recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mineral resurslar** — hər hansı rayon, ölkə və kontinentdə yeraltı faydalı qazıntıların ehtiyatının məcmusu (daş kömür, neft, dəmir filizi, qızıl, volfram və s.)

Xüsusiyyət və litosferi təşkil edən bütün maddələr daxildir. Bu resurslar təsərrüfatda mineral xammal, yaxud yanacaq kimi istifadə olunur.

Mineral xammal filiz halında olduqda metal, qeyri-filiz halında olduqda isə ondan qeyri-metal komponentlər (fosfor və s.) əldə edilir. Həmçinin bu xammaldan tikinti materialı kimi də istifadə olunur.

Yanacaq kimi istifadə olunun mineral ehtiyatlar (daş kömür, neft, qaz, yanar şistlər, torf, oduncaq, atom enerjisi) buxar və elektrik enerjisi əldə etmək üçün mühərriklərdə enerji mənbəyi rolunu oynayırsa, onlar yanacaq-energetik resurslar adlanır.

Həmçinin bax
------------

* Resurslar
* Təbii resurslar
* Faydalı qazıntılar

Xarici keçidlər
---------------

* Mineral-xammal resursları sektoru dünya iqtisadiyyatında baş verən dəyişikliklərin mərkəzində durur[*ölü keçid*]
* Dağ-mədən sənayesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında yeri və rolu Arxivləşdirilib 2017-12-08 at the Wayback Machine
* Təbii resurslar

İstinad
-------

1. ↑  Məmmədov Q.Ş. Xəlilov M.Y. Ensiklopedik ekoloji lüğət. Bakı-Elm-2008.
**Mineral gübrələr** — tərkibində bitkilər üçün qida elementləri olan birləşmələr, əsasən duzlardır. Bitkilərin sürətli inkişafını və məhsuldarlığını təmin edən maddələr yığımından ibarət xüsusi kimyəvi məhsullardır.

Bitkilərə çox miqdarda lazım olan elementlərə (C, O, H, N, P, K, Ca, Mg, Fe, S) *makroelementlər*, tərkibində həmin elementlər olan gübrələrə isə *makrogübrələr* və ya *adi gübrələr* deyilir.

Bitkilər üçün az miqdarda lazım olan elementlər (B, Cu, Co, Mn, Zn, Mo və s.) mikroelementlər, tərkibində həmin elementlər olan gübrələr isə mikrogübrələr adlanır. 

Makroelementlərin içərisində 3 element - azot, fosfor, kalium bitkilərə daha çox miqdarda lazımdır.

  

Bütün mineral gübrələrin tərkibində bir neçə kimyəvi element olur, bunların da bəziləri bitkilərə ziyan gətirə bilər. Bütün sadə gübrələrdə (ammonyak şorası, sidik cövhəri, superfosfat) mikroelementlər; sulfatlarda (kalium, maqnezium, ammonium) kükürd; superfosfatda ftor; kalium duzlarında və kalium xloriddə xlor və natrium olur ki, bunların miqdarı az olduqda bitkilərə xeyir, artıq olduqda isə ziyan yetirir.

Mineral gübrələr payız və yazda şum altına (əsas gübrələr), səpinlə birlikdə (səpin gübrələri) və vegetasiya dövründə (bitkini qidalandıran) verilir. Gübrələrin orta norması: 30-100 N, 30-60 P2O5 və 45-902 K2O.

Gübrələrdən heç biri bitkilərin yüksək məhsuldarlığını ayrılıqda təmin edə bilmir. Odur ki, hətta kompleks gübrələrlə əlavə yemləmələr zamanı digər mineral, yaxud üzvi gübrələrdən də istifadə olunmalıdır. Bitkiçilikdə bitkilərin böyüməsinə və məhsuldarlığına səmərəli təsir edən çoxlu gübrə növlərindən istifadə edirlər.

Həmçinin bax
------------

* Aqrokimyəvi maddələr
* Bitkiçilik

Xarici keçidlər
---------------

* Mineral gübrələr
* Məhsul gübrənin törəməsidir Arxivləşdirilib 2017-10-14 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  Mineral gübrələr[*ölü keçid*]
**Beynəlxalq Kredit Sığortası və Zəmanət Assosiasiyası** (*ing.* The International Credit Insurance & Surety Association (ICISA) ) — kredit sığortaçıları və kredit zəmanət təşkilatlarının beynəlxalq maliyyə təşkilatı.

Tarixi
------

1926-cı ildə Londonda ilk beynəlxalq kredit sığortası konfransı keçirildi. İki il sonra, Parisdə 1939-cu ilə qədər mövcud olan Beynəlxalq Kredit Sığortası Assosiasiyası (*ing.* The International Credit Insurance Association ICIA) quruldu.

1946-cı ildə II Dünya Müharibəsindən sonra, Sürixdə eyni sənədli bir dərnək yaradıldı və rəsmi sənədlərdə İkinci Beynəlxalq Kredit Sığortası Assosiasiyası olaraq adlandırıldı .

1950-ci ildən bəri, kredit zəmanət təşkilatları assosiasiyaya qatıldı. 2000-ci ildə dünyanın ən böyük beş təkrarsığorta şirkəti assosiasiyaya qoşuldu və 2001-ci ildə assosiasiya üzv təşkilatların fəaliyyətinin mahiyyətini daha yaxşı əks etdirmək üçün adını dəyişdirdi.

Fəaliyyətin təşkili
-------------------

Assosiasiyanın ali orqanı ümumi iclasdır.

Assosiasiyanın məqsədi kredit sığortası ilə bağlı məsələləri öyrənmək, dərnəyə üzv şirkətlərin mənafelərini təmsil etmək, dərnəyə üzv şirkətlər arasında qarşılıqlı əlaqəni inkişaf etdirməkdir.

Assosiasiya kredit sığortası, zəmanət öhdəliklərinə həsr olunmuş müxtəlif əsərlər nəşr etdirir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Robert Nijhout.* A flexibl association for dynamic industry (PDF). Amsterdam: ICISA. 2006.
2. 1 2  *Ефимов С.Л.* Международная ассоциация по страхованию кредитов // Энциклопедический словарь. Экономика и страхование. М.: Церих-ПЭЛ. 1996. 252. ISBN 5-87811-016-4.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı
**Əbdülxalıq Yusifi**, **Mirzə Əbdülxalıq Yusif** (1853, Bakı – 1924) — Azərbaycan şairi. Bakıda "Məcməüş-şüəra" məclisinin fəal üzvlərindən biri.

Həyatı
------

Mirzə Əbdülxalıq Yusif 1853-cü ildə Bakıda doğulmuşdur. O əvvəllər Aşqabadda ticarətlə məşğul olmuş, sonra köçüb ömrünün axırına kimi Bakıda yaşamışdır. Atasının adı Yəqub olduğu üçün özünə "Yusif" təxəllüsünü götürən şair müasirlərindən Seyid Əzim, Molla Ağa Bixud, Əbdülxalıq Cənnəti, Mirzə Səməndər və başqaları ilə dostluq etmiş, onlarla şeirləşmişdir. Əbdülxalıq Yusif 1924-cü il noyabrın 2-də vəfat etmişdir.

Onun Füzuli və digər sənətkarların təsirilə yazılmış aşiqanə qəzəllərdən ibarət kiçik divanı qalmışdır.

Əbdülxalıq Yusifi qəzəlləri ilə məşhurdur. O, S. Ə. Şirvani ilə şeir məclislərində iştirak etmiş və onunla əlaqə saxlamışdır. Qəzəllərindən bir neçəsi 1981-ci ildə Bakıda nəşr olunmuş "Deyilən söz yadigardır" kitabında çap olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Tərtib edəni: Zaman Əsgərli.* "XIX əsr Azərbaycan şeiri antologiyası" (PDF). Milli Kitabxana (az.). "Şərq-Qərb". 2005. 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2016-08-13.
2. ↑  **"Azərbaycan klassik ədəbiyyatında işlədilən adların və terminlərin şərhi".** *Tərtib edəni A. M. Babayev*, Bakı, "Maarif", 1993, səhifə 115.

