recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Çexov küçəsi** — Taqanroq şəhərində yerləşən küçə. Şəhərin ən uzun küçələrindən biri hesab edilir. Görkəmli rus yazıçısı, Taqanroq şəhər sakini Anton Pavloviç Çexovun şərəfinə adlandırılmışdır.

Coğrafiyası
-----------

Küçə öz başlanğıcını Şevçenko ilə Qreçeskaya küçələrinin birləşməsindən götürür. Yaxınlıqda Taqanroq dəniz ticarət limanı yerləşir. Şimal-qərbində isə başlsnğıcı şəhərin tarixi hissəsi olan Lüksenburq Qızılgülləri ilə Aleksandrovskaya küçələrinin başlanğıcından götürür. Burada isə mərkəzi bazar yerləşir. Bu uzun məsafədə uzandıqca o Komsomolski və Qoqolevski xiyabanları ərazisindən keçir. Qərbə doğru uzanan küçə aşağıdakı küçələrlə kəsişi: Kalinin, Jdanov, Lomonosov, Fadeev, və b. 
Küçənin uzunluğu — 7850 m

Binaların sıralaması Şevçenko küçəsi istiqamətdən başlayır.

Küçənin adı
-----------

Xronoloji olaraq küçənin adları: Prodolnaya, Kupeçeskaya, Polseyskaya, Aleksandrovskaya. Aleksandrovskaya adı küçəyə I Aleksandrın şərəfinə verilmişdir. Anton Pavloviç Çexovun adı isə küçəyə onun ölümündən sonra verilmişdir.

Küçədə yerləşir
---------------

rigth
#### Görməli yerləri

* «Piter» qalereyası— Çexov küçəsi, 2.
* Taqanroq politexnik muzeyi — Çexov küçəsi, 22 «B».
* «Çexovun evi» — Çexov küçəsi, 69.
* Anton Çexovun büstü — Çexov küçəsi, 69.
* Bladimir Mixayloviç Petlyakovun büstü — Çexov küçəsi, 75.
* İvan Dmitrieviç Vasilenkonun muzeyi — Çexov küçəsi, 88.
* Anton Kuzmiç Qluşkonun büstü — Çexov küçəsi, 105.
* Qrekovun villası — Çexov küçəsi, 121.
* Arxierey binası (Taqanroq) — Çexov küçəsi, 129.
* Müqəddəs-Troyski məbədi — Çexov küçəsi, 344/1.

#### Mühüm bina və müəssisələr

* "A" korpusu (TRTİ) — Çexov küçəsi, 22.
* Şəhər daxili avtovağzal — Çexov küçəsi, 126 «А».
* Mərkəzi bazar — Qoqolev xiyabanı ilə kəsişdiyi ərazidən başlayır.
* Əşya bazarı «Rus çölü» — Çexov küçəsi, 320.
* «Prostokvaşino» bazarı — Çexov küçəsi, 351.

Mənbə
-----

* Şəhər saytı;
* Сайт администрации Таганрога;
* Интерактивная карта города Arxivləşdirilib 2019-04-13 at the Wayback Machine.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Киричек М. С.* По ладоням твоих площадей. — Таганрог: Лукоморье, 2007. — С. 34. — ISBN 978-5-902450-13-9.
**Bəxtiyar Əziz oğlu İskəndərzadə**(d. 17 noyabr 1983, Bakı ş. Azərbaycan) — kikboksinq üzrə ikiqat dünya çempionu.

Həyatı
------

1983-cü il noyabr ayının 17 də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1989-cu ildə Bakı şəhər, Biləcəri qəsəbəsindəki 2 nömrəli (hal hazırda 297 nömrəli) tam orta məktəbin 1-ci sinfinə qədəm qoyur, 2000-ci ildə həmin məktəbin 11-ci sinfini müvəffəqiyyətlə bitirir. 2000-ci ildə Azərbaycan Dövlət Bədən tərbiyəsi və idman Akademyasına daxil olur və 2004-cü ildə Akademyanı bitirir. 2006-cı ildə Azərbaycanın ordu sıralarında hərbi xidmətdə olmuşdur.

Fəaliyyəti
----------

1997-ci ildən Kikboksinq idman növü ilə məşğul olmağa başalayır. 2004 ildə Moskvada keçirilən World profi uzre dünya kubokunun qalibi, 2006-cı ilde Makedoniyada keçirilən WAKO versiyasi üzrə k 1 növündə Avropa 2-cisi, 2008-ci ildə kyuprusda World profi üzrə dünya çempionu və 2005, 2007, 2008-ci illərdə Azarbaycan cempionu adlarını qazanmışdır. Peshekar kikboksda 25 döyüşdən 23 qalibiyyəti olmuşdur. Peşəkar kikboksinqde 2 dəfə Avropa ve dünya kəmərini qazanmışdır. 2016-cı ildə ilin yekunlarına görə, ilin ən yaxşı idmançısı adına layiq görülür.

WAKO-nun Avropa Çempionatının gümüş mükafatçısı olan Bəxtiyar İskəndərzadə Almaniyada yaşayır, lakin Beynəlxalq turnirlərdə Azərbaycanı təmsil edir.

Ailəsi
------

Atası İskəndərzadə Əziz Xaməmməd oğlu 35 il Daxili İşlər orqanında çalışmış, hal hazırda təqaüddədir. Anası İskəndərzadə Ramiyə İmran qızı BDU-da çalışır. Filologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktorudur. Bacıları İskəndərzadə Hicran BDU-nun Şərqşünaslıq, İskəndərzadə Nisə isə Jurnalistika fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişlər. Qardaşı Vüsal İskəndərzadə Bakı Musiqi Akademiyasını fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti, Azərbaycan Dövlət orkestrinin, Azərbaycan Dövlət radio və televiziyasının solistidir.

Həmçinin bax
------------

* Eduard Məmmədov
* Vüqar Nəsibov

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycanlı kikboksçu". 2019-07-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-02.

Xarici keçidlər
---------------

* Azərbaycanlı kikboksçu rəqibini 8 saniyəyə nokaut edib.
* Almaniyanın Hagen şəhərində boks və kikboksinq gecəsi keçirilib.
* İlin ən yaxşı idmançıları
*
**Culio Natta** (d. 26 Fevral 1903 - 2 May 1979) Nobel Mükafatı sahibi, İtaliyan kimyagər və elm adamıdır. 1963-cü ildə yüksək polimerlərlə əlaqədar fəaliyyətlərinə görə Karl Zigler ilə Kimya üzrə Nobel Mükafatına layiq görülmüşdür. Ayrıca 1969-cu ildə Lomonosov Qızıl Medalının sahibi olmuşdur.

Bioqrafiyası
------------

### İlk illəri

Natta İtalyanın İmperiya şəhərində anadan olmuşdur. 1924-cü ildə Milandakı *Politecnico di Milano*da kimya mühəndisi adını almışdır. 1927-ci ildə isə yenə burada professor olmuşdur. 1933-cü ildə Paviya Universitetində professorluq etmiş və Ümumi Kimya İnstitutunun idarəçisi olmuşdur və 1935-ci ilə qədər burada qalmışdır. 1935-ci ildə *Roma La Sapienza Universiteti*nə fizikokimya professoru olmaq məqsədiylə müraciət etmişdir.

### Karyerası

1936 və 1938-ci illərdə *Politecnico di Torino*da professorluq etmiş və Sənaye Kimya İnstitutunun idarəçisi olmuşdur. 1938-ci ildə *Politecnico di Milano Universiteti*ndə kimya mühəndisliyi sahəsinin rəhbərliyinə gətirilmişdir. Nattanın Politecnico di Milanodakı işləri Karl Ziglerin əvvəlki işlərinin inkişaf etdirilməsini təmin etdi və bu sayədə Zigler-Natta katalizatoru inkişaf etdirildi. 1963-cü ildə yüksək polimerlər mövzusundakı işləri ilə Karl Zigler ilə birlikdə Kimya üzrə Nobel mükafatının sahibi olmuşdur.

