recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Joan Enrik Vives-i-Siciliya** (kat. Joan-Enric Vives i Sicília; 24 iyul 1949, Barselona, İspaniya) — Urgel Katolik Yeparxiyasının hazırkı Yepiskopu və Andorra şahzadəsi.

Həyatı
------

Vives-i-Siciliya 1949-cu ildə Barselonada anadan olub və xırda sahibkar Françeska Vives Pons və Korneliya Siciliya İbanezin üçüncü oğludur. 1965-ci ildə seminariyaya daxil olmuş və Humanitar, Fəlsəfə və İlahiyyatı fakültəsini bitirmişdir. 1974-cü ildə Vives evindəki Santa Mariya del Taulat de Barselona kilsəsində keşiş təyin edildi. Ata Vives-i-Siciliya daha sonra 1993-cü ildə Barselona Yepiskopunun köməkçisi təyin edildi və avtomatik olaraq İspaniya Yepiskopal Konfransının üzvü oldu. Papa İohann Pavel onu 2001-ci ildə Urgeldə yepiskop köməkçisi təyin etdi. 2003-cü ildə sələfi Juan Marti Alanisin təqaüdə çıxmasının taman olmasından iki il sonra onu 12 may 2003-cü ildə Urgel Yepiskopu olaraq təyin etdi və bu səbəbdən Pireney yüksəkliklərində yerləşən Andorra Knyazlığında Andorranın şahzadəsi oldu. 10 iyul 2003-cü ildə Andorranın Kaza de la Val səmtində, Andorra la Vellada yeni şahzadə olaraq konstitusiya andı içdi. Vives-i-Siciliya daha sonra 2010-cu ilin mart ayında Papa XVI Benedikt tərəfindən Baş yepiskop rütbəsinə qaldırıldı.

Nişanları
---------

* "Xaç" ordeni (5 mart 2010)

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-04-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-05.
2. ↑
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2013-03-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-22.

Xarici keçidlər
---------------
**Joan Gamper** (22 noyabr 1877[…], Vintertur, Sürix kantonu – 30 iyul 1930[…], Barselona) — İsveçrə idmançısı, "Barselona" futbol klubunun yaradıcısı, futbolçusu və prezidenti. O, həmçinin İsveçrənin "Sürix" və "Bazel" futbol klublarının yaradılmasının təşəbbüskarlarından biri hesab olunur.

Erkən illəri
------------

Hans-Maks Qamper İsveçrənin Vintertur şəhərində anadan olmuşdur. O, Kamper (böyük) və Rosina Emma Hessiqin beş uşağından üçüncüsü və yaşca ən böyük oğlu idi. O, səkkiz yaşında olarkən anası vərəmdən ölmüş və ailə Sürixə köçmüşdür. Artıq erkən yaşlarında Qamper qızğın velosipedçi və qaçışçı kimi tanınırdı. Ömrü boyu bütün idman növlərinin həvəskarı olmuşdur. Futboldan əlavə reqbi, tennis və qolf oynamışdır, lakin İsveçrədə futbolçu və "Bazel" klubunun daimi kapitanı kimi məşhurlaşmışdır. 1897-ci ildə Fransada işləməyə başlamış, Lionda reqbi klubunda çıxış etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  *Jerzovskaja* Fussballhelden Winterthur, Winterthur Football Heroes (isv-alm.). *(untranslated)*, 2013. S. 20–21. ISBN 978-3-03834-002-7
2. 1 2 3 4  Joan Gamper // Gran Enciclopèdia Catalana (kat.). Grup Enciclopèdia, 1968.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · İspan bioqrafik · Katalan idman |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNC: a10670397 · BNE: XX1589080 · GND: 137208405 · ISNI: 0000 0000 7689 9068 · LCCN: no90026470 · SUDOC: 063242419 · VIAF: 70950540 · WorldCat VIAF: 70950540 |

 |
**Allahverdiyev Cahangir İbrahim oğlu** (6 sentyabr 1938) — azərbaycanlı kimyaçı.

Həyatı
------

Allahverdiyev Cahangir İbrahim oğlu 6 sentyabr 1938-ci ildə Gədəbəy rayonunun Poladlı kəndində anadan olmuşdur. 1946-cı ildə öz kəndlərində məktəb olmadığından qonşu Böyük Qaramurad kəndində Füzuli adına orta məktəbə getmiş, 1956-cı ildə isə həmin məktəbi bitirib ali təhsil almaq üçün Bakı şəhərinə gəlmişdir. Sənədlərini M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutuna vermişdir. О, həmin institutun kimya-texnologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. Tələbəlik illərində öz istedad və bacarığı ilə fərqlənmişdir. 1961-ci ildə institutu müvəffəqiyyətlə bitirdikdən sonra perspektivli məzun kimi təyinatla Azərbaycan Neft Layihə İnstitutuna mühəndis-texnoloq vəzifəsinə işləməyə göndərilmişdir.

Pedaqoji fəaliyyətə olan həvəsi onu 1962-ci ildə məzunu olduğu M.Əzizbəyov adına Neft və Kimya İnstitutuna qaytarmışdır. О, müsabiqə yolu ilə həmin instituta müəllim qəbul olunmuşdur.

Daha səmərəli elmi-tədqiqat işi ilə məşğul olmaq üçün 1966-cı ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Y.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya prosesləri institutunun analitik kimya laboratoriyasına elmi işçi düzəlmişdir. Bir müddət burada maraqlı təcrübələr aparmış və nəhayət 1972-ci ildə həmin institutun aspiranturasına daxil olmuşdur. 1977-ci ildə "Adsorbsiya üsulu ilə yüksək keyfiyyətli reaktiv yanacağın və təmiz neftin turşularının alınmasının tədqiqi və texnologiyası" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək texnika elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Onun apardığı tədqiqat işi çox böyük elmi-təcrübi əhəmiyyətə malik olduğundan xüsusi reqlament hazırlanmış, tədqiqatın nəticəsinin həyata tətbiq olunması üçün SSRİ Neft Nazirliyinin göstərişi ilə həmin iş Azərbaycan Neft Layihə İnstitutuna təqdim olunmuşdur.

Cahangir Allahverdiyev 40-a yaxın elmi əsərin, 5 müəlliflik şəhadətnaməsinin müəllifidir. O, 1981-ci ildən Neft Kimya Prosesləri İnstitutunun analitik kimya laboratoriyasının böyük elmi işçisi vəzifəsində işləmişdir. 1996-cı ildən isə bu laboratoriyanın müdiri olmuşdur.
**Jiralda ekzoxordası** (*lat.* Exochorda giraldii) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin ekzoxorda cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Təbii halda Çinin şimal-şərq hissəsində yayılmışdır. Mədəni şəraitdə Krımda və Qafqazda becərilir.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 3 m, çətrinin diametri 1,7 m olan şaxəli koldur. Cavan budaqları qırmızımtıl-boz rəngli, çılpaqdır. Yaşlı budaqları isə qırmızı-qonur rənglidir. Yarpaqları açıq yaşıl, 8-10 sm uzunluğunda, neştərvari, tam kənarlı, uc hissəsi dişlidir. İyun ayında çiçəkləyir. Çiçək saplağı 0,7-1 sm uzunluğundadır. Uzunluğu 4 sm olan ağ rəngli çiçəkləri salxım çiçək qrupunda toplanmışdır. Çiçək salxımı zoğların uc hissəsində olmaqla, bir çiçək salxımında 5-8 ədəd çiçək yerləşir. Meyvələri oktyabr ayında yetişir. Bitki 5 yaşından çiçəkləməyə başlayır.

Ekologiyası
-----------

İstiyə, işığa, rütubətə davamlı bitkidir. Torpağa çox da tələbkar deyildir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Bakı Nəbatət bağında normal böyüyərək inkişaf edir. Abşeronun torpaq-iqlim şəraitinə davamlıdır.