Həmçinin bax
------------


Vikimənbədə ***Müəllif:Əbdülxalıq Yusif*** ilə əlaqəli məlumatlar var.

* Azərbaycan ədəbiyyatı
**Əbdüləziz Cərad** (*ərəb.* عبد العزيز جراد‎; 12 fevral 1954, Xenşela) — Əlcəzair Xalq Demokratik Respublikasının sabiq Baş naziri.

Həyatı
------

Cərad 12 fevral 1954-cü ildə Xenşelada anadan olub. 1976-cı ildə Əlcəzair Siyasi Elmlər və Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunu bitirdikdən sonra Parisdəki Nanter Universitetində təhsilini davam etdirdi və doktorluq dərəcəsini aldı. Əlcəzair Universitetində siyasi elmlər professoru olaraq da çalışmış və bir neçə kitab nəşr etdirmişdir.

1989–1992-ci illərdə Cərad Əlcəzair Milli Hökumət Məktəbinin direktoru idi.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

### 1990-lar

1996–2000-ci illərdə Əbdüləziz Cərad Əlcəzair Beynəlxalq Əməkdaşlıq Agentliyinin baş direktoru oldu.

Cərad Əli Kafi, Liamin Zerual və Əbdüləziz Buteflikanın rəhbərliyi altında xidmət etmişdir. Lakin, 2003-cü ildə Buteflika dövründə kənarda qaldı və o zamandan bəri keçmiş prezidentin açıq tənqidçisinə çevrildi.

### Baş nazir fəaliyyəti

28 dekabr 2019-cu ildə Prezident Əbdülməcid Təbbun Cəradı Əlcəzairin Baş naziri təyin etdi və dərhal yeni hökumət qurmaq tapşırığını verdi.

29 dekabr 2019-cu ildə Brahim Buzebujeni Nazirlər Kabinetinin direktoru və Məhəmməd Lamin Səudiyyə Mabruku Baş Nazirlik Ofisinin rəhbəri təyin etdi.

Hökumət 2 yanvar 2020-ci ildə təyin edildi.

13 yanvar 2020-ci ildə Prezident Təbbun Əbdüləziz Cəraddan hər cür irqçiliyin, regionalizmin və nifrət nitqinin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi barədə qanun layihəsi hazırlamasını istədi. 2020-ci ilin oktyabr ayında Prezident Təbbun COVID-19 üçün pozitiv test verdi və müalicə üçün Almaniyaya uçdu. Bu vaxt Cərad onun vəzifələrini yerinə yetirməyə başladı. 29 dekabr 2020-ci ildə Prezident Təbbun vəzifəsini ondan təhvil aldı.

Cərad 2021-ci il Əlcəzair qanunvericilik seçkilərindən sonra 24 iyun 2021-də istefa etdi. Onun yerinə 2020-ci ilin iyunundan etibarən Maliyyə Naziri kimi çalışmış Aymən Benəbdülrəhman təyin edildi.

### Baş nazir fəaliyyətindən sonrakı fəaliyyəti

5 sentyabr 2021-ci ildə Cərad Prezident Təbbun tərəfindən İsveçə səfir təyin edildi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-06-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-06.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-12-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-22.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-01-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-22.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-12-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-22.
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-03-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-03.
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-12-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-03.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 121094613 · GND: 1213205409 · ISNI: 0000 0000 4109 995X · LCCN: no98093363 · SUDOC: 029475007 · VIAF: 41870839 · WorldCat VIAF: 41870839 |

 |
1975-ci il Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 3472 nömrəli qətnaməsində müəyyən edildiyi kimi, müxtəlif növ nüvə yayılması və nüvə silahı saxlanılmayan zonaları olan dünya xəritəsi.
  Beynəlxalq müqaviləyə əsasən nüvə silahı olmayan ölkələr.
  Nüvə silahı saxlanılmayan zonalarda olmayan nüvə silahlı dövlətlər və onlara aid olan ərazilər.
  Müharibə zamanı ev sahibi ölkənin istifadə etməsi üçün ABŞ-nin nüvə arsenalına sahib dövlətlər.
  Yuxarıda göstərilənlərin heç biri.
**Nüvə silahı saxlanılmayan zona** (NSSZ; daha çox **NWFZ**; *ing.* Nuclear-weapon-free zone) — beynəlxalq hüquqda atom və nüvə silahı saxlanılmayan ərazi. Nüvə silahlı saxlanılmayan zona beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyi müdafiə formalarından biridir. Bu, BMT Nizamnaməsinin prinsip və tələblərinə uyğundur. Təcrübədə nüvə silahı saxlanılmayan zona ideyası ilk dəfə Antarktika haqqında beynəlxalq müqavilədə (1959-cu il) həyata keçirilmişdir. Aland adaları, Şpitsbergen arxipelaqı, Aralıq dənizində bəzi adalar və kosmik fəza nüvə silahı saxlanılmayan zona hesab edilməsi haqqında qətnamə (1961-ci il), Latın Amerikasının nüvə silahı saxlanılmayan zona elan edilməsi haqqında qətnamə (1967), dəniz və okeanların divində nüvə silahlarının yerləşdirilməsinin qadağan olunması haqqında qətnamə (1971) qəbul edilmişdir. 1978-ci ildə SSRİ Latın Amerikasının nüvə silahı saxlanılmayan zonaya çevirməsi haqqında Tlatelolko müqaviləsinin zamini olmuşdur.

2009-cu il üçün nüvə silahı saxlanılmayan zona elan edilən ərazilər:

* Antarktida (1959-cu il müqaviləsi);
* Latın Amerikası (Tlatelolko müqaviləsi 1967);
* Cənubi Sakit okean (1985 Rarotonqa müqaviləsi);
* Cənub-Şərqi Asiya (Banqkok müqaviləsi 1995);
* Afrika (1996 Pelindaba müqaviləsi);
* Mərkəzi Asiya (2007 Semipalatinsk müqaviləsi).

1984-cü ildən Yeni Zelandiya özünü nüvə silahı saxlanılmayan dövlət elan etdi. Monqolustan və Belarus nüvə silahı saxlanılmayan dövlət statusuna malikdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Нүвә силаһы сахланылмајан зона // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. VII ҹилд: Мисир—Прадо. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1983. С. 310.

Xarici keçidlər
---------------

* Nuclear-Weapon-Free Zones Around the World site about NWFZs run by OPANAL, the organization which monitors the Treaty of Tlatelolco
* Oceans in the Nuclear Age:Nuclear-Free Zones from the Law of the Sea Institute at Boalt School of Law (University of California, Berkeley). Includes treaty texts.
* Nuclear Weapons Free Zones Briefing Paper from Atomic Mirror
* UN Pages on Nuclear Weapon Free Zones
* Nuclear Weapon-Free Zones Social Science Research Network, Marco Rossini, 2003
* Arctic Nuclear-Weapon-Free Zone Canadian Pugwash Group's initiative for an Arctic NWFZ

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Müasir Ukrayna |
**Beynəlxalq Memarlar İttifaqı** — Dünyada milli memarlıq təşkilatlarını birləşdirmək məqsədilə yaradılan qeyri-hökumət təşkilatı. YUNESKO-da qeydə alınıb.

Tarixi
------

Beynəlxalq Memarlar İttifaqı 28 iyun 1948-ci ildə İsveçrənin Lozanna şəhərində yaradılıb. Beynəlxalq Memarlar İttifaqının yaradılması haqda qərar 1946-cı ilin sentyabr ayında Londonda, Sovet Memarlar İttifaqınında nümayəndələrinin də iştirak etdiyi görüşdə qəbul edilib.

Bu qeyri-hökumət təşkilatı YUNESKO-da qeydə alınmışdır.