### Şəxsi həyatı

Nattaya 1956-cı ildə Parkinson xəstəliyi diaqnozu qoyuldu. 1963-cü ildə vəziyyəti daha da pis vəziyyətə gəldi və Stokholmdakı Nobel Mükafat Mərasiminə oğlunun köməyi ilə qatıldı və danışmasını yoldaşlarının etməsi gərəkli oldu. Culio Natta 76 yaşında ikən İtaliyanın Berqamo şəhərində vəfat etdi.

İstinadlar
----------

* Giulio biyografisi Arxivləşdirilib 2008-05-17 at the Wayback Machine
* Giulio Natta  Arxivləşdirilib 2012-10-11 at the Wayback Machine Nobel ödülü
**Mama xatun** — Saltuklu bəyliyinin hökmdarı.

Həyatı
------

Malazgirt zəfərindən sonra Anadoluda qurulan Türk bəyliklərindən biri olan Saltuklulardan II İzzəddin Saltukun qızıdır. Uzun müddət idarəni əlində tutan böyük qardaşı Nasırəddin Məhəmmədin ardından 1191-ci ildə Saltuklu bəyliyinin başına keçdi. Böyük qardaşı və yetişkin qardaşı oğlanları varkən Mama xatunun bir qadın olarak başa keçməsi, əski Türk həyatında qadının toplumdakı yerini müsəlman olduqdan sonra da qoruduğunu göstərməktədir. Mama xatun Ərəb dilli qaynaqlarında "Ərzurum sahibəsi" olaraq göstərilməkdədir.

Səlahaddin Əyyubi Suriyadan şimala doğru yayılma siyasəti izləyirdi. Türkmən bəylərini itaət altına almaya çalışırdı. Bu məqsədlə qardaşı oğlu Məyyafarikin hakimi Tağıyyəddin Ömərə yeni vəzifə verdi. Tağıyyəddin, Əxlatşahlara aid torpaqlardaki Xanini 1191-ci ildə işgal etdi və Əxlatşah Seyfəddin Bəgtəmiri yenilgiyə uğratdı. Bundan cəsarət alaraq Əxlat üzərinə yürüyüb şəhəri mühasirə etdiysə də, bacarıqlı ola bilmədi. Geri dönüb yenə Bəgtəmirə bağlı Malazgirti mühasirə etdi. Malazgirt mancınıkla döyüldüyü sırada Mama xatun əsgərinin başında Tağıyyəddin Ömərə yardıma gəldi. Çevrədən də qatılmalar olmasına rəğmən mühasirə uzun sürdü. Tağıyyəddin Ömərin 10 oktyabr 1191-ci ildə vəfatı üzərinə mühasirəyə son verildi.

Hökmdarlığı mövzusunda ilk illərlə ilgili bilgi olmamaqla bərabər Mama xatunun son dönəmlərdə qardaşı oğlanlarıyla iqtidar mücadiləsi içində olduğu anlaşılır. Mama xatun, ehtimalən başına gələcəkləri təxmin edib qorxuya qapıldığı üçün 1201-ci ildə Əyyubi hökmdarı əl-Məlikül-Adilə xəbər göndərərək nüfuz və etibar sahibi bir kimsəylə evlənmək istədiyini bildirdi və bu mövzuda ona yardımçı olunmasını rica etdi. əl-Məlikül-Adil, Nablus Əyyubi valisi Farisəddin Meymun əl-Kasriyə Mama xatun ilə evlənməsini, ayrıca onun ölkəsini də idarə etməsini tövsiyə edən bir məktub yazdı. Təklifi qəbul edən Meymun əl-Kasri, evlənmək üçün gərəkli hazırlıkları apararkən Mama xatunun taxtdan uzaqlaşdırılıb həbs edildiyini, yerinə qardaşı oğlu Əlaəddin Məlikşahın keçdiyini öyrəndi. Mama xatunun bundan sonrakı həyatına dair bilgi yoxdur.

İstinadlar
----------
Triniti yarımadasının yerləşməsi.
**Kribul təpəsi** (bolq. *Крибулски хълм*, ‘Kribulski Halm’ \'kri-bul-ski 'h&lm\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənub-şərqdə yerləşən, 520 m hündürlüklü təpədir.

Təpə cənub-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Kribul şəhərinin adını daşıyır.

Yerləşməsi
----------

Kribul təpəsi 63°37′59″ c. e. 57°54′32″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. Qornik təpəsindən 2.71 km cənub-qərbdə, Çörç burnundan 5.27 km şimalda, Marten qayasından 7.88 km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

* Trinity Peninsula. Arxivləşdirilib 2015-09-23 at the Wayback Machine Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

Həmçinin bax
------------

* Antarktida
* Triniti yarımadası

İstinadlar
----------

1. ↑  L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
* Australian Antarctic Data Centre.
**Malıy Nesvetay çayı** (*rus.* Малый Несветай) — Rusiyanın Rostov vilayəti ərazisindən axır. Bolşoy Nesvetay çayının qoludur. Çayın uzunluğu 48 kilometrdir, hövzəsinin sahəsi 356 km²-dir. Yuxarı axarlarda sahillərində Novoşaxtinski şəhəri yerləşir. Çay kifayət qədır lillidir.

Çay sistemi: **Malıy Nesvetay** → Bolşoy Nesvetay → Tuzlov → Aksay → Don.

Axını
-----

Tuzlov çayı
Malıy Nesvetay başlanğıcını Dones vilayətindən götürür. Novoşaxtinski şəhərinin Barrikadskaya küçəsində yerləşir. Mənbəyi dəniz səviyyəsindən 200 metr yüksəklidə yerləşir. Əsasən cənuba doğru axır. Sonradan ona Celmenta çayı sağdan tökülür. Alekseevka kəndi yaxınlığında cənub-qərbə istiqamətlənir. Bolşoy Nesvetay çayının mənsəbinə 18 km qalmış çaya tökülür.

Çay Rostov vilayətinin Oktyabr və Radionovo-Nesverayski rayonlarından axır. Üstəlik Novoşaxtinski şəhər dairəsindən keçir.

Su rejimi
---------

Çay kifayət qədər dayazdır. Quraq illərdə çay quruyur.

Malıy Nesvetay öz növbəsində həmdə çay deyil iri axar hesab edilir.

Hövzəsi
-------

* **Malıy Nesvetay çayı**
	+ Sokyonaya axarı — (sağ)
	+ Buqravaya axarı — (sağ)
	+ Kamennaya axarı — (sol)
	+ Celmenta — (sağ)

Yaşayış məntəqəsi
-----------------

* Novomaxtinsk şəhəri.
* Novopavlovka xutoru.
* Alekseevka xutoru.
* Şevçenko xutoru.
* Avilov xutoru.
* Bolşoy Doljik.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Донской бассейновый округ". 2013-07-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-30.

Ədəbiyyat
---------

* «Природа Ростовской области» — К. З. Яцута, глава Притоки Дона
**Cults** - Manhattan, Nyu-Yorkdan olan indie-pop qrupudur.

Qrupun tarixi
-------------

Qrup 2010-cu ildə 2 tələbə Brayan Oblivionom və Madlin Follin tərəfindən qurulub. Madlin əvvəl "Youth Gone Mad" pank-qrupunun *Touching Cloth* adlı albomunun üzərində işləyirdi. Qrup ilin sonunda *Cults 7"* adlı mini albomunu buraxır. Albomdakı "Go Outside" treki «ən yaxşı musiqi» kimi Pitchfork saytında qeyd olunub. 7 iyun 2001-ci ildə Cults, *In the Name Of* adlı debüt albomunu buraxdı. Albom hamı tərəfindən müsbət qarşılandı və Billboard 200 sırasında 52-ci yeri tutdu. Qrup ikinci dəfə Pitchfork'da «Abducted» treki ilə "ən yaxşı yeni musiqi" adına layiq görüldü.

