**Maykl Koyo Essyen** (*ing.* Michael Kojo Essien; 3 dekabr 1982, Akkra) — Danimar Superliqası təmsilçilərindən olan "Norşellan" klubunda forma geyinən peşəkar yarımmüdafiəçi. O, həmçinin Qana milli futbol komandasında 50-dən çox qolun müəllifidir.

Essyen karyerasına Qanadakı Liberti FK ilə başlamışdır. 2000-ci ildə, Bastiya FK üçün Fransaya köçmüş və burada üç mövsüm rəqabət aparmışdır. 2003-cü ildə Olimpik Lion FK-ya qatılmış və 70-dən çox qolun müəllifi olmuşdur. 2004-2005-ci illərdə Liqa 1-də ilin oyunçusu seçildi. Fransadakı beş illik fəaliyyəti dövründə Fransa vətəndaşlığını almışdır. Lakin 2005-ci ildə 24.4 milyon funt sterlinq ödəniş ilə İngiltərə Premyer Liqasının ən güclü komandalarından biri olan Çelsi FK ilə müqavilə bağlamış və ən bahalı afrikalı futbolçu adını qazanmışdır. Essyen Çelsi FK-ya 2006 və 2010-cu illərdə Premyer Liqada birinci yeri tutmasına kömək etmişdir. 2012-ci ildə komanda UEFA Çempionlar Liqasında qələbə çalmış oldu. 2006-07 və 2008-09 mövsümlərində iki dəfə Çelsi Sezon Qolu mükafatına layiq görülmüşdür.

Essyen öz ölkəsini bir çox beynəlxalq yarışlarda təmsil etmiş və Qana milli futbol komandasında 15 ilə yaxın yarımmüdafiəçi mövqeyində rəqabət aparmış və ümümilikdə 71 qolun müəllifi olmuşdur. Gənclər səviyyəsində, 1999 FİFA U-17 Dünya Çempionatında və 2001 FİFA Dünya Gənclər Çempionatında da ölkəsini təmsil etmişdir. Essyen, 2002-ci ilin yanvarında Qana Millisinə keçid etmiş və komanda Afrika Millətlər Kubokunda təqdirəlayiq nailiyyətlər əldə etmişdir. Essyen 2006 və 2014 FİFA Dünya Kuboklarında da Qananı təmsil etmişdir.

Həyatı
------

3 dekabr 1982-ci ildə Aba Qyando və Ceyms Essyen cütlüyünün övladı olaraq Qananın paytaxtı Akkra şəhərində dünyaya gəlmişdir. Futbol karyerasına Keyp sahillərindəki Müqəddəs Avqustin Kollecini bitirdikdən sonra Liberti futbol klubunda oynayaraq başlamışdır.

Essyen ilk dəfə dünya miqyaslı 1999 FİFA Yeni Zelandiyada U-17 Dünya Çempionatında oynarkən diqqəti çəkmişdir. Onun hərəkətləri və vurduğu qolları Avropalı məşqçilərin diqqətini çəkmiş və Essyen 2000-ci ilin aprelində Mançester Yunayted futbol klubunda sınaq oyununa çıxmışdır. Daha sonradan o, klubun 17 yaşadək komandasında uzun müddət məşq etmişdir.

Mançester Yunayted ona müqavilə təklif etmiş, lakin Birləşmiş Krallıqda iş vizasını əldə edə bilməmişdi. Buna görə də o, İngiltərədə iş vizası əldə edənədək Belçikanın Antverpen futbol klubuna qoşulmağı düşündü. Ancaq bu vaxt anası Belçika əvəzinə Fransaya köçməyi daha üstün tutmuş və Bastiya futbol klubundan gələn təklif ilə Fransaya köçmüşdür.

Klub karyerası
--------------

### Bastiya FK

Essyen, Liqa 1 komandalarından biri olan Bastiya FK ilə 2000-ci ilin iyul ayında müqavilə bağlamış və karyerasında debüt etmişdir. 30 sentyabr 2000-ci ildə Mets FK ilə qarşılaşmada komanda kapitanı Laurent Kasanovanı əvəzləyərək komandadaki ilk oyununa daxil olmuşdur. Komandada ilk dəfə dörd müdafiəçinin qarşısında oynamağa başladı. 2000-01 mövsümündə 13 oyun keçirmiş və 1 qol vurmuşdur. 7 fevral 2001-ci ildə 3-2 Mets FK ilə 2-ci qarşılaşmada fərqləndirici qolun müəllifi olmuşdur. Növbəti mövsüm komandanın baş məşqçisi Robert Nouzaret tərəfindən yarımmüdafiəyə keçirilmiş və bu sahədə daim oynamaqla özünü inkişaf etdirmişdir. Orta sahədəki komanda yoldaşları Nikolas Dieuze və Kiril Yeuneçamp ilə yaxşı anlaşmağı bacaran Essyen, Nant FK, Loryan FK və Genqam futbol komandaları ilə matçlarda komandasının qələbə çalmasına səbəb olan mühüm qolların müəllifi olmuşdur. 12 yanvar 2002-ci ildə isə komandanın Olimpik Marsel FK ilə qarşıdurmasında hesabın bərabərə bitməsinə səbəb olan bərabərlik qolunu atmışdır. Essien həmin mövsüm 24 oyunda 4 qol vurmuşdur.

2002-03 mövsümündə Jerard Gilinin məşqçi olması ilə Essyen komandanın əvəzedilməz oyunçusu oldu. Lakin fiziki xüsusiyyətləri və matçlardakı inadkarlığı ona həmin mövsüm 12 sarı və 1 qırmızı vərəqə almasına səbəb oldu. Mövsümün ilk qolunu 3 avqust 2002-ci ildə 1-1 başa çatan matçda Lans futbol klubuna qarşı vurdu. 15 yanvar 2003-cü ildə növbəti mövsümdə oynayacağı komanda olan Olimpik Lion FK-ya qarşı 2-0 hesablı qələbə qazandı. Bastiya futbol klubundaki üç mövsümdə Essyen hər zaman orta sıraları görmüşdür. Son mövsümdə Bastiya FK liqada ilin komandası adını qazanmışdır.

### Olimpik Lion FK

İstinadlar
----------

1. ↑  *Augustyn A.* Michael Essien // Encyclopædia Britannica (ing.).
2. ↑  Michael Essien // As (isp.). Madrid: Grupo PRISA, 1967.