recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Akridin (latınca acer (acris)*** — kəskin, kaustik) dibenz [b, e] piridinlərinin ən sadə nümayəndəsidir. Kömür qatranında var.
Akridin, sublimasiya edə bilən qıcıqlandırıcı bir qoxu olan solğun sarı kristallardır. Bir çox üzvi həlledicidə asanlıqla həll olur, suda az həll olur. Akridinin məhlulları bənövşəyi flüoresan, akridin duzlarının məhlulları yaşıl floresan rəngə malikdir.

Kimyəvi xassələri
-----------------

Akridin zəif əsas xüsusiyyətlər nümayiş etdirir. Azaldıcı maddələrin (natrium amalgam, Raney nikel, xlorid turşusu ilə sink) təsiri altında asanlıqla 9,10-dihidroakridinə (akridan) çevrilir.
Oksidləşdirici maddələr (qələvi mühitdə kalium permanqanat, spirt məhlullarında ozon) onu 2,3-xinolindikarboksil turşusuna, perbenzoy turşusunu N-oksidə çevirir.

Akridin və onun ən yaxın homoloqları sabit tərkibli maddələrdir. Akridin zəif əsasdır. Onun pH-5,6-dır ki, bu da piridininkinə çox yaxındır.
Akridin törəmələri DNT-ilə əlaqədə ola bilər və onun ikiqat zəncirli quruluşunu poza bilər ki, bu da replikasiya zamanı azotlu əsasların daxil edilməsinə və ya silinməsinə gətirib çıxarır. Bu da sistemin pozulmasına səbəb olur. Xromosom mutasiyalarına, yəni delesiyalara (xromosomun orta hissəsinin itirilməsi) səbəb olur.

Alıması
-------

Akridinin sintezi üçün laboratoriya üsulunda N-fenilantranil turşusu işə salınır, bu turşu POCl3 ilə 9-xloroakridin əmələ gətirir, daha sonra 9,10-dihidroakridinə qədər azalır, kalium dixromat ilə oksidləşməsi akridinə gətirib çıxarır.

Tətbiqi
-------

Akridin boyalar və dərmanların sintezi, həmçinin kimya lüminessent birləşmə olan Lusigeninin hazırlanması üçün başlanğıc materialdır

Ədəbiyyat
---------

* Kimya Ensiklopediyası / Red.: Knunyants I. L. və başqaları.- M .: Sovet Ensiklopediyası, 1988. — T. 1 (Abl-Dar). — 623 s.
* Xarici sözlərin lüğəti. — M .: "Rus dili", 1989. — 624 s. ISBN 5-200-00408-8
* J. Krebs, E. Goldstein, S. Kilpatrick. Levinə görə genlər. başına. 10 ingilis dili red. — M .: Bilik Laboratoriyası, 2017. ISBN 978-5-906828-24-8.
* 9-Aminoakridin (İngilis dili) // Üzvi Sintezlər (İngilis dili) Rus. : jurnal. — 1942. — Cild. 22. — S. 5. — ISSN 23333553 00786209, 23333553. — doi: 10.15227/orgsyn.022.0005
* Akridin // Brockhaus və Efron ensiklopedik lüğəti: 86 cilddə (82 cild və 4 əlavə). — Sankt-Peterburq, 1890–1907.

İstinadlar
----------

1. 1 2  ACRIDINE (ing.).
**Mansur Piriyev** — Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin İnformasiya Təminatı və İnnovativ Həllər şöbəsinin müdiri.

Həyatı
------

Piriyev Mansur Şahmar oğlu 3 fevral 1979-cu ildə Azərbaycan Respublikası Ağcabədi rayonu, Yuxarı Qiyaməddinli kəndində anadan olub.

Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Sosial elmlər və psixologiya fakültəsini, BDU-nun Tarix fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə və BDU-nun Sosial-fəlsəfə ixtisası üzrə magistraturasını bitirib. Tələbə olduğu illər ərzində bir çox mətbuat orqanlarında çalışmış, KİV-də bir sıra rəhbər vəzifələrdə mövqe tutmuşdur.

Fəaliyyəti
----------

Tələbəlik illərində bir sıra qəzet və jurnallarda müxbir və məsul vəzifələrdə fəaliyyət göstərmişdir.

1998-ci ildən 2002-ci ilədək Azərbaycan Dövlət Dillər Universitetinin tədris şöbəsində mütəxəssis, 2005-2006-cı illərdə İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətində Radionun elm-təhsil verilişləri departamentinin redaktoru, eyni zamanda "Qarabağnamə", "Zəng", "Həyat tərzi" adlı radio verilişlərinin müəllifi və aparıcısı olmuşdur. 2006-2008-ci illərdə İctimai Televiziyanın elm-təhsil verilişləri departamentinin redaktoru kimi fəaliyyət göstərmiş və "Rəqəmsal dünya", "Hüquq müstəvisi", "Teleportret", "Açıq dərs" və. s verilişlərdə redaktor, aparıcı və ssenari müəllifi kimi çalışmışdır.

2010-cu ildən 2016-cı ilədək dövlət qulluqçusu kimi Fövqəladə Hallar Nazirliyində Təbliğat və Təşkilat sektorunun müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 2016-cı ildən 2018-ci ilədək BakuBus MMC nin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlqələr şöbəsinin müdiri, 2018-ci ilin may ayından etibarən Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin İnformasiya Təminatı və İnnovativ Həllər şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışır.

Bir sıra yerli və beynəlxalq seminarlarda uğurla iştirak etmiş,  çoxsaylı PR və marifləndirmə layihələri həyata keçirmişdir. Eyni zamanda bir çox analitik məqalələrin və televiziya-radio  verilişlərinin müəllifi və aparıcısı olmuşdur.

M.Piriyev 2003-2004-cü illər Müdafiə Nazirliyi N saylı H/H-də, cəbhə bölgəsində, ön xətdə Baş leytenant rütbəsində taqım komandiri vəzifəsində hərbi xidmət keçmişdir.

Mansur Piriyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 iyun 2019-cu iul tarixli Sərəncamı ilə Ölkədə qida təhlükəsizliyi sahəsində səmərəli fəaliyyətinə görə **"Tərəqqi"** medalı ilə təltif olunub, dövlət qulluğunun müşaviridir.

Mükafatları
-----------

"Tərəqqi" medalı
**İspan nazı** (*lat.* Genista hispanica) — bitkilər aləminin paxlaçiçəklilər dəstəsinin paxlakimilər fəsiləsinin naz cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması:
----------------

Qərbi Аvrоpаnın cənubundа bitir. Аrаlıq dənizinin qərb sаhillərində, Kаnаr аdаlаrındа, Krımdа quru yаmаclаrdа yаbаnı hаldа bitir.

Botaniki təsviri
----------------

Kiçik, sıxbudаqlı, tikаnlı kоldur. Yаrpаqlаrı uzun, еnsiz, üstdən tünd yаşıl, аltdаn bоzumtuldur. Kоlun zоğlаrının bünövrəsində çоxsаylı iynələri yеrləşir. Çiçəkləri çоxsаylı, ikicinsli, ətirli оlub, sаrı rəngdədir. Çiçək qrupu builki zоğlаrın qоltuğundа, sаlxım və yа bаşcıq şəklində, nаdir hаllаrdа dəstə ilə və yа tək-tək yеrləşir. Mеyvələri аvqust аyındа yеtişir. Pаxlаlаrı еllips və yа dəyirmi fоrmаdа, еnsiz, çоxtоxumlu, hаmаr оlub, şаbаlıdı rəngdədir. Tоxumlаrı mərciməyə оxşаr, yumru, müxtəlif künclü və yа uzunsоvdur. İynələri xırdа, uzunluğu 1 sm-ə qədər оlаn yаrpаqlаrlа örtülmüşdür. Mаy-iyun аylаrındа çiçəkləyir. Аbşеrоn şərаitində vеgеtаsiyа müddətində iki dəfə çiçəkləməsi müşаhidə еdilir. Birinci çiçəkləmə iyunun, ikincisi isə pаyızın əvvəllərində bаşlаyır. Mеyvəsi xətvаri, hаmаr, çоxtоxumlu pаxlаdır.

