recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mudanya barışığı** — 1922-ci ilin oktyabrın 11-də Mudаnyаda (Türkiyənin Mərmərə dənizi sahilində yaşayış məntəqəsi) Türkiyə Böyük Millət Məclisi (TBMM) hökuməti (Ismət paşa) ilə Böyük Britaniya (gen. Harrinqton), Fransa (gen. şarpi) və Italiya (gen. Mombelli) nümayəndələri arasında imzalanmış barışıq sazişi (оktyabrın 13-də Yunanıstanda Mudanya barışığına qoşulmuşdu)

Tarixi
------

Mudanya barışığı türk xalqının Antanta dövlətlərinin təcavüzünə qarşı milli azadlıq müharibəsinin uğurla başa
çatdığı və türk ordusunun İstаnbulа və Frаkiyаya həlledici hücuma hazırlaşdığı bir şəraitdə bağlanmışdı. İlk əvvəl danışıqların üç günə başa çatacağı gözlənilirdi. Lakin Mudanyada aparılan danışıqlar oktyabrın 3-dən 10-dək davam etmiş, bəzən isə kəsilmək təhlükəsi qarşısın da qalmışdı (hətta bir dəfə Antanta nümayəndələri Türkiyənin Frakiyanı
bir ay ərzində boşaldaraq türklərə qaytarmaq tələbini öz hökumətləri ilə razılaşdırmaq üçün Mudanyanı tərk etmiş, İsmət paşa isə türk ordusuna İstanbul və Frakiya üzərinə irəliləmək əmri vermişdi). Mudanya barışığına görə yunan qoşunları Maritsa çayına qədər şərqi Frakiyanı (Ədirnə şəhəri də daxil olmaqla) boşaldıb türklərin ixtiyarına verməli, Maritsanın sağ sahili (Qaraağac da daxil olmaqla) isə sülh müqaviləsi bağlanana qədər müttəfiqlərin ixtiyarında qalmalı idi. Mudanya barışığında Türkiyə tərəfi güzəştə gedərək, "qarşıdakı sülh konfransının qəti qərarınadək İstanbul və Boğazlar zonasına" qoşun yeritməmək barədə təəhhüd götürmüşdü.

Mudanya barışığı türk xalqının yadelli işğalçılara qarşı mübarizədə qazandığı böyük qələbənin beynəlxalq səviyyədə ilkin olaraq tanınması və təsdiqi idi. Mudanya barışığını imzalamaqla Antanta dövlətləri həm də TBMM hökumətini ölkənin
yeganə qanuni hökuməti kimi tanıdılar.

Mudanya barışığı Lozanna sülh müqaviləsi (1923) bağlanana qədər qüvvədə olmuşdur.

Mənbə
-----

* Hüseynov Q. H. Atatürk dövründə Türkiyənin xarici siyasətinə dair, B. 1970;
* О r е ş k о v а S. F. i dr. Oçerki istorii Turüii, M. 1983.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------
**NGC 2181**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. **OCL** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1834-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  SIMBAD Astronomical Database.
4. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2181: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2157 |
NGC 2158 |
NGC 2159 |
NGC 2160 |
NGC 2161 |
NGC 2162 |
NGC 2163 |
NGC 2164 |
NGC 2165 |
NGC 2166 |
NGC 2167 |
NGC 2168 |
NGC 2169 |
NGC 2170 |
NGC 2171 |
NGC 2172 |
NGC 2173 |
NGC 2174 |
NGC 2175 |
NGC 2176 |
NGC 2177 |
NGC 2178 |
NGC 2179 |
NGC 2180 |
**NGC 2181** |
NGC 2182 |
NGC 2183 |
NGC 2184 |
NGC 2185 |
NGC 2186 |
NGC 2187 |
NGC 2188 |
NGC 2189 |
NGC 2190 |
NGC 2191 |
NGC 2192 |
NGC 2193 |
NGC 2194 |
NGC 2195 |
NGC 2196 |
NGC 2197 |
NGC 2198 |
NGC 2199 |
NGC 2200 |
NGC 2201 |
NGC 2202 |
NGC 2203 |
NGC 2204 |
NGC 2205 |
NGC 2206



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Qozbel İohann** (*yun.* Ἰωάννης ὁ Κυρτός, *lat.* Flavius Ioannes qui est Gibbus; V əsr, Silivri, İstanbul ili – VI əsr) — Şərqi Roma imperiyası sərkərdəsi və siyasətçisi.

Həyatı
------

Qozbel İohann indiki Türkiyənin Silivri şəhəri olan Selimbriyadan idi. 492–499-cu illərdə hərbi magistr olmuşdur Bu vəzifədə 492–497-ci illər İsavriya müharibəsi zamanı imperator I Anastasinin (491–518) iki generalından biri idi və Skif İohannla birlikdə vuruşurdu. 492-ci ildə Kotiay döyüşündə Roma ordusunun komandirlərindən biri olmuşdur.

Kesariyalı Prokopi tərəfindən nəql edilən bir hekayəyə görə ("*Lətifələr*", VI.5-9) İohann İsavriya müharibəsi zamanı zabit Yustini ölümə məhkum etmiş, lakin bir yuxu görərək həyatını xilas etmək qərarına gəlmişdir. Anastasinin ölümündən sonra Yustin taxta çıxmış və 527-ci ildə ölümünə qədər hökmranlıq etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Jones, Arnold Hugh Martin, John Robert Martindale, John Morris, "Fl. Ioannes qui et Gibbus 93", *Prosopography of the Later Roman Empire*, Volume 2, Cambridge University Press, 1980, ISBN 0-521-20159-4, pp. 617–618.
**NGC 2198**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Ovçu bürcü istiqamətində yerləşir. **NF** tipli  qalaktikadır. Amerika astronomu Truman Safford tərəfindən 1863-cü ildə 38.1 sm (15 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2198: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2174 |
NGC 2175 |
NGC 2176 |
NGC 2177 |
NGC 2178 |
NGC 2179 |
NGC 2180 |
NGC 2181 |
NGC 2182 |
NGC 2183 |
NGC 2184 |
NGC 2185 |
NGC 2186 |
NGC 2187 |
NGC 2188 |
NGC 2189 |
NGC 2190 |
NGC 2191 |
NGC 2192 |
NGC 2193 |
NGC 2194 |
NGC 2195 |
NGC 2196 |
NGC 2197 |
**NGC 2198** |
NGC 2199 |
NGC 2200 |
NGC 2201 |
NGC 2202 |
NGC 2203 |
NGC 2204 |
NGC 2205 |
NGC 2206 |
NGC 2207 |
NGC 2208 |
NGC 2209 |
NGC 2210 |
NGC 2211 |
NGC 2212 |
NGC 2213 |
NGC 2214 |
NGC 2215 |
NGC 2216 |
NGC 2217 |
NGC 2218 |
NGC 2219 |
NGC 2220 |
NGC 2221 |
NGC 2222 |
NGC 2223



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Şablon:Տեղեկաքարտ Պետական գործիչ

**Yühənnas Abqari** (*erm.* Յուհաննա Աբգարիոս) və ya **Ovhannes Abqaryan** (*erm.* Հովհաննես Աբգարյան; 1832, Beyrut, Osmanlı imperiyası – 1886) — erməni iqtisadçısı, şairi və dövlət xadimi. Abqari ailəsindən İsgəndər Abqarinin kiçik qardaşıdır.