İstifadəsi
----------

Park və bağlarda yaşıllaşdırma işlərində geniş istifadəsi mümkündür.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q15251039
* EPPO: EXOGI
* FoC: 200010842
* GBIF: 3024261
* GRIN: 16498
* IPNI: 724867-1
* IRMNG: 10856239
* NBN: NHMSYS0021239211
* NCBI: 32225
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:724867-1
* Tropicos: 27806717
* WFO: wfo-0001009169

 |
**Cahan Holdinq** — 1995-ci ildən Azərbaycanda fəaliyyət göstərən şirkətlər qrupudur. Hazırda 22 əsas və bir neçə törəmə şirkəti özündə birləşdirir.

Holdinq avtomobil biznesi və texniki xidməti, tütün və çay məmulatları istehsalı, tikinti materialları və istilik sistemləri istehsalı, ticarət, turizm, tikinti sahələrində nəzərə çarpacaq irəliləyişlər əldə etməklə bərabər, hazırda bəzi tanınmış brendlərin rəsmi nümayəndəsidir.

Prezidenti Vüqar Abbasov olan "Cahan Holdinq" Kommersiya Şirkətlər İttifaqı yarandığı gündən indiyədək Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərməklə Respublikamızın sosial iqtisadi inkişafında, bir sıra yeni iş yerlərinin açılmasında həmçinin respublika vətəndaşlarının maddi rifah halının yaxşılaşdırılmasında öz töhfələrini vermişdir.

Həmçinin bax
------------

* Gəmiqaya Holdinq
* Naxçıvan Avtomobil Zavodu
* Nəqşicahan Holdinq
* Araz-Naxçıvan PFK

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Cahan Holdinq" KŞİ Londonda keçirilən "Azərbaycanda biznes mühiti" iclasında təmsil olunub - FOTOLAR". 2022-10-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-10-16.

Mənbə
-----

* Azərbaycan holdinqlərini tanıyaq - "CAHAN HOLDİNQ"

Xarici keçidlər
---------------

* Cahan Holdinq — Facebook səhifəsi
* Cahan Holdinq — Instagram səhifəsi

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Foto, video və audio | Instagram |
**Səssiz zona** (*isp.* La Zona del Silencio) – Meksikanın Duranqo ştatının Mapimi bölgəsində yerləşən səhra ərazisi. Mapimi biosfer qoruğunun ərazisindədir. Ərazi radio siqnallarının qəbul edilə bilməməsi və istənilən rabitə vasitəsinin işləməməsi ilə bağlı olan şəhər əfsanələri ilə məşhurdur. Bermud üçbucağı ilə müqayisə olunur.

Tarix və əfsanələr
------------------

Ərazi qədim dövrdə Tetis okeanının dibini təşkil edirdi. Ona görə də ərazidə bir çox qədim dəniz canlısının qalıqları və duz ehtiyatları var. Bu duz ehtiyatları müasir dövrdə də istifadə olunur.

1970-ci ilin iyulunda ABŞ-nin Yuta ştatındakı Qrin-River kompleksindən Nyu-Meksiko ştatına göndərilmiş Athena RTV sınaq raketi idarəetməni itirmiş və bu əraziyə düşmüşdür. Raketin içində radiokativ element kobalt-57-nin olduğu iki kiçik konteyner var idi. NASA raket mühəndisi Vernher fon Braun hadisəni öyrənmək üçün əraziyə göndərilmişdi.

ABŞ Hava Qüvvələrinin əməliyyatı nəticəsində ərazi ilə bağlı bir çox mif və şəhər əfsanəsi ortaya çıxmışdır. Yerli sakinlərdən birinin bu qəza qalıqlarını mühafizə etmək üçün işə götürülməsi bu şayiələrin yayılmasına kömək etmişdi. Ərazi ilə bağlı əfsanələrə radio siqnallarına mane olan qəribə maqnit anomaliyaları, flora və faunanın mutasiyası, UNO ziyarətləri daxildir. Ərazi Bermud üçbucağı ilə müqayisə olunur və bu əfsanələr əraziyə turist cəlb etmək üçün istifadə olunur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Eckles, Jim.* "The Athena That Got Away". White Sands Missile Range. İstifadə tarixi: 21 February 2011.[*daimi ölü keçid*]
2. 1 2  *Kaus, Andrea.* "The Zone Of Silence of northern Mexico – scientific marvel or just fiction?". MexConnect. 13 March 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 February 2011.
3. ↑  *Wilson, T. E.* "Exploring Mexico's Zone of Silence, Where Radio Signals Fail and Meteorites Crash". Atlas Obscura. 3 November 2016. 3 September 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 May 2020.
4. ↑  *Associated Press.* "Mexicans Find Radioactive Cone". The Milwaukee Sentinel. August 4, 1970. İstifadə tarixi: July 27, 2015 – Google News vasitəsilə.[*ölü keçid*]
5. ↑  *Associated Press.* "Mexicans Find Errant Rocket". The Toledo Blade. August 4, 1970. October 23, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 27, 2015 – Google News vasitəsilə.

Xarici keçidlər
---------------

* Səssiz zona və onun əfsanəsi
**Səsyazma Akademiyası** (rəsmi olaraq **Milli Səsyazma İncəsənəti və Elmləri Akademiyası**; qısaldılmış **NARAS**) musiqiçilər, prodüserlər, səsyazma mühəndisləri və digər musiqi peşəkarlarından ibarət akademiyadır. O, bütün dünyada məşhur olan mahnı və musiqi sənayesindəki nailiyyətləri tanıyan Grammy Mükafatları ilə məşhurdur. Səsyazma Akademiyası missiyası musiqi tarixini və əhəmiyyətini qorumaq və öyrətmək olan Qremmi Muzeyinin, qeyri-kommersiya təşkilatının təsisçi tərəfdaşıdır. Səsyazma Akademiyası, həmçinin musiqi ictimaiyyətinin sağlamlığına və rifahına təsir göstərməyə xidmət etdiyini bildirən MusiCares xeyriyyə təşkilatını təsis etdi. Səsyazma Akademiyasının Advocacy komandası yerli, əyalət və federal səviyyələrdə musiqi yaradıcılarının hüquqları üçün lobbiçilik edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-12-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-12-10.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-12-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-12-10.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-12-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-12-10.
**Günəşdən usanmışlar** (*rus.* Утомлённые солнцем — Utomlyonnye solntsem) — Nikita Mixalkovun rəhbərliyi ilə 1994-cü ildə ekrana gələn film. Filmin ssenarisini Rüstəm İbrahimbəyov yazıb. Film 1994-cü ildə "Ən Yaxşı Xarici Film" nominasiyasında qalib gələrək, Oskar mükafatına layiq görülmüşdür.

Tarixi
------

Bu film 1994-cü ildə çəkilmişdir. Psixoloji dramatik filmdir. Filmin rejissoru Nikita Mixalkov olmuşdur. Baş rolda rejissorun özü çəkilmişdir.

Məzmunu
-------

Filmdə 1936-cı ildə Sovetlər Birliyində Stalinin dövründən bəhs olunur. Filmin qəhrəmanı idealist döyüşlərdə iştirak edən Sergey Kotov idi. O geniş ailəsi ilə: həyat yoldaşı Marusya, 8 yaşında qızı Nadya və digər ailə üzvləri ilə dostları ilə bağ evində yaşayırlar. Adətən bu bağ evində aristoklatlar yaşayırdılar. Sergey Kotov Stalinə qəlbən inanmış, ölkənin gələcəyinin çox parlaq olacağına ümid edirdi. O, Stalinlə səmimi idi. Lakin o, Stalin rejiminin qaranlıq tərəfini görməmişdi. Bir gün Mitya adında bir şəxs çıxıb gedir. Mitya keçmişdə Kotovun həyat yoldaşının nişanlısı olmuşdur. Mitya geri qayıdır və ailənin içinə daxil olur, özünü onlara sevdirir. Əslində Mitya Sergey Kotovu tutmaq üçün gəlmişdir. Kotovun isə bunda xəbəri yoxdur. Mitya isə Kotova nifrət edir. Lakin sonradan Sergey Kotov Mityanin necə bir insan olduğunu anlayır. Filmin sonunda Mitya maşında Sergey Kotovu döyür və öldürür. Daha sonra Mitya yaşadıqlarına dözə bilməyib biləyini kəsərək intihar edir.