Еkоlоgiyаsı
-----------

Tоrpаğа аz tələbkаr, qurаqlığа dаvаmlı, tеz bоyаtаn bitkidir, günəşli sаhələrdə yаxşı böyüyür və çiçəkləyir, -20°C-yə qədər sоyuqlаrа dözür.

Аzərbаycаndа yаyılmаsı
----------------------

Аbşеrоn yаrımаdаsının yаşıllıqlаrındа gеniş istifаdə оlunur.

İstifаdəsi
----------

İspаniyаdа bitkinin gövdələrinin qаbığındаn yun pаrçаlаr üçün möhkəm liflər аlınır. Zəhərli bitkidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Linnæi C.* Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 2. S. 711.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q2710447
* Wikispecies: Genista hispanica
* APDB: 165845
* EoL: 703759
* EPPO: GENHI
* EUNIS: 171780
* GBIF: 5347761
* GRIN: 17313
* iNaturalist: 371834
* IPNI: 496084-1
* IRMNG: 10758388
* ISC: 114511
* IUCN: 83759014
* NBN: NBNSYS0000014128
* NCBI: 238491
* PalDat: Genista\_hispanica
* PfaF: Genista hispanica
* Plant List: ild-8808
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:496084-1
* Tropicos: 13019353
* WFO: wfo-0000213742

 |
Cənubi Şetland adalarında İngilis boğazının yerləşməsi.
Livinqston, Qrinviç, Robert, Snou və Smit adalarının topoqrafik xəritəsi.
**Smirnenski burnu** (bolq. *нос Смирненски*, ‘Nos Smirnenski’ \'nos 'smir-nen-ski\) — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Robert adası sahillərindən şərqdə yerləşən buzlaqlardan azad olan burundur. Burun Nelson boğazından 1.1 km aralıda, Qarinya buxtasından şiaml-qərbdə yerləşmişdir.

Burun Perelik burnundan 1.2 km şimal-qərbdə, Batuliya burnundan 4.4 km şimal-qərbdə, Treklyano burnundan 1.42 km şərqdə, Uqarçin burnundan 4.7 km şərqdə, Nevell burnundan isə 8.11 km cənub-şərqdə yerləşmişdir.

Burun Bolqarıstanlı yazıçı Xristo Smirnenskinin (1898–1923) adını daşıyır.

Yerləşməsi
----------

Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

* L.L. Ivanov et al. Antarctica: Livingston Island and Greenwich Island, South Shetland Islands. Scale 1:100000 topographic map. Sofia: Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, 2005.
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Həmçinin bax
------------

* Robert adası
* Cənubi Şetland adaları

İstinadlar
----------

1. ↑  L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* Smirnenski Point.
**Zaqafqaziya nazı** (*lat.* Genista transcaucasica) — bitkilər aləminin paxlaçiçəklilər dəstəsinin paxlakimilər fəsiləsinin naz cinsinə aid bitki növü.

Ümumi yayılması
---------------

Qafqaz və Rusiya ərazilərində təbii arealına rast gəlinir.

Azrəbaycanda yayılması
----------------------

Mərkəzi və Cənubi Kiçik Qafqazda təbii halda yayılmışdır.

Statusu
-------

Azərbaycanın nadir bitkisidir.VU D2.

Bitdiyi yer
-----------

Quru dağ yamaclarında rast gəlinir.

Təbii ehtiyatı
--------------

Azərbaycanda arealı geniş deyildir.

Bioloji xüsusiyyətləri
----------------------

25-30 sm hündürlüyündə alçaqboylu koldur. Yar-paqları ensiz olub lansetşəkillidir. Yarpaqları 15-20 sm uzunluğunda olub, eni 1,5-3 sm-dir. Zoğlarının üzəri sıx tüklüdür. Çiçəkləri salxımvarı çiçək qrupunda toplanmışdır. Ləçəkləri sarı olub tüklüdür. Bitkinin paxla meyvəsi uzunsov olub ensiz və tüksüzdür. May ayında çiçəkləyir iyul ayının sonlarında meyvə verir

Çoxalması
---------

Təbiətdə toxum yolu ilə çoxalır.

Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
---------------------------------------

Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.

Becərilməsi
-----------

Azərbaycanda Nəbatat bağlarında becərilir.

Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
-------------------------------

Qəbul edilmiş qorunma tədbiri yoxdur.
Zəruri qoruma tədbirləri: Azərbaycanın "Qırmızı Kitab"ına daxil edilməsi tövsiyə olunur.

Təbii yayılması
---------------

Cənubi Qаfqаzın şərq və cənubundа, оrtа mеşə qurşаqlаrının, quru və gilli yаmаclаrındа təsаdüf оlunur.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 50 sm, şаxəli, yаrpаqlаrı sıx tükcüklə, ucu iti, nеştərvаri olan örtülü kоldur. Budаqlаrı çılpаq, sеyrək tükcüklü, çоx hаldа tikаnlıdır. Kiçik yаrpаqlаrı növbəli, qаrşılıqlı və qönçəvаridir. Yаrpаqlаrı sаdə, bəzi növlərdə üç bölümlüdür. Çiçəkləri qısа sаplаqlı, sаlxımvаri çiçək qrupundа tоplаnmışdır. Ləçəkləri sаrıdır. Pаxlаsı uzunsоv və еnsizdir. Mаy аyındа çiçəkləyir, mеyvələri аvqustdа yеtişir. Tоxumlа çоxаldılır.

Еkоlоgiyаsı
-----------

Bu bitkiyə dаğ qurşаqlаrının quru və gilli yаmаclаrındа təsаdüf оlunur.

Аzərbаycаndа yаyılmаsı
----------------------

Kiçik Qаfqаzın mərkəzi və cənub hissəsindi yаyılmışdır.

İstifаdəsi
----------

Quru sаhələrin yаşıllаşdırılmаsındа geniş istifadə olunur.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q15479567
* EoL: 643975
* GBIF: 5347732
* iNaturalist: 557982
* IPNI: 496412-1
* IRMNG: 10578764
* Plant List: ild-32887
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:496412-1
* Tropicos: 13060839
* WFO: wfo-0000186439

 |
**1944** — Ukraynanın 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı və eyni zamanda müsabiqənin qalibi.

Camala "1944" mahnısı ilə Ukraynanı İsveçin Stokholm şəhərində keçirilən Avroviziya 2016-da təmsil etmiş və finalda 534 xal toplayaraq qələbə qazanmışdır. Mahnı 1944-cü ildə Krım tatarlarının Mərkəzi Asiyaya deportasiyası zamanı müğənninin nənəsinin itirdiyi qızı haqqındadır və mahnının sözləri Camalanın özü tərəfindən 2014-cü ildə yazılmışdır. Rus şərhçilər mahnının Rusiyanın Krıma hərbi müdaxiləsi və Donbass müharibəsi barəsində olduğunu iddia edərək, bu tip siyasi mövzuda olan mahnının müsabiqənin qaydalarını kobud şəkildə pozduğunu bildirmişdirlər. Lakin mahnıda hansısa birbaşa siyasi ismarış olmaması səbəbindən mahnının Avroviziyanın qaydalarını pozmadığı daha öncə Avropa Yayım İttifaqı tərəfindən təsdiqlənmişdir. Camala da verdiyi müsahibələrdə ifa etdiyi mahnının siyasi mövzuda olmadığını və mahnını yazmaqda əsas məqsədinin 1944-cü ildə nənəsinin yaşadığı acıları, dəhşətli anları dinləyiciyə çatdırmaq olduğunu bildirmiş və mahnının onun üçün yalnız şəxsi anlam daşıdığını vurğulamışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Jamala will represent Ukraine in Stockholm!". eurovision.tv. Avropa Yayım İttifaqı. 21 fevral 2016. 2016-02-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 fevral 2016.

|
|  |
|
| Əvvəlki:**Mariya Yaremçuk  "Tick-Tock"** | **Ukrayna Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində** **2016** | Sonrakı:**O.Torvald  "Time"** |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Quruçay.