Beynəlxalq Memarlar İttifaqının tərkibinə dünyanın 124 ölkəsi və 1,3 milyondan çox memarı daxildir.

Prezidentləri
-------------

* Georgi Orlov — 1972 – ?

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Memarlar İttifaqı CAR konqresində". QAFQAZİNFO (az.). qafqazinfo.az. 14.08.14. 2014-08-28 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-10-06.
2. ↑  Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, VII cild. Bakı, 1983. səh.373

Həmçinin bax
------------


Vikianbarda ***Beynəlxalq Memarlar İttifaqı*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* Azərbaycan Memarlar İttifaqı

Xarici keçidlər
---------------

* "International Union of Architects (UIA) Professional Practice Commission". The American Institute of Architects (ingilis). aia.org. 2014. İstifadə tarixi: 2014-10-06.
**Sosial xərclər** "Büdcə sistemi haqqında" Azərbaycan Respublikasının qanununda deyildiyi kimi büdcə xərcləri dövlətin və yerli özünüidarəetmə orqanlarının vəzifə və funksiyalarının yerinə yetirilməsinə yönəldilən pul vəsaitidir. ".Dövlət büdcəsinin xərcləri-dövlətin pul vəsaiti fondunun yaradılması və onun sahə, məqsədli və ərazi təyinatı üzrə istifadəsilə əlaqədar əmələ gələn iqtisadi münasibətləri ifadə edir. Büdcə xərclərinin iqtsiadi mahiyyəti onun növlərində təzahür edir. Xərclərin hər bir növü keyfiyyət və miqdar xarakteristikalarına malikdir. Büdcə xərclərinin növləri bir sıra amillərlə - dövlətin təbiəti və funksiyaları ilə, ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf səviyyəsilə, büdcənin xalq təsəsrrüfatı ilə əlaqəsinin genişliyi, dövlətin inzibati-ərazi quruculuğu və s. ilə müəyyən edilir. Bu amillərin əlaqələndirilməsi sosial-iqtisadi inkişafın müəyyən mərhələsində bu və ya digər dövlətin büdcə xərcləri sistemini doğurur.

Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsinin xərclərinin təsnifatı
------------------------------------------------------------------

* *Təkrar istehsal prosesində roluna görə* – maddi istehsal sahəsinin maliyyələşdirilməsi və qeyri-istehsal sferasının saxlanması ilə əlaqədar olan xərclər;
* *Funksional təyinatına görə* – xalq təsərrüfatının, sosial-mədəni təsbirlərin, ölkənin müdafiəsinin maliyyələşdirilməsi, idarəetmə aparatının saxlanması, hüquq-mühafizə fəaliyyəti və təhlükəsizliyin təmin edilməsi, əsaslı tədqiqat, elmi-texniki tərəqqiyə kömək və dövlət borclarına xidmət üzrə xərclər. Bu xərclərin hər bir qrupu inzibati əlamətlərinə görə bölünür.

bölünür. 

İqtisadi məzmunundan asılı olaraq büdcə xərcləri cari və əsaslı xərclərə bölünür. 
Büdcənin cari xərcləri. Büdcə xərclərinin əsas hissəsini cari xərclər təşkil edir. Cari büdcə xərcləri dövlət hakimiyyəti orqanlarının, yerli özünüidarəetmə orqanlarının,büdcə idarələrinin cari fəaliyyətini təmin etmək, habelə başqa büdcələrə və iqtisadiyyatın ayrı-ayrı sahələrinə dotasiya, subsidiya və subvensiya, qrantlar formasında yardim etmək və s. üçün nəzərdə tutulur. Cari xərclərə malların (işlərin və xidmətlərin) satın alınması, əmək haqqı, əmək haqqına üstəlik, Dövlət Sosial Müdafiə fonduna ayırmalar, daxili və xarici dövlət borcları üzrə ödənişlər və əsaslı xərclərə aid edilməyən digər büdcə xərcləri daxildir.

Büdcənin əsaslı xərcləri- İnnovasiya və investisiya fəaliyyətinin maliyyələşdirilməsinə yönəldilir. 

Bu xərclərə aşağıdakılar daxildir:

* *investisiya proqramına əsasən fəaliyyətdə olan və ya yeni yaradılan strukturlara investisiya xərcləri;*
* *hüquqi şəxslərə investisiya məqsədləri üçün büdcə krediti şəklində verilən vəsaitlər;*
* *əsaslı (bərpa) təmir işləri və geniş təkrar istehsalla bağlı digər xərclər;*
* *Azərbaycan Respublikasının və bələdiyyə qurumlarının mülkiyyəti olan əmlakın yaradılması və inkişafı ilə əlaqədar xərclər;*
* *Azərbaycan Respublikası büdcə xərclərinin iqtisadi təsnifatına uyğun olaraq əsaslı xərclərə daxil olan digər xərclər.*

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Respublikasının 2012-ci il üçün Dövlət Büdcəsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu, Bakı 2011.
**Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Günü** (qeyri-rəsmi və sadəcə olaraq **Ozon Günü** də adlanır) — Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası tərəfindən elan edilmiş və 16 sentyabrda təyin olunan gün. Bu təyinat 19 dekabr 2000-ci ildə, 1987-ci ildə dövlətlərin Ozon qatını məhv edən maddələr üzrə Monreal protokolunu imzaladığı tarixin xatirəsinə verilmişdir. 1994-cü ildə BMT Baş Assambleyası 1987-ci ildə Ozon qatını məhv edən maddələrə dair Monreal Protokolunun imzalanmasının xatirəsini qeyd edərək, 16 sentyabr tarixini Beynəlxalq Ozon təbəqəsinin mühafizəsi günü elan etdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "World Ozone Day 2021: Theme, Impact, Quotes, History, Ozone Depletion". SA News Channel (ingilis). 2021-09-16. 2023-02-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-09-16.
2. ↑  *Nations, United.* "International Day for the Preservation of the Ozone Layer". United Nations (ingilis). 2023-03-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-09-16.
3. ↑  *Deepshikha, Singh.* "Ms". ABC Live. ABC Live. 20 October 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 September 2016.
**Bidun** (*Bindu*; *bilinmir*, Soqdiana – 670-ci illər) — Orta çağda Buxaranın hakimi, Buxaraxudat. Bəzi tarixi mənbələrdə Nidun, Sadun və yaxud Bandun kimi də göstərilir.

Həyatı
------

Türk əsilli xaqandır. Hakim titul olan Tidunla qarışdırılmışdır. Orta əsr tarixçisi Cəfər Narşaxi yazır ki, Çaçın tudunu Buxaraya yardıma gəlmişdi. Paykəndin də tidunu ola bilər. Ciddi tədqiqatçılara görə Qərbi Göytürk xaqanlığı çökəndən sonra Bidun Buxaraya gəlib, burda hakimiyyətə nail olur.

Bidun Ramitən, Candar, Xaqan, Babkənd və Qaragöl şəhərlərini ələ keçirir. O, Buxara Ərkini təmir etdirir.

Bəzi tarixçilərə görə, Buxara şəhəri ilk dəfə 674-cü ildə Əməvilər dövləti tərəfindən hakimiyət altına alınmağa çalışılmışdır. Ərəb hökmüranlığından öncə şəhərin hakimi Bidun Xatun idi. Bidun Xatun bölgədə olan Türk xaqanının dul xanımıdır. Anlaşmaya görə şəhərin əski hakimi, ərəblərə 1 milyon dirhəm pul və 2 min hərbçi verəcəkdir.

Bidun 681-ci ildə vəfat edir. Yerinə oğlu Tuksbada keçir. Xanımı Qutlu xatun idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  W. Barthold - R.N. Frye, "Bukhara", The Encyclopedia of Islam, Cilt: I, Ed. B. Lewis, Ch. Pellat,
Leiden 1986, s. 1294.
**Beynəlxalq Kişilər Günü** — hər il noyabr ayının 19-da qeyd olunan beynəlxalq tədbirdir.

