keçmiş qurbanlarından biri olmuş Mark Ratlend, Marnini onun yanında işə düzəldikdə ifşa edir. Mark Marnini polisə vermir, təkcə şantaj edir. Şantaj isə bundan ibarət idi ki, Marni ya Marka ərə getməli idi, ya da o, Marnini polisə verəcəkdi. Tezliklə Mark qadının komplekslərindən xəbər tutur. O, Marninin kişilərlə əlaqəyə, ildırıma və qırmızı güllərə fobiyası olduğunu bilir.

Rejissor bu filmində Marnini belə təsvir edib: "Bu özünün kim olduğunu bilməyən qadın haqqında filmdir. O, psixopat, kleptomandır. Onun qəribə fobiyaları var. Tezliklə Marni bu hisslərin onda haradan yarandığını başa düşür".

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi :** Vinston Qrem
**Ssenari müəllifi :** Cey Presson Allen
**Rejissor :** Alfred Hiçkok
**Operator :** Robert Börks
**Rəssam :** Robert Boyl
**Bəstəkar :** Bernard Herrmann
**Prodüser :** Alfred Hiçkok
### Rollarda

| Aktyor | Rol |
| --- | --- |
| Tippi Hedren | Marni Edqar |
| Şon Konneri | Mark Ratlend |
| Dayan Beyker | Lil Meynuorinq |
| Martin Qabel | Sidni Stratt |
| Luiza Letem | Bernes Edqar |
| Bob Suini | Bob |
| Milton Selzer | yoldakı kişi |
| Meriett Hartli | Süzan Klebon |
| Alan Napyer | cənab Ratlend |
| Brüs Dern | dənizçi |
| Henri Bekman | birinci xəfiyyə |
| S. Con Launer | Sem Uord |
| Edit Evanson | xadimə Rita |
| Meq Uilli | xanım Tarpin |
| Alfred Hiçkok | mehmanxana nömrəsini tərk edən kişi |

Mənbə
-----

* "MARNIE" IS THE CURE FOR HITCHCOCK MANIA

Xarici keçidlər
---------------

* *"Marni"* — Internet Movie Database saytında.

* *Marni* AllMovie saytında



1. 1 2  The Numbers (ing.). 1997.
**Metasekvoya** (*lat.* Metasequoia) — bitkilər aləminin çılpaqtoxumlular şöbəsinin i̇ynəyarpaqlılar sinfinin cupressales dəstəsinin sərvkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Bitkinin adı yunanca "meta" ("arasında") sözündən götürülmüş və yapon paleobotaniki S. Miki tərəfindən sekvoya cinsinə yaxın olduğu qeyd edilmişdir. Təbii şəraitdə ancaq Çinin Siçuan və Xubeyda rayonlarında rast gəlinir. Metasekvoyanın qazıntı halında tapılmış qalıqları Asiyada, Şimali Amerikada, Qrenlandiyada və Şpisbergendə aşkar edilmişdir. Bu cins Təbaşir dövründə yaranmışdır və Oliqosendə inkişaf etmişdir. Hazırda metasekvoyaya bitkisinə Fransa, İngiltərə, Polşa, Norveç, Finlandiya və Alyaskada rast gəlmək olar. Bu bitki isti kontinental iqlimi olan ölkələrdə bitir, ancaq rütubətli subtropik iqlimli ərazilərdə yaxşı inkişaf edir. Hündürlüyü 40 m, gövdəsinin diametri 2,5 m olub, yarpağını tökən ağacdır. Budaqları və cavan zoğları qarşılıqlı yerləşir. Çətirinin forması konusvarı, yaşlandıqda isə şarşəkilli olur. Qabığı tünd-qonur, qırışlı, soyulandır. İynəyarpaqları yayda tünd-yaşıl, payızda qırmızı-qonur olur, sonrakı dövrdə isə qısa zoğlarla birlikdə tökülür. Alt tərəfində hər birində 4–6 sıra olmaqla 2 ağızcıqlı kanal yerləşir. Erkək çiçəkləri zoğun ucunda yerləşir, erkəkcikləri 20 ədəddir, tozcuq toxumları qabarcıqsızdır. Dişi çiçəkləri 22–26 meyvə yarpağının birləşməsindən əmələ gəlib, üzbəüz yerləşir, üst və alt cütləri sterildir. Sallaq qozaların uzunluğu 1–1,5 sm olub, 20–28 qabıqlıdır, 5–9 yumurtacıqlıdır, qoza qabıqları qalxanşəkilli, oduncaqlıdır. Toxumları yığcam (5–9) qanadlıdır. Hazırda 10-dan çox növü vardır. Toxum və qələmlərlə çoxaldılır. Göllərin sahillərində və yapon bağlarında yaşıllaşdırmada istifadə olunur. Son dövrlərdə Bakının park və bağlarında rast gəlinir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Maarten J.M. Christenhusz, Reveal J. L. Farjon A. Gardner M. F. Mill R. R. Chase M. W.* A new classification and linear sequence of extant gymnosperms (ing.). // *Phytotaxa* Magnolia Press, 2011. Vol. 19, Iss. 1. P. 55–70. ISSN 1179-3155; 1179-3163 doi:10.11646/PHYTOTAXA.19.1.3

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q1825748
* Wikispecies: Metasequoia
* EoL: 96840
* EPPO: 1MEQG
* FoC: 120390
* GBIF: 5284230
* GRIN: 7510
* iNaturalist: 69152
* IPNI: 331123-2
* ITIS: 500630
* NBN: NHMSYS0000460702
* NCBI: 3370
* NZOR: 8a44f798-82de-4ee5-89c9-be1bb0a9c870
* PLANTS: METAS2
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:331123-2
* Tropicos: 40017988
* WFO: wfo-4000023916

 |
**İlkin Həsəni** (21 oktyabr 1983, Sabirabad, Azərbaycan SSR) — televiziya aparıcısı, aktyor, prodüser.