Çaykənarı gecəikən
**Quruçay**(*azərb.* Quruçay قورو چای‎Quru Çay قورو چای, *fars.* خشکه رود‎خشکه رود‎) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında çay. Quruçay Təbrizin dağlarından başlayır və şəhərin şimal şərqində Acıçaya qovuşur. Çay Təbrizi bir-birilə bir neçə körpü vasitəsilə birləşən quzey və güney hissələrinə bölür. Yanaşı yerləşən 2 Qarı körpüsü çay üzərində olan ən tanınmış və tarixi körpülərdir. Səngi körpüsü də həmçinin tarixiliyi ilə diqqət çəkir.

Həmçinin çayın hər iki tərəfində "Çaykənarı" adlanan şose yolu da vardır ki, şəhərin mərkəzindən keçməklə onun şərq və qərb hissələrini birbaşa bağlayır.

Quruçayın suyu XX əsrin sonundan çirklənmişdir və içməli deyil.

İstinadlar
----------

1. ↑  Werner, Christoph (2000) *An Iranian town in transition: A social and economic history of the elites of Tabriz, 1747-1848* Harrassowitz, Wiesbaden, Germany, page 76, ISBN 3-447-04309-1
2. ↑  Sabri-Tabrizi, Gholam-Reza (1989) *Iran: A Child's Story, a Man's Experience* International Publishers, New York, page 55 Arxivləşdirilib 2022-04-18 at the Wayback Machine, ISBN 0-7178-0681-2
**Əziz Şuşa 2022** — 2022-ci ilin iyulun 9-dan 10-dək Azərbaycanda keçirilən çoxgünlük şose veloidman turniri. Yarışda səkkiz ölkəni – Azərbaycan, Türkiyə, Birləşmiş Krallıq, Rumıniya, Gürcüstan, Monqolustan, Tacikistan və Özbəkistanı təmsil edən 13 komandadan 75 velosipedçi iştirak etmişdir.

İştirakçılar
------------

Yarışda 2 "UCI Continental Team" kateqoriyalı komanda, 3 milli komanda, 4 həvəskar komanda və 1 regional komanda olmaqla 13 komanda iştirak etmişdir.

Marşrut
-------

Yarış ümumi uzunluğu 100 kilometrdən bir qədər az olan iki mərhələdən ibarət idi. Əvvəlcə 21 km uzunluğunda olan Pirallahı kəndində fərdi yarış keçirilmişdir. Daha sonra Füzuli Hava Limanından 1,300 metrdən artıq hündürlükdə yerləşən Şuşa şəhərinə qədər 71 km məsafəyə qrup yarışı keçirilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Международный турнир "Родная Шуша" стартовал". 2023-06-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-06-24.
2. ↑  "80 спортсменов присоединятся к международному соревнованию «Дорогая Шуша»". armenia.az. 07 Июля 2022. 2023-06-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-06-24.
3. ↑  "Определился победитель международного велопробега «Дорогая Шуша»". 1news.az. 10 / 07 / 2022. 2023-06-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-06-24.

Xarici keçidlər
---------------

* Дорогая Шуша 2022 на *Cyclingarchives* (ing.)
Milli yol şəbəkəsi
**Albaniyada avtomobil yolları** bir neçə kateqoriyaya bölünən və Albaniya nəqliyyat və Rabitə Nazirliyinə tabe olan bölmə. Albaniyada 18 000 km avtomobil yolu vardır ki, bununda 7000 km sərt örtüyə sahibdir (2002-ci il).

1991-ci ildə Albaniyada kommunizmin çöküşündən sonra ölkədə avtomobil yollarının bərpasına başlanılır. Ölkədə ilk dəfə olaraq SH2 yüksək sürətli avtomagistralı inşa edilmişdir. Bu yol Tirana şəhərini Durreslə birləşdirir. Üstəlik Bora dağından keçir. 2000-ci illərdə yolların böyük əksəriyyətinin vəziyəti yaxşılaşdırılmışdır.

Yolların kateqoriyası
---------------------

Albaniyada yolların bölündüyü kateqoriyalar göstərilir.

### Rruga Autostradale

Rruga Autostradale
"Rruga Autostradale" yollar şəbəkəsi (quru yolu) tikinti ərəfəsindədir. Hər iki istiqamətdə iki zolaq vardır. Bundan əlavə yollar çox səviyyəli qovşaqlarla təchiz olunmuşdur. Bu yolların təyinatları yaşıl, fərdi yollar A kateqoriyası və yol nömrəsi ilə göstərilir.

Artıq inşa edilmiş magistral yollarda 110 km/s sürət həddi vardır. Ödənişli yollara görə hələki ödəniş edilmir.

### Rruga Shtetërore

Rruga Shtetërore
Əsas yolların yanında  *Rruga Shtetërore*  milli yollar şəbəkəsidir. Bunlar böyük şəhərləri birləşdirən yüksək sürətli yollardır. Bu yolların keyfiyyəti fərqli ola bilər. Onlar şose kimi geniş sahələrə malik ola bilər və bəzi sahələrdə bir necə istiqamətə bir zolaqla daralırlar. Bu yollar mavi işarələrlə qeyd olunur. İşarələrdə SH SH SHÇ və müvafiq marşrutun sayı göstərilir. Bu yollarda maksimal icazə verilən sürət 90 km/s təşkil edir.

### Rruga Rrethi

Rruga Rrethi
Bu yollarda mümkün olan maksimum sürət şəhərdən kənarda 80 km/s, şəhərdə isə 40 km/s təşkil edir. RR-nin müvafiq nömrəsinə istinadən qeyd olunur.

### Rruga Komunale

Rruga Komunale
Kommunalar arasında ('Rruga Komunale') ikinci dərəcəli yollardır. Bu yollar ümumiyyətlə aşağı tikinti standartlarına, qısa uzunluğa və aşağı sürət axınına malikdir. Rruga Rrethidə olduğu kimi, bu yollarda şəhərdən kənarda 80 km/s, şəhərdə isə 40 km/ s maksimum sürət həddinə icazə verilir. Bu yollar müvafiq K hərf ilə qeyd olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "CIA Factbook". 2020-05-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-31.
2. ↑  "アーカイブされたコピー" (PDF). 2013-05-20 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2015-06-19.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət" (PDF). 2016-03-03 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2018-03-31.
4. ↑  "Auflistung der Straßenkategorien in Albanien". Motorways-exits.com. İstifadə tarixi: 2023-02-01.
**Ruten Qaqloyev** (12 (24) fevral 1888 – 19 iyul 1937, Sxinval) — Cənubi Osetiya, Sovet yazıçısı və şairi, mühəndis və ictimai xadim. oset. Музукк Сидæйнаг təxəllüsü ilə əsərlərini yazmışdır. Gələcəkdə Transqafqaz avtomagistralı olacaq Roki keçidindən keçən bir tuneli olan Zaramaq - Uanel yolunun bir hissəsinin layihəsi ona məxsusdur.