Həyatı
------

Yühənnas Abqari 1832-ci ildə Beyrutda varlı Akop Abqaryanın ailəsində anadan olmuşdur. O, Britaniyanın Beyrut konsulluğunun tərcüməçisi olmuşdur. Abqari vaxtilə bütün Yaxın Şərqdə tanınan bir valyuta bankı qurmuşdur. Sonradan Niderlandın Misirdəki konsulu kimi çalışmışdır.

Yaradıcılığı
------------

Yühənnas Abqari ərəb əxlaqi-didaktik hekayə və romanları, dünya tarixinə dair kitab yazmış, ingiliscə-ərəbcə lüğət tərtib etmişdir (1887-ci ildə nəşr edilmişdir).

Ailəsi
------

Yühənnas Abqarinin həyat yoldaşı Afife Qanavatdır. Övladlarından Jozef, Mişel, Alisa və Nəcib Abqari təhsil və ictimai xadimlər, Emi və Nəsib Abqari isə həkim idilər.

1886-cı ildə Livanın Aitet şəhərində vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  «Ծագումով հայ են», Արծվի Բախչինյան, Երևան, 1993, էջ 15.
2. ↑  Şablon:Գիրք:ՀԳԳՀ

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* «Հայերը Լիբանանի մէջ», Սիսակ Վարժապետյան, Բեյրութ, 1982.
**Çanaqlı amöblər** (*lat.* Testacealobosia) — İbtidailərin *Tubulinea* sinfinə daxil olan fəsilədir. Ən geniş fəsilədir. Əsas etibarilə iri, armudvarı, butulkavarı, dəyirmi çanağı ilə səciyyələnir. Mineral hissəciklərlə örtülmüşdür.

Yayılması
---------

Nümayəndələri Mərkəzi Avropa, Amerika və Asiyanın rütubətli mühitlərində geniş yayılmışdır. Azərbaycanda 16 növü aşkar edilmişdir: Difflugia acuminata Penard – Lənkəranın düyü tarlalarında; D. Corona Wall – Qamışlı gölündə, Yevlaxətrafı su hövzələrində, Naxçıvan MR Biçənək kəndində, İsmayıllı rayonunda, Aşağı Nügədi və Lənkəran yaxınlığındakı nohurlarda; D. Pyriformis Perty – Lənkəran düyü tarlalarında, Xaçmaz yaxınlığındakı bulaqda; D. Hydrostatika Penard – Murovdağdakı Qanlıgöl gölündə; D. scapellum Penard isə Göygöldə, Lənkəranın düyü tarlalarında, Şollar bulaqlarında, Göygöldə; D. lemani Blank, D. manicata Penard – Göygöldə; D. constricta Ehr. – Lənkəran rayonu Alekseyevka kəndində bir palıd koğuşundakı suda; D. gramen penard, D. cerceolata Cart, D. mammilaris Penard, D. bidens penard, D. lobostoma leidy – Lənkəranın düyü tarlaları və su arxlarında; D. ifflugia sp. – subtropik bitkilər altındakı sarı torpaqlarda; Pontigulasia incisa Rhumbler – Lənkəranın düyü tarlalarında.

İstinadlar
----------

1. ↑  An illustrated guide to the protozoa: organisms traditionally referred to as protozoa, or newly discovered groups (ing.). / J. J. Lee, G. F. Leedale, P. C. Bradbury 2 Lawrence: Society of Protozoologists, 2000. P. 837.
2. 1 2  Azərbaycanın heyvanlar aləmi. I cild. Bakı, Elm, 2002, 268 s.
3. ↑  Veysiq, 1931, 1939, 1940; İbadov, 1981

Ədəbiyyat
---------

1. Azərbaycanın heyvanlar aləmi. I cild. Bakı, Elm, 2002, 268 s.
**NGC 2224**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. **\*Grp** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1786-cı ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2224: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2200 |
NGC 2201 |
NGC 2202 |
NGC 2203 |
NGC 2204 |
NGC 2205 |
NGC 2206 |
NGC 2207 |
NGC 2208 |
NGC 2209 |
NGC 2210 |
NGC 2211 |
NGC 2212 |
NGC 2213 |
NGC 2214 |
NGC 2215 |
NGC 2216 |
NGC 2217 |
NGC 2218 |
NGC 2219 |
NGC 2220 |
NGC 2221 |
NGC 2222 |
NGC 2223 |
**NGC 2224** |
NGC 2225 |
NGC 2226 |
NGC 2227 |
NGC 2228 |
NGC 2229 |
NGC 2230 |
NGC 2231 |
NGC 2232 |
NGC 2233 |
NGC 2234 |
NGC 2235 |
NGC 2236 |
NGC 2237 |
NGC 2238 |
NGC 2239 |
NGC 2240 |
NGC 2241 |
NGC 2242 |
NGC 2243 |
NGC 2244 |
NGC 2245 |
NGC 2246 |
NGC 2247 |
NGC 2248 |
NGC 2249



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Çili Milli Kitabxanası** ( ispan. Biblioteca Nacional de Chile ) — Çilinin milli kitabxanasıdır. O, Santyaqodakı Avenida Libertador General Bernardo O'Higgins-də, 1925-ci ildə inşa edilən bir binada yerləşir, baxmayaraq ki, onun tarixi indiki evinə köçürülməzdən əvvəl on doqquzuncu əsrin əvvəllərinə çatır.

Tarixi
------

Biblioteca Nacional, Instituto Nacional və az sayda qurumlarla birlikdə Patria Vieja dövründə yeni yaradılmış Çili Respublikasının yaratdığı ilk qurumlardan biridir. El Monitor Araucano qəzetində 19 avqust 1813-cü ildə Milli Kitabxananın Proclama de Fundación ("Vəqfin Bəyannaməsi") nəşr olundu. Bu vizyonla bütün vətəndaşlara öz kitablarını təqdim etməyə çağırıldı. bir böyük ictimai kitabxana.[2] Digər respublika qurumlarında olduğu kimi, kitabxana da milli qoşunların realistlər ordusu tərəfindən məğlub edildiyi Rancaqua faciəsindən sonra bağlandı. Chacabuco döyüşünün qalibiyyəti ilə yenidən açıldı və hökumət tərəfindən dəstəkləndi və əhəmiyyətli kolleksiyalar almağa başladı. Çilinin ali direktoru Bernardo O'Higgins, Milli Kitabxananın ilk direktoru olaraq professor Manuel de Salasın adını çəkdi. 1822-ci ildə Friar Camilo Henríquez (Aurora de Chile qəzetinin direktoru) ikinci baş kitabxanaçı təyin edildi.

Yarandığı gündən kitabxana 1852-ci ildə muxtariyyət qazanana qədər Universidad de San Felipe və onun varisi olan Universidad de Chile-nin tabeliyində olmuşdur.İndiki Cerro Santa Lucía'da Alameda de las Delicias üzərində yerləşir. 1929-cu ildə yaradılarkən kitabxana Dirección de Bibliotecas, Archivos y Museos-un asılılığına çevrildi.

Yerləşdiyi yer
--------------

1925-ci ildən Biblioteca Nacional Çilinin Santiaqonun mərkəzində yerləşir. O, əvvəllər indi Teatro Municipal de Santiago (Santyaqo Bələdiyyə Teatrı) meydanında yerləşirdi.

İndiki binanın tikintisinə 1913-cü ildə başlanılıb. O, Çilinin müstəqilliyinin birinci yüzilliyi şərəfinə anım ictimai işlərindən biri kimi istifadəyə verilib. Bina çox aydın fransız neoklassik təsirinə malik olan sütun və tağlardan ibarət möhtəşəm fasadla öyünür. Kitabxana öz binasını Archivo Nacional de Chile (Milli Arxiv) ilə bölüşür. Binaya bitişik Santa Lucia metro stansiyası, şərqdə isə Cerro Santa Lucia yerləşir.

