recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Joze Qratsiano da Silva** (*port.* José Graziano da Silva; d. 17 noyabr 1949) — Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının 8-ci Baş direktoru.

Həyatı
------

17 noyabr 1949-cu ildə anadan olmuşdur.

Joze Qratsiano da Silva bir müddət Braziliyanın Kampinas Dövlət Universitetində dərs demiş və İqtisadiyyat İnstitutunun İqtisadi İnkişaf və Ətraf Mühit üzrə Magistr və Doktorluq Proqramlarına rəhbərlik etmişdir.

O, 30 ildən artıq ərzaq təhlükəsizliyi və kənd təsərrüfatı məsələləri sahəsində çalışmışdır. 2001-ci ildə Braziliyanın "Sıfır Aclıq" proqramını hazırlayan komandaya rəhbərlik etmişdir. 2003-cü ildə Braziliyada Ərzaq Təhlükəsizliyi və Aclıqla Mübarizə üzrə xüsusi nazir olmuşdur.

26 iyun 2011-ci ildə 26 üzv ölkənin nümayəndələrindən ibarət konfransda BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının baş direktoru vəzifəsinə seçilmiş və 2012-ci ildə baş direktor mandatını qəbul edəndən bəri təşkilatın daxilində böyük transformasiya dəyişikliklərinə rəhbərlik etmişdir.

Mükafatları
-----------

25 may 2015-ci ildə ona Bakı Dövlət Universitetinin Fəxri doktoru adı verilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #131764942 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
2. 1 2 3 4 5 6  BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının baş direktoru BDU-nun fəxri doktoru olub - FOTOSESSİYA[*ölü keçid*]. apa.az, 25.05.2015  (az.)
**İkinci ingilis - holland müharibəsi (1665-67)**- İngiltərə və Hollandiya arasında baş verən ikinci müharibə.

Döyüşlər
--------

İngiltərənin Şimali Amerikada holland müstəmləkəsi olan Yeni Amsterdamı zəbt etməsindən sonra başlandı. 24 yanvar 1665-ci ildə Hollandiya İngiltərəyə müharibə elan etdi. Fransa və(1666-cı ilin fevralından) Danimarka Hollandiyanın müttəfiqləri idi. 11 -14 iyun 1666-ci ildə Dünkerk yaxınlığında admiral Röyterin komandanlığı altında holland donanması ingilisləri darmadağın etdi. Lakin uğur möhkəmləndirilmədi. 4 -5 avqust 1666-ci ildə Nort -Forlend burnu yanında hollandlar məğlub oldular. 1667-ci ilin iyununda holland donanması Temzanın mənsəbini blokadaya aldı və ingilis gəmilərinin bir hissəsini məhv etdi. Birbaşa London üzərindəki təhlükə altında İngiltərə sülh sazişi bağlamağa məcbur oldu. 31 iyul 1667-ci il Bredsk sülhünə görə Yeni Amsterdam İngiltərəyə keçdi, Hollandiya isə müharibə vaxtı ingilislər tərəfindən alınan Cənubi Amerikadakı Surinamı aldı.

Mənbə
-----

Советская военная энциклопедия. Военное издательство Министерства обороны СССР. Москва-1976 год. Т.1
**Bütpərəstlərin dini rəmzi**
-----------------------------

**Pentakl-** latın mənşəli *"pagan"* sözündəndir, mənası *"kənd sakinləri"* deməkdir. Bütpərəstlər əsasən kənddə və meşədə yaşamışlar, dini baxışlarına görə *politeist* olmuşlar, təbiət hadisələrinə ibadət etmişlər. Xristian kilsəsi bu insanlardan o qədər qorxub ki, "kənd sakinləri" mənasını verən *"vilain"* sözü cinatətkar kimi işlədilib.

**Qadın başlanğıcının dini rəmzi**
----------------------------------

Qədim insanlar dünyanı iki yerə bölürdülər- kişi və qadın. Onların eyni sayda tanrı və ilahələri vardı.**İn** və **Yan**. Kişı və qadın başlanğıclar balanslaşdırıldıqda dünyada harmonya hökm sürürdü. Balans pozulduqda isə xaos yaranır. Pentakl yerdəki bütün canlıların qadın yarısının simvoludur.Dinləri öyrənən tarixçilər bunu "müqəddəs qadın başlanğıcı" və ya "müqəddəs ilahə" adlandırırlar. İlk dinlər Təbiəti ilahi başlanğıc hesab etmişlər. İlahi **Venera** və planet **Venera**. Bu ikisi eyni şeydi. İlahə gecə səmasında öz yerini tutur və onu bir neçə adı mövcuddur**- Venera, Şərq ulduzu, İştar, Astarte.** Bunların hamısı Təbiətlə və Ana Torpaqla bağlı ola qadın başlanğıcının rəmzi.

**Venera və Pentakl**
---------------------

Venera planeti hər səkkiz ildən bir göy seferasını böyük çevrəsi üzrə hərəkət edərkən mütləq dzgün pentakl cızır. Qədim insanlar bu hadısənı qeydə alaraq o qədər heyrətlənmişlər ki, Venera və onun cızdığı pentakl kamilliyin,gözəlliyin və məhəbbətin rəmzləri hesab etmişlər.Bu hadisəni bayram etmək üçün, qədim yunanlar Olimpiada oyunlarını hər səkkiz ildən bir keçirərmişlər. Bu gün çox az adam bilir ki, müasir olimpiadalar Veneranın yarım tsiklinə uyğun gəlir. Daha az adam bilir ki, beşgüşəli ulduz az qala Olimpiada oyunlarının rəmzi kimi təsdiq edəcəkdilər, amma son anda onu dəyişdilər: beşgüşəli ulduzu beş halqaya çevirdilər. Təşkilatçılarln fikrincə bu, oyunların harmonyasını və iştirakçıların ruhunu daha yaxşı əks etdirirdi.
**3 qəpiklik sikkə** — Azərbaycanda işlədilən qəpik sikkələrindən biri. 2006-cı ildən dövriyyədədir.

Mövzusu
-------

Hazırda dövriyyədə olan 3 qəpiklik sikkələr yazı və ədəbiyyat mövzusuna həsr olunmuşdur.

Təsviri
-------

Dövriyyədə olan 3 qəpiklik sikkələr mislə örtülmüş qırmızı rəngdədir. Yan tərəfləri individual üsulla hazırlanmışdır.

Ölçüsi və çəkisi
----------------

2006-cı ildə dövriyyəyə buraxılmış 3 qəpiklik sikkələrin ölçüsi isə 18 mm, çəkisi isə 3,45 qramdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Dövriyyədə olan sikkələr Arxivləşdirilib 2014-11-10 at the Wayback Machine. cbar.az  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* cbar.az — Azərbaycan Mərkəzi Bankının rəsmi saytı
* Pul. preslib.az  (az.)

| ⛭Azərbaycan valyutası |
| --- |
|  | Mövzular | 
* Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı
* Azərbaycan manatı

 |  |
| Sikkələr | 
* 1
* 3
* 5
* 10
* 20
* 50

 |
| Əsginaslar | 
* 1
* 5
* 10
* 20
* 50
* 100
* 200
* 250
* 500
* 1000
* 10000
* 50000

 |
| Xatirə sikkələri | 
* 5
* 50
* 100
* 500
* 1000

 |
**20 qəpiklik sikkə** — Azərbaycanda işlədilən qəpik sikkələrindən biri. 2006-cı ildən dövriyyədədir.

Mövzusu
-------

Hazırda dövriyyədə olan 20 qəpiklik sikkələr təhsil və gələcək mövzusuna həsr olunmuşdur.

Təsviri
-------

Dövriyyədə olan 20 qəpiklik sikkələr latunla örtülmüş qızılı rəngdədir. Yan tərəfləri individual üsulla hazırlanmışdır.