Həyatı
------

İlkin Həsəni 1983-cü il oktyabrın 21-də anadan olub. Nəsimi rayonu 35 və 164 saylı məktəblərdə rus, son 3 sinfi isə Nərimanov rayonu 2 saylı Dəmir Yolu Liseyində Azərbaycan dili bölməsində təhsil alıb. 2000-ci ildə Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin kinooperatorluq fakültəsinə daxil olub. 2000–2001-ci illərdə peşəkar foto sənətinə yiyələnib, 2001-ci ildə Gənclər və Turizm Nazirliyinin keçirdiyi fotomüsabiqədə 3-cü, 2001-ci ilin noyabrında Fransanın Strasburq şəhərində keçirilən fotomüsabiqədə isə 1-ci yerə layiq görülüb. 2001-ci ildən televiziya rejissorluğu fakültəsində təhsilini davam etdirib. Elə həmin ildən Azad Azərbaycan Televiziyasında çalışmağa başlayıb. 106 FM radiosunda xəbər diktoru kimi fəaliyyətə başlayıb. Bir ildən sonra televiziya aparıcısı olub.

"Virtual Time" (106 Fm), "Çox maraqlı", "ATV Maqazin", "Yeni ulduz", "Sözüm var", "Bizim səhər", "Xalq ulduzu", "AutoTime" kimi verilişlərin aparıcısı, "Bozbash Pictures" layihəsinin və Şəmi müəllim obrazının müəllifidir.

İlkin Həsəni 2013-cü ildə hal-hazırda direktoru olduğu "İlk Media" şirkətini təsis edib. 2015-ci ildə Bakıda keçirilən ilk Avropa Oyunlarında Velosiped İdman növü üzrə ulduz səfir seçilmişdir. 2006–2007-ci illərdə Azərbaycan Sərhəd Qoşunlarında hərbi xidmətdə olub və xidmətini baş çavuş rütbəsi ilə başa vurub.

Layihələri
----------

**Aktyor kimi**

* "Moskva-Bakı" qatarı (film, 2005)
* Bozbash Pictures (2011–2018)
* Ay brilliant (film, 2015)
* Axırıncı yol (film, 2016)
* Stalinin başı (film, 2016)
* Palata 106 (2016–2017)
* Bir Xalanın Sirri (film, 2018)
* Bombaltı (film, 2019)

**Baş prodüser kimi**

* Bozbash Pictures (2011–2018)
* Ay brilliant (film, 2015)
* Axırıncı yol (film, 2016)
* Stalinin başı (film, 2016)
* Palata 106 (2016–2017)
* Bir Xalanın Sirri (film, 2018)
* Bombaltı (film, 2019)
* Buğlama (2018–2022)

İstinadlar
----------

1. ↑  "İlkin Həsəni 34 yaşında".. 21 oktyabr 2017. 2022-01-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2020.
2. ↑  "Tanınmış simalar — İlkin Həsəni". metbuat.az. Archived from the original on 2020-11-30.
3. ↑  "İlkin Həsəninin uşaqlıq fotosu yayıldı". oxu.az. 9 iyul 2014. 2022-01-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2020.
4. ↑  "İlkin Həsəni jurnal yaradır". milli.az. 23 noyabr 2013. 2022-01-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2020.
5. ↑  "Aparıcı İlkin Həsəni səfir seçildi".. 14 yanvar 2015. 2022-01-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2020.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi YouTube kanalı — YouTube
* İlkin Həsəni — Facebook səhifəsi
* İlkin Həsəni — Instagram səhifəsi
* İlkin Həsəni — Twitter səhifəsi
* İlkin Həsəni[*ölü keçid*] — Linkedin səhifəsi
Bütün Seyşellilər, birləşək! (Seyşel dilində:Koste Seselva) - Seyşel adalarının himnidir.

Yaranma tarixi
--------------

Seyşel adaları müstəqil olduqdan sonra 1976-cı ildə "Qürurlu Seyşel" adanın dövlət himni olaraq qəbul edildi.1996-cı ildə himn ləğv edildi və iyun aylarında himn müsabiqəsi keçirildi.Himn müsabiqəsi gizli keçirilirdi, buna görə də, namizəd marşlar və bəstəkarlar bilinmədi.

Not yazısı
Himn Seyşel fransızı Devid Fransua Mark Andre və Corc Çarlz Robert Payet tərəfindən yazılıb. Payetin sözlərinə görə, himn bir gündə yazılaraq müsabiqəyə namizəd olub. Əslində, Devid Andre başqa bir yazıçı ilə-Antuan Azemiya ilə işləməli imiş.Lakin, Azemiya bu təklifi qəbul etməyib və çox böyük bir fürsəti əldən verib.

Nəticədə, 1996-cı ilin 18 iyunu həmin mahnı qalib gələrək Seyşelin himni oldu. Mahnı həmin gün Dirijor Anatoli Savantinovun rəhbərlik etdiyi orkestr tərəfindən səsləndi.

Sözləri
-------

### Seyşel adaları dilində

Sesel ou menm nou sel patri

Kot nou viv dan larmoni.

