**Azərbaycan** və **Ermənistan** silahlı birləşmələri arasında 2023-cü il mayın 10-da axşam saatlarında Azərbaycan–Ermənistan şərti sərhədində — Ermənistan tərəfdən Vardenis rayonu, Azərbaycan tərəfdən isə Kəlbəcər rayonu istiqamətində başlanan və beş gün davam edən silahlı toqquşmadır. Silahlı toqquşmaların başlamasında tərəflər bir-birlərini ittiham eləmişdir. Əməliyyatlar zamanı Azərbaycan və Ermənistan silahlı qüvvələrinin ümumi olaraq 2 hərbçisi öldürülmüş, 5 hərbçisi isə yaralanmışdır. Mayın 14-də gərginliyin səviyyəsinin aşağı düşməsi isə bölgədə silahlar susmuşdur. Bu cari il ərzində tərəflər arasında baş verən üçüncü silahlı toqquşma idi.

Zəmin
-----

80-ci illərindən sonlarından başlamış Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi 90-cı illərin əvvəllərindən 1994-cü ilin mayına qədər Birinci Qarabağ müharibəsinə səbəb olmuşdur. Müharibə zamanı Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölməsi və onun ətrafında olan yeddi rayon Ermənistan silahlı qüvvələri və erməni hərbi dəstələri tərəfindən işğal edilmişdir. İşğal nəticəsində bir milyondan çox azərbaycanlı qaçqış düşmüşdür, münaribə zamanı isə həm Azərbaycan, həm də Ermənistan tərəfində ümumi olaraq 16.000-18.000 insan öldürülmüşdür, mindən çox insan isə itgin düşmüşdür.

1994-cü ildən aparılan sülh danışıqları nəticə verməmiş, 1994-2020-ci illərdə ara-sıra Dağlıq Qarabağ təmas xəttində və Azərbaycan–Ermənistan sərhədində silahlı toqquşmalar baş vermişdir.

2020-ci ilin sentyabr-noyabr aylarında Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin başladığı hərbi əməliyyatlar nəticəsində 26 ildən çox dondurulmuş olan münaqişə yenidən alovlanmışdır. 44 gün ərzində Azərbaycan Ordusu dörd bölgəni — Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı, Ağdam və Laçın rayonlarını, həmçinin Şuşa şəhərini tamamilə, Xocavənd və Kəlbəcər rayonlarının geniş hissəsini, Xocalı və Tərtər rayonlarının isə bir hissəsini işğaldan azad eləmişdir. Müharibə 10 noyabr 2020-ci ildə

2023-cü il aprelin 23-də Azərbaycanın Dövlət Sərhəd Xidməti 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata zidd olaraq Ermənistandan Azərbaycan ərazisində olan qeyri-qanuni erməni silahlı dəstələri üçün canlı qüvvə, silah-sursat, mina, eləcə də digər hərbi təyinatlı vasitələrin daşınmasının qarşısının alınması məqsədilə və Ermənistan tərəfindən 22 aprel tarixində birtərəfli qaydada Azərbaycan ilə sərhəddə Laçın-Xankəndi yolunun girişində nəzarət buraxılış məntəqəsinin qurulmasına cavab olaraq aprelin 23-ü saat 12:00-da Dövlət Sərhəd Xidmətinin bölmələri tərəfindən Azərbaycanın suveren ərazilərində, Ermənistan ilə sərhəddə, Laçın-Xankəndi yolunun başlanğıcında "Laçın" Nəzarət-Buraxılış Məntəqəsinin qurulduğunu bildirdi.

Mayın 6-da Azərbaycan ərazilərində müvəqqəti yerləşdirilən Rusiya sülhməramlı kontingenti Əsgəran rayonu istiqamətində atəşkəs rejiminin bir dəfə pozulduğunu bildirdi. Məlumatda ölən və ya yaralananların olmadığı, sülhməramlıların Azərbaycan və Ermənistan tərəfləri ilə birgə hadisə ilə araşdırma aparıldığı qeyd edildi.

