**Fetuçini Alfredo** (*it.* Fettuccine Alfredo) və ya pasta *al burro* (*it.* pasta al burro) kərə yağı və fetuçini pastası ilə qarışdırılmış italyan yeməyidir. Bu yeməyi 20-ci əsrin əvvəllərində Romadakı restoranında yaradan aşpaz Alfredo Di Lelionun şərəfinə adlandırılıb.

Tarixi
------

Makaronu yağ və pendirlə qarışdırılması İtaliyada qədim zamanlardan bəri mövcuddur. Artıq XV-ci əsrdə bu birləşmə İtalyan yemək kitablarında qeyd edilmişdir. Buna görə, Romadan Martino da Komo tərəfindən çap edilmiş ilk resept olan Romaneski pastası bulyonda qaynadılır və sonra pendir, yağ və ədviyyatlarla qarışdırılır.

Amma uzun müddət pasta al burro ev mətbəxi üçün yaxşı görünməyən yemək, tərkibi ilə daha zəngin İtalayan pastalarına "məğlub olan" kimi hesab olunurdu. Lakin XX-ci əvvəllirində vəziyyət dəyişdi.

Müasir fetuçini Alfredo Romada aşpaz Alfredo Di Lelio tərəfindən yaradılmışdır. Ailənin məlumatına görə, 1892-ci ildə o, Piazza Rosada yerləşən və anası Ancelina tərəfindən idarə olunan restoranda işləməyə başlayırdı. Di Lelio 1907 və ya 1908-ci illərdə ilk övladı Armando dünyaya gəldikdən sonra həyat yoldaşını İnesi sevindirmək üçün gələcək fetuçini alla Alfredo icad etdi. Piazza Rosa 1910-cu ildə Sordi passajı tikintisindən sonra yoxa çıxdı və restoran bağlanmağa məcbur oldu. Di Lelio daha sonra 1914-cü ildə Romanın mərkəzindəki Via della Skrofada o zaman sadəcə Alfredo adlanan Alfredo alla Scrofa adlı öz restoranını açdı.

Alfredo di Lelio müvəffəqiyyətinin çoxunu restoranının xüsusi yeməyi təqdim etdiyi teatrallığa borclu idi. Alfredo həmişə pastanı birbaşa müştərilərin süfrəsində, xalis qızıldan hazırlanmış bıçaqlardan istifadə edərək özü hazırlayırdı. Onun görkəmi və hərəkətləri ziyarətçilərdə bir növ müqəddəs ayin hissi yaradırdı. Alfredo pasta al burro hazırlamaq üçün yalnız fetuçini istifadə ediridi, buna görə də İtaliyanın bir çox yerində yalnız onları yağla və pendirlə hazırlamaq olar.

Alfredonun restoranı çoxlu əcnəbi ziyarət edib. Qəzetlərdə və ədəbi əsərlərdə rəylər və resenziyalar çıxdı. Aşpazın və onun imza yeməyinin şöhrəti artdı. O, yeməyin hazırlanmasını nümayiş etdirmək üçün İtaliyanın müxtəlif şəhərlərinə, eləcə də xaricdə dəvət olunmağa başladı. Pasta Alfredo xüsusilə ABŞ- da populyarlaşdı, burada orijinal resept Alfredo fetuçini krem, toyuq və bir sıra digər maddələr əlavə etməklə xeyli mürəkkəbləşdi.

İtaliya Tacı Ordeninin cəngavəri olandan sonra Alfredo di Lelionun özü 1943-cü ildə məşhur restoranı iki ofisiantına satdı. Lakin artıq 1950-ci ildə o, biznesi tərk etmək fikrindən qaçdı və oğlu Armando ilə birlikdə İmperator Avqustun meydanında Alfredo al Augusto adlı ikinci restoran açdı. O vaxtdan bəri iki "əsl Alfredonun restoranı" arasında şiddətli rəqabət var.

Müasir vəziyyəti
----------------

Fetuçini Alfredo günümüzədək populyarlıqda olan makaron növlərindən biridir, yarım fabrikat şəklində (hazır yemək və ya quru fetuçini sous üçün) istehsal olunur, bir neçə fərqli versiyası var (toyuqlu, qaridesli və s.) Sous Alfredo (Alfredo pasta üçün sous) bir çox ölkələrdə ayrıca alına bilər və artıq tərkibinə yalnız yağ və pendir deyil, həmçinin yumurta və nişasta da əlavə edilə bilər.

İtaliyada evdə hazırlanan pendir və yağ ilə pastanı ənənəvi olaraq "pasta al Burro" adlandırırlar. Resept sadədir və eyni qalır. Al dente qaynadılmış fetuçini, tavada, təncərə tavada, ya da dərin qabda kərə yağ ilə qarışdırılır, bundan sonra orada rəndələnmiş parmezsan pendiri əlavə edilir. Yeməyi hazırlama prosesində emulqasiya effekti ("krem vəziyyəti") əldə etmək üçün daim qarışdırılır, bu məqsədlə fetuçini bişirildiyi sudan istifadə edilir, bəzi alternativ reseptlərdə isə krem və yumurta sarısı əlavə edilir. Yəmək verərkən yeməyə duz və qara bibər əlavə edilir, həmçinin pendir səpilir.

Sous Alfredo
------------

Alfredo sousunu tez-tez baqqal mağazasında rahatlıq məhsulu kimi tapmaq olar. Yalnız pendir olan orijinal reseptdən fərqli olaraq, Alfredonun hazır yeməkləri və fast food versiyalarında yumurta və ya nişasta da ola bilər. 2020-ci ildə Alfredo alla Scrofa restoranı yüksək keyfiyyətli inqrediyentlərdən istifadə edərək öz "Salsa Alfredo" versiyasını təklif etməyə başladı. Sousun tərkibində Parmigiano-Reggiano (43%), su, yağ, düyü unu və günəbaxan yağı var və qaymaq yoxdur .

Qeydlər
-------

1. ↑  Например: George Rector, a la Rector: Unveiling the Culinary Mysteries of the world-famous George Rector, 1933, стр. 39
2. ↑  *articoliGambero Rosso.* "Hanno messo sul mercato la salsa in barattolo per fare le "Fettuccine Alfredo" ufficiali". Gambero Rosso (italyan). 2020-05-09. 2020-09-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-08-22.
3. ↑  "Salsa Alfredo - 4 vasetti". alfredoallascrofa (ingilis). 2020-09-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-08-22.

Ədəbiyyat
---------

* Carnacina, Luici; Buonassisi, Vincenzo (1975). Cucinadakı Roma. Milano: Giunti Martello (İtalyan).
* Maurizio Pelli (2012). Fettuccine Alfredo, Spagetti Bolonez və Sezar Salatı. Dünyanın yalançı italyan mətbəxinin zəfəri. Pittsburgh, PA: Dorrance (İngilis dili) ISBN 9781434917829 .
* Clementina Pipola, red. (2017). Fettucine Alfredo. Əsl sevgi hekayəsi. Roma: Agra Editrice (İngilis dili) ISBN 978-88-6140-220-1 .
* *Luca Cesari.* Fetucchine Alfredo // Die Geschichte der Pasta in zehn Gerichten. New York: HarperCollins. 2021. ISBN 978-3749902897.