Tarixi
------

İlk olaraq 1999-cu ildə Trinidad və Tobago adasında (Karib dənizi adaları) yaranmış və Avstraliya, Karib dənizi ölkələri, Şimali Amerika, Asiya, Avropa və Afrika ölkələrində də qeyd olunmağa başlanmışdır.

Qadın və Sülh Mədəniyyəti komitəsinin direktoru İngeborg Breyns UNESCO-un adından bildirmişdir ki, "Bu, çox gözəl ideyadır və gender balansı təmin etmiş olacaq". O, əlavə edib ki, UNESCO təşkilatçılarla əməkdaşlıq etmək niyyətindədir.

Məqsəd
------

Beynəlxalq Kişilər Gününün qeyd olunmasında məqsəd kişilərin sağlamlıq məsələlərinə köklənmək, genderlərarası münasibəti təkmilləşdirmək, gender bərabərliyinə yardım etmək və müsbət kişi rolu modelini vurğulamaqdır. Bu, kişilərə qarşı olan ayrı-seçkiliyi nəzər çatdırmaq və onların cəmiyyət, ailə, evlilik və uşaqların tərbiyəsindəki töhfələrini və naliyyətlərini qeyd etmək üçün bir təşəbbüsdür. Təməl məqsəd isə insani dəyərləri önə çəkməkdir.

Qeyd olunduğu ölkələr
---------------------

Beynəlxalq Kişilər Günü 60-dan çox ölkədə qeyd olunur. Trinidad və Tobaqo, Yamayka, Avstraliya, Hindistan, Çin, Amerika Birləşmiş Ştatları, Rumıniya, Sinqapur, Malta, Böyük Britaniya, Cənubi Afrika Respublikası, Tanzaniya, Bosniya və Herseqovina, Macarıstan, İrlandiya, Qana, Kanada, Danimarka, Norveç, Avstriya, Ukrayna, Fransa, İtaliya, Kuba və s. ölkələrdə qeyd olunur.
**Biedronka** — 2017-ci ildə 2,823 mağazası və 55,000 işçisi ilə Polşanın ən böyük supermarketlər şəbəkəsidir. Bu mağaza, Jeronimo Martins adlı Portuqaliya şirkətinə məxsusdur. Supermarket şəbəkəsinin adı loqosunun üzərində olduğu kimi uğur böcəyi mənasını verir.

Biedronka əsasən yerli, polşada istehsal olunan məhsullar satır, və onlardan bir çoxu şirkətin öz markası altında istehsal olunur. Bu supermarketlər, aşağı gəlirli müştərilərə yönəlmiş Polşada ən məşhur supermarket şəbəkələrindən biridir. Həmçinin, əsasən Portuqaliya istehsalı olan şərablar satmaqda da məşhurdur.

Biedronka şirkəti artıq on ildən çoxdur ki, Polşanın ərzaq pərakəndə bazarında aparıcı mövqe tutur, Polşada isə onun əsas rəqibi Lidldir.

Tarixçəsi
---------

Biedronka pərakəndə mağazalar şəbəkəsinin təsisçisi Mariusz Svitalski olmuşdur. Biedronka şəbəkəsinin ilk mağazası Poznan, Nyuton küçəsində 4 aprel 1995-ci ildə açılmışdır.

1997-ci ildə Jeronimo Martins Mariusz Svitaslkinin sahibi olduğu Elektromis şirkətinə aid 210 Biedronka mağazasını almışdır və o vaxtdan bu şəbəkəni dinamik şəkildə inkişaf etdirir.

"Respublika" jurnalının reytinqində "Polşada 500 ən böyük müəssisələrin siyahısı" adlı məqalədə 5-ci yerdə qərarlaşmışdır.

Qalereya
--------

* Pieçkidə Biedronka mağazası.Pieçkidə Biedronka mağazası.
* Klodzkoda yerləşən Biedronka mağazası.Klodzkoda yerləşən Biedronka mağazası.
* Ruda Slaskada yerləşən Biedronka mağazası.Ruda Slaskada yerləşən Biedronka mağazası.
* Belostokda yerləşən Biedronka mağazasının daxiliBelostokda yerləşən Biedronka mağazasının daxili
* Biedronkanın meyvə daşıyan yük avtomobili.Biedronkanın meyvə daşıyan yük avtomobili.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sklepy - Stores in Poland". www.biedronka.pl. 2015-02-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 iyun 2019.
2. ↑  ""Lisboa, 28 de Abril de 2010"" (PDF). Jeronimo Martins. 2019-02-26 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 17 iyun 2019.
3. ↑  "Biedronka mocno zyskuje na 500 plus. Ten wykres to udowadnia". Onet Biznes. 28 iyul 2016. 2020-01-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 iyun 2019.
4. ↑  "O firmie – PORTUGALSKI ŚWIAT". portugalskiswiat.com. 2019-03-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 iyun 2019.

Həmçinin bax
------------

* Biedronka işçiləri və müştəriləri üçün yaradılmış qeyri-rəsmi forum
**Conrad Hotels & Resorts** — Hilton Ümumdünya Otellər şəbəkəsinin lüks otel və rezort brendi. Conrad oteli 2006-cı ildə The Waldorf-Astoria Collection oteli onu sıxışdırana kimi Hilton otel şəbəkələri arasında dəbdəbənin flaqmanı hesab edilirdi.

Tarixi
------

Conrad Honkonq
Conrad Hiltonun oğlu olan Barron Hilton yeni bir otelin əsasını qoydu və bu oteli öz atasının adı ilə Conrad Hotels adlandırdı. O zaman Hilton otelləri Hilton İnternational şirkətindən tamamilə ayrı şirkət idi və ABŞ ərazisində otelləri Hilton adı altında idarə edə bilməzdi. Yeni yaranan otel zənciri adı bu problemi öz yoluna qoydu. Hilton İnternational artıq ABŞ ərazisində Vista Hotels adlı öz otel zəncirini yaratdı və onlar eyni problemlə qarşıla.dılar, bu ad altında ABŞ ərazisində oteli idarə etməyə qadağalar qoyulmuşdu. İlk Conrad oteli olan *The Conrad Jupiters Gold Coast* 1985-ci ildə Avstraliyada öz qapılarını ziyarətçilərinə açdı.

2005-ci ildə iki Hilton otel zənciri yenidən birləşəndə *Vista* və *Conrad* adlarına olan ehtiyac aradan qaldırıldı. Vista adı qəbul olunmadı və Conrad adı Hilton lüks otel brendi kimi qorunub saxlanıldı. Bir çox otellər daha sonra ABŞ ərazisində bu ad altında idarə edildi.

Otellərin inşa edildiyi ərazilər
--------------------------------

2013-cü ilin oktyabr ayında artıq Conrad otelinin 23 binası fəalliyyət göstərirdi.

### Amerika ölkələrində

#### Amerika Birləşmiş Ştatlarında

* Çikaqo
* İndianapolis (İndiana)
* Mayami (Florida)
* Nyu-York

#### Meksikada

* San Luis Potosi

#### Uruqvay

Conrad Punta del Este
* Punta del Este

### Asiya Pasifik

#### Çin

* Pekin
* DalyanMayamidəki binası
* Haytanq Bay

#### Honkonq

* Honkonq adası

#### Hindistan

* Puna- Manqaldes yolunda yerləşir.