Mayın 8-də Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələrinin saat 09:15-də Gorus rayonunun Dığ yaşayış məntəqəsi istiqamətində yerləşən mövqelərindən Laçın rayonu ərazisində şərti sərhəddə ekskavatorun atəşə tutulması barədə məlumat verdi.

Döyüşlər (10—14 may)
--------------------

Silahlı toqquşmaların baş verdiyi Kəlbəcərin müdafiəsinə cavabdeh olan Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 6-cı Ordu Korpusunun Komandanı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı general-mayor Kənan Seyidov və Vardenisin müdafiəsinə cavabdeh olan Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin 2-ci Ordu Korpusunun Komandanı, Ermənistanın Milli Qəhrəmanı general-mayor Qaqerin Poqosyan
Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyinin məlumatına əsasən mayın 10-u axşam saatlarında Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri Vardenis rayonunun Zod istiqamətində yerləşən mövqelərindən Azərbaycan Ordusunun üzbəüz mövqelərini müxtəlif növ atıcı silahlardan intensiv atəşə tutmaqla qəsdən təxribat törətmişdir. Məlumata əsasən qarşı tərəfin hədəfli atəşi nəticəsində Azərbaycan Ordusunun müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu Mahmudlu Müslüm Vidadi oğlu başından ağır yaralanmışdır, yaralı hərbi qulluqçuya dərhal hərbi tibb müəssisəsinə çatdırılmışdır. Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyi bundan əvvəl Ermənistan tərəfini təxribatlara son qoymağa və qəsdən vəziyyətin gərginləşdirməməsi barədə xəbərdarlıq eləmişdir. Ermənistan Müdafiə Nazirliyi isə bu xəbəri dezinformasiya adlandırdı.

Mayın 11-i səhər saatlarından etibarən isə Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyi Ermənistan silahlı qüvvələrinin vəziyyəti daha da gərginləşdirdiyini və Vardenis rayonunun Zod istiqamətində yerləşən mövqelərindən Azərbaycan Ordusunun üzbəüz mövqelərini minaatanlardan atəşə tutduğunu bildirmişdir. Səhərin növbəti saatlarında Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələrinin hücumlarının daha da genişləndirilməsi məqsədilə iriçaplı silahlar və minaatanlardan istifadə edildiyi bilidirmişdir. Azərbaycan tərəfi isə ordunun bölmələri tərəfindən qətiyyətli cavab tədbirləri görüldüyünü bildirmişdir. Ermənistan tərəfi həmin gün qarşı tərəfin tibb maşınını atəşə tutması barədə məlumat vermişdir. Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyi isə bu məlumatı dezinformasiya adlandırmışdır. Döyüşlər davam edən saatlarda Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyi Ermənistan silahlı qüvvələrinin Vardenis rayonunun Zod istiqamətində əlavə canlı qüvvə və döyüş vasitələri cəmləşdirdiyini, bununla qarşı tərəfin növbəti təxribata zəmin yaratmağa cəhd göstərdiyini və bölgədə yaranmış gərginliyə görə bütün məsuliyyətin məhz Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin üzərinə düşdüyünü bildirmişdir. Ermənistan Müdafiə Nazirliyi isə mayın 11-də səhər saatlarında məlumat yayaraq Azərbaycan silahlı qüvvələrinin bölmələrinin Vardenis rayonunun Zod istiqamətində minaatan və artilleriyanın tətbiqi ilə təxribat törətdiyini, ordu bölmələri tərəfindən isə cavab tədbirləri görüldüyünü bildirmişdir. Döyüşün birinci saatlarında Ermənistan tərəfinin dörd hərbi qulluqçusu yaralanmışdır. Onlarının 2-sinin vəziyyəti qənaətbəxş, 2-sinin isə orta-ağır olaraq qiymətləndirilmişdir. Həmçinin Ermənistan tərəfi lavə canlı qüvvə və döyüş vasitələri cəmləşdirilməsi barədə məlumatı da dezinformasiya adlandırmışdır.