İki əsas səviyyəyə və bir zirzəmiyə yayılmış interyer, Alfredo Helsby və Arturo Gordon kimi ölkənin bəzi klassik rəssamlarının oyma mərmər pilləkənləri, heykəlləri və rəsmləri ilə bəzədilib və bəzədilib.
**Qüdrətli dəstə**, **Balakiryev dərnəyi**, **Yeni rus musiqi məktəbi** (*rus.* Могучая кучка; Балакиревский кружок; Новая русская музыкальная школа) — rus bəstəkarlarının, 1850-ci illərin sonu 1860-cı illərin əvvəllərində, Sankt-Peterburqda formalaşmış yaradıcılıq birliyi. Bura Mili Aleksandroviç Balakiryev (1837–1910), Modest Petroviç Musorqski (1839–1881), Aleksandr Porfiryeviç Borodin (1833–1887), Nikolay Andreyeviç Rimski-Korsakov (1844–1908) və Sezar Antonoviç Küi (1835–1918) daxil idilər. Dərnəyin ideya müəllifi və əsas qeyri-musiqiçi məsləhətçisi ədəbi tənqidçi, ədib və arxivçi Vladimir Vasilyeviç Stasov (1824–1906) olmuşdur.

"Qüdrətli dəstə" adı ilk dəfə Stasovun 1867-ci ildə yazdığı "Cənab Balakiryevin slavyan konserti" məqaləsində rast gəlinir. "Yeni rus musiqi məktəbi" adı isə dərnəyin öz üzvləri tərəfindən təklif edilmişdi. Onlar özlərini Mixail Qlinkanın davamçısı hesab edirdilər və öz məqsədlərini rus milli ideyasının musiqidə təcəssüm etdirilməsində görürdülər.

Dərnəyin üzvləri
----------------

* Mili BalakiryevMili Balakiryev
* Aleksandr BorodinAleksandr Borodin
* Sezar KüiSezar Küi
* Modest MusorqskiModest Musorqski
* Nikolay Rimski-KorsakovNikolay Rimski-Korsakov
**İohann Sabanisdze** — VIII əsrdə yaşamış gürcü yazıçı.

Həyatı
------

VIII əsrdə yaşamış İohann Sabanisdze Kartlidə baş vermiş xalq hərəkatının əsas ideoloqlarından biri idi. İ. Sabanisdze xristianlığı qəbul edən və gürcülərə xidmət göstərən Abonun şəhadətindən istifadə edərək həmyerlilərində milli qürur hissi yaradan "Abo Tbileleli şəhidliyi" povestini yazır. Burada qeyd edilir: "İman və ölkəmizin adət-ənənələri necə də ucadır, hakim xalqın oğlu ərəb müsəlman olsa belə, gürcülərin tərəfinə keçib Kartli uğrunda canını qurban verir".

İ. Sabanisdze zəif və qeyri-sabit düşüncədə olanları, həvəsləndirməyə çalışır və onlar ərəblərin hökmranlığından xilas etmək istəyirdi. İohann Sabanisdze və digər təbliğatçıların çağırışı milli azadlıq mübarizlərinin vətənpərvərlik və ruhunun formalaşmasında əhəmiyyətli rol oynadı və xalqın özünüdərkini sürətləndirdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Н. А. Бердзенишвили (главный редактор), В. Д. Дондуа Г. А. Меликишвили История Грузии. 1962, 253s.

Xarici keçidlər
---------------
**Eguiy dağı** — Fransanın Verkors massivində dağ. Dağ Şeşelian kommunasının ərazisində yerləşir və Dofinenin möcüzəsi sayılır. Vercors Regional Təbiət Parkı kimi təyin olunmuş ərazidə yerləşir.

Eguiy dağının qayaları, xüsusən də şimal-qərb tərəfində, alpinistlər arasında məşhurdur. Onun 1492-ci ildə ilk yüksəlişini alpinizmin başlanğıcı ilə əlamətdar olduğu deyilir.

Topoqrafiya və coğrafiyası
--------------------------

Mont AiguilleEguiy dağı
Eguiy dağı sıldırım qayalarla əhatə olunub və 2,087 m. (6,847 fut) və 465 m. (1,526 fut) yüksəkliyə malikdir. Botanik cəhətdən Vercors yüksək yaylasındakı çəmənliklərə bənzəyir, lakin qayalıqların altında geniş meşələri var. Dağ İzer departamentindəki Verkors Regional Təbiət Parkının ərazisində yerləşir.

Hündürlüyü 2085 m. olan Eguiy dağı sıldırım qayalarla əhatə olunub. Qayaların ətəyində geniş meşələr uzanır. Verkors Regional Təbiət parkının daxilində yerləşir.

Qallereyası
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2024-03-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-15.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2024-03-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-15.
3. ↑  *Google.* Mont Aiguille (Xəritə) // Google Maps. Google. 2 January 2013. İstifadə tarixi: 2 January 2013.
4. ↑
5. ↑  .
6. ↑

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | BNF: 12263411h · LCCN: sh93003508 · VIAF: 315527735 · WorldCat VIAF: 315527735 |
**300 araqvinli körpüsü** (*gürc.* 300 არაგველის ხიდი) — Gürcüstanın paytaxtı Tiflis şəhərində, Kür çayı üzərində yerləşən avtomobil körpüsü. Ortaçala su anbarının üzərində yerləşir. Metexi körpüsü (axar ilə aşağıda) ilə Dmitri Quliya körpüsü (axarı ilə yuxarı) arasında yerləşir.

Adı
---

Mnasakanov körpüsüKörpü bu ərazidə hələ XIX əsrin ortalarında mövcud olmuşdur. Körpü Tiflisin sakini olan İvan Mnasakanovun adını daşımışdır. O, 25 min rublu körpüdən şəhər sakinlərinin sərbəst keçidi üçün verir. Adanın müasir adı 300 araqvinlinin şərəfinə verilmişdir. körpü bu adı 1952-ci ildə almışdır.

Tarixi
------

XV əsrdə müasir körpünün yerləşdiyi ərazidə *Katex körpüsü vardı*. Bu körpü iribaş heyvanların otlaqlara aparılması məqsədi ilə istifadə edilirdi. I Şah Abbasın XIX ərin əvvəllərində Kartli və Kaxetiyaya hücumu zamanı körpü dağıdılmışdır. 1851-ci ildə Qaqenmeysterin rəhbərliyi altında bir aşırımlı taxta körpü inşa edilmişdir. İlk əvvəllər körpü pullu olur. Körpü Tiflisin sakini olan İvan Mnasakanovun 25 min rublu şəhər sakinlərinin lehinə verməsi sayəsində sərbəst keçid təmin edilir. 1866-cı ildə körpü istifadəsiz vəziyyətə gəlir və dağılır. 1877—1878-ci illərdə, Rusiya-Osmanlı müharibəsi zamanı eyni ərazidə bərə daşımaçılığı mövcud olur. 1882-ci ildə bu ərazidə bir aşırımlı dəmir körpü inşa edilir. Körpünün uzunluğu 95 metr olur. ХХ əsrin əvvəllərində bu Tiflisdə mövcud olan altı körpüdən biri olur. Körpü 1952-ci ilə qədər mövcudluğunu qoruyur. Bu zaman burada Ortaçala SES inşa edilir. Hazırda hazırkı körpünün sağ sahil hissəsində «Krasanis» restoranı fəaliyyət göstərir.