#### İndoneziya

* Bali

#### Yaponiya

* Minato, Tokio

#### Koreya

* Seul

#### Makau

* Kotay

#### Maldiv adaları

* Ranqali, Maldiv adaları

#### Filippin

* Conrad Manila

#### Sinqapur

* Conrad Centennial Singapure

Conrad Centennial Singapore
#### Tayland

* Banqkok
* Samuy adası

### Avropa

#### İrlandiya

* Dublin

#### Portuqaliya

* Almansil

#### Türkiyə

* İstanbul

#### Birləşmiş Krallıq

* London

Conrad Hotel İstanbul
### Yaxın Şərq və Afrika

#### Səudiyyə Ərəbistanı

* Məkkə

#### Misir

* Qahirə

#### Cənubi Afrika

* Naisna

#### BƏƏ

* Conrad Dubay

İstinadlar
----------

1. ↑  CONRAD, PUNE: A FOOD LOVER'S PARADISE" Arxivləşdirilib 2016-10-17 at the Wayback Machine. Retrieved 19 may 2016.

Xarici keçidlər
---------------

* Conrad Hotels rəsmi internet saytı
**Skizerli binası**— Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən tarixi arxitekur bina. Bina Taqanroq şəhəri Turqenev xiyabanı ev 3 ünvanında yerləşir.

Tarixi
------

1840-ci ildə Turqenev xiyabanı, ev 3 ünvanında inşa edilən iki mərtəbəli bina arxitektor Patrikonun layihəsi əsasında inşa edilmişdir. Onun birinci sahibi türk dövlət-xidmətçinin arvadı Mariya Rafailovna Ksantoporova olmuşdur. Bi xiyaban boyunca yeeləşən binaların bir qismi Palasovlara məxsus olmuşdur. 1860-cı illərdə XIX əsrin əvvəllərində binanaya şəhərin fəxri sakini Vasili Vlasoviç Skizerli almışdır. Binanın bir hissəsi Rusiya saxlanc və göndəriş cəmiyyətinin ehtiyacları üçün istifadə edilirdi. Binanın qiyməti 12 min rubl olaraq qiymətləndirilirdi. Skizerli ailəsinə 1920-ci illərə qədər mənsub olmuşdur Sovet hakimiyyəti illərində bina milliləşdirilmişdir. 1992-ci ildə arxitektur abidə elan edilmişdir. Bina qoruma altındadır.

Təsviri
-------

İki mərtəbəli bina daş təməl üzərindı inşa edilmişdir. Damında psrapet vardır. Binanın fasadı karniz və digər elementlər ilə işlənmişdir. Üçkün formaya malik olan pəncərələrə sahibdir. Əsas girişdə yarım kolonnalar vardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Гаврюшкин О. П. Г12 «По старой Греческой…» (Хроника обывательской жизни) — Т.: ООО «Издательство „Лукоморье"», 2012. — 514 с. — ISBN — 5-901565-15-0
2. ↑  "Жилой дом". 2017-03-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-13.
3. ↑  Энциклопедия Таганрога
**Vaqon-Li hadisəsi** — 1933-cü ildə Vaqon-Li şirkətinin müdirinin türkcə danışan işçisinə şirkətin rəsmi dilinin fransızca olduğunu bildirərək, pul və işdən uzaqlaşdırma cəzaları verməsilə başlamış hadisədir.

Hadisə
------

Yataqlı və yeməkli vaqonları olan farnsız dəmiryolu şirkəti Vaqon-Li şirkətində 22 fevral 1933-cü il tarixindü belçikalı müdir Jannoni telefonda türkcə danışan işçi Naci bəyə şirkətin rəsmi dilinin fransızca olduğunu bildirərək, 25 qəpik pul vəzası və 15 gün işdən uzaqlaşdırma cəzası verdi.

Bu hadisə dövrün qəzetlərində əks olununca, 25 fevral 1933-cü ildə Peyami Safa, Cahid Arf kimi tanınmış şəxslərin də olduğu, Darülfünün və Milli Türk Tələbə Birliyi tələbələri toplanıb şirkətin Bəyoğlunda olan şirkət bürosu önündə etiraz nümayişləri başlatdılar. Daha sonra hadisələr də daha da böyüdü. Şüşələri qıraraq ofisə daxil olan tələbələr Mustafa Kamalın divarda asılı olan rəsmini aldıqdan sonra, ofisi dağıtdılar. Qrup əllərində Mustafa Kamalın rəsmi və türk bayraqları ilə şirkətin Qaraköy bürösuna gəlmiş, eyni şəkildə Mustafa Kamalın rəsmini aldıqdan sonra ofisi dağıtmışdırlar. Ən sonunda İstanbul valiliyinin önünə gələn kütlə qəzet binalarının önündə bir müddət nümayişə davam etmişdirlər və əllərindəki Mustafa Kamal rəsmlərini xalq evinə təslim etdikdən sonra dağılmışdır.

Daha sonra
----------

Baş verənlərdən sonra şirkət Naci bəyi işə bərpa etmiş, etnik azlıqların və qeyri-müsəlmanların daha çox yaşadığı Pera ətrafında bir çox xarici şirkət türkcə addan istifadə etməyə başlamış və yenidən "Vətəndaş, türkcə danış!" kompaniyasi başladılmışdır. Vaqon-Li şirkəti daha sonra Osmanlı dövləti dövründən qalan bir çox xarici şirkət kimi milliləşdirilmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Vətəndaş, türkcə danış!

İstinadlar
----------

1. ↑  *M. Kemal Sevgisunar.* Türkiye'de siyasetin bilgi ve belge yönetimi alanına etkileri. Türk Kütüphaneciler Derneği. 2009. ISBN 978-975-6351-33-8.
2. ↑  *^ Cafer Ulu.* Türkiye Cumhuriyeti'nde Ermeniler. Atatürk Araştırma Merkezi. 2009. səh. 213-214.
**Sklera** və ya **gözün ağı**, köhnə ədəbiyyatda **tunica albuginea oculi** – əsasən kollagen və bəzi mühüm elastik lifləri ehtiva edən insan gözünün qeyri-şəffaf, lifli, qoruyucu, xarici təbəqəsidir. İnsanlarda və bəzi digər onurğalılarda, bütün sklera rəngli irislə ziddiyyət təşkil edən ağ rəngdədir, lakin əksər məməlilərdə skleranın görünən hissəsi irisin rənginə uyğundur, buna görə də digər onurğalılarda ağ hissə normal olaraq görünmür. hər ikisi üçün fərqli rənglər.Embrionun inkişafında sklera sinir qişasından əmələ gəlir. Uşaqlarda daha incədir və bir az mavi görünən əsas piqmentin bir hissəsini göstərir.Yaşlılarda sklera üzərindəki yağ yataqları onu bir qədər sarı göstərə bilər.Tünd dəri olan insanlar melanin piqmentasiyası nəticəsində təbii olaraq qaralmış skleralara sahib ola bilərlər.

İnsan gözü solğun skleraya (irisə nisbətən) sahib olmaq üçün nisbətən nadirdir.Bu, bir fərd üçün başqa bir şəxsin hara baxdığını müəyyən etməyi asanlaşdırır və kooperativ göz fərziyyəsi bunun şifahi olmayan ünsiyyət üsulu kimi inkişaf etdiyini göstərir.
Tarixi
------

Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı (IOM) (BMqT) Azərbaycanda mövcudluğu 1996-cı ilin yanvar ayında BMqT-nin Bakı ofisinin yaradılması ilə başlayır. 2006-cı ilin avqustunda Mingəçevirdə BMqT-nin ölkədəki sub-ofisi açılıb. Naxçıvan Muxtar Respublikasında şöbə 1998-2011-ci illərdə fəaliyyət göstərmişdir. 8 dekabr 1999-cu ildə miqrasiya məsələlərinin həllində BMqT ilə Azərbaycan Respublikası arasında dostluq əməkdaşlığının daha da inkişaf etdirilməsi üçün hüquqi bazanı müəyyən edən Saziş imzalanmışdır. Saziş Azərbaycan Respublikasının Milli Assambleyası tərəfindən 8 fevral 2000-ci ildə ratifikasiya edildikdən sonra BMqT Şurası Cenevrədə keçirilən 81-ci Sessiyasında Azərbaycanın 7 iyun 2001-ci ildə BMqT-nin Üzv Dövləti  kimi qəbul edilməsinə razılıq verdi.