Ölçüsi və çəkisi
----------------

2006-cı ildə dövriyyəyə buraxılmış 20 qəpiklik sikkələrin ölçüsi isə 24,25 mm, çəkisi isə 6,6 qramdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Dövriyyədə olan sikkələr Arxivləşdirilib 2014-11-10 at the Wayback Machine. cbar.az  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* cbar.az — Azərbaycan Mərkəzi Bankının rəsmi saytı
* Pul. preslib.az  (az.)

| ⛭Azərbaycan valyutası |
| --- |
|  | Mövzular | 
* Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı
* Azərbaycan manatı

 |  |
| Sikkələr | 
* 1
* 3
* 5
* 10
* 20
* 50

 |
| Əsginaslar | 
* 1
* 5
* 10
* 20
* 50
* 100
* 200
* 250
* 500
* 1000
* 10000
* 50000

 |
| Xatirə sikkələri | 
* 5
* 50
* 100
* 500
* 1000

 |
**Yanacaq** — ədədi qiymətcə 1 kq yanacağın tam yanması üçün sərf olunan istilik miqdarına deyilir. 1 kq yanacaq tam yanarkən sərf olunan istilik miqdarı yanacağın kütləsindən və növündən asılıdır.Bu zaman sərf olunan istilik miqdarı aşağıdakı düsturla hesablanır:

Q = qm

Burada q - yanacağın xüsusi yanma istiliyi ,m - yanacağın kütləsi , Q - yanacağın tam yanması nəticəsində sərf olunan istilik enerjisidir."Yanacağın Xüsusi Yanma İstiliyi" hər bir yanacaq üçün müvafiq olaraq təcrübələrlə müəyyən edilmişdir.Lakin buna baxmayaraq bir çox mənbələrdə bununla əlaqədar bəzi fərqliliklər aşkar olunub.Ona görə də hələ ki, bəzi yanacaqların "Xüsusi Yanma İstiliyi" dəqiq olaraq müəyyən deyil.Sadəcə olaraq dərsliklərdə və ya Fizika üçün nəzərdə tutulmuş təcrübə kitablarında bu təxmini olaraq,yəni dəqiq nəticəyə ən yaxın götürülmüşdür.

Yanacağın yanması prosesi qısa müddət sürən, maddənin molekullarına və atomlarına xaricdən istilik enerjisi vasitəsilə parçalanması prosesidir.Yanacaq sadəcə təbiətdə deyil,bizim orqanizmimizdə də baş verir.Fərqlisi isə odur ki, orqanizmimizdəki yanacaq bədənimizə daxil olan karbohidratlar və ya zülallardır.

Növləri
-------

Təbiətdə ən geniş yayılmış yanacaq növləri sırası ilə aşağıdakılardır: 

* Neft
* Təbii qaz
* Daş kömür
* Qonur kömür
* Yanar şist
* Torf
* Quru ağac odunu.

Aqreqat halına görə yanacaqlar aşağıdakı qruplara bölünür:

**Bərk yanacaqlar**

* Quru ağac
* Yanar şist
* Sapropel
* Torf
* Bitumlu qum
* Bərk raket yanacağı
* kömür(daş kömür, boz kömür)
* Odun

**Maye yanacaqlar**

* Neft yanacaqları (dizel yanacağı, soba yanacağı, mazut, kerosin, benzin)
* Yağlar
* Spirtlər
* Maye raket yanacağı
* Efirlər
* Qazoyl
* Mazut

**Qaz yanacaqlar**

* Təbii qaz (metan)
* Neftlə birlikdə çıxan qazlarPropan, Butan və s.
* Metan, təbii qaz, kerogen qazı, mədən qazı, bataqlıq qazı, bioqaz
* Hidrogen
* Sıxılmış təbii qaz(CNG)
* Bərk yanacağın qazlaşdırılması məhsulları

Həmçinin bax
------------

* Tonka (yanacaq)
* Bioyanacaq
* Faydalı qazıntılar
* Yanacaq-energetika sənayesi

Xarici keçidlər
---------------

* Alternativ enerji üzrə böyük imkanlara malik nadir ölkə... Arxivləşdirilib 2012-01-04 at the Wayback Machine
**Qafar Kəndli Herisçi** (1925–24 may 1997) — Ədəbiyyatşünas və ictimai xadim, filologiya elmləri doktoru

Həyatı
------

Qafar Kəndli Təbriz şəhərində anadan olmuşdur. Bakı Ali Partiya Məktəbini və Azərbaycan EA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasını bitirmişdir. 1941–46 illərdə Cənubi Azərbaycanda baş verən siyasi proseslərin fəal iştirakçısıdır. 1980-ci ildən ömrünün sonunadək AMEA Ədəbiyyat İnstitutunun "Qədim dövr Azərbaycan ədəbiyyatı" şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

Xaqani Şirvaninin tədqiqatçılarındandır. "Xaqani Şirvani (həyatı, dövrü, mühiti)" adlı fundamental əsərin, "Xaqani Şirvaninin münşəatı" elmi məqaləsinin müəllifidir. Xaqaninin "Töhfətül-İraqeyn" əsərinin elmi-tənqidi mətnini çapa hazırlamışdır. SSRİ və İran mətbuatında çap edilmiş onlarla elmi əsərin müəllifidir.

1997-ci ildə "Xaqani Şirvani" (həyatı, dövrü və mühiti) əsəri fars dilinə çevrilərək Tehranda çap edilmiş, ali məktəb dərsliyi kimi istifadə olunmağa başlamışdır.

Əsərləri
--------

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Yazıçı** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Oleq Stepko** (25 mart 1994, Zaporojya) — Ukraynaı, Azərbaycanı və Rusiya təmsil edən idman gimnastı, Avropa Çempionatının və Avropa Oyunlarının qalibi.

Karyerası
---------

Oleq Stepko 2010-cu ildə Sinqapurda baş tutan Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarını 2 qızıl və 2 gümüş medalla başa vurdu. 2012-ci ildə isə Oleq Stepko Ukraynanı London şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil elədi. Komanda turnirində Oleq Stepko olimpiadanı beşinci pillədə başa vurdu.

2013-cü aprelində Oleq Stepko Rusiyada baş tutan Avropa Çempionatında parallel qollarda turnirin qızıl medalına sahib oldu. Həmin ilin iyulunda isə Oleq Stepko Rusiyanın Kazan şəhərində baş tutan Universiada Oyunlarını bir gümüş və bir bürünc medalla başa vurdu.

2014-cü ildə Azərbaycan Gimnastika Federasiyası (AGF) tərəfindən Oleq Stepko Azərbaycan yığmasının heyətinə cəlb edildi. 2015-ci ilin iyununda Oleq Stepko Birinci Avropa Oyunlarının 1 qızıl, 2 gümüş və 2 bürünc medalına sahib oldu.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29 iyun 2015-ci il tarixli 1299 nömrəli Sərəncamına əsasən Birinci Avropa Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Oleq Sergeyeviç Stepko "Şöhrət" ordeni ilə təltif edildi.

2015-ci ildə Oleq Stepko həm də Şotlandiyanın Qlazqo şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında parallel qollarda turniri bürünc medalla başa vurdu və olimpiya lisenziyasına sahib oldu. Bu medal həm də Azərbaycan idmanında idman gimnastlarının Dünya Çempionatında sahib olduğu birinci medal idi.

Oleq Stepko Azərbaycanı 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil elədi. Ümumi nəticədə Oleq Stepko təsnifat mərhələsini 86.208 balla 20-ci pillədə başa vurdu və olimpiadanın final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Final mərhələsində isə Oleq Stepko 78.082 balla olimpiadanı 22-ci pillədə başa vurdu.

Daha sonra Oleq Stepko 2017-ci ildə Azərbaycan yığmasından imtina elədi və Rusiya yığmasının heyətində beynəlxalq turnirlərdə mübarizə aparmağa başladı.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  .
3. ↑  Olympedia (ing.). 2006.
4. ↑  *Olympedia.org.* "Oleq STEPKO". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
5. ↑  *Normativ hüquqi sənədlərin vahid internet bazası.* "I Avropa Oyunları qaliblərinin və Azərbaycan idmanında xidmətləri olan şəxslərin təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29 iyun 2015-ci il tarixli 1299 nömrəli Sərəncamı". www.e-qanun.az ( (az.)). 22.08.2022. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
6. 1 2  *Olympedia.org.* "2016 Summer Olympics / Gymnastics (artistic) / Individual / All-Around / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook |
| Tematik saytlar | Olympedia · Olympic Channel · МОК · МОК |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
"Azərxalça" ASC-nin loqotipi
**"Azərxalça"** — Səhmləri Azərbaycan dövlətinə məxsus olan Açıq Səhmdar Cəmiyyət. İdarə Heyətinin sədri Emin Səlhab oğlu Məmmədov (18 mart 2021-ci ildən).

