recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tufanlı Yoxuşlar** — XIX əsrin ingilis şairə və yazıçılarından biri olan Emili Bronte-nin ölümündən bir il öncə 1847-ci ildə yayımlanmış tək romanıdır.

Məzmunu
-------

Romanda iki əsas qəhrəman olan Cənab Hitkliff və Xanım Ketrinin qarmaşıq və dramatik həyat hekayələri ələ alınır. Hadisələr, başlanğıç anlarından etibarən bütün gedişata şahid olmuş Ellen Din adlı bir xidmətcinin dilindən Cənab Hitkliffin mülkünə kirayənişin olaraq gəlmiş "Lokvud" adlı bir gəncə nağıl edilir. Məlum olur ki, Cənab Hitkliff illər öncə Ketrinin atası Ernşo tərəfindən kimsəsiz bir uşaq olaraq tapılaraq evə gətirilir. Bu andan etibarən Hitkliff və Ketrinin dostluğu başlayır. Bir neçə il sonra bu dostluq məhəbbətə çevrilsə də Ketrin Edqar adlı başqa bir gənclə ailə qurur. Onlar bir neçə müddət ayrı qalsalar da Hitkliff Ketrini təzədən tapır. Ardınca Ketrin öz adını daşıyacaq bir qız övladı dünyaya gətirərkən ölür. Hadisələrin cərəyanı nəticəsində Hitkliff bu qızı öz oğlu ilə evləndirsə də sevdiyi qadının əcəlinə səbəb olduğu üçün son günədək ona düşmən münasibəti bəsləyir. Ketrinin ölümü ilə qətiyyən barışa bilməyən Hitkliff onun ruhuna səslənərək belə deyir:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Yerüzündə gəzən xəyalətlər olduğunu bilirəm, sən də, yaşadığım müddətcə istədiyin cildə gir, daxil ol həyatıma və dəli et məni. | "|

O gündən etibarən Hitkliff qəribə və əsrarəngiz hadisələr yaşamağa başlayır. Belə ki, varlığı ilə Hitkliffə həyat vermiş qadın, yoxluğu ilə onu dəli etməyi bacarır. Ruhu hər an onu izləyir və daim onun gözlərinə görünür. Ta ki, Hitkliff yağmurlu bir gecədə pəncərədən Catherine'nin xəyali varlığına əl uzadıb son nəfəsini verdiyi anadək. Şiddətli küləkləri səbəbi ilə "Tufanlı Yoxuşlar" olaraq adlandırılan bu sirli diyarın sakinlərinin həyatları ilk baxışda bizə qarışıq gəlsə də, oxuduqca hadisələr aydınlıq qazanır və biz qarşımızda maraqlı bir aləmin açıldığının şahidi oluruq. Əsər, daşıdığı xarakteristik xüsusiyyətlərə görə Bronte qələminin bir məhsulu olduğunu hər an hissetdirir.

Xarici keçidlər
---------------


Vikimənbədə bu mətnin orijinalı var.  
Bax: **Tufanlı Yoxuşlar**

* Vikianbarda əlaqəli media-fayllar

* Romanın mətni (ing.)
* Всё о романе Эмили Бронте «Грозовой перевал».  (ing.)
* Полный текст романа (rus.)
* Грозовой перевал (rus.) Фильмы и книги Эмили Бронте на Фильмопоиск.ру
* Все экранизации Грозового Перевала  (rus.)

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Əsərlərin mətnləri | Qutenberq layihəsi |
| Tematik saytlar | MusicBrainz · MusicBrainz · LibraryThing · OCLC |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Britannica (onlayn) · Universalis |
| Normativ yoxlama | BNF: 12034945g · GND: 4136057-6 · LCCN: no00002947 · LIBRIS: 217405 · VIAF: 179440625 · WorldCat VIAF: 179440625 |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Yerdəyişmə (dəqiqləşdirmə).

**Yerdəyişmə** (Fransızca: Mon inconnue; Mənim qəribim) — rejissor Hyu Gelin tərəfindən çəkilmiş 2019-cu il istehsalı olan fransız romantik komediya filmidir. Aktrisa Edit Skobun rol aldığı son filmdir

Dünya premyerası 18 yanvar 2019-cu ildə baş tutmuşdur.

Süjet xətti
-----------

Rafael Ramis məşhur yazıçıdır. Kollecdə o, ilhamverici Olivia ilə tanış olur - qız ona populyarlıq gətirən ilk romanının qəhrəmanının prototipinə çevrilir. Evlənirlər və birlikdə xoşbəxt yaşayırlar. Pianoçu kimi böyük bir gələcək vəd verən Olivia əri üçün karyerasını yarımçıq qoyur və piano müəllimi olmağı seçir. Bir axşam yazıçı sonunda baş qəhrəmanını öldürdüyü birinci kitabının davamını bitirir. Elə həmin axşam cütlük böyük dava edir.

Güclü qar fırtınasından sonra Rafael paralel dünyada oyanır. Qəhrəman heyrətlə özünün əsl qadın düşkünü olduğunu kəşf edir. Amma onu heç kim tanımır, yazıçılıq karyerası sadəcə olaraq yoxdur və ümumiyyətlə o, məktəbdə müəllim kimi müəyyən qədər qəpik-quruşlar qazanaraq həyatını tam olaraq uduzmuş bir yazıqdır. Ancaq bu da filmin baş qəhrəmanı olan gənci kədərləndirmir. Bu dünyada Oliviya onunla heç vaxt tanış olmamışdır və güclü prodüser Markla evlənməyə hazırlaşan gözəl və uğurlu pianoçudur. Rafael Olivia ilə yenidən tanış olur və onunla münasibət yaradır. Onların arasında hisslər yenidən yaranır. Ramis tezliklə anlayır ki, keçmiş həyatını bərpa etmək üçün həyatına təsir edən kitabı yenidən yazmalıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  .
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Zazalı (dəqiqləşdirmə).

**Zazalı məbədi** — Samux rayonunun Zazalı kəndində yerləşən məbəd.

Ümumi məlumat
-------------

Rayon mərkəzindən 4 km aralıda, Zazalı kəndində yerləşən məbəd Son Tunc - Erkən Dəmir dövrünə aid edilir. Məbəd təxminən 35-40 metr uzunluğunda və 4-5 metr enindədir. Ehtimal olunur ki, sonrakı dövrdə tikili albanlar tərəfindən bərpa edilərək xristian məbədi kimi də istifadə edilmişdir. Hazırda dağılmaq təhlükəsi altndadır. Torpağın altında qaldığından görünməz hala düşüb. Amma Zazalı kəndinin sakinləri deyirlər ki, bu məbəd yer səthindən təxminən 3 metr aşağıda tikilib və 40-50 il bundan əvvəl onun içərisinə girmək mümkün olub. Hələ 2011-ci ildə abidənin bərpası ilə bağlı Samux rayon MTŞ-dən verilən məlumata görə, nazirliyə müraciət ünvanlanmışdır. Ancaq nazirlikdən bildirilib ki, tarixi abidələrin bərpası növbə ilə həyata keçirilir və alban məbədinə də növbə çatanda bərpa işlərinə başlanılacaq.

İstinadlar
----------
**Xanlar Fətiyev** (15 yanvar 1972, Bakı) — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı, Gəncə Futbol Federasiyasının sədri.

Həyatı
------

15 yanvar 1972-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1988-ci ildə Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin sənaye və mülki tikinti fakültəsinə daxil olub və fakültənin tam kursunu bitirib. İş fəaliyyətinə 1988-ci ildə "Azərtransqaz" nəzdində 2 saylı səyyar mexanikləşdirilmiş dəstədə fəhlə kimi başlayıb, 1990–1991-ci illərdə "Betonçu" kooperativində iqtisadiyyat və istehsalat üzrə mühəndis, 1992–1994-cü illərdə isə həmin kooperativdə sədr vəzifəsində işləyib. 1994–1997-ci illərdə "Elruz" kiçik müəssisəsində sədr, 1997–2003-cü illərdə "Avestas" firmasının baş direktoru, 2003–2004-cü illərdə "Aznur" MMC-nin baş direktoru vəzifələrində çalışıb.