Fəaliyyəti
----------

1996-cı ilin yanvarında Bakı ofisinin açılışından sonra BMqT miqrasiyanın operativ problemlərinin həllində Azərbaycan hökumətinə yardım etmək, miqrasiya məsələlərini daha yaxşı başa düşmək, sosial və iqtisadi inkişafı təşviq etmək, miqrasiya problemlərinin həllində kömək etmək missiyasına uyğun olaraq müxtəlif layihələr həyata keçirir. və miqrantların insan ləyaqətini və rifahını müdafiə etmək. Daha konkret desək, hökumətə texniki yardım göstərməklə BMqT-nin Azərbaycanda müdaxilə sahələri:

1. Qanunvericiliyin inkişafı və tənzimlənməsi
2. Sərhəd İdarəetmə;
3. Qeyri-qanuni miqrasiyanın, xüsusilə insan qaçaqmalçılığı və insan alverinin qarşısının alınması;
4. Miqrasiya dialoqunun asanlaşdırılması;
5. İcma inkişafı və mikro kreditlər;
6. "Çəhəriz" adlanan yeraltı su sistemlərinin bərpası yolu ilə suyun verilməsi;
7. Hərəkət yardımı;
8. Yardımlı qayıdış və reinteqrasiya;

İstinadlar
----------

* (#bare\_url\_missing\_title).

1. ↑  "Members and Observers" (PDF). International Organization for Migration. 2020-04-06 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2022-03-09.
**Rəna Nəcəfqulu qızı İsmayılova** (28 avqust 1950, Bakı) — orqan ifaçısı, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2000).

Həyatı
------

Rəna İsmayılova 28 avqust 1950-ci ildə Bakıda rəssam ailəsində anadan olmuşdur. O, uşaqlıqdan pianoda ifa etməyə başlamış və ilk musiqi müəllimi bacısı Zemfira Qafarova olmuşdur. Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbində fortepiano üzrə təhsilini başa vurduqdan sonra 1968-ci ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının Tarix-nəzəriyyə fakültəsinə daxil olmuşdur. Buradakı təhsilinin birinci kursundan başlayaraq fortepiano ilə yanaşı orqanda da ifa etməyə başlamış, üçüncü kursda isə oxuduğu fakültəni dəyişərək fortepiano üzrə fəaliyyətini davam etdirmiş, 1974-cü ildə buranı fortepiano və orqan ixtisasları üzrə bitirmişdir. Təhsilini başa vurduqdan sonra Musiqili Komediya Teatrı və Sumqayıt Musiqi Texnikumunda işləməyə başlamışdır. 1977-ci ildən Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında əvvəlcə pianoçu-konsertmeyster işləyən Rəna İsmayılova 1983-cü ildə P.İ.Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasının assistenturasına daxil olaraq 3 il təhsilini burada davam etdirmişdir. Burada o, professor Leonid Royzmandan (rus.)az. dərs almışdır.

1987-ci ildən Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında "Orqan və klavesin" kafedrasında əvvəlcə baş müəllim, sonra dosent olaraq çalışan Rəna İsmayılovanın redaktorluğu altında ilk dəfə "Azərbaycan bəstəkarlarının orqan musiqisi" adlı ikicildlik not məcmuəsi işıq üzü görmüşdür.

Rəna İsmayılova hazırda Almaniyada yaşayır. Burada onun dəfələrlə rəsmi konsertləri olmuş, kilsələrdə ifa etmişdir. O, həmçinin alman, fin, norveç, fransız, ingilis musiqi gecələrinin, "Orqan dünən və bu gün" adlı silsilə konsertlərin təşkilatçısı və iştirakçısı olmuşdur.

Mükafatları
-----------

* "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adı — 28 oktyabr 2000

Ailəsi
------

Rəna İsmayılova rəssamlar Nəcəfqulu İsmayılov və Güllü Mustafayevanın qızıdır. O, skripkaçı Sevinc İsmayılovanın doğma, musiqişünas Zemfira Qafarova və vokalçı-aktyor, rəssam Əli Haqverdiyevin anabir ögey bacısıdır. Bəstəkar Ramiz Mustafayev və dirijor Faiq Mustafayevin bacısı qızıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Когда гены не спят…" (rus). kaspiy.az. 2019-06-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-12.
2. 1 2  "İfaçı gərək həmişə formada olsun" (az.). "Mədəniyyət" qəzeti. 2019-06-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-12.
3. 1 2  "Orqan musiqisinin mahir ifaçısı" (az.). "Mədəniyyət" qəzeti. 2019-06-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-12.
4. ↑  "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı" (az.). e-qanun.az. 2019-06-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-12.
5. ↑  ""Həsən və Güllü" dastanı" (az.). anl.az. 2019-06-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-12.

Xarici keçidlər
---------------

* "Kapelhausda Rəna İsmayılovanın konserti olub" (arxivləşdirilib)
* "Hacıbəyli festivalında orqan musiqisi konserti" (arxivləşdirilib)
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Aida Hüseynova.

**Aida Baloğlan qızı Hüseynova** (1962) — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycanın əməkdar artisti (2018).

Həyatı
------

Aida Hüseynova 1962-ci ildə anadan olub. 1981-ci ildə A.Zeynallı adına Azərbaycan Dövlət Musiqi Texnikumunu bitirmişdir. 1996-cı ildən hal-hazıradək Azərbaycan Dövlət Xor Kapellasında artist vəzifəsində işləyir. Kollektivdə işlədiyi müddətdə Dövlət tədbirlərində, səyyar konsertlərdə uğurla çıxışlar edib. Kapellanın yüksək kateqoriyalı artistlərindən biridir. Bir çox xarici ölkələrdə Azərbaycanı layiqincə təmsil edib.

27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

Filmoqrafiya
------------

1. Bakı xoreoqrafiya məktəbi 2005 (film, 2005)
2. Məşədi İbad-94 (film, 2005)
3. Sübhdən başlanan həyat (film, 2015)

İstinadlar
----------

1. ↑  *President.Az.* "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). President.az. 27.05.2018. 2020-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-27.
**Beynəlxalq Heyvanları Mühafizə Fondu** (*ing.* International Fund for Animal Welfare) — heyvanların mühafizəsi sahəsində ən böyük qeyri-hökumət təşkilatı. İngilis zabiti B.Deyvisin təşəbbüsü ilə 1969-cu ildə yaradılmışdır; dünyanın 15 ölkəsində nümayəndəliyi var. Fondun əsas vəzifəsi bütün dünyada vəhşi və ev heyvanlarının vəziyyətini yaxşılaşdırmaqdan ibarətdir. Fond dövlət strukturları və elmi təşkilatlarla qarşılıqlı əlaqədə işləyir; fəaliyyətini 2,5 mln.-dan çox insanın könüllü ianələri hesabına həyata keçirir. Mənzil-qərargahı Yarmurt şəhərində yerləşir.

14 ölkədə fondun şöbələri açılmışdır. Ştatda kampaniyaların keçirilməsi, hüquqi və siyasi məsələlər üzrə daim 200-dən çox mütəxəssis, hüquqi və siyasi məsələlər üzrə ekspertlər, eləcə də
məşhur alimlər işləyir. Fond öz işinə Qrenlandiya suitisisinin və tüklüburun suitinin Müqəddəs Lavrentiya körfəzində (Kanada) ovlanmasına qarşı mübarizə ilə başlamışdır.