1952-ci ildə inşa edilən dəmir-beton konstruksiyalı körpü arxitektorlar O. Barationi, T. Marqelaşvili və mühədislər Q. Karsiovadze və Q. Silosaninin layihəsi əsasında hazırlanmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "История тифлисских мостов: прошлое и настоящее". 2018-10-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-06.
***Afurca nağılı*** qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Şahəddin Elxan Mayıloğlu tərəfindən 2007-ci ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Qubanın Afurca kəndindən, kənd sakinlərinin məşğuliyyətindən bəhs edir.

Məzmun
------

Film Qubanın Afurca kəndindən, kənd sakinlərinin məşğuliyyətindən bəhs edir.

Afurca Quba rayonunun Güləzi inzibati ərazi vahidində kənddir. Cimi çayının sahilində, Baş Qafqaz silsiləsinin yamacındadır. Adını ərazidəki eyniadlı Şəlalədən almışdır. Bu Şəlalə Azərbaycanda dağ çaylarına məxsus daimi fəaliyyətdə olan Şəlalələrdən biridir və Vəlvələ çayının Təngə dağından axan hissəsidir. Kənd də həmin Şəlalənin yaxınlığında yerləşir. Afurca sözünu tədqiqatçılar belə izah edirlər: İran mənşəli abforucə (yerli tələffüz forması ofirəce) sözünun qismən təhrif olunmuş formasıdır. Toponim a (ab) "su", fur/for "Aşağı" və ca (castən) "sıçramaq" sözlərindən düzəlib, "su Aşağı sıçrayan (tökülən) yer, Şəlalə" deməkdir.. Əhalisi əsasən tatlardan ibarətdir. Tatlar özlərinə məxsus Afurca ləhcəsində danışırlar.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Elmira Əliqızı  

Rejissor: Şahəddin Elxan Mayıloğlu  

Operator: Nəriman Şıxəliyev

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti". İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007.
2. ↑  "Afurca". 2022-03-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-15.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2007-ci ilin Azərbaycan filmləri  

2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Pənc Çeşmə köprüsü** — Şərqi Azərbaycan ostanının Bünab şəhərində Sufiçay üzərində yerləşən Səfəvilər dövrünə aid tarixi abidə.

Haqqında
--------

Yerli əhali tərəfindən Beşgözlü körpü də adlandırılan Pənc Çeşmə köprüsü Şərqi Azərbaycan ostanının Bünab şəhərinin şərqində dairəvi yolun 1 kilometr məsafəsində Sufiçay üzərində yerləşir. Bu hissədə çayın eni 60 metrdən artıqdır. Körpünün tikilmə tarixi barədə dəqiq məlumat olmasa da, tarixçilər güman edir ki, körpü Səfəvi dövrü abidəsidir. Buna baxmayaraq bəzi tarixçilər körpünün Sasanilər dövründə inşa edilib, Səfəvilər dövründə isə yenidən bərpa edildiyi fikrini irəli sürürlər. Abidənin kim tərəfindən inşa edildiyi barədə məlumat yoxdur.

Körpü 5 paralel tağ üzərində inşa edilmişdir. Bu tağlar daşqınlar zamanı körpünü aşmaqdan və dağılmaqdan qoruyur. Ortada yerləşən tağ digərlərinə nisbətən daha böyükdür. Körpünün uzunluğu 50 metr eni isə 4,8 metrdir. Ən hündür nöqtəsi isə 5.8 metrdir. Körpünün bünövrəsi daşdan, tağlar isə kvadrat kərpiclərdən hörülmüşdür.Kərpiclər körpüdə qırmızı rəngli görüntü yaradır.

Əksər Səfəvi körpülərinin üslubunda oxşar cəhət kimi bu körpünün də girişinin hər iki tərəfində kərpicdən hörülmüş iki parapet var. Qədim İpək yolu üzərində yerləşdiyinə görə körpü yüksək strateji əhəmiyyətə malik idi. Qədim zamanlarda körpünün ətrafına məşəllər düzülürdü ki, səyyahlar yollarını asanlıqla tapsınlar. Günümüzdə təəssüf ki, onlardan iz yoxdur. Sufi çayının üzərində olması səbəbindən körpünün ətrafı meyvə bağları və üzüm bağları ilə çevrələnib.

Bəzi tarixi kitablarda bu körpüdən Firdovsi körpüsü kimi bəhs olunur.

Körpü üzərindən ağır yük maşınlarının keçməsi abidəyə böyük ziyan vurmuşdur. Buna baxmayaraq abidə daha sonradan İran hökuməti tərəfindən təmir edilmişdir.

Abidə 25 mart 2000-ci ildə İranın Milli əsərlərindən biri kimi 3087 nömrəsi ilə qeydiyyata alınmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "پل-پنج-چشمه-بناب/". seeiran.ir (fars). 2023-03-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-27.
2. ↑  "attraction\bonab panj chechme bridge". kojaro.com (fars). 2023-03-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-24.
3. ↑  "article/show/1187625/Panj-Cheshmeh-Bridge". en.rasekhoon.net (ingilis). 2023-03-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-24.
Məzmun
------

Filmin baş qəhrəmanı (*Avtandil Maxaradze*) prinsipsiz və əqidəsiz adamdır. O, bir tikə çörəyini öz zəhməti ilə qazanır. Bunu isə o, başqalarının həyatını yaşamaq hesabına əldə edir: kimə görəsə adam incidəndən qisas alır, başqasının yerinə kiməsə tərəfkeşlik edir, kimisə əvəz edib onu ölümdən qurtarır. Qısaca desək, film "xilasedici" haqqındadır. Eyni zamanda bu, ümumbəşəri əhvalatdır.

Festivallar və mükafatlar
-------------------------

1)1993-cü ildə Tbilisidə Beynəlxalq "Qızıl Qartal" kinofestivalı
* Yaradıcılıq axtarışlarına-rejissor orijinallığına və kino dilinin yeniliyinə görə quruluşçu rejissor Vaqif Mustafayevə Priz və Diplom verilmişdir.
* Ən yaxşı kişi roluna görə aktyor Avtandil Maxaradzeyə Priz və Diplom verilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Ramiz Fətəliyev, Vaqif Mustafayev
**Quruluşçu rejissor:** Vaqif Mustafayev
**Quruluşçu operator:** Valeri Ginzburq
**Quruluşçu rəssam:** Rafiq Nəsirov, Nigar Nərimanbəyova
**Rejissor assistenti:** Ülvi Mehdi (titrlərdə yoxdur)
**Bəstəkar:** Tofiq Quliyev
**Səs operatoru:** Vladimir Savin
**Trüklərin quruluşu:** Əli Məmmədov
**Kaskadyor:** Əli Məmmədov
**Prodüser:** Ella Mirra
**Baş prodüser:** Vaqif Əsədullayev
**Fotoqraf-rəssam:** Pərviz Quliyev
### Rollarda

Avtandil Maxaradze
Həsənağa Turabov
Rolan Bıkov
İrina Kupçenko
Yaşar Nuri – Mərahim
Yelena Sanayeva
Hacı İsmayılov
Lətifə Əliyeva
Ələsgər Qurbanəliyev
Arif Kərimov
Yuri Nazarov
Hamlet Qurbanov
Yılmaz Duru
Səyavuş Aslan
Eldəniz Zeynalov
Lev Borisov
Həsən Məmmədov

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 362.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 816.
**Riesko** (*isp.* Isla Riesco) — Sakit okeanın sularında, Çilinin inzibati cəhətdən Maqalyanes-i-la-Antarktika-Çilena vilayəti ərazisində yerləşir. Ada Çilinin 14-cü prezidenti Qerman Rieskonun şərəfinə adlandırılıb. Adanın sahəsi 5 110 km² təşkil edir. Ən hündür nöqtəsi — 1830 metr dəniz səviyyəsindən yuxarıda yerləşir. Materik məşəlli adadır. Sahil Kordilyerinin bir hissəsini təşkil edir.