2004-cü ildən bu günə kimi Gəncə avtomobil zavodunun direktoru vəzifəsində işləyir.

7 noyabr 2010-cu ildə Gəncə seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikası Milli məclisinin deputatı seçilib. Parlamentin təhlükəsizlik və müdafiə komitəsinin üzvüdür.

Ailəlidir, iki uşağı var.

İstinadlar
----------
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: Abramov.

**Yevda Sasunoviç Abramov** (12 iyun 1948, Qırmızı Qəsəbə, Quba rayonu – 6 dekabr 2019, Bakı) — yəhudi əsilli azərbaycanlı siyasətçi, Azərbaycan Milli Məclisinin deputatı (2005–2019), "Şöhrət" ordeni laureatı (2018).

Həyatı
------

Yevda Abramov 12 iyun 1948-ci ildə Quba rayonunun Qırmızı Qəsəbəsində anadan olmuşdur. Milliyətcə yəhudidir.

Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Tarix fakültəsini bitirib və pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmağa başlayıb.

7 dekabr 2019-cu ildə vəfat etmişdir.

Azərbaycan, türk, rus və fars dillərini bilirdi.

### Ailəsi

Ailəli idi, 4 övladı var.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü olmuşdur. Azərbaycan Milli Məclisinin III, IV və V çağırış deputatı seçilmişdir.

Mükafatları
-----------

* 11 iyun 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakına görə Yevda Sasunoviç Abramov "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.

İstinadlar
----------

1. ↑  *President.Az.* "Y.S. Abramovun "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). President.az. 11.06.2018. 2021-05-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-06-16.

Vikisitatda ***Yevda Abramov*** ilə əlaqədar sitatlar var.
**Şamama Məmmədkərim qızı Ələsgərova**  (8 mart 1904, İrəvan – 2 aprel 1977, Bakı) — həkim, mama-ginekoloq, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IX çağırış deputatı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1969). Uzun illər Krupskaya adına 5 nömrəli doğum evinin direktoru işləmişdir. Dövlət və elm xadimi Əziz Əliyevin bacısıdır.

Həyatı
------

Şamama Ələsgərova 1904-cü il martın 8-də İrəvanda anadan olmuşdur. Atası Məmmədkərim Kərbəlayi Qurbanəli oğlu İrəvanın bəy nəslindən Zəhra xanım Süleymanbəyova ilə ailə qurmuş, cütlüyün bu evlilikdən beş övladı dünyaya gəlmişdi: Tərlan, Göyçək, Əziz, Şamama, Ziyad. Şamama ailənin 3-cü qız övladı idi. O, ilk təhsilini gimnaziyada almışdı. Daha sonra ali təhsil almaq üçün Azərbaycan Tibb İnstitutuna daxil olan Şamama xanım, 1941-ci ildə institutu bitirərək cəbhəyə yollanır.

Şamama Ələsgərova Abdulla İbrahimovla ailə həyatı qurmuş, cütlüyün 1925-ci ildə Sona adlı yeganə qız övladları dünyaya gəlmişdir.

Fəaliyyəti
----------

Əmək fəaliyyətinə müharibə illərindən başlayan Şamama Ələsgərova Azərbaycan SSR Xalq Səhiyyə Komissarlığında şöbə müdiri, kadrlar idarəsinin rəisi olmuşdu. 1945-ci ildə Şamama xanım N.Krupskaya adına 5 nömrəli klinik doğum evinin (hal-hazırda Şamama Ələlsgərova adına 5 nömrəli doğum evi) baş həkimi təyin olunur və ömrünün sonuna kimi - 1977-ci il iyunun 2-nə kimi həmin vəzifəni yerinə yetirir.

### Tədqiqat sahəsi

Onun tədqiqatları, əsasən, ana və uşaqların sağlamlığının qorunmasına, ginekoloji xəstəliklərin müalicə və profilaktikasına həsr olunmuşdur. Şamama Ələsgərova respublikamızda malyariya və helmintoz xəstəliklərinə qarşı mübarizə tədbirlərində fəal iştirak etmişdir

Mükafatları
-----------

Şamama xanım 1958-ci ildə Səhiyyə əlaçısı, 2 il sonra respublikanın əməkdar həkimi adına layiq görülür. 1969-cu il fevralın 5-də ona xidmətlərinə görə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı verilib. O respublikada bu ada layiq görülən ilk səhiyyə işçisi idi. Şamama xanım haqqında ozamankı dövri mətbutada "Pravda", "İzvestiya", "Komsomolskaya Prvada", "Bakı" və digər mərkəzi orqanlarda müntəzəm olaraq məqalələr dərc edilmişdir. Şamama xanım Azərbaycan SSR Ali Sovetinin doqquzuncu çağırış deputatı olmuşdur, "Şərəf nişanı" ordeni və medallarla tətlif edilmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IX çağırış deputatlarının siyahısı
* Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (Ə)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Əsgər Zeynalov.* "Köklü nəslin şaxələri" (PDF). 10 yanvar 2017. 5 noyabr 2019 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 noyabr 2019.
2. ↑  Azərbaycan Qadın Ensiklopediyası. Bakı: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası nəşriyyatı. 2002. səh. 22.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Ölkənin qəhrəmanları |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
**Məhəmməd Yusif Şirvani** — XVII əsrin sonunda, XVIII əsrin əvvəllərində yaşamış Azərbaycanın məşhur alim, həkim və xəttatlarından biri. 

Məhəmməd Yusif Şirvani Şamaxıda doğulub böyümüş, orada həkimlik təhsili almış, həm də dərmanşünaslıq еlmini öyrənmişdir. O, Şirvan bəylərbəyi Hüsеyn xanın еşikağası Lütfəli bəyin yanında həkim olmuşdu. 1711/2-ci ildə Məhəmməd Yusif Şirvani müəllifi məlum olmayan "Tibbnamə" əsərinin üzünü köçürmüşdür, ona müqəddimə, şərh və izahatlar yazmışdı. Onun bu xidməti sayəsində bu kitab günümüzə gəlib çatmışdır. "Tibbnamə" əsgi türk dilində yaradılmış orta əsr tibb əsərləri arasında vacib yеr tutur. Bu kitab o zaman məlum olmuş əksər xəstəliklərin müalicəsindən bəhs еdir. 