Üzvlər
------

Brian Oblivion
Madeline Follin
* Madlin Follin — vokal
* Brayan Oblivion — vokal, gitara, perkussiya

### Konsert tərkibi

* Qabriyel Rodriqes — gitara
* Mark Deriso — zərbələr
* Natan Aqilar — bas-gitara

Diskoqrafiya
------------

### Albomlar

* *Cults* (2011)

Sinqıllar
---------

* «Go Outside» (2010)
* «Abducted» (2011)
* «You Know What I Mean» (2011)
**Details** — aylıq kişilər üçün moda jurnalı. Birinci nömrəsi 1982-ci ildə ABŞ-də, Condé Nast Publications nəşriyyat evində, Annie Flanders tərəfindən təsis edilmişdi.

Tarix
-----

Alan Particof jurnalı 1987-ci ildə əldə etdi. Bir ildən sonra Condé Nast nəşriyyat evi jurnalı 2 mln. $ məbləğində aldı. Jurnalın hazırkı formatı 2000-ci ildən sonra təsis edildi.

Personal və ianəçilər
---------------------

Jurnalın ianəçilər sırasını Augusten Burroughs və Michael Chabon başçılıq edir.
Hazırda jurnalın redaktoru Dan Peresdir - avstraliyalı aktrisa Sara Vinterin həyat yoldaşı. 
Əvvəlki əməkdaşlar sırasına Beauregard Houston-Montgomery də daxildir.

CD musiqisi
-----------

1990-cı ildən 1998-ci ilə kimi, jurnal CD formatda retro musiqilərin pulsuz jurnalın içərisində hədiyyə olaraq verirdi.

1990 Music Matters Volume 1

1991 Music Matters Volume 2

1992 Music Matters Volume 3

1992 Music Matters Volume 4

1993 Music Matters Volume 5 (Bu CD 1 və ya 2 versiyası mövcuddur.)

1994 Music Matters Volume 6

1995 Music Matters Volume 7

1996 Music Matters Volume 8

1997 Music Matters Volume 9

1998 Music Matters Volume 10

1999 Details 2000 - Sabahın musiqi günü!

İstinadlar
----------

1. ↑  "eCirc for Consumer Magazines". Alliance for Audited Media. December 31, 2012. February 27, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 21, 2013.
2. ↑  The ISSN portal (ing.). Paris: ISSN International Centre, 2005. ISSN 0740-4921
3. ↑  *Emmis Communications.* Cincinnati Magazine. Emmis Communications. June 1996. 22–. ISSN 07468210. 1 August 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 November 2012.
4. ↑  Kuczynski, Alex, "Details Editor Ousted and the Magazine Will Go to Fairchild, Jamie Billimoria being the editor," *New York Times* (March 21, 2000): C13.
5. ↑  Vanity Fair. Condé Nast Publications. 1996. 1 August 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 November 2012.
**II Hacı Gəray** (1644, Krım – iyun 1689, Rodos) — XXVII Krım xanı.

Krım xanı I Səlamət Gərayın nəvəsi, kalqay Krım Gərayın (ö. 1651) oğludur. Atasının döyüş meydanında həlak olmasının ardından qardaşlarıyla birlikdə əmisi III İslam Gərayın himayəsinə alındı. Əmisi oğulları I Səlim Gəray və Murad Gərayın səltənətlərində Osmanlı ordusunun qərb cəbhəsindəki müharibələrdə iştirak etdi. Avstriyalılara qarşı gedən bu müharibələrdə böyük şöhrət qazandı.

1683-cü ilin payızında sədrəzəm Mərzifonlu Mustafa Paşanın İkinci Vyana müharəsinə qatıldı. Murad Gərayın rəhbərlik etdiyi tatar süvari birliklərinin mühasirəyə gec qatılması və xanın sədrəzəmlə olan şəxsi düşmənliyi səbəbilə mühasirə uğursuzluqla nəticələndi. Bu bəhanə göstərilərək Murad Gəray dərhal vəzifədən alındı və Hacı Gəray xan elan olundu.

Onun xan təyin edilməsi başda Şirin qəbiləsi olmaqla, bir çox tatar zadəganlarını narazı salsa da, əmrindəki yeniçəri birlikləriylə Krıma gələn Hacı Gəray hakimiyyəti ələ ala bildi. Əmisi oğlu I Səlim Gərayın oğulları Dövlət Gərayı kalqay, Əzəmət Gərayı isə nurəddin təyin etdi. Bilinməyən səbəbə görə, bir çox tatar zadəganının gəlirlərini ləğv etdi. Bu isə ona qarşı olan müxalif gücləri birləşdirdi. Üstəlik İstanbuldakı ən güclü dəstəkçisi olan sədrəzəm Mərzifonlu Mustafa Paşa vəzifədən alınaraq edam olunmuşdu.

Çox keçmədən 1684-cü ildə Bağçasaraya hücum edən yerli əyanlar xanı ələ keçirərək paytaxtdan qovdular və İstanbula elçi göndərərək I Səlim Gərayın yenidən hakimiyyətə gətirilməsini tələb etdilər. Manqupa qaçan Hacı Gəray bir müddət sonra İstanbula gəldi və burada verilən qərarla Rodosa sürgün olundu. 1689-cu ildə burada vəfat etdi.

Mənbə
-----

* Oleksa Gaivoronsky «Повелители двух материков», Kiev-Bakhchisarai, 2007, ISBN 978-966-96917-1-2

İstinadlar
----------

1. ↑  Henry Hoyle Howorth, History of the Mongols, 1880, part 2, p 479

| ⛭Krım xanları |
| --- |
| XV əsr | I Hacı Gəray  • Heydər Gəray  • Nurdövlət Gəray  • I Məngli Gəray |  |
| XVI əsr | I Mehmed Gəray  • I Qazi Gəray  • I Səadət Gəray  • I İslam Gəray  • I Sahib Gəray  • I Dövlət Gəray  • II Mehmed Gəray  • II Səadət Gəray  • II İslam Gəray  • II Qazi Gəray  • I Fateh Gəray |
| XVII əsr | Toxtamış Gəray  • I Səlamət Gəray  • Canıbəy Gəray  • III Mehmed Gəray  • İnayət Gəray  • I Bahadır Gəray  • IV Mehmed Gəray  • III İslam Gəray  • Adil Gəray   • I Səlim Gəray  • Murad Gəray  • II Hacı Gəray  • III Səadət Gəray  • Səfa Gəray  • II Dövlət Gəray |
| XVIII əsr | III Qazi Gəray  • I Qaplan Gəray  • III Dövlət Gəray  • IV Səadət Gəray  • II Məngli Gəray  • II Fateh Gəray  • II Səlamət Gəray  • II Səlim Gəray  • Arslan Gəray  • Həlim Gəray  • Krım Gəray  • III Səlim Gəray  • Maqsud Gəray  • IV Dövlət Gəray  • II Qaplan Gəray  • II Sahib Gəray  • Şahin Gəray  • II Bahadır Gəray |
**Culfa maili düzənliyi** — Arazboyu düzənlikdə Əlincəçayın aşağı axınının sol sahilindən başlayaraq, şərqdə Yaycı düzünədək, şimalda isə Darıdağın ətəklərinədək olan hissələri əhatə edən düzənlik.

Haqqında
--------

Bu düzənlik Araz çayı səviyyəsindən başlayaraq, 1200 m mütləq yüksəkliyə qədər davam edir. Düzənlikdən əkin sahəsi kimi az istifadə olunur. Əsas səbəbi düzənliyin bəzi sahələrinin daşlarla örtülü olmasıdır. Zəif parçalanmış Culfa düzünün şimal və şimal-şərq hissəsində sel çöküntüləri üstünlük təşkil edir, çaqıl daşları geniş yayılmışdır. Bunun başlıca səbəbi Darıdağın cənub ətəklərində əmələ gələn və tez-tez baş verən sellərdir. Culfa düzünün cənub və cənub-qərb hissəsində çay çöküntüləri üstünlük təşkil edir. Bu sahədə Arazın və Əlincəçayın qədim terrasları aşkar müşahidə edilir. Gülüstan kəndi yaxınlığında maili düzənliyin səthi qismən alçalır və bir növ çaybasar landşaftını xatırladır.