Tarixi
------

"Azərxalça"nın tarixi XX əsrin birinci yarısından başlayır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 may 2016-cı il tarixli Sərəncamına əsasən "Azərxalça" Elmi Yaradıcılıq İstehsalat Birliyi ləğv edilmiş, əvəzində "Azərxalça" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti yaradılmışdır.

Fəaliyyəti
----------

Cəmiyyət Azərbaycan Respublikasında xalça və xalça məmulatlarının istehsalını, ixracını, onların ölkə daxilində və xaricdə satışının təşkilini, xalça və xalça məmulatlarının istehsalında yeni texnologiyaların tətbiqini, maddi-texniki bazanın müasirləşdirilməsini və ondan səmərəli istifadəni, habelə bu sahənin inkişafı ilə bağlı digər işləri yerinə yetirir.

Rəhbərlik
---------

Cəmiyyətin İdarə Heyəti sədrinin və onun müavinlərinin vəzifəyə təyin və vəzifədən azad edilməsi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən həyata keçirilir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *"Azərxalça" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin yaradılması haqqında* Arxivləşdirilib 2021-10-20 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 may 2016-cı il tarixli, 2032 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az  (az.)
2. ↑  *V.A.Muradovun "Azərxalça" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri təyin edilməsi haqqında* Arxivləşdirilib 2021-10-20 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 iyun 2016-cı il tarixli, 2105 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* "Azərxalça" ASC-nin rəsmi internet səhifəsi Arxivləşdirilib 2020-02-25 at the Wayback Machine
* "Azərxalça" Elmi Yaradacılıq İstehsalat Birliyi müflis elan edilməsi üçün məhkəməyə müraciət etdi[*ölü keçid*]
**Lüləburqaz** (*türk.* Lüleburgaz, türk: [lyˈlebuɾɡaz]) — Türkiyənin Mərmərə regionundakı Kırklareli vilayətinin ən böyük şəhəri və rayonu. Şəhər Rumelidə, tarixi Şərqi Frakiya regionunda, Bolqarıstanla sərhəddə yerləşir. Şəhərdə adətən XIX əsrdən Türkiyəyə köçmüş Albaniya, Bolqarıstan, Yunanıstan, Rumıniya və keçmiş Yuqoslaviyadan olan Balkan türkləri yaşayır.

Lüləburqaz iqtisadi cəhətdən əczaçılıq və elektron sənayesi, eləcə də kənd təsərrüfatı üçün mühüm istehsal mərkəzidir. Şəhər eyni zamanda, İstanbul-Qapıqüllə Regional Qatarı vasitəsilə İstanbul və Ədirnəyə, Balkan Ekspresi və Boğaziçi Ekspresi ilə Plovdiv, Sofiya, Belqrad, Buxarest və Budapeştə bağlanır. Bundan başqa, Lüləburqaz avtomobil və dəmir yolu nəqliyyatının mərkəzidir.

Şəhər əvvəllər Roma imperatoru Diokletian tərəfindən 294-cü ildə qurulan Roma vilayətinin paytaxtı olmuşdur.

Tarixi
------

Şəhərin qədim adı Berquladır. İmperator I Feodosi onu oğlu və varisi Arkadinin şərəfinə Arkadiopol olaraq dəyişdirmişdir. Arkadiopol şəhəri 443-cü ildə Şərqi Roma imperiyasına qarşı yürüşü zamanı Atilla tərəfindən ələ keçirilmişdir.

Slavyan Fomanın II Mikailə qarşı üsyanı zamanı şəhər 823-cü ildə Fomanın son sığınacağı olmuşdur. II Mixail şəhərə yürüş etmiş və beş aydan çox davam edən mühasirədən sonra taqətdən düşmüş, aclıqdan əziyyət çəkən qoşunlar imperatorun əfvu qarşılığında öz rəhbərlərini təslim etmişdir. Foma eşşəyə mindirilmiş və işgəncələrə məruz qalmışdır.

970-ci ildə baş tutan Arkadiopol döyüşündə Bizans qüvvələri 161 kilometr (100 mil) şərqdə Konstantinopolu ələ keçirməyi hədəfləyən işğalçı Kiyev-peçeneq-macar qüvvələrini məğlub etmişdir.

Lüləburqas döyüşü Birinci Balkan müharibəsi çərçivəsində, 28 oktyabr–2 noyabr 1912-ci il tarixlərində aparılmışdır. Şəhər müasir Türkiyə Respublikasının tərkibinə qoşulmazdan əvvəl 1920–1922-ci illər arasında Yunanıstan ordusu tərəfindən işğal edilmişdir.

İqtisadiyyat
------------

Lüləburqazın iqtisadiyyatı əsasən sənaye sektoru və kənd təsərrüfatına əsaslanır. Şəhərin ətrafında müxtəlif fabriklər var.

"Sanofi-Aventis", "Deva Holding A. S." və "Zentiva" kimi əczaçılıq şirkətlərinin əsas istehsalçıları Lüləburqaz şəhərinin ərazisindədir.

Lüləburqazda geniş miqyasda becərilən məhsullar buğda, qarğıdalı və günəbaxandır ki, bunlar da şəhərin simvollarından biridir. Baş ofisi şəhərdə olan "Trakya Birlik" Türkiyənin əsas günəbaxan yağı istehsalçılarından biridir.

Türkiyənin aparıcı şüşə istehsalçısı "Şişecam" və onun Şərqi Frakiya bölməsi "Trakya Cam" Lüləburqazda bir fabrikə sahibdir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Lüləburqaz şəhərinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Pauly-Wissowa |
| Normativ yoxlama | BNF: 150999878 · GND: 7736161-1 · SUDOC: 19134642X · VIAF: 146815385 · WorldCat VIAF: 146815385 |
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: Qəhrəmanov.

**Aşıq Cəlal Qəhrəmanov** (28 aprel 1928, Kəmərli, Qazax rayonu – 17 avqust 1978) — Azərbaycan aşığı. Aşıqların Bakıda keçirilmiş III qurultayının nümayəndəsi olmuşdur (1961).

Həyatı
------

Cəlal Məhəmməd oğlu Qəhrəmanov 1928-ci il aprelin 28-də Qazax rayonunun Kəmərli kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Qaymaqlı kənd məktəbini bitirib. Ustad Aşıq Avdı Qaymaqlının məclislərində müntəzəm iştirak edib.

3 il Aşıq Avdı Qaymaqlının yanında şagirdlik etmişdir.

Yüzdən çox qoşması, gəraylısı, müxəmməsi, divanisi, təcnisi, deyişməsi var. Aşığın 23 saz havası Azərbaycan radiosunun "Qızıl fond"una daxil edilmişdir.

"Cəlaloğlu" saz havasının bəstəçisidir. 1961-ci ildə Aşıqların III qurultayının iştirakçısı olmuşdur.

1978-ci ildə vəfat etmişdir. Kəmərli kəndində dəfn olunmuşdur.

1992-ci ildə "Sədəfli saz, məni dindir" şeirlər kitabı nəşr olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 . Musiqi Dünyası, 2015" Arxivləşdirilib 2020-07-03 at the Wayback Machine enene.musigi-dunya.az/Aşıq sənəti simalarda  (az.)
2. ↑  *Azərbaycan Aşıqlar Birliyi.* "Ustad nəfəsli saz-söz ərməğanı" (PDF) (az.). "Zərdabi Nəşr" MMC nəşriyyatı. 2020. Archived from the original on 2023-06-16. İstifadə tarixi: 17 iyun 2023.

