**Bayerische Motoren Werke AG,** qısaca olaraq **BMW** — baş ofisi Bavariyanın Münhen şəhərində yerləşir. Alman maşın və motosiklet istehsalçısıdır.

Tarixi
------

BMW şirkəti Münhendə təyyarə mühərriklər zavodu kimi Karl Fridrix Rapp, Kamillo Kastilyon, Maks Frits tərəfindən 1916-cı ildə təsis edilib. İlkin dövrdə qəbul olunmuş və hal-hazırdada istifadə olunan ağ-mavi rəngli emblem fırlanan təyyarə propellerinin təsviri BMW-nin ilkin "təyinat"ının nişanəsidir.

İlkin dövrdə şirkət Avstriya-Macarıstan üçün **V12** tipli mühərriklər istehsal etməyə başlayır. Tezliklə Rapp əlavə pula ehtiyac duyur və kompaniyanı tərk edir. Onun yerinə avstriyalı sərmayəçi Frans Cozef Popp firmaya rəhbərlik etməyə başlayır.

Birinci dünya müharibəsindən məğlub çıxmış Almaniyada hərbi qüvvələrə məhdudiyyət qoyulur. Bundan sonra Almaniyada təyyarə istehsal edilə bilməzdi — beləliklə BMW-nin mühərrik istehsalı Almaniya üçün yararsız oldu.

1922-ci ildə BMW Münhendə özünün bugünkü əsas binasını tikir. (Hal-hazırda həmin bina şəhər Olimpiya Mərkəzi kimi də fəaliyyət göstərir).

1923-cü ildə Münhendə ilk BMW motosikletləri istehsal olunmağa başlayır.

1928-ci ildə BMW Türingiyada avtomobil zavodu alır və öz ilk maşınını istehsal etməyə başlayır — Dixi.

1934-cü ildə Şirkət ayrılır. Təyyarə mühərriklərinin istehsalı müstəqillik qazanır. BMW Flugmotorenbau GmbH bir şirkət olaraq ayrılır.

1936-cı ildə BMW şirkəti 2 litrlik mühərrikli BMW 328 istehsalına başlayıb. Bu maşın o zaman Berlində keçirilmiş Olimpiya yarışlarında Avropada idman avtomobilləri sinifində ən böyük müvəffəqiyyət əldə etmişdir.

1939-cu ildə BMW şirkəti Berlin-Şpandauda yeni Brandenburgische Motorenwerke şirkətini alır və onunla birlikdə Berlin yaxınlığındakı Basdorf və Sülsdorfda xüsusiləşdirilmiş zavodlara sahib olur.

İkinci dünya müharibəsi dövründə BMW əsasən Almaniya ordusu üçün reaktiv motorlar istehsal edirdi. 1945-ci ildə müharibədən sonra onun bu fəaliyyəti qalib tərəfin gözündən yayınmadı, BMW-yə 3 illik istehsal moratorisi tədbiq edildi.

Bundan əlavə müharibədən sonra BMW-nin demək olar ki, bütün zavodları bombardmanlar nəticəsində məhv olmuşdu. Hər şeyi yenidən başlamaq lazım idi.

1948-ci ildən başlayaraq BMW R24, təksilindirli motosiklet və 1951-ci ildə isə BMW müharibədən sonra öz ilk avtomobilini istehsal edir — BMW 501.

1955 — BMW Triebwerk GmbH şöbəsi yenidən fəaliyyətə qayıdır. Şirkət təyyarə mühərriklər üzərində mütəxəssisləşir. Isetta modeli ilə şirkət kiçik avtomobillət klasının tarixini başladır.

1956 — İdman avtomobilləri olan 503 və 507-ci modellər istehsala buraxılır.

1959 — BMW şirkəti satışa çıxarılır.

1965 — BMW Triebwerkbau GmbH şöbəsi satılır və sonrakl 25 il ərzində şirkət təyyarə mühərriklərini düzəltməkdən imtina edir.

1974 — BMW ilk dəfə ABS sistemli 3.0 CSL avtomobillərini yarışlara çıxardır.

1980 — ABS sisteminin sənaye istehsalatı və Formula 1 yarışları üçün mühərrikin istehsalatı başlanır. BMW-nin motosiklləri Paris-Dakar rallisini udur. Daha sonra həmin yarışda yenidən üç dəfə qalib gəlir.