Bioqrafiyası
------------

12 fevral 1888-ci ildə Sidan kəndində Cav dərəsindəki çoxuşaqlı Qıbi və Saba Qaqloyevlərin ailəsinə anadan olmuşdur. Dzau kəndində ibtidai məktəbi bitirdikdən sonra, Tiflisdəki 3-cü gimnaziyaya daxil olur. Gimnaziyanı gümüş medalla bitirir. Sonra gimnaziya direktorunun məsləhəti ilə 1906-cı ildə Mokovo Universitetinin Fizika və Riyaziyyat fakültəsinə daxil olur və burada üç il oxuyur. Sonra 1913-cü ildə mühəndis-mexanik dərəcəsi ilə bitirdiyi Moskva Ali Texniki Məktəbinin birinci kursuna daxil olur. Tələbə ikən ədəbi fəaliyyətlə məşğul olmağa başlayır. oset. «Ног цард» qəzetində dərc etdiyi bir sıra məqalələr yazır. 1913-cü ilin yayında imperiya ordusuna çağırılır. Birinci Dünya müharibəsi başlayandan sonra, zabit rütbəsi ilə Tiflis əyalətinin Qori rayonunda yerləşən dəmiryol qoşunlarına göndərilir. 1917-ci ildə vətəninə qayıdır. Dzau kəndində keçirilən Cənubi Osetiya nümayəndələrinin İkinci Konqresindən sonra Ruten Qaqloyev yol komissiyasına seçiir. Eyni qurultayda Cənubi Osetiya Milli Şurasına da seçilmişdir. 1918-ci ildə Tsxinval-Zaramaq yolunun layihələndirilməsinə başlayır, Cənubi Osetiyada körpülərin və keçidlərin inşasında iştirak edir. 1920-ci ildə Cənubi Osetiyadakı üsyan səbəbiylə qaçqınlara kömək etdiyi Şimali Osetiyaya köçür. Tutulur və Pskov yaxınlığındakı bir düşərgəyə sürgün edilir, oradan Baltikyanı ölkələrə qaçır. Polşa, Almaniya, İngiltərə və Fransada sürgün həyatı yaşayır. Xaricdə olarakən "Noq sard" qəzetində nəşr olunan oset. «Хуссармæ», «Тарды сагъæс», «Æцæгæлон бæстæты», «Европæ» şeirlərini yazır.

1928-ci ildə Cənubi Osetiyaya qayıdır və 4,5 kilometrlik tunel hissəsi olan 40 kilometr uzunluğunda Zaramaq-Uanel yolunun layihələndirilməsinə başlayır. Layihəsi haqqında 1929-cu ildə *rus.* «Фидиуæг» jurnalının 8-9 sayında "Osetiya aşırım şose yolu" başlıqlı məqaləsini yazır.

Tsxinvali Su Elektrik Stansiyasının direktoru olur. Cənubi Osetiya Araşdırma İnstitutunun sənaye şöbəsinə rəhbərlik ediri. Cənubi Osetiya Pedaqoji İnstitutunda dərs deyir. Layihəsi zamanı o, yol boyu Cənubi Osetiyanın toponimik xəritəsini hazırlayır.

1937-ci il iyulun 19-da məlumat əsasında həbs olunur və repressiyaya məruz qalır.

1987-ci ildə Tsxinvalidə ölümündən sonra "Namıs" adlı əsərlərinin toplusu nəşr olunur.

Mənbə
-----

* Рутен Гаглоев относится к числу самых известных представителей осетинской интеллигенции минувшего века
* Рутен Гаглоев: патриот, инженер, публицист, общественный деятель

İstinadlar
----------

1. ↑  "Рутен Гаглоев: патриот, инженер, публицист, общественный деятель". 2021-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-17.
2. ↑  "Гаглоев Рутен Нестерович". 2021-12-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-17.
**Cəmilə Cabbarova** (1978, Bakı) — pianoçu.

Həyatı
------

1978-ci ildə Bakıda anadan olmuş Cəmilə xanım indi İzmir Opera Teatrında çalışır. Hazırda Türkiyənin Zafer Erdaş, Tuncay Kurtoğlu və Tevfik Rodosdan ibarət ən güclü opera üçlüyünün ("Üç Bas") çıxışlarını müşayiət edən Cəmilə Cabbarova sonuncu dəfə fevralın 2-də Ankarada səhnəyə çıxıb. Həmin gün Ankara Dövlət Opera və Balet Teatrında "Üç Bas"ı müşayiət edən Cəmilə Cabbarova yenidən qardaş ölkə mətbuatının gündəminə düşüb. Konsertdə Cəmilə xanımın müşayiəti ilə qardaş ölkənin üç ən güclü səsinin ifasında klassik Qərb və Şərq musiqiləri ilə yanaşı, Azərbaycan mahnıları da ifa olunub.

Cəmilə Cabbarovanın dosyesi
---------------------------

32 yaşlı pianoçu xanım nə az, nə çox, düz 14 il Bakıda Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbində təhsil alıb. 6 yaşından piano sinfinə gedən Cəmilə xanım 1996-ci ildə Bakı Musiqi Akademiyasında təhsilini davam etdirib. Dilarə Mirzəquliyevanın sinfində oxuyan Cəmilə Cabbarova, 2000-ci ildə Oqtay Abbasquliyevin tələbəsi olaraq, Bakı Musiqi Akademiyasından məzun olub. 2002-ci ildə doktoranturanı bitirərək, 2003-cü ildə Moskva Dövlət Konservatoriyasında master-klasslara qatılıb. 2004-cü ildə Almaniyada "İstedadlı musiqiçilər" adlı master-klassa qatılan Cəmilə xanım 6 mövsümdür ki, İzmir operasında çalışır, Türkiyədə və Avropanın bir çox ölkələrində saysız-hesabsız konstertlərdə iştirak edir. 2007-ci ildə Vyanada beynəlxalq müsabiqənin şərəf mükafatını qazanıb. Çoxsaylı ifaçılıq müsabiqələrində ilk yerləri tutan Cəmilə Cabbarova hazırda qardaş ölkədə ən yaxşı opera pianoçusu imicinə malikdir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Türkiyəni heyrətləndirən azərbaycanlı Cəmilə Cabbarova kimdir? Arxivləşdirilib 2010-02-17 at the Wayback Machine
**Həqiqət Rzayeva küçəsi** — Bakının tarixi küçəsi. İçərişəhər tarixi rayonunda yerləşir.

Tarixi
------

Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan SSR Xalq Artisti Həqiqət Rzayevanın şərəfinə layiq görülmüşdür. Köhnə adı - Varvarinskaya, Sovet dövründə (1939-cu ildən 1992-ci ilədək) Menjinskoqo adını verilib.

1860-cı ildə qədim şəhərin dəniz kənarından olan qala divarı sökülüb və azad meydanlar yeni evlərlə tikilmişdir.

1967-ci ildən 1996-cı ilədək Azərbaycan Musiqi Mədəniyyəti Dövlət Muzeyi köhnə karvansarada (ev 9) yerləşmişdir.

Tikili
------

ev 3
* 1 - Xan karvansara
* 3 və 11 - yerli əhəmiyyətli memarlıq abidələri elan edilmişdir.
* 9 - Karvansaray-teatr "Muğam"

Mənbə
-----

1. Улицы, площади, бульвары, парки Баку по названиям со времени возникновения города Arxivləşdirilib 2018-08-10 at the Wayback Machine
2. Ичери-шехер. Памятники местного значения Arxivləşdirilib 2018-01-21 at the Wayback Machine
3. Cписок архитектурно-исторических объектов историко-культурного памятника «Ичери-шехер»

Həqiqət Rzayeva küçəsi (İçərişəhər)**1**
**1**
**2**
**2**
**2**
**3**
**4**
**5**
**6**
**7**
**8**
**14**
**8**
**14**
**10**
**11**
**12**
**13**
**15**
**15**
**9**
**16**
**17**
**18**
**19**
**20**İçərişəhər küçələrinin xəritəsi: 1 — Böyük Qala, 2 — Kiçik Qala, 3 — Asəf Zeynallı, 4 — Qala, 5 — Hərb, 6 — Həqiqət Rzayeva, 7 — Vəli Məmmədov, 8 — Fərid Əliyev, 9 — İlyas Əfəndiyev, 10 — Mirzə Şəfi küçəsi, 11 — Telman Bağırov, 12 — Sabir, 13 — Firdovsi küçəsi, 14 — Müslim Maqomayev, 15 — Mirzə Mansur, 16 — Neftçilər, 17 — Əziz Əliyev, 18 — Səftər Quliyev, 19 — Qazı Məhəmməd , 20 — Vaqif Mustafazadə.
**Nazlı Tolga Brenninkmeyer** (8 noyabr 1979, Ankara) — türk-holland jurnalisti və xəbər aparıcısıdır.