"Tibbnamə" əsəri Azərbaycanda 1990-si ildə kiril əlifbası ilə gеniş oxucu kütləsi üçün nəşr еdilmiş ilk orta əsr tibb əsəri oldu. Sonralar bu kitab rus dilinə də tərcümə olundu və Sankt-Pеtеrburqda nəşri еdildi. "Tibbnamə" Rusiyada dərc еdilmiş Azərbaycanın tibb üzrə ilk orta əsr qaynağıdır

Xarici keçidlər
---------------

* 

| ⛭Azərbaycanda tibb |
| --- |
| Əsas mövzular | Tibb tarixi • Təbabət və əczaçılıq işi üzrə orta əsr əlyazmaları • Xalq təbabəti |  |
| Orta əsr həkimləri | İsa Ər Ragi Tiflisi • Ömər ibn Osman Kafiəddin • Əbu Abdulla Məhəmməd Bin Nəmvar Təbrizi • Mühzəbəddin Təbrizi • Əbdül Məcid Təbib • Nəcməddin Əhməd Naxçıvani • Nəsirəddin Tusi • Rəşidəddin • Mahmud İbn İlyas • Yusif İbn İsmayil Xoyi • Mahmud İbn Məhəmməd Dilşad Şirvani • Məhəmməd İbn Mahmud Şirvani • Mirzə Məhəmməd Təbrizi • Əbülfət Təbrizi • Ələddin Həkim Təbrizi • İmadəddin Mahmud• Şükrüllah Şirvani • Yusif İbn Məhəmmədcan Qarabaği • Əbu Talib Təbrizi • Heydər Həkim • Həkim Məhəmməd Əmin • Həkim Məhəmməd Bəqər • Həkim Cəbrayil • İbrahim Zeynalabdin oğlu Naxçıvani • Məhəmməd Tağı Tufarqanli • Məhəmməd Həkim Ərdəbili • Rüknəddin Məsud Məsihi • Murtuza Qulu Xan Şamlu • Hacı Süleyman İrəvani • Həsən İbn Rza Şirvani • Mirzə Həsən Şirvani • Məhəmməd Yusif Şirvani • Əbülhəsən Marağayi • Ağa Seyid Əli Təbrizi • Mahmud Şirvani • Yusif Məhəmməd Təbib |
**Tsaxia Elbeqdorj** (monq. Цахиагийн Элбэгдорж; d. 8 mart 1963) — Monqolustan Prezidenti. 24 may 2009-cu ildə prezident seçilərində qalib gəldi. Demokratik Partiyası üzvü olaraq Monqolustan xalqının inqilabçı partiya üzvü və qərb təhsilli ilk prezidenti. Tsaxia Elbeqdorj, Monqolustan Parlamenti spikerinin köməkçisi olmaqla yanaşı, bir dəfə parlament farksiya lideri, dörd dəfə parlament üzvü və iki dəfə Monqolustan baş naziri olmuşdur.

Tsaxia Elbeqdorj Monqolustanda Demokratiya qəzetinin yaradıcısıdır. Demokratiya qəzeti ölkənin ilk müstəqil qəzeti olmaqla yanaşı ilk müstəqil televiziya kanalının yaradılmasına da kömək edib.

Təhsili
-------

O, 1979-cu ildə səkkizillik orta məktəbi bitirdi. Daha sonra ailəsi Erdenet rayonuna köçür və o təhsilini Erdenet məktəbində davam etdirir. 1981-ci ildə məzun olur və 1982-ci ildə hərbi xidmətə yollanır. Orduda İnqilabçı Gənclər Birliyinin liderlərindən idi. 1988-ci ildə Monqolustan Silahlı Qüvvələrinin qəzeti olan Ulan Od-da işlədi.

1998-ci ildəki baş nazirlik vəzifəsindən sonra 2001-ci ildə Kolorado Universitetindən məzun oldu. Sonra Harvard Universitetinə daxil oldu. 2002-ci ildə Dövlət idarəçiliyi ixtisası üzrə magistr dərəcəsi aldı.

Siyasi karyerası
----------------

1990, 1992, 1996 və 2008-ci ildə parlamentdə deputat seçildi. Ölkədə insan hüquqları, demokratiya və sərbəst ticarət iqtisadiyyatını müdafiə edərək Monqolustanın yeni konstitusiyasının hazırlanmasına nail oldu. 1996-2000-ci illərdə Parlamentdə ən böyük fraksiyanın lideri idi 1998-ci ildə və 2004-2008-ci illərdə Monqolustan baş naziri vəzifəsini yerinə yetirmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Elbegdorj, Tsakhiagiin"  Arxivləşdirilib 2018-12-16 at the Wayback Machine Facts on File. İstifadə tarixi:2015-11-6
2. ↑  Mongolian Writers: Tsakhiagiin Elbegdorj, Galsan Tschinag, Byambyn Rinchen [*ölü keçid*] Memphis, TN: Books LLC. 2010 İstifadə tarixi: 2015-11-5
3. ↑  Page, Susan (19 January 2011). "Reagan inspired Mongolia's president to seek democracy" Arxivləşdirilib 2021-05-27 at the Wayback Machine İstifadə tarixi:2015-11-5
4. ↑  "Heads of State" Arxivləşdirilib 2015-08-01 at the Wayback Machine Harvard University. İstifadə tarixi:2015-11-5
**NGC 3010A**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. **S** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1828-ci ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

Həmçinin bax
------------

* NGC 3010B
* NGC 3010C

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 3010A: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2986 |
NGC 2987 |
NGC 2988 |
NGC 2989 |
NGC 2990 |
NGC 2991 |
NGC 2992 |
NGC 2993 |
NGC 2994 |
NGC 2995 |
NGC 2996 |
NGC 2997 |
NGC 2998 |
NGC 2999 |
NGC 3000 |
NGC 3001 |
NGC 3002 |
NGC 3003 |
NGC 3004 |
NGC 3005 |
NGC 3006 |
NGC 3007 |
NGC 3008 |
NGC 3009 |
**NGC 3010** |
NGC 3011 |
NGC 3012 |
NGC 3013 |
NGC 3014 |
NGC 3015 |
NGC 3016 |
NGC 3017 |
NGC 3018 |
NGC 3019 |
NGC 3020 |
NGC 3021 |
NGC 3022 |
NGC 3023 |
NGC 3024 |
NGC 3025 |
NGC 3026 |
NGC 3027 |
NGC 3028 |
NGC 3029 |
NGC 3030 |
NGC 3031 |
NGC 3032 |
NGC 3033 |
NGC 3034 |
NGC 3035



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 3046**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Nasos bürcü istiqamətində yerləşir. **NF** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1835-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 3046: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 3022 |
NGC 3023 |
NGC 3024 |
NGC 3025 |
NGC 3026 |
NGC 3027 |
NGC 3028 |
NGC 3029 |
NGC 3030 |
NGC 3031 |
NGC 3032 |
NGC 3033 |
NGC 3034 |
NGC 3035 |
NGC 3036 |
NGC 3037 |
NGC 3038 |
NGC 3039 |
NGC 3040 |
NGC 3041 |
NGC 3042 |
NGC 3043 |
NGC 3044 |
NGC 3045 |
**NGC 3046** |
NGC 3047 |
NGC 3048 |
NGC 3049 |
NGC 3050 |
NGC 3051 |
NGC 3052 |
NGC 3053 |
NGC 3054 |
NGC 3055 |
NGC 3056 |
NGC 3057 |
NGC 3058 |
NGC 3059 |
NGC 3060 |
NGC 3061 |
NGC 3062 |
NGC 3063 |
NGC 3064 |
NGC 3065 |
NGC 3066 |
NGC 3067 |
NGC 3068 |
NGC 3069 |
NGC 3070 |
NGC 3071



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: İlham Məmmədov.

**İlham Kazım oğlu Məmmədov** (13 yanvar 1962, Yevlax) — Azərbaycan Milli Məclisinin III, IV, V və VI çağırış deputatı.

Haqqında
--------

1962-ci il yanvarın 13-də Yevlax şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun Müalicə işi fakültəsini bitirmişdir. Rus və ingilis dillərini bilir.

1986-cı ildən Yevlax Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında sahə həkimi, həkim-endoskopist, şöbə müdiri, həkim-qastroenteroloq, 2001-ci ildən Bakı Şəhər Təcili və Təxirəsalınmaz Tibbi Yardım Stansiyasında böyük həkim vəzifələrində çalışmışdır. 2004–2005-ci illərdə Yevlax Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasının baş həkimi olmuşdur.

Yeni Azərbaycan Partiyası Yevlax rayon təşkilatının sədridir.

Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət, Səhiyyə komitələrin üzvü.