Coğrafiyası
-----------

Adanın ən hündür nöqtəsi Atalaya dağıdır (1830 m). Adada kiçik buzlaqlar vardır. Adanın qərb hissəsində Reserva Nacional Alacalufes milli parkı yerləşir. Burada vəhşi təbiətdə Cənub And maralının yaşadığı tək məkandır.

Əhalisi
-------

Adanın köklü əhalisi hindu qəbiləsi olan Alakaluflardır.

İqtisadiyyatı
-------------

Riesko adası Çilinin ən iri Daş kömür ehtiyatlarına malik ərazisidir. Dəqiq qiymətləndirməyə əsasən 280 milyon ton, ehtimal olaraq 670 milyon ton kömür ehtiyatı vardır. Ehtiyatlar üç ərazi üzrə bölünmüşdür: Rio Eduardo, Yelena və Estansiya İnverno.

Ada əhalisinin əsas məşgulliyyəti qoyunçuluqdur. Üstəlik ərazidə düyüdə əkilir.

Mənbə
-----

* UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site Riesco Island
Patisson
**Patisson** (*lat.* Cucurbita pepo subsp. ovifera) — balqabaq cinsinə aid birillik bitki yarımnövü. Yastı-girdə formada, kənarları diliklidir. Başqa sözlə, patissona **boşqababənzər qabaq** da deyilir. Rəngi açıq yaşıldan ağımtıl yaşıla qədər olur. Yetişib ötmüşlər ağ süd rəngindədir.

Yeyilmək üçün 3-5 günlük patissonlardan istifadə edilir. Yetişib ötmüşlərkobud ətlikli və iri toxumlu olduğundan qida üçün yararsızdır.

Patissonun tərkibində 4,3% şəkər, 2% azotlu maddə, o cümlədən 0,6% zülal, 1,3% sellüloza, 0,6% pektin maddəsi, 0,1% üzvi turşu, 0,7% mineral maddə, 23-40 mq% C vitamini, 0,25 mq% PP, 0,04 mq% B2, 0,03 mq% B1 və karotin (A provitamini) vardır.

Aşpazlıqda suxari və yağ ilə bişirilmiş, qızardılmış və qiymələnmiş patissondan istifadə edirlər. Suda bişirilmiş patissonun dadı yaxşı olur. Həmçinin patissonu ət qiyməsi ilə doldurub (özək hissəsini çıxarıb ət qiyməsini oraya doldururlar) – patisson dolması – bişirirlər.

Patissonu konservləşdirir və sirkəyə qoyurlar. Konservləşdirilmiş və sirkəyə qoyulmuş patisson uyğun formada hazırlanmış xiyarı əvəz edir. Geniş yayılmış sortlarından ağ, tezyetişən ağ və sarı yastı patissonları göstərmək olar.

Patissonun ən böyük diametrinin ölçüsü 10 sm-dən çox olmamalıdır. Konservləşdirmək üçün isə diametri 6-8 sm, çəkisi isə 80-100 qr olan patissonlar götürülməlidir. Patissonun meyvəsi zərif qabıqlı, şirəli və ətli hissəsi bərk, toxumları kal olmalıdır.

İstinadlar
----------
**ABŞ ştatları** — Öz suverenliyni ABŞ federal hökuməti ilə bölüşən 50 inzibati ərazi vahidinin hər biri. Hər bir ştat öz suverenliyini federal hökumət ilə bölüşdüyü üçün Amerika vətandaşları həm ABŞ-nin, həm də yaşadığı ştatın vətəndaşı sayılır. Ştat vətandaşlığı və ya oranın sakini olma şərtidir və ştatlararası yerdəyişmə üçün heçbir xüsusi icazə tələb olunmur (*əksini göstərən məhkəmə əmri yoxdursa*). Ştatların əhalisi müxtəlif ola bilir (*məs.* Vayominq — 600 000, Kaliforniya 38 mln.)

Ştatlar qraflıqlara və ya buna bərabər inzibati ərazi vahidlərinə bölünür. Qraflıqlar heçbir suverenliyə malik deyillər. Bu bölgü hər ştatda müxtəlifdir.

Hər bir ştatın öz konstitusiyası vardır. ABŞ Konstitusiyasına ratifikasiya etməklə, ştatlar öz məhdud suverenliklərini bu konstitusiya vasitəsi ilə federal hökumətə köçürülür. Tarixən hüquq-mühafizə, ictimai təhsil, səhiyyə, nəqliyyat və infrastruktur əsasən ştatların məsuliyyətində olub, lakin federal hökumətin bütün bu sahələrdə də nəzərəçarpan maliyyələşdirməsi və nəzarəti mövcuddur.

ABŞ ştatlarının siyahısı
------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Aydaho |  |
| Ayova |  |
| Alabama |  |
| Alyaska |  |
| Arizona |  |
| Arkanzas |  |
| Vayominq |  |
| Vaşinqton |  |
| Vermont |  |
| Vircinya |  |
|

 | 

|  |  |
| --- | --- |
| Viskonsin |  |
| Havay |  |
| Delaver |  |
| Corciya |  |
| Qərbi Virciniya |  |
| İllinoys |  |
| İndiana |  |
| Kaliforniya |  |
| Kanzas |  |
| Kentukki |  |
|

 | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kolorado |  |
| Konnektikut |  |
| Luiziana |  |
| Massaçusets |  |
| Minnesota |  |
| Missisipi |  |
| Missuri |  |
| Miçiqan |  |
| Montana |  |
| Men |  |
|

 | 

|  |  |
| --- | --- |
| Merilend |  |
| Nebraska |  |
| Nevada |  |
| Nyu-Hempşir |  |
| Nyu-Cersi |  |
| Nyu-York |  |
| Nyu-Meksiko |  |
| Ohayo |  |
| Oklahoma |  |
| Oreqon |  |
|

 | 

|  |  |
| --- | --- |
| Pensilvaniya |  |
| Rod-Aylend |  |
| Şimali Dakota |  |
| Şimali Karolina |  |
| Tennessi |  |
| Texas |  |
| Florida |  |
| Cənubi Dakota |  |
| Cənubi Karolina |  |
| Yuta |  |
|

 |

İstinadlar
----------
**Leonard P. Zakim Bunker Hill Memorial** və ya **Lenny körpüsü** — 2003-cü ildə Massaçusets ştatının Boston şəhərində Çarlz çayı üzərində inşa edilmişdir. Kanatlı körpünün ən yaxşı nümunələrindən biridir. Zakim Bunker Hill körpüsü Bostonda iki məşhur adın şərəfinə adlandırılmışdır. Körpünün yeri məşhur Bunker Hillə yaxın olduğundan, Çarlstaun şəhərinin əksər yerli sakinləri körpünün Bunker Hill Körpüsü adlandırılmasını təkid edirdilər.