Lazva, lanmour ek lape.

Nou remersye Bondye.

Preserv labote nou pei.

Larises nou losean.

En leritaz byen presye.

Pour boner nou zanfan.

Reste touzour dan linite.

Fer monte nou paviyon.

Ansanm pou tou leternite.

Koste Seselva!

### Azərbaycan dilində

Seyşel adaları Vətənimizdir,

Harmoniyayla yaşadığımız yer.

Xoşbəxtlik,sevgi və sülh var,

Yalnız Rəbbə şükür edirik!

Ölkəmizin gözəlliyini qoruyun,

Okeanlarımızın zənginliyini,

Çox qiymətli bir mirasdır,

Uşaqlarımız üçün.

Gəlin həmişə birləşib

Bayrağımızı qaldıraq!

Əbədi olmaq üçün birlikdə,

Bütün Seyşellilər, birləşək!

Həmçinin bax
------------

Qürurlu Seyşel
Yevgeni Zamyatin - "BİZ"
**Biz** (*rus.* Мы) — rus yazıçı, tənqidçi və publisisti Yevgeni Zamyatinin ən məşhur əsəridir. Əsərdə totalitar rejim və ona məcbur şəkildə tabe olan insanlar əks olunmuşdur.

Məzmun
------

Roman riyazi motivlər əsasında yazılmışdır və riyazi qanunlar əsasında qurulmuş bir dünya təsvir olunmuşdur. Əsərdə insanlar nömrələrlə adlandırılmışdır. Baş qəhrəman inşaatçı D-503 "İnteqral"-ın inşaası ilə məşğuldur. O fərdiçilik xəstəliyinə tutulur və hamı ilə birgə vahid bədənin bir üzvü olmaq istəmir. Onu bu xəstəliyə alışdıran isə İ-330 adlı qadın olur.

"İnteqral" zəbt olunaraq öz qanunlarına tabe edilməmiş digər dünyaları ələ keçirmək üçün hazırlanan kosmik gəmidir. Romanda həmçinin, "Havadar" obrazı böyük maraq doğurur. "Havadar" ədədlərin ədədi hesab olunur və bütün ədədlər əldə etdiklərinə görə ona şükür edirlər və onun qüdrətini sarsılmaz hesab edirlər. Qanunlara tabe olmayanları isə "Havadar"-ın ölüm aparatı gözləyir.

Daha bir maraqlı məqam isə ondan ibarətdir ki, ədədlər hamı tərəfindən görünən şəffaf binalarda yaşayırlar və cinsi əlaqəyə yalnız icazə ilə girə bilirlər. Belə ki, hər hansı ədəd, istənilən digər əks cins ədədə çəhrayı talon yazdırmaqla onunla sevişmək istədiyini bildirir və onlar üçün 1 saat cinsi zaman ayrılır. Və yalnız bu zaman evin pərdələrinin endirilməsinə icazə verilir.

Digər
-----

Corc Oruell "1984", Oldoks Haksli "Cəsur yeni dünya", Rey Bredberi "451 farengeyt" kimi antiutopik əsərlər "Biz"dən təsirlənərək yazılmışdır.

Əsər SSRİ-də ilk illər çap edilmədiyi üçün, kitab şəklində ilk dəfə 1924-ci ildə ABŞ-da ingiliscə tərcümə şəklində çıxmışdır. Daha sonralar isə Sovet İttifaqı-nda da nəşr olunmuşdur. Əsəri Azərbaycan dilinə Zaur Ümumbəşər tərcümə etmiş və 2015-ci ildə "Başla" təşkilatı tərəfindən ilk dəfə olaraq çap edilmişdir.

Ədəbiyyat
---------

* Замятин Е. «Мы»: Текст и материалы к творческой истории романа / Сост. подгот. текста, публ. коммент. и статьи М.Любимовой и Дж.Куртис. — СПб.: Мiръ, 2011. — 608 с. 2000 экз.
* Скалон Н. Р. Будущее стало настоящим : (Роман Е.Замятина «Мы» в лит.-филос.контексте): Учеб.пособие / Н. Р. Скалон. — Тюмень: Экспресс, 2004. — 114 с
**Tofiq Möhsün oğlu Abbasov** (24 dekabr 1959, Tehran) — televiziya aparıcısı, politoloq, AzTV-nin siyasi icmalçısı, əməkdar jurnalist.

1993–1994-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mətbuat katibi.

Cənubi Qafqaz regionu, postsovet məkanı və Orta Şərq məsələləri üzrə ixtisaslaşmışdır. 500-dən çox məqalənin və analitik araşdırmanın, sənədli filmlərin müəllifidir.

Azərbaycan Televiziyasının İctimai Siyasi Verlişlər studiyasının direktoru.

Həyatı
------

1959-cu ildə İranın paytaxtı Tehranda anadan olub. 1977-ci ildə Bakıda orta məktəbi bitirdikdən sonra Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə daxil olub

1982-ci ildə məzun olduqdan sonra Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Yayımları Şirkətində ictimai və siyasi yayım redaksiyasına işə qəbul edilib. Redaktor, şərhçi, baş redaktor, studiya direktoru vəzifələrində çalışıb.

1993–1994-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezident Administrasiyasının mətbuat xidmətinin rəhbəri, eyni zamanda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mətbuat katibi vəzifəsinə təyin edilmişdir.

1994–1996-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin informasiya siyasəti və xarici əlaqələr üzrə məsləhətçisi vəzifəsində çalışmışdır.