Fondun fəaliyyəti həmçinin digər vəhşi heyvanların kommersiya məqsədilə istismarından mühafizəsinə, onların təbii yaşayış mühitinin qorunub saxlanılmasına, böhran vəziyyətinə düşmüş heyvanlara kömək etməyə yönəldilmişdir. Fond diqqəti heyvanlarla amansız davranmağın yolverilməzliyinə yönəltməyə cəhd edir, heyvanların və insanın rifahı naminə canlı təbiətin saxlanılması prinsiplərinə riayət etməyə çağırır.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 3-cü cild: Babilistan – Bəzirxana (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2011. səh. 515. ISBN 978-9952-441-07-9.
Tbilisi məscidinin minarəsi
**Botanika küçəsi (***gürc.* ბოტანიკურის ქუჩა) — Tbilisi şəhərin qədim hissəsində yerləşən küçə. Abanotubani rayonuna aiddi və Narikala dağından Abano küçəsinə qədər uzanır. Qədim Tiflisin əsas turizm marşrutlarından biridir.

Tarixi
------

Adı 1841-ci ildən gec olmayaraq qoyulub. Küçənin belə adlandırılmasının səbəbi burada yerləşən Tbilisi botanika bağı ilə bağlıdır.

Şəhərin qocaman küçələrindən biridir. Küçənin rayonunda şəhər qala divarının Qanci qapıları yerləşirdi.

Burada Tbilisinin köhnə müsəlman qəbiristanlığında (indiki Botanika bağının ərazisində yerləşir) bastırılan Azərbaycan teatrının klassiki İbrahim İsfahanlının xatirə lövhəsi qoyulub.

2007-ci ildən küçənin miqyaslı yenidənqurma işləri keçirilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "İbrahim İsfahanlı haqqında". 2023-07-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-09.
2. ↑  Kalaubani — Botanical Str.[*ölü keçid*] (а
3. ↑  "Историческая площадь Гудиашвили будет реабилитирована в Тбилиси — мэрия". 2016-04-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-09.
**Prem Çopra** (23 sentyabr 1935, Lahor, Britaniya Hindistanı) — 1935-ci ildə Hindistanda anadan olub. Hindistan kinematoqrafiyasında yaratdığı antoqonist obrazlarla öz sözünü demiş aktyorlardandır. Post-sovet məkanında rejissor Rac Kapurun "Bobbi" romantik komediyasında oynadığı rolu ilə yadda qalmışdır. "Roket sinqh: İlin satıcısı" filmində Çopra Rac Kapurun nəvəsi Ranbir Kapurla birlikdə baş rolları ifa edib. Filmoqrafiyasına "Bacı və qardaş" (1971), "Nəfs" (1971), "Sevimli Raca" (1972), "Qəlbdəki daş" (1973), "Bobbi" (1973), "Xəyanət" (1973), "Sevi şəhəri" (1974), "İki xəfiyyə" (1975), "Sevgili" (1976), "Şərəf və inam" (1977), "İki yolçu" (1978), "Böyük oyun" (1979), "Yuxarıdan baxış" (1980), "Taley" (1981), "Vətənpərvər" (1982), "Üç qardaş" (1983), "Fələyin dalınca" (1984), "Raca" (1985), "Səhər qatarı" (1986), "Qisasçılar" (1988), "Keşikçi" (1989), "Alovlu şar" (1990), "Raca Babu" (1994), "Ögey qız" (1995), "Filin qisası" (1997) kimi məşhur hind filmləri daxildir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · IMDb · Kinopoisk |
| Normativ yoxlama | GND: 138264260 · ISNI: 0000 0000 7267 6959 · LCCN: no96016426 · VIAF: 70981772 · WorldCat VIAF: 70981772 |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Alagöz.

Alagöz dağı 1856 ci il.
**Alagöz dağı** — Ermənistanın ən yüksək dağıdır. Hündürlüyü 4090 metrdir. İrəvan şəhərindən 40 km şimal-qərbdə yerləşən sönmüş bir stratovulkandır.

Toponim
-------

Alagöz dağı - İrəvan xanlığı ərazisində ən böyük dağın adı. V əsrə aid ermənicə mənbələrdə yazılışı *Araqadz* kimidir (Favst Buzald, III, kitab, 24-cü fəsil, Moisey Xorenasi, I kitab, 12-ci fəsil). Qədim ermənicə dağın adı Qaxtik (Xaldik adının qədim erməni dilində *l* səsi olmadığına görə yazılışıdır, Urartuluların etnik adı olan Xaldi, Haldi adındandır) olmuşdur. Bir sıra tədqiqatçıların *Alagöz* adının erməni dili əsasında etimologiyası haqqında axtarışları nəticəsiz qalmışdır. Qax rayonunun Sarıbaş kəndi yaxınlığında Alagöz dağının adı ilə mənaca eynidir. Əslində bu oronim qədim türkcə olmaq etibarilə *ala* və *kəz (gəz)* hissələrindən ibarətdir. Adın birinci komponenti olan ala sözü türk dillərində *geniş* (*böyük*) mənasındadır və bu söz məsələn, Alazan (əsli Alaözən) *Geniş çay* çayının adında da vardır. Oronimin ikinci hissəsi olan *göz* sözü (əslində *gəz*) Cənubi Qafqazda bir sıra dağ adlarında əksini tapmışdır: XIX əsrdə İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında Dərəgəz, Laçın rayonunda (Mıxtökən silsiləsinin şərq hissəsində) Çilgəz, Naxçıvanda Maqqız (dağın adındakı *qız* sözü), Quba və Şamaxı rayonlarının sərhəddində Kəlgəz və b. dağ adlarında bu söz vardır. Azərbaycan dilində gəz *dağ başında batıq yer* deməkdir. Bu söz bəzi türk dillərində giz *dərə* kimidir. Alagöz dağı da vulkan mənşəlidir və zirvəsində böyük batıq vardır. Alagöz Azərbaycan türklərinin yaylaq yeri olmuşdur. Z.Korkotyanın bu dağın ayrı-ayrı hissələrinin adları haqqında məlumatı bunu təsdiq edir: Çınqıl, Kühül, Ziyarət, Qızıl Ləqəm, Qaradağ, Qaraköynək, Qızılziyarət, Qızıldağ, Şiştəpə, Boğutlu, Börklü, Qıpçaq, Qaranluq, Bakugöl, Təkərli gölü, Takış gölü, Maralik çayı və s. [108]. Beləliklə, Alagöz (əsli Alagəz) *(Başında, zirvəsində) geniş batıqlı* mənasındadır.

Həmçinin bax
------------

* İrəvan xanlığı
* Alagöz
* Bakugöl

Ədəbiyyat
---------

* Yusifov Y. Kərimov S. Toponimikanın əsasları. Bakı, 1987.
* İrəvan əyalətinin icmal dəftəri. Bakı, 1993.
* Mirmahmudova S.N. Ermənistanda türkmənşəli yer adları. Bakı, 1995.

İstinadlar
----------

1. ↑  B.Ə.Budaqov,Q.Ə.Qetbullayev "Ermənistanda Azərbaycan mənşəli türk toponimlərinin izahlı lüğəti" Bakı, Nafta-Press, 1998
**Blok və ya qorunma** — Müxtəlif zərbə və silahlarla hücumun qarşısının alınması üçün müdafiə texnikasının kifayət qədər səlis icra olunmuş böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Xarakteristika
--------------

Rəqib həmləsi hiss olunan və ya qəflətən həyata keçirilə bilər. Belə hücumu bacarıqla dəf etmək yüksək müdafiə şücaətinə malik olmaq qabiliyyəti tələb edir. Uzun zamanlar məşq prsesində mənimsənən müdafiə texnikasının real həyatda demək olar ki, istifadə edilmir. İdmançının ömrünün bir hissəsi belə təlimlərə sərf olunur. Müdafiə, bədəni meyl etmək, arxaya, yana çəkilmək, irəli şahin kimi şığımaqla, açıqəl, yumruq, bilək dirsək və qıçın müxtəlif hissələri ilə həyata keçirilir və zərbədə olduğu kimi bədənin müdafiə səyi bütövlüklə hədəfə yönəldilir. Müdafiə olunarkən eyni zamanda bədən rəqib zərbəsinin istiqamətindən münasib tərəfə yayınır. Müdafiə, tək əllə deyil, birgə kəsişən, birləşən vəziyyətli qollarla da yerinə yetirilir. Döyüş sənətlərində müdafiə elementləri rəqib zərbəsini saxlamağa (buna daha yüksək güc tələb olunur) deyil, onu tarazlıqdan çıxarmağa, dalbadal zərbə vurmaq cəhdinə imkan verməməyə yönəldilir və ani şəkildə əks hücumla tamamlanır.

