**Valdaro sevgililəri** – 2007-ci ildə İtaliyanın Mantuya şəhəri yaxınlığındakı San-Corco ərazisindəki neolit dövrü məzarlığından aşkarlanmış, 6.000 il yaşı olan qoşa insan skeletlərinə verilmiş addır. Hər iki insan eyni vaxtda ölmüş və ya dəfn edilmişdir, onlar üzü bir-birinə istiqamətlənmiş, ətrafına silahlar yerləşdirilmiş şəkildə torpağa qoyulmuşdur ki, bu da sevgililərin qucaqlaşmasını xatırladır.

Tədqiqi
-------

Tədqiqat işlərinə arxeoloq Yelena Mariya Menotti rəhbərlik etmişdir. Alimlərin fikrincə dəfn edilmiş cütlüyün 20-dən çox yaşı olmamış, boyları isə 157 sm olmuşdur.

Tapıntının *"Daş dövrü Romeo və Cülyettası"* adı ilə mətbuatda işıqlandırılmasından sonra ərazinin maraqlanan şəxslər və potensial qarətçilərdən mühafizə edilməsi üçün iyirmi dörd saatlıq mühafizə təyin edilmişdir. Ərazinin sahibi olan mülkədarın orada anbar inşa etmək istəyi məzarın birdəfəlik oradan köçürülməsinə səbəb olmudur. Skeletlərin dəfn edildiyi formada saxlanması üçün onlar dəfn edildiyi torpaq hissəsi ilə birlikdə kəsilərək götürülmüşdür. Daha sonra məzar xüsusi qutuya yerləşdirilərək sonrakı tədqiqatlar üçün Komodakı Paolo Ciovio Arxeologiya Muzeyinə aparılmışdır.

Kişi skeletinin (qucaqlaşanlardan sol tərəfdə olan) boynunun yaxınlığında çaxmaqdaşından hazırlanmış ox ucluğu aşkarlanmışdır. Qadın skeletin budunda bir, arxasında isə iki çaxmaqdaşından bıçaq aşkarlanmışdır. İlk baxışdan silahın onların ölümünə səbəb ola biləcəyi ehtimal edilirdi. Lakin, aparılan osteoloji tədqiqatlar nəticəsində skeletlərdə hansısa zorakılıq izləri və ya kiçik zədələnmə belə aşkarlanmadığından, silahların sadəcə onlarla birlikdə dəfn edilməsi fikrinə gəlinmişdir.

Nekropoldan aşkarlanmış insanların qəza nəticəsində ölmədiklərinin müəyyən edilməsindən sonra onların, misal üçün gecənin soyuğundan qorunmaq üçün qucaqlaşmış ola biləcəkləri düşünülmüşdür. İllər ərzində nekropola toxunulmadığından, onların qucaqlaşmış şəkildə dəfn edilmələri dəqiqdir.

Sərgilənməsi
------------

Qədim cütlüyə daimi ev axtarışında olan "Sevgililər Mantuyada" cəmiyyətinin səyləri nəticəsində skeletlər 2011-ci ilin sentyabrında bir müddət Mantuya Arxeologiya Muzeyində sərgilənmişdir.

"Sevgililər Mantuyada" cəmiyyətinin sədri professor Silviya Banyoli qeyd edir ki, onlar özlərinə məxsus daimi sərgiyə malik olmalıdırlar. Banyolinin sözlərinə görə sərgi mərkəzi üçün €250,000, qədim sevgililərin tarixçəsini göstərəcək multimediya vasitələrinin alınması və quraşdırılması üçün isə €200,000 məbləğ tələb olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Phil Stewart.* "Scientists to save 5,000-year-old embrace". Reuters. February 12, 2007. 24 September 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 may 2016.
2. ↑  "Prehistoric skeletons found locked in eternal embrace". www.stonepages.com. February 11, 2007. 28 September 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 may 2016.
3. ↑  *La Stampa / Worldcrunch.* "6,000 Years Later, the 'Lovers of Valdaro' Need a New Home". Time. September 13, 2011. 24 April 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 may 2016.
4. ↑  "Locked in an eternal embrace". Daily Mail. February 8, 2007. 4 October 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 may 2016.
5. ↑  "Neolithic lovers seek new home". September 13, 2011. 6 April 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 may 2016.
6. ↑  "6,000-Year-Old Lovers Make Debut In Italy". September 13, 2011. 11 September 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 may 2016.
7. ↑  "Locked in Eternal Embrace – The Lovers of Valdaro". November 28, 2014. 12 February 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 may 2016.
8. ↑  "6,000 Years Later, the 'Lovers of Valdaro' Need a New Home". September 13, 2011. 18 January 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 may 2016.

Xarici keçidlər
---------------

* Gli amanti di Valdaro — arxeoloji qazıntı sahəsinə aid foto qalereya