Azərbaycan-İraq parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupun rəhbəri.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Milli Məclis saytda profili
şair və ya **yazar** — ideyaları çatdırmaq üçün fərqli üslublar və texnikalarla yazılı sözlərdən istifadə edən insan. Yazıçılar ədəbi sənətin fərqli formlarını və romanlar, hekayələr, kitablar, poeziyalar, səfərnamələr, pyeslər, ssenarilər, teleskriptlər, mahnılar və esselər kimi kreativ yazı işləri, habelə ictimaiyyət üçün maraqlı ola biləcək hesabatlar və məqalələr ərsəyə gətirirlər. Yazıçıların işləri medianın böyük bir hissəsində yayımlanmaqdadır. İdeyaları yaxşı bir şəkildə çatdırmaq məqsədilə dildən məharətlə istifadə edə bilən yazıçılar çox vaxt bir cəmiyyətin mədəniyyətinə önəmli töhfələr verir.

Əksər hallarda *yazıçı* sözü əsərlərini nəsr, şair isə əsərlərini nəzm ilə yazan müəlliflərə ithaf edilir.

Yazıçılar uydurma və uydurma olmayan bir çox janrda əsərlər yazıb-yarada bilər. Bəzi yazıçılar isə öz fikirlərini multimedia — qrafika, illüstrasiya və s. ilə zənginləşdirirlər. Öz fikirlərini çatdırmaq üçün onlar nadir hallarda hətta musiqidən də faydalana bilərlər. Bunlardan başqa, şifahi ənənədən istifadə edən bir sıra yazıçılar da mövcuddur.

Növlər
------

Yazıçılar bir çox ədəbiyyat janrı arasından öz fikirlərini ifadə etmək üçün ən əlverişli olanı seçirlər. Əsərlərin əksəriyyəti başqa bir mətbuatda istifadə edilmək üzrə uyğunlaşdırıla biləcək formdadır. Məsələn, yazıçının bir əsəri fərdi oxuna, yaxud bir pyesdə və ya filmdə nümayiş etdirilə bilər. Misal üçün satira bir şeir, bir esse, bir film, bir komiks pyesi və yaxud jurnalistikanın bir hissəsi kimi nəşr oluna bilir. Bir məktub yazıçısı isə öz yazısına kritika, bioqrafiya və yaxud jurnalistika elementlərini daxil edə bilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  Türk dilinin təsiri nəticəsində həmin dildəki yazar sözü Azərbaycan dilində də işləklik qazanmışdır
2. ↑  *Magill, Frank N.* Cyclopedia of World Authors. I, II, III (revised). Englewood Cliffs, New Jersey: Salem Press. 1974. 1–1973. [A compilation of the bibliographies and short biographies of notable authors up to 1974.]
3. ↑  Nobel mükafatı laureatı Rabindranat Taqoru bunlara misal göstərmək olar

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Yazıçı** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Samir Ziyəddin oğlu Kaçayev** (5 mart 1994 və ya 6 mart 1994, Şamaxı – 2 aprel 2016, Tərtər) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, heykəltaraş. 2016-cı ildə Aprel döyüşləri zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edilib.

Həyatı
------

Samir Kaçayev 5 mart 1994-cü ildə Şamaxı rayonunun Çuxuryurd kəndində Ziyəddin və Əminə Kaçayevlərin ailəsində anadan olub. 2011-ci ildə orta təhsilini bitirən Samir Kaçayev elə həmin il Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasına daxil oldu. 2015-ci ildə isə magistaturaya qəbul oldu.

Hərbi xidməti
-------------

Samir Kaçayev 2016-cı ilin aprel ayında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən atışma zamanı qəhrəmancasına şəhid oldu.

Aprelin 3-ü isə Samir Kaçayev doğulduğu Şamaxı rayonunun Çuxuryurd kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Qaçayev uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.

Samir Kaçayev ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.

Xatirəsi
--------

2017-ci ildə Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında Vaqif Əsədovun rejissorluğu ilə Samir Kaçayevin xatirəsinə həsr edilmiş "Yarımçıq qalmış…" tamaşası səhnəyə qoyulmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *CBC.* ""Мечтающие мальчики" – памяти погибших героев" (rus). Youtube.com. 07.04.2017. 2023-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-08.
2. ↑  *Lider TV.* ""Yarımçıq qalmış" tamaşasının premyerası olub" (az.). Youtube.com. 06.04.2017. 2023-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-08.
***Kvint Horatsi Flakk*** Roma ədəbiyyatının qızıl dövrü şairlərindən biridir. E.ə. 65–8-ci illərdə yaşamışdır. Avqust dövründə fəaliyyət göstərmiş şairlərdəndir.

Həyatı
------

Azad olunmuş qulun oğlu olan Horatsi kiçik bir kənddə anadan olmuşdur. Fəlsəfə ilə maraqlanmışdır. Brutun başçılığı altındakı orduda fəaliyyət göstərmişdir. Sonradan Oktavian Avqust tərəfindən əfv edilmiş və Vergili tərəfindən Messenata təqdim olunmuşdur.

Yaradıcılığı
------------

Horatsini yaradıcılığına bunlar daxildir:

* "Odalar"
* "Epodlar"
* "Satiralar"
* "Poeziya elmi"
* "Epistollar"

"Poeziya elmi"
--------------

Horatsinin ən məşhur əsəri "Pizonlara məktub" da adlandırılan "Poeziya elimdir". bu əsər poetik üslubda yazılmış və burada müəllifin bədii yaradıcılıqla bağlı fikirləri və tövsiyələri doqquz hissədə verilmişdir. Müəllif sənətkardan sadəlik, məzmun və forma uyğunluğu və s. tələb edir.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Şair** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
Tarixi
------

XVI əsrdə Naxçıvan ölkəsinə daxil olan nahiyələrdən biri də Mülki-Arslan nahiyəsi olmuşdur. AMEA-nın müxbir üzvü A. Bağırovun fikrincə bu ad Azərbaycan Atabəylər dövlətinin başçısı Müzəffərəddin Özbəyin (1210–1225) oğlu Qızıl Arslanın adı ilə bağlıdır. Tədqiqatçı qeyd edir ki, atasının ölümündən sonra Naxçıvanın hakimi olmuş Qızıl Arslana (1225–1229) məxsus torpaq sahələri və kəndlər "Mülki-Arslan" adlandırılmışdır. Qeyd edək ki, tədqiqatçı bu fikri ifadə edərkən tarixdə daha çox Xamuş ləqəbi ilə qalmış Qızıl Arslanı nəzərdə tutmuşdur.

Tarix üzrə fəlsəfə doktoru E. Kəlbizadənn fikrincə də bu ərazinin adının formalaşmasının Atabəylər dövrü ilə bağlı olduğu şəksizdir. Lakin "Mülki-Arslan" sözündəki "Arslan" hissəsinin məhz Qızıl Arslan Xamuşla niyə əlaqələndirilməsi maraq doğurur. Qeyd edək ki, Azərbaycan Atabəylər dövlətinin mövcudluğu illərində Eldənizlər sülaləsində 2 Qızıl Arslan olmuşdur. Bunlardan biri Şəmsəddin Eldənizin Möminə Xatından olan ikinci oğlu Müzəffərəddin Qızıl Arslan (1186–1191), digəri isə Eldənizlərin sonuncu — 5-ci hökmdarı Müzəffərəddin Özbəyin İraq Səlcuqlu Sultanı III Toğrulun qızı Məlikə Xatından olan oğlu Qızıl Arslan Xamuşdur

I Qızıl Arslanın daha böyük ərazilərin hakimi və Atabəylər dövlətinin hökmdarı, II Qızıl Arslanın isə xarəzmşahlar və monqollar dönəmində qısamüddətli Naxçıvanın hakimi olması faktını nəzərə alsaq, bu əsaslandırmanı məntiqi qəbul etmək lazımdır.