Səhər saatlarında Azərbaycanın nüfuzlu KİV-lərində Ermənistan tərəfinin guya İran istehsalı olan pilotsuz uçuş aparatlarından (PUA) istifadəsi ilə bağlı məlumatlar tirajlanmışdır. Xəbərlər Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyinə yaxınlığı ilə bilinən *Caliber* telegram səhifəsinə istinadən verilmişdir. Ermənistan Müdafiə Nazirliyi məlumatında həmin xəbəri dezinformasiya adlandırmışdır. Həmin gün silahlı toqquşmaların baş verdiyi bölgədə birinci tələfat yaşanmışdır. Azərbaycan Ordusunun müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu Novruzəlizadə Orxan Elxan oğlu şəhid olmuşdur. Bundan sonra saat 13:00-14:00 aralığında bölgədə silahlar susmuşdur.

Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyi mayın 11-i saat 17:00-dan başlayaraq Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri Vardenis rayonunun Zod istiqamətində yerləşən atəş mövqelərindən Azərbaycan Ordusunun şərti sərhədin bu istiqamətdə yerləşən mövqelərini D-30 toplarından atəşə tutduğunu bildirmişdir. Elə həmin dəqiqələrdə Ermənistan Müdafiə Nazirliyi də bəyanat yayaraq Azərbaycan silahlı qüvvələrinin bölmələri tərəfindən Ermənistanın yaşayış məntəqələrinin atəşə tutulduğunu bildirmişdir. Növbəti saatlarda isə silahlı toqquşmalar dayanmışdır.

Bölgədə gərginliyin olduğu günlərdə Azərbaycanın müdafiə naziri Z. Həsənov "Anadolu Qartalı - 2023" beynəlxalq təlimi üçün Konya şəhərinə səfər eləmişdir. Hərbi əməliyyatlara cavabdeh olan şəxslər müdafiə nazirinin birinci müavini — Baş Qərargah rəisi Kərim Vəliyev və döyüşlərin baş verdiyi ərazinin müdafiəsinə cavabdeh olan 6-cı Ordu Korpusunun Komandanı general-mayor Kənan Seyidov idi.

Ertəsi gün Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyi məlumatında mayın 11-dən 12-nə ötən gecə Azərbaycan-Ermənistan şərti sərhədinin Vardenis rayonunun Zod yaşayış məntəqəsi istiqamətində nisbi səssizliyin olduğunu bildirmişdir. Məlumatda həmçinin ötən gün ərzində Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən digər istiqamətlərdə yerləşən mövqelərin ümumi olaraq 17 dəfə atəşə tutulduğu bildirmişdir. Detallı olaraq Ermənistan silahlı qüvvələrinin Berd rayonunun Güləli, Vardenis rayonunun Noraba və Sisian rayonunun Saybalı yaşayış məntəqələri istiqamətlərində yerləşən mövqelərindən ordunun Tovuz rayonunun Qoşa, Kəlbəcər rayonunun Yellicə və Laçın rayonunun Min yaşayış məntəqələri istiqamətlərində yerləşən mövqeləri minaatanlardan və müxtəlif çaplı atıcı silahlardan fasilələrlə 8 dəfə, həmçinin Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin müvəqqəti yerləşdiyi Azərbaycan ərazisindən qeyri-qanuni erməni silahlı dəstəsinin üzvləri tərəfindən ordunun Tərtər, Xocalı, Şuşa və Laçın rayonları istiqamətlərində yerləşən mövqeləri müxtəlif çaplı atıcı silahlardan fasilələrlə 9 dəfə atəşə tutulmuşdur. Gecə ərzində Azərbaycan tərəfdən ölən və ya yaralananlar olmamışdır.