Bitki örtüyü
------------

Culfa düzünün əsas bitkisi yovşan, gəvən və şorangədir. Bundan başqa müxtəlif otlar, taxılkimilər, cənub-qərb hissədə çayır-çəmənlikləri, tikanlar və s. yayılmışdır. Son illərədək ancaq otlaq kimi istifadə edilən Culfa düzünə Arazdan su çıxarılmış və əkin sahələri genişləndirilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Feyruz Bağırov. Naxçıvanın təbii sərvətləri. Naxçıvan: 2008, səh.13.
2. 1 2  Səfərəli Babayev. Naxçıvan Muxtar Respublikasının coğrafiyası. Elm: 1999.
**Wintersun** — 2003-cü ildə qurulan Finlandiya metal musiqi qrupu. Qrupun musiqi üslubu Norther, Ensiferum, Children of Bodom, Edenbridge kimi qruplarnan eynidir.

Haqqında
--------

Qrup Ensiferum-un gitarist, vokalçısı olan Jari Mäenpää tərəfindən yaradılmışdır. Jari 1995-ci ildən özü üçün bəstələdiyi musiqiləri birləşdirərək, yeni tərz də musiqilər yazmağa başladı. İlk albomu qrupun adını daşıyan *"Wintersun"* adın da nəşr edildi. Həmən albomun bütün musiqi alətlərini və vokalını özü ifa etdi. Amma barabanı ifa etməyə Kai Hahto-yu öz qrupuna dəvət etdi. Həmən albom Nuclear Blast albom şirkəti ilə CD olaraq nəşr edildi. Bu ərəfə də Jari-nin başı öz qrupuna qarışdığı üçün Ensiferum-dan ayrıldı. Öz yaratdığı qrupu inkişaf etdirməyə çalışdı.

Daha qrupa yeni üzvlər daxil oldu, konsertlər də çıxış etməyə başladılar. Qrupun ikinci albomu 7 ildən sonra işıq üzü gördü. *"Time I"* adlanan albom 2012 ci ildə nəşr edildi. Bu albomun ardından, 5 ildən sonra qrup özünün üçüncü studio albomunu nəşr etdi. *"The Forest Seasons"* adlanan albom, 4 trekdən ibarətdir.

Diskoqrafiya
------------

Albomlar
* Wintersun (2004)
* Time I (2012)
* The Forest Seasons (2017)
**Culyard simli kvarteti** (*ing.* Juilliard String Quartet) — 1946-cı ildə Nyu-Yorkda bəstəkar, Culyard məktəbinin rəhbəri U. Şumen tərəfindən yaradılmışdır.

Haqqında
--------

Kvartetin ilk heyətinə R. Mann (1-ci skripka), R. Koff (2-ci skripka), R. Xillyer (alt), A. Uinoqrad (violonçel) daxil idilər. Heyətdə dəfələrlə dəyişiklik edilmişdir. 2006-cı ildə kvartetin heyətində C. Smirnoff (1-ci skripka), R. Koups (2-ci skripka), S. Rouds (alt), C. Krosnik (violonçel) çalmışlar.

Klassik repertuarla yanaşı (V.A. Motsart, Y. Haydn və b.) 20-ci əsr musiqisi (o cümlədən A. Şönberqin, A. fon Vebernin), xüsusən də müasir Amerika bəstəkarlarının əsərləri (kvartet vergerin "Ko kul", V. Vlasov və V.Q. Ferenin "Altın kız" (1949), "İssık-Kul sahillərində" (1951) əsərləri tamaşaya qoyulmuşdur.

Üzvləri
-------

### Birinci violonçel

* 1946 　Robert Mann
* 1997　 Joel Smirnoff
* 2009　 Nik Eanet
* 2011　 Cosef Lin

### İkinci violonçel

* 1946　 Robert Koff
* 1958　 Isidore Kohen
* 1966　 Örl Karlis
* 1986 　Joel Smirnoff
* 1997　 Ronald Kopes

### Viola

* 1946　 Rafael Hillier
* 1969　 Samuel Rodes
* 2013　 Roqer Tappinq

### Violonçel

* 1946 　Artur Vinoqrad
* 1955 　Klaus Adam
* 1974 　Joel Krosnik
* 2016 　Astrid Şveen

İstinadlar
----------

1. 1 2  **Culyard simli kvarteti**// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 404.

Xarici keçidlər
---------------

* Culyard simli kvarteti rəsmi internet saytı
* Kolbert Artist Rəhbərliyi: Culyard simli kvarteti
**Musa Abdulla oğlu Ayvazov** — müəllim, Gürcüstan SSR Əməkdar Müəllimi (1973).

Həyatı
------

Musa Ayvazov, 21 mart 1921-ci ildə Gürcüstan Respublikasının Borçalı(Marneuli) rayonunun Sadaxlı kəndində anadan olmuşdur. Sadaxlı kənd 7 illik məktəbini (1936), Sarvanda Borçalı türk pedoqoji texnikumunu (1939) bitirmişdir.

Mollaoğlu (1939-1945), Xüldərə (1945-1947) və Təzəkənd kənd  (1947-1958) ibtidai məkrəblərində müdir-müəllim işləmişdir. Ömrünün 50 ilini gənc nəslin təlim-tərbiyəsinə həsr etmişdir. Fədakar əməyi yüksək hökumət mükafatları və fəxri fərmanları ilə qiymətləndirilmişdir.

Sadaxlı kənd 1 saylı orta məktəbində işləyərkən 1973-cü ildə Gürcüstan SSR Əməkdar Müəllimi fəxri adına layiq görülmüşdür.

Musa Ayvazov 1998-ci il fevralın 7-də dünyasını dəyişmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  İlyas Adıgözəlli."Borçalının Sadaxlı dünyası". Bakı, 2014,səhifə 245-246.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2012-05-17 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-01-01.
**Mizostomidlər** (lat. *Myzostomıda* ) — Həlqəvi qurdlar bölməsinə aid yarımsinif.

Haqqında
--------

Mizostomidlər yastılaşmış, oval və ya diskşəkilli bədənə malik çoxqıllı qurdlardır. Bəzi formaları xarici quruluşuna görə yastı qurdlara oxşardır. Bədənləri xaricdən buğumlanmamışdır. Parapodiləri beş cüt qarın çıxıntıları şəklində olub, üzəri qıllarla, bəzilərində qarmaqcıqlarla təchiz olunmuşdur. Mizostomidlərin bir qismində isə parapodilər tamamilə olmur. Yarımsinfin nümayəndələrində selom zəif inkişaf etmiş, daxili orqanların parenximadan yerləşmişdir. Mərkəzi sinir sistemi metamerdir. Həzm sistemi üç hissədən ibarətdir - ön, orta və dal bağırsaqdan ibarətdir. Ön bağırsaq xaricə çıxa bilən əzələli udlağa, orta bağırsaq kisəşəkilli yan çıxıntılara malikdir. Dal bağırsaq kloaka rolunu yerinə yetirir, buraya cüt nefridilər və yumurta boruları açılır. Qan – damar və tənəffüs sistemi yoxdur. Hermofroditdirlər. Cinsi hüceyrələr selomun divarında formalaşır, toxumluq və yumurtalıqdan ibarətdir. İnkişafları metomorfozla olub, troxofora oxşar sürfə əmələ gətirirlər. Mizostomidlər yarımsinfinə parazit və kommensal çoxqıllı qurdlar daxil olub, müxtəlif dərisitikanlılarda , xüsusilə dəniz zanbaqlarında, həmçinin dəniz ulduzlarında və ofiurlarda parazitlik edirlər.