1996-cı ildən 2005-ci ilə qədər beynəlxalq regional nəşr "Caspian"ın baş redaktoru vəzifəsində çalışıb.

2005–2006-cı illərdə gündəlik nəşr olunan "Kaspi" qəzetinin birinci müavini olaraq çalışmışdır.

2006–2010-cu illərdə "Lider TV"-nin İnformasiya və Siyasi Proqramlar Departamentinin direktoru vəzifəsində çalışıb.

2011–2012-ci illərdə gündəlik "Zerkalo" qəzetinin İnformasiya və analitik nəşrlər şöbəsinin müdiri olmuşdur.

2012–2015-ci illərdə Azərbaycanda ilk tabloid nəşri olan "New Baku Post"un qurucusu və baş redaktoru olub.

2016-cı ildən Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzində baş məsləhətçi vəzifəsində çalışır.

Ailəlidir və iki oğlu var.

TV karyerası
------------

Tofiq Abbasov 1982-ci ildən 1993-cü ilə qədər Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Şirkətində işləyib. Uzun fasilədən sonra, 2006-cı ildən "Lider" TV-də çalışıb. "Lider" TV-nin "Səda" İnformasiya Departamentinin rəhbəri olub. Səhhəti ilə əlaqədar olaraq 2010-cu ilin dekabr ayında telekanalı tərk edib.

Həmçinin bax
------------

* New Baku Post (qəzet)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-09-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-31.
2. ↑  TOFİQ ABBASOV "LİDER" TV-dən GETDİ[*ölü keçid*]
**"Sevgi yolları ilə"** (hind चलते चलते) — 2003-cü ildə baş rolda Şahrux Xan və Rani Mukhercinin yer aldığı Bollivud filmidir. Əziz Mirzənin rejissorluq etdiyi bu film Kasablanka Film Festivalında nümayiş etdirilib.

Musiqi
------

Filmin musiqiləri Jatin-Lalit və Adeş Şrivastava tərəfindən bəstələnib.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Filmin başlanğıcında bir qrup dost boulinq xiyabanına yığışıb Səlimi gözləyirlər. Şitalın müasir dövrdə olan əsl sevgi hekayətlərindən ibarət kitabı var. O, dostlara Rac və Priyanın hekayətini danışmağa başlayır. Rac Malhotra "Rac Transport" şirkətində işləyir. Rac qayğısız, dərd-qəmsiz, olduqca nizamsız, tənbəl və bu zaman üçün gecikmiş adamdır. Amma varlı olmadığına baxmayaraq çox xoşbəxtdir. Priya Çopra isə varlı ailədən olan dizaynerdir. Priya mənşəcə Yunanıstandandır və xalası Anna ilə yaşayır. Bəs görəsən bu iki fərqli insan necə bir-birilərini sevə bilərlər?

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

Filmin heyəti
-------------

### Filmin üzərində İşləyənlər

**Ssenari müəllifləri:** Əziz Mirzə, Robin Bhatt, Pramod Şarma, Rumi Cefferi, Aşiş Kariya
**Rejissor:** Əziz Mirzə
**Operator:** Aşok Mehta
**Prodüserlər:** Cuhi Çavla, Şahrux Xan, Əziz Mirzə
**Bəstəkarlar:** Catin-Lalit, Adeş Şrivastav
### Rollarda

Şahrux Xan – Rac Malhotra
Rani Mukherci – Priya Çopra
Caş Arora – Samir
Lillit Dubi – Anna
Satiş Şah
Bobbi Darlinq
Conni Lever – Nandu

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · IMDb · MusicBrainz |
**Xornu nekropolu I** — Culfa rayonunun Göynük kəndindən ş.-də, Xornu çayının vadisində arxeoloji abidə.

Nekropol yaşayış yerinin yuxarısında hündür təpənin yamacındadır. Nekropoldakı qəbirlərin yerüstü əlamətləri itmişdir. Qəbirlərin ikisi kiçik həcmli kurqan tipində olduğundan diqqəti cəlb etmiş və dağıdılmışdır. Dağıdılmış qəbir abidələrinin tədqiqi onların kromlexlə əhatə edildiyini göstərir. Kromlexlərin mərkəzi hissəsində daş qutu tipli qəbirlər olmuşdur. Dəfndən sonra qəbirlərin üzərində torpaq kurqan düzəldilmişdir. Ətrafa səpələnmiş insan skeletinin qalıqları qəbirlərdə inqumasiya üsulu ilə dəfn aparıldığını təsdiq edir. Nekropol V. B. Baxşəliyev tərəfindən qeydə alınmışdır. Dağıdılmış qəbirlərin biri 2006 ildə V. B. Baxşəliyev və S. H. Aşurov tərəfindən araşdırılmışdır. Tədqiqat zamanı qərb-şərq istiqamətində yönəlmiş skelet qalıqları və daş qutu qəbirin bir qismi aşkar olunmuşdur. Aşkar olunan materiallara əsasən nekropolu e.ə. IV–III minilliklərə aid etmək olar.