Bu filmdə bir neçə insanın tarixi taleyi birləşir. Buradakı qəhrəmanlar bir-birinin cəlladı və qurbanıdır. Onların yaşadığı həyat xoşbəxt görünsə də əslində müqəvvadır. Filmin sonunda Sergey Kotovun öz günahını boynuna alması 1936-cı ildə öldürülməsi Sovet vaxtında olunan represiyaya bir simvolik hadisə kimi yanaşmadır. Həyat yoldaşı Mariyanın tutulması və ölməsi qızı Nadyanın isə sağ qalıb Qazaxıstanda musiqi müəllimi işləməsi ekranda titr vasitəsi ilə tamaşaçıya çatdırılır.

Filmdə gərçək ata-qız münasibəti onların bir-birinə olan münasibəti tamaşaçının ürəyinə yol tapır. Burada olan hadisələr ancaq günorta çağı baş verir. Filmin sonunda Stalinin böyük şəkli görsənir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  .
2. ↑  IMDb (ing.). 1990.
3. 1 2  Kinopoisk (rus.). 2003.
4. ↑  Lexicon of international films (alm.). Zweitausendeins.
5. ↑  .
**Merilin diptixi** (*ing.* Marilyn Diptych) — amerikalı rəssam Endi Uorholun pop-art stilində işlədiyi məşhur rəsm əsəri.

Uorhol rəsm üzərində işləməyə Merilin Monronun ölümündən bir həftə sonra, 1962-ci ilin avqustunda başlamışdır. Rəssam Trafaret çapının vasitəsilə aktrisanın 1953-cü ildə çəkildiyi "Niaqara" filminin çəkilişləri zamanı çəkilmiş fotodan əlli ədəd eyni şəkili kətan üzərinə köçürmüşdür. Əsər bir neçə ay sonra tamamlanmışdır.

Monronun diptixin sol tərəfindəki 25 şəkli parlaq boyanmışdır, digər hissədəki rəsmlər ağ-qara çalarlarla qismən dağılmış, cızma qaranı xatırladan və solğun haldadır. Belə hesab edilir ki, Uorhol rəsmi iki, parlaq və solğun hissəyə bölməklə Merilin Monronun təzadlarla dolu olan həyatını və ölümünü assosiasiya etmişdir.

2011-ci ilə olan məlumata görə, "Merilin diptixi" əsəri Londonun Teyt qalereyasının Liverpul şəhərində yerləşən filialında sərgilənir. 2 dekabr 2004-cü ildə "The Guardian" qəzeti müasir incəsənətin 500 ən parlaq əsərlərinin siyahısını açıqlayıb. Siyahıda Uorholun bu işi üçüncü yerə layiq görülüb.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. ↑  *Marilyn Diptych Arxivləşdirilib 2010-08-13 at the Wayback Machine*. Tate Collection. 2004. Retrieved on September 3, 2008.
3. ↑  Helen Gardner, et al. *Gardner's Art Through the Ages*. Thompson Wadsworth, 2004. 1054.
4. ↑  Carol Salus. "Behind the Celestial Enchantment". *The Poetry of Life in Literature*. Ed. Anna-Tereza Timineçka. Springer, 2000. 198.
5. ↑  Charlotte Higgins. "Work of art that inspired a movement ... a urinal Arxivləşdirilib 2013-03-19 at the Wayback Machine". *The Guardian*. December 2, 2004. Retrieved on September 3, 2008.

| ⛭Merilin Monro |
| --- |
| 
* Filmoqrafiya
* Ölüm
* Populyar mədəniyyətdə

 |
| Mahnılar | 
* "Diamonds Are a Girl's Best Friend"
* "Happy Birthday, Mr. President"
* "Heat Wave"
* "My Heart Belongs to Daddy"
* "That Old Black Magic"
* "You'd Be Surprised"

 |  |
| Paltarlar | 
* Çəhrayı paltarı
* Ağ paltarı

 |
| Əlaqəli məqalələr | 
* *Forever Marilyn*
* Con Kennedi sənəd mistifikasiyası
* *Merilin diptixi*
* *The Last Sitting*

 |
**Berka palçıq vulkanları** — (*rum.* Vulcanii Noroioși de la Pâclele Mici) - Rumıniyanın Buzeu əyaləti, Berka yaxınlığındakı Skorsoas bələdiyyəsində yerləşən geoloji və botanik rezervasiyası. Onun ən təsir edici xüsusiyyəti arasında palçıq vulkanları, kiçik vulkanik quruluşlar, adətən bir neçə metr yüksəkliyə çatan palçıq və təbii qazların püskürməsini göstərmək olar. Păclele Mici 341 m yüksəklikdə yerləşir və 16.5 ha ərazini əhatə edir.

Geoloji fenomen.
----------------

Ətrafdakı mənzərə
Qazlar 3000 metr dərinlikdən səthə, gil və suyun yeraltı təbəqələri vasitəsilə püskürdükdə, yeraltı duzlu suyu və palçığı itələyərək vulkanların ağzından axır, qaz isə baloncuklar şəklində yuxarıya çıxır. Palçıq səthdə quruyur, həqiqi bir vulkana bənzər nisbətən möhkəm bir konik quruluş formalaşdırır. Onların yuxarıya çıxartdığı palçıq soyuqdur, çünki mantiyadan deyil, yerin kontinental qabığının təbəqələrindən gəlir.
Rumıniyada yerləşən rezervasiyalar arasında Berka palçıq vulkanlarını bənzəri yoxdur. Digər Avropa ölkələrində oxşar buna bənzər rezervasiyalar İtaliyada (şimali Apennin və Siciliya), Ukraynada (Kerç yarımadasında), Rusiyada (Taman yarımadasında), eləcə də Azərbaycanda müşahidə edilə bilər.

Qaz
---

Bir neçə aparılan qaz analizi göstərir ki, tərkib yerdən asılı olaraq dəyişir, lakin əsasən metan, 10-25% helium və 2-15% azot üstünlük təşkil edir. Müəyyən bir miqdarda karbon qazı da aşkar edilmişdir.

Flora
-----

Palçıq vulkanları konusların ətrafında bitki örtüyünün olmaması səbəbindən qəribə bir mənzərəsi yaradır. Bitki örtüyü seyrəkdir, çünki torpaq çox duzludur. Burada az sayda bitkinin yaşadığı bir ətraf mühit vardır. Ancaq bu mühit Nitraria schoberi və Obione verrucifera kimi bəzi nadir bitki növləri üçün əlverişli ola bilir.

Turizm
------

Bu vulkanlar Berka kommunasının yaxınlığında Kiçik Palçıq vulkanları və Böyük Palçıq vulkanları adlanan iki ayrı yerdə müşahidə edilir. Vulkanlar özləri su ilə kəsilmiş yarğanlarla çevrələnmişdir. əraziyə giriş haqqı pulludur. Girişə yalnız torpağın quru olduğu günlərdə icazə verilir.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Mənbə
-----

* Environmental Hazards and Mud Volcanoes in Romania
* 360° panoramic images from the Muddy Volcanoes
* Itinerary and map the Muddy Volcanoes
* Etiope et al. Gas flux to the atmosphere from mud volcanoes in eastern Romania
* Beautiful Mud Volcanoes: Photography -

İstinadlar
----------

1. ↑  "Harta senzitivă Valea Buzăului- Vulcanii Noroiosi- Barajul Siriu". www.itinerar.ro. 2019-05-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-01.
**Aşikaqa şoqunatı** – Yaponiyada mövcud olmuş şoqunat.

Ümumi məlumat
-------------

Minamoto dövrü (1192—1333)ndən sonra gələn yapon şoqunatının ikinci böyük mərhələsi Aşikaqa şoqunatı kimi tanınır. O iki yüz ildən çox davam edib. Sülalənin əsasını qoyan Aşikaqa Takauci şoqunun qərargahını Kamakuradan, yenidən Yaponiyanın paytaxtı olan Kyotoya keçirdi. Şoqun sarayı Kyotonun rayonlarından biri Muromatidə yerləşirdi. Bu mərhələnin adı da burdan yaranıb- "Muromati mərhələsi".

