**Fransua Buşe** (*fr.* François Boucher; 29 sentyabr 1703[…], Paris[…] – 30 may 1770[…], Paris[…]) — fransız rəssam, qravürçü, dekorator. Rokoko dövrünün parlaq nümayəndələrindən biri olmuşdur.

Həyatı
------

Onun çoxsaylı qravürlər seriyası olub. Buşe həmçinin Molyer, Bokaçço, Ovidinin kitablarına illüstrasiyalar çəkmişdir. Sənətçi dekorativ tətbiqi sənət və dəzgah qrafikasında bir çox örnəklər ərsəyə gətirmişdir: opera, teatrlara tamaşalar üçün dekorasiya, kral qoblen manufakturaları üçün eskizlər, dekorativ işləmələrlə zəngin Sevr çiniləri, müxtəlif zərif miniatür nümunələri. Öz yaradıcılığında rəssam mifoloji və alleqorik motivlərə yer vermişdir. Parisin dəbdəbəli həyatını, kənd yarmarkalarını bir çox portret və peyzajlarda təsvir etmişdi.
Buşe zaman-zaman fəxri adlarla təltif olub. Məsələn: 1765-ci ildə məhkəmə rəssamı adı almışdı. Mütəmadi olaraq Madam de Pompardur və kralın sarayında, o cümlədən Paris malikanələrində dekorasiyanın zənginləşdirilməsi yönümlü işlərə cəlb olunmuşdu. Rəssam həm də XV Lüdovikin çoxsaylı portretlərini çəkib. Bunun nəticəsində kralın sevimli rəssamlarından birinə çevrilib. Ömrünün son illərində kral rəssamlıq və heykəltəraşlıq akademiyasında direktor olmuş, "kralın birinci rəssamı" adı ilə tanınmışdır.

Yaradıcılığı
------------

Rəssamın istedadı və təxəyyülünün güclü olması mifoloji süjetli əsərlərdə də özünü büruzə verir. Mifoloji təsvirlərin fonunda antik tikililər göstərilirdi. Bu rəsmlər parlaq rəng qamması, kompozisiyadaki səhnələrə verilən effeklər, sərbəst rəssam manerası ilə seçilirdi. Yaxmaların işlənməsindəki dinamika Buşe yaradıcılığını səciyyələndirən cəhətlərdən biridir. Buşe teatr tamaşaları və operalar üçün dekorasiyalar hazırlayırdı. Həmçinin, qobelenlərin düzəldildiyi Bove manufakturası üçün təsvirlər çəkirdi. Bu təsvirlər iki ayrı-ayrı hissə təşkil edirdi: "İtalyan kənd bayramları" (1736), "Nəcib çoban" (1755). Bu gün Kaliforniyanın San-Marino ştatında kolleksiyalarda saxlanmaqdadır.
Buşenin Molyer və digər məşhur yazıçıların əsərlərinə çəkdiyi illütrasiyalar da diqqətəlayiqdir. "Paris qışqırıqları" adlı illüstrasiya silsiləsi də maraqlı işlərdən biridir.

Rəssamın əsərləri
-----------------

1. Emalatxanada rəssam (avtoportret)- Luvr, Paris
2. Diana ovdan sonra- Konyak-Je muzeyi, Paris
3. Herkules və Omfala- A.S.Puşkin adına incəsənət muzeyi, Moskva
4. Vulkandan Eneya üçün silah istəyən Venera- Luvr, Paris
5. Mari Byuzonun (rəssamın arvadı) portreti
6. Avropanın istilası- Volles Kolleksiyası, London
7. Rinaldo və Armida- Luvr, Paris
8. Pana trimufu- milli qalereya, London
9. Səhər yeməyi- Luvr, Paris
10. Veneranın doğulması- Milli muzey, Stokholm
11. Veneranın trimufu- Milli muzey, Stokholm
12. Leda və Qu quşu- şəxsi kolleksiya
13. Yuyunmadan sonra dincələn Diana- Luvr, Paris
14. Kupidonun təlimi- Şarlottenburq muzeyi, Berlin
15. Landşaft peyzajı- A.S.Puşkin adına muzey, Moskva
16. Yupiter və Kallisto- A.S.Puşkin adına muzey, Moskva
17. Madam Berjerenin portreti
18. Yay pastoralı
19. Amuru təsəlli edən Venera- Milli incəsənət qalereyası, Vaşinqton
20. Dəyirman- Luvr, Paris
21. Madmazel O`Merfinin portreti- Köhnə pinakotek, Münhen
22. Gün batımı- Volles kolleksiyası, London
23. Günəşin doğulması- London
24. Veneranın Vulkana gəlişi- Volles kolleksiyası, London
25. Markiz de Pompardurun portreti- Köhnə pinakotek, Münhen
26. Veneraya Eneyə aparması üçün silah verən Vulkan Вулкан- Luvr, Paris

Əsərlərindən reproduksiyalar
----------------------------

Səhər yeməyi (1739)Mari Byuzenin portreti (1733)
Köhnə Pinakotekdə sərgilənən əsərlərMadam de PompadurDincələn qız

Mənbə
-----

*

Həmçinin bax
------------

| ⛭Fransua Buşe |
| --- |
| Mari Byuzenin portreti (1733) • Səhər yeməyi (1739) • Dincələn qız (1752)  • Madam de Pompadur (1756) |  |

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  François Boucher (nid.).
3. 1 2 3 4  Буше Франсуа // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
4. 1 2 3 4  .
5. ↑  artist list of the National Museum of Sweden. 2016.
6. 1 2 3 4 5 6 7  .
7. ↑  .