Xarici keçidlər
---------------

*
**Bəldə** (*türk.* Belde; hərfi mənada "qəsəbə" deməkdir) — türk dilində "bələdiyyəsi olan böyük kənd" mənasını verən söz.

Türkiyənin bütün vilayət və rayon mərkəzlərində bələdiyyələr var, lakin kəndlər adətən bələdiyyələrə sahib olmaq üçün çox kiçikdir. Bəzi kəndlərdə əhalinin sayı 2,000 nəfəri keçə bilər və belə kəndlərdə sakinlərin seçimindən asılı olaraq kiçik bələdiyyə yaradıla bilər. Belə kəndlərə "bəldə" deyilir. 2014-cü ilə qədər "bəldə" bələdiyyələrinin sayı 1,400-ə yaxın idi. Bununla belə, 30 mart 2014-cü il tarixli 6360 saylı qanuna görə, 30 vilayətdə bütün kəndlər (bələdiyyəsi olan və olmayanlar) rayon bələdiyyələrinin şəhər quruluşuna daxil edilmişdir. Beləliklə, 30 vilayətdə "bəldə" bələdiyyələri ləğv edilmişdir. Ləğv edilmiş "bəldə" bələdiyyələrinin sayı 1040-dır.

Hal-hazırda 6360 saylı qanunun əhatə dairəsinə daxil olmayan 51 vilayətdə hələ də 394 "bəldə" bələdiyyəsi fəaliyyət göstərir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "BƏLDƏ". 2022-07-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-28.
2. ↑  "Dicle University Essay by Ali Özçağlar  (türk.)" (PDF). 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2022-07-28.
3. ↑  "Haber news  (türk.)". 2023-07-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-28.
4. ↑  "Haber news  (türk.)". 2023-07-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-28.
5. ↑  Atlas news  (türk.)
**Zakir Nəcəfov** (tam adı: *Zakir Məcid oğlu Nəcəfov*) — alim, İqtisadi İslahatlar Elmi Tədqiqat İnstitunun baş elmi işçisi, AMEA İqtisad İnstitunun elmlər doktoru, AMEA Mərkəzi-Təftiş şöbəsinin rəisi (1994–1999), AMEA-nın Maliyyə-iqtisad şöbəsinin rəisi, Milli Aviasiya Akademiyasının iqtisad və mühasibat idarəsinin rəisi (2013-cü ildən). Bir sıra dövlət mükafatlarına və medallara layiq görülüb.

Haqqında
--------

Zakir Nəcəfov 1951-ci il aprel ayının 1-də Qazax rayonunun Aslanbəyli kəndində anadan olmuşdur. 1967-ci ildə Ağstafa şəhər 1 saylı orta məktəbi bitirmişdir. Həmin il Azərbaycan Neft və Sənaye İnstitutunun (indiki ADNA) mühəndis-iqtisad fakültəsinə daxil olmuşdur. 1972-ci ildə həmin İnstitutu bitirmişdir.

Əmək fəaliyyətinə 1972-ci ildə "Sumqayıtkimyasənaye" istehsal birliyinin mərkəzi mühasibatlığında iqtisadçı kimi başlamışdır.

1973-cü ildən Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun İqtisadi Tədqiqatlar laboratoriyasında böyük mühəndisdir vəzifəsində çalışmışdır. 1976-cı ildə istehsalatdan ayrılmamaqla həmin İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuşdur.

1986-cı ildə dissertasiya müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır.

1986–1990-cı illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun İqtisadi Tədqiqatlar laboratoriyasında elmi işçi, böyük elmi işçi vəzifələrində çalışmışdır.

1990-cı ildə "Azərməişəttexnologiya" elmi-isteshsalat birliyinin iqtisadi şöbəsinin rəisi-elmi katib olmuşdur. 1991-ci ildən həmin birliyin nəzdində "Ekstra" elmi-tədqiqat və istehsalat dövlət müəssisəsində direktor, 1992-ci ildən Elmi-istehsalat birliyinin baş direktor müavini vəzifəsində çalışmışdır.

1993-cü ildə Kiyev "Masma" Eib-nin "masma-servis" dövlət müəssisəsinin Bakı filialının direktoru olmuşdur.

AMEA Mərkəzi-Təftiş şöbəsinin rəisi (1994–1999), 1999-cu ildən maliyyə-plan şöbəsinin rəis müavini, AMEA-nın Maliyyə-iqtisad şöbəsinin rəisi (2001–2013) vəzifələrində çalışmışdır.
2011-ci ildə dissertasiya müdafiə edərək iqtisad elmləri doktoru elmi dərəcəsi almışdır.

Milli Aviasiya Akademiyasının iqtisad və mühasibat idarəsinin rəisi vəzifəsində çalışır (2013-cü ildən).

Bir sıra dövlət mükafatlarına və medallara layiq görülüb. 14 dekabr 2005-ci ildə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.

Çoxsaylı elmi məqalələrin və 5 dərsliyin müəllifidir. Respublika və Beynəlxalq miqyaslı elmi konfransların iştirakçısıdır.

Ailəsi
------

Aslanbəyli kəndinin Nəcəflilər soyundandır. Qaçaq Kərəmin babası (ata tərəfdən babası) Molla Zalın qardaşlarından Qaçaq Nəcəfin kötükəsidir.

İstinadlar
----------

1. ↑ . "Milli Aviasiya Akademiyası  (az.)
2. ↑  Salatın Əhmədli, Rövşən Babanlı. "Qazax mahalının alimləri" (ensiklopedik məlumat). "Günəş" nəşriyyatı. Bakı. 2017.
**Onlayn utandırma** — hədəflərin internetdə, sosial media platformaları və ya daha çox lokallaşdırılmış media vasitəsilə açıq şəkildə alçaldıldığı ictimai utandırma forması. Onlayn utandırma tez-tez internetdə şəxsi məlumatların ifşa edilməsini nəzərdə tutduğundan, ictimai utandırma etikası internet məxfiliyi və media etikası ilə bağlı mübahisə mənbəyi olmuşdur. Onlayn utandırmaya ləğvetmə, doksinq, mənfi rəylər və qisas pornosu aid ola bilər.

İzahı
-----

Onlayn utandırma, internet istifadəçilərinin digər internet istifadəçiləri tərəfindən təqib edildiyi, ələ salındığı və ya təhqir edildiyi ictimai utandırma formasıdır. Bu utandırmaya şəxsi mesajların və ya fotoşəkillərin paylaşılması aid ola bilər. Utandırılanların sosial pozuntu törətdiyi qəbul edilir və digər internet istifadəçiləri onu utandırmaq üçün ictimai ifşadan istifadə edirlər.

İnsanlar müxtəlif səbəblərə görə internetdə utandırılırlar, bu, adətən təhqiredici şərhlər, şəkillər və ya memlər paylaşmaq, onlayn dedi-qodular və ya yalan kimi müxtəlif sosial pozuntulardan ibarətdir. Onlayn utandırma qisas almaq (məsələn, qisas pornosu şəklində), təqib etmək, şantaj etmək və ya digər internet istifadəçilərini təhdid etmək üçün istifadə edilə bilər.

Məxfiliyin pozulması onlayn utandırmada əsas problemdir. Utandırılanlar şəxsi toxunulmazlıq hüququndan məhrum edilə və diffamasiyaya məruz qala bilərlər. Amerika Vəkillər Kollegiyasının Media, Məxfilik və Diffamasiya Komitəsinin sədri Devid Furlov, ictimai qeydlərin bir hissəsi olmayan məlumatların (hökumət təşkilatına təqdim edilmiş sənədlər) yayılmasını asanlaşdıran internet saytları tərəfindən bildirilən potensial məxfilik problemlərini müəyyən etdi və bu cür saytların "sadəcə dedikləri həqiqəti əks etdirməyən insanlara forum verdiyini" bildirdi.

