recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Cek Sautvort** (11 dekabr 1866-cı ildə doğulub – 16 oktyabr 1956-cı ildə vəfat edib) 

İngilis futbolçusu idi.Üç dəfə İngiltərə millisində çıxış edən, "Blackburn Rovers" və "Everton"da forma geyinən futbolçu 1990-1991 və 1893-1994-cü illərin mövsümlərində oynadığı liqanın bombardiri olub.

Karyerası
---------

### İlk illəri

O, 7 yaşında olanda İnkerman klubunda futbol oynamağa başlayıb.

### Blackburn Rovers

İlk dəfə 1888-ci ilin sentyabrında futbol liqasında peşəkar şəkildə oynadı.O, liqada debütünü 15 sentyabr 1888-ci ildə Akrinqtona qarşı keçirdi.Sautvort Blekbern üçün ilk het-trikini noyabrda Burnli ilə oynayarkən edib.Blekbern İngiltərə Kuboku matçında Aston Villa ilə qarşılaşdı və Southworth'un 4 qol vurduğu matçda 8-1 qalib gəldi.Blekbern liqanı 4-cü yerdə başa vurub.Sautvort 22 oyuna çıxıb və 17 qol vurub.O, Blackburn-un bombardiri oldu.

Sautvort İngiltərə ilə matçlarda 3 qol vurub.23 fevral 1889-cu ildə Uelə qarşı debüt etdi və ilk matçında qol vurmağı bacardı.Qarşılaşma 4:1 hesablı qələbə ilə başa çatıb.Southworth daha sonra Uels və Şotlandiya ilə matçda qol vurdu.

Sautvortun forması 1889-1990 mövsümündə uğurla davam etdi.Sautvort Ewood Parkda West Bromwich Albion ilə matçda da het-trik edib və matç 9:1 hesablı qələbə ilə başa çatıb.Sautvort bu mövsüm 22 qol vuraraq liqanın bombardiri oldu.Blekburn liqanı 3-cü yerdə başa vurub.

1890-91 mövsümü Derbi Kaunti ilə matçla başladı.Sautvort matçda het-trik edib,lakin matç 8-5 hesablı məğlubiyyətlə başa çatıb.Yeni ilin əvvəlində Derbi Kaunti ilə qarşılaşmada Blackburn 8-0 hesabı ilə qalib gəlib və Sautvort yenidən het-trik etməyi bacarıb.

Blackburn 1891-ci ildə İngiltərə Kubokunun finalına yüksələ bildi.Qarşılaşmada 3-1 hesabı ilə qalib gələn Blekbern çempion olub.Blekbern son 8 ildə 5-ci dəfə İngiltərə Kubokunu qazanmağı bacarıb.

Blackburn növbəti mövsümü liqada 9-cu yerdə bitirdi.Sautvort 58 oyunda 22 qol vuraraq Blackburn-un bombardiri oldu.

Blackburn bu dəfə liqanı 9-cu yerdə başa vurub. O, Southworth-da 10 qol vurmağı bacardı. Blekbern 1892-93 mövsümündəki kimi məhsuldar deyildi.Mövsümün sonunda Blekbern maliyyə çətinliyi ilə üzləşdi və Southworth-u 400 avroya Evertona satdı.

Sautvort 5 il ərzində Blekbern üçün 108 liqa matçına çıxıb və 97 qol vurub.

### Everton illəri

Blakburn-dan ayrıldıqdan sonra dərhal komandaya təsir etdi və azarkeşlərin sevimlilərindən birinə çevrildi.O, ilk mövsümündə 22 matçda 27 qol vurub.Sautvort həmin mövsüm məqsədinə çatsa da, Everton liqanı məyusedici 6-cı yerdə başa vurdu.

Növbəti mövsümdə ayağından aldığı ciddi zədədən sonra futbolu tərk etməli oldu.O, "Everton"da keçirdiyi 2 mövsümdə ümumilikdə 31 oyun keçirib və 36 qol vurub.

Futboldan sonra
---------------

Onun istedadı təkcə futbolla məhdudlaşmırdı.Jack Southworth həm də bacarıqlı musiqiçi idi. O, karyerasını Mançester Halle Orkestrində peşəkar skripkaçı kimi davam etdirib.