Xüsusiyətləri
-------------

Aşikaqa mərhələsi yapon şoqunat tarixində san ki ara dövrü vəziyətini tutur. Yapon şoqunatının başlanğıc dövrü ilə onun son dövrü arasında bir növ körpü olaraq, onu fərqləndirən cəhət odur ki, bu mərhələdə(XIV-ci əsrin ortasından XVI-ci əsrin ikinci yarısına qədər) ölkənin sosial-siyasi və iqtisadi həyatı durğunluq dövrü yaşayır.

Ancaq XVI-cı əsrin ikinci yarısı mərhələsi istisna təşkil edir. Bu zaman hadisələr çox sürətlə cərəyan edirdi.
Əslində bu dövrü ancaq şərti olaraq Aşikaqa dövrünə aid etmək olar: həmin vaxta qədər Aşikaqa evindən olan şoqunlar artıq demək olar ki hakimiyəti tamamilə itirmişdilər. Onlar hadisələrin iştirakçıları deyil, şahidləri idilər.

Bir çox yapon alimi XVI sərin sonuncu rübünü(1573 cü ildə Aşikaqa sülaləsinin sonuncu şoqunu devriləndən sonra və 1603-cü ildə Tokuqava evindən olan ilk şoqunun elan olunmasına qədər), şəxsi diktaturalar dövrü adı ilə xüsusi mərhələyə ayırılar.

Şoqunat sistemi şəxsi diktaturadan başqa bir şey deyildi, hərçənd ki müəyyən feodal sülalənin hakim mövqyini əks etdirirdi. 
Aşikaqa feodal evinin tarixində təxminən otuz illik bir mərhələ, şoqun Yesimitsunun hakimiyəti illəri (1379-1408) xüsusi qeyd edilir. Yesimitsu ilk olaraq imperatorluğun iki düşmənçilik edən qanadını barışdırmaq qərarına gəldi. 
Yaponiyada şoqunat yaranandan sonra öz talyi ilə barışmaq istəməyən imperatorlar və şoqunlar arasında ədavət və nifaq ara vermirdi. İmperatorlar heç də ancaq dövlət dininin başçısı rolu ilə barışmaq istəmirdilər.

Kemmu bərpası
-------------

Şoqunata qarşı ilk çıxış edənlərdən biri imperator Qodayqo idi. O zaman gerçək hakimiyət, nümayəndələri Kamakura şoqunatı dövründə vacib sikken(reqent) vəzifəsini və titulunu özlərində saxlayan, Hoco evinin əlində idi. Hoco klanı Kamakura şoqunatı dövrü belə yüksək vəziyyətə ona görə nail olmuşdu ki, qoşun yığaraq və Yeritomonun tərəfində savaşaraq Minamotonun hakimiyət uğrunda mübarizəsinə fəal dəstək verirdilər.

Ədəbiyyat
---------

* А.А Искендеров. Тойотоми Хидейоши. Издательство "Наука" Главная редакция восточной литературы. Москва 1984

İstinadlar
----------

1. ↑  Bax:W.Dening. The Life of Toyotomi Hideyoshi. Tokyo, 1955, s. 26 Bu sözlərin doğruluğunu təsdiq etmək üçün müəllif "Nihon qaysi" yə istinad edirək yazır ki Asikaqa mərhələsi, dövlət adında olduqca uzun quyruğu olan əjdahaya bənzəyir ki onu yellədə bilmir, başı isə bədən üzvlərini idarə etmək qabiliyətindən tamamilə məhrum olub.
2. ↑  Н.И.Конрад. Япония. Народ и государство. Исторический очерк. Пг. 1923, с. 25
**Fatma Berrin Menderes** (1905, İzmir, Aydın vilayəti – 22 aprel 1994, Ankara) Türkiyənin sabiq baş naziri Adnan Menderesin həyat yoldaşı.

Həyatı
------

Evliyazadə Hacı Mehmet Əfəndinin qızı Naciye Xanım ilə Yemişçibaşı İzzət Bəyin ən kiçik övladı olaraq 1905-ci ildə İzmirdə anadan olub. Ana tərəfindən ailəsi Evliyazadələr İzmirin öndə gələn ailələrindən biri idi. Aydın ilində kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan Adnan Menderes ilə 1929-cu ildə evlənmişdi. Həyat yoldaşının Cümhuriyyət Xalq Partiyasından (CHP) millət vəkili seçilməsindən sonra 1931-ci ildə birlikdə Ankaraya köçdülər. Ailə qurmalarından sonra Yüksel (1930–1972), Mutlu (1937–1978) və Aydın (1946–2011) adında üç oğulları dünyaya gəldi. Həyat yoldaşı Demokrat Partiyası (DP) ilə 10 il hakimiyyətdə təmsil olundu və Türkiyədə dövlət çevrilişindən sonra 17 sentyabr 1961-ci ildə İmralı adasında edam edildi. Berrin Menderes 1972-ci ildə böyük oğlu Yüksel Menderesi itirdi. 1975-ci ildə böyük bacısı Güzin Dülger, 1978-ci ildə ortancıl oğlu Mutlu vəfat etdikdən sonra həyatına kiçik oğlu Aydınla davam etdi. Qardaşı Samim Yemişçibaşı 1985-ci ildə dünyasını dəyişib. Berin Menderes 1994-cü il aprel ayında Ankarada ürək və böyrək çatışmazlığı səbəbiylə vəfat etdi. Cənazəsi İstanbula gətirildi və yoldaşının Topqapıda yerləşən xatirə məzarında dəfn edildi.

Şəxsən özü pianoda ifa etməklə maraqlanırdı. Həyat yoldaşını xunta rejimin təzyiqi altında mühakimə olunduğu adada bir saatlıq görmə fürsəti oldu. Dəniz Gəzmişin edamını tragik olaraq görüb ağladığını və yaşanan acıları yaxşı bildiyini ifadə edərək bütün dövlət çevrilişlərinə qarşı olduğunu bir reportajında bildirdi. 1982 Konstitusiyasına qarşı çıxdı və səs vermədi. 2013-cü ildə Yuqoslaviya lideri İosip Broz Titoya göndərdiyi bir məktub ortaya çıxdı. Məktubunda Titonun Menderesə hədiyyə etdiyi və xuntaçıların ələ keçirdiyi əşyalardan hansının şəxsi və ya dövlət səviyyəsində olduğunu soruşmuşdu.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Berin Menderes". 15 Mayıs 2017. 2017-05-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-15.
2. ↑  "Berin Menderes". 22 Nisan 2012. 2014-02-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-15.
3. ↑  "Menderes ailesinin bitmeyen hüznü". Son Haber. 25 Aralık 2011. 2017-02-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-15.
4. ↑  "Berin Menderes, Deniz Gezmiş'in idamına ağlamıştı!". 27 Eylül 2016. 2017-05-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-15.
5. ↑  "Berin Menderes'in Tito'ya gönderdiği mektup ortaya çıktı". Sabah. 31 Temmuz 2013. 2016-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-15.
**Dəniz Növlərinin Ümumdünya Reyestri** (*ing.* World Register of Marine Species) – dəniz orqanizmlərinin adlarının səlahiyyətli və hərtərəfli siyahısını təmin etmək məqsədi daşıyan taksonomik verilənlər bazasıdır.

Tarixi
------

DNÜR 2008-ci ildə təsis edilib və Leyden Milli Təbiət Tarixi Muzeyində Jacob van der Land (və bir neçə həmkarı) tərəfindən tərtib edilmiş Dəniz Növlərinin Avropa Reyestrindən və UNESCO-IOC-nin Dəniz Orqanizmlərinin Reyestrindən (URMO) yaranıb. .O, ilk növbədə Avropa İttifaqı tərəfindən maliyyələşdirilir və Belçikanın Ostend şəhərindəki Flanders Dəniz İnstitutu (FDİ) tərəfindən keçirilir. DNÜR bir sıra digər biomüxtəliflik layihələri, o cümlədən Qlobal Biomüxtəliflik İnformasiya Vasitəsi və Həyat Ensiklopediyası ilə rəsmi müqavilələr bağlayıb. 2008-ci ildə DNÜR dəniz həyatının siyahıyaalınmasının başa çatdığı 2010-cu ilə qədər bütün dəniz növlərinin müasir qeydinə sahib olacağına ümid etdiyini bildirdi.