Haqqında
--------

Zakim Bunker Hill KörpüsüEstetik və mühəndislik nailiyyətləri baxımından bütün layihənin şah əsəridir. Big Dig layihəsi kimi tanınan layihənin konsepsiyası 1970-ci illərdə yaradılmışdır. Bunun həyata keçirilməsi bir neçə il çəkdi və layihəni başa çatdırmaq üçün bir neçə tikinti şirkəti birlikdə işə başladı. Zakim Bunker Hill Körpüsü 20 dekabr 2003-cü ildə açılışı oldu. Açılışdan əvvəl onun gücü 14 filin körpüdən keçirərək körpünün ağırlığa dayana biləcəyini nümayiş etdirdilər. Birləşmiş Ştatlarda körpüləri sınaqdan keçirmək üçün fillərdən istifadə ənənəsi 19-cu əsrin sonlarına təsadüf edir (Bruklin körpüsü 1884-cü ildə bu üsulla sınaqdan keçirilib!).

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.

Xarici keçidlər
---------------

* The Leonard P. Zakim Bunker Hill Memorial Bridge  (ing.)
* LEONARD P. ZAKIM BUNKER HILL MEMORIAL BRIDGE  (ing.)
Mövzusu
-------

Reed Richards və Benjamin "Ben" Grimm kosmosda araşdırmaları üçün maliyyə dəstəyi üçün Victor Von Doom-a gedirlər. Viktor razılaşır və onlar birlikdə kosmosa gedirlər. Burada günəş alovu gözləniləndən tez baş verir və komanda heyran olur və güc qazanır. Körpüdə baş verən qəzada komanda ilk dəfə ictimaiyyət qarşısına çıxır və insanları qəzadan xilas edir. Mən sənin halından razı deyiləm. Sevdiyi qadın onu tərk etdi. Reed onu bərpa edəcəyinə söz verir, lakin Viktor onu şirnikləndirir və kifayət qədər işləmədiyini deyir. O, Ben Ridlə mübahisə edir və onlar döyüşürlər. Ben Viktorun yanına gedir və Viktor öz gücündən istifadə edərək Beni insana çevirir. Beləliklə, o, qarşısındakı ən böyük maneədən xilas olur. Sonra digər üzvlərə hücum edir. Ben səhvini düzəltmək üçün yenidən maşına daxil olur və Şeyyə çevrilir. Birlikdə Viktorla döyüşürlər. Və Viktoru döydülər. Viktor baramada həbs edilir və Latviyaya göndərilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  IMDb (ing.). 1990.
3. ↑  "Fantastiq 4-lük". 2021-05-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-02.
4. ↑  "Fantastiq 4-lük". 2021-12-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-02.
**Emil Bok** (*rum.* Emil Boc; d. 6 sentyabr 1966) — Rumıniya baş naziri.

Həyatı
------

Emil Bok 6 sentyabr 1966-cı ildə doğulmuşdur. 1991-ci ildə Babeş-Bolyai Universitetinin Tarix və Fəlsəfə fakültəsindən, 1995-ci ildə Babeş-Bolyai Universitetinin Hüquq fakültəsindən məzun olmuş, 2000-ci ildə isə Babeş-Bolyai Universitetinin Politologiya və siyasət fəlsəfəsi üzrə doktorantura təhsili almışdır.

Doktorantura təhsili aldığı müddətdə, yəni 1996-cı ildə o, Kluj Barosunda hüquqşünas olaraq çalışmışdır. Təhsilini tamamladıqdan sonra, yəni 2000–2008-ci illərdə Babeş-Bolyai Universiteti, Politologiya və Dövlət İdarəçiliyi və Hüquq fakültələrində mühazirəçi olaraq çalışmışdır.

Bununla yanaşı o, George Lazar adına Pedaqoji Texnikumda müəllim, Müasir tarix və siyasi elmlər fakultəsində kiçik elmi işçi, Siyasət və idarəetmə elmləri fakültəsində mühazirəçi assistent olaraq da fəaliyyət göstərmişdir.

Emil Bok evlidir. İngilis və fransız dillərini bilir.

### Siyasi fəaliyyəti

Emil Bok 2000–2004-cü illərdə Deputatlar Palatasının üzvü, 2001–2004-cü illərdə Deputatlar Palatasının Hüquq Komitəsinin sədr müavini, 2003–2004-cü illərdə Demokrat Partiyasının Deputatlar Palatasındakı qrupunun sədri olmuşdur. Həmçinin o, 2003-cü ildə Rumıniya Konstitutsiyasını Təftiş Komissiyasının sədr müavini olmuşdur.

Emil Bok 2004–2009-cu illərdə Kluj-Napoka Bələdiyyəsinin sədri də olmuşdur.

Emil Bok 22 dekabr 2008-ci ildə baş nazir seçilmişdir.

### Partiya fəaliyyəti

Emil Bok 2000–2004-cü illərdə Demokrat Partiyasının Kluj Qəza təşkilatının sədri olmuşdur.

2003–2004-cü illərdə Emil Bok Demokrat Partiyası icraçı sədri, 2004-cü ilin dekabr ayından 2007-ci ilin dekabr ayınadək isə Demokrat Partiyasının sədri olmuşdur.

Emil Bok 2007-ci ilin dekabr ayından etibarən Demokrat Liberal Partiyanın sədri olmuşdur.

1. ↑  Emil Boc // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. ↑  Emil Boc // Munzinger Personen (alm.).
**Eş Hollivud** (*ing.* Ash Hollywood; 27 may 1989, Finiks) — amerikalı pornoaktrisa.

Həyatı
------

Eş Hollivud haqqında AVN Adult Entertainment Expo, 2011
Ash Hollywood ABŞ-nin Arizona ştatında anadan olub, lakin tezliklə ailəsi ABŞ-nin Corciya ştatının Atlanta şəhərinə köçüb.

Pornoya qoşulmazdan əvvəl kafedə işləyirdi. O, karyerasına 2010-cu ildə başlayıb. 2021-ci ilə qədər olan statistikasına görə o, 528 porno filmdə rol alıb.

2013-cü ildə o, digər porno aktrisalar (Andy San Dimas, Juelz Ventura, Bailey Blue) ilə birlikdə Asking Alexandria rok qrupunun "Killing You" klipində rol aldı. Həmin il o, 15 digər pornoqrafik aktrisa ilə birlikdə "Ən yaxşı porno modellərin etirafları" (Oyandırılmış) sənədli filmində rol aldı.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Adult Film Index. 2022.
2. ↑  "iafd.com Ash Hollywood (ing.)". 2021. 2018-05-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-05-08.
3. ↑  *Lila Gray.* "Porn Stars Appear in Asking Alexandria Music Video". XBIZ. 2013-11-06. 2013-12-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-25.  (#apostrophe\_markup)
**Gəncə xanlığının bayrağı** — Gəncə xanlığında istifadə olunmuş bayraqlar. 3 yanvar 1804-cü il tarixində Gəncə qalasının işğalı zamanı hərbi qənimət kimi Gəncə xanlığına məxsus 8 bayraq və bir ələmli ştandart ələ keçirilmişdi.