Ədəbiyyat
---------

**B.Ağayev, Z.Zeynalova.** Onurğasızlar zoologiyası. Bakı, Təhsil, 2008, -563 səh.

Həmçinin bax
------------

* Həlqəvi qurdlar
* Çoxqıllı qurdlar

Xarici keçidlər
---------------

* Myzostomida ventral

İstinadlar
----------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q15733603
* Wikispecies: Myzostomida
* AFD: Myzostomida
* BOLD: 532042
* EoL: 2967079
* Fossilworks: 67161
* iNaturalist: 152936
* IRMNG: 10485
* ITIS: 914224
* NBN: NBNSYS0000184475
* NCBI: 104731
* WoRMS: 233983

 |

1. ↑  Azərbaycanın heyvanlar aləmi. II hissə, Elm nəşriyyatı, Bakı-2004.
Həyatı
------

Alməmmədov Musa Səməd oğlu 1935-ci il dekabr ayının 20-də Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonun Söyüdlü kəndində anadan olmuşdur. O, 1945-ci ildə Söyüdlü kənd orta məktəbinə daxil olmuş və 1955-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdir. Riyaziyyat elminə olan marağı əsasında sənədlərini Azərbaycan Dövlət Universitetinin "Riyaziyyat" fakültəsinə vermişdir. Müvafiq qiymətlər alaraq Universitetin tələbəsi olmuşdur.

1960-cı ildə universiteti əla qiymətlərlə bitirib Azərbaycan Neft Kimya institutunun ali riyaziyyat kafedrasına işə düzəlmişdir. 1963-cü ildə elə həmin kafedrada müəllim vəzifəsinə seçilmişdir.

1963-cü ildə Moskva şəhərindəki E. A. Steklov adına Riyaziyat İnstitutununda əyani aspiranturaya daxil olmuşdur. Dünyanın ən məşhur riyaziyyatçısı M. A. Haymarkın rəhbərliyi altında namizədlik dissertasiyasını yazaraq 1967-ci ildə riyaziyyat elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

Musa Alməmmədov 1967-ci ildən 2001-ci ilə qədər indiki Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin dosenti olmuşdur. 2001-ci ildən isə həmin universitetin riyaziyyat kafedrasının professoru vəzifəsində çalışır.

Musa Alməmmədovun indiyə qədər 45 elmi əsəri çapdan çıxmışdır. Bu elmi əsərlərdən 11-i xaricdə dünyanın ən məşhur riyaziyyat jurnallarında iri həcmdə çap olunmuşdur. Onlar müxtəlif dillərə tərcümə edilmişdir. İri həcmli 210 səhifəlik 5 pereprinti və 1 monoqrafiyası çapdan çıxmışdır. Ali riyaziyyatdan 2 dərsliyin, 7 metodik göstərişin müəllifidir. Həmçinin Respublikanın mərkəzi jurnallarında məqalələri dərc olunmuşdur.

Ən uğurlu elmi nəticələri Hamlet İsaxanlının qurduğu çox-parametrli spektral nəzəriyyə üzrə gördüyü işlərdir.

Mənbə
-----
**Xe Pinpin** (13 iyul 1988, Huade[d], Daxili Monqolustan Muxtar Rayonu – 13 mart 2010, Roma) — 2009-cu ildə onun adı dünyanın ən balacaboy kişisi kimi "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na salınıb.

Hazırda Pinpinin 22 yaşı var və onun boyu 73 santimetrdir. O, doğulandan bəri çəkisini cəmi 6,5 kiloqram artıra bilib – doğulanda çəkisi 500 qram olan Xe Pinpin hazırda 7 kiloqramdır. Həkimlər güman edirlər ki, Pinpinin anomal inkişafının səbəbi skeletin inkişafını gecikdirən nadir xəstəlikdədir.

Xe Çinin Daxili Monqolustan muxtar regionunda məşhur olub. Amma qohumları qərara gəliblər ki, onu bütün dünya tanımalıdır. Bunun üçün onlar "Ginnesin Rekordlar Kitabı"nın mütəxəssislərinə müraciət ediblər. Artıq bütün dünyada məşhur olan Xe Pinpin "ulduz xəstəliyi"nə tutulmayıb. O, əvvəlki kimi kafedə işləyir və fasilələr zamanı hansısa stolun altında dincəlir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

* Kişidi bu… Arxivləşdirilib 2010-05-18 at the Wayback Machine
**Şova Memorial Milli Hökumət Parkı** (国営昭和記念公園, *Kokuei Shōwa Kinen Kōen*?) – Yaponiyanın Akişima və Taçikava şəhərlərində yerləşən milli hökumət parkı. Parka giriş pulludur (böyüklər üçün 410 yen).

Haqqında
--------

Ərazi əvvəlcə Yaponiya hökuməti tərəfindən aviabaza (Taçikava aerodromu) kimi istifadə olunub, İkinci dünya müharibəsindən sonra ABŞ ordusunun nəzarəti altına keçib. 1977-ci ildə Yaponiya hökumətinə qaytarılıb. Ərazinin bir hissəsi hələ də Yaponiya Quru Özünümüdafiə Qüvvələri tərəfindən istifadə olunur, bir hissəsi isə 1983-cü ildə imperatorun qızıl yubileyi münasibətilə xatirə parkına çevrilmişdir. Burada İmperator Şovaya həsr olunmuş kiçik muzey var.

Parkda velosiped kirayələmək mümkündür və istifadə olan velosiped zolağının uzunluğu 11 km təşkil edir. Parkda barbekyu bölgəsi də mövcuddur.

Dekabr ayında Miladla əlaqədar olaraq park xüsusi işıqlandırmaya keçir.

Parka Ome xətti üzərində yerləşən Nişi-Taçikava stansiyası vasitəsilə və ya Taçikava stansiyası ilə Musaşi-Sunaqava stansiyalarında düşüb 15-20 dəqiqə piyada getməklə çatmaq mümkündür.

İstinadlar
----------

1. ↑  Showa Memorial Park webpage Details | Profile Arxivləşdirilib 2014-12-27 at the Wayback Machine Retrieved on 26 noyabr 2017
2. ↑  Showa Memorial Park webpage A zone | Area Guide Arxivləşdirilib 2015-05-24 at the Wayback Machine Retrieved on 26 noyabr 2017

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbar Vikianbarda **Şova Memorial Parkı** ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Pfals-Sulzbax**, Vittelsbax sülaləsinin bir qolu tərəfindən idarə olunan Almaniyanın Bavariya əyalətinin müasir Amberq-Sulzbax rayonunda yerləşən Müqəddəs Roma İmperiyasının iki fərqli tarixi dövlətinin adı idi.

İlk dövlət
----------

Pfals-Sulzbax 1569-cu ildə Çvaybrükgen hersoqu Volfqanqın ölümündən sonra Pfals-Çvaybrükgendən bölündü. Onun vəsiyyətinə görə Pfals-Sulzbax kiçik oğlu Otto Henri tərəfindən idarə edilməliydi. Otto Henri 1604-cü ildə heç bir varis buraxmadan öldü, buna görə Pfalz-Sulzbax Pfals-Noyburq ilə birləşdirildi.

İkinci dövlət
-------------

1614-cü ildə Pfals-Neyburq hersoqu Filipp Lüdviq tərəfindən oğlu Avqust üçün Pfalz-Neuburqdan ayrılaraq yaradıldı. O, Bavariya Elektoratı tərəfindən ayrılmış iki ərazidən ibarət idi. Qərbdə Nürnberq şəhəri, şərqdə isə Bohemiya Krallığı ilə həmsərhəd idi. Avqustun varisi Kristian Avqust, təbəələrinə öz dini məzhəblərini seçməyə icazə verən, simultanium tətbiq edən, 1666-cı ildə yəhudilərin Sulzbaxda yaşamasına icazə verən və mühüm çap sənayesi quran tolerant bir hökmdar idi. Xələflərinin hakimiyyəti dövründə aydın oldu ki, Pfalz-Sulzbax III Karl Filippin ölümündən sonra Pfalz Elektoratını miras alacaq.