2018-ci ilin fevral ayına olan məlumata görə, DNÜR-də 480,931 dəniz növünün adı (sinonimlər daxil olmaqla) siyahıları var, onlardan 240,633-ü etibarlı dəniz növləridir (95% yoxlanılıb). Onların məqsədi təxminən 240.000-dən çox dəniz növünün hər biri üçün siyahıya sahib olmaqdır.

VLIZ eyni zamanda ümumi infrastrukturdan istifadə edərək Dəniz və Dəniz Qeyri Nəsillərinin Müvəqqəti Reyestrinə (IRMNG) ev sahibliyi edir.

World Echinoidea Database 27 fevral 2015-ci ildə Qlobal Biomüxtəliflik İnformasiya Vasitəsinin siyahısına salındı, lakin sonradan rədd edildi.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | Microsoft: 78358027 |
**Hafiz Hacxalıl** (*Hafiz Ziyatxan oğlu Təmirov* 1981) — Azərbaycan şairi.

Həyatı
------

1981-ci ildə qədim oğuz-türk yurdu olan indiki Ermənistanın İlməzli kəndində doğulub. Bakı şəhərində yaşayır. Ziyadxan, Turan və Dəniz adlı üç övladı var.

Təhsili
-------

Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetini və Bakı Dövlət Unuversitetini bitirib.

Yaradıcılığı
------------

"Sevgi dolu ürəyəm", "Gözləmə nə vaxtsa qayıtmağımı", "Atillaya məktub","Dərdimdən ölən dərdlərim", "İşıq", "Sevgi də bir vətəndir" , "Xatirən var" "Arzu ömrü uzatmır" adlı şeir kitablarının müəllifidir. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.

Hal-hazırdakı fəaliyyəti
------------------------

Hal-hazırda Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin rəis müavini, "Polis" qəzetinin redaktoru, polis polkovnik-leytenantıdır. Dövri mətbuatda şeir və məqalələrlə çıxış edir.

Mənbə
-----

* HAFİZ HACXALİL TƏRCÜMEYİ HALI[*ölü keçid*]

Həmçinin bax
------------


Vikimənbədə ***Kateqoriya:Hafiz Təmirov*** ilə əlaqəli məlumatlar var.
**Xertek Xoybuxaa**(*rus.* Тойбухаа Хертек Коштайович; 1917 – 1981) — Tıvanın görkəmli daş ustası, Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasının əməkdar artisti, Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası İ. E. Repin adına Dövlət mükafatı laureatı, Tıva Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının xalq artisti, Tıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Dövlət Mükafatı laureatı.

Bioqrafiyası
------------

Xertek Toybuxaa 1917-ci ildə Barun-Kemçik rayonunda, Hondelen çayının sahilində bir çoban ailəsində anadan olmuşdur (Kop-Suk kəndi, Bay-Tayqa kojuun). Karyerasına kənddə sadə bir işçi kimi başlamışdır. 1936-cı ildə Xertek Toybuxaa Qızıl-Majalik kəndində bir feldsher-baytar həkimi kurslarını başa vurur və otuz ildən çox Bay-Tayqa rayonunun Qızıldağ kəndində baytar işləyir. 1949-cu ildən etibarən Xertek Toybuxaa müxtəlif sərgilərdə iştirak etməyə başlayır və onun əməyi yüksək qiymətləndirilir. 1964-cü ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqına qəbul edilir. Tıva və rus təsviri sənətinin inkişafındakı böyük töhfəsinə görə Xertek Toybuxaa "Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasının əməkdar artisti" (1970), "Tıva Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının xalq artisti" (1977), 1971.1972-ci illərdə müvafiq olaraq Tıva Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının və Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasının Dövlət Mükafatlarına lauiq görülmüşdür.

Adı respublikanın ən yaxşı məktəblərindən birinə Bay-Tayqa Uşaq Rəssamlıq Məktəbinə verilir.

Yaradıcılığı
------------

Xertek Toybuxaa köhnə daş kəsici Kujuqet Duktuq-oola çox şey öyrənir. İlk müstəqil işini, 8 yaşında ikən qovaq ağacının oyulmuş kökündən hazırlayır. Burada istirahət edən yarış atı təsvir edilir. Maralın buynuzundan kəpənək, gümüşdən üskük, yəhər plitələr, ağ daşdan müştük dağ keçisi buynuzundan heyvan fiqurları, mis və dəmirdən tıva bıçağı, işlənmiş dəridən bir oxluq.
Tıva Muzeyin Muzeyində Xertek Toybuxaanın 100-dən çox heykəltəraşlıq əsəri vardır.

Mükafat və təltifləri
---------------------

Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasının əməkdar artisti (1970)

Tıva Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Dövlət Mükafatı (1971)

İ. E. Repin adına Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası Dövlət Mükafatı (1972)

Tıva Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının xalq artisti (1977)

İstinadlar
----------

1. ↑  Мелодия в камне : Биобиблиогр.указ. /Нац. б-ка им. А. С. Пушкина; Сост. Л. М. Чадамба. — Кызыл : РИО НБ, 1998.-40с.
2. ↑  "В Туве отметили 95-летие выдающегося камнереза — Хертека Тойбухаа "Тува-Онлайн". 2021-07-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-04.
3. ↑  Хертек А. С. Тойбухаа Хертек Каштайович. / А. С. Хертек. // Мелодия в камне : Биобиблиогр.указ. /Нац. б-ка им. А. С. Пушкина; Сост. Л. М. Чадамба. — Кызыл : РИО НБ, 1998.- С.35.
Amerikan burlesk rəqqası Lola Bel Aire, ənənəvi striptiz həyata keçirərkən.
**Striptiz** (orijinal mənşəyi: ingiliscə strip-tease) gənc bir qadın aktrisanın gecə klublarında və pavilyonlarda musiqinin müşayiəti altında rəqs edərək və soyunaraq ifa etdiyi şou kimi müəyyən edilmişdir. Strip-şoular müasir dövrdə striptiz klublarında və pablarda həyata keçirilir (xüsusilə Böyük Britaniyada). Xüsusilə striptizin baş verdiyi yerlərdə ətrafdakı işıq zəif, musiqi isə ağır olur. Kreslo kimi əşyalar bu şoularda istifadə olunan alətlərdir. Ehtimal olunur ki, səhnədə soyunma dəbi ilk dəfə 1895-ci ildə Parisdə keçirilən Divan japonais şousunda Moreno de Blansac tərəfindən tətbiq edilmişdir. Əvvəlcə kabarelərdə keçirilən bu şoularda yalnız Mata Hari və Dita Von Tiz kimi bir neçə nəfər məşhurlaşmağı bacarmışdır. 1930-cu illərdən ABŞ-də burlesk adı altında geniş yayılmışdır. 1935-ci ildə yenidən Avropaya geriyə qayıtmış və 1955-ci ildən geniş yayılmışdır. Kinoda isə Gilda, Rita Hayworth, Brigitte Bardot və Jeanne Moreau etdikləri striptiz səhnələri ilə yaddaşlarda qalmağı bacarmışdırlar. Qadın aktyorların həyata keçirdikləri şoulardan başqa qadınlar və homoseksual kişilər üçün nəzərdə tutulmuş kişi rəqqaslarla da striptiz şouları nümayiş etdirilir.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | BNF: 12649202q · GND: 4333352-7 · LCCN: sh85129138 · NDL: 00575364 · NKC: ph214682 |
**Qurulur Fikrimin incə gülü – sarı Mersedes**— Tunc Okanın rejissoru olduğu, İlyas Salmanın baş rolda oynadığı 1992-ci ildə çəkilən Türkiyə filmi.