  

Southworth 1956-cı ildə 89 yaşında vəfat etdi.

Uğurlar
-------

**Blackburn Rovers**

* FA Kuboku Çempionatı: 1890, 1891
* Qızıl Ayaqqabı: 1891-1991

**Everton**

* Qızıl ayaqqabı: 1893-1994
**Port Baku Towers** — Bakıda, Neftçilər prospektində, dəniz limanının yanında yerləşən yüksək mərtəbəli ofis binası. Yüksək səviyyəli kompleksdə iki qüllə mövcuddur. Port Baku Residence və The Crescent Development Project ilə şəhərin mərkəzindən Sumqayıt şəhərinə köçürülmüş limanın torpaqları üçün nəzərdə tutulmuş ilk transformativ memarlıq obyektidir. Binada "A" sinif otaqları, ticarət zonaları, beynəlxalq SPA və səhiyyə mərkəzi, restoran və kafe var. 1200 avtomobil üçün park yeridə var..

1-ci qüllə 2011-ci ildə, 2-ci qüllə isə 2022-ci ildə hazır olub.

Memarlıq
--------

Binanın memarlıq üslubu müasirdir. Ən yüksək qüllə aşağı və yuxarı əsaslarla üçbucaqlı bir prizma formasında qurulmuşdur. Belə bir geometriya sayəsində, cənub qülləsi baxış bucağından asılı olaraq görünüşü bir çox istiqamətdə təqdim edir: şəhərin şərq və qərb hissələrindən düz düzbucaqlı kimi görünür, lakin şimaldan silindrik bir bina kimi görünür. Prizmanın kənarında tikinti yığıncağının lateral üzləri Bakının cənubundan görünür. Skyscrapernews.com-a görə, cənub qülləsinin forması XX əsrin əvvəllərində inşa edilən Nyu-Yorkun göydələni Flatiron Building-i xatırladır, lakin Flatiron Building-dən fərqli olaraq, Port Baku Southern Tower-in yuxarı səviyyələri tədricən bina üstünə doğru sıxılmış və binanın orta hissəsində konveksiya yaradır. Belə bir həndəsi həlli yuxarı səviyyədə şüaların sayını azaldacaq və gecə və gündüz kristal şəffaflığın yüksək dayanıqlı xüsusiyyətləri təmin edir.

Həmçinin bax
------------

* The Crescent Development Project
* Port Baku Residence
* Baku Tower

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "skyscraperpage.com". 2020-10-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-02.
2. ↑  "Pasha Constructions". 2013-11-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-02.
3. ↑  "Port Baku". 2013-01-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-02.
4. ↑  "Azərbaycanda "Port Baku 2" açılır – FOTOLAR". 2023-02-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-02-12.
5. ↑  "SkyscraperNews.com". 2012-04-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-02.
Yunanıstan Olimpiya çempionu Spiridon Luis fustanella və firondada
**Fustanella** (*yun.* φουστανέλα, alb. fustanella, serb-xorv. фустанела, фистан) — bir neçə Balkan ölkəsinin — Yunanıstan, Albaniya, Bolqarıstan və Şimali Makedoniyanın kişiləri tərəfindən geyilən kilt kimi ətək. Müasir dövrdə fustanella ənənəvi alban və yunan milli geyimlərinin bir hissəsidir və həmçinin Yunanıstan Silahlı Qüvvələrinin Evzone Prezident Qvardiyası kimi elit hissələrinin rəsmi formalarına daxildir.

Tarix
-----

Bəzi tədqiqatçılar fustanellanın Roma toqasından gəldiyinə inanırlar. Heykəllərin əksəriyyətində dizə qədər büzməli ətəklər geyinmiş Roma imperatorları təsvir edilmişdir. Soyuq bölgələrdə daha çox istilik təmin etmək üçün daha çox qıvrımlardan istifadə olunurdu. Fustanella Evzonun 400 qatı vardır.