Cavad xanın bayrağı
-------------------

*Gəncə xanlığının 2019-cu ildə bərpa edilmiş bayrağı.**Gəncə şəhərinin gerbi*
Bayrağın uzunluğu 127, eni isə 174 sm-dir. Dördkünc qumaş məxsusi toxunan və əl ilə bir-birinə tikilən moruğu və yaşıl rəngli xara parçalarından hazırlanıb. Yuxarı hissənin sol tərəfində üç qızılı rəngli gül dəstəsi, al qırmızı rəngli bir uzunsov dairə, sağ hissəsində isə qızılı rəngli iki uzunsov dairə yerləşdirilib. Bayrağın yuxarı hissəində qırmızı dairənin içində ərəb əlifbası ilə zərlə "Allah" sözü yazılıb. Təbii elementlərdən olan gümbəzlər qırmızı rəngli ay-ulduzla bitir. Ortadan iki hissəyə bölünən çərçivədə Nisa surəsinin 95-ci ayəsinin sözləri həkk olunmuşdur: *"Allah döyüş zamanı döyüşənləri evdə oturanlardan üstün tutur. Allah onlara fərq qoymadan, hamısının Allaha yaxınlaşmasından ötrü dərəcələr bəxş edər və onların günahlarını bağışlayar. Allah mərhəmətlidir, bağışlayandır"*. Mərkəz hissə ara xətləri ilə on qata bölünüb. Bu qatlarda qızılı saplarla ərəbcə aşağıdakı yazı beş dəfə təkrarlanıb: *"Allahdan başqa ilahi qüvvə yoxdur, Məhəmməd Allahın elçisidir"*.  Bayrağın üzərində, onun yuxarı hissəsində müasir Gəncənin gerbinə çevrilmiş orijinal aypara simvolunu yerləşir.

2019-cu ilin iyun ayında Gəncə xanlığının tarixi bayrağının Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində bərpa edilmiş nüsxəsi Gəncə şəhərinə gətirilib.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *ganjanews.az.* "Gəncə xanlığının tarixi bayrağı ölkəyə gətirildi" (az.). 10/06/2019. 2020-02-22 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-02-27.
2. ↑  *qafqazinfo.az.* "Gəncə xanlığının tarixi bayrağının nüsxəsi hazırlanıb" (az.). Elmar Əli. 09.06.2019. 2020-02-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-02-27.
3. ↑  *anl.az.* "Cavad xanın xanlıq bayrağının elementləri müasir Gəncənin simvoludur..." (az.). İradə Sarıyeva. 13 avqust,2014. 2019-09-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-02-27.
4. ↑  *oxu.az.* "Gəncə xanlığının bayrağı Azərbaycana gətirildi" (az.). Nazir Quliyev. 9 iyun, 2019. 2021-09-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-02-27.

Həmçinin bax
------------

* İrəvan xanlığnın bayrağı
**Sinifsiz cəmiyyət** — müəyyən sosial-iqtisadi sinifləri olmayan cəmiyyət; kommunizmin məqsədlərindən biri. Həmçinin bu termini ibtidai icma cəmiyyətlərinə şamil etmək olar. Marksist nəzəriyyədə mühüm konsepsiya.

Sinifsiz cəmiyyət baxışının mənşəyini bizim eramızdan çox əvvəl — yəhudi peyğəmbərlərində, Çin alimlərində və qədim yunan şairlərində tapmaq olar. Lakin Marks, Engels və ümumən marksist məktəb tərəfindən həyata keçirilən utopik sosializmdən elmi sosializmə keçidlə sinifsiz cəmiyyətin son məqsədi sinfi cəmiyyətə xas olan istismara, zülmə, insanlar arasında zorakılığa, özgəninkiləşdirməyə qalib gəlmək kimi təqdim olunmağa başladı. əməyin, insanların təcrid olunması, insan imkanlarının məhdudlaşdırılması və s. Sinif bölgüsü istehsal vasitələri üzərində xüsusi mülkiyyətə əsaslandığı üçün bu vasitələrin ictimailəşməsi ilə sinifsiz cəmiyyət, yəni sosializm sıx bağlıdır.

Marksist tərif
--------------

*border=none Əsas məqalə: Kommunist cəmiyyəti*
Marksist nəzəriyyədə ovçu-yığıcı qəbilə cəmiyyəti, ibtidai kommunizm sinifsiz idi. Hamısı bir qəbilə üzvləri kimi əsasən bərabər idilər və ibtidai istehsal üsulunun müxtəlif funksional istifadələri, nə qədər sərt və təbəqəli olsalar da, sadəcə öz saylarına görə sinfi cəmiyyət yarada bilməzdilər və yarada bilməzdilər. Kənd təsərrüfatına keçidlə məhsuldar qüvvələrin inkişafı prosesində artıq məhsul istehsal etmək, yəni təcili tələbatı ödəmək üçün lazım olandan artıq istehsal etmək imkanı yarandı. Marksizmə görə, bu həm də sinfi cəmiyyətin inkişafını mümkün edirdi, çünki artıq məhsul istehsalla məşğul olmayan hakim sinfi qidalandırmaq üçün istifadə oluna bilərdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Classless society - definition of classless society by The Free Dictionary". 2021-07-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-05.
2. ↑  "Communism | Definition of Communism by Merriam-Webster". 2021-07-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-05.
3. ↑
4. ↑  "Classless Society - Rosa-Luxemburg-Stiftung". 2021-07-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-05.

Xarici keçidlər
---------------

* The Big Question: Can there ever be a classless society? (1st December 2004)

| ⛭Kommunizm |
| --- |
| Konsepsiyalar | 
* Sinfi mübarizə
* Sinifsiz cəmiyyət
* Kommunist Partiyası
* Kommuna
* Kommunist cəmiyyəti
* Bazarın ləğvi
* Fəhlə hərəkatı
* Dövlətsiz cəmiyyət
* Dünya inqilabı
* Proletariat diktaturası

 |


|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | GND: 4246113-3 · Microsoft: 2778937729 |
**Eldar Faiq oğlu Əfəndiyev** (29 iyun 1954, Tallin) — Estoniyada Azərbaycan diasporunun nümayəndəsi.

Həyatı və fəaliyyəti
--------------------

Əslən Azərbaycanın Şəki şəhərindən olan Eldar Faiq oğlu Əfəndiyev 1954-cü il mayın 29- da Estoniya Respublikasının Narva şəhərində anadan olmuşdur.

1971–1972-ci illərdə Narvanın "Baltikalı" zavodunda tornaçı işləmişdir.

1972-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix fakultəsinə daxil olan Eldar Əfəndiyev burada iki il oxuduqdan sonra öz təhsilini A.İ.Gertsen adına Leninqrad Dövlət Pedaqoji İnstitutunda davam etdirmişdir. Ali təhsilini başa vurduqdan sonra Estoniyaya qayıdan Eldar Əfəndiyev Narva Dövlət Muzeyində elmi əməkdaş, sonralar isə 20 ildən artıq muddət ərzində (1979–1999 və 2001–2002-ci illərdə) direktor vəzifəsində çalışmışdır.

1990-cı illərdə E.Əfəndiyev Narva Muzeyinin YUNESKO-nun nəzdində Beynəlxalq Muzeylər Təşkilatı, 1992-ci ildə isə həmin muzeyin Baltik dənizi ölkələrinin beynəlxalq qala-muzey təşkilatına daxil edilməsinin təşkilatçısı olmuşdur.

1997-ci ildə Estoniyada aparıcı partiyalardan olan Mərkəzcilər Partiyasına daxil olmuşdur. Həmin illərdə o, eyni zamanda İda-Virumaa qəzasının yerli özünüidarəetmə ittifaqının sədr müavini vəzifəsində işləmişdir.

1999–2000-ci illərdə Narva şəhərinin meri olmuşdur. 2002-ci ildə E.Əfəndiyev Estoniya Respublikasının milli münasibətlər və məskunlaşma naziri təyin edilir. Estoniya Parlamentinin X və XI çağırışlarının deputatıdır. Estoniya Azərbaycan Parlamentlərarası işçi qrupunun rəhbəridir.