Həmçinin bax
------------

* Üzr videosu

İstinadlar
----------

1. ↑  *Pundak, Chen; Steinhart, Yael; Goldenberg, Jacob.* "Nonmaleficence in Shaming: The Ethical Dilemma Underlying Participation in Online Public Shaming". Journal of Consumer Psychology. 31 (3). iyul 2021: 478–500. doi:10.1002/jcpy.1227.
2. 1 2  *Laidlaw, Emily.* "Online Shaming and the Right to Privacy". Laws. 6. February 1, 2017: 3. doi:10.3390/laws6010003. April 24, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 5, 2020.
3. ↑  *Tracy Swartz, RedEye.* "The Wide World of Cyber Snitching". Chicago Tribune. May 31, 2007. May 30, 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 29, 2014.

Xarici keçidlər
---------------

* Hate Crimes in Cyberspace – by Danielle Keats Citron
* *The Outrage Machine*: a short documentary by Retro Report that looks at the origin of Internet shaming and what it feels like to be caught up in a case of online shaming gone viral.
* Cyberbullying Reports: an online community dedicated to exposing cyberbullying.
***Denpasar*** (ind. Kota Denpasar) - İndoneziyada şəhər. Balinin paytaxtı. Dünyanın ən çox turist cəlb edən yerlərindən biridir.

Etimologiya
-----------

Denpasar sözü bali dilində "den" (şimal) və "pasar" (bazar) sözlərindən götürülmüşdür. Bu da şəhərin mənşəyinin qədim vaxtlkardan ticarət şəhəri olduğunu göstərir. Şəhərin həmin qədim hissəsi indi Kumbasari Bazarı adı ilə tanınır.

İqlimi
------

Keppenin iqlimlər təsnifatına görə Anadır tropik səhra iqlimə malikdir. Burada hava isti və nəmdir. İl boyu tempratur dəyişikliyi çox azdır. Ortalama tempratur 28 °C-dir. İl iki mövsümə bölünür : nəm (noyabr-aprel ayları) və quru (may-oktyabr).

Əhalisi
-------

2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına görən Denpasarın 788 445 nəfər əhalisi olmuşdur. Buradakı əhali əsasən Hinduizm (68.4%) dininə sitayiş edir. Hinduizmi İslam, Xristianlıq, Buddizm və Konfutsiçilik izləyir.

Nəqliyyat
---------

### Hava nəqliyyatı

Şəhərdən 13 km cənubda yerləşən Denpasar Beynəlxalq Hava Limanı İndoneziyanın ən işlək hava limanlarından biridir.

### Dəniz nəqliyyatı

Bonea Limanı şəhərin dənizə çıxışını təmin edir. Liman şəhər mərkəzindən 10 km aralı yerləşir və 1924-cü ildən fəaliyyət göstərir.

### Avtomobil nəqliyyatı

İqtisadiyyat
------------

Turzim və infrastrukturun inkişafı şəhər iqtisadiyyatının güclənməsinə səbəb oldu. İqtisadiyyatın böyük hissəsi ticarət, otellər və restoranların payına düşür. Həmçinin əl işləmələri sənəti də böyük əhəmiyyətə malikdir.

İdman
-----

Denpasarda çoxsaylı beynəlxalq və milli idman tədbirləri keçirilir. Şəhər 2008-ci il Asiya Plyaj Oyunları və 2009-cu il Asiya Oxatma Çempionatına ev sahibliyi etmişdir. Həmçinin Perseden Denpasar futbol klubu şəhəri Nusantara Liqasında təmsil edir.

Təhsil
------

Denpasarda aşağıdakı təhsil ocaqları var :

* Udayana Universiteti
* Varmadeva Universiteti
* Milli Təhsil Universiteti
* Denpasar Mahasarasvati Universiteti
* İndoneziya İncəsənət İnsitutu, Denpasar

Qardaşlaşmış şəhərlər
---------------------

Denpasar aşağıdakı şəhərlərlə qardaş şəhər statusuna malikdir :

* İndoneziya Palembanq, İndoneziya
* Meksika Veracrus, Meksika
* İspaniya Qran-Kanariya, İspaniya
* Tailand Pxuket, Tailand
* Çin Haykou, Çin
* Malayziya Corc Taun, Malayziya

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Arxivlənmiş surət" (PDF). 2021-08-31 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2015-11-16.
2. ↑  "Gambaran Umum Kota Denpasar dan Pemertahanan Bahasa Bali" (PDF). 20 May 2013 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 January 2013.
**Nambarın Enxbayar** (monq. Намбарын Энхбаяр; d. 1 iyun 1958, Ulan-Bator, Monqolustan) — Monqolustan prezidenti (2005-2009).

Həyatı
------

Nambarın Enxbayar 1 iyun 1958-ci ildə Monqolustanın paytaxtı Ulan-Bator şəhərində anadan olmuşdur.

Təhsili
-------

İlk təhsilini Ulan-Batordakı rus dili təmayüllü orta məktəbdə almış, oranı bitirdikdən sonra 1975-ci ildə göndəriş ilə Moskva şəhərindəki Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna daxil olmuşdur. 1980-ci ildə ali məktəbdən filoloq-tərcüməçi ixtisası ilə məzun olmuşdur. 1985-1986-cı illərdə Böyük Britaniyanın Lids Universitetində ingilis dili və ədəbiyyatı üzrə təhsil kurslarında təhsil almışdır.

Karyerası
---------

1980-1990-cı illərdə Monqolustan Yazıçılar Birliyində tərcüməçi, redaktor, xarici əlaqələr şöbəsinin müdiri, İcraçı Katib vəzifələrində çalışmış, Monqolustan Tərcüməçilər İttifaqının vitse-prezidenti olmuşdur.

Siyasi karyerası
----------------

1990-1992-ci illərdə Mədəniyyət və İncəsənətin İnkişafı üzrə Dövlət Komitəsinin sədr müavini vəzifəsində çalışmışdır.

1992-ci ildə ilk dəfə olaraq ölkə parlamenti olan Monqolustan Dövlət Böyük Xuralının üzvü seçilmişdir.

1992-1996-ci illərdə Monqolustanın mədəniyyət naziri vəzifəsində çalışmışdır.

1996-1997-ci illərdə Monqolustan Xalq İnqilabı Partiyasının Baş Katibi və Parlament fraksiyasının rəhbəri olmuşdur. 1997-ci ildən 2005-ci ilə qədər Monqolustan Xalq İnqilabı Partiyasına rəhbərlik etmişdir. Qeyd olunan illər ərazində özünün son 75 ildə çətin dövrünü yaşayan Monqolustan Xalq İnqilabı Partiyası müxalifətdə olan siyasi qurum idi.

Nambarın Enxbayar 1997-2000-ci illərdə Parlamentin azlıq fraksiyasına da rəhbərlik etmiş və 2000-ci ildə keçirilmiş Parlament seçkilərində 76 deputat yerindən 72-nə sahib olmaqla partiyası qələbə qazanmışdır. Bundan sonra Nambarın Enxbayar Monqolustanın baş naziri seçilmişdir. O, baş nazir olduğu müddətdə o üç dəfə ardıcıl olaraq ilin adamı nominasiyasının qalibi olmuşdur.

2004-2005-ci illərdə Monqolustan Dövlət Böyük Xuralının spikeri seçilmişdir. 22 may 2005-ci ildə isə ölkə Prezidenti seçildikdən sonra və partiya sədrliyindən istefa vermişdir. 18 iyun 2009-cu ilə qədər bu vəzifədə olmuşdur.

Şəxsi həyatı
------------

Rus və ingilis dillərini mükəmməl bilən Nambarın Enxbayar Plexanov adına Rusiya İqtisadi Akademiyasının Fəxri doktorudur. Monqolustanın ilk siyasi xadimidir ki, xarici ölkələrin rəhbərləri ilə rus və ingilis dillərində tərcüməçinin iştirakı olmadan danışır.