Bizans yunanları fustanellanı podea (*yun.* ποδέα) adlandırırdılar, bu da "önlük" mənasını verirdi. Podeya xüsusilə 12-ci əsrdə Akritas, o cümlədən Digenis Akritus tərəfindən geyilmişdi. Podea tapıntıları Osmanlı fəthindən bir neçə əsr əvvəl, təxminən 1180-ci illərdə Bizans imperatoru I Manuel Komnenos dövrünə aiddir. Bizans saxsı kəllələrində döyüşçülər silahlı və zəncirlə örtülmüş dəyənək formalı plaş da daxil olmaqla, ağır büzməli fustanella geyinmiş halda göstərilir. Albaniyada fustanella əvvəlcə albanların cənub qrupunun — toskların geyiminin elementi idi. Bəzi tədqiqatçılar fustanellanın Yunanıstanda məhz XV əsrdə başlayan Osmanlı hakimiyyəti dövründə albanların sayəsində ənənəvi hala gəldiyinə inansalar da, fustanella artıq XII əsrdə Yunanıstanda geniş yayılmışdı. Fustanellanın geyimdə istifadəsi 18–19-cu əsrlərdə Yunanıstanda Epir əhalisi arasında alban qrupları tərəfindən yayılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Notopoulos, James A. Akritan Ikonography on Byzantine Pottery Akritan Ikonography on Byzantine Pottery (англ.) // Hesperia : journal. — 1964. — Vol. 33, no. 2. — P. 108–133. — ISSN 0018–098X. — doi:10.2307/147182.
2. ↑  The Oxford Dictionary of Byzantium (3-Volume Set) by Alexander P. Kazhdan,1991, ISBN 0195046528, page 47
3. ↑  James P. Verinis, "Spiridon Loues, the Modern *Foustanéla*, and the Symbolic Power of *Pallikariá* at the 1896 Olympic Games"[*ölü keçid*], *Journal of Modern Greek Studies* **23**:1 (May 2005), pp. 139–175.
4. ↑  Samuel J. Barrows, The Isles and Shrines of Greece, 2005, 159, ISBN 1417917482
5. ↑  A short history of modern Greece, 1958
6. ↑  The Nomads of the Balkans, 1914
**Dnestryanı Moldov Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi və ya DMR-nın XİN** — dövlət hakimiyyətinin icra orqanıdır, DMR-nin Prezidenti tərəfindən qəbul edilmiş Konstitusiya və ya qanunvericilik aktlarına uyğun olaraq, DMR-nın prezidentinə xarici məsələlər barədə məlumat verən orqan.

2012-ci il 17 yanvar tarixindən 14 sentyabr 2015-ci ilə qədər Dnestryanı Xarici Siyasət Şöbəsinə Nina Viktorovna Ştanski, 14 sentyabr 2015-ci ildən Vitaliy Viktoroviç İqnatyev rəhbərlik etmişdir.

Tarixi
------

1 iyul 1992-ci il Xarici İşlər Nazirliyinin Təhsil Günü hesab edilirdi. Bu günü Prezidentin fərmanı ilə DMR-nın Xarici Əlaqələr Respublika Bürosunu yaratdı.
Büro Dnestryanı Mədəniyyət Nazirliyinin dövlət orqanlarının və təşkilatlarının fəaliyyətlərini və koordinasiyalarını, digər dövlətlərin orqanları və qurumları ilə iqtisadi və siyasi əlaqələrini təşkil edirdi.

Büro dövlət başçısı tərəfindən idarə edilirdi.

8 sentyabr 1992-ci ildə DMR-nin Ali Şurasının qərarı Büro xarici əlaqələr üzrə Respublika Departamentinə çevrildi.
31 mart 1993-cü ildə Prezidentin fərmanı ilə DMR-in dövlət katibi Valeri Litskay Respublika Xarici Əlaqələr Departamentinin rəisi vəzifəsini icra etdi.
3 avqust 2000-ci ildə Respublika Xarici Əlaqələr Bürosu DMR Xarici İşlər Nazirliyinə çevrilmişdir. Prezidentin fərmanı ilə Valeri Litskai DMR-nın Xarici İşlər Naziri təyin edildi. 