2004-cü ildə Tallin şəhərində fəaliyyətə başlayan "Bakılı" Klubunun təsiscilərindən biridir. Narva Humanitar Gimnaziyasının Qəyyumlar Şurasının üzvü, Pro Narva Mərkəzi İdarəsi Şurasının üzvü, Avropa Azərbaycanlıları Konqresinin birinci vitse-prezidenti, Dunya Azərbaycanlıları Əlaqələndirmə Şurasının İdarə Heyətinin üzvü, "Aleksandr kilsəsi"nin Şura üzvüdür.

Təltifləri
----------

1986-cı ildə Narva qalasında muzey proyektinə görə müəllif mükafatına, 1987-ci ildə Estoniya Mədəniyyət Fondunun birinci mükafatına, 1989-cu ildə D.Soros Fondunun qrantına layiq görülmüş, Estoniyanın 4-cü dərəcəli "Dövlət Gerbi" ordeni, sərhədyanı əməkdaşlıqda xidmətlərinə görə III dərəcəli "Xaçla", Azərbaycan Respublikasının "Birlik" ordeni, "Dostluq" ordeni və digər medallarla təltif olunmuşdur.

2006-cı il martın 13-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi sahəsində fəaliyyətinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Diasporu Ensiklopedik Məlumatlar Toplusu

İstinadlar
----------

1. ↑  Estoniyada azərbaycanlı keçmiş nazirin Narva şəhər meri vəzifəsində namizədliyi qeydə alınıb Arxivləşdirilib 2017-10-05 at the Wayback Machine. apa.az, 05.10.2017  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* Azərbaycan diasporu
**Ovdan** — suyu yığıb saxlamaq üçün üstü tikili yeraltı hovuz, nohur.su yığılan daş çuxur, hovuz.

Məzmun
------

Ovdanlar əsasən yeraltı torpaq sularından qidalanırlar. Ovdana giriş əsasən küləyin əks tərəfindən qoyulur. Ovdan 2 hissədən ibarət olur. Yeraltı və yerüstü hissələrdən. Yeraltı giriş pilləkənlər vasitəsilə olur. Əgər ovdan yağış suyu yığılması üçündürsə, pilləkənlərin axırındakı hovuzlar quyularla əvəz edilir. Ovdanlar əsasən yol ayrıcında, karvan yolunun yaxınlığında tikilərmiş. Ovdanların yanında yolçuların istirahəti üçün ağac əkilərmiş. Ovdanlar həmçinin yolçuların susuzluğunu aradan qaldırmaq üçün də nəzərdə tutulurmuş.

Bədii ədəbiyyatda
-----------------

* Yağış suyu bu ovdana axırdı. Cəfər Cabbarlı.
* Güdə Qala deyilən yüksəklik üzərindəki ovdanların yanında idik. S.Hüseyn

Həmçinin bax
------------

* Ovdan (Balaxanı)

İstinadlar
----------

1. ↑  "OVDAN — **obastan.com** saytı". 2017-04-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-10-26.
2. ↑  "Ovdan — **gomap.az** saytı". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-10-26.

Ədəbiyyat
---------

* Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, VII cild. Bakı, 1983. səh.319

Xarici keçidlər
---------------

* *İsmayıl İsmayılov.* "DAŞI AĞLAYAN, DAŞI GÜLƏN OVDAN" (az.). mediaforum.az. 2010-04-29 - 14:15:00. İstifadə tarixi: 2014-10-26.[*ölü keçid*]
**NGC 302** — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduz. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. **\*** tipli  qalaktikadır. Amerika astronomu Frank Muller tərəfindən 1886-cı ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 302: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 278 |
NGC 279 |
NGC 280 |
NGC 281 |
NGC 282 |
NGC 283 |
NGC 284 |
NGC 285 |
NGC 286 |
NGC 287 |
NGC 288 |
NGC 289 |
NGC 290 |
NGC 291 |
NGC 292 |
NGC 293 |
NGC 294 |
NGC 295 |
NGC 296 |
NGC 297 |
NGC 298 |
NGC 299 |
NGC 300 |
NGC 301 |
**NGC 302** |
NGC 303 |
NGC 304 |
NGC 305 |
NGC 306 |
NGC 307 |
NGC 308 |
NGC 309 |
NGC 310 |
NGC 311 |
NGC 312 |
NGC 313 |
NGC 314 |
NGC 315 |
NGC 316 |
NGC 317 |
NGC 318 |
NGC 319 |
NGC 320 |
NGC 321 |
NGC 322 |
NGC 323 |
NGC 324 |
NGC 325 |
NGC 326 |
NGC 327



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Dübəndi (dəqiqləşdirmə).

**Dübəndi** — Bakı şəhərinin Xəzər rayonunun Zirə qəsəbə inzibati ərazi dairəsində yaşayış sahəsi. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 8 fevral 2000-ci il tarixli, 809-IQ saylı Qərarı ilə Bakı şəhərinin Əzizbəyov (indiki Xəzər) rayonunun Zirə qəsəbə inzibati ərazi vahidi tərkibindəki Dübəndi qəsəbəsi rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatından çıxarılmışdır.

Toponimikası
------------

Qəsəbənin keçmiş adı Təkqışlaq olmuşdur. Adını ərazidəki eyniadlı yerdən almışdır. Oykonim tat dilindəki du (iki) və bəndi (sədd, bağlanmış yer, qarşısı alınmış yer) komponentlərindən düzəlib, "iki sədd" deməkdir.

Tarixi
------

### Tarixi abidələri

Coğrafiyası və iqlimi
---------------------

Qəsəbə Bakının mərkəzindən 50 km uzaqlıqdadır.

Əhalisi
-------

İqtisadiyyatı
-------------

SOCAR Neft Kəmərləri İdarəsinin struktur vahidi olan Dübəndi Neft Terminalı neft yataqlarından hasil edilən nefti qəbul edir, onu qablaşdıraraq neft emalı zavodlarına, eləcə də Şimal istiqamətində nəql edir. Terminal həmçinin neft və neft məhsullarının tranzit nəqlini də həyata keçirir. Neftin qəbulu, saxlanması və nəqli üzrə fəaliyyət göstərən obyekt, qurğu və avadanlıqların əsaslı təmiri, yenidənqurma işlərinin yerinə yetirilməsi, texnolojı iş rejiminə ciddi riayət edilməklə neftin nəqlinin təmin edilməsi Dübəndi Neft Terminalının fəaliyyətinin əsas istiqamətlərini təşkil edir.

Mədəniyyəti
-----------

Təhsil
------

Din
---

Səhiyyə
-------

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 8 fevral 2000-ci il tarixli, 809-IQ saylı Qərarı". 2021-09-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-29.
2. ↑  Dübəndi // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. I cild. Bakı: Şərq-Qərb. 2007. 304. ISBN 978-9952-34-155-3.
3. ↑  "Курганы Дюбенди". 2021-05-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-05-19.
4. ↑  "Dübəndi Terminalı". 2021-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-05-19.

Xarici keçidlər
---------------

* Dübəndi kurqanları, qayaüstü rəsmləri və daş yolları (lib.az saytı)
* Kurgans, rock paintings and stone roads of Dubandi - video
* Youtube

Həmçinin bax
------------

| ⛭Xəzər rayonunun yaşayış məntəqələri |
| --- |
| Qəsəbələr | Binə • Buzovna • Qala • Mərdəkan • Şağan • Şüvəlan • Türkan • Zirə |  |
| Ləğv olunmuş qəsəbələr | Cənubi • Dübəndi • Xandan • İkinci Qala • Qala • Yeni Türkan • Zuğulba |
| Ləğv olunmuş kəndlər | Qoşaqışlaq |

|  |  |
| --- | --- |
| Bakı | *Bakı şəhəri ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |