**Rəfiqə Şahgül qızı Mustafayeva** — professor, Beynəlxalq Pedaqoji Akademiyanın həqiqi üzvü, Pedaqoji elmlər üzrə Qafqazda ilk, Şərqdə ikinci qadın elmlər doktoru, Respublikanın Əməkdar müəllimi, "Xan qızı Natəvan" diplomu və "Akademik Mehdi Mehdizadə mükafatı" laureatı.

Həyatı
------

R. Ş. Mustafayeva 1936-ci il iyunun 21-də Bakı şəhərinin Balaxanı qəsəbəsində anadan olmuşdur. 

Qəsəbədəki 204 nömrəli məktəbdə orta, 1954—1959-cu illərdə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) filologiya fakültəsində ali təhsil almışdır.

1960—1976-cı illərdə Bakının 100, 182, 240 nömrəli məktəblərində əvvəlcə ibtidai sinif, sonra isə Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bu müddət ərzində onun 18 şagirdi məktəbi qızıl, 1 nəfəri isə gümüş medalla bitirmiş, 54 şagirdi ədəbiyyat müəllimi kimi ali təhsil almış, hazırda Binəqədi və respublikanın digər rayonlarında müəllimlərinin yolunu davam etdirirlər.

R.Ş. Mustafayeva 1970—1972-ci illərdə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Pedaqoji Elmlər İnstitutunun aspiranturasının əyani şöbəsində oxumuşdur. Elmi işini vaxtından əvvəl tamamlamış, 1974-cü ilin 14 mayında müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək pedaqoji elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

1979-cu ilədək aspiranturada oxuduğu institutda əvvəlcə kiçik elmi işçi, sonra isə baş elmi işçi kimi fəaliyyət göstərmişdir.

1979-cu ildə müsabiqə yolu ilə Mərkəzi Müəllimlər İnstitutuna qəbul edilmişdir. 1985-ci ilin fevralınadək burada kiçik elmi işçi, baş müəllim, dosent kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1985-ci ilin fevralında institutdakı "Pedaqogika" kafedrasının müdiri seçilmiş, 2006-cı ilin noyabr ayınına qədər həmin kafedraya rəhbərlik etmişdir.

R. Ş. Mustafayeva 1987-ci il dekabr ayının 8-də Tbilisidə doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək pedaqoji elmlər doktoru alimlik dərəcəsi almış, 1990-cı ilin 27 sentyabrında ona professor elmi adı verilmişdir. O, respublikada ilk, Şərqdə ikinci pedaqoji elmlər doktoru, professor qadındır.

2002-ci ilin 4 yanvarında Beynəlxalq Pedaqoji Akademiyanın həqiqi üzvü – akademik seçilmişdir.
2000 və 2003-cü illərdə Azərbaycan Müəllimləri Qurultaylarına nümayəndə seçilmişdir.

Rəfiqə Şahgül qızı Mustafayevanın rəhbərliyi ilə 14 nəfər müdafiə edərək pedaqoji elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

O, 5 nəfərin doktorluq, 13 nəfərin isə namizədlik dissertasiyasının rəsmi opponenti olmuşdur.

R.Ş. Mustafayeva 45 elmi əsərin redaktorudur. Onun 24 kitabı, 220-yədək jurnal və qəzet məqaləsi çap olunmuşdur.

20 avqust 2019-cu il tarixində Bakı şəhəri Balaxanı kənd qəbristanlığında dəfn edilmişdir.

Ailəsi
------

Rəfiqə Mustafayevanın 2 övladı var.

Kitabları
---------

* "Orta məktəbdə ədəbiyyat tədrisi", I və II hissələr, Bakı, Maarif, 1975,
* "IX sinif üçün Ədəbiyyat müntəxəbatı", Bakı, Maarif, 1985,
* "Yeni vətəndaş tərbiyəsində proqram, dərslik və müəllimin rolu", Bakı, 1992,
* "Əliheydər Şirin oğlu Həşimov (biblioqrafik göstərici),", Bakı, 1994,
* "Təlim prosesində milli xüsusiyyətlərin nəzərə alınması", Bakı, 1994,
* "Pedaqogika.Ümumi pedaqogika üzrə mühazirə xülasələri", Bakı, 2002,
* "80 yaşın işığında: pedaqoji elmlər doktoru, professor Əliheydər Şirin oğlu Həşimovu xatırlayarkən", Bakı, 2004,

* "Ömürlərə nur paylayanlar", Bakı, 2006,
* "Günəş evi-tərbiyə məktəbi", Bakı, 2007,
* "Mir Cəlalın hekayələrində tərbiyə məsələləri", Bakı, 2008,
* "Son 20 ildə çap olunanlardan nümunələr", Bakı, 2011,
* "Gənclər siyasəti XXI əsrdə: Ali məktəb tələbələrinin tərbiyəsinin bəzi məsələləri".

Təltifləri
----------

* 1970 — "Fədakar Əməyə görə" medalı
* 1971 — Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni
* 1988 — "Əmək veteranı" medalı
* 1995 — "Xan qızı Natəvan" diplomu
* 1995 — "Akademik Mehdi Mehdizadə mükafatı" laureatı
* 1996 — TC Samsun Milli Egitim Bakanlığı tərəfindən fərqləndirilmişdir

Haqqında
--------

* "Ə.Y.Seyidov, M.M.Mehdizadə və M.Ə.Muradxanov məktəbinin davamçıları". Yusif Talıbov, Fərahim Sadıqov, Sərdar Quliyev. Azərbaycanda məktəb və pedaqoji fikir tarixi. Bakı: Ünsiyyət, 2000. — səh. 436,
* "Azərbaycan qadını ensiklopediyası", Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, Bakı, 2002, s.304,
* "Azərbaycan qadınları" (II) — ensiklopedik toplu, Bakı, 2002, s.180,
* "Azərbaycanın tanınmış xanımları" Bakı, 2002, s.196,
* A.Eminov, "20 əsrin 20 böyük azərbaycanlı pedaqoqu", Bakı, 2002, s.77—81,
* "Akademik Rəfiqə Mustafayeva.Gəncliyə həsr olunmuş ömür"(biblioqrafik göstərici), Bakı, 2006,
* S.Ə.Mustafayeva, J.Ə.Mustafayeva "Azərbaycan pedaqogikasının sərv ağacı"(müasirləri R.Ş.Mustafayeva haqqında),Bakı 2006,
* "Olduğu kimi görünən insan". Fərrux Rüstəmov. Pedaqoji oçerklər: Sələflərim və müasirlərim. Bakı: Elm və təhsil, 2010. — səh. 187,
* "Şah xanım Şahgül qızı demişəm". Vidadi Xəlilov. Ömür yollarında. Bakı: Nərgiz, 2012. — səh. 98.

Mənbə
-----

* ,"AZƏRBAYCAN ZİYALISI", Vaqif Mahmudov.
* "Rəfiqə Mustafayeva. Azərbaycanın ilk qadın pedaqoji elmlər doktoru" ,Bakı,1996.