### Xornu nekropolu II

Culfa rayonunun Göynük kəndindən ş.-də, Xornu çayının sol sahilində, çaya doğru uzanan təpənin yamacında arxeoloji abidə.
Nekropol V. B. Baxşəliyev tərəfindən qeydə alınmışdır. Qəbirlər daş qutu tiplidir. Onlar yanlarda iri, yastı sal daşlarla qurulmuş, eyni tipli daşlarla qapadılmışdır. Qəbirlər yamacda yerləşdiyindən aşınma nəticəsində üzə çıxmış və qarət edilmişdir. Qəbirlərdən aşkar olunan çəhrayı və boz rəngli keramika parçaları ətrafa səpələnmişdir. 2003 ildə Nekropoldakı dağıdılmış qəbirlərin bəzisi V. B. Baxşəliyev və A. Q. Seyidov tərəfindən tədqiq edilmişdir. Tədqiqat zamanı dəmirdən hazırlanmış ox ucluqları və keramika parçaları aşkar edilmişdir. Aşkar edilmiş arxeoloji materiallara əsasən II Xornu nekropolunu I–II əsrlərə aid etmək olar.

### Xornu nekropolu III

Culfa rayonunun Göynük kəndindən ş.-də, ikinci nekropoldan bir qədər yuxarıda, Xornu çayının sol sahilində, çaya doğru uzanan təpənin yamacında arxeoloji abidə.

Nekropol V. B. Baxşəliyev tərəfindən qeydə alınmışdır. Qəbirlər daş qutu tiplidir. Onlar yanlarda iri, yastı sal daşlarla qurulmuş, eyni tipli daşlarla qapadılmışdır. Qəbirlər yamacda yerləşdiyindən aşınma nəticəsində üzə çıxmış və qarət edilmişdir. Qəbirlərdən aşkar olunan çəhrayı və boz rəngli keramika parçaları ətrafa səpələnmişdir. 2003 ildə nekropoldakı dağıdılmış qəbirlərin bəzisi V. B. Baxşəliyev və A. Q. Seyidov tərəfindən tədqiq edilmişdir. Tədqiqat zamanı çəhrayı və boz rəngli keramika parçaları aşkar edilmişdir. Aşkar edilmiş arxeoloji materiallara əsasən III Xornu nekropolunu I–II əsrlərə aid etmək olar

İstinadlar
----------

1. ↑   Baxşəliyrv V. Xornu nekropolu ilk Tunc dövrünün yeni abidələridir. NREM əsərləri. VII bur. B. 2003
2. ↑  Naxçıvan Abidələri Ensiklopediyası. Naxçıvan, 2008
**Vladislav Lisovets** (*rus.* Владислав Лисовец; doğ. 9 avqust 1972, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — rusiyalı stilist, saç ustası, dizayner və teleaparıcı.

Həyatı
------

Vladislav Lisovets Bakı şəhərində doğulub və böyüyüb. Valideynləri dəmiryolçu idilər. Atası Vasili Lisovets lokomotiv maşinisti, anası Tatyana Lisovets isə dəmiryolu nəznindəki laboratoriyada kimyaçı idi. Vladın özündən böyük qardaşı var.

Vlad Bakıda "Geniş profilli saç ustası" ixtisası üzrə təhsil alıb, sonralar Moskvada ali təhsilini "Psixoloq" ixtisası üzrə davam etdirib.

1994-cü ildə Lisovets Bakıdan Moskvaya köçüb. Bir müddət sonra "Ostankino" telemərkəzində işləməyə başlayıb. "Aqata Kristi" və "Blestyaşie" musiqi qruplarının, həmçinin Anita Tsoy, Janna Friske, Valeri Leontev, İrina Ponarovskaya və Avraam Russo kimi müğənnilərin stilisti olub. Feşn-şoularda çıxış edib. "Aqata Kristi" qrupunun və Kristina Orbakaytenin kliplərində çəkilib.

"Domaşniy" telekanalında yayımlanmış "Qadın geyimi" və "Gözəllik tələb edir!" verilişlərinin aparıcısı olub. "Muz TV"-nin "Rus sayağı top-model" layihəsində münsif qismində, "Fashion Akademiya" realiti-şousunda isə xüsusi qonaq qismində iştirak edib. 2013-cü ildə "Fort Boyard" realiti-şousunda iştirak edib və Yuri Qrımovun komandasının heyətində finaladək irəliləyib.

Rusiyanın bir neçə şəhərində fəailiyyət göstərən "Parixmaxerskaya kontora" adlı gözəllik salonlarına sahibdir.

2017-ci ilin noyabr ayından "Pyatnitsa!" telekanalında Regina Todorenko ilə birlikdə "Meykaperı" verilişini aparır.

Filmoqrafiya
------------

* 2010 — "Atanın qızları" — teleserial
* 2012 — "Sənin dünyan" — teleserial
* 2012 — "Zaytsev +1" — teleserial
* 2014 — "Kişilər, səkkiz martınız mübarək!" — film
* 2017 — "Pret-a-porte sevgi" — film

Şəxsi həyatı
------------

Vlad Lisovets Moskvaya köçdükdən az müddət sonra, 25 yaşında ikən ailə həyatı qurub. Lakin bu nikah cəmi ik il davam edib.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  «Yeddi gün»: *Влад Лисовец — биография* Arxivləşdirilib 2020-11-28 at the Wayback Machine
2. ↑  Vokrug.tv: *Мейкаперы* Arxivləşdirilib 2021-11-23 at the Wayback Machine
3. ↑  «Звезды без макияжа и фотошопа»: «Жена Влада Лисовца» Arxivləşdirilib 2022-01-24 at the Wayback Machine. 04.12.2012

Xarici keçidlər
---------------


**Vikianbarda** **Vladislav Lisovets** ilə əlaqəli mediafayllar var.

* lisovets.ru — Vladislav Lisovetsin rəsmi saytı
* Vladislav Lisovetsin — Twitter səhifəsi
* Vladislav Lisovetsin — Facebook səhifəsi
* Владислав Лисовец: о секретах молодости, трагедии 20 января и бакинском акценте / Paxlava Production  (rus.)
**Həqiqət Eyvaz qızı Əsgərzadə** (4 fevral 1944, Bakı) — Azərbaycan diktoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2016).