Baş verən silahlı toqquşmalar zamanı məhv edilən Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus olan pilotsuz Uçuş Aparatı (PUA)
Mayın 12-də günorta saatlarında etibarən bölgədə gərginliyin səviyyəsi yenidən artmışdır. Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyi saat 11:30 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin Vardenis rayonunun Zod istiqamətində yerləşən bölmələri tərəfindən ordunun üzbəüz yerləşən mövqeləri istiqamətində zərbə PUA-larının tətbiq edildiyini, 17:15 radələrində qarşı tərəfin Vardenis rayonunun Zod istiqamətində yerləşən bölmələrindən ordunun üzbəüz mövqelərini minaatanlardan atəşə tutulduğunu, saat 18:00 radələrində isə qarşı tərəfin Vardenis rayonunun Zod istiqamətində yerləşən bölmələrindən ordunun üzbəüz mövqelərinin D-30 topları və minaatanlardan atəşə tutulduğunu bildirmişdir. Axşama doğru isə gərginliyin səviyyəsi daha da artmışdır. Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyi məlumat yayaraq Ermənistan silahlı qüvvələrinin Vardenis rayonunda yerləşən bölmələri tərəfindən ordunun Kəlbəcər rayonu ərazisində yerıəşən bir neçə mövqeyinə qarşı müxtəlif istiqamətlərdən zərbə PUA-ları tətbiq edildiyini və ordu bölmələri tərəfindən hava hədəflərinin vaxtında müəyyən edildiyini və radioeletron mübarizə vasitələrinin tətbiqi nəticəsində onların zərərsizləşdirildiyini bilmişdir. Həmçinin PUA-nın qalıqlarının təsvir olunduğu foto materiallarda ictimaiyyətə təqdim edilmişdir. Axşam saatlarında gedən döyüşlər zamanı isə Azərbaycan Ordusunun daha bir hərbi qulluqçusu — əsgər Qarayev Məhəmməd Mahir oğlu şəhid olmuşdur.

Mayın 13-də bölgədə silahlı susmuşdur. Gün ərzində nə Azərbaycanın, nə də Ermənistanın müdafiə nazirliyi rəsmi məlumatlarla çıxış eləməmişdir. Bununla belə bir gün sonra, mayın 14-də Azərbaycan tərəfi saat 20:30-da Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri Vardenis rayonunun Yeni Kənd yaşayış məntəqəsi istiqamətində yerləşən mövqelərindən ordunun Kəlbəcər rayonunun Dəmirçidam yaşayış məntəqəsi istiqamətində yerləşən mövqelərini 60 mm-li minaatanlardan atəşə tutulduğunu bildirmişdir.

Mayın 15-də müdafiə naziri Zakir Həsənovun rəhbərliyi ilə xidməti müşavirə baş tutmuşdur. Müşavirəyə nazir müavinləri, Qoşun Komandanları, nazirliyin baş idarə və idarə rəisləri, həmçinin Ordu Korpusunun Komandaları qatılmışdır. Mövcud əməliyyat şəraiti təhlil ediləndən sonra müdafiə naziri Kəlbəcər istiqamətində baş vermiş son döyüş toqquşmaları zamanı qarşı tərəfə layiqli cavab verildiyini, Ermənistan silahlı qüvvələrinin törətdiyi təxribatların genişlənməsinin qarşısının alındığını və ona xeyli zərər vurulduğunu qeyd eləmişdir. Müdafiə naziri silahlı insidentlərə qarşı bundan sonra da sərt cavab tədbirlərinin görülməsi barədə aidiyyəti vəzifəli şəxslərə göstəriş vermişdir.

Brüssel danışıqları
-------------------

Hələ silahlı toqquşmadan əvvəl, mayın 8-də Birləşmiş Krallıqın nüfuzlu *Financial Times* nəşri mayın 14-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Şarl Mişel və Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan arasında görüşün baş tutacağını bildirmişdir. *Financial Times* nəşri adı açıqlanmayan üç rəsmiyə istinadən bu məlumat yaymışdır. Sözügedən rəsmilərdən biri nəşrə açıqlamasında Brüsseldə baş tutacaq görüşün dövlətlər arasında önəmli proqresin əlaməti olduğunu demişdir.

Gərginliyin olduğu günlərdə, mayın 11-də Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan iclasda çıxış edən zaman mayın 14-də Brüsseldə İlham Əliyevlə görüşdən imtina etməyəcəyini bildirmişdir.

Azərbaycan və Ermənistan arasında gərginliyin fonunda mayın 14-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Brüsseldə görüşmüşdür.