2010-cu ilin sentyabrında Xarici İşlər Nazirliyi, Dnestryanı Diplomatik Bülleteni, ilk 6 ayda bir dəfə nəşr olunan yeni bir sayını dərc etdi.

30 mart 2011-ci ildə DMR Xarici İşlər Nazirliyinin Sərəncamı ilə Dnestryanı Moldov Respublika Xarici İşlər Nazirliyi yanında İctimai Məsləhət Şurası yaradıldı, həmin sənəd İctimai Ekspert Şurası haqqında Əsasnaməni təsdiq etmişdir.

Nazirliyin sosial şəbəkələri
----------------------------

* 2011-ci il 2 iyun DMR Xarici İşlər Nazirliyinin ilk videosunu öz youtube kanalına yerləşdirdi.
* 2012-ci il 28 avqust DMR Xarici İşlər Nazirliyinin facebook səhifəsi yaradıldı.
* 2012-ci il 18 oktyabr DMR Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi twitter hesabı açıldı.

Həmçinin bax
------------

* Xarici İşlər Nazirlikləri
* Dnestryanı
* Dnestryanı Moldova Respublikası

İstinadlar
----------
**Əbdülkərim xan**( ? - 1591)—Yarkənd xanlığının hakimi.

Həyatı
------

Əbdürrəşid xanın 1559da ölümü üzərinə on üç oğullarından ikincisi olan Əbdülkərim xan, qardaşlarının dəstəyi ilə taxta çıxmışdır. Nə var ki, Əbdülkərim xan bütün səylərinə rəğmən ölkənin yenidən şəhər dəvlətləri halına gəlməsinə və birbiri ilə uğraşaraq həm məmləkətin, həm də xalqın zərər görməsinə əngəl olamamışdır. Ölkəsinin və xalqının bütünlüyünü yaratma ümidi ilə Qərbi Türkistanda yetişmiş böyük din alimlərindən Əhməd Qazani (Məhdum-i Əzəm)nin oğullarından Xoca İshaq Vəlini Şərqi Türkistana çağırmışdır.

Xoca İshaq Vəli, bütün Şərqi Türkistanı dolaşaraq müsəlmanların qardaş olduğunu birbirlərinə yardım edərək ölkənin və insanların birlik və bərabərliyini qorumaları gərəkdiyini anlatmağa çalışmışdır. Xoca İshaq Vəli bu çalışmalarında bəzi yöndən uğurlu olmuş və ölkənin parçalanmaya getməsinə əngəl olmuşdur.

Fəqət Xoca İshaq Vəlinin bu təsirləri ölkənin şərqi bölgələrinin hakimi olan Əbdüllətif xan (1614-1624) tərəfindən, Əbdülkərim xanın yerinə keçən oğulları Məhəmməd xan ilə Şücaəddin Əhməd xan və Abdulla xana hökmranlıq yönündən yarar qazandıracağı düşüncəsiylə Əhməd Qazani (Mahmud-i Əzəm)nin ilk xanımından olan böyük oğlu Xoca Kalan (Məhəmməd Əmin)ı Yarkəndə çağırması Şərqi Türkistanın yazğısına təsir edəcək hadisələrin inkişaf etməsinə səbəb olmuşdur. Çünki bu iki qardaş xocanın ölümündən sonra oğulları böyük bir çəkişməyə girərək ölkəyə fayda yerinə, zərər gətirmişdilər. Xoca İshaq Vəlinin oğulları İshaqiyyə və ya Karatağlık adıyla, qardaşı Xoca Kalanın oğulları da Afaqiyyə vəya Aktağlık adıyla ayrı görüşləri müdafiə edən iki dini qrup olaraq qırğın-qada savaşıma girmələri ölkəni yeni bir dönəmə sürükləmişdir ki, bu dönəmə "Xocalar dövrü" deyilmişdir.

Ölkəni öz təsirində tutmaq üçün Xoca İshaq Vəlini Şərqi Türkistana yardıma çağıran Əbdülkərim xanın bu hərəkəti yalnız dini mövzularda deyil, eyni zamanda siyasi sahədə də hadisələrin sürətləhızla inkişaf etməsinə səbəb oldu. Ölkənin şərq bölgələri ilə qərb bölgələri arasında pozulan birliyi yenidən qurmaq mümkün olmadı. Əbdülkərim xan 1591-ci ildə öldüyü zaman ölkənin durumu bu birlikdən olduqca uzaq idi.