Hökmdarları
-----------

1. Otto Henri
2. Avqust
3. Kristian Avqust
4. Teodor Estaş
5. İohann Kristian
6. Karl Teodor


|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | VIAF: 236798331 · WorldCat VIAF: 236798331 |
**Şotlanlı** (kürd. Şotlanlî) — Azərbaycanda kürddilli tayfa. Onlar Anadoludan İranın Sərab ərazisinə, yəni Şəqaqi elinə gəlmişdir. Burada yaşamış Şatiranlu oymağı şotlanlıların kökü hesab edilir və bu adın mənşəyinin də oradan gəldiyi ehtimal olunur. 1747-ci ildə Nadir şahın ölümündən sonra Azərbaycan xanlıqlara parçalananda bu tayfa Sərab xanlığının ərazisinə daxil olub. 1828-ci ildə Türkmənçay müqaviləsi bağlandıqdan sonra sonuncu Sərab xanı Sadıq xan Şəqaqinin oğlu Cahangir xan Şəqaqi ilə birlikdə Zəngəzur mahalına köç etmişlər. Ağdam və Ağcabədi rayonlarında eyniadlı kəndlər mövcuddur. 23 aprel 1994-cü ildə Ağdamın Şotlanlı kəndi bütun mudafiələrə baxmayaraq silahlı erməni hərbi birləşmələri tərəfindən işğal olunub. 20 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusunun tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Həmid, Tural.* "Azərbaycan kürdləri". AzLogos. 12 iyun 2020. 2022-03-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 fevral 2022.
2. ↑  "Ağdamın Şotlanlı kəndi bu gün". 2022-02-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-06.
**Мarajo** (*port.* Marajó) — Braziliyanın ən iri adası. 40,100 km² əraziyə malik olaraq Adaların dünyada sahəsinə görə sıralamasında 34-cü yerdədir. Marajonu bəzən çay yatağında yerləşən ən iri ada adlandırırlar. Bu yalnışdır, çünki, adanın Atlantik okeanına bir başa çıxışı vardır. Ən iri Çay adası isə elə Braziliyada yerləşən Bananal adasıdır. Ada inzibati cəhətdən Para ştatına daxildir.

Coğrafiya
---------

Ada çokmə suxurlarla örtülüdür və əsasən Amazon çayının gətirdiyi suxurlar burada toplanmışdır. Ada bütünlüklə Ekvatorda yerləşir. Şimaldan Amazon estuarisi ilə hüdudlanır. Onu bəzən "*Pres dənizi*" adlandırırlar. Cənubundan isə Para çayı keçir və adanı materikdən ayırır. Bu hissədə iri Belen şəhəri yerləşir. Ada selvasla örtülüdür.

Tarix
-----

Kolumba-qədər sivilizasiyası zamanı adada Morajoar mədəniyyəti çiçəklənirdi. Hal-hazırda burada arxioloji qazıntı işləri aparılır. Marajo dünyada yeganə yer olmuşdur ki, burada İspan qripinə heç kəs tutulmamışdır. Halbuki, Birinci Dünya müharibəsi zamanı dünya bu xəstəlikdən əziyyət çəkirdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Adada fəaliyyət göstərən arxioloji tətqiqatı haqqında sayt. Arxivləşdirilib 2012-02-07 at the Wayback Machine  (ing.)
**Şozo Makino** (牧野省三, *Makino Şozo*?, 22 sentyabr 1878, Kioto – 25 iyul 1929) – Yaponiya film rejissoru və prodüseri. "Yaponiya kinosunun atası" hesab olunur.

Həyatı
------

Şozo Makino 1878-ci ildə Yaponiyanın Kioto şəhərində doğulmuşdur. Makino anasına məxsus olan Senbonza teatrının meneceri olduğu dövrdə *Nikkatsu Corporation* şirkətinin başçısı olan Eynosuke Yokota ilə tanış olmuşdur. Yokota onu işə götürərək filmlər çəkməsini istəmişdir. Makinonun ilk çəkdiyi belə film 1908-ci ildə "Honno məbədi döyüşü" olmuşdur.

Makino Okayama prefekturasını ziyarət edərkən kiçik bir teatrda çıxış edən Matsunosuke Onoe ilə tanış olmuş və onun aktyorluq bacarıqlarını kəşf etmişdir. Makino növbəti 10 il ərzində onunla hər il 60-80 film çəkmişdir. Bu filmlərin çoxu bacarıqlı qılınc ustalarının hekayələrindən və ya absurd bədheybət nağıllarından bəhs edirdi. 1919-cu ildə Mikado Company şirkətini yaradaraq təhsil filmləri çəkməyi başlamışdır.

Film sayının çoxluğuna görə 1921-ci ildə Nikkatsu şirkəti ilə yollarını ayırmış və müstəqil işləməyə başlamışdır. 1925-ci ildə Kiotonun Omuro bölgəsində studiya açmış və *Makino Productions* şirkətini yaratmışdır. O, Bando Tsumasaburo kimi aktyorların baş rollarda çıxış etdiyi realistik tarixi dramaları populyarlaşdırmışdır.

Ailəsi
------

Oğlu Masahiro Makino 3 yaşından etibarən atasının filmlərində oynamağa başlamışdır. Daha sonra o da rejissor olmuş və tarixi filmlər çəkmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  Kodansha Encyclopedia of Japan
2. 1 2  "Who's Who in Japanese Silent Films". Matsuda Film Productions (ingiliscə). 15 dekabr 2006 tarixində arxivləşdirilib.

Ədəbiyyat
---------

* Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). V cild (Libr–Nijo). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 87. ISBN 0-87011-625-8. İstifadə tarixi: 25 oktyabr 2022.
**Vladimir Sauloviç (Bension-Volf Şeveleviç, Bension Sauloviç, Volf Sauloviç, Vladimir Savelyeviç) Veynşal** (26 dekabr 1863, Qrodno — 13 dekabr 1943, Hayfa) — həkim və ictimai xadim.

Bioqrafiya
----------

Qrodnoda müəllim-redaktor Şevel-Şmuel (Saul) Abramoviç Vaynşalın (1839, Mogilyov - 1903, Bakı) və Zirl Abramovna Katsenelenbogqn (1839, Vilnüs - 1886, Minsk) ailəsində anadan olub. Ata Minskdə rus dili müəllimi, 1889-cu ildən Sankt-Peterburqda nəşr olunan "Vosxod" jurnalının katibi, Tallin hökumət rabbi, 1890-cı ildən isə Tiflisdə; "Yəhudi dilində qısa akademik lideri" (Varşava, 1877) müəllifidir. 

Minskdə təhsil almış, o, Sionizm hərəkatında yarandığı vaxtdan (bundan əvvəl "Xovevey Sion" hərəkatında, 1882-1883-cü illərdə) fəal iştirak etmişdir. Sankt-Peterburq Dövlət Universitetində təbiət elmlərini öyrəndi. 1888-ci ildə İmperator Tibb-Cərrahi Akademiyasını bitirmiş, 1890-cı ildə Sankt-Peterburqdakı xəstəxanada işləmişdir.

Sağlamlıq problemləri üzündən o, hərbi xidmətdən azad edilmiş və Qafqaza göndərilmişdi, əvvəlcə Tiflisdə yaşayırdı. 1892-ci ildə vəba xəstəliyindən sonra, Kürdəmirə bakterioloq olaraq göndərilib və 1922-ci ildən əvvəl Maştağada kənd doktoru, daha sonra
isə Bakıda həbsxana həkimi, bununla yanaşı, Bakıda hökumət doktoru kimi xidmət edirdi. 1893-cü ildən bəri ailəsi Bakıda Puşkinskaya küçəsində, 14 nömrəli evdə yaşayırdı. 

1917-ci ildən 1920-ci ilə qədər Rusiyanın "Sionizm" qəzetini redaktə etdi. 1917-ci ildə Qafqaz Sionist Təşkilatının sədr müavini və Bakı şəhər şurasının üzvü seçilmişdir. 1918-ci ildə Yəhudi Xalq Universitetində leksiya oxumuşdur.