Ölən və yaralananlar
--------------------

* Azərbaycan **Azərbaycan Silahlı Qüvvələri**
	1. müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu Mahmudlu Müslüm Vidadi oğlu başından ağır yaralanmışdır.
	2. 1998-ci il Ağstafa rayonu Vurğun qəsəbə doğumlu N saylı hərbi hissədə xidmət edən müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu, əsgər Novruzəlizadə Orxan Elxan oğlu öldürülmüşdür.
	3. 2001-ci il Qəbələ şəhər doğumlu N saylı hərbi hissədə xidmət edən müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu, əsgər Qarayev Məhəmməd Mahir oğlu öldürülmüşdür.

* Ermənistan **Ermənistan Silahlı Qüvvələri**
	+ adları ictimaiyyətə açıqlanmayan dörd hərbi qulluqçu yaralanmışdır.

Hadisəyə münasibətlər
---------------------

İnsan hüquqları üzrə ombudsman Səbinə Əliyeva (solda) Ermənistanın məqsədli olaraq regionda sülh quruculuğu prosesinə maneə olduğunu və yeni münaqişə ocaqlarının yaranması üçün təxribatlar törətdiyini bildirmişdir. Xüsusi tapşırıqlar üzrə səfir Edmon Maruyan (sağda) isə silahlı toqquşmanın Azərbaycanın Ermənistan tərəfinə güc və hədə-qorxu ilə təzyiq göstərmə siyasətinin bir parçası olduğunu bildirmişdir.
### Azərbaycan tərəfi

Mayın 11-də Azərbaycanın İnsan hüquqları üzrə ombudsmanı Səbinə Əliyeva bölgədə baş verən hadisələrlə bağlı müraciət yaymışdır. Səbinə Əliyevanın müraciətində *"Azərbaycanın sülh çağırışlarına məhəl qoymayan Ermənistanın insan hüquqlarının pozulmasına yönəlmiş hərbi təxribatlara hələ də davam eləməsinin təssüf edici hal"* olduğu, *"regionda sülh quruculuğu prosesində maraqlı olmayan, öz işğalçı siyasətini davam etdirən, insan hüquqlarını pozan Ermənistanın hal-hazırda da davam edən hərbi təxribatını pislədiyi" qeyd edilmişdir.*

Mayın 11-də Xarici İşlər Nazirliyi Ermənistan tərəfindən növbəti hərbi təxribatlar barədə mətbuata məlumat vermişdir. Bəyanatda *"Ermənistanın təxribatlarının hər zaman olduğu kimi sülh sazişi üzrə danışıqların intensivləşdiyi, eləcə də liderlər arasında gözlənilən danışıqlar fonunda baş verməsi Ermənistanın sülh prosesində maraqlı olmadığını göstərdiyi, Ermənistanın danışıqlar prosesinə xələl gətirən bu kimi əməlləri ciddi formada beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən rədd edilməli və qınanılmalı"* olduğu qeyd edilmişdir.

Azərbaycan Milli Məclisinin deputatları isə gərginliyi olduğu günlərdə və sonrasında KİV-lərdə Ermənistanı günahlandırmışdır. Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr Komitəsinin sədr müavini Sevinc Fətəliyeva Ermənistanı *"müxtəlif bəhanələrlə sülhə hazırlıq prosesi uzatmaqda"*, İnsan hüquqları Komitəsinin üzvü, deputat Bəhruz Məhərrəmov *"açıq təxribat da"*, deputat Azər Badamov "*sülh danışıqlarına hazır olmamaqda*" ittiham eləmişdir. Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr Komitəsinin üzvü, deputat Nəsib Məhəməliyev isə *"təxribat gözlənilən olduğunu, sülh sazişinin imzalanacağına inanmadığını"* bildirmişdir.