Əbdülkərim xanın ölümündən sonra sıra ilə yerinə keçən oğulları öncə Məhəmməd xan, sonra Şücaəddin Əhməd xan və ən son Abdulla xan, Yarkənd xanlığını idarə etmişdilər.

Həmçinin bax
------------

* Yarkənd xanlığı
**2-Aminotiazol** — kimyəvi formulu C3H4N2S olan üzvi birləşmədir. Norsulfazolun sintezi üçün tədbiq olunur. Tiomoçevina ilə α, β-dixloretil efirin qarşılıqlı təsiri nəticəsində alınır.

Fiziki xassələri
----------------

Ərimə temperaturu 90oC. Suda, spirtdə pis həll olunur, isti spirtdə isə asan həll olunur. M=100.15.

Toksiki təsiri
--------------

### Heyvanlar

0.2 q/m3 konsentrasiyada 43 gün ərzində gündə 7 saat tozu ilə nəfəs alan dovşanlarda heç bir gözəçarpıcı dəyişiklik hiss olunmur, 5 dəniz donuzundan 2-si 0.025 q/m3 konsentrasiyada eyni şəraitdə ölmüşdür. Yarılma nəticəsində bronxların qıcıqlanması, pnevmoniya, şişmə, çiyərlərin emfizeması, qara ciyərin yağ degenerasiyası, ürək və böyrəklərdə dəyişikliklər müşahidə olunmuşdur. Dəriyə nüfuz etmə əlamətləri də müşahidə olunmuşdur (Deichman et.al.)

### İnsan

0.036–0.11 mq/l konsentrasiyada 2 — aminotiazolun tozu ilə nəfəs aldıqda insanda iştahanın itməsi, ürəkbulanma, qusma əmələ gəlir. 2-Aminotiazolun ekstraktlaşması ilə məşgül olan fəhlələrdə əsas mübadılənin aşağı düşməsi, zobun əmələ gəlməsi baş verir. Tireotoksikoz xəstəsi olan fəhlədə 2-aminotiazolla işlədikdə bu xəstəliyin simptomları yox olmuşdur. 2-Aminotiazol qalxanabənzər vəzlərin hormon məhsullarının inkişafının qarşısını alır. Ondan dərman kimi istifadə etmək istənilib, fəqət o zəhərli olduğu üçün dayandırılıb. Tək-tək hallarda o dəri xəstəlikləri də əmələ gətirir.

Orqanizmdə çevrilmə
-------------------

Tez parçalanır, dovşanlarda qlukuron turşusunun ifrazatını artırmır (Perrault, Bovet; Deichman, Thomas). İndividual qoruma. Qarşısının alınması. Nəfəs alma orqanlarının (respiratorlar) və dərinin qorunması. Tozun əmələ gəldiyi yerdə onun yox edilməsi. 6-Metil-2-(p-aminofenil)benzotiazol(dehidrotio-p-toluidin)lə işləyənlərdə ağır dermatitlər əmələ gətirir. Çoxlu sayda içi rəngsiz maye (Hunter) ilə dolu qabarcıqlar əmələ gətirir. Eynilə dehydrotio-o-ksilidin də bu cur təsir göstərir.

Alınması metodları
------------------

Ədəbiyyatda 2-aminotiazolun və onun xlorhidratının alınmasının, tiomoçevinanın su mühitində xlorasetallar, xlorasilallarla, α,β-di-xloretil efirlərlə, α-xlor-β-oksietil efirlərlə kondensasiyasına əsaslanan metodları məlumdur. Əsasən 2-aminotiazolun sintezi üçün etil spirtinin, etil efirinin, vinilasetatın, asetaldehidin xlorlaşmasından istifadə edilir.