Mövzu
-----

Orta Anadoluda yaşayan Bayram adlı gənc bir az pul-para qazanmaq üçün Almaniyaya gedir. Yetim Bayram orda süpürgəçilik edir, əl-ayaq işlərinə baxır, yemir-içmir, pul toplayır, axırda qızıl sarısı bir "Mersedes" markalı avtomobil alır və təşər-təşər öz şəxsi avtomobili ilə üz qoyur vətəninə tərəf. Türkiyənin sərhəd qapısına dirənənə qədər Bayramın və sarı maşının başına heç nə gəlmir, amma sərhəddən içəri keçəndən sonra Bayramın qara saatları başlayır. Əvvəlcə maşınının burnundakı ulduzu oğurlayırlar, sonra tıxacda arxa stopunun şüşəsini qırırlar, daha sonra öndə gedən yük maşınının təkərindən çıxan daş sarı "Mersedes"in ön şüşəsinə dəyib yumruq boyda ağ ləkə əmələ gətirir. Lap axırda Bayramın yoluna kombayn çıxır və o sürətlə kombayna girməmək üçün maşını yoldan sapdırır, maşın dərəyə aşır. Bayramın "Balqız" adı verdiyi təzə avtomobil əzik-əzik, cırıq-cırıq olur, qırx ilin istismardan çıxarılıb qaraja atılmış maşınlarına dönür. 

Filmdə bir detal qabarıq verilib. Bayram yol boyu irəlilədikcə hər 5-10 kilometrdən bir sağda, solda qəzaya uğramış maşınları görür və başını bulaya-bulaya deyir: "Bu nə məmləkət ya?"

Aktyorlar
---------

* İlyas Salman - Bayram Ünal
* Valerie Lemoine - Kezban
* Savaş Yurttaş - Veli
* Saadet Gürses - Solmaz
* Serra Yılmaz - Gümrük memuru
* Menderes Samancılar - İbrahim
* Filiz Küçüktepe - Veli'nin Karısı
* Hakkı Kıvanç
* Hikmet Karagöz -Vapurdaki Garson
* Tuncay Akça - Otopark Kahyası
* Ferdi Akarnur - Gardaki adam
**Stroyarska Biznes Mərkəzi** — Xorvatiyanın mərkəzi Zaqrebdə kommersiya və yaşayış mərkəzi.

Haqqında
--------

Xorvatiyanın paytaxtı Zaqrebdə yerləşən Stroyarska Biznes Mərkəzinin 6 binası var. Bu binalardan ikisi yaşayış binasıdır. Mərkəzdə iki göydələn var. Əsas bina olan B binasının 25 mərtəbəsi var və 315 fit, yəni 96 metr hündürlükdədir. Bu bina Xorvatiyada ən hündür yaşayış binasıdır. Kompeks VMD ərazisi adlandırılır.

Bütün binalar tamtəmirlidir. 25 mərtəbəli göydələnin məskunlaşdırılması 2014-cü ildə başa çatıb. Stojarska Biznes Mərkəzinin 850 avtomobil üçün nəzərdə tutulan 4 təbəqəli yeraltı qarajı var. Layihənin qiyməti təxminən 750 milyon dollardır. Binalar arasındakı ərazidə avtobus dayanacaqları, ictimai park və uşaq meydançası var.

Qalereya
--------

* Stroyarska Biznes Mərkəzində göydələnin tikilərkən görüntüsü.Stroyarska Biznes Mərkəzində göydələnin tikilərkən görüntüsü.
* Stroyarska Biznes Mərkəzində yaşayış binasının görüntüsü.Stroyarska Biznes Mərkəzində yaşayış binasının görüntüsü.

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Pogledajte budući neboder u Strojarskoj, sa 96 metara najveći u Hrvatskoj". Vecernji.hr." 2017-01-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-11.
2. ↑  "Vecernji list, an article published January 24, 2014". January 10, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 11, 2021.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: İnşaatçı stadionu.

**Stroitel stadionu** (başq. «Строи́тел» стадионы) — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasının Salavat şəhərindəki ikinci ən böyük idman qurğusu. Stadionun tutumu 7500 nəfərlikdir. İşimbay şəhərinin "Yurmatı" futbol klubu ev oyunlarını bu stadionda keçirir.

Tarixi
------

Stadionun əsası 1959-cu ildə qoyulmuşdur.

Stadionun ilk direktoru A.X.Şaripov olub.

2008-ci ildə stadion əsaslı təmir olunaraq yenilənmişdir.

Fəaliyyəti
----------

Stadionda idmançılar motosiklet yarışçılarını məşq edir, futbol matçları keçirilir.

22-23 fevral 1967-ci ildə burada səhnəyə çıxan motosiklet yarışçıları arasında fərdi dünya çempionatının yarımfinalı və 1968-ci il fevralın 20-dən 21-dək isə fərdi dünya çempionatının finalını keçirilmişdir.

İnfrastrukturu
--------------

Stadionun futbol sahəsi təbii örtüyə malikdir. Sahənin ətrafında yollar var.

Stadionun tribunaları üstüaçıq formadadır. Burada bir futbol meydançası, atletika arenası, voleybol meydançaları var. Stadionun futbol meydançasının ölçüləri 110x60 m-dir.

Qışda futbol meydançası dondurulur və burada buz meydançası qurulur. Buz meydançası üçün konki kirayə götürmək mümkündür.

Maraqlı məlumatlar
------------------

* 2011-ci ildə stadion Oxatma üzrə Rusiya çempionatına ev sahibliyi etmişdir.

Ədəbiyyat
---------

* Киреев Н. М. Мы построили город в степи. Уфа, 1998. Башкирское книжное издательство «Китап», тир. 1500 экз. ISBN 5-295-02628-0
* Журнал «Спидвей» 1967 г. № 3, 1968 г. № 3.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Дизайн реконструкции стадиона «Строитель» (г. Салават)". 2012-01-28 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-10.
2. ↑  "YouTube — ‪Speedway 1 10 10‬". 2016-10-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-10.
3. ↑  Соревнования лучников | Телекомпания «Салават»[*ölü keçid*]

Xarici keçidlər
---------------

* Стадион «Строитель» на Яндекс-карте
* Спидвей на стадионе Строитель
**Sətirlər üzərində əməllər**(string operations,операции над строками,dizgi işlemleri)-sətirlər üzərində yerinə yetirilən əməllər. Tutaq ki, A dəyişəni "ÜZEYİR" sətrini, B dəyişəni isə "HACIBƏYLİ" sətrini ifadə edir. Aşağıda Java dilində bəzi nümunələr verilib: 1.İki sətrin eyni olub-olmamasını bilmək üçün onları müqayisə etmək. Məsələn,
 

```
*A.equals(B)*
```

(başqa proqramlaşdırma dillərində A==B, yaxud A=B) yalan olacaq.

2. Bir sətrin əlifba üzrə obiri sətirdən öndə gəlməsini müəyyənləşdirmək. Məsələn,

```
 *A.compareTo(B)<=0*
```

yalan olacaq (çünki ÜZEYİR sətri əlifba üzrə HACIBƏYLİ sətrindən sonra gəlir). Başqa proqramlaşdırma dillərində bu, A<B kimi ifadə olunur. Əlifba sırası Unicode simvol kodlarının əsasında müəyyən olunur, ona görə də kiçik hərflər böyük hərflərdən sonra gəlir (Bax: UNICODE). 

3. Sətirləri ardarda qoşmaq (konkatenasiya). Məsələn, 

```
 *A+" "+B*
```

nəticəsində "ÜZEYİR HACIBƏYLİ" alınacaq.

4. Sətrin uzunluğunu hesablamaq. Məsələn, *A.length()* 6 olacaq.

5. Sətrin istənilən yerindən başlayaraq müəyyən sayda simvolu seçmək. Məsələn,

```
   
 B.substring(4,7)
```

əməlinin nəticəsi "BƏY" sətri olacaq.

6. Bir sətrin başqa bir sətrin daxilində olmasını və onun hansı mövqedən başlamasını müəyyənləşdirmək. Məsələn,

```
  *A.indexOf("EY")*
```

nəticəsi 2-dir, çünki EY sətri ÜZEYİR sətrinin daxilində 2-ci simvoldan başlayır (birinci simvolun nömrəsi 0-dır). Ancaq

```
   *B.indexOf("EY")*
```

nəticəsi -1 olacaq, çünki HACIBƏYLİ sətrinin daxilində EY sətri yoxdur.