Mayın 13-də Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyinin Beynəlxalq Hərbi Əməkdaşlıq İdarəsində Azərbaycanda qeydə alınmış xarici hərbi attaşelər və beynəlxalq qurumlar nümayəndələri üçün brifinq baş tutmuşdur. Brifinqdə çıxış edən Beynəlxalq Hərbi Əməkdaşlıq İdarəsinin rəisi general-mayor Hüseyn Mahmudov mayın 10-dan başlayaraq Ermənistan silahlı qüvvələri bölmələrinin Vardenis rayonunun Zod istiqamətində yerləşən mövqelərindən Azərbaycan Ordusunun üzbəüz mövqelərini müxtəlif növ atıcı silahlardan intensiv atəşə tutmaqla qəsdən təxribat törətməsi barədə xarici dövlətlərin hərbi nümayəndələrinə ətraflı məlumat verilmişdir. Daha sonra xarici nümayəndələrə Ermənistan silahlı qüvvələrinin təxribatlarını göstərən videogörüntülər təqdim olunmuşdur və onlara məhv edilən PUA-ların qalıqları əyani nümayiş etdirilmişdir.

Müxalifət liderləri silahlı toqquşma barədə birmənalı mövqe nümayiş eləmədilər. Keçmiş dövlət müşaviri, hazırda Müsavat Partiyasının sədri Arif Hacılı sosial media hesablarında gərginliyin olduğu günlərdə mövqe bilməmişdir. Keçmiş Dövlət Katibi, hazırda Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) sədri Əli Kərimli isə döyüşlərdə həyatını itirən hərbçiləri *""müharibə vəziyyəti bitməsin, Cənubi Qafqaz Rusiyanın nəzarətində qalsın" siyasətinin yeni qurbanları"* adlandırmışdır.

### Ermənistan tərəfi

Gərginliyin birinci saatlarında Ermənistanın Xarici İşlər Nazirliyi bəyanat vermişdir. Bəyanatda *"beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərindən birinin - güc tətbiq edilməməsi və ya onun tətbiqi ilə hədələmənin mütəmadi olaraq pozulmasının Azərbaycan tərəfinin əldə olunmuş razılaşmalara, o cümlədən Soçidə əldə edilmiş üçtərəfli bəyanata hörmətsizliyinin sübutu"* olduğu qeyd edilmişdir. Həmçinin Xarici İşlər Nazirliyi Azərbaycanın hərbi-siyasi rəhbərliyini gücdən istifadə eləməyə, danışıqlar prosesini pozmaq və bununla da Ermənistana təzyiq edilməsi kimi əsassız və biabırçı cəhdləri dayandırmağa çağırmışdır.

Silahlı toqquşmaları şərh edən hüquq müdafiəçisi, xüsusi tapşırıqlar üzrə səfir Edmon Maruyan Azərbaycan tərəfinin Ermənistanla sərhəddə törətdiyi təxribatın Azərbaycanın Ermənistan tərəfinə güc və hədə-qorxu ilə təzyiq göstərmə siyasətinin bir parçası olduğunu, Ermənistan mövqelərinin, həmçinin yaralı əsgərin təxliyyəsi zamanı təcili tibbi yardım maşınının atəşə tutulmasının qəbuledilməz olduğunu bildirmişdir.

Elə həmin gün səhər saatlarında Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Nazirlər Kabinetinin iclasında çıxış edən zaman bölgədə baş verən gərginliyi şərh eləmişdir. Paşinyan səhər saat 06:00 radələrində Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri tərəfindən Ermənistanın suveren ərazisinə hücum edildiyini, Sot (azərbaycan dilində Zod) qəsəbəsi yaxınlığında yerləşən döyüş mövqeləri istiqamətində intensiv artilleriya atəşinin açılıdığını, cavab tədbirlərindən sonra artilleriya atəşinin intensivliyi bir qədər azaldığını, bizim tərəfdən dörd yaralınının olduğunu bildirmişdir. Paşinyan həmçinin Azərbaycanın addımlarını təxribat adlandırmışdır və əsas məqsədin mayın 1-4-də Vaşinqtonda baş tutan danışıqlarda əldə edilmiş irəliləyişi gözdən salınması olduğu bildirmişdir.