Mənbə
-----

1. Основы химии гетероциклических соединений (1975) — [ c.345 , c.346 ]
2. Синтетические лекарственные средства (1983) — [ c.200 ]
3. Органическая химия (1979) — [ c.571 ]
4. Реагенты для органического синтеза Т.7 (1978) — [ c.27 ]

1. 1 2  2-AMINOTHIAZOLE (ing.).
2. ↑  *Bradley J. Williams A. J. Andrew S.I.D. Lang* Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset. // *Figshare* 2014. doi:10.6084/M9.FIGSHARE.1031637.V2
**Alaşa** – Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Alaşa kəndi ərazisində mineral bulaq.

Ümumi məlumat
-------------

Azərbaycan Respublikasının ərazisində 100-ə qədər azotlu su növü var ki, bunlardan biridə Alaşa bulağının suyudur. Suyun hərarəti 45-50°C-yə qədər olur. Bu su isti azotlu sular qrupuna daxildir ki, bunların əhəmiyyəti daha çoxdur.

Alaşa mineral bulağı Astara rayonunun Alaşa kəndindən 3 km qərbdə , İstisu çayının yatağında yerləşən 16 bulaqdan ibarətdir. Bulaqlar yüksək debitli olub, acı-şordur. Yerli əhali tərəfindən müalicə məqsədi üçün istifadə olunur. 

Bu hidronim türk dillərində qədim dil elementi kimi bir neçə məna ifadə edir: "at", "köçəri həyata alışmış heyvan", "coşan,harın, inadkar", "aşağı, alçaq", "bel, arxa", "pis, murdar, iyrənc" və s. Bulaq adı kimi "pis, xoşa gəlməyən su" mənasını ifadə edir.

Həmçinin bax
------------

* Alaşa

Mənbə
-----

* **Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti, II cilddə. Bakı-2007. I cild, səh.32.**

Xarici keçidlər
---------------
Düzgün üçbucaq
**Düzgün üçbucaq**, yaxud **bərabərtərəfli üçbucaq** - bütün tərəfləri bərabər olan üçbucağa deyilir. Tərifdən aydın olur ki, düzgün üçbucaq həm də bərabəryanlı üçbucaqdır.

Xassələri
---------

* İstənilən bucaqdan qarşı tərəfə endirilmiş hündürlük, həm median, həm də həmin bucağın tənbölənidir (düstur aşağıda verilmişdir).;
* Düzgün üçbucağın bucaqlarının hər biri 60°-dir.

(Teorem: Üçbucaqda istənilən iki tərəfin qiyməti eyni və onlar arasındakı bucaq 60°-dirsə, deməli, bu üçbucaq bərabərtərəflidir/düzgündür)

Tutaq ki, {\displaystyle n} düzgün üçbucağın tərəfi, {\displaystyle R} — xaricə çəkilmiş çevrənin radiusu, {\displaystyle r} isə daxilə çəkilmiş çevrənin radiusudur.

  

Daxilə çəkilmiş çevrənin onun tərəfi ilə əlaqəsi: 

{\displaystyle r={\frac {\sqrt {3}}{6}}n}.
Xaricə çəkilmiş çevrənin onun tərəfi ilə əlaqəsi: 

{\displaystyle R={\frac {\sqrt {3}}{3}}n}.
Düzgün üçbucağın perimetri: 

{\displaystyle P=3n=3{\sqrt {3}}R=6{\sqrt {3}}r}.
Düzgün üçbucağın hündürlüyü: 

{\displaystyle h={\frac {\sqrt {3}}{2}}n},
Düzgün üçbucağın sahəsi aşağıdakı düsturlarla hesablanır:

{\displaystyle S={\frac {\sqrt {3}}{4}}n^{2}={\frac {3{\sqrt {3}}}{4}}R^{2}=3{\sqrt {3}}r^{2}}.
Xaricə çəkilmiş çevrənin radiusu daxilə çəkilmiş çevrənin radiusundan 2 dəfə böyükdür: {\displaystyle R=2r}

| ⛭Düzgün çoxbucaqlılar |
| --- |
| Üçbucaq  • Dördbucaqlı  • Beşbucaqlı  • Altıbucaqlı  • Yeddibucaqlı  • Səkkizbucaqlı  • Doqquzbucaqlı  • Onyeddibucaqlı  • 257-bucaqlı  • 65537-bucaqlı |
| (Həmçinin bax: Çoxbucaqlı) |
**İnsitat** (*lat.* Incitatus, "sürətli") — Roma imperatoru Kaliqulanın senator təyin etdiyi sevimli atı.