Ailəsi
------

Buş və Enxbayar cütlükləri
Onongiin Tsolmon ilə ailəlidir. Onların bu nikahdan dörd övladı vardır. Övladlarının ikisi – 15 yaşlı qızı və 13 yaşlı oğlu Rusiya Federasiyasının
Monqolustandakı səfirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən orta məktəbdə təhsil alırlar.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Rəsmi şəxslərin tərcümeyi-halları: Monqolustanın prezidenti Nambarın Enxbayar[*ölü keçid*]. mfa.gov.az, 20.06.2008  (az.)
2. ↑  "Nambaryn Enkhbayar". britannica.com. 10 October 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 June 2013.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Nambarın Enxbayar ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Köhnə Pinakotek** (*alm.* Alte Pinakothek‎) 1836-cı ildə yaradılmış Almaniyanın Münhen şəhərinin Maksforstadt hissəsində yerləşən, dünyanın sayılan rəsm qalereyası, Bavariya dövlət rəsm toplusunun tərkib hissəsi.

Tikilməsi
---------

Binanın təməl daşı 7 aprel 1826-cı ildə qoyulmuş, 1836-cı ilin payızında isə bitirlmişdir.. İkinci dünya müharibəsində 1943–44-cü illərdə bina dağıdılmış və 1952–57-ci illərdə Hans Döllqast tərəfindən zenidən tikilərək bərpa edilmişdir. Binada növbəti baş təmir 1994-cü ildə başlanılmış, 23 iyul 1998-ci ildə Köhnə Pinakotek yenidən istifadəyə verilmişdir. Muzeydə 700-ə qədər rəsm əsəri və tablo 19 zal və 49 otaqda daimi eksponat kimi sərgilənmişdir. Bu muzeyin əsas xüsusiyyəti ondadır ki, burada təsviri sənət nümunələrindən ancaq rəsmlər nümayiş olunur. Muzey divarları və otaqları digər muzeylərdən fərqli olaraq çox soyuq tərtibatlıdır. Burada dəm-dəsgahlı muzey mebel və dizayn dəstlərinə, heykəl nümunələrinə rast gəlinmir. Muzeyin belə soyuq tərtibatı bir qədər almanların qənaətcil və xəsis təbiətlərindən irəli gəlir. Kərpic divarları ancaq kolleksiyanın bu əvəzsiz və qiymətli əsərləri bəzəyir. Burada rəsim əsərlərindən başqa diqqəti cəlb edəcək heç nə mövcud deyil.

Tarix
-----

Bavariya kralı I Lüdviq bir çox təsviri sənət nümunələrini satın alıb və onları sisemləşdirərək geniş xalq kütlələrini incəsənətlə yaxından tanış olmasını təmin etmək üçün memar Leofon Klensə müzey tikməyi tapşırır.

Bavariya kolleksiyası, sonralar yunan adı "pinakotek" alaraq IV Vilhelmin zəmanəsinin rəssamlarına sifarişləri əsasında tarixi mövzularda çəkilmiş rəsm əsərlərindən təşkil olunmuşdur. Altdorfer tərəfindən 1529-cu ildə çəkilmiş "Makedoniyalı İsgəndərin çar Dara ilə döyüşü" tablosu dünyada məşhur şedevr kimi Münhen kolleksiyasına daxil olunmuşdur. Pfalz Bavariyaya birləşdikdən sonra Manhaym, Düsseldorf, Çvaybrüken qalereyalarında olan əsərlər fransız əsgərlərinin əlinə düşməməsi üçün "Köhnə Pinakotekə" gətirilir.

Qalereya
--------


Peter Paul Rubensin əsərləri
* "Beytləhmdə uşaq qətliamı" "Beytləhmdə uşaq qətliamı"
* "Böyük Qiyamət""Böyük Qiyamət"
* "Aslan ovu""Aslan ovu"
* "Levkippin qızının qaçırılması""Levkippin qızının qaçırılması"

Fransua Buşe, Madam de PompadurFransua Buşe, Dincələn qızJan-Mark Nattier, "Məşuqlar""Musiqi məclisi", Luis Rolland Trinkvess

Covanni Antonionun əsərləri
* Venesiyanın Dukale sarayının görnüşüVenesiyanın Dukale sarayının görnüşü
* Venesiyanın Santa Mariya della Salute kilsəsinin görnüşüVenesiyanın Santa Mariya della Salute kilsəsinin görnüşü

İsmayıl qurbanı, RembrandtVulkan Venera və Marsı heyran edir, Yakobo TintorettoDanaya, Yan Qossart MabüsLukresiya, Lukas Kranax

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
3. ↑  .
4. ↑  Johann Michael von Söltl: *München mit seinen Umgebungen*, Seite 225. München 1854 Arxivləşdirilib 2014-07-23 at the Wayback Machine, abgefragt am 2. Januar 2011

Xarici keçidlər
---------------

* Alte Pinakotek  (alm.)
* Vikianbar Vikianbarda **Köhnə Pinakotek** ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Tacir Plotnikov binası** — Rostov vilayəti Konstantinovsk şəhəri ərazisində yerləşən tarixi arxitektur bina. Bina 1912-ci ildə inşa edilmişdir. Bina eklektika stilinə sahibdir. Tikilidə mağazalar yerləşir. İki mərtəbəli bina 2002-ci il 12 dekabr tarixli 124 saylı qərarla arxitektur abidə elan edilmişdir.

Adres: 347250, Rostov vilayəti, Konstantinovsk ş, Lenin küçəsi, 22.

Tarixi
------

ХIХ əsrin sonları XX əsrin əvvəlləri Rosrov vilayəti Konstatinov rayonu, Konstatinov şəhəri ərazisində çoxlu sayda eklektika stilində bina inşa edilmişdir. Bu stil əsasən borokko və rokoko elementləri ilə işlənmələrə sahiddir. Üstəlik burada renessans və modern stillərinə belə rast gəlmək mümkün idi. 
Bina iki küçənin qovuşduğu ərazidə yerləşir: 25 Oktyabr və Lenin. Bina 1912-ci ildə varlı tacir Plotnikov inşa etdirmişdir. Bina 1908-1912 illər ərzində inşa etdirilmişdir. XX əsrdə burada parça, tekstil məmulatları, ikonalar və s satılırdı. Tacir parçadan anlayışı olan bir şəxsi mağazaya mümayəndə təyin etmişdir. Tacir tərəfindən tətbiq edilən qaydalar olduqca sərt idi. Əgər satıcı iki-üç alıcını əldən qaçırsa onda işdən çıxarılırdı.

Binada geniş əraziyə malik anbar vardır. Zurzəmidə yerləşən anbarla birlikdə saxlanc yerlərinin sahəsi mağazaların sahəsini keçir.

Vilayət rəhbərliyinin 2002-ci il 12 dekabr tarixli 124 saylı qərarı ilə bina regional əhəmiyyətli arxitektur abidə elan edilmişdir.

Təsviri
-------

Tacir Plotnikovun binası iki mərtəbədən ibarətdir. Bina kərpiçdən inşa edilmişdir. Eklektika stilinə sahibdir. Mərtəbələr arasında karniz yerləşir. Pəncərələri yarımdairəvi formaya malikdir. Binada iki giriş vardır. Onlar iki küçəyəyə açılır. Binanın yerləşdiri mövqe küncvaridir.
Binanın zirzəmisi geniş məkana malik .

Mənbə
-----

* Торговый дом купца Плотникова
* Константиновск, Торговый дом Плотникова.
* Константиновский район, г. Константиновск, Улица Ленина, 28
* Константиновский район, г. Константиновск

İstinadlar
----------

1. ↑  Глазычев В. Л. Архитектура. Энциклопедия. — М.: Дизайн. Информация. Картография; Астрель; АСТ, 2002. — 672 с. — ISBN 5-17-005418-1.
Bode muzeyi
**Bode muzeyi** (1904-cü il adı ilə **Kaiser Friedrich muzeyi**) — Almaniyanın paytaxtı Berlindəki Muzeylər adasında tarixi qoruma altındakı bir bina daxilində qurulan muzeydir. 1904-cü ildə Kaiser Friedrich muzeyi adı ilə açılan muzeydə heykəl, medal və sikkə kolleksiyasından əlavə, həmçinin Bizans sənəti də yerləşir. Təxminən 6 il davam edən bərpadan sonra 17 oktyabr 2006-cı ildə yenidən açıldı. O vaxtdan etibarən muzeyin adı qurucularından biri olan Vilhelm fon Bodenin şərəfinə dəyişdirildi. Anadoluda arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan bir çox əsər burada nümayiş olunur.