1922-ci ildə ailəsi ilə mandatlandırılmış Fələstinə köçdü; 1923-1924-cü illərdə Rexovotda bir kənd doktoru, 1924-1926-cı illərdə - Tel-Əvivdə bələdiyyə doktoru, 1928-ci ildən Hayfa şəhərində xüsusi bir həkimdir. 1928-ci ildən - Eretz-İsrail Tibb Assosiasiyasının Mərkəzi Komitəsinin sədridir.

Mənbə
-----

1. Бакинские хроники
2. Российский медицинский список на 1902 год
3. Яков Вайншал «Ландау — потомок раввинов»
4. Житейская мудрость Маргариты Даниловны Анисимовой

Xarici keçidlər
---------------

* Вейншал, семья
Şove mağarası Cənubi Fransada yerləşir və təsadüfən 18 dekabr 1994-cü ildə kəşf edilmişdir. Karbon testləri nəticəsində məlum olmuşdur ki, dünyada tapılan ən qədim rəsmlər bu mağarada yerləşir. Mağarada mağara ayısı, mamont və tüklü kərgədan kimi nəsli kəsilmiş canlıların kəllə sümükləri tapılmışdır. 2014-cü ildə UNESCO tərəfindən Dünya Mirası Siyahısına daxil edilmişdir.

Fransanın cənubunda Ardeş çayının vadisində qayaüstü rəsmlərlə zəngin olan Şove mağarası yerləşir. Mağara 1994-cü ildə üç speleoloq tərəfindən kəşf edilib. Onlardan birinin soy adı məhz Şovedir. 2014-cü ildən ümumidünya irs siyahısına daxil edilmişdir. Mağarada yerləşən zalların və qalereyaların ümumi uzunluğu 800 metr, hündürlüyü isə 18 metr təşkil edir. Mağarada 435 müxtəlif heyvanların təsviri aşkar edilib. Mütəxəssislərin fikrincə ən qədim rəsmlərin yaşı təxminən 36 min ildir. Şove mağarısının buz dövründən bəri tədric olunması səbəbindən qayaüstü rəsmlər gözəl vəziyyətdə bu günə kimi saxlanılıb. 

Mağara ziyarət üçün bağlıdır. Bu abidənin qorunması üçün edilmişdir. 2015-ci ildən etibarən Şove mağarasının surəti fəaliyyətə başlamış və turistlər üçün açıq elan edilmişdir.

Qalereya
--------

* Şove Mağarasından rəsimlərŞove Mağarasından rəsimlər
* Rumıniyada 2001-ci ildə buraxılmış Şove mağarasını əks etdirən temalı pulRumıniyada 2001-ci ildə buraxılmış Şove mağarasını əks etdirən temalı pul

İstinadlar
----------

1. ↑  base Mérimée (fr.). ministère de la Culture, 1978.
**Pakistan Qırmızı Aypara Cəmiyyəti** — Pakistanlılar üçün təcili tibbi yardım və xilasetmə xidmətləri təmin edən bir təşkilat. Cəmiyyət 1947-ci ildə Pakistanın müstəqilliyindən sonra Saloni Malikin rəhbərliyi altında Pakistan Qırmızı Xaç Nizamnaməsi adı altında yaradılıb. Daha sonra adı Qırmızı Aypara Cəmiyyəti kimi dəyişdirildi. Onun mərkəzi İslamabaddadır.

Fəaliyyətləri
-------------

Pakistan Qırmızı Aypara Cəmiyyəti yemək, təmiz su və müalicə xidmətləri daxil olmaqla dəstək xidmətləri təmin etməklə milyonlarla pakistanlıya xəstəlik və fəlakətlərin aradan qaldırılmasında yardım edir.

2010-cu ildə Pakistan tarixində ən böyük daşqınların baş verdikdən sonra Pakistan Qırmızı Aypara Cəmiyyəti yerli pakistanlıları su və ərzaqla təmin etdi. Onlar bu hadisə zamanı Qırmızı Xaç cəmiyyətləri ilə güclərini birləşdirərək daşqının səbəb olduğu fəlakətləri aradan qaldırmaq üçün 100 min dollar yardım göstərdilər.

2014-cü ildə Sind əyalətində Pakistan Qırmızı Aypara Cəmiyyəti JDC Rifah Təşkilatı ilə birgə Karaçi şəhərində Aşura günü ilə əlaqəli iki gün davam edən tibbi düşərgə təşkil edərək həkimlər, paramedikal heyət və könüllülər təmin edərək 300-ə yaxın adamın tibbi yardım göstərdi.

Həmçinin bax
------------

* Beynəlxalq Qırmızı Xaç və Qırmızı Aypara Hərəkatı

İstinadlar
----------

1. ↑  *American red Cros.* "American Red Cross Supports Pakistan's Response to Worst Flooding in 80 Years". Article. Red Cross. May 29, 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: Oct 4, 2012.
2. ↑  *Medical News.* "Regional News". The Medical Newspaper. Nov 8, 2014. September 23, 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: Feb 4, 2015.
**Müxtəlifyarpaqlı cökə** (*lat.* Tilia heterophylla) — bitkilər aləminin əməköməciçiçəklilər dəstəsinin əməköməcikimilər fəsiləsinin cökə cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Şimali Amerikada yayılmışdır.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 15-24 m-ə çatan, oval, yumru çətirli, iri yarpaqlı ağacdır. Yarpaqları iri, tünd yaşıl, ucu biz, kənarları dişli, alt tərəfi gümüşüdür. Çiçəkaltlığının uzunluğu 5 dyumdur. Çiçəkaltlığının uzunluğu 5 dyumdur (12 sm-ə qədər). Çiçək qrupu 5-10 çiçəkdən ibarət olaraq iyunda çiçəkləyir.Açıq sarı meyvələri - xırda qozaları yayın axırlarında yetişir.

Ekologiyası
-----------

Orta nəmişli, yaxşı drenajlı torpaqlarda asanlıqla becərilir. Havanın çirklənməsinə və şəhər şəraitinə pis dözür. Aşağı dağ yamaclarında və alçaq səviyyəli nəmişli meşələrdə rast gəlinir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Boyük Qafqazda təbii halda bitir.

İstifadəsi
----------

Arılar vasitəsi ilə tozlandırır. Çiçəklərin nektarından bal, ağacın şirəsindən sirop, çiçəklərindən isə çay hazırlanması üçün istifadə edilir. Dekorativ ağacdır, qışda budaqları və tumurcuqları qırmızı rəngli olur.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q6579882
* EPPO: TILHT
* GBIF: 6415174
* GRIN: 411226
* IPNI: 253457-2
* IRMNG: 11072705
* ITIS: 21539
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:835356-1
* Tropicos: 32200186
* VASCAN: 6642
* WFO: wfo-0000457519

 |
**Qafqaz Konfederasiyası Paktı** — Bolşevik işğalından sonra Avropada fəaliyyət göstərən qafqazlı mühacirlərin Qafqaz Konfederasiyası yaratmaq məqsədilə imzaladığı sənəd.

Qafqaz Konfederasiyasının əsasları
----------------------------------

1934-cü il iyulun 14-də Brüsseldə imzalanmışdır. "Qafqaz Konfederasiyası Paktı" adlanan 14 iyul anlaşmasında Azərbaycan, Gürcüstan və Şimali Qafqaz Milli Mərkəzləri "Bir millətin tam inkişafının ancaq tam bir istiqlal şərtilə mümkün olacağını, təkmil Qafqaz qüvvələrinin vahid və müştərək sərhədlər daxilində birləşmədən bu məqsədə çatmasının son dərəcə çətin olacağını, Qafqaz millətlərinin xarici siyasət və milli müraciətlərinin müştərək bir tərzdə ifadə edilməsinin zəruriliyini, Qafqaz Cümhuriyyətləri Konfederasiyasının məmləkətin siyasi və iqtisadi birliyindən irəli gələn bir forma olduğunu" nəzərə alaraq, Qafqaz Konfederasiyasının əsaslarını elan etdilər.