Həyatı
------

O, atasının vəzifəsi ilə əlaqədar 7 yaşında Ankaradan İstanbula köçüb. Əvvəlcə Erenköy İbtidai məktəbini, daha sonra Üsküdar Amerikan Liseyini bitirib. Universitet təhsilini Marmara Universitetinin Ünsiyyət fakültəsində tamamladı. Daha sonra Qalatasaray Universitetinin Ünsiyyət fakültəsində magistr dərəcəsi aldı. Jurnalistika karyerasına 1998-ci ildə universitetdə oxuyarkən Kanal D -də təcrübə ərizəsi qəbul edildikdən sonra başlayıb. O, ilk olaraq Kanal D-də Xarici Xəbərlər xidmətində işə başlayıb. Daha sonra Tuncay Özkan baş redaktorda gündəlik və gecə xəbərlərini təqdim etdi. Tuncay Özkan 4 il Kanal D-də qaldıqdan sonra 2002-ci ildə Tuncay Özkan ilə Doğan Qrupu arasında yaranan fikir ayrılığına görə Defne Samyeli və komandası ilə Show TV -yə keçdi. Show TV-də qaldığı 1 il ərzində gecə-gündüz xəbərləri ilə yanaşı, xüsusi müsahibələr də verib. 2003-cü ildə Show TV-dən ayrılaraq eyni yayım qrupunun xəbər kanalı Skytürk -ə keçdi. Skytürk-də əvvəlcə nahar xəttində Nazlı Tolqa ilə "Gündəm", axşam nəsilində isə Nazlı Tolqa ilə "Xəbər Masası" adlı proqramlar hazırlayıb təqdim etdi. 2007-ci ilin yanvar ayında Doğan Şentürkün dəvəti ilə Skytürk-dən FOX -a çevriləcək TGRT -yə keçdi. 2008-ci ildə şirkət siyasətinə görə FOX Main News-un vaxtı 22:00-a dəyişdirilmiş və adı Fox On Ana Xəbər olaraq dəyişdirilmişdir. 14 iyun 2013-cü ildə 7 ilə yaxındır ki, davam edən əsas xəbər aparıcısından ailə qurub, xaricdə məskunlaşdığı üçün ayrılıb. Nazlı Tolqa xristiandır və Hollandiyalı iş adamı Lawrence Brenninkmeyer ilə 31 avqust 2013-cü ildə Saint Esprit kilsəsində evlidir. 

Nazlı Tolqanın özündən 15 ay böyük olan Eda adlı böyük bacısı var və ötən illərdə ana olub. 

* Bir çox panellərdə, konfranslarda və Dünya İqtisadi Forumu kimi beynəlxalq açılışlarda; O, məruzəçi, panelist və moderator kimi müxtəlif vəzifələri yerinə yetirib.
* O, diktor olmaqla yanaşı, üç il (2010-2013) özəl media tədris mərkəzində dərs deyib.
* Ankarada doğulan Tolqanın atası Malatyalı, anası isə Termelidəndir .

Digər mükafatlar
----------------

* Aydın Universiteti 7. Ənənəvi Ünsiyyət Mükafatları - Ən Yaxşı Qadın xəbər aparıcısı
* Flip Newspaper TV Stars Award - Ən Yaxşı Qadın xəbər aparıcısı
* Golden Lion - Ən Uğurlu Xəbər Bülleteni Aparıcısı və Ən Yaxşı Xəbər Proqramı
* Foot Newspaper - 2010-cu ilin ən yaxşı qadın xəbər aparıcısı
* Namık Kamal Universiteti Media Mükafatları İlin Ən Yaxşı Xəbər aparıcısı (2013)
* Ən Yaxşı Aparıcı - Yeni Yüzyıl Universiteti Communication Awards 2012
* Arel Universiteti 2-ci Ünsiyyət Mükafatları Ən bəyənilən qadın xəbər aparıcısı
* Media və Yeni Media 2012 Mükafatları "Ən yaxşı xəbər aparıcısı"
* Lions Achievement Awards "İlin ən uğurlu qadın xəbər aparıcısı"
* İstanbul Aydın Universiteti Ünsiyyət Mükafatları İlin Ən Yaxşı Diktoru (2013)

İşlədiyi kanallar
-----------------

* 1998-2002: Kanal D
* 2002-2003: Show TV
* 2003-2007: Skyturk
* 2007-2013: FOX (Türkiyə)
**İlqar Mikayıl oğlu Əliyev** (21 dekabr 1970, Bakı) — televiziya aparıcısı.

Həyatı
------

İlqar Mikayıloğlu 1970-ci ildə Bakıda anadan olub. Bakı şəhəri 13 saylı orta məktəbi bitirib. Sovet ordusu sıralarında xüsusi təyinatlı briqadada xidmət edib. İxtisasca inşaat mühəndisidir. Dağlıq Qarabağdakı hərbi əməliyyatlarda iştirak edib, yaralanıb, kontuziya alıb. Hazırda Azad Azərbaycan tele kompaniyasında işləyir. Qarabağda, Çeçenistanda, Əfqanıstanda və Gürcüstanda hərbi əməliyyatları lentə alıb. ANS telekompaniyasında adi əməkdaşdan şef redaktor vəzifəsinə qədər yüksəlib. Televiziya sahəsində bir çox diplom və prizlərlə mükafatlandırılıb.

Odlu silahın bütün növləri ilə davranmağı bacarır. İdmanın boks və kikboks növləri ilə məşğul olub.

Eyni zamanda futbol həvəskarıdır. ANS TV-də yayımlanan Çempionlar Liqasının bir çox oyunlarını şərh etmişdir.

Ailəsi
------

Gülər Əhmədovanın qardaşıdır.

Evlidir. 2 övladı var. Həyat yoldaşı hüquqşünas Zülfiyə Bayramovadır. Ailənin həmçinin övladlığa götürdüyü Əmrah adında oğlu da var. Əmrah 44 günlük müharibədə şəhid olub.

Filmoqrafiya
------------

1. Bəd xəbər gətirən qəribə insanlar-2 (film, 2005)
2. İç Xəbər
3. Zirvə — 2001

İstinadlar
----------

1. ↑  "İlqarla Zülfiyyənin övladlığa götürdüyü Əmrah şəhid olub". Milli.Az (az.). 12 aprel 2023. İstifadə tarixi: 12 aprel 2023.
**Çiçəklənən naz** (*lat.* Genista florida) — bitkilər aləminin paxlaçiçəklilər dəstəsinin paxlakimilər fəsiləsinin naz cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Piriney yarımadasında yayılmışdır.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 1,5 m olan, çubuqvari gövdəli, yarpağını tökən, bəzən yerə sərilmiş kolcuq, yarımkol və ya koldur. Zoğları şırımlı və tüklü, qabığının rəngi yaşıldır. Yarpaq düzülüşü növbəli, bəzi hallarda qarşılıqlı və qönçəvaridir. Yarpaqları sadə, kənarı tam, bəzən üçbölümlü olub, uzunluğu 20 mm-dir. Möhkəm kök sisteminə malikdir. Çiçək tumurcuqları yarpaqların qoltuğunda örtülmüş, görünəndir. Qızılı rəngli çiçəkləri sadə salxımlarda toplanır. Yelkənciyi tam çılpaqdır. Kasacığı zınqırovşəkilli, ikidodaqlıdır. Üst dodağı iki, alt dodağı isə üçdişlidir. Tacı sarı, nadir hallarda ağdır. Çiçəkdəki 10 erkəkcik birləşərək boru əmələ gətirir. Paxlaları ensiz, uzunsov, bir qədər əyilmiş, yanlardan basıq, tüklü, əksərən çoxtoxumlu, uzunluğu 1,5 sm-dir. Toxumları qara rəngli, parlaqdır. Toxumla artırılır.