Həyatı
------

Həqiqət Eyvaz qızı Əsgərzadə 4 fevral 1944-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1967-ci ildə Azərbaycan Dövlət Dillər İnstitutunun ingilis dili fakültəsini bitirmişdir.

Həqiqət Əsgərzadə 1966-cı ildə Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində fəaliyyətə başlamışdır. Müxtəlif illər ərzində o, bir sıra uşaq verilişlərinin (məktəblilərin "Yelkən", "Rəqs salonu", "Səyahət"), "Gəlin birlikdə gülək", "Gəzdim Azərbaycanı", "Xəbərlər" (axşam buraxılışı), "Qanlı yanvar", eləcə də 1992–1993-cü illərdə cəbhə bölgələrindən hazırlanmış verilişlərin, "Komediyalar aləminə səyahət", "Mavi işıq", "Səhər görüşləri" (1975–1985), "Gəl, səhərim" (1997–2000) kimi proqramların aparıcısı olmuşdur.

Həqiqət Əsgərzadə 1970–1980-ci illərdə "İnterviziya" sistemi ilə Moskva və Kiyevdə Azərbaycan televiziyasını təmsil etmişdir. 2016-cı ildən "Yada düşər xatirələr" verilişinin daimi aparıcısıdır.

Təltif və mükafatları
---------------------

* "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı — 7 noyabr 2016[⇨]
* "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adı — 4 noyabr 1998[⇨]

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Əsgərzadə Həqiqət Eyvaz qızı // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 8-ci cild: Enollar – Fedin. Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2018. 598 səh.
**Upanişadlar** (sanskr. उपनिषद्, Upaniṣad*IAST*) — dini-fəlsəfi xarakterə malik qədim hind traktatları. Bunlar Vedalara bir əlavədir və Şrutinin Hinduizm müqəddəs mətnlərinə aid olan kitablara aiddir. Əsasən Tanrının fəlsəfəsini, düşüncəsini və təbiətini müzakirə edilir. Vedaların əsas mahiyyətinin Upanişadlarda olduğu güman edilir - buna görə də onlara "Vedanta" (Vedaların bitməsi) deyilir və Vedantik Hinduizmin əsasını təşkil edir. Upanişadlar əsasən simasız Brahmanı təsvir edir.

Upanişadların fəlsəfəsi
-----------------------

Brahmanın zamanında (eramızdan əvvəl 800-500-cü illərdə) qurban etmək dini adət-ənənəsi ifrat nöqtəsinə çatdı və onun genişlənməsilə dinin ən dərin düşüncəli və mənalı məsələləri belə unudulmağa başlanıldı. Atın və digər canlıların qurban kəsilməsi ölkənin iqtisadiyyatına böyük zərbələr vurdu və şahlıq xəzinəsi boşaldı. Elə buna görə də, Brahmanlar çıxış yolunun yalnız dində referendumun aparılmasında və yeniləşdirilməsində gördülər. Onlar meydana  iki növ ideologiya çıxartdılar:

1. Aranyakelər (Aranyakas), yəni meşə namələri. Bu namələrdə özlərinə müxtəlif zülmlər edən insanlara aid məsələlər barədə söz açılıb.
2. Upanişadlar (Upanishads), yəni yaxın oturmaq və daha geniş açıqlama versək dinin sirlərini öyrənmək məsələlərinə aydınlıq gətirilib.

Upanişad daha böyük şöhrət qazandı. Bu kitab ilk dəfə alim, incəsənətçi və arif şahzadə olan Hindistanın müsəlman padişahı Şah Cahanın oğlu Daraşukuhun zamanında İslam irfanı ilə Hinduizim arasındakı oxşar cəhətləri çatdırmaq məqsədi ilə hicri-qəməri tarixi  ilə 1067-ci ildə fars dilinə tərcümə olunmuşdur. Bu kitabı "Böyük sirr" adlandırmışdılar. (Əcnəbilərin Upanişadla ilk tanışlığı da elə bu kitabın köməkliyi ilə baş tutmuşdur).

Upanişad Vedanta, yəni "Vedaların sonu" adı ilə də adlandırılmışdır. Bu kitab Vedaların daxilini açıqlayır və insanların diqqətini zahiri yayınmalardan mənəvi böyüklüyə və batini məzmunlara diqqət yetirməyə çağırır. Qeyd etdiyimiz bu kitab bütün dünyada tanınmış kitablardan biridir.

Xarici keçidlər
---------------

Hinduizm dini - kayzen.az
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Yusif Ağayev.