Mayın 11-də Ermənistan İnsan hüquqları üzrə ombudsmanı Anait Manasyan bəyanatla çıxış eləmişdir. Bəyanatda xüsusi olaraq *"təcili yardım maşınının yaralı əsgərlə birgə azərbaycanlılar tərəfindən atəşə tutulması ilə bağlı məlumatların yayılması, xüsusən də təcili yardım maşınının dəqiq nişanlandığı ciddi narahatlıq doğurur və təcili yardım maşınının hədəfə alınması beynəlxalq humanitar hüquqla qadağan"* olduğu qeyd edilmişdir. Ombudsman ofisi tibb müəssisəsinin rəhbərliyi və tibb işçiləri ilə daim əlaqə saxladığını və hərbçilərinin səhhəti ilə bağlı məsələlərin daim diqqətdə olduğunu da bildirmişdir.

Cinayət işləri
--------------

Mayın 11-də Ermənistanın İstintaq Komitəsi Azərbaycan silahlı qüvvələrinin hərbi əməlləri ilə bağlı cinayət işi açmışdır. İstintaq Komitəsinin məlumatında 2023-cü il mayın 11-də səhər saat 06:00 radələrindən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin şəxsi heyəti tərəfindən atəşkəs rejimini pozaraq rayonun şərq istiqamətində yerləşən N saylı hərbi hissəsinin döyüş mövqelərini atəşə tutmuşdur. Nəticədə 4 hərbçi yaralanmışdır və qarnizon hospitalına yerləşdirilmişdir. Buna görə də Ermənistan İstintaq Komitəsinin Baş Hərbi İstintaq İdarəsinin Beşinci Qarnizon İstintaq İdarəsində baş vermiş hadisə ilə əlaqədar olaraq Ermənistan Cinayət Məcəlləsinin 1, 7, 8 və 15-ci maddələrinə əsasən (irqi, milli və ya sosial mənşəyinə görə adam öldürməyə cəhd) cinayət işi açılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Dövlət Sərhəd Xidməti.* "Dövlət Sərhəd Xidmətinin Məlumatı". www.dsx.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
2. ↑  *Министерство обороны Российской Федерации/ Российский миротворческий контингент в Нагорном Карабахе.* "Информационный бюллетень Министерства обороны Российской Федерации о деятельности российского миротворческого контингента в зоне нагорно-карабахского конфликта (на 6 мая 2023 г.)". www.mil.ru (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
3. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Müdafiə Nazirliyinin Məlumatı". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
4. 1 2 3  *Müdafiə Nazirliyi.* "Ermənistanın təxribatı nəticəsində hərbi qulluqçumuz ağır yaralanıb". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
5. ↑  *Новостной Канал Первого.* "ВС Азербайджана открыли огонь из артиллерии и минометов по армянским позициям, расположенным в направлении Сотк". www.1lurer.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
6. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Ermənistan vəziyyəti daha da gərginləşdirir". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
7. 1 2  *Müdafiə Nazirliyi.* "Ermənistan tərəfi təxribatlarının miqyasını genişləndirməyə cəhd edir". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
8. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Ermənistan tərəfi dezinformasiya yayıb". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
9. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Ermənistan tərəfi növbəti təxribata zəmin yaradır". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
10. ↑  *Новостной Канал Первого.* "По состоянию на 09:20 с армянской стороны 3 раненых. Мы призываем следить только за официальными новостями: МО РА". www.1lurer.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
11. ↑  *Alpha News.* "Состояние 2 раненых военнослужащих оценивается как удовлетворительное, 2 — средней тяжести". www.alphanews.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
12. ↑  *Panorama.am xəbər saytı.* "Минобороны Армении: К 10:45 обстановка на передовой относительно стабильная". www.panorama.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
13. ↑  *Oxu.az xəbər saytı.* "Sərhəddə şiddətli atışma: Ermənistan İran dronlarından istifadə edir - VİDEO". www.oxu.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
14. ↑  *Новостной Канал Первого.* "Армянская сторона не использует иранские беспилотники: МО Армении". www.1lurer.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
15. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Ermənistanın təxribatı nəticəsində hərbi qulluqçumuz şəhid olub". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
16. ↑  *Новостной Канал Первого.* "По состоянию на 14:00 ситуация на передовой относительно стабильна". www.1lurer.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
17. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Azərbaycan Ordusunun mövqeləri artilleriya atəşinə məruz qalır". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