Ekologiyası
-----------

İşıqsevən bitkidir, xüsusən daşlı-qayalı yerlərdə əkilmək üçün qiymətlidir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Dendrologiya İnstitutunun təcrübə sahəsinə introduksiya edilmişdir.

İstifadəsi
----------

Dekorativ bitki kimi becərilir. Tərkibində boyaq maddələri vardır.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q15480857
* Wikispecies: Genista florida
* APDB: 146430
* EoL: 703594
* EPPO: GENFL
* EUNIS: 170904
* GBIF: 5347816
* GRIN: 17310
* iNaturalist: 338103
* IPNI: 496046-1
* IRMNG: 10893426
* NBN: NBNSYS0200002221
* NCBI: 49822
* Plant List: ild-8395
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:496046-1
* WFO: wfo-0000213325

 |
**Fatih Portakal** (2 fevral 1967, Nazilli, Aydın ili) — türk jurnalist, aparıcı və YouTuber.

Təhsil Həyat
------------

2 fevral 1967-ci ildə Aydının Nazilli rayonunda anadan olub. İbtidai təhsilini Karacasuda tamamladı; Orta təhsilini İzmir Atatürk Liseyində bitirib. Ali təhsilini İstanbul Universitetinin Biznesin idarə edilməsi fakültəsində başa vurub. 1994-cü ildə magistratura və xarici dil təhsili almaq üçün Avstraliyaya getdi.

İş həyatı
---------

Fatih Portakal təhsil aldıqdan sonra bir müddət Avstraliyada məşhur restoran işləyib. 1997-ci ildə Türkiyəyə qayıdıb. Armağan Toperlə evləndi. 1997–2005-ci illərdə Star TV -də müxbir işləyib. 2005-ci ildə jurnalist Mehmet Ali Birandın təklifi ilə Kanal D -ə keçdi. 2010-cu ilin may ayında FOX-un müxbirlərindən İrfan Değirmencinin təklifi ilə FOX -a keçdi.

Fatih Portakal 2010–2013-cü illər arasında FOX-da *Çalar* *Saat* proqramının aparıcısı olub. 2013-cü ilin sentyabr ayında FOX-un qadın jurnalistlərindən biri olan Nazlı Tolqa ailə qurub xaricə köçmək məcburiyyətində qaldıqda o, *Fox Main News* proqramının aparıcısı vəzifəsindən ayrılaraq proqramı təqdim etməyə başlayıb. O, həmçinin *Fatih Portakalla Türkiyənin Trendləri* adlı proqramı təqdim edib.

Aydınlı aparıcı, 43. Qızıl Kəpənək Mükafatlarında "Ən yaxşı kişi xəbər aparıcısı" mükafatına layiq görülüb. Eyni mükafat. Qızıl Kəpənək Mükafatlarını da aldı. 2020-ci ildə FOX Main News-da Fatih Portakal ilə FOX Main News proqramından ayrıldığını açıqladı. Bu gün; O, YouTube kanalı Fatih Portakalda gündəmi qiymətləndirən məzmun hazırlayır və aktual hadisələri qiymətləndirir.

İşləyir
-------

* SESSİZ (2012)
* Aklımla Dalga Geçme (2016)

Həmçinin bax
------------

* FOX

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
| Tematik saytlar | IMDb |
| Normativ yoxlama | GND: 121242896X · ISNI: 0000 0004 9844 5234 · LCCN: no2017084255 · VIAF: 31149912601806212077 · WorldCat VIAF: 31149912601806212077 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Jurnalist ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Teymur Mikayıl oğlu Kərimov** (14 oktyabr 1979, Penza) — **Timur Rodrigez** səhnə adı ilə tanınan Azərbaycan əsilli rusiyalı şoumen, aparıcı, müğənni və aktyor. Rusiya telekanallarında efirə gedən *KVN* və *Comedy Club* kimi proqramların iştirakçısı, eləcə də *Krokodil*, *Sexy chart*, *Tantsi bez pravil* kimi proqramların aparıcısı olaraq məşhurluq qazanmışdır.

2010-cu ildə o Ani Lorak ilə hit bir duetə, "Uvleçeniye" (*rus.* Увлечение) mahnısına imza atır. 2013-cü ildə "O tebe" (*rus.* О тебе), 2015-ci ildə isə "Novıy mir" (*rus.* Новый мир) albomlarını buraxmışdır.

Timur və həyat yoldaşı Anna
Muz TV, HTB, THT, Musicbox kimi kanallarda bir çox proqamların aparıcısı olmuş Timur, Penzada dünyaya gəlmişdir. Atası azərbaycanlı, kukla teatrının aktyoru Mikayıl Kərimov, anası isə yəhudi əsilli, alman və ingilis dilləri müəllimi Zlata Yefimovna Levinadır. Ailəlidir, 2 övladı var. Həyat yoldaşı Anna Devoçkina ilə 2007-ci ilə ailə həyatı qurmuşdur. Cütlüyün 2009-cu ildə Migel, 2012-ci ildə isə Daniel adlı oğlu dünyaya gəlmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Timur Rodriguez // Česko-Slovenská filmová databáze (çeş.). 2001.
2. ↑  "Мой отец - азербайджанец. И он часто мне рассказывал о великом азербайджанском джазмене Вагифе Мустафазаде". 2013-07-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-08-20.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-25.
4. ↑  "Тимур Родригез стал отцом во второй раз". 26 oktyabr 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 fev 2023.
**Qapar Aytiyeviç Aytiyev** (qırğ. Гапа́р Айти́ев) — qırğız rəssam və heykəltəraşı. Qırğızıstan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1966). SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının müxbir üzvü (1973). SSRİ xalq rəssamı (1971). Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1982).

Həyat və yaradıcılığı
---------------------

Qapar Aytiyev 15 sentyabr 1912-ci ildə Qırğızıstanın Tuleyken kəndində anadan olub. 1935—1938-ci illərdə Moskva Rəssamlıq Texnikumunda təhsil almışdır. Qırğızıstanın ilk peşəkar rəssamlarından biridir. Seyrçi-poetik, bədii-epik təsviri ilə seçilən portret, mənzərə və məişət janrlarında tablolar yaratmışdır. "Qırğızıstan torpağı" (1954—1960) sisilə rəsm əsərlərinin, Toktoqul Satılqanovun heykəlinin (1974, Frunze) müəllifidir. Qırğızıstan musiqili dram teatrı tamaşalarının rəssamı olmuşdur. 1971-ci ildə SSRİ xalq rəssamı adı ilə, 1982-ci ildə isə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı ilə təltif olunmuşdur. Qapar Aytiyev 16 dekabr 1984-cü ildə Bişkek şəhərində vəfat etmişdir.

Mənbə
-----

AME. 2-ci cild. Bakı, 2010. səh 439.
**Türk Hava Yolları reys 6491** — Türk Hava Yolları adından ACT Airlines tərəfindən idarə olunan və Hong Kongdan İstanbula uçması planlaşdırılan bir yük təyyarəsinin Qırğızıstanda bir dayanacağa enməyə çalışarkən yaşayış bölgəsinə çırpılması ilə nəticələnən beynəlxalq bir yük uçuşudur. Təyyarədə hava limanından təxminən 2 kilometr (1.2 mil) 4 nəfərlik bir heyət var. Dacha-17-nin qərbində, suyun üzərində yerləşən yaşayış yerindəki uşaq, 35 yerli sakin, 36 yerli sakin də daxil olmaqla cəmi 39 nəfər qəzada həyatını itirdi, bir neçə ağır yaralanma keçirdi. Qəza səbəbindən 17 yanvar çərşənbə axşamı Qırğızıstanda milli matəm elan edildi. Rəsmi açıqlamalara görə, dövrün yük bölməsində 85,618 kiloqram mal var idi.