Sənəddə qeyd edilənlər
----------------------

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
Sənəddə göstərilirdiki, Qafqaz Konfederasiyası xaricdə tərkibinə qatılmış Cümhuriyyətlərin adından çıxış edəcək; yaradılacaq Qafqaz Konfederasiyası müştərək gömrük sərhədinə malik olacaq; konfederasiyaya daxil olan Cümhuriyyətlərin xarici siyasəti qurumun səlahiyyətli nümayəndələri tərəfindən birgə həyata keçiriləcək; konfederasiyanın sərhədləri Cümhuriyyətlərin ordularından təşkil edilən və vahid komandanlıq altında fəaliyyət göstərən konfederasiya ordusu tərəfindən müdafiə olunacaq; konfederasiyadaxili mübahisəli məsələlərə ali konfederasiya məhkəməsində baxılacaqdır. "Qafqaz Konfederasiyası Paktı"nı Azərbaycan adından Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Əlimərdan bəy Topçubaşov, Şimali Qafqaz adından Məmməd Girey Sunc, İbrahim Çulik, Tausultan Şakman, Gürcüstan adından N.jordaniya, A.Çxenkeli imzalamışdır.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası, I cild, "Lider nəşriyyat", Bakı-2004
**Şana Abe** (*ing.* Şana Abe*;* XX əsr, Texas) — amerikalı romantik roman yazıçısı. O, keçmiş Romantic Times Karyera Nailiyyət Mükafatının laureatı olub və bir neçə dəfə Romantic Times Rəyçilərinin Seçimi Mükafatını qazanıb.

Bioqrafiyası
------------

Şana Abe Texasda anadan olub. Uşaqlığının çox hissəsini Koloradoda keçirdi, qısa müddət ərzində mübadilə tələbəsi olaraq Meksikaya səfər etdi və on yeddi yaşında Yaponiyada model kimi yaşadı. Uşaqlığı boyu Abe, modellik çəkilişləri zamanı boş vaxtlarında "Bütün zamanların ən axmaq romantikası" adlandırdığı əsəri tamamlayaraq yazdı. Ən çox oxuduğu kitablar olduğu üçün onun yazıları romantikaya yönəlmişdi. Daha sonra Los-Ancelesdəki kollecə getdi və dramaturq kimi məzun oldu.
Onun ikinci romanı, həm də müasir romanı, yazı müsabiqəsində üçüncü yeri qazandı. O, kitabı bir neçə potensial agentə göndərdi, onların çoxu "Yaxşı səs, amma hansı sətir üçün yazırsan?"[1] kimi suallarla cavab verdi. Abe tarixi romanlara diqqət yetirmək qərarına gəldi. Tarixi romanda ilk cəhdi üçün yeni evlənən Abe orta əsrlərdə baş verən əri ilə münasibətinin hekayəsini danışmağa qərar verdi. Əlyazma Bantam Books tərəfindən satın alınmış və Winter Rose adı ilə nəşr edilmişdir.[1]
Abenin sonrakı romanlarının çoxu da orta əsrlər dövrünə təsadüf edir. Abe bu dövrü "böyük dixotomiya hissi... O, əzəmət, nəzakətli lütf və cəngavər cəngavərlər haqqında düşüncələrə ilham verir - lakin eyni zamanda, dövrün sadəcə olaraq inkar edilə bilməyən sərt, xam bir cəhəti var. "[bir]

Abe Romantic Times Karyera Nailiyyət Mükafatını aldı və altı dəfə Romantic Times Reviewers' Choice Mükafatına namizəd oldu, iki dəfə qalib oldu.

Biblioqrafiyası
---------------

### Müstəqil romanlar

* *A Rose in Winter* (1998)
* *The Promise of Rain* (1998)
* *The Truelove Bride* (1999)
* *Intimate Enemies* (2000)
* *A Kiss at Midnight* (2000)
* *The Secret Swan* (2001)
* *The Last Mermaid* (2004)

### Drakon seriyası

* *The Smoke Thief* (2005)
* *The Dream Thief* (2006)
* *Queen of Dragons* (2007)
* *The Treasure Keeper* (2009)
* *The Time Weaver* (2010)

### Ən şirin qaranlıq seriyası

* *The Sweetest Dark* (April 2013)
* *The Deepest Night* (August 2013)
* *The Fiercest Joy* (February 2017)

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Internet Speculative Fiction Database |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNE: XX1797589 · BNF: 155591006 · ISNI: 0000 0003 5517 5302 · LCCN: no98063536 · NKC: xx0014608 · VIAF: 87595944 · WorldCat VIAF: 87595944 |

 |
**Axtıçay** (Kyabyakçayın yuxarı axınında, ləzgi. Ахцегьвацl) – Rusiyada çay (Dağıstan), Samurçayın sağ qoludur. Rutul və Axtı rayonlarının ərazisindən axır. Uzunluğu - 63 km, hövzə sahəsi 963 km²-dir.

Coğrafiya
---------

Axtıçay çayı Baş Qafqaz silsiləsinin şimal-şərq yamacındakı bulaqdan başlayır və Samurçayın sağ sahilindən axır.
Axtıçay çayı Samurçayın ən bol sulu hövzəsidir. Çayın uzunluğu 63 km, ümumi düşmə 2300 m, su hövzəsi sahəsi 963 km², orta hündürlüyü 2590 m təşkil edir. Çayın çox hissəsi (84%) 2000 m-dən yuxarıdır.

Çay yatağı mürəkkəbliyi ilə seçilir. Astanalar hündür deyil, əsasən 0,5-1 m təşkil edir. Üst və orta nöqtələrdə sahillərin aşağı, hündürlüyü bir metrə qədərdir, qum-gil və daşlardan ibarətdir. Çayın aşağı axınında, son 26 kilometr sahillər yüksəkdir. Daha sonra Qdımçay çayına axır, burada Axtıçay dərin dərədə axır. Suyun müxtəlif hissələrdə eni 2 ilə 15 metr arasında, dərinliyi 10 sm-dən 1,2 m-dək dəyişir.Çayın orta sürəti 1-2 m / s, yerlərdə 4-5 m / s-dir.

Hidrologiya
-----------

Çay qidalanmasında ərimə suları, yağış və yeraltı sular demək olar ki, eyni əhəmiyyətə malikdir. İllik axınların paylanması bərabər deyil. Ən çox sulu çay may ayından avqusta qədərdir, illik axın həcmi 60% -i keçir. Təhlükəli hidroloji hadisələr çox vaxt fəlakətli daşqınları və sel suları şəklində müşahidə olunur (1988 və 1997).

Orta illik su axını - çayın ağzında 15,8 m³ / s, maksimum 550, minimum 1.75 m³ / s. Daşqınlar zamanı çayın suları çox palçıqlı olur. Suyun bulanıqlığı bəzi hallarda təqribən 120.000 q / m³-ə çatır.

Çay kəşfiyyatı və suyun idarə edilməsi
--------------------------------------

Çayın rejimi 3 sahədə öyrənildi: Xnov, Smuqul, Axtı.   

Çayın əhəmiyyətli su idarəetmə dəyəri var. Qonşu kəndlərin və tarlaların su təchizatı və suvarma üçün istifadə olunur. Axtı Su Elektrik Stansiyası (1957-ci ildə tikilmişdir) çay üzərində işləyir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ахтычай (Кябякчай)". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-02.
2. ↑  "Река Ахтычай » Родники святые минеральные источники". 2011-10-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-02.
3. ↑  "Уровень воды в реке Ахтычай по гидропосту в с. Ахты". 2021-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-02.
4. ↑  "Изучение реки и водохозяйственное значение". 2022-03-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-02.

Xarici keçidlər
---------------

* Река Ахтычай в селе Ахты, сентябрь 2018