Səfəvilər dövrü
---------------

Bu nahiyə şimaldan Məvaziyi-Xatın, şərqdən Dərəşahbuz, cənubdan Naxçıvan nahiyələri, qərbdən Qarabağlar sultanlığı ilə həmsərhəd olmuşdur. Nahiyənin ərazisi, təqribən, 320 km2
-dən artıq olmuşdur.

Osmanlıların birinci idarəçiliyi dövrü (1590–1603)
--------------------------------------------------

Osmanlıların idarəçiliyi dövründə Mülki-Arslanlı nahiyəsi 5 kənd, 2 məzrəədən ibarət idi. Payız, Gərməçataq, Buzğav, Qaraquş, Lizberd kəndləri, Xızırxana və Kahalar məzrəəsi nahiyənin ərazisində yerləşirdi Bu nahiyə şimaldan Məvaziyi-Xatın, cənubdan Naxçıvan, qərbdən Qarabağ, şərqdən isə Dərəşahbuz nahiyələri ilə sərhədlənmişdir. Ərazisi 244 km2
-ə yaxın olmuşdur.

Mənbə
-----

* Kəbizadə E. Naxçıvanın tarixi coğrafiyası (XII–XVIII əsrin I yarısı), Naxçıvan:Əcəmi, 2016, 200 s. s. 87

İstinadlar
----------


1. ↑  Bağırov A. Naxçıvanın oykonimləri (1590–2007-ci illərin məlumatları əsasında). Bakı:Nurlan,2008, 336 s. s. 166
2. 1 2 3  Kəbizadə E. Naxçıvanın tarixi coğrafiyası (XII–XVIII əsrin I yarısı), Naxçıvan:Əcəmi, 2016, 200 s. s. 87
3. ↑  Bünyadov Z. Azərbaycan Atabəyləri dövləti (1136–1225).
Bakı:Şərq-Qərb, 2007, 312 s. s. 212.
4. ↑  Bağırov A. Naxçıvanın oykonimləri (1590–2007-ci illərin məlumatları əsasında). Bakı:Nurlan,2008, 336 s. s. 216.
Başqırdıstanın torpaq xəritəsi
**Başqırdıstanın torpaq örtüyü** — yetərincə müxtəlifdir. Uralönünün şimalında çimli-podzollaşmış torpaqlarda cökə, bəzən də palıd və ağcaqayın qarışığı olan küknar-ağ şam qarışıq meşələri yayılmışdır. Cənuba getdikcə bunlar tünd-boz meşə və çimli-karbonatlı torpaqlarda zəngin meşəaltına malik və cökə, ağcaqayın, palıd, bəzən qarağacdan ibarət enliyarpaqlı meşələrlə, yerli meşələr isə çox vaxt ikincili çökəliklər, tozağacı meşələri və ağcaqovaqlıqlarla əvəz olunur.

Başqırdıstanın düzənlik ərazisinin təqribən 50%-ini meşə-çöllər tutur. Uralönündə tünd-boz meşə torpaqlarında adalar şəklində yerləşən qarağac qarışıq palıd-tozağacı və cökə meşələri tipik və karbonatlı qaratorpaqlardakı taxıllı-müxtəlifotlu çəmən və müxtəlifotlu-şiyavlı bozqırlarla növbələşir. Uralarxasının meşə-çöllərində tozağacı və tozağacı-şamağacı meşələri, adi və cənub qaratorpaqlarında, bəzən şorakətvarı qaratorpaqlarda və şorakətlərdə şırımlı-topallı-şiyavlı çöllər, həmçinin çəmən və bataqlıqlar üstünlük təşkil edir.

Başqırdıstanın cənubunda adi və cənub qaratorpaqlarında kolluqlu (qızılıakasiya, topulqa) və daşlı çöllər yayılmışdır. Bozqır sahələr, əsasən, şumlanmışdır. Çay dərələrində qızılağac meşələri, bataqlıqlar və subasar çəmənlər inkişaf etmişdir. 

Dağlarda yüksəklik qurşaqlığı müşahidə olunur. Cənubda 350–400 m yüksəklikdə ki öndağlıq meşə-çölləri qərb yamacının boz-meşə torpaqlarında bitən palıd-cökə alçaq dağ meşələri ilə, şimal yamacının şamağacı-tozağacı meşələri ilə, 650–700 m-dən yuxarıda isə podzollaşmış torpaqlarda bitən enliyarpaqlı-küknar və küknar-ağşam meşələri ilə əvəz olunur. 1000–1200 m-dən yuxarılarda qərb yamaclarında çimli torpaqlarda bitən seyrək küknar və küknar-tozağacı meşələri, ş. yamaclarında enliyarpaqlı seyrək meşəliklər yayılmışdır; 1400 m-dən başlayaraq tundra, 1600 m-dən yuxarıda daş səpintili və şibyəli holtslardır. Şimal-şərq yamaclarında tünd-iynəyarpaqlı və şərq yamaclarında açıq iynəyarpaqlı meşələr üstünlük təşkil edir.

Mənbə
-----

* Хисмәтов М. Ф. Сухов В. П. Башҡортостан географияһы. 9 -сы класс, Өфө, "Китап" 2001 йыл. 200 бит.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. ISBN 978-9952-441-00-0.
**Ən kiçik ortaq bölünən.** — a və b natural ədədlərinin hər ikisinə bölünən ən kiçik natural ədədə a və b-nin ən kiçik ortaq bölünəni deyilir və ƏKOB (a;b) kimi işarə olunur. ƏKOB (a;b)-ni tapmaq üçün

1. a və b sadə vuruqlarına ayrılıb qüvvət kimi göstərilir.
2. Bütün sadə vuruqlardan qüvvəti böyük olanlar seçilir.

Nümunə
------

Nümunə: ƏKOB (16;24)

= ?

16=2×2×2×2

24=2×2×2×3

ƏKOB(16;24)=2×2×2×3×2=48

42=2×3×6×7×14×21
70=2×7×10×35
ƏKOB(42:70)=210

Yəni böyük ədədin sadə vuruqlarını kiçikdə olub böyükdə olmayan sadə vuruqlara vururuq.

Xüsusi hallar
-------------

Birdən başqa ortaq bölənləri olmayan natural ədədlərə qarşılıqlı sadə ədədlər deyilir.

Qarşılıqlı sadə ədədlərin ən kiçik ortaq bölünəni onların hasilinə bərabərdir.

Ardıcıl ədədlər qarşılıqlı sadə ədədlərdir. Məsələn, ƏKOB (10, 11)=110

Ardıcıl tək ədədlər də qarşılıqlı sadə ədədlərdir. Məsələn, ƏKOB (5, 7)=35

Ədədlərdən biri digərinin bölənidirsə, ƏKOB bu ədədlərdən böyüyünə bərabərdir. Məsələn, ƏKOB (9, 3)=9

Həmçinin bax
------------

* ƏBOB- ƏN BÖYÜK ORTAQ BÖLƏN

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Britannica (onlayn) · Treccani |
| Normativ yoxlama | Microsoft: 102607178 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Riyaziyyat** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
Donkaster şəhərində istehsal olunan "LNER Class A4" növünə aid "4468 Mallard" rəsmi olaraq ən sürətli buxar lokomotividir. O, maksimal sürətinə (saatda 203 kilometr) 3 iyul 1938-ci ildə çatmışdır.
**Parovoz** və ya **buxar lokomotivi** ― çəkmə gücünü buxar mühərriki vasitəsilə istehsal edən dəmir yolu lokomotiv növü. Bu lokomotivlər qazanda buxar çıxarmaq üçün adətən kömür, odun və ya neft kimi yanacaq materiallarından istifadə edirlər. Buxar lokomotivin əsas təkərlərinə mexaniki olaraq qoşulan porşenləri hərəkətə gətirir. Həm yanacaq həm də su lokomotivlə birlikdə ya lokomotivin özündə, ya da arxasında çəkilən vaqonlarda (tenderlərdə) nəql olunur.