Eniş edən təyyarə, Manas Beynəlxalq Hava Limanında 26 pistin bütün uzunluğunu uçdu və pistin ən ucundan 900 metre məsafədə yerə dəydi. Qəzadan sonra Qırğızıstanda bir günlük matəm elan edildi. Qırğızıstan Höküməti və ACT Airlines təyyarənin yanacaqdoldurma və heyət dəyişikliyi üçün Bişkekə eniş etdiyini elan etsə də, Qırğızıstan müxalifətinin təyyarənin yük qalıqlarına Rus və Qırğızıstan dili etiketlər basılmışdı və ACT Hava Yolları təyyarənin Hong Kongdan İstanbula birbaşa getmək üçün yanacaq olduğunu elan etdi. Yüklərin Bişkekdə boşaldılacağını və hava limanında qaçaqmalçılıq və ya korrupsiya ola biləcəyini söylədi.

Qəzadan sonra Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsi təyyarədə hər hansı bir nasazlıq olmadığını və ya hava hərəkəti nəzarətçilərinin səhv etmədiyini; Təyyarənin pilot səhvinə görə səhv sürüşmə xətti səbəbindən qəza etdiyi açıqlandı.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  .
2. ↑  .

| ⛭
* ← 2016
* Aviasiya qəzaları və insidentləri (2017 (2017))
* 2018 →

 |
| --- |
| 
* 16 yan → Türk Hava Yolları reys 6491
* 20 mart → 2017 Cənubi Sudan Antonov An-26 qəzası
* 29 mart → Peruvian Hava Yolları reys 112
* 29 aprel → 2017 Aeroqaviota Hava yolları An-26 qəzası

 |
**Qırmızı Qvardiya** (fin Punakaarti; *isv.* Röda gardet) - 1900-cü illərin əvvəllərində Finlandiya işçi hərəkatının yarımhərbi birlikləri idi. İlk Qırmızı Qvardiya 1905-ci ildəki ümumi tətillərdə yaransa da, bir il sonra ləğv edilmidşi. 1917-ci il Rusiyadakı Fevral inqilabından sonra Qırmızı Qvardiya yenidən quruldu və 1918-ci ildə Finlandiya vətəndaş müharibəsində Qırmızı Finlandiyanın ordusunu formalaşdırdı. Vətəndaş müharibəsinin başlanğıcında Qırmızı Qvardiyanın birləşmiş qüvvələri təxminən 30 000-ə çatmış, müharibənin gedişatında isə 90 000 - 120 000-ə qədər arta bilmişdi. Bu rəqəmlərə Qadınlar Qvardiyasının 2000-dən çox üzvü də daxil idi. 1918-ci ilin mayında qələbə qazanmış Ağlar 80 000-ə qədər Qırmızını əsir tutmuş, onlardan 12 000 - 14 000-i edam, xəstəlik və qida çatışmazlığı səbəbindən həbs düşərgələrində ölmüşdü. Qırmızıların böyük əksəriyyəti 1918-ci ilin sonlarında əfv edildi.

Təxminən 10000-13000 Qırmızı Sovet Rusiyasına qaça bilmişdi. Onlardan bəziləri Rusiya vətəndaş müharibəsində 1920-ci ilə qədər Şərqi Kareliyanı işğal edən Ağ finlərə qarşı döyüşmüşdü. Murmans legionu Britaniya tərəfindən Finlandiya vətəndaş müharibəsinin erkən dövrlərində Şimali Finlandiyadan Rusiyaya qaçmış Qırmızı Qvardiya birliklərindən təşkil edilmiş hərbi birlik idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Background". Royal Reds: Finns in the British Murmansk Legion 1918–1919. 15 July 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 January 2017.
**Salar de Uyuni** və ya **Salar de Tunupa**-10.582 kvadrat kilometr (4,086 kv mi) ilə dünyanın ən böyük duz düzü, gölü və səhrası. Cənub-qərb Boliviyada Potosi və Oruro bölgələrində və And krestinin yaxınlığında və orta dəniz səviyyəsindən 3.656 metr (11,995 ft) yüksəkdə yerləşir.

Haqqında
--------

Dünyanın ən iri duzlu səhrasıdır. Səhranın özü kifəyət qədər geniş, səthi düzdür və bunun nəticəsində burada yığılan su güzgüyə bənzəyən nazik su qatı əmələ gətirir. Bütün bunlar heyrət ediləcək dərəcədə gözəl görünür. Salar-de-Uyunidə faydalı qazıntı yataqları çox olduğundan burada suyu qəribə rənglərə çalan bir neçə göl var. Səhra duzlu olduğu üçün duz hasilatı burada əsas yer tutur. Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, ərazidə 10 milyard tondan artıq duz ehtiyatı var. Halbuki, ildə bunun cəmi 25 min tonu çıxarılır.

Şəkillər
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Uyuni Salt Flat". Encyclopædia Britannica. İstifadə tarixi: 2007-12-01.[*ölü keçid*]
2. ↑  "Qadın.az".  (az.).  (#cite\_web\_url);  (#accessdate\_missing\_url)
**Samir Bayramlı** **Musa oğlu** - Azərbaycanlı aparıcı.

Həyatı
------

17 mart 1985-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 2001-2005-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində oxuyub.

Fəaliyyəti
----------

Professional televiziya fəaliyyətinə 2005-ci ildə başlayıb. İlk olaraq müxbir-aparıcı kimi, daha sonralar isə səhər verilişlərinin şəxsi rubrikalarının müəllifi və aparıcısı olan Samir 2007-2010-cu illərdə Azad Azərbaycan TVdə "Bizdən Sizə" adlı verilişin müəllifi və aparıcısı kimi fəaliyyət göstərib. 2007-2010-cu illərdə eyni zamanda dövrünün ən məşhur müsiqi yarışması olan "Yeni Ulduz"un aparıcısı olub. 2010-2011-ci illərdə Röya və Zamiq Hüseynovun iştirakı ilə "Doğma Diyar" layihəsinin aparıcısı kimi bütün Azərbaycanı dolaşıb. Bu layihədən sonra Azad Azərbaycan TVdə "Sən də Oyna" adlı məşhurların yarışdığı əyləncəli realiti verilişin aparıcısı olur.

2013-cü ildə dünyada ilk dəfə keçirilən 2013 Türkviziya Mahnı Müsabiqəsinin Azərbaycandakı proqramı üzrə aparıcı və Azərbaycan nümayəndə heyətinin rəsmi üzvü kimi çıxış edir. 2014-cü ildə yenə Azad Azərbaycan TVdə "Toydan Əvvəl"in aparıcısı olub. Hal hazırda isə Samir Bayramlı ölkənin Muz TV-də mütəxəssislərlə şəxsi söhbət üzərində qurulan "Söhbətsiz" verilişinin müəllifi, aparıcısı və layihə rəhbəri kimi fəaliyyət göstərir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Simsar.az - SAMİR BAYRAMLI: "BƏZİ ŞEYLƏRİ ÖZÜMƏ YEDİRƏ BİLMİRƏM"". 2021-12-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-23.
2. 1 2  "Samir Bayramlı - Rəsmi vebsayt". 2019-12-23 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-23.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qurd (dəqiqləşdirmə).

**Fərid Eminov** və ya tanınan adı ilə **Qurd** (*tam adı: Fərid Nəsir oğlu Eminov;* 20 may 1985, Bakı Azərbaycan) — Azərbaycanlı reper.

Həyatı
------

Fərid Nəsir oğlu Eminov 1985-ci il may ayının 20-sində Bakı şəhərində anadan olub (Əslən Cənubi Azərbaycanlıdır). İlk təhsilini 1992-2003 -cü illər Bakı şəhər 8 nömrəli tam orta məktəbdə almışdır. 2003-cü ildə Azərbaycan Texniki Universitetinin Ekologiya fakültəsinə qəbul olmuş, 2007-ci ildə bitirmişdir. 2007-2008 -ci illərdə öz hərbi xidmətini Azərbayacan Dövlət Sərhəd xidmətində yerinə yetirmişdir. **Qurd** birinci evliliyindən iki oğula sahibdir, Rəsul və Murad Eminovlar. 2021-ci ildə 2-ci dəfə ailə həyatı qurmuşdur.