7. Ayrıca simvolun Unicode qiymətini müəyyənləşdirmək. Məsələn, əgər C simvol dəyişənidirsə, onda

```
  *(short)C*
```

onun Unicode qiymətini verəcək. Burada short tam dəyişənin tipidir.

8. Verilmiş Unicode qiyməti ilə bağlı olan simvolu müəyyənləşdirmək. Məsələn, əgər K tam dəyişəndirsə, onda

```
  *(char)K*
```

həmin qiymətə uyğun simvoldur.

9. Ədədi təmsil edən sətrin ədədi qiymətini müəyyənləşdirmək. Aşağıda iki nümunə verilib (tam ədəd və sətir üçün):

```
 *String x = "234";*
  int z = Integer.parseInt(x);
```

```
  *String x2 = "234.567";*
   double z2 = (Double.valueOf(x2)).doubleValue();
```

10.Ədədi qiyməti sətrə çevirmək. Məsələn,

```
  *String x = String.valueOf(567);*
```

əməlinin nəticəsində x -in qiyməti "567" sətri olacaq.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 819 s.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Z (dəqiqləşdirmə).

| **Latın hərfi Z, z** |
| --- |
| Latin_alphabet_Zz.png |
| **Latın əlifbası** |
| A | B | C | D | E | F | G |
| H | I | J | K | L | M | N |
| O | P | Q | R | S | T | U |
| V | W | X | Y | Z |
| Əlavəvə digər variant işarələri |
| À | Á | Â | Ã | Ä | Å | Æ |
| Ā | Ă | Ȃ | Ą | Ȧ | Ả | Ɐ |
| Ɑ | Ɓ | Ƀ | Ç | Ć | Ĉ | Ċ |
| Č | Ȼ | Ƈ | Ð,ð | Ď,ď | Đ,đ | Ɗ |
| ᶑ | È | É | Ê | Ë | Ē | Ė |
| Ę | Ě | Ɇ | Ə | Ƒ | Ĝ | Ğ |
| Ġ | Ģ | Ǧ | Ǥ | Ɠ | Ƣ | Ĥ |
| Ħ | Ì | Í | Î | Ï | Ī | Į |
| İ,i | I,ı | Ĳ | Ĵ | Ɉ | Ķ | Ḱ |
| Ǩ | Ƙ | Ⱪ | Ĺ | Ļ | Ľ | Ŀ |
| Ł | Ɱ | Ñ | Ń | Ņ | Ň | N̈ |
| Ɲ | Ƞ | Ŋ | Ò | Ó | Ô | Õ |
| Ö | Ø | Ő | Œ | Ơ | Ᵽ | Ƥ |
| P̃ | Ɋ | ʠ | Ŕ | Ř | Ɍ | Ɽ |
| ß | ſ | Ś | Ŝ | Ş | Š | Þ |
| Ţ | Ť | Ŧ | Ⱦ | Ƭ | Ʈ | ẗ |
| Ù | Ú | Û | Ü | Ū | Ŭ | Ů |
| Ű | Ų | Ư | Ʉ | Ʋ | Ŵ | Ⱳ |
| Ẋ | Ý | Ŷ | Ÿ | Ɏ | Ƴ | Ź |
| Ẑ | Ẕ | Ż | Ž | Ƶ | Ȥ | Ⱬ |

Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasında 32-ci (sonuncu) hərf, 23 samitdən biri.

Cingiltili samitdir. Kar qarşılığı "S"-dir.

"Z" hərfinin oxunuşu
--------------------

Türkcə, ümumiyyətlə, oxunuşu [ze] şəklində ikən bir çox Latın dilində Yunan əlifbasının zeta hərfinin törədilən tələffüz şəkliylə ifadə edilir. Məsələn İngiliscədə [zed], Fransızcada [zède], İspan və İtalyancada [zeta] şəklində ifadə edilir.

| Proto-Semitic Z | Phoenician Z | Etruscan Z | Greek Zeta |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
**Seymur Vasif oğlu Talıbov** (1988, Naxçıvan) — Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin V və VI çağırışlarının deputatı, Azərbaycan Şahmat Federasiyasının vitse-prezidenti, Vasif Talıbovun oğlu.

Həyatı
------

Seymur Talıbov 1988-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 2003-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq hüquq və beynəlxalq münasibətlər ixtisasına qəbul olmuş, 2007-ci ildə həmin ixtisasın bakalavr pilləsini, 2007–2010-cu illərdə isə Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq hüquq magistratura pilləsini bitirmişdir. Seymur Talıbov 2009–2010-cu illərdə magistratura təhsilini London City Universitetində Beynəlxalq siyasət üzrə davam etdirmişdir. O, 2013-cü ildə isə Böyük Britaniyanın Oksford Universitetində Said Biznes Məktəbinin Executive Eduation Liderlik və İdarəçilik proqramından məzunu olub.

Seymur Talıbov 2011-ci ilin yanvar ayından Naxçıvan Dövlət Universitetinin Beynəlxalq münasibətlər kafedrasında müəllim, 2013-cü ildən isə baş müəllim vəzifəsində çalışır. 2012-ci ildə Naxçıvan Dövlət Universitetində beynəlxalq hüquq ixtisası üzrə qiyabi doktorantura təhsili alıb.

2014-cü ildə "Regional enerji təhlükəsizliyinin beynəlxalq hüququi problemləri" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək hüquq üzrə fəlsəfə doktoru alimlik dərəcəsi almışdır.

Seymur Talıbov 2016-cı ildən Naxçıvan Dövlət Universitetinin beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektorudur.

14 iyun 2017-ci ildən Naxçıvan Dövlət Universitetinin "Beynəlxalq münasibətlər" kafedrasının dosentidir.

### Ailəsi

Seymur Talıbov Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sabiq sədri Vasif Talıbovun kiçik oğlu, Rza Talıbovun isə qardaşıdır.

Seymur Talıbov Naxçıvan Muxtar Respublikasının sabiq daxili işlər naziri Fazil Ələkbərovun qızı ilə 2015-ci ildə nişanlanmış, 15 sentyabr 2017-ci il tarixində isə evlənmişdir.

İctimai-siyasi fəaliyyəti
-------------------------

Seymur Talıbov Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan Muxtar Respublika Təşkilatının Siyası Şurasının üzvüdür.

Seymur Talıbov Naxçıcan Muxtar Respublikası Şahmat Federasiyasının sədri, Azərbaycan Şahmat Federasiyasının vitse-prezidentidir.

Naxçıvan Ali Məclisinin V və VI çağırışlarının üzvüdür. O, 2020-ci ildə 25 saylı Naxçıvan şəhər seçki dairəsi üzrə seçicilərin 3942-nin və ya 91,1 faiz səsini toplayaraq deputat seçilmişdir.

Hal-hazırda Naxçıvan Ali Məclisinin İnsan hüquqları, beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin üzvüdür.