18. ↑  *Новостной Канал Первого.* "Около 17:10 подразделения ВС Азербайджана, применяя минометы, нарушили режим прекращения огня в направлении Сотка". www.1lurer.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
19. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Müdafiə naziri Konyaya səfər edib". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
20. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Müdafiə Nazirliyinin məlumatı". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
21. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Ermənistan silahlı qüvvələri zərbə PUA-ları tətbiq edir". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
22. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Ordumuzun mövqeləri minaatanlardan atəşə tutulub". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
23. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Ermənistan silahlı qüvvələri artilleriya qurğularından mövqelərimizi atəşə tutub". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
24. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Müdafiə Nazirliyinin məlumatı". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
25. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Hərbi qulluqçumuz şəhid olub". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
26. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Kəlbəcər istiqamətində mövqelərimiz minaatanlardan atəşə tutulub". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
27. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Müdafiə Nazirliyində xidməti müşavirə baş tutub". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
28. ↑  *Azəri Press Agentliyi.* ""Financial Times": Mayın 14-də Brüsseldə Aİ, Azərbaycan və Ermənistan liderləri arasında üçtərəfli görüş baş tutacaq". www.apa.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
29. ↑  *BBC Azərbaycanca.* "Azərbaycan-Ermənistan sərhədində gərgin vəziyyətdən sonra "atəşin intensivliyinin azalması" bildirilib". www.bbc.com (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
30. ↑  *Azərbaycanın İnsan hüquqları üzrə ombudsmanı.* "Ombudsmanın Ermənistan silahlı qüvvələrinin növbəti təxribatı ilə bağlı müraciəti". www.ombudsman.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
31. ↑  *Xarici İşlər Nazirliyi.* "No:254/23, Ermənistan tərəfindən növbəti hərbi təxribatlar barədə mətbuat məlumatı". www.mfa.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
32. ↑  *1news.az xəbər saytı.* "Sevinc Fətəliyeva: "Ermənistan tərəfindən müxtəlif bəhanələrlə sülhə hazırlıq prosesi uzadılır"". www.1news.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
33. ↑  *Azəri Press Agentliyi.* "Bəhruz Məhərrəmov: Ermənistanın mövqelərimizi intensiv atəşə tutması açıq təxribatdır". www.apa.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
34. ↑  *Azəri Press Agentliyi.* "Azər Badamov: Ermənistanın təxribatlar törətməsi Azərbaycanla sülh danışıqlarına hazır olmadığını göstərir". www.apa.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
35. ↑  *Pravda.az xəbər portalı.* "Deputat: "Təxribat gözlənilən idi, sülh sazişinin imzalanacağına inanmıram"". www.pravda.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
36. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Hərbi attaşelər Ermənistan silahlı qüvvələrinin təxribatı barədə məlumatlandırılıb - VİDEO". www.mod.gov.az (az.). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
37. ↑  *Новостной Канал Первого.* "Призываем военно-политическое руководство Азербайджана прекратить попытки сорвать переговорный процесс с применением силы: МИД Армении". www.1lurer.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
38. ↑  *Новостной Канал Первого.* "Это еще раз доказывает непрекращающуюся политику Азербайджана по оказанию давления на армянскую сторону с помощью силы: Марукян". www.1lurer.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
39. ↑  *Azadlıq Radiosunun Ermənistan Bürosu.* "Пашинян: Цель Баку – сорвать переговоры в Брюсселе и Кишиневе". www.rus.azatutyun.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
40. ↑  *Armen Press xəbər saytı.* "Азербайджанский обстрел в окрестностях сел имеет целью также запугать мирное население: заявление омбудсмена". www.armenpress.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.
41. 1 2 3 4  *Verelq News & Analysis.* "В связи с военной провокацией ВС Азербайджана в СК возбуждено уголовное дело". www.verelq.am (rus). 2022-08-04. İstifadə tarixi: 02.08.2022.