Muzeyin inşası
--------------

1840-cı illərdən bəri bir sənət muzeyi yaratmaq ideyaları mövcud idi. Bu mövzuda fikir söyləyən şəxs sənət tarixçisi Vilhelm von Bode idi. Saray memarları Ernst von İhne və Maks Hasak tərəfindən 1897–1904-cü illər arasında inşa edilmiş bu bina içərisində Vilhelm von Bode tərəfindən toplanmış heykəl və şəkil kolleksiyasının sərgilənməsi planlaşdırılırdı. 18 oktyabr 1904-cü ildə III Fridrixin doğum günündə açılan muzey, onun anısına Kaiser Friedrich muzeyi kimi tanınmağa başladı.

Muzeyin girişində Monbijou körpüsünün üzərinə 1904-cü ildə təxminən 6,80 metr yüksəkliyindəki III Fridrixin süvari heykəli ucaldılmışdır. Ancaq heykəltaraş Rudolf Maison tərəfindən hazırlanan bu heykəlin sonradan 1951-ci ildə ideoloji səbəblərə görə qaldırıldığı məlumdur.

Memarlığı
---------

Muzeydə mühasirəyə alınmış bir şəhərin azad edilməsini göstərən relyef, Qərbi Roma İmperiyası, 5 əsr.
### Xarici dizaynı

Neobarok üslubunda tikilmiş bina, Muzeylər adasının şimal-qərbində 6000 metrə çatan düzənsiz üçbucaq ərazidə yerləşir. Burada 1876-cı ildən etibarən içərisində müasir sənət əsərlərinin nümayiş olunduğu "Kunstbaracke" adlı sərgi salonu var idi. Əsas binanın üstündə hündürlüyü 39,50 metr yüksəkliyində günbəz var idi. Bu günbəz, sənətşünaslar arasında tədqiqatçısı İohann Vilhelm Schvedlerə həsr edilərək "Schvedler" qübbəsi olaraq da tanınır.

### Sərgilənən əsərlər

* San Michele in Africisco kilsəsinin apsis mozaikası

İstinadlar
----------

1. ↑  Alexander Markschies: *Gut geklaut ist halb gebaut – Die Vorgeschichte des Bode-Museums*. In: *INSITU – Zeitschrift für Architekturgeschichte,* 2 (1/2010), S. 45.
2. ↑  10 Blätter zum Kaiser-Friedrich-Museum im Architekturmuseum der TU Berlin; Arxivləşdirilib 2014-02-21 at the Wayback Machine abgerufen am 9. Juni 2010.
3. ↑  Karin Geiger, Sabine Tausch: Hrsg.: Historisches Museum. 1. Auflage. Begleitband zur Ausstellung: Rudolf Maison (1854–1904) – Bildhauer für König, Kaiser und andere "kunstliebende Laien" im Historischen Museum der Stadt Regensburg, vom18. September2016 bis zum2. April2017. Regensburg 2016, ISBN 978-3-86845-138-2.
4. ↑  Marcus Böttcher, Volkmar Otto (Fotos): *Gut verkuppelt*. In: *Berliner Zeitung.* 10. Mai 2017, S. 14.

Xarici keçidlər
---------------

* Bode-Museum
* Skulpturensammlung und Museum für Byzantinische Kunst
* Virtual Tour Through 35 Rooms (Sculpture Collection and Byzantine Art)
**Rüstəm Cabbarov** (özb. Rustam Jabborov; 1979, Urqut rayonu[d], Səmərqənd vilayəti) — özbək yazıçısı, publisisti və tərcüməçisi.

Həyatı
------

Rüstəm Cabbarov 1979-cu ildə Özbəkistan Respublikasının Səmərqənd vilayətinin Urqut rayonunda anadan olmuşdur. 2003-cü ildə Özbəkistan Milli Universitetinin jurnalistika fakultəsində ali təhsilini başa vuraraq beynəlxalq jurnalistika ixtisasına yiyələnmişdir.

1998–2000-ci illərdə Özbəkistanın "Respublika" qəzetində müxbir kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2000–2003-cü illərdə "Kənd həyatı" qəzetinin böyük redaktoru, 2003-cü ildən 2010-cu ilə qədər Özbəkistan Milli Xəbər Agentliyinin baş redaktorunun müavini vəzifəsini icra ermişdir. 2010–2016-cı illərdə isə "Darakcı" qəzetinin baş redaktorunun müavini, sonra isə baş redaktoru olmuşdur. Davamlı olaraq Özbəkistanın dərgi, qəzet və elektron mətbuatında ictimai-siyasi, iqtisadi, ədəbi-kulturoloji, tarixi-publisist mövzulara həsr olunmuş yazıları ilə çıxış edir.

Hazırda "Zamon Press" Nəşriyyat Evinin direktoru vəzifəsində calışır.

Yaradıcılığı
------------

Rüstəm Cabbarov 20-dən cox bədii, publisistik və tərcümə kitabının müəllifidir. Şeirləri, hekayələri və publisistik məqalələri Azərbaycan, Özbəkistan, Hindistan və digər ölkələrdə cap olunmuşdur. O, dünyanın tanınmış klassiklərindən Gi de Mopassan, Edqar Po, Qabriel Qarsia Markesin əsərləri ilə yanaşı, Azərbaycan ədəbiyyatından Anar, Sabir Rüstəmxanlı, Vaqif Sultanlı, İlqar Fəhmi və başqa yazıcıların hekayə, povest və romanlarını özbək dilinə çevirərək cap etdirmişdir. Bununla yanaşı, o xeyli bədii, sənədli və animasiya filmlərinin scenari müəllifidir. Rüstəm Cabbarovun müəllifliyi ilə çəkilmiş "Vicdan" (2007), "Yoxsul adam" (2011), "Asragil" (2017) və "Namus" (2017) bədii filmləri Özbəkistan tamaşaçıları tərəfindən maraqla qarşılanmış, böyük şöhrət qazanmışdır. O, çağdaş özbək ədəbiyyatında daha çox detektiv əsərlər müəllifi kimi tanınır.

Rüstəm Cabbarovun detektiv mövzuda yazdığı "Kitabın arasındakı məktub" və "Xəyanətin kəsişməsi" povestləri Ədalət Məmmədovun tərcüməsində Azərbaycan dilində nəşr olunmuşdur.

Azərbaycanda yayınlanan kitabları
---------------------------------

* Xəyanətin kəsişməsi (Povestlər). Özbək türkcəsindən tərcümə edəni Ədalət Məmmədov, Bakı: 2022, 144 s.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Газетa "Даракчи"
* В узбекской газете "Даракчи" опубликована статья
* Turk xalqları tarixi, adabiyoti, madaniyati — Xurshid Davron kutubxonasi
* Rüstəm Cabbarov: Türk Şurasının tamhüquqlu üzvü olmaq Özbəkistanın xarici siyasətində tarixi bir addımdır
**"Nəsimi-Şimal"** — Qacar İranında nəşr olunmuş qəzetlərdən biri. Məşrutə dövrünün satirik-ədəbi orqanlarından biri idi.