**Yusif Ağayev** (tam adı: *Ağayev Yusif Hüseyn oğlu*, 28 dekabr 1958, Bakı, Azərbaycan SSR) — televiziya aparıcısı.

Həyatı
------

Yusif Ağayev Hüseyn oğlu 1958-ci il 28 dekabrda Bakıda anadan olmuşdur. 1975-ci ildə Bakıdakı ilk ingilis təmayüllü 7 saylı məktəbi bitirmişdir. Ela hamin il Xarici Dillər Universitetinin ingilis dili fakültesine qəbul olunmuş, 1980-ci ildə təhsilini uğurla basha vurmuşdur. Pedaqoji fəaliyyətinə kənd müəllimi kimi başlamışdır. Bir müddət Oğuz, sonra isə Şamaxı rayonunda ingilis dili fənnini tədris etmişdir. 1999-cu il mart ayının 4-dən bu günə qədər Azad Azərbaycan Teleradio yayım şirkəti — 106 FM radiosunun DJ-yi və direktoru vəzifəsində çalışır. "10-dan sonra" verilişinin aparıcısıdır. Atv telekanalinda 2000-ci ildən 2011-ci ilədək "106 House" verilişinin aparıcısı olmuşdur.

2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalına layiq görülmüşdür.

Ailəlidir. 2 qızı, 3 nəvəsi var.

Filmoqrafiya
------------

1. 106 haus (televiziya verilişi) (ATV)

İstinadlar
----------
**Təpələrin gözləri var 2** (*ing.* The Hills Have Eyes 2) — 2007-ci ildə Qorxu filmi janrında çəkilən ABŞ filmlərindən biridir. Filmin ssenaristi məşhur ABŞ rejissoru Ues Kreyven və oğlu Conatan Kreyvendir.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

İlk filmdə iştirak edən bölgə bu filmin də məkanı olaraq işlənməkdədir. Daha əvvəl nüvə sınaqların edildiyi sahə ilk filmdəki ailənin tragediyası sonrası tamamilə boşaldılmışdır. Ancaq axtarış və idarə işləri üçün kiçik bir elmi və əsgəri qrup burada vəzifəyə davam etməkdədir. Alimlər Nyu-Meksikada mutant varlıqların heç birini tapa bilmirlər.

Film ilk filmdən dost olan mutantların əsir götürdükləri insandan uşaq sahibi olmalarının görünüşləri ilə başlayır. Qanlı doğum görünüşləri sonrası bir qrup əsgərin Əfqanıstan dekorasiyalı mühitdə etdikləri manevr görünüşləri gəlir. Daha sonra bu əsgərlər iş məqsədi ilə sərt bir liderliyində məşhur səhraya gedirlər.

Səhra vardıqlarında buradakı düşərgəçi qrupu tapa bilməyən əsgərlərin böyük qismi onlardan bir işarə tapma ümidi ilə təpələrin arasına axtarışa çıxar. Düşərgə yerində biri kişi biri qadın vardır.

Dərhal sonra klassik qorxu formatı başlayır. Sırayla öldürülən gənc əsgərlər "görəsən sonrakı kim olacaq?" sualını da özü ilə gətirir. Sonda yalnız üç adam xilas olmuş digərləri vəhşicə öldürülmüşdür. Mutantlar kişiləri öldürüb qadınları uşaq sahibi olmaq üçün saxlayırlar. Bir mutantın qaçırdığı qadın əsgərə təcavüz etmiş, amma əsgər yoldaşları tərəfindən qurtarılmış mutant isə öldürülmüşdür.

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

Xarici keçidlər
---------------

* *Təpələrin gözləri var 2* — Internet Movie Database saytında.


| ⛭Ues Kreyvenin filmləri |
| --- |
| 1970-ci illər | Soldan axırıncı ev • Təpələrin gözləri var |
| 1980-cı illər | Ölümcül xeyir-dua • Qarağac küçəsində qarabasma • Təpələrin gözləri var 2 • Ölümcül dost • Şoker • İlan və göy qurşağı |
| 1990-cı illər | Ues Kreyvenin yeni qarabasması • Vampir Bruklində • Qışqırıq • Qışqırıq 2 |
| 2000-ci illər | Qışqırıq 3 • Gecə reysi • Paris, mən səni sevirəm • Qışqırıq 4 |
| Serial | Freddinin qarabasmaları |
**Taz** (nen. Тасу’ява) — Rusiyanın Qərbi Sibir ərazisindən axan çayı. Yamalo-Nenets Muxtar Dairəsinin ərazisi boyunca axır. Çayın uzunluğu 1401 km, hövzəsinin sahəsi 150.000 km², ağızdan 357 km yuxarıda orta illik axın sürəti 930 m³/s-dir. Taz çayı Tazovski qəsəbəsi ərazisindən başlayaraq Ob estuarisinə qədər uzanan ərazidə, təxminən 250 kilometr (160 mil) uzunluğunda olan Taz estuarisini əmələ gətirir. Onun əsas qolları arasında Bolşaya Şirta və sağdan Xudosey çayları, soldan Tolka və Çaselka çayları vardır.

Coğrafiyası
-----------

Öz başlanğıcını Sibir Uvalıdan götürü. Mənbənin hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 139 m yuxarıdır. Qərbi Sibir düzənliyinin şimal-şərq hissəsi boyunca bataqlıqlar arasında axır. Vadisi genişdir, yatağı meandrlaşmışdır, çoxsaylı qollara bölünür. Mənsəbdə dayaz bar əmələ gətirir. İqarkadan və Norilsk və Novıy Urengoya gedən avtomobilkər qışı çayın üzəri ilə hərəkət edir.