Buxar lokomotivləri ilk dəfə Birləşmiş Krallığda 19-cu əsrin əvvəllərində hazırlanmış və 20-ci əsrin ortalarına qədər dəmir yolu nəqliyyatında istifadə edilmişdir. İlk buxar lokomotivini Riçard Trevitik hazırlamışdır. Con Blenkinsopun müəllif olduğu ticari baxımından uğurlu olan ilk buxar lokomotivin adı Salamanka idi; Corc Stivenson və onun oğlu Robertin şirkəti "Robert Stephenson and Company"-nin istehsal etdiyi Locomotion № 1 1825-ci ildə Stokton — Darlinqton ictimai dəmir yolunda sərnişin daşıyan ilk buxar lokomotivi oldu. 1830-cu ildə Corc Stivenson Liverpul və Mançesteri birləşdirən ilk şəhərlərarası dəmir yolunu açdı. Buxarın dəmir yolları üçün istifadə olunmasının ilk onilliyində "Robert Stephenson and Company" Birləşmiş Krallıq, Amerika Birləşmiş Ştatları və Avropanın əksər hissəsində tanınmış buxar lokomotivi istehsalçısı idi.

20-ci əsrdə "London and North Eastern Railway" şirkətinin baş mühəndis mexaniki Naycel Qrezli bir neçə tanınmış lokomotivin layihəsini hazırladı, onlar içərisində sərnişin xidmətində rəsmi olaraq 100 mil / saat sürəti qət edən "Flying Scotsman" və hələ də dünyanın ən sürətli buxar lokomotivi (saatda 126 mil) olan "A LNER Class A4"-ə aid olan "4468 Mallard".

1900-cü illərin əvvəllərindən buxar lokomotivləri tədricən elektrik və dizel lokomotivləri ilə əvəz olundu,1930-cu illərin sonlarından başlayaraq isə dəmir yolları tamamilə elektrik və dizel enerjisinə keçdi. Buxar lokomotivlərinin əksəriyyəti 1980-ci illərdə istismardan çıxarıldı, buna baxmayaraq bəziləri turizm və tarixi marşrutlar üçün istifadə edilməyə davam edir.nəzrin

İstinadlar
----------

1. ↑  "John Blenkinsop - English inventor". 2022-09-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-31.
2. ↑  Ellis, Hamilton (1968). The Pictorial Encyclopedia of Railways. pp. 24-30. Hamlyn Publishing Group.
3. ↑  "Magnificent Mallard: World's fastest steam locomotive" Arxivləşdirilib 2018-11-23 at the Wayback Machine. BBC. 17 February 2018
**PetiGerşvin** (*ing.* George Gershwin, əsl adı **Yakov** (və ya **Ceykob**) **Gerşvin**, *ing.* Jacob Gershwine; 26 sentyabr 1898 — 11 iyul 1937) — amerikalı bəstəkar və pianoçu.

Həyatı
------

Gerşvin ABŞ-yə Rusiyadan köçmüş yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. Onun babası Yakov Gerşovits 25 il rus ordusunda mexanik vəzifəsində xidmət etmiş və yəhudi olaraq sərbəst dolaşmaq, ev sahibi olmaq hüququ əldə etmişdi. O, təqaüdə çıxmış və Sankt-Peterburq yaxınlığında məskunlaşmışdı. Onun oğlu Moyşe Gerşovits qadın ayaqqabı sexində dərikəsən işləyirdi. Burada o, dəri ustasının qızı Roza Bruskinaya aşiq olur. Lakin tezliklə Bruskinanın ailəsi Rusiyada yəhudilərə qarşı olan mənfi münasibətin nəticəsi olaraq Nyu-Yorka köçür. Rus ordusunda xidmət etmək istəməyən Moyşe də əlinə imkan düşən kimi ABŞ-yə gəlir və burada dərzi işləyən dayısının yanında məskunlaşır. Qadın ayaqqabı sexində usta kimi işə düzəlir və özünü təmin edə bilir. ABŞ-yə gələn kimi o, adını Morris olaraq dəyişir və 21 iyul 1895-ci ildə Nyu-Yorkda Roza Bruskina ilə ailə qurur. Təxminən 1893–1898-ci illər aralığında, ola bilsin ki, evlənərkən, o soyadını dəyişərək Gerşvin soyadını götürür.

Ailənin ilk uşağı 6 dekabr 1896-cı ildə dünyaya gələn və əvvəlcə İsrail adı verilən Ayra Gerşvin olur. 26 sentyabr 1898-ci ildə isə Corc Gerşvin anadan olur. Doğum haqqında şəhadətnaməsində onun adı Ceykob Gerşvayn *ing.* Jacob Gershwine şəklində yazılmışdı. O rus ordusunda xidmət edən babasının şərəfinə belə adlandırılmışdı.

Ayra və Corcdan sonra ailədə daha iki uşaq dünyaya gəldi: Artur (1900–1981) və Frensis (1906–1999).

Musiqi üslubu və təsiri
-----------------------

O, daha çox piano ifa edirdi. Caz musiqisi, Avropa musiqisi onun peşəkar olduğu sahələr idi.

Əsərləri
--------

Ən məşhur əsəri "Blyuz tonlarında rapsodiya" olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Pollack, Howard. George Gershwin. His Life and Work (2006), University of California Press, p. 3, ISBN 978-0-520-24864-9

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Corc Gerşvin ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Free scores Arxivləşdirilib 2012-10-18 at the Wayback Machine at the Mutopia Project
* MusicalTalk Podcast on George Gershwin (part one of two)
* MusicalTalk Podcast on George Gershwin (part two of two)
* gershwin.com — Corc Gerşvin rəsmi saytı
* Classical.net Gershwin page
* George Gershwin at the Internet Broadway Database
* George Gershwin — IMDb səhifəsi
* George Gershwin Bio at Jewish-American Hall of Fame
* George Gershwin Collection at the Harry Ransom Center at the University of Texas at Austin
* George Gershwin WWI draft card at National Archives
* 1922 passport photo, George Gershwin (flickr.com)
**Səlahəddin Qartalı**, əsasən şərqdə bir çox ölkələrdə işlənin heraldik qartal şəkilidir. Misir, İraq, BƏƏ, Fələstin və Yəmənnin dövlət gerblərində yer alır, lakin adı çəkilən ərəb ölkələri Səlahəddin Qartalını təmanən dəyişmiş, 1952-ci ildə çəkilmiş yeni formasını işlədirlər. Bu simvol, Əyyubilər dövlətinin qurucusu və Atabəy Nürəddin Zənginin xələfi olan hökumdar Səlahəddin Əyyubi işlətdiyi qartal şəkilini təmsil edir.

Tarixi
------

Səlahəddin Əyyubi öz tayfasının sarı bayrağına Zəngilər və başqa türk tayfaları işlətdiyi Qartal şəkilini əlavə edərək şəxsi sancağı kimi işlətmişdir. Səlahəddinin dövləti vaxtında inşa edilən Qahirə Qalasının qərb divarında bir quşun barelyefi tikilib və, deyilənə görə, həmin Səlahəddin Qartalını təsvir edir, lakin bilinməyən səbəblərə görə o divardakı heykəlin başı qırıq vəziyyətdir; Osmanlı səyyahətçisi Övliya Çələbinin əsli olaraq qoşa başlı olduğunu iddia etdiyi bu qala divarındakı qartalın bu gün etibarıyla başı yoxdur.

Səlahəddinin sancağı

Təsviri
-------

Tarixçi Jane Hathaway bildirdiyinə görə, Misir və Suriyada Fatimilər sonrası hakimiyyətə gələn Əyyubilər və Məmlüklərin hökmdarlarını sarı rəng əks edirdi. Livanda nəşr olunan "Səlahəddin əl-Əyyubi: 12–13-cü əsrlərdə Şərq-Qərb münaqişəsinin tarixi" kitabında Səlahəddin işlətdiyi qartalın rəmzinin qırmızı, və arxa rənginin isə sarı olduğu bildirilir. Avropa heraldikasında işlənən işlənən qartallardan fərqli olaraq, bu quş qanadlarını yuxarı və ya yanlara deyil, aşağı tutur — bu, qartalın göyə uçmağını bildirə bilər.

İşlənməsi
---------

* 1952-ci ildən Misir dövlət rəmzi kimi işlənilir.
* 1963-cü ildən İraq dövlət simvolikalarında yer alır.
* 1969–1971 illər arası Liviya emblemi kimi işlənilirdi.
* 1962–1990 illər arası Şimali Yəmən simvolu olmuşdur.

1952-ci ildə çəkilmiş, Ərəb ölkələrində işlənən Səlahəddin Qartalı (Misirdə "Misir Qartalı" deyilir)
### Bayraqlarda

* Misir bayrağıMisir bayrağı
* Birləşmiş Ərəb Cümhuriyyəti prezidentinin sancağı (1958–1971)Birləşmiş Ərəb Cümhuriyyəti prezidentinin sancağı (1958–1971)
* Fələstin bayrağıFələstin bayrağı
* Yəmən ordusu bayrağıYəmən ordusu bayrağı
* İraq Federal Polis bayrağıİraq Federal Polis bayrağı

### Gerblərdə

* Misir gerbiMisir gerbi
* İraq gerbiİraq gerbi
* Yəmən gerbiYəmən gerbi
* Somalilendin milli rəmziSomalilendin milli rəmzi
* Fələstin gerbiFələstin gerbi

İstinadlar
----------

1. ↑   Arxivləşdirilib 2021-08-23 at the Wayback Machine Jane Hathaway, *A Tale of Two Factions: Myth, Memory, and Identity in Ottoman Egypt and Yemen* (p. 97)
2. ↑   صلاح الدين الأيوبي
قصة الصراع بين الشرق والغرب خلال القرنين الثاني عشر والثالث عشر للميلاد

Xarici keçidlər
---------------

* The emblem of Egypt's flag, A. R. E. — The Golden Eagle of Egypt, Flags of the World (website)
**Hard-rok** (*ing.* Hard Rock) — ağır rok və ya sərt rok. Rok musiqisinin bir janrıdır. Hard rok musiqisində əsasən bas gitaradan və zərb alətlərindən istifadə olunur. Hard rok 1960-cı illərin əvvəllərində yenidən dirçəldi və 60'cı illərin sonlarına doğru adət etdiyi formanı aldı. 1970-ci ilin başlanğıcı və sonralar isə Led Zeppelin, Deep Purple, Black Sabbath kimi qrupların fəaliyyəti ilə hard rok musiqisi öz çiçəklənmə dövrünü yaşadı. Rok musiqisində "ağırlaşma" 1960-cı illərin ortalarında Böyük Britaniya və Amerika qrupları tərəfindən başlandı, hansılar ki; The Kinks, Cream, The Rolling Stones, The Beatles, The Yardbirds, The Who və mahir rok-gitarist Cimi Hendriks. Hard rok musiqisin bilinən mahnıları "You Really Got Me" (The Kinks) və "White Room" (Cream), "Helter Skelter" (The Beatles) hesab etmək olar. "You Really Got Me" musiqisində isə hard rok'un tipik xüsusiyyətlərini görmək mümkündür.

O vaxt yeni ağır rok-qruplar (Guns N’ Roses, Mötley Crüe, Def Leppard) ilə bərabər öz yeni işlərilə 1970-ci illərin klassik hard-rok nümayəndələri (Black Sabbath-ın keçmiş vokalisti Ozzy Osborn, Deep Purple-ın keçmiş vokalisti Devid Koverdeylin Whitesnake qrupu) və 1970-ci illərin ortalarına yaxın debüt etmiş qruplar (Aerosmith, AC/DC, Judas Priest) böyük uğur qazanırdı. Paralel olaraq mənbəyini hard-rokdan götürmüş daha ağır metal istiqamətləri/janrları (trash metal, speed-metal və s.) inkişaf etməkdə idi.

Həmçinin bax
------------

* Ethno metal

İstinadlar
----------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Musiqi** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Şamil.

**Şamil Allahverdi oğlu Cəmşidov**(5 may 1920, Ağcabədi, Şuşa qəzası – 8 dekabr 2008) — şərqşünas-filoloq, Filologiya elmləri doktoru, Əməkdar elm xadimi, Prezident təqaüdçüsü, Əmək və müharibə veteranı, Atatürk adına Türkiyə Böyük Tarix-Dil qurumunun fəxri üzvü

Həyatı
------

Şamil Allahverdi oğlu 5 may 1920-ci ildə Ağcabədi rayonunda anadan olub. Ali təhsil aldıqdan sonra əsas əmək fəaliyyətinə müəllimliyə başlamış, Ağdam İnstitutunda baş müəllim (1949–1953), Ağcabədi Şəhər Xəlfərəddin orta məktəbində dil-ədəbiyyat və məntiq-psixologiya müəllimi vəzifəsində işləmişdir.

1954-cü ildə Respublika Akademiyasının Əlyazmalar fonduna (indiki M. Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu) elmi işə dəvət olunmuşdur. Akademiyada işlədiyi yarıməsrlik əmək fəaliyyəti dövründə Əlyazmalar Xəzinəsinin zənginləşməsi, təbliği, azəsi türk dilinin mənşəi və Azərbaycan ədəbiyyatının bir sıra problem məsələlərinin həllində böyük xidmətləri olmuşdur. Şerimizdə müasir təhsilin vəziyyəti, Azərbaycan zəmində türk dilinin qədimliyi, M. Füzulinin, Vaqifin, Vidadinin və Çəmənzəminlinin həyat və yaradıcılığına mühüm yeniliklər gətirmişdir. Alimin ən mühüm elmi fəaliyyəti Azərbaycan yazılı dastan abidələrinin və birinci növbədə "Kitabi-Dədə Qorqud"un tarixi tədqiqinə həsr olunmuş, bu sahədəki elmi nailiyyətləri, onu dünya türkologiyasında görkəmli Qorqudşünas kimi tanıtmışdır.

Əsərləri
--------

* 1."Kitabi-Dədə Qorqud"u vərəqləyərkən (monoqrafiya). Bakı, Gənclik, 1969, 100s.
* 2. "Kitabi-Dədə Qorqud". (monoqrafiya), Ankara, Sevinc, 1990, 160s.
* 3. Nisgilli vərəqlər, tikanlı yarpaqlar. Şeirlər, Bakı, "Elm nəşriyyatı", 2002
* 4."Azərbaycan yazılı dastan abidələrinin tədqiqi", (monoqrafiya). Bakı, "Elm nəşriyyatı", 2002, 188s.
* 5."Kitabi-Dədə Qorqud". (tarixi, cografi, tekstoloji tədqiq və Drezden əlyazmasinin dürüstləşdirilmiş elmi mətni), Baki, "Elm", 1999, 680s.

İstinadlar
----------
**Ledi Qaqanın ət geyimi** — ABŞ müğənnisi Ledi Qaqa tərəfindən 2010 MTV Video Musiqi Mükafatlarına geyindiyi çiy dana ətindən hazırlanan və mətbuatda "ət paltarı" olaraq adlandırılan geyim. Argentinalı dizayner Frank Fernandez tərəfindən hazırlanan və Nikola Formiçetti tərəfindən stilləşdirilən geyim, 2010-cu ildə "Time" jurnalı tərəfindən ən əhəmiyyətli moda hadisəsi adlandırılmışdır. Ət geyimi 2011-ci ildə Ledi Qaqanın digər geyimləri kimi arxivləşməsi üçün hazırlandı və qurudulmuş ət şəklində Rock and Roll Hall of Fame muzeyində sərgilənməyə qoyuldu. Mükafat mərasimindən sonra Ledi Qaqa geyimin insanların inandığı şeylər üçün mübarizə ehtiyacının bir ifadəsi olduğunu açıqladı və ABŞ ordusunun "Don't ask, don't tell" ("soruşma, demə") siyasətindən nifrət etdiyini də dedi.

Geyim heyvan hüquqları müdafiəçiləri tərəfindən tənqid olundu. Mətbuat geyim ideyasının özünəməxsusluğunu müasir incəsənət və məşhur mədəniyyətdən bəhs edən nümunələrlə müqayisə etməklə mübahisə yaratdı.

Zəmin
-----

2010-cu il Video Musiqi Mükafatlarında, Ledi Qaqa ümumilikdə 13 dəfə namizəd oldu, o cümlədən "İlin Video Klipi"nə iki nominasiya qazanaraq (bu müvəffəqiyyəti göstən ilk qadın sənətçidir) rekordları qırdı. Ətdən düzəlmiş don, papaq, ayaqqabı və çantadan ibarət olan geyimi geyinməmişdən əvvəl, Gaga Aleksandr Makkvinin geyimi ilə mərasimə gəldi və onu Giorgio Armani tərəfindən hazırlanmış qara paltar ilə əvəz etdi. Gaga ət geyimini "Bad Romance" üçün qazandığı "İlin Video Klipi" mükafatını alanda geyindi. Şerdən mükafatını alan Gaga, "Şerdən ət çantamı tutmasını rica etməyim ağlıma gəlməzdi." deyərək, zarafat etdi. Daha sonra Gaga geyimin mətbuatda fotoşəkilləri çəkilməsi üçün The Ellen DeGeneres Show verilişinə geyindi. DeCeneresə geyimə aid şərhini edən Gaga, "Əgər inandığımız şeylər üçün hərəkətə keçməsək ve haqlarımız üçün savaşmasaq çox yaxında sümüklərimizin üzərindəki ətlər qədər haqqımız olacaq." deyə vurğuladı. Veqan olan DeCeneres ilk olaraq "İndi Ledi Qaqanı sevirəm, amma heyvanları səvən biri olaraq o geyimi geyinərkən Ledi Qaqanın yanında oturmaq mənim üçün həqiqətən ağır idi." deyib, daha sonra "Lakin Gaganın geyimi, özümə bununla dəridən edilən bir geyim arasındakı fərqi soruşmamağı təmin etdi." deyə əlavə etdi.

Dizayn
------

Ledi Qaqanın ət geyimi
Fernandezə bir həftəlik dizayn işindən sonra, Formiçetti tərəfindən ət geyimi hazırlamağı təklifi gəldi. Geyim açıq boyunlu və asimmetrikdir. Fernandez geyimin cəzb edici olması üçün xüsusilə olaraq parça ətdən istifadə etdi. Dana bifşteksi material olaraq seçildi və əti dizaynerin ailə qəsabbı təmin etdi. Geyim məşq etməyə uyğun olmadığı üçün, Qaqa onu ilk dəfə arxadan geyindi.

Təsiri
------

Reaksiyalar
-----------

İstinadlar
----------

1. ↑  *Vena, Jocelyn.* "Lady Gaga, Eminem Top VMA Nominations". MTV News. avqust 3, 2010. may 5, 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: may 20, 2013.
**"Galatasaray TV"** (abr. *GSTV*) — "Qalatasaray" İK-nun sahibləndiyi Türkiyə özəl telekanalı. Telekanalda idman matçlarının (basketbol, voleybol, su polosu, gənc futbol komansaları, avarçəkmə və atüstü idman) birbaşa efirləri və Qalatasarayın mədəni tarixi (Qalatasaray liseyi, Qalatasaray Universiteti) haqda verilişlər yayımlanır.

"Galatasaray TV" 15 noyabr 2006-cı ildə "Doğan Holding" şirkəti ilə imzalanan bir müqavilə çərçivəsində təsis edilmişdir. 28 may 2009-cu ildə "Doğan Holding" ilə imzalanan müqavilə ləğv edilmişdir. Türksat 3A, D-Smart və KabloTV üzərindən etdiyi yayımları sonlandıran telekanal hal-hazırda sadəcə Digiturk platformasında, Galatasaray.org, Youtube və Dailymotion saytlarından yayım edir. Əlavə olaraq, telekanal "GS Radyo" ilə birlikdə ortaq yayımlar edir.

Yayım
-----

"Galatasaray TV" telekanalının "Qalatasaray" PFK-nın Türk Telekom Arena stadionunda bir studiyası var. Birbaşa efirlər matçların yayımı ilə hər həftə gerçəkləşir. 17 avqust 2010-cu ildə "GSTV" 3G birbaşa efirlərin yayımına start verildiyini açıqlamışdır. Azarkeşlər bu efirlərə zəng edib, debatlara qoşula bilərlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Galatasaray TV'de 3G'li Dönem Başlıyor". galatasaray.org. Qalatasaray PFK. 17 sentyabr 2010. 19 sentyabr 2010 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* galatasaray.com — «Galatasaray TV» telekanalının rəsmi saytı
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Əhəd.

 **Əhəd Hüseyn oğlu İsmayılov**  (5 may 1918, Tovuz rayonu – 1986) — Azərbaycan alimi, texnika elmlər doktoru, professor.

Həyatı
------

Ə. H. İsmayılov 1918-ci il may ayının 5-də Tovuzda anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) kimya fakültəsində təhsil almışdır. II Dünya müharibəsinin iştirakçısıdır. 1947-ci ildən Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Neft Emalı İnstitutunda mühəndis və baş mühəndis vəzifələrində işləmişdir. 1955-ci ildə kimya elmlər namizədi alimlik dərəcəsini almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir. 1957-ci ildə böyük elmi işçi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. 1959-cu ildən ömrünün sonuna qədər Azərbaycan Elmlər Akademiyası Y. Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda böyük elmi işçi, 1965–1986-cı illərdə isə "Yanacaqların texnologiyası" laboratoriyasının müdiri vəzifələrində çalışmışdır.

Elmi fəaliyyəti
---------------

1972-ci ildə "Karbamidin izopropil spirtdəki məhlulu ilə yanacaqların və az özlülüklü yağların deparafinsizləşməsi prosesinin sənayedə yaradılması, texnologiyasının işlənib hazırlanması və tədqiqi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş və texnika elmləri doktoru alimlik dərəcəsini almışdır. Yanacağın və qazın texnologiyası ixtisası üzrə professor elmi adına layiq görülmüşdür.

Professor Y. H. İsmayılovun elmi-tədqiqatları yüksək keyfiyyətli motor yanacaqları və neft karbohidrogenlərindən kimyəvi, eləcə də mikrobioloji sintez üçün parafin istehsalı sahələrini əhatə edir.

1976-cı ildə professor Y. H. İsmayılov dizel yanacağı və sürtkü yağları istehsalında karbamidin köməyi ilə parafinsizləşdirilmə texnoloji prosesini işləyib sənaye qurğusunda həyata keçirdiyinə görə bir qrup həmkarları ilə birlikdə Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı laureatı adına layiq görülmüşdür.

Elmi tədqiqatları
-----------------

Onun apardığı elmi-tədqiqatların nəticələri 46 elmi əsərdə, o cümlədən 8 müəlliflik şəhadətnaməsində öz əksini tapmışdır. Onun rəhbərliyi ilə 5 elmlər namizədi hazırlanmışdır.

İstinadlar
----------

Mənbə
-----

Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun alimləri: bioqrafik portret, elmə və təhsilə töhfələr. "Müəllim" nəşriyyatı. Bakı 2019. s.83–84.