Tarixi
------

Qəzetin təsisçisi Əşrəfəddin Gilani
Əşrəfəddin Gilani tərəfindən əvvəlcə Rəştdə, sonra da Tehranda nəşr olunmuşdur. Rəşt şəhəri İranın şimalında yerləşdiyinə görə Əşrəfəddin Gilani çıxardığı qəzeti "Şimal küləyi – nəsimi" adlandırmışdır. O, qəzetinin hər bir işini özü təkbaşına görürdü. Səid Nəfisi "Sepido siyah" jurnalında Əşrəfəddin Gilani haqqında məqaləsində yazırdı ki,

> 
> 
> *"...o, xalqın içindən çıxdı, xalqla yaşadı və xalqın içində itib batdı... Hər gün, hər gecə yazırdı, həftə ərzində yazdığı şeirləri çap edib xalqa çatdırırdı. İyirmi ilə yaxın hər həftə "Nəsimi-Şimal"ı Tehranın ən kiçik mətbəələrindən birində dörd xırda səhifədə nəşr edib yaydı… belə gün olmazdı ki, bu qəzet Tehranda bir vəlvələ salmasın. Hökumətlər artıq onun əlindən zara gəlmişdilər..."*
> 
> 
>

Fəaliyyəti
----------

"Nəsimi-Şimal" qəzetinin əksər səhifələri şeir nümunələrindən ibarət idi. Qəzetdə əsas yeri onun təsisçisi Əşrəfəddin Gilaninin satirik məzmunlu şeirləri tuturdu. Əşrəfəddin Gilaninin qəzetin səhifələrində çıxan satiraları həm bədii düşüncə, həm
ideya yönü, həm də deyim yolu baxımından Azərbaycan mollanəsrəddinçilərinin məsləkləri ilə eyni idi. O, şeirlərdə günün vacib məsələlərini həm satira, yumor dili ilə, həm də lirik tərzdə ifadə edirdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Ülviyyə Tahirqızı. Güney Azərbaycan mətbuatı Arxivləşdirilib 2022-04-04 at the Wayback Machine. anl.az, 15.05.2014, "Xalq cəbhəsi" qəzeti, səh. 11  (az.)
2. 1 2 3 4 5 6  Pərvanə Məmmədli. Cənubi Azərbaycan mətbuatı tarixi. Arxivləşdirilib 2019-03-27 at the Wayback Machine Bakı: "Elm", 2009, səh. 65.  (az.)
3. ↑  Pərvanə Məmmədli. Cənubi Azərbaycan mətbuatı tarixi. Arxivləşdirilib 2019-03-27 at the Wayback Machine Bakı: "Elm", 2009, səh. 43.  (az.)
4. 1 2  Pərvanə Məmmədli. Cənubi Azərbaycan mətbuatı tarixi. Arxivləşdirilib 2019-03-27 at the Wayback Machine Bakı: "Elm", 2009, səh. 66.  (az.)
**"Suri-İsrafil"** (*fars.* *صور اسرافیل*‎) — 1907–1908-ci illərdə Tehranda nəşr edilmiş həftəlik ictimai-siyasi jurnal.

Fəaliyyəti
----------

"Suri-İsrafil" qəzetində bu mətbu orqanının baş yazısı Mirzə Əliəkbər Dehxudanın daimi rubrikası olan "Çərənd pərənd"də o dövr üçün yeni olan siyasi felyetonun nümunələri yaranmışdır. Mirzə Qasım xan Təbrizi (ləğəbi Sorur İsrafil) və Cahangir xan Şirazi Mirzə Əliəkbər Dehxuda ilə əməkdaşlıq edərək, "Suri-İsrafil" qəzetini Mirzə Qasım xan Təbrizinin sərmayəsilə dərc etdirirdiər.

Jurnalın redaktoru və naşiri Mirzə Əli Əkbər xan Dehxoda, onun ən yaxın əməkdaşı isə Mirzə Cahangir xan Şirazi idi. "Suri-İsrafil"in "Çərənd və pərənd" satirik səhifəsi "Molla Nəsrəddin" jurnalının təsiri altında idi. Tədqiqatçılar belə bir fikirdədirlər ki, iki jurnal arasında yaxınlıq təkcə onların mövzularının ümumiliyində deyil. Bu, eyni zamanda onların istifadə etdikləri bədii təsvir vasitələrində və ədəbi üsullarında da təzahür edir. Dehxoda tez-tez Cəlil Məmmədquluzadənin ədəbi üsullarına müraciət edir və onlardan İran siyasi həyatının tənqidi üçün ustalıqla istifadə edirdi.

Dehxodarını "Suri-İsrafil"in 1907-ci il 5 sayında dərc olunmuş felyetonu birbaşa Cəlil Məmmədquluzadənin "Dəmdəməkiyə cavab" felyetonunun təsiri altında yazılmışdı. "Dəmdəməki' isə "Dəmdəmi" ilə əvəz olunmuşdu. Cəlil Məmmədquluzadənin vətəndaşlıq cəsarətindən ilham alan, "Molla Nəsrəddin"in rəngarəng priyomlarından bol-bol bəhrələnən "Suri-İsrafil" İranda baş verən ictimai-siyasi hadisələri pamfletlər, felyetonlar vasitəsilə məharətlə əks etdirirdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Ülviyyə Tahirqızı. Güney Azərbaycan mətbuatı Arxivləşdirilib 2022-04-04 at the Wayback Machine. anl.az, 15.05.2014, "Xalq cəbhəsi" qəzeti, səh. 11  (az.)
2. ↑  ""Suri- İsrafil"". 2021-06-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-11.

Həmçinin bax
------------

* Mirzə Qasım xan Təbrizi
* Mirzə Cahangir xan
**Boliviya İstiqlal müharibəsi** Bu müharibə Boliviyanın yerli(hindu) və boliviyalılarla ispan koloniya rejiminə qarşı baş verir.Müharibə 1809-1825 ci illəri əhatə edir.Boliviyanın müstəqiliyi ilə nəticələnir(*isp.* República de Bolivia).Bu müharibə Amerikada İspan ağalığına qarşı istiqlal müharibələrini bir parcasıdır.

Səbəbi
------

Müharibəyə səbəb Latın Amerikasının yerli əhalisinin İspaniyadan azad olma və quldarlığın ləğvi məsələsi idi.Üstəlik burjuaziya ispan krallığına əlavə vergi ödəmək istəmirdi.Bu ərəfədə Bolivar Latın Amerikasında uğurlu müharibələr apararaq yerli üsyançılara yardım edirdi.

Müharibənin gedişi
------------------

Pedro Murilo
1809-cu illin 25 mayda Curkisako şəhərində üsyan baş verir.Şəhərdə hakimiyyət inqilabi xuntanın əlinə keçir və İspaniyadan ayrılaraq müstəqil olduqlarını bildirirlər.16 iyulda isə La Pasda üsyançılar hakimiyyəti ələ keçirilir və hərbi xunta yaradılır.Ona Murilo rəhbərlik edirdi.Həmçinin Kosabambe,Potosi,Oruro və Yuxarı Perunun bir necə başqa şəhərlərində də baş verir.Rio de La Plata krallığının əksinqilabçıları baş verən hadisələrə çevik hərəkət edərək üsyanları yatırmağa başlayırlar.Əvvəl La Pas sonra isə Cukisako şəhərləri ələ keçirilir.Bu hadisələr üsyançıların iradəsi qırılmır.Hərbi təşkilat olan <<Respublika Hərəkatı>> yaradılır.Bu hərəkat yerli hindu qəbilələrindən təşkil edilmişdi.Bu hərəkat 15 il mücadilə aparmalı olur.Hərəkat əsasən partizan müharibəsi aparırdı.1824-ci il Antonio Xose Fransisko de Sukrenin ordusu Yuxarı Peruya daxil olur.9 dekabrda Ayakucoda ispanlar üzərində mühüm qələbə əldə edilir.O Simon Bolivarın silahdaşı olur.1825-ci ildə ölkə ispanlardan tamamən təmizlənir.6 avqust 1826-ci ildə Cukisaka səhərində kongres çağrılır.Yeni müstəqil dövlətin yaranması haqqında qərar qəbul edilir.

Nəticəsi
--------

Nıticədə Yuxarı Peruda müstəqil dövlət yaradılır.Cənubi Amerikada böyük bir ərazi İspaniyanın əlindən cıxır.Yeni dövlətin başçısı Simon Bolivar olur.Onun şərəfinə dövlət Boliviya adlandırılır.

Ədəbiyyat
---------

* Sovet tarixi ensiklopediyası-M

Sovet ensiklopediyası 1962

Mənbə
-----

* 2001/a6ago1825.htm 6 avqust 1825 istiqlal bəyamnaməsi Arxivləşdirilib 2009-10-27 at the Wayback Machine