Hidrologiya
-----------

Qidalanmasının əsasını qar (54%), bir hissəsini isə (27%) yeraltı sular təşkil edir. Yuxarı axarlarda gursululuq aprelin sonundan sentyabr ayına, aşağı axınlarda isə mayın sonundan sentyabr ayına qədər davam edir. Üst və orta axarlarda səviyyə dalğalanma diapazonu təqribən 6 m, aşağı axaralarda təqribən 3 m-dir. Mənsəb hissədə (200 km-ə qədər) səviyyə dalğalanması 2 m-ə qədərdır. Ortıq illik su axınının sürəti ağızdan 357 km aralıda 930 m³/s (ağızda - təxminən 1450 m³/s), ən böyüyü - 6630 m³/s, ən kiçiyi - 157 m³/s-dir. Yazda yağıntı ehtiyatının 60%, yaz və payızda 21 %, qışda isə 19 %-ni alır. Ən gursulu ay iyun ayıdır (illik axının 40% -i). Oktyabr ayında dondurur, mayın sonu - iyunun əvvəlində isə donu açılır.

Yaşayış məntəqələri
-------------------

Çayın sahilində Krasnoselkup kəndi, ağızın yaxınlığında isə Tazovski kəndi yerləşir.

Təsərrüfat əhəmiyyəti
---------------------

Çay aşağı axarlarda gəmişilik üçün yaralıdır. Tolka kəndindən çayın ağzına qədər olan 798 km-lik hissə Rusiya Federasiyasının su yolları siyahısına daxil edilmişdir.

Muksun, peled, siqi, çir, Coregonus albula (az sayda Sibir nərəsi və nelma) kimi balıqların ovu gerçəkləşdirilir.

Su reestr məlumatları
---------------------

Rusiya Dövlət Su Reyestrinə və Rusiya Federasiyası ərazisindəki su idarəçiliyinin coğrafi informasiya sisteminə görə (Su Resursları üzrə Federal Agentlik tərəfindən hazırlanmışdır):
Hövzə dairəsi - Nijneobski

Çay hövzəsi - Taz

Alt çay hövzəsi - yox

Su sahəsi - Taz

Su obyektinın kodu - 15050000112115300063280.

İstinadlar
----------

1. ↑  Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 15. Алтай и Западная Сибирь. Вып. 3. Нижний Иртыш и Нижняя Обь / под ред. Г. Д. Эйрих. — Л.: Гидрометеоиздат, 1964. — 432 с
2. ↑  Государственный водный реестр. Таз. textual.ru. Минприроды России (29 марта 2009)

Mənbə
-----

* Taz çayı — Rusiyanın bütün çayları
**Papanaqioti binası**— Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən tarixi arxitekur bina. Bina Taqanroq şəhəri İtalyanski xiyabanı ev 18 ünvanında yerləşir. 1992-ci ilin 18 dekabr tarixli № 301 qərarı ilə regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.

Tarixi
------

XIX əsrin ikimxi yarısında Taüanroq şəhəri İyalyanski küçəsi ev 18 ünvanın iki mərtəbəli villa inşa edilmişdir. 1860-cı illərdə bina yunan əsilli Dmitri Papanaqiotinin vərəsələrinə mənsub olmuşdur. 1880-ci illərdə vərədələr binanı Yelena Çanqli-Çanykinskiyə satmışdır.. Bu soyad təmsilçiləri binaya 1890-cı illərə qədər dahib olmuşlar. Sonradan binaya I gildiya taciri Pavloviç Sifneo sahiblənmişdir. O, ağ çiyərində olan soyuqdəyşədən 71 yaşında həyatını itirmişdir. Tacir Xumsomale İvanovna ilə ailə həyatı qurmuşdur. Onların Aristid adlı bir oğlan uşağı vardı. Fyodr Pavloviçin qardaşı taxıl ticarət ilə məşğul olurdu. Onların ikisidə Taqanroqda çörək ticarətində çalışırdılar.

1915-ci ildə binanın qiyməti 12000 rubl olaraq qiymətləndirilirdi. Sovet hakimiyyəti illərində isə bina milliləşdirilmişdir.

Təsviri
-------

Ev 18 ünvanında yerləşən bina iki mərtəbədən ibarət olaraq kərpiçdən inşa edilmişdir. Bina yarımzirzəmiyə sahibdir. Fasadında beş pəncərəyə sahibdir. Binanın mərkəzi üçkünc dekor vardır. Binanın mərtəbələr arası karnızlərlə bəzədilmişdir. Pəncərələrin kənarlatı düzbucaqlıdır. Pəncərələrin aşağı hissələri qəsr daşları ilə işlənmişdir. Binanın girişi həyətə açılır.

Hazırda bu yaşayış binasının sağ hissəsində metal darvaza vardır ki, onunda ətrafında daş dirəklər vardır. 1992-ci ilin 18 dekabr tarixli № 301 qərarı ilə regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.

Ədəbiyyat
---------

* Рыбалкин А.А. Итальянский переулок // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 370. — ISBN 978-5-88040-064-5.
* Волошин В. Вдоль и поперёк Итальянского. — Таганрог: ИП Кравцов В.А. 2012. ISBN 978-5-904585-27-3.
* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой… (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.
* Давидич Т. Ф. Стиль как язык архитектуры. — Харьков: Изд-во Гуманитарный центр, 2010. — 336 с. — ISBN 978-966-8324-70-3.
* Собрание фасадов Его Императорского Величества, высочайше апробированных для частных строений в городах Российской империи. Ч. 1–4. СПб. 1809–1812.

Mənbə
-----

* Таганрог. Итальянский переулок. д. 18 Arxivləşdirilib 2014-03-25 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  Глазычев В. Л. Архитектура. Энциклопедия. — М.: Дизайн. Информация. Картография; Астрель; АСТ, 2002. — 672 с. — ISBN 5-17-005418-1.