Karyera
-------

Öz fəaliyyətinə 2000-ci ildə Miri Yusifin layihəsi olan "Dəyirman" qrupunda başlayıb.
Miri Yusif tərəfindən "Qurd" ləqəbi verilib və bu ləqəb ilə tanınır.
İlk albomu (kaset) 2001-ci ildə "Allahım" olmuşdur. 2005-ci ildə "Klan-A-Plan" qrupu yaradılıb və bu qrupun üzvü olub. "Klan-A-Plan" qrupu öz fəliyyətini 2012-ci ildə dayandırmışdır. 2007-2010 -cu illərdə öz rep fəaliyyətini tamamilə dayandırmışdır. 2010-cu ildə "Klan-A-Plan" qrupunun üzvü Rüfət Ryder rəhmətə gedəndən sonra 2010-2012 -ci illərdə öz fəaliyyətini yenidən bu qrupda davam etdirmişdir. 2012-ci ildə qrup dağılandan sonra solo karyerasında öz məşhurluğunu qazanmışdır. Məşhur mahnıları "Rəqs edir hər kəs", "Tapın Onu" , "Tək-tək" , "Apar məni", "Kayfla yaşa ", "Tar ", "İlk öpüsh ", "Babat-babat ", "Bana-Bana" , "Dincəleyşin" , "Sənin olsun", :Qara-qara" və.s. Qurd ölkənin müxtəlif bölgələrində böyük dinləyici kütləsi üçün solo konsertlər vermişdir. Ən böyük konserti Naxçıvanda, ikinci ən böyük konserti Şəki şəhərində baş tutmuşdur – 6000 (altı min) dinləyici iştrak etmişdir. Şəxsi Youtube kanalında 60 000 000-dan çox izlənməsi vardır.

Diskoqrafiya
------------

1. İNŞALLAH 2002
2. İntro
3. Allahım
4. Hörmətli feat.Vahid Qədim
5. Atalar Sözü (feat Mc Rain)
6. Yalançı feat. Boz
7. Azmış Şəhər feat. Sitarə
8. Azərilər
9. Ayrılıq
10. Küçə (skit)
11. Vecimə Deyil feat. Boz
12. Pul Məndə feat. Miri Yusif. Dəyirman
13. Gecdi feat. Boz
14. Bəs Niyə?
15. İNŞALLAH feat. Miri Yusif, L-mir

İstinadlar
----------

1. Qurd izləyicilərini +18 klipi ilə şoka saldı (VİDEO)
**Renenutet** — Renenutet (həmçinin Ernutet, Renen-vetet, Renenet kimi tərcümə olunur) qədim Misir dinində yemək və məhsul ilahəsi idi. Məhsulun əhəmiyyəti insanları məhsul yığımında Renenutetə çoxlu qurbanlar verməyə vadar edirdi. Renenutet kobra və ya kobra başlı qadın kimi təsvir edilmişdir.

Bu ilahə doğulandan ölənə qədər fironun qayğısına qalan "dayə" idi.
Renenutet yunanca Termoutis və ya Hermutis adlanırdı. O, tarlaların məhsuldarlığını təcəssüm etdirirdi, krallığın və gücün qoruyucusu idi.

Bəzən yemək ilahəsi kimi Renenutet əri Sobeklə hesablaşırdı. O, Nil çayı kimi nəzərdə tutulurdu ki, onun illik daşqınları münbit lil yığaraq bol məhsul götürməyə imkan verirdi. Medinet Madi məbədi Sobek və Renenutetə həsr edilmişdir. Feyyumda kiçik bəzəkli tikilidir.

Renenutet bəzən ilan kimi də təmsil olunan Nehebkaunun anası hesab olunurdu. Renenutet Nehebkaunun anası hesab ediləndə onun yer üzünü təmsil edən əri Geb var idi.

O, tanrı Neprinin anası idi.

Sonralar, Aşağı Misirdə ibadət edilən ilan ilahəsi olaraq, Renenutet getdikcə Aşağı Misirin güclü qoruyucusu olan Vadjet və kobra kimi təmsil olunan başqa bir ilan ilahəsi ilə əlaqələndirildi. Nəhayət, Renenutet, baxışlarının düşmənləri öldürdüyü deyilən Vadjetin alternativ bir forması kimi müəyyən edildi. Vadget fironların tacında təsvir olunan kobra idi.

mərkəzdə qarşısında oturmuş ilan başlı qadın kimi Renenutet

İstinadlar
----------

1. ↑  *Pinch, Geraldine.* Egyptian mythology: a guide to the gods, goddesses, and traditions of ancient Egypt. New York: Oxford University Press. 2003. ISBN 0195170245.
2. ↑  *Leitz, Christian; Budde, Dagmar; Goldbrunner, Lothar; Förster, Frank; Recklinghausen, Daniel von; Ventker, Bettina.* LGG. Peeters Publishers. August 2, 2002. ISBN 9789042911499. September 25, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: September 22, 2022 – Google Books vasitəsilə.
3. ↑  *Institute, Scriptural Research.* Wisdom of Amenemope. Scriptural Research Institute. March 27, 2020. ISBN 9781989852064. September 26, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: September 22, 2022 – Google Books vasitəsilə.
4. ↑  *Flusser David, and Shua Amorai-Stark.* ""The Goddess Thermuthis, Moses, and Artapanus." Jewish Studies Quarterly 1, no. 3". 1993: 217–33. JSTOR 40753100.
5. ↑  *Francoise Dunand and Christiane Zivie-Coche (trans. David Lorton).* Gods and Men in Egypt: 3000 BCE to 395 CE. Ithaca: Cornell University Press. [hereafter: Gods and Men]. 2004.
**Tələt Soltan oğlu Bakıxanov** (13 iyun 1927, Bakı – 30 may 2000, Bakı) — Azərbaycan kamançaçalanı, muğam ifaçısı, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1975).

Bioqrafiya
----------

Tələt Bakıxanov 13 iyun 1927-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Musiqiçi kimi yetişməsində əmisi Əhməd Bakıxanovun böyük rolu olmuşdur. 1945–1947-ci illərdə teatr texnikomunu bitirmiş, 1947–1949-cu illərdə isə Asəf Zeynallı adına Azərbaycan Dövlət Musiqi Məktəbində kamança ixtisası üzrə Hafiz Mirzəliyevdən və Firuz Əlizadədən dərs almışdır. 1947-ci ildən Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının mahnı və rəqs ansambılının solisti olmuşdur.

Tələt Bakıxanov 30 may 2000-ci ildə Bakı şəhərində beyin insult xəstəliyindən vəfat etmişdir.

Yaradıcılığı
------------

Fransa, İndoneziya, Malta, İran, Türkiyə, Suriya kimi bir sıra xarici ölkələrdə qastrol səfərlərində olmuş, muğam üçlüyünün tərkibində görkəmli xanəndələri müşayiət etmişdir. Azərbaycan muğamlarının, xüsusilə, "Segah" instrumental muğamının gözəl ifaçılarından biri kimi tanınmışdır.

Tələt Bakıxanov respublika və beynəlxalq əhəmiyyətli müsabiqələrin, simpoziumların iştirakçısı və qalibi olmuşdur. 1970–1980-cı illərdə Səmərqənd şəhərində keçirilən "Yaxın və Orta Şərq xalqları peşəkar musiqisinin ənənələri və müasirlik" mövzusunda birinci və ikinci beynəlxalq simpoziumlarinin iştirakçısı olmuş, Bəhram Mansurov, Canəli Əkbərov və Alim Qasımov kimi sənətkarlarla birgə Azərbaycan muğam ifaçılığı sənətini təmsil etmişdir.

Tələt Bakıxanov 1988-ci ildən Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbində çalışmışdır.

Filmoqrafiya
------------

1. O olmasın, bu olsun (film, 1956)

Mənbə
-----

* **Tələt Bakıxanov** *mugamradio.az* saytında. Arxivləşdirilib 2011-12-11 at the Wayback Machine