Mənbə
-----

* YAP Naxçıvan MR Təşkilatı

### İstinadlar

1. ↑  .
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-03-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-04-06.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-06-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-04-06.
4. ↑  "Seymur Talıbov yenidən deputat seçildi". 22.02.2020. 17.06.21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17.06.21.
5. ↑  *Naxçıvan MR MSK.* "Naxçıvan Ali Məclisinin deputatları". 22.02.2020. 01.05.2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23.08.2020.
6. ↑  "Naxçıvan Ali Məclisinin komitələrinin sədrlərinin, sədr müavinlərinin və üzvlərinin seçilməsi haqqında Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin qərarı". 24.02.2020. 2020-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2020.
Bovinqton tank muzeyində nümayiş etdirilən Fiat M14/41 tankı
**M14/41** dörd nəfərlik ekipaja malik olan İtaliya istehsalı olan orta tank. 1941-ci ildə İtaliya Kral Ordusunda xidmətə qəbul edilmişdir. Rəsmi olaraq İtaliya Kral Ordusunda *Carro Armato M14/41* adı altında fəaliyyət göstərirdi. Tank ilk dəfə Şimali Afrikadakı hərbi əməliyyatlar gedişində istifadə edilmiş və çatışmazlıqları görünmüşdü. Tank 14.5 ton ağırlığında (32.000 lb), 4.915 m (193.5 inç) uzunluğunda, 2.280 m  (89.8 inç) enində, 2.370 m (93.3 inç) hündürlüyündə olmuşdur. Tank 4 ekipaj üzvündən (komandir/atıcı, radio operator/pulemyot, yükləyici, sürücü) ibarət olmuşdur. Tankın ön tərəfində zirehi 30 mm (1,2 in), yan tərəflərdə və arxa hissəsində 25 mm (0,98 in), altında və tavan (üst) hissəsində 6–14 mm (0,24-0,55 in), qüllədə 42 mm (1,7 in) təşkil etmişdir. Əsas silahı 1 ədəd 47 mm-lik *"cannone da 47/32"* markalı 87 atışlıq top, köməkçi silahı isə 4×8 mm *"Breda mod 38"* markalı 2664 atışlıq pulemyot olmuşdur (1 ədəd cütləşdirilmiş, 1 ədəd AA, 
2 ədəd gövdədə). 
SPA 8 TB M41 11,140 cc V8 dizel mühərriki ilə təchiz olunmuş tank 145 at gücünə (108 kW) malik olmuşdur. Güc/çəki nisbəti isə at 1,900 olmuşdur. Asqı sistemi yarım elliptik yarpaq formalı yay olmuşdur. Yerdən hündürlüyü 41 sm (16 inç), əməliyyat mənzili 200 km (120 mil), sürəti düz yolda 33 km/saat (21 mil) olmuşdur.

Keçmişi
-------

### İnkişaf

Ehtiyyatda olan İtalyan M14/41 tankları, sentyabr 1943.
M14/41, daha gücləndirilmiş dizel mühərriki ilə özündən əvvəlki M13/40 modelinin bir az təkmilləşdirilmiş versiyası idi. Nümayiş etdiriləndən sonra köhnə sayıldığı üçün məhdud sayda istehsal edilmişdir. M14/41, M13/40 ilə eyni şassini istifadə etmişdir, ancaq daha yaxşı düzəldilmiş olan gövdəyə sahib idi. M14/41, 1941 və 1942-ci illərdə istehsal edilmişdir. İstehsalı bitəndə təxmini olaraq 800 ədəd istehsal edilmişdi.

### Döyüşdə

Tank ilk dəfə qüsurlarının sürətlə göründüyü Şimali Afrikadakı hərbi əməliyyatlar zamanı istifadə edilmişdir. Tank etibarsız və dar idi. Vurulan zaman çox qısa bir müddət ərzində yanmağa başlayırdı. İtalyanların Şimali Afrika cəbhəsindən geri çəkilməsindən sonra, bu tanklara çox nadir hallarda rast gəlinirdi. Ancaq bir çox ələ keçirilmiş tank 1941-ci ildə vurulmuş olan müttəfiq qüvvələrinin tanklarının boşluğunu doldurmaq üçün Böyük Britaniya və Avstraliya hərbi qüvvələri tərəfindən uzun bir müddət ərzində istifadə edilmişdir.

Versiyaları
-----------

M14/41 şassisi, döyüşlərdə daha çox qabiliyyətli olan Semovente da 90/53 tank qatili üçün baza rolunu oynamışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  Falessi and Pafi, 1976. səh. 67
2. 1 2  Cappellano and Battistelli, 2012. səh. 46
3. ↑  *David, B.* "Carro Armato M14/41". tanks-encyclopedia.com. 9 December 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 August 2017.
4. 1 2  Pignato, 2004. səh. 41
5. 1 2 3  Falessi and Pafi, 1976. səh. 74
**Ayaşlı Nişançı İsmayıl Paşa** (ö. may 1690) — II Süleyman dövründə ümumilikdə 3 ay Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.

Həyatı
------

1621-ci ildə Ankaranın Ayaş qəzasında dünyaya gəlmişdir. Nişançı vəzir olduğu üçün Nişançı ləqəbi ilə anılmışdır. Ailəsi və saraya necə alındığı barədə məlumat yoxdur.

Əndərunda təhsil aldıqdan sonra müxtəlif vəzifələrdə xidmət etdi. Çuxadar vəzifəsində ikən 25 may 1668-ci ildə Rumeli bəylərbəyi olan İsmayıl Paşa 15 mart 1678-ci ildə Nişançı Abdi Paşanın yerinə nişançı vəzir təyin edildi və illərlə bu vəzifədə qaldı. 1687-ci ilin oktyabrında bir həftəliyinə İstanbul naibi oldu. Bunun ardından Sultan Mehmedin taxtdan endirilişi və II Süleymanın cülusu hadisələrində iştirak etdi. 1687-ci ilin noyabrında beşinci vəzirliyə gətirildi.

2 mart 1688-ci ildə yeniçəri ağası Harputlu Süleyman ağanın üsyançılardan Əhməd Çavuşu öldürməsi ilə başlayan hadisələr əsnasında Abxaz Siyavuş Paşa sədarətdən alındı və yeni sədrəzəm təyin edilən Yozqatlı Mustafa Paşanın paytaxta gəlişinədək İsmayıl Paşa sədarət naibi seçildi. Ancaq üsyançıların tələbi ilə elə həmin gün sədrəzəm elan edilən İsmayıl Paşa üsyançı dəstələri zərərsizləşdirərək 4 aydır davam edən iğtişaşlara son qoydu. 61 gün davam edən sədrəzəmliyi əsnasında Rumeli və Anadoludakı üsyançıların aradan qaldırılması və maliyyə vəziyyətinin yaxşılaşdırılması ilə məşğul oldu. Avstriya cəbhəsində ard-arda gələn məğlubiyyət xəbərləri səbəbilə vaxtilə üsyançı olan Osman Paşanı sərdar təyin etməsi, İsmayıl Paşanın sədarətdən alınması ilə nəticələndi.

Ətrafındakıların təkidiylə sədrəzəm olmaq istəyən Osman Paşayla mübarizə apararkən, paytaxtda olan düşmənləri padşah lələsi Ərəbzadə Əbdülvəhab Əfəndi, Darüssəadə ağası Mustafa ağa və şeyxülislam Dabbaqzadə Mehmed Əfəndinin müdaxiləsi ilə haqsız yerə qan tökdüyü bəhanə edilərək sədarətdən alındı (2 may 1688).

İsmayıl Paşa vəzifədən alındıqdan sonra Anadolu hasarı yaxınlığındakı köşkündə bir neçə gün həbs edildi. 13 may 1688-ci ildə Rodos adasına sürgün edildi. Sürgündə ikən vaxtilə Abxaz Siyavuş Paşanın evindən əldə etdiyi mal-dövləti geri istəsələr də, bu məbləği ödəməmiş, bu səbəblə 1690-cı ilin mayında edam edilmişdir. Kəsilən başı İstanbula göndərildi, bədəni isə Rodosa dəfn edildi.

Mənbə
-----

* Hammer, GOR, VI;
* Sicill-i Osmânî, I;
* Danişmend, Kronoloji2, III;
* Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, III/1;
* Bekir Kütükoğlu, "Süleyman II.", İA, XI;
* Münir Aktepe, "İsmāǾīl Paѕћa, Niѕћanғјi", EI² (İng.), IV.

| ⛭II Süleyman |
| --- |
| Ailəsi | Saliha Dilaşub Validə Sultan  • Xədicə Qadın  • Zeynəb Qadın  • Şahsüvar Qadın  • Bəhzad Qadın  • İvaz Qadın  • Süğlün Qadın  |  |
| Sədrəzəmlər | Körpülülərin kürəkəni Abxaz Siyavuş Paşa  • Ayaşlı Nişançı İsmayıl Paşa  • Təkirdağlı Bəkri Mustafa Paşa  • Körpülü Fazil Mustafa Paşa  |
| Kaptan-ı dəryalar | Misirli İbrahim Paşa  • Qalaylıqoz Hacı Əhməd Paşa  • Mezomorto Hüseyn Paşa  • Halvaçı Yusif Paşa  |
| Şeyxülislamlar | Dabbaqzadə Mehmed Əfəndi  ·  Seyid Feyzullah Əfəndi  ·   |