Modelləri
---------

| * b
* m
* r
« əvvəlki — BMW modelləri, 1980-ci illərdən bugünədək |
| --- |
| **Tip** | **Seriya** | 1980-ci illər | 1990-cı illər | 2000-ci illər | 2010-cu illər |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| Kompakt | 1-ci seriya |  |  |  | E82 / E88 |  |
|  |  |  | E81 / E87 | F20 / F21 |
| 2-ci seriya |  |  |  |  | F22 / F23 |
|  |  |  |  | F45 |
|  |  |  |  | F46 |
| 3-cü seriya kompakt |  |  | E36/5 | E46/5 |  |  |
| Kompakt biznes | 3-cü seriya | E21 | E30 | E36 | E46 | E90 / E91 / E92 / E93 | F30 / F31 / F35 |
| 4-cü seriya |  |  |  |  | F32 / F33 |
|  |  |  |  | F36 |
| Biznes | 5-ci seriya | E12 | E28 | E34 | E39 | E60 / E61 | F10 / F11 |
| Lyuks | 6-cı seriya | E24 |  |  | E63 / E64 | F12 / F13 |
|  |  |  |  | F06 |
| 7-ci seriya | E23 | E32 | E38 | E65 / E66 / E67 / E68 | F01 / F02 / F03 / F04 | G11 / G12 |
| GT | 8-ci seriya |  | E31 |  |  |
| Rodster | Z seriyası |  | E30 (Z1) |  | E36/7 & E36/8 (Z3) | E85 / E86 (Z4) | E89 (Z4) |
| M | M |  |  |  |  | E82 M |  |
| M2 |  |  |  |  | F22 M2 |
| M3 |  | E30 M3 | E36 M3 | E46 M3 | E90/92/93 M3 | F80 |
| M4 |  |  |  |  | F82 / F83 |
| M5 |  | E28 M5 | E34 M5 |  | E39 M5 |  | E60/61 M5 |  | F10 M5 |
| M6 |  | E24 M635CSi/M6 |  |  | E63/64 M6 |  | F06/12/13 M6 |
| M Roadster |  |  | E36/7 (Z3) M |  | E85 (Z4) M |  |  |
| M Coupé |  |  | E36/8 M Coupé |  | E86 M Coupe |  |  |
| İdman avtomobili |  | E26 (M1) |  |  | E5Z8) |  |  |
| SUV | X1 |  |  |  | E84 |
| X3 |  |  |  | E83 | F25 |
| X4 |  |  |  |  | F26 |
| X5 |  |  | E53 | E70 | F15 |
| X6 |  |  |  | E71 / E72 | F16 |
| PAV | 3 GT |  |  |  |  | F34 |
| 5 GT |  |  |  | F07 |
| i | i3 |  |  |  |  | I01 |
| i8 |  |  |  |  | I12 |

BMW SIBER  
BMW ULTIMATE  
BMW ISETTA  
BMW 600  
BMW 2002  
BMW NEW SIX  
BMW NEW CLASS  
BMW 501  
BMW 503  
BMW 507  
BMW 700  
BMW 1 Seriyası  
BMW 2 SERIES  
BMW 3 Seriyası  
BMW 4 Seriyası  
BMW 5 Seriyası  
BMW 6 Seriyası  
BMW 7 Seriyası  
BMW 8 Seriyası  
BMW X Seriyası  
BMW Z Seriyası  
BMW M Seriyası  
BMW İ Seriyası

Fəaliyyəti
----------

Hal-hazırda BMW dünyanın ən iri avtomobil istehsal edən şirkətlərindən biridir. Mercedes-Benz dən sonra 2-ci yerdədir. MİNİ, Rolce-Royce şirkətlərin səhmlərinə malikdir. Təkcə ötən 2005-ci ildə dünyada 1,3 mln. BMW avtomobilləri satılmışdır. Bunun nəticəsində ümumi gəiliri 55,3 mlrd, xalis gəlir isə 2,7 mlrd. olmuşdur.

Hal-hazırda BMW-də 106 min insan əmək fəaliyyəti ilə məşğuldur.

Azərbaycandakı rəsmi distrubütoru isə "İmprotex Motors"dur.

Mənbə
-----

* 
* BMW International
* BMW TARİXİ Arxivləşdirilib 2006-12-28 at the Wayback Machine

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda BMW ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax
------------

* BMW M3
* BMW i8

| ⛭Almaniya Almaniya DAX şirkətləri |
| --- |
| 
Adidas •
Allianz •
BASF •
Bayer •
Beiersdorf •
BMW •
Commerzbank •
Daimler •
Deutsche Bank •
Deutsche Börse •
Deutsche Post •
Deutsche Telekom •
E.ON •
Fresenius •
Fresenius Medical Care •
Henkel •
Infineon Technologies •
K+S •
Linde •
Lufthansa •
MAN •
Merck •
METRO •
Munich Re •
RWE •
Salzgitter •
SAP •
Siemens •
ThyssenKrupp •
Volkswagen
 |


1. ↑  .
2. ↑  .
3. 1 2 3 4  İllik hesabat. 2023.