recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Şah Məlik** (d.?, Oğuz Yabquluğu - ö. 1042, Mekran, Bəlucistan) — Otrar və Cənd oğuzları yabquluğunun rəhbəri, Xarəzmşahlar dövlətinin valisi və daha sonra da hökmdarı (1041-1042). 1042-ci ildə Çağrı bəy tərəfindən öldürüldü. Sonradan Böyük Səlcuqlu imperiyasının imperatoru Toğrulun həyat yoldaşı olacaq Altuncan Xatunun ilk həyat yoldaşı olmuşdur.

Həyatı
------

Şah Məlik Yabqu titulunu daşımaqda idi. 1034-cü ildə Yabquların düşməni olan səlcuqlular Qəznə valisi Harunun dəvəti ilə Xarəzmə girdilər. 

### Xarəzm valiliyi və şahlığı

Qəznəvilərin türk kölə komandanı və Xarəzm valisi Altuntaş 15 illik valiliyi dövründə Qəznəvi Mahmud ilə Məsuda bağlı qalmışdı. Xarəzm əyalətinin sərhədlərini şimaldan gələn Oğuz və Qıpçak hücumlarına qarşı uğurlu formada müdafiə etmişdir. Buxara yaxınlığında Debusiye adı verilən mövqedəki döyüşdə ağır yaralanan Altuntaşın qısa müddət sonra ölümündən sonra Altuntaşın oğlu Harun Xarəzmdə onun yerinə de-fakto canişin olaraq keçdi.

Harundan şübhələnən Məsud onu sadəcə canişin olaraq təyin etdiyi oğlunun müavini olaraq təyin etdi və tanıdı. Altuntaşın qüvvəsinin türklərdən qurduğu ordudan alması hələ vaxtında Mahmudla Məsudun narahatlığına səbəb olmuşdu. Atasının ölümündən keçən iki ildən sonra Harun Əli Tigin və səlcuqlular ilə ittifaq quraraq Məsuda qarşı üsyan qaldırdı. Lakin bir il sonra Məsud Harunu sui-qəsdlə öldürdü. Harunun ölümündən sonra Altuntaşın digər oğlu İsmayıl Handan səlcuqluların müttəfiqi və Məsudun andlı düşməni olaraq Xarəzmin mütləq hakimi mövqeyinə yüksəldi. Belə bir vəziyyətdə Sultan Məsud oğuzlardan olan, lakin Səlcuqluların düşməni olan Cəndli Şah Məliki Xarəzm canişini olaraq təyin etdi. Şah Məlik 1041-ci ilə qədər Xarəzmdə mütləq hakimiyyəti ələ keçirdi. İsmayıl Handanın isə səlcuqlulara sığınmaqdan başqa çarəsi qalmadı. Beləliklə, Şah Məlik Xarəzmin paytaxtı Gürganda hökmdar olaraq elan edildi. Bu zaman Məsud vəfat etmiş və Qəznəvilərin Xarəzmdəki hakimiyyəti sona çatmışdı.

Ölümü
-----

Bununla bərabər, Səlcuqlular Şha Məlikin Xarəzmdə uzun müddət qalmasına icazə vermədilər. Böyük Səlcuqlu imperiyası sultanı Toğrul və qardaşı Çağrı bəy 1042-ci ildə Xarəzmə girərək Şah məliki buradan qovdular. Qədim torpaqları olan Cənd və Otrarin qıpçaklar tərəfindən işğalından sonra oralara geri dönə bilməyərək Kirmana, oradan da Mekrana qaçan Şah Məlik burada yaxalanaraq Çağrı bəy tərəfindən öldürüldü. Oğuz tayfalarının ənənələrinə uyğun olaraq Oğuz-Səlcuq tayfalarının birliyinin qorunması üçün Altuncan-xatun Toğrul bəy ilə evləndi.

Həmçinin bax
------------

* Xarəzmşahlar dövləti

İstinadlar
----------

1. ↑  "Encyclopædia Iranica, ALTUNTAŠ". www.iranicaonline.org. Archived from the original on 2011-04-29.
2. ↑  *Ann K. S. Lambton.* Continuity and Change in Medieval Persia. SUNY Press. January 1, 1988. 262. ISBN 978-0-887-06133-2.
3. ↑  Türk dünyası araştırmaları - Issue 173. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı. 2008. 112.
**Kinokameralı insan** (*rus.* Человек с киноаппаратом) — rejissor Dziqa Vertovun sənədli filmi.

Məzmun
------

Filmin süjet xətti müxtəlif sənədli epizodların maraqlı yığımından ibarətdir. Filmdə şəhər həyatının təsviri: nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti, insanlar, sənaye müəssisələri işçilərinin əməyi, görülən mədəni tədbirlər, tibbi idarələr və s. göstərilir. Bu sənədli filmdə montaj prosesinin müxtəlif texnikalarından istifadə olunmuşdur. Məsələn: kadrların sürətli hərəkəti, eləcə də asta hərəkəti, iki və daha çox görüntünün bir kadrda yerləşdirilməsi və s. Bütün bunlar filmə xüsusi özəllik qatan amillərdir.

Film haqqında
-------------

Film 1929-cu ildə səssiz istehsal olunmuşdu və kinoteatrlarda film gedə-gedə canlı musiqi çalınırdı. Filmə sonradan bir neçə dəfə müxtəlif musiqi nümunələri yazılmışdır. Biosphere (1996), The Cinematic Orchestra (2002), Maykl Nayman (2002) sonradan bu filmin üzərində işləyən musiqiçilərdən olmuşlar.

Başlanğıcda titrlər vasitəsilə filmin müəllif xarakteristikası verilir: "Tamaşaçıların nəzərinə: Əslində film özü ilə kino-veriliş təcrübəsinin görüntülərini təqdim edir. Özü də yazının köməyi olmadan: ekranda heç bir yazı verilmir, film titrsizdir. Ssenarinin köməyi olmadan: filmin ssenarisi yoxdur. Teatrın köməyi olmadan: filmdə dekorasiya, aktyor və s.-dən istifadə olunmamışdır. Bu təcrübi iş həqiqətən, beynəlxalq kino dilinin yaranmasına istiqamətlənmişdir ki, onun da əsasında teatr və ədəbiyyat dili tamamilə ayrılmışdır".

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Dziqa Vertov
**Operator:** Mixail Kaufman
**Montaj üzrə assistent:** Yelizaveta Svilova

Mənbə
-----

* Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 72.

Xarici keçidlər
---------------

* **Filmi izlə**
**Məhəmməd Ticani Səmavi** (2 fevral 1943) — Tunisli İslam tədqiqatçısı, şiəliyi seçən Maliki alimi.

Həyatı
------

O, 1936-cı ildə Tunisin Kafsa şəhərində əslən iraqlı ailədə anadan olmuşdur. Babası İraqın Səmave şəhərində yaşamış və Abbasilər dövründə həyatını qorumaq üçün digər vətəndaşları ilə birlikdə Afrikaya köçmüşdür. Məhəmməd ibtidai təhsilini Zeytunə Universitetinin filiallarından birində bitirmişdir. Tunisin müstəqillik əldə etməsindən və Zeytun Universitetinin bağlanmasından sonra o, fransız-ərəb məktəblərində oxuyub. Bitirdikdən sonra orta məktəbə getdi və kursunu bitirdi. Məhəmməd 17 il dosent vəzifəsində çalışıb. Təhsilini davam etdirmək üçün Fransanın Sorbonna Universitetinə daxil olur və 8 il dinlərlə bağlı araşdırmalar apararaq oranı bitirir. Sonra fəlsəfə və İslam tarixi və məzhəblərini öyrənərək doktorluq dərəcəsini aldı.

İslam
-----

10 yaşında Quranın yarısını əzbər bilirdi. O, Məkkədə müsəlman ərəblərlə bağlı keçirilən konfransda iştirak edərkən vəhhabilikdən təsirlənərək onların düşüncələrinə üz tutdu. Buna görə də Liviya, Misir, Livan, Suriya, İordaniya və Səudiyyə Ərəbistanına gedib Ümrə ziyarətinə getməyə qərar verdi. Misirdə Abdulbasit Abdussamed və digər alimlərlə görüşdü. Orada Məhəmmədə Əl-Əzhər Universitetində qalmağı təklif etdilər. Beyruta səfəri zamanı gəmidə Mün'im adlı İraq universitetinin professoru ilə tanış olur. My Mun onu İraqa dəvət etdi. O, mənim Mun ilə bir neçə həftə keçirdi. Sonra Bağdad və Nəcəfdə Əbul-Qasım Xoyi və Məhəmməd Baqır əs-Sədr ilə söhbət etdikdən sonra bir müddət araşdırmalar apardı və nəhayət 24 yaşında məzhəb olaraq şiəliyi seçdi. Daha sonra şiəlik mövzusunda kitab yazmağa başladı.

Əsərləri
--------

Məhəmməd Ticaninin altı kitabı və bir məqaləsi var. Onun kitabları Səudiyyə Ərəbistanı və Malayziya kimi bəzi ölkələrdə qadağan edilib. İki əsəri türkcəyə çevirmişdir.

* Mən necə hidayət oldum?
* Doğrularla birgə

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | BNF: 13180012d · EGAXA: vtls000051645 · ISNI: 0000 0001 1844 9664 · LCCN: n88251119 · VIAF: 293041081 · WorldCat VIAF: 293041081 |
***Azəri teatrının ustaları*** tammetrajlı sənədli filmi rejissor Ruslan Şahmalıyev tərəfindən 1966-cı ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan teatrı nın inkişafında böyük xidmətləri olan, tamaşaçıların rəğbət və məhəbbətini qazanmış sənət adamlarından, teatr xadimlərindən bəhs edir

Məzmun
------

Film Azərbaycan teatrı nın inkişafında böyük xidmətləri olan, tamaşaçıların rəğbət və məhəbbətini qazanmış sənət adamlarından, teatr xadimlərindən-Möhsün Sənani, Mustafa Mərdanov, Barat Şəkinskaya, Sofa Bəsirzadə, Mehdi Məmmədov və başqaları haqqında bəhs edir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Məmməd Mərdanov, Ruslan Şahmalıyev  

Rejissor: Ruslan Şahmalıyev  

Operator: A. Məhərrəmov  

Bəstəkar: Emin Sabitoğlu

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 96

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1966-cı ilin Azərbaycan filmləri  

1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Məzmun
------

Film SSRİ Xalq artisti, kinorejissor Əjdər İbrahimovun həyat və yaradıcılığı haqda bioqrafik süjetə malikdir. Filmdə əsas xətt olaraq, Ə.İbrahimovun xatirələrindən istifadə olunmuşdur və həmin xatirələr film boyu onun yaradıcılıq yolu ilə paralel olaraq diktor mətni ilə səsləndirilmişdir.

Ə.İbrahimovun doğulduğu Aşqabad şəhərində keçirdiyi gənclik illəri, müharibədən sonra Moskvada Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunda təhsil aldığı dövr, Aşqabad və Bakı Kinostudiyalarında, daha sonra isə "Mosfilm" kinostudiyasındakı fəaliyyəti, Vyetnam kinosunun yaradılmasında əvəzolunmaz rolu, habelə onun insani keyfiyyətləri filmin süjet xəttini təşkil edir. Filmdə onun həyat yoldaşı, tələbəlik dostları, iş yoldaşları, görkəmli kino xadimləri Ə.İbrahimov haqda xatirələrini danışırlar.

Festivallar və mükafatlar
-------------------------

1) 2006-cı ildə
* Filmə "Humay" mükafatı verilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Marqarita Maleyeva
**Rejissor-operator:** Nizami Abbas
**Montaj rejissoru:** Mübariz Nağıyev
**Səs operatoru:** Anar Quliyev
**Musiqi redaktoru:** Rauf Əliyev
**Redaktor:** Nəriman Əbdülrəhmanlı
**Prodüser:** Xanlar Cəfərov
**Mətni oxuyan:** Rasim Balayev (azərbaycanca variantı), Rafiq Hüseynov (rusca variantı)

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Aura** (q.yun. αὔρα — yüngül meh, üfürük) ("parsial" (fokus, genişlənməmiş) epileptik tutma) — müntəzəm olaraq epileptik tutmadan əvvəl baş verən və ya müstəqil tutma olan hər hansı hiss və ya təcrübə. Bu epilepsiyanın əlamətidir.

Haqqında
--------

"Aura" sözü yunan mənşəli olub "əsmə" mənasını bildirir və insanın fiziki bədənini əhatə edən enerji informasiya sahəsini əks etdirir. Aura insanın şəxsiyyəti, həyat tərzi, onun fikirləri və hissləri məlumatlarını özündə birləşdirən enerji şüalandırır.

Məşhur rusiyalı bir psixoloqun fikrincə, insan aurasının fərdi xüsusiyyətləri onun forması, ölçüsü, sıxlığı, rəng palitrası müəyyən insanın səviyyəsindən asılıdır.

Aura insan bədənini əhatə edən bir oval yaradır. İnsan psixoloji cəhətdən sabit və eyni zamanda enerji və güc ilə tam təmin olunanda auranın forması harmoniya təşkil edir. Nə qədər ki, daxili aləm sabit deyil bir o qədər aura simmetrik olmayacaq.

İnsanın şəxsiyyətinin güclü olmasını bildirir. İnsan nə qədər müəyyən məqsədə doğru irəliləsə, onun davranışı nə qədər harmonik olsa onun aurası bir o qədər möhkəm olar. Aşağı səviyyəli aura depresiya vəziyyətində olan və enerjisini itirmiş insanlarda müşahidə olunur.

zig-zag linesAura
Auranın təbiəti ondan ibarətdir ki, aura konvulsiv fokusun fəaliyyətinin klinik təzahürüdür, lakin bu, beynin müəyyən bir konvulsiv hazırlıq səviyyəsi fonunda onun spesifik epilepsiya səviyyəsinə çatmamışdır. reaksiya baş verə bilər. Beynin bu spesifik epileptik reaksiyası klinik olaraq uzanan epileptik tutma kimi özünü göstərir. Nəticədə, epilepsiya tutmasından əvvəl baş verən və onun üçün aura olan bu xəstəyə xas bir hiss və ya təcrübəmiz var. Konvulsiv fokusun aktivliyinin artması həmişə ümumiləşdirilmiş (genişlənmiş) epileptik tutmanın baş verdiyi kritik səviyyəyə çatmır. Bu vəziyyətdə aura xəbərdar deyil, epileptik tutmanın müstəqil təzahürüdür. Və bu təzahürün mahiyyəti belədir: konvulsiv fokusun fəaliyyətinin artması beynin bu sahəsinin qıcıqlanmasının klinik əlamətlərinin (simptomlarının) təzahürü üçün kifayətdir, lakin müəyyən bir həddi aşmaq üçün kifayət deyil. Beynin konvulsiv hazırlığı, bundan sonra ümumiləşdirilmiş epileptik tutma baş verir.

Auranın ölçüsü
--------------

Auranın ölçüsü dedikdə, şüalanmanın insan bədənindən bir neçə santimetrdən bir neçə metrə kimi əhatədə olması başa düşülür. İnsan mənən inkişaf etdikcə və enerji potensialı gücləndikcə onun aurasının ölçüsü artmış olur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Азимова Ю. Э. Табеева Г. Р.* "Мигрень и эпилепсия". cyberleninka.ru. İstifadə tarixi: 2018-12-03.
2. ↑  *Гиппократ.* О священной болезни // Этика и общая медицина. СПб: Азбука-Классика. 2001. 271–291.
3. ↑  *Robert S. Kunkel.* Migraine aura without headache: Benign, but a diagnosis of exclusion. 72 (Cleve Clin. J. Med.). 2005. 529–534.
Kınalıada limanı
**Kınalıada** (*türk.* Kınalıada; *yun.* Αντιγόνη) və ya *Antigoni* — Mərmərə dənizində, İstanbul yaxınlığında yerləşən ada. Şahzadə adaları qrupuna daxildir. Əhalisi 3318 nəfər təşkil edir (2000).

Coğrafiyası
-----------

Ada Mərmərə dənizində yerləşmiş olub Şəhdazə adalarının bir hissəsidir. İstanbul şəhərinə ən yaxın adadır. İstanbulda yerləşən liman arasında məsafə 6,5 km təşkil edir. İstanbulun Anadolu hissəsinə olan məsafə isə 3,5 km-dir. Adanın torpaq örtüyü qlrmızımtıl rəngə çalması vaxtı ilə onun ərazisindən dəmir və mis çıxarılması ilə əlaqədar olmuşdur. Bu rənginə görə adanı "xınalı ada" adlandırmışlar. Adalar qrupuna daxil olan digər adalardan fərqli olaraq meşə örtüyü azdır.

Kınalıada 1,5 km uzunluğa, 1,1 km enə malikdir. Bu Şahzadə adaları qrupunun sahəsinə görə dördüncü adasıdır. Adada üç təpə vardır:Çinar, Təşvikiyə (115 m) və İsa (93 m). İsa təpəsində monastır vardır.

Tarixi
------

Bizans imperiyası dönəmində ada hakim ailənin üzvlərinin bir növ sürgün olunduğu ərazi kimi tanınırdı:
İrina (752–803) — Bizans imperatriçası;
Mixail I Ranqave (770–844) — Bizans imperatoru;
Roman I Lakapin (870–948) — Bizans imperatoru;
Onun oğulları Stefan və Konstantin;
Feofona (*yun.* Θεοφανώ, X əsr) — Bizans imperatriçası;
Roman IV Diogen keçmiş imperator 1071.

Nəqliyyat
---------

Adaya İstanbuldan bərələrlə getmək olur. Katerlə 25, bərə ilə isə 40 dəqiqəlik zaman kəsiyində adaya gedilir.

Xarici keçidlər
---------------

* Kınalıada Arxivləşdirilib 2010-07-18 at the Wayback Machine
* Uzaydan Kınalıada

| ⛭**Şəhzadə adaları** |
| --- |
| Böyükada  • Heybəliada  • Burqazada  • Kınalıada  • Sədəf adası  • Sivriada  • Yassı ada  • Kaşık adası  • Tavşan adası | Peykdən |
***Bakı bu gün*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Rasim Ocaqov tərəfindən 1958-ci ildə çəkilmişdir. Bakı Kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycanın paytaxtı-qədim Bakının bu günündən, tanınmış sakinlərindən, tarixi abidələrindən, görməli yerlərindən, yeni tikililərindən söhbət açır. Film ilk genişekranlı sənədli filmdir.

Məzmun
------

Film Azərbaycanın paytaxtı-qədim Bakının bu günündən, tanınmış sakinlərindən, tarixi abidələrindən, görməli yerlərindən, yeni tikililərindən söhbət açır.

Film haqqında
-------------

Film ilk genişekranlı sənədli filmdir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Hüseyn Nəcəfov  

Rejissor: Rasim Ocaqov  

Operator: Rasim Ocaqov

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 68

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1958-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1950-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Visovaç adası** (xorv. Visovac)- Xorvatiyada yerləşən kiçik adalardan biridir. Krka çayının Visovaç gölünə töküldüyü yerdə yerləşmişdir. Krka Milli Parkının ərazisinə daxildir.

Coğrafiya
---------

Adanın ümümi sahəsi 17376 m²-dir. Sahil xəttinin uzunluğu isə 478 metrdir. Ada təxminən 170 × 120 m ölçülərində olan oval formaya malikdir. Adanın cənub-şərq hissəsinin üçbucaq şəklində olması burada şelf zonanın olmasıdır.

Ada Drişna şəhərindən avtomobillə 10 dəqiqəlik məsafədə, Skradina şəhərindən isə 6 km məsafədə yerləşmişdir.

Tarixi
------

Milli parkın daxilində yerləşən Visovaç adası Macarıstan kralı I Luiz dövründə kəşf olunmuşdur. Adada fransiskanlara məxsus qədim katolik Visovaç monastırı yerləşir və 1445-ci ildə tikilmişdir. Bununla yanaşı milli park ərazisində Şərq Ortodoks Kilsəsinə məxsus və 1345-ci ildə inşa olunmuş Krka monastırı da yerləşir. Adanı qayıqla ziyarət etmək mümkündür.

Ada 1345-ci ildə kral I Luiz tərəfindən hədiyyə verilmişdir. Hədiyyəni alan şəxs isə Roq şəhərinin knyazı Budislavu Uqriniçu olmuşdur. Burada Müqəddəs Pavelin şərəfinə kiçik kilsə və monastır inşa edilmişdir. Adaya 1440-cı ildən bu günə qədər Osmanlı zülmündən azad olmuş Bosniyalı fransiskanlar gəlirlər və burada məskunlaşırlar.

Krka monastırı Ortodoks Dalmatiya Yeparxiyasının mərkəzidir. Haqqında ilk məlumatı 1402-ci ildə Serbiya imperatoru Duşanın bacısı Yelena Şubiç tərəfindən verilmişdir. Monastır daha sonra XVIII əsrdə yenidən təmir olunmuşdur.

Turizm
------

Visovaç adası məşhur turizm mərkəzlərindən biri hesab olunur. Burada yerləşən monastır və muzeyə hər il dünyadan milyonlarla turist gəlir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Duplančić Leder, T.; Ujević, T.; Čala, M. (2004): *Duljine obalne crte i površine otoka na hrvatskom dijelu Jadranskog mora određene s topografskih karata mjerila 1:25 000*, Geoadria, Vol. 9, No. 1, 5-32". 2012-07-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-21.
2. ↑  Oliver, Jeanne *Croatia* Arxivləşdirilib 2022-04-07 at the Wayback Machine, Lonely Planet 4th ed. p. 187. ISBN 1-74104-475-8

Xarici keçidlər
---------------

* "Архитектура". 2012-05-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-21.
* "Visovac Franciscan Monastery". 2012-05-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-21.  (xorv.)
* "Visovac". 2012-05-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-21.  (xorv.)
* "Franjevački otok Visovac". 2012-05-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-21.  (xorv.)

| ⛭Xorvatiya adaları |
| --- |
| Xorvatiya Xorvatiya | Bişevo • Braç • Çiovo • Çres • Drvenik Mali • Drvenik Veli • Duji-Otok • Hvar • İlovik • İst • İj • Kaprije • Koloçep • Kornat • Korçula • Krapanj • Krk • Lastovo • Lopud • Losinj • Male Srakane • Mljet • Molat • Murter • Olib • Oslyak • Paq • Paşman • Premuda • Prviç • Rab • Rava • Rivanj • Sestrunj • Silba • Sipan • Solta • Susak • Uqljan • Unije • Vele Srakane • Vir • Vis • Visovaç • Vrqada • Zirje • Zlarin • Zverinak |
**Kreyser** (ing. USS Indianapolis: Men of Courage USS) Mario Van Peebles tərəfindən çəkilən və Nikolas Keycin baş rolda oynadığı 2016-cı il istehsalı olan döyüş filmidir. Əsas çəkilişlər Alabama ştatının Mobile şəhərində 2015-ci ilin iyun ayında başlamışdır. Filmin premyerası 24 avqustda Filippində, 1 sentyabrda ABŞ-də baş tutmuşdur.

Süjet xətti
-----------

Filmin süjeti real hadisələrə əsaslanır. İkinci Dünya Müharibəsi əsnasında, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Portland sinifli kreyseri Indianapolis, Xirosimanı bombalamaq üçün nəzərdə tutulan Little Boy atom bombasının vacib hissələrini Tinian adasındakı ABŞ hərbi bazasına çatdırır. 1945-ci il iyulun 30-da geri qayıdarkən gəmi Yaponiya İmperator Donanmasının I-58 tipli sualtı qayığı ilə torpedo atəşinə məruz qalır və 12 dəqiqə sonra batır. Növbəti 4 gün ərzində, kreyserin ekipajı, kömək gözləyərkən, açıq dənizdə həm köpək balıqlarının hücumlarına qarşı mübarizə aparmalı, həm də qızmar günəşin yandırıcı təsiri altında, sağ qalmaq məcburiyyətində qalırlar.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  .
Məzmun
------

Filmdə hadisələr 1990-1994-cü illərdə baş verir. Filmin süjet xətti İncildəki bir ayədən götürülərək, Qafqaz reallığına, müasir vaxta uyğunlaşdırılmışdır.

Qafqazda müharibə başlayır. 75 yaşlı Mariya (*Ada Roqovseva*) oğlunu müharibədə itirir. O, gəlini Sofiya (*Lyubov Tolkalina*) ilə 12 ildir Qafqazda yaşayır. Aclıq başlanan zaman onlar Rusiyaya köçmək istəyirlər. Qadınlar qərara alırlar ki, onlar Moskvaya getməlidirlər. Mariya kiçik itini, Sofiya isə kiçik çemodanını götürüb qatara otururlar və yola düşürlər. Qonşu kupedə fotomüxbir Aleksandr (*Andrey Çernışov*) da gedir. Sofiya ilə Aleksandr bir-birini sevirlər. Mariya isə Volqoqrad yaxınlığındakı stansiyaların birində başa düşür ki, Qafqazsız yaşaya bilməyəcək. O, Sofiyaya kağız yazıb iti ilə birlikdə qatarı tərk edir...

Film haqqında
-------------

* Filmdə Emin Sabitoğlu və Aqşin Əlizadənin musiqilərindən istifadə olunmuşdur. İkinci şəxsin adı titrlərdə göstərilməyib.
* 2008-ci ildə ilk dəfə olaraq Azərbaycan filmi dünyanın ən nüfuzlu kino mükafatına namizədliyini irəli sürmüşdür. Amerika Kino Akademiyasının təsis etdiyi "Oskar" mükafatının "Ən yaxşı əcnəbi film" nominasiyasına iddialı olan 63 ölkənin məhsulu arasında Azərbaycan filmi "Qafqaz" da var idi.
* "Qafqaz" beynəlxalq standartlara uyğun olaraq, High Definition rəqəmli kinokamera ilə lentə alınıb.
* Filmin çəkilişlərinə təxminən 500 min dollar vəsait xərclənib.
* Film Fərid Hümbətovun "Qafqaz" əsərinin motivləri əsasında çəkilmişdir
* Film Rusiyadakı gəliri 43854 dollar təşkil edir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Fərid Hümbətov
**Quruluşçu rejissor:** Fərid Hümbətov
**Quruluşçu operatorlar:** Yuri Varnovski, Telman Məmmədov, Tərlan Babayev
**Bəstəkar:** Rauf Əliyev
**Trük quruluşçusu:** Əli Məmmədov
**Kaskadyor:** Əli Məmmədov
**Prodüser:** Rauf Atamalıbəyov
**Səs:** Vasili Filatov
### Rollarda

Ada Roqovseva — Mariya
Lyubov Tolkalina — Sofya
Andrey Çernışov — Aleksandr
Həmidə Ömərova — qaraçı qadın
Ənvər Vəliyev
Elmira Şabanova
Elçin Əzizov
Milana Mərdaxanova
Vəfa Zeynalova
Zərnigar Ağakişiyeva
Lamiyə Səlimova — qaraçı qız
Sadıq Əhmədov
Fuad Osmanov
Nurəddin Mehdixanlı
Şəfiqə Qasımova
Yuri Baliyev

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi vebsaytı
* Filmdən stopkadrlar
* "QAFQAZ" "Oskar"ı udacaq?

Həmçinin bax
------------

* Bir dəfə Qafqazda (film, 2007)

|
|  |
|
| Əvvəlki:' | **Azərbaycandan Xarici dildə ən yaxşı filmə görə Oskar mükafatına göndərilmiş film**2007 | Sonrakı:**Qala** |
Flamelin Parisdəki evi; Hal-hazırda bir restorandır
**Nikolas Flamel** (təq. 1340, ehtimal ki, Pontuaz – 22 mart 1418, Paris) — XV əsrdə yaşamış Fransız kimyagər. Kimyagərlərin iki böyük xəyalı olan ölümsüzlüyü və Fəlsəfə daşını tapdığı iddia edilir. Abraham adlı bir yəhudidən aldığı sirli bir kitabdan məlumatlarını əldə etdiyi söylənir. Əlavə olaraq, onun adı C. K. Roulinqin yazdığı Harri Potter seriyasının ilk kitabı "Harri Potter və Fəlsəfə Daşı"nda dəfələrlə çəkilir. 1418-ci ildə öldüyü və basdırıldığı deyilir, lakin məzarı açıldığında tapılmamışdır. 1700-cü illərdə bir operada dövrün kimyagərləri tərəfindən görüldüyü və qaçdığı da rəvayət edilir. Və bu da Flamelin yaşadığına işarədir.

2014-cü ilin ABŞ istehsalı Dərin Kabus (As Above, So Below) filmində Nikolas Flameldən və fəlsəfə daşından bəhs edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Wilkins N.* Nicolas Flamel (fr.): Des livres et de l'or. // *Imago* 1993.
2. ↑  *Agence bibliographique de l'enseignement supérieur (France)* Système universitaire de documentation (fr.). Montpellier: ABES, 2001.
Məzmun
------

Mənzərə filmi Azərbaycanın gözəl guşələrindən biri — Qarabağın əsrarəngiz təbiətindən, bu diyarın adamlarından, Bərdə, Şuşa, Xankəndi və Əsgəranın keçmişdən bu günə kimi mühafizə olunmuş tarixi qala və abidələrindən danışır.

Qarabağı musiqisiz, musiqini isə Qarabağsız təsəvvür etmək çətindir. Cabbar Qaryağdı oğlunun, Seyid Şuşinskinin, Qurban Pirimovun adları kimə tanış deyil?! Xan qızı Natəvan, unudulmaz bəstəkarımız, Azərbaycan opera sənətinin banisi Üzeyir Hacıbəyov və sevimli müğənnimiz Bülbül də bu səfalı dağların övladıdır. Bu gün də burada-hər obada, hər evdə musiqi sədaları ətrafa yayılır, saf sular kimi axıb, min-min ürəyi fəth edir. Bütün bunlar barədə filmdə söhbət açılır.

Ekranda diktorun səsi eşidilir: "Qarabağa əlvida demək çətindir;çünki Qarabağdan ayrılmaq mümkün deyil;çünki Qarabağ həmişə ürəklərdədir, onun füsunkar təbiəti, zəngin tarixi, möhtəşəm bu günü bizimdir".

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Əlibala Ələkbərov
**Ssenari müəllifi:** Məmməd Mərdanov
**Operator:** Əlibala Ələkbərov
**Səs operatoru:** Şamil Kərimov

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 170-179.
**Montauk məxluqu** — dalğaların Nyu-Yorkun turistik Montauk sahillərinə çıxardığı əsrarəngiz heyvan.

Heyvanın iki fərqli baxımdan çəkilən fotoşəkilləri, internetdə həyəcanla müzakirə edilir. Əsrarəngiz varlığın nə olduğuna dair bir çox nəzəriyyə var. Hətta CNN və Fox News kimi ciddi media qurumları da müzakirəyə müdaxil oldular. Fox News kanalına danışan bir mütəxəssis, varlığın bir rakun olduğunu iddia etsə də, ən çox qəbul görən şərh, burnu qoparılmış, çürümək üzrə olan bir pitbul olduğu istiqamətində. Ancaq heyvanın pəncələrinin itə bənzəmədiyini iddia edən araşdırmaçılar, "Bu, Atlas okeanındakı gizli nüvə sınaqlar üzündən mutasiyaya uğramış bir varlıqdır" deyirlər.

Bir başqa məşhur nəzəriyyə, hadisənin tamamilə uydurma olduğu və əslində bir reklam kampaniyası başlatmaq məqsədilə yayıldığı istiqamətindədir. İnternet sayəsində, viral (virus kimi yayılan) satışa çıxarma texnikalarının gedərək tutulduğunu ifadə edən mütəxəssislər, bu ehtimalı ehtimal xarici görmür. Enerji içkisi firmasının "Montauk məxluqu canlı tutana pul mükafatı" vəd etməsi isə, fürsətçilik olaraq xarakterizə edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2012-06-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-09-19.
**Osmanlının Gürcüstan vilayəti** — Osmanlı dövlətinin XVI əsrdə gürcülərdən ələ keçirdiyi torpaqlara erkən dövrdə etdiyi təhrirlərdə verdiyi addır. 1574 və 1595-ci illər tarixli iki təhrir dəftəri Gürcüstan vilayətinin müfəssəl dəftəri anlamında "Dəftər-i Müfəssəl-i Vilayət-i Gürcistan" adını daşımaqdadır. Daha sonralar Gürcüstan vilayəti yerinə Çıldır əyaləti adından istifadə edilmişdir.

Haqqında
--------

Osmanlı dövlətinin gürcülərdən ələ keçirdiyi torpaqlar erkən orta əsrlərdə geniş mənası ilə Məshəti adını daşıyırdı. Bu torpaqların bu gün Türkiyə sərhədləri içində qalan qismi Tao-Klarceti olaraq adlandırılmaqdadır. tarixi Gürcüstanın cənub-qərb kəsimini formalaşdıran bu bölgə erkən orta əsrlərdə Gürcüstan krallığı sərhədləri daxilində qalırdı. 1071-ci ildə Malazgird döyüşündə Bizansı məğlub edən Səlcuqlular Kveli qalası döyüşündə gürcü kralı II Georgini də ağır məğlubiyyətə uğradıb Məshəti bölgəsini ələ keçirdilər. 1121-ci ildə Didqori döyüşü ilə bölgədən Səlcuqlular geri çəkilincə Məshəti bölgəsi yenidən gürcülərin hakimiyyəti altına düşdü. Bu bölgəyə daha sonra birləşmiş gürcü krallığının dağılmağa başlamasından sonra müstəqil dövlətə çevrilən Samtshe-Saatabaqo (1268-1625) hakim oldu. Osmanlılar XVI əsrdə Samtshe-Saatabaqo torpaqlarını mərhələli formada ələ keçirdilər vu bu torpaqların təhriririni (qeydiyyata alınmasını) Gürcüstan vilayəti adı altında gərçəkləşdirdilər.

Gürcüstan vilayəti adı altında 1574-cü ildə reallaşdırılan ilk təhrir Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adını daşımaqdadır*.* Bu təhrir dəftəri 2017-ci ildə 1574 Yılı Gürcistan Vilayeti Büyük Defteri adı ilə türkoloq Nodar Şengeliya tərəfindən osmanlıca və gürcücə nəşr edilmişdir. Gürcüstan vilayətinin ikinci təhriri isə təxminən 20 il sonra - 1595-ci ildə həyata keçirildi. Bu müfəssəl dəftər daha erkən tarixdə - 1941-1958-ci illər arasında türkoloq Sergi Cikia tərəfindən üç cild olaraq nəşr edildi. 1595-ci il tarixli dəftərə görə, Gürcüstan vilayəti Ahısqa (gürcücə: Ahaltsihe), Axalkələk (gürcücə:Ahalkalaki), Çıldır (gürcücə: Çrdili), Posho (gürcücə:Potshovi), Bedre (gürcücə:Petre), Penek (gürcücə:Panaki) və Ərdahan-i Büzürg (gürcücə:Didi Artaani) olmaqla, 8 livadan ibarət idi. Livalar isə nahiyyələrə və kəndlərə bölünürdü.

Həmçinin bax
------------

* Dəftər-i Müfəssəl-i Vilayət-i Gürcüstan
* Osmanlının Quriyanı ələ keçirməsi

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Sergi Cikia.* "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (Osmanlıca ve Gürcüce)". 1947–1958. 2022-04-27 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  *Buba Kudava ve Goça Saitidze.* Tao-Klarceti: Tarih ve Kültür Araştırmaları. Tiflis. səh. 177-183. ISBN 9789941963629.
3. ↑  *Nodar Şengelia.* "1574 Yılı Gürcistan Vilayeti Büyük Defteri (1574 წლის გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი)". 2017. 2023-07-07 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "Gürcistan'da Osmanlı Mufassal Defteri Yayımlandı". tiflis.yee.org.tr. 2020-11-21 tarixində arxivləşdirilib.
**"Bu cütlüyü Allah yaradıb"** (hind रब ने बना दी जोड़ी) — rejissor Aditya Çopranın filmi.

Məzmun
------

İlk görüşdə eşq. Surinder bir vaxtlar ona dərs demiş müəlliminin qızını görəndə məhz bu hissi keçirir. Aşiq olduğu qız – Tani gəncdir, lakin artıq nişanlıdır. Taninin atası ölüm ayağında Surinderdən Tanini himayə etməsini və onunla ailə qurmasını istəyir. Çünki Taninin nişanlısı yol qəzasında həlak olur. Çox utancaq və subay olan Surinder Tani ilə evlənir. Amma Tani atasının və keçmiş nişanlısının ölümündən sonra həmişə qəmgin görünür. Surinder Taninin xoşbəxtliyini geri qaytara bilmir. Onlar ər-arvad kimi yox, bir evə salınmış iki yad adam kimi yaşayırlar. Lakin Surinder Tanini dəlicəsinə sevir.

İş elə gətirir ki, Tani rəqs kursuna yazılır. Surinder özünü yeni bir imicə salaraq birdən-birə tamamilə başqa bir adama – "Rac"a çevrilir. Bu işdə ona dostu Bobbi yarım edir. 
Rəqs kursunda tərəfdaş bölgüsü aparılarkən Rac (Surinder) Tani ilə düşür. Tani öz ərini tanımır və getdikcə bu "Rac"a aşiq olur. Sonda yalnız bir problem qalır: Tani əslində kimi sevir – komik və səmimi Racı, yoxsa monoton və utancaq əri Surinderi?

Film haqqında
-------------

* Film bir çox mükafatlara layiq görülmüşdür.
* Film prokatdan 850 milyon rupi gəlir əldə edərək 2008-ci ilin hitləri sırasında ikinci yeri tutmuş və Bollivudun ən çox kassa gəliri əldə etmiş filmləri siyahısında altıncı olmuşdur.

Filmin musiqiləri
-----------------

* Tujh Mein Rab Dikhta Hai
* Haule Haule
* Dance Pe Chance
* Phir Milenge Chalte Chalte
* Tujh Mein Rab Dikhta Hai
* Dancing Jodi

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi :** Aditya Çopra
**Rejissor :** Aditya Çopra
**Operator :** Ravi K. Çandran
**Bəstəkarlar :** Səlim Merçant, Süleyman Merçant
**Prodüserlər :** Aditya Çopra, Yaş Çopra
### Rollarda

| Aktyor | Rol |
| --- | --- |
| Şahrux Xan | Surinder (Suri) SahniRac Kapur |
| Anuşka Şarma | Taniya (Taani) Qupta |
| Vinay Patak | Balvinder (Bobbi) Khosla |
| Manhmet Sinh | qarajın sahibi Raca |
| Kacol | kameo |
| Priti Zinta | kameo |
| Bipaşa Basu | kameo |
| Lara Dutta | kameo |
| Rani Mukherci | kameo |

İstinadlar
----------

1. ↑  "Rab Ne Bana Di Jodi". 2015-01-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-05-09.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmin rəsmi saytı  (ing.)
* *Rab Ne Bana Di Jodi* — Internet Movie Database saytında.
**Qardaşın axtarışında** (hind: **फ़िज़ा**, Urdu: **ﻓﻀﺎ**‎, Rom: **Fiza**) — rejissor Xalid Məhəmmədin 2000-ci ildə çəkdiyi Hindistan kriminal dramıdır. Film Filmfare Mükafatlarında 8 nominasiyada təqdim olunmuş və 2 nominasiyada qalib gəlmiş, həmçinin də yaradıcılarına bir neçə IIFA və BFJA mükafatlarını qazandırmışdır.

Süjet xətti
-----------

Qardaşın axtarışında filmi dindən istifadə edən siyasətçilərin idarə etdiyi ölkədə yaşayan bir ailənin hekayəsindən bəhs edir... Fiza gənc qızdır (Karisma Kapoor), Aman gənc oğlandır (Hritnik Roshan) Fiza və Aman iki bacı-qardaşdır. Bir gecə evdə anaları ilə otururlar. Yatmağa gedəndə dostları Amanı çağırıb deyirlər ki, bir dükanı yandırıblar, siyasi müharibə gedir... Aman getmək istəməsə də, getmək məcburiyyətində qalır... Bir müddət sonra dostları gözünün qabağında öldürülür və o da sonuncu dəfə aşağıdan balkonda dayanan anası və bacısına baxır və oradan qaçır. Böyük bacısı Fizə onu axtarmağa başlayır. Amma onu axtarmağa başlayanda hər şeyin dəyişəcəyindən xəbərsizdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
**Abdullah ibn Ömər ibn Xəttab** (*ərəb.* عبد الله بن عمر ابن الخطاب‎; təq. 610, Məkkə – 693, Məkkə) — Abdullah ibn Ömər ibn Xəttab (Hicrətdən 10 il əvvəl-73-cü Hicri Qəməri il) kiçik səhabələrdən olan mühəddis və fəqihdir. İkinci xəlifə Ömər ibn Xəttabın oğludur. Ən çox fətva verənlərdən biri olmuşdur. Həmçinin, Məhəmməd peyğəmbərin (s) hədislərini ən çox əzbərləyib nəql edənlərdən biri olmuşdur. İbn Ömər Məhəmməd (s) peyğəmbərin sünnəsinə ən çox təqlid edən və o Həzrətin (s) yolunu izləyən biri olmuşdur. Habelə, o, Mədinə şəhərində hədis və fətva öyrənən tələbələrin, sədəqə verməqdə səxavəti və dünyadaki zahidliyi tanıqdıqdan sonra isə mallarını Allah yolunda xərcləyən tələbələrin qibləsi olmuşdur.
İbn Ömər Məhəmməd (s) peyğəmbərlə birgə bir neçə döyüşlərdə iştirak etmişdir. Sonralar, peyğəmbərin (s) vəfatından sonra Şam, İraq, Fars ölkəsi, Misir və Afrikanın fəth edilməsində iştirak etmişdir.

Həyatı
------

Əbdurrəhman Abdullahh bin Ömər bin Xəttab bin Nəfil bin Əbdül Uzzi bin Riyah bin Qurt bin Rizah bin Uday bin Kaab əl-Qureyşi Məkkədə, peyğəmbərin (s) Yəsribə hicrət etməsindən 10 il əvvəl dünyaya gəlmişdir. O, səhabə və ikinci xəlifə Ömər bin Xəttabın oğludur. Abdullahh bin Ömərin və bacısı Həfsənin anası, səhabə Osman bin Məzunun bacısı Zeynəb bint Məzun əl-Cəmhidir.
Abdullahh bin Ömər həddi buluğa çatmamış, kiçik yaşlarında atası ilə birlikdə Məkkədə İslamı qəbul etmişdir. Sonra atası ilə hicrət etmişdir. Hicrət edən kimi müsəlmanlara birləşib, Məhəmməd (s) peyğəmbərə qoşulur və digər sahəbələrlə birlikdə o həzrətin (s) ətrafında birləşir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  *Али-заде А.* Абдуллах ибн Омар (rus.). // *Исламский энциклопедический словарь* Москва: Ансар, 2007. ISBN 978-5-98443-025-8
**"Makkennanın qızılı"** (*ing.* Mackenna's Gold) — rejissor Cey Li Tompsonun filmi.

Məzmun
------

1874-cü il. Şerif Makkenna təsadüfi vuruşda apaçilərin rəhbərlərindən biri qoca Koyotu öldürür. Koyotun üstünü axtaran şerif oradan əfsanəyə əsaslanan və saysız xəzinədən xəbər verən Qızıl Kanyonun yerini göstərən plan tapır. Əfsanəyə əsasən, apaçilər bu qızılı çox illər bundan əvvəl tapmışdılar. O, ruhla qorunur və apaçilər onlara toxunmayana qədər çox güclüdürlər. Çoxları bu xəzinəni tapmağa cəhd göstərmişlər. Əfsanə, eləcə də bir nəfər Adams adlı adamın kanyonu tapmasından və apaçilərin onu tutub başqalarına yolu göstərə bilməməsi üçün gözlərini çıxarmasından xəbər verir. Elə buna görə də Qızıl Kanyon həm də Kor Adamsın Konyonu adlandırılır. Xəritəni götürən Makkenna onu yandırır.

Makkenna Koyotla məşğul olduğu vaxt tanınmış meksikalı quldur Con Kolorado meksikalı və hindu-apaçilərdən təşkil olunmuş dəstəsi ilə hakim Berqmannın evini və onun qızı İnqanı ələ keçirir. Koloradonun məqsədi orada məskunlaşıb atlarla və ərzaqla varlanmaq olur. Quldurlar hakimi öldürüb İnqanı özləri ilə götürürlər. Onlar qəfildən Makkennanı da əhatəyə alırlar. Kolorado çoxdan Koyotu və onun xəritəsini axtarırmış. O, Makkennanı onların bələdçisi olmağına vadar edir.

Koloradonun dəstəsində eləcə də Ben Beykerin dəstəsi də toplanmışdır. Beykerin dəstəsi görkəmli şəhərlilərdən, iki ingilisdən və həmin kor Adamsdan təşkil olunmuşdur. Lakin qızılaxtaranlar dəstəsi pusquda dayanmış federal əsgərlərlə qarşılaşırlar. Çox az adam xilas ola bilir. Əsgərlər izə düşürlər. Serjant Tibbs qızılaxtaranları təqib edib qalan əsgərlərini öldürür və Koloradoya qoşulur.

Qızılaxtaranlar qızıl kanyona girirlər. Hamıdan əvvəl Makkenna ayıq başla hərəkət edir və heç nə başa düşməyən İnqanı yuxarı qaldırır. Heyrətə düşmüş qız artıq ağlını itirmiş qızılaxtaranların bir-birini necə öldürməyini görür. Hamıya qalib gəlmiş Kolorado Makkenna ilə mübarizə aparır. Tezliklə apaçi atlıları görünür. Lakin bu vaxt kanyonda dağıntı baş verir. Silahsız qalmış Kolorado Makkennanı hədələyərək oradan uzaqlaşır. Makkenna qızla birlikdə yoluna davam edir. Onların hələ xəbəri yoxdur ki, atların yəhəri ağzına qədər qızılla doludur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi :** Hek Allen (roman)
**Ssenari müəllifi :** Karl Formen
**Rejissor :** Cey Li Tompson
**Operator :** Cozef MakDonald
**Bəstəkar :** Kuinsi Cons
**Prodüserlər :** Karl Formen, Dmitri Tyomkin
### Rollarda

Qreqori Pek – Şerif Makkenna
Ömər Şərif – Con Kolorado
Telli Savalas – serjant Tibbs
Culi Nümar – Heş-Ke
Kinen Uinn – Sançes
Kamilla Sparv – İnqa Berqmann
Ted Kessidi – Haçita
Eduardo Çanelli – Koyot
Dik Pibodi – Avila
Rudi Dias – Beş
Robert Fillips – Manki
Şelli Morrison
Robert Porter
Con Qarfild
Dyuk Hobbi
Li Cey Kobb – qəzet redaktoru
Reymond Messi
Börcess Meredit
Entoni Kueyl – qoca ingilis
Edvard C. Robinson – qoca Adams
Eli Vollax – Ben Beyker
**"İki nəfər yolda"** (*ing.* Two for the road) — rejissor Stenli Donenin filmi.

Məzmun
------

Film ər-arvad cütlüyündən bəhs edir. Nikah dağılma ərəfəsindədir. Onların bir yerdə yaşadıqları həyat tamaşaçıların gözü qarşısında tanışlıq məqamından etibarən göstərilir. Doğrudanmı onların hər ikisini Cənubi Fransada ovsunlayan həmin sevgi həmişəlik yoxa çıxıb? Amma bəlkə də hələ tam olaraq itib getməyib?

Mükafatlar və nominasiyalar
---------------------------

### Mükafatlar

#### 1967-ci ilin "San-Sebastyan" beynəlxalq kinofestivalının mükafatı:

Qızıl Balıqqulağı Mükafatı – Stenli Donen
### Nominasiyalar

#### 1967-ci ilin "BAFTA" mükafatı:

Ən yaxşı Britaniya ssenarisi – Frederik Rafael
#### 1967-ci ilin "Oskar" mükafatı:

Ən yaxşı orijinal ssenariyə görə – Frederik Rafael
#### 1967-ci ilin "Qızıl Qlobus" mükafatı:

Komediya və ya müzikldə ən yaxşı qadın roluna görə – Odri Hepbern
Ən yaxşı musiqiyə görə – Henri Mançini

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi :** Frederik Rafael
**Rejissor :** Stenli Donen
**Operator :** Kristofer Çellis
**Bəstəkar :** Henri Mançini
**Prodüser :** Stenli Donen
### Rollarda

Odri Hepbern – Coanna Volles
Albert Finni – Mark Volles
Eleanor Bron – Keti Mançester
Uilyam Deniels – Hovard Mançester
Klod Dofen – Moris Dalbre
Nadya Qrey – Fransuaza Dalbre
Jorj Deskrier – Devid
Qabriel Middlton – Ruti Mançester
Jaklin Bisset – Cekki

İstinadlar
----------

1. ↑  "Two for the Road, Box Office Information". IMDb. 4 March 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 March 2012.
2. ↑  Solomon, Aubrey. *Twentieth Century Fox: A Corporate and Financial History (The Scarecrow Filmmakers Series)*. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, 1989. ISBN 978-0-8108-4244-1. p. 255

Xarici keçidlər
---------------

* *Two for the Road* — Internet Movie Database saytında.

* *Two for the Road*  TCM Movie Database saytında
* *İki nəfər yolda* AllMovie saytında
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qayıdış.

**Qayıdış** — Rejissor Kənan MMin filmi.

Məzmun
------

Üstünə şər atılaraq Cavad adlı biri polislər tərəfindən tutulur. Onun Həcər adlı sevgilisi var. Onlar xoşbəxtdirlər. Cavad türməyə getdikdək sonra Həcər ondan hamilə qalır. Cavad yalandan "ölmüşəm" deyə hamını aldadır. 9 il sonra geri qayıdır. Dostunun evinə gəlir. Dostu onu görür təəccüblənir. Həcər artıq evlidir. Uşağı var, amma bu uşaq Cavadındır. Hamı elə bilir ki, uşaq evləndiyi kişinindir. Uşağı qaçırırlar. Cavad uşağı qaçırdanları öldürür və uşağı anasına vermək qərarına gəlir. Həcərin əri isə ona evləndikləri gün ona toxunmadığını deyir. Cavad öz oğlunu qucaqlayır. Həcərin əri Həcərə zəng eliyir və Cavadın ölmədiyini demək istəyir. Ancaq telefon maşında qalır. Həcər Cavadı vurur.... Filmin sonu izləyçilər üçün gözlənilməz olacaq.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------

* Filmi izlə
**Uqbə ibn Əmir əl-Cuhani** (Ərəbistan yarımadası – 678, Misir, *ərəb.* عقبة بن عامر‎) — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biridir. Dəməşq uğrunda döyüşdə iştirak etmiş, Misirin fəthi zamanı və Rodosa qarşı yürüşdə müsəlman ordusuna komandanlıq etmişdir. **Əbu Həmmad** və ya **Əbu Əmir** ləqəbləri ilə tanınmışdır.

Bioqrafiya
----------

Məhəmməd peyğəmbərin Məkkədən Mədinəyə hicrət etdiyi gün Uqbə ibn Əmir səhrada qoyunlarını otarırdı. Peyğəmbərin gəlişindən xəbər tutan Uqbə ibn Əmir qoyunlarını atıb dərhal onu qarşılamağa yola düşür. Məhəmmədi görən Uqbə ondan beyəini qəbul etməsini istəyir.

Uqbə bir kölgə kimi Məhəmməd peyğəmbərin ardınca geir. O, tez-tez qatırının cilovunu tutur, ya da onun yanında yeriyirdi. Çox vaxt Peyğəmbər onu arxasına oturturdu, ona görə də Uqbə hətta "arxada gedən" ləqəbini də almışdı. Bəzən Muhəmməd Uqbəyə yer etmək üçün qatırdan düşür, özü də piyada gedirdi.

Məhəmməddən bilavasitə elm alan o, mükəmməl Quran mütaliəsi, hədis ravisi və irs (miras) sahəsində alim-ilahiyyatçı olmuşdur. O, həm də məşhur yazıçı, dilçi və şair idi. Uqbə ibn Əmir (Misir) məscidində yaxın vaxtlara qədər Quranın öz əli ilə yazılmış nüxsəsi var idi. Əlyazmanın sonunda "Uqbə ibn Əmir əl-Cuhani tərəfindən yazılmışdır" sözləri qeyd olunur. Bu əlyazma Quranın məlum olan ən qədim əlyazmalarından biri idi. Lakin təəssüf ki, bu əlyazma hazırda itmiş sayılır.

Uhud və müsəlmanların müşriklərə qarşı digər döyüşlərində iştirak etmişdir. Dəməşqin fəthi zamanı göstərdiyi şücaət və xidmərlərə görə Əbu Übeydə ibn Cərrah Uqbə ibn Əmiri yeni qələbənin sevincli xəbərini çatdırmaq üçün Xəlifə Ömərin yanına göndərərək mükafatlandırır. Dəməşqdə Babtum rayonunda yaşayırdı. Misirin fəthi zamanı müsəlman ordularının sərkərdələrindən biri olmuşdur. I Müaviyə ibn Əbu Süfyan onu Misirin valisi vəzifəsinə təyin edir və üç il orada qalır. Qahirənin əl-Mukattam dağının yamacındakı sarayda məskunlaşır. Sonra Rodos adasına başladılan kampaniyanın komandiri olaraq göndərilir.

Bir müddət Bəsrədə yaşaır. O, Siffeyn döyüşündə Müaviyə tərəfində iştirak etir.

678-ci ildə Misirdə olarkən Uqbə ibn Əmir əl-Cuhani ölümcül xəstələnir. Ölümündən əvvəl övladlarına üz tutaraq nəsihət edirdi: "Ey övladlarım, yaxşı xatırlayın ki, mən sizə üç şeyi vəsiyyət edirəm: Allahın Rəsulu haqqında hədisi ancaq onun səhihliyinə əmin olduqdan sonra qəbul edin; yarıçılpaq getsəniz belə, heç vaxt borc almayın; Şeir yazmayın, çünki o, qəlbi Qurandan yayındırır". Qahirədə əl-Mukattam dağının yamacında dəfn edilir. O, miras olaraq yetmişdən çox yay qoyur ki, hər birində bir ox olan oxluq da var idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Ибн Хаджар аль-Аскаляни. Булуг аль-Марам / пер. Эльмира Кулиева. — С. 47.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qərb tərəfin hekayəsi (dəqiqləşdirmə).

**Qərb tərəfin hekayəsi** — 1961-ci ildə çəkilmiş Amerika musiqili filmidir.

Artur Laurentsin kitabından müvafiqləşdirilən filmin musiqisini Leonard Bernşteyn bəstələmişdir. Kinodan əvvəl ilk musiqili nümayişi 1957-ci ildə etdirilmişdir.

Uilyam Şekspirin "Romeo və Cülyetta" əsərinin müasir versiyası olan film nümayiş olunduğu dövrdə böyük əks-səda yaratmış, daha sonra dəfələrlə musiqili şou olaraq nümayiş etdirilmişdir. Qərb tərəfin hekayəsi 10 Akademiya Mükafatı və Qremmi Mükafatı ilə bərabər 20-dən çox mükafat qazanmışdır.

"Qərb tərəfin hekayəsi" 1997-ci ildə Konqres Kitabxanası tərəfindən "mədəni, tarixi və estetik baxımdan əhəmiyyətli" filmlərdən biri olaraq seçilmiş və filmin ABŞ Milli Film Reyestrində saxlanılmasına qərar verilmişdir.

Manhettendə iki fərqli küçə quldur dəstəsinin etnik fərqlərə görə çəkişməsindən bəhs edən filmin baş rolları; Natalie Wood, Richard Beymer, Russ Tamblyn tərəfindən paylaşılmışdır.

Stiven Spilberq tərəfindən yenidən çəkilmiş Qərb tərəfin hekayəsi filminin ABŞ-də 18 dekabr 2020-ci ildə buraxılması planlaşdırılır.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  .
3. ↑  .
4. 1 2  .
5. ↑  10 Romantic films about forbidden love. 2021.
6. ↑  .
7. ↑  .
8. ↑  .
9. ↑  IMDb (ing.). 1990.
**Dispers qüvvələr** və ya **London qüvvələri** — Van-der-Vaals qüvvələrinin bir növü.

Hidrogen, karbon qazı, azot, metan və s. qazların bərk və maye halda olmasının səbəbini oriyentasiya və induksiya qüvvələri izah edə bilməmişdir. Buna əsasən 1930- cu ildə London, vandervaals qüvvələrinin tam təsviri məqsədi ilə üçüncü bir amil - dispers qüvvələrin mövcudluğunu irəli sürmüşdür. Kvant mexanikası təsəvvürlərinə əsaslanaraq, London göstərmişdir ki, dispers qüvvələr quruluşlarından asılı olmayaraq, müxtəlif iki qeyri - polyar və ya iki polyar atomlar və molekullar arasında mövcud ola bilər. İki qeyri polyar hissəciklər arasında qarşılıqlı təsirin yaranması elektronların dairəvi və nüvənin titrəyişli hərəkəti nəticəsində atomda ani dipolların əmələ gəlməsi ilə əlaqələndirilir.

Nəcib ("təsirsiz", "inert") qazların atomları və qeyri polyar molekulları arasında əsasən dispers qüvvələr təsir göstərir.

Vandervaals qüvvələri molekulyar **klatrat birləşmə** adlanan mürəkkəb molekuların yaranmasında iştirak edir. məsələn, **Ar·6H2O.**
**Məhəmməd əl-Avsat** (*ərəb.* محمد الاوسط‎, *ortancıl Məhəmməd*) kimi tanınan **Hilal ibn Əli** (*ərəb.* هلال بن علي‎) Əli ibn Əbu Talibin oğullarından biri.

Onun nənəsi Məhəmmədin ən böyük qızı Zeynəb bint Məhəmməd və dayısı isə Əli ibn Zeynəb idi .Onun məqbərəsi İranın İsfahan əyalətinin Kaşan şəhərində (Aran) qurulmuşdur.

Anası Məhəmmədvə Xədicə binti Xüveylidin qızı Zeynəb binti Məhəmmədin qızı Ümamə binti Zeynəbdir.O,Ramazan ayının 1-i 14-cü hicri ilində (18 oktyabr,635-ci il) anadan olub. Kərbəla döyüşündəki onun rolundan başqa onun həyatı haqqında heç bir məlumat yoxdur. Suriyada ya da müasir Səudiyyə Ərəbistanı olan Taifdə yaşayan Ovn adlı bir qardaşı var idi.

Xorasan qubernatoru Qays ibn Murra hakimiyyətinə qarşı qiyamdan qorxaraq Hilal tərəfdarlarına qarşı güclü bir ordu göndərdi. Hilal yaralandı və bir çox tərəfdarları öldürüldü.

Peyğəmbər, onun atası Əli və onun yarı qardaşı Hüseyn ibn Əliylə görüşmək arzusunu ölümündən qısa bir müddət əvvəl yazdığı deyilir. Ertəsi gün bir alma ilə oruc tutmalı oldu. O, ertəsi günü onun arzusuna uyğun olaraq səhabələrindən Yaqub və onun oğlunun evində axşam vaxtı qonaq olacağı və gecə öləcəyini bildirdi. O, vaxtının qalan hissəsini övladları ilə keçirtdi. Gecə namazına başladı və səcdəyə gedərkən vəfat etdi. Qüsullayıb kəfənlədikdən sonra Yaqub və oğulları tərəfindən Peyğəmbərin yaxın ailə üzvlərinin və Əhli-beyt tərəfdarlarının müqəddəs yerində dəfn edildi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Mohammad Hilal Ibn Ali". 2011-07-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-28. Arxivləşdirilib 2011-07-20 at the Wayback Machine
**Cemal Kütahya** (12 iyun 1990 – fevral 2023, Antakya) – Türkiyə həndbolçusu. Türkiyənin həm milli həndbol komandasının, həm də milli çimərlik həndbolu komandasının kapitanı idi.

Karyerası
---------

Həndbol karyerasına Akdeniz Universitetinin komandasında başlamışdır. Türkiyədə "Ankara İl Özəl İdarə", "İstanbul Yeditəpəspor", "Ankaraspor", "Antalyaspor", "Beykoz Bələdiyyəsi" klublarında, Qətərdə "Əl-Şəmal" klubunda, Rumıniyada isə "Suçava" klubunda çıxış etmişdir. "Əl-Şəmal" klubu ilə 2020-ci ildə Ərəb Çempionlar Liqasının qalibi olmuşdur. Sonuncu klubu Türkiyənin "Hatay Böyüşəhər Bələdiyyəspor" idi və komandası Türkiyə çempionatında məğlubiyyətsiz irəliləyirdi.

Cemal Kütahya Türkiyə milli həndbol komandasının kapitanı kimi 2022-ci ildə baş tutmuş İslam Həmrəylik Oyunlarında çıxış etmiş və gümüş medalın sahibi olmuşdur. Türkiyə millisinin heyətində 150-dən çox oyuna çıxmışdır.

### Çimərlik həndbolu

O, Türkiyə milli çimərlik həndbol komandasının da kapitanı olmuşdur. 2019-cu ildə 172 qolla, 2021-ci ildə isə 151 qolla çimərlik həndbolu üzrə keçirilmiş Avropa çempionatlarının bombardiri olmuşdur. Dalbadal iki çempionatın bombardiri olan ilk həndbolçu olmuşdur. 2015-ci ildə İtaliyanın Peskara şəhərində baş tutmuş Aralıq Dənizi Çimərlik Oyunlarında milli komanda ilə üçüncü olmuşdur.

Ölümü
-----

6 fevral 2023-cü ildə baş vermiş Türkiyə–Suriya zəlzələsində Antakyada yaşadığı evin dağıntıları altında qalaraq 5 yaşlı oğlu Çınar Kütahya ilə birlikdə ölmüşdür. 15 fevralda Konyanın Kurtuluş qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Türkiye captain Cemal Kütahya passes away. 2023.
2. 1 2 3 4  "Cemal Kütahya ve oğlu Çınar'ın cenazesi bu gün Konya'da toprağa verilecek". Hürriyet (türkcə). 15 fevral 2023. 15 fevral 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 fevral 2023.
3. ↑  "Cemal Kütahya, gol kralı oldu". TRT Spor (türkcə). 21 iyul 2021. 2023-02-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 fevral 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* Avropa Həndbol Federasiyası profili

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | playmarkerstats.com (oyunçu) · ЕГФ |
| Normativ yoxlama | GND: 1281025526 · VIAF: 3182167764337413890004 · WorldCat VIAF: 3182167764337413890004 |