Xarici keçidlər
---------------

* Animated examples of Karate blocks Arxivləşdirilib 2016-10-30 at the Wayback Machine
* Examples of blocking and dodging on www.Exershare.com
**Akaid vulkanı** — Böyük Kuril cərgəsinə daxil olan Atlasov adasında yerləşən vulkan. Vulkan günümüzdə belə fəaliyyətini göstərir. O Kuril adalarında mövcud olan ən hündür və ən şimalda yerləşən vulkandır.
Stratovulkan kraterə malik bir zirvədir. Vulkanın hündürlüyü 2339 metr təşkil edir. Oxot dənizi dibindən 2850–3000 metr hündürlükdə qərarlaşır. Vulkanın dəniz səviyyəsində uzununluğu 12–17 km təşkil edir. Kraterin diametri 900–1300 metrdir. Konusun dərinliyi 200 metr təşkil edir. Kraterin daxilində cavan konus vardır ki, onunda hündürlüyü 250 metrdir. Vulkan andezit-bazalt suxurlarından təşkil olunmuşdur. Vulkanın lava püskürməsi nəticəsində adı çəkilən süxürlar və tuf səthə çıxır. Kraterin ətəkləri müxtəlif növ kol bitkiləri və otlarla örtülmüşdür. Vulkanın yaşı 40–50 min olaraq qiymətlətləndirilir.

Vulkanın özünə məxsusluğu ondadır ki, 30-dan çox konusa malikdir. Onların bir qismi vulkan krateririnin ətəklərində formalaşmışdır. Dənizdə yerləşön su altı Qriqorev vulkanı ilə birlikdə vahid vulkanik massiv əmələ gətirir. Burada olan konuslar: Qoto, Misuto, Maru, Suribaçi. Hündürlükləri 49–315 metr arasında dəyişir.
Ada bütünlüklə bir vulkanın konusunu təşkil edir. 1778-ci ildə baş vermiş püskürmə nəticəsində konus zədələnmişdir. XVIII əsrdə vulkan 10 dəfələrlə püskürmüşdür. Sonuncu dəfə vulkan 23 avqust 1997-ci ildə püskürmüşdür. Kiçik titrəyişlər isə 31 oktyabrdan 19 dekabr 2003-cü il müddətində qeydə alınmışdır. 5 oktyabr 2012-ci ildə vulkabdan tüstü və qaz çıxır. 15 oktyabrda bu peykdən qeydə alınır. 2015-ci ilin sentyabrında zəif püskürmə müşahidə edilir

29 aprel 2002-ci ildə alaid adasında tur zamanı iki yaponiyalı turist həlak olmuşdur.

Alaid haqqında əfsanə
---------------------

Bəzi əfsanələrə görə Alaid Kamçatkanın cənubunda Kuril gökündə yerləşirdi. Ən hündür olması və onun qonşularına gələn işiğın qarşısını kəsdiyindən qonşuları onu qovmuşdur. Digər əfsanədə isə onun dənizin ortasına atılmasının səbəbini onun gözəlliyində görülür. Həqiqətəndə ada kənardan gözəlliyi ilə insanı cəlb edir. O daş ürəyini Kamçatkada saylayaraq Oxot dənizi istiqamətinə uzaqlaşmışdır.
Təbii ki bu əfsanələrdə həqiqət yoxdur. Çünki Kuril gölü sadəcə bir kalderadır ki, 11 000 il öncə formalaşmışdır.

Ədəbiyyatda
-----------

* Struqaski qardaşlarının elmi-fantastik hekayəsində "Alaidin ağ konusu" hadisələr Atlasov yaxınlığında yerləşən Şumşu adasında cərəyan edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "GLOBAL VOLCANISM PROGRAM". 2012-04-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-11-05.
2. ↑  Географический энциклопедический словарь: географические названия / Под ред. А. Ф. Трёшникова. — 2-е изд. доп.. — М.: Советская энциклопедия, 1989. — С. 20. — 592 с. — ISBN 5-85270-057-6.
3. ↑  "Alaid Volcano" (rus). 2013-01-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-01-16.
4. ↑  "İki yapon turisti vulkandan yıxılaraq ölmüşlər" (rus). 2012-08-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-07-25.

Mənbə
-----

* Şimali Kurilin vulkanları. Alaid Arxivləşdirilib 2010-01-31 at the Wayback Machine
* Активные вулканы Курильских островов. Краткое описание
* Volcano Live — John Search
* Volcano World — Oregon State University
* Peakbagger.com
Ward Hill Lamon (6 yanvar 1828 – 7 may 1893) Amerika Birləşmiş Ştatlarının 16-cı prezidenti və Respublikaçılar Partiyasının ilk prezidenti Avraam Linkolnun ən yaxın dostu və yaxın mühafizəçisi idi. 2 il ABŞ-nin Virciniya ştatında tibb təhsili almışdır. Angelina Turner ilə evləndi. Bu evlilikdən Angelina Ehud adlı bir qızı da var idi.

ABŞ-də köləliyə son qoymaq üçün demək olar ki, Linkoln səylərinin hamısında Linkolnun yanında idi. Linkoln və həyat yoldaşının Ford Teatrındakı Linkolnun ölümünə səbəb olan "Amerikalı əmimiz" ("Our American Cousin") tamaşasını izləməyə getdiyi gecə, o getməmişdir.

Bu gecə Linkoln, Konfederasiyaya işləyən Mryland casusu John Wilkes Booth tərəfindən öldürüldü. Bu sui-qəsd həm də ABŞ prezidentlərinə edilən ilk sui-qəsddir. Sui-qəsddən 12 gün sonra John Wilkes Booth Federal agentlər tərəfindən tapıldı. Sonda Virciniyadakı bir anbarda öldürüldü.

Sui-qəsddən sonra Linkoln teatrın qarşısındakı Alman dərzisinə məxsus bir evə köçürüldü. Linkoln 1865-ci il aprel ayının 15-də səhər saatlarında öldü. Ward Hill Lamon Linkoln sui-qəsdində özünü günahlandırdı. Linkoln cənazəsi qatarla İllinoys ştatına aparıldı. Linkoln ABŞ-nin ən böyük prezidentlərindən biri hesab olunur

İstinadlar
----------
**Rəiyyət** — mülkədardan asılı, onun torpağını icarəyə götürən (çox vaxt irsən) kəndli. İcarə haqqı əsasən natural (ərzaqla), bəzən isə pulla ödənilirdi.Bundan başqa rəyyətin üzərində bir çox mükəlləfiyətlər var idi: yol, arx, körpü tikmək; müharibə və sülh vaxtı vaxtı ərazidə yerləşən qoşunu və məmurları təmin etmək. Avropa kəndlisindən fərqli olaraq Müsəlman Şərqində rəiyyət biyara əsasən getmirdi. Mülkədarın torpağı bütünlüklə rəiyyətin arasında bölüşdürülürdü. Zaman-zaman kəndlilərin təhkim olunması baş versə də, Avropada olduğu kimi burada kəndlilər klassik mənada təhkimli sayılmırdılar, onlar nəzəri olaraq istənilən vaxt ağanı tərk edib başqa ağanın torpağına köçə bilərdilər, amma praktikada bu elə də asan deyildi. Elatdan (yarımköçəri mardarlar) fərqli olaraq rəiyyət daha çox vergi ödəyirdi. Dövlətin əsas vergi yükü rəiyyətin üzərinə düşürdü. Rəiyyət şəxsən azad olsa da, mülkədardan torpağa görə asılı idi.

Həmçin bax
----------

* Elat