Məcazi mənada — hökmdarın özbaşınalığına və hər hansı şəxsin ona yaramayan vəzifəyə təyin edilməsinə nümunə kimi istifadə edilir.

Əvvəlki adı *Porsellius* (Donuz balası) olsa da, Kaliqula bu adı bəyənməyərək onu dəyişdirmişdir.

Siyasi karyerası
----------------

Kaliqula İnsitata Roma vətəndaşlığı vermiş, senator təyin etmiş və konsulluğa namizəd elan etmişdi. Özünü allah elan etdikdən sonra isə İnsitatı öz məbədində 19 köməkçi kahindən biri təyin etdi.

41-ci ildə Kaliqulanın öldürülməsindən sonra İnsitatın senator səlahiyyətlərindən məhrum edilməsi məsələsi qalxdıqda onu müdafiə etməyə çalışan şəxslər digər senatorlardan fərqli olaraq İnsitatın heç kimi öldürmədiyini və imperatora axmaq məsləhətlər vermədiyini bildirirdilər. Eyni zamanda Roma qanunlarına görə senatorlar səlahiyyət müddətləri başa çatmadan senatdan qovula bilməzdilər. Lakin yeni imperator Klavdi çıxış yolunu tapdı. O, İnsitat üçün dövlət tərəfindən ayrılan xərcləri azaltdı və beləliklə, senator olmaq üçün müəyyən olunmuş əmlak senzindən keçə bilmədiyi üçün at senator səlahiyyətlərindən məhrum edildi.

İstinadlar
----------
**2022-ci ildə vəfat edənlərin siyahısı** — 2022-ci ildə vəfat edən ensiklopedik şəxslərin siyahısı.

Həmçinin bax: Kateqoriya:2022-ci ildə vəfat edənlər

Dekabr
------

 *Əsas məqalə: 2022-ci il dekabr ayında vəfat edənlər*

Noyabr
------

 *Əsas məqalə: 2022-ci il noyabr ayında vəfat edənlər*

Oktyabr
-------

 *Əsas məqalə: 2022-ci il oktyabr ayında vəfat edənlər*

Sentyabr
--------

 *Əsas məqalə: 2022-ci il sentyabr ayında vəfat edənlər*

Avqust
------

 *Əsas məqalə: 2022-ci il avqust ayında vəfat edənlər*

İyul
----

 *Əsas məqalə: 2022-ci il iyul ayında vəfat edənlər*

İyun
----

 *Əsas məqalə: 2022-ci il iyun ayında vəfat edənlər*

May
---

 *Əsas məqalə: 2022-ci il may ayında vəfat edənlər*

Aprel
-----

 *Əsas məqalə: 2022-ci il aprel ayında vəfat edənlər*

Mart
----

 *Əsas məqalə: 2022-ci il mart ayında vəfat edənlər*

Fevral
------

 *Əsas məqalə: 2022-ci il fevral ayında vəfat edənlər*

Yanvar
------

 *Əsas məqalə: 2022-ci il yanvar ayında vəfat edənlər*

Həmçinin bax
------------

* 2021-ci ildə vəfat edənlərin siyahısı

İstinadlar
----------
**Abbas Kazımov** (1 yanvar 1956, Bakı – 8 noyabr 2021)— azərbaycanlı rəssam.

Həyatı
------

**Kazımov Abbas Ələsgər oğlu** 1 yanvar 1956-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, 1978-ci ildə Ə.Əzimzadə adına Rəssamlıq məktəbinin rəngkarlıq fakültəsini, 1984-cü ildə Lenin adına Azərbaycan Pedaqoji İnstitunun bədii qrafika fakültəsini bitirmişdir. Abbas Kazımov 1984-cü ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının, 2011-ci ildən Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının, YUNESKO nəzdində Beynəlxalq rəssamlar federasiyasının üzvüdür. Abbas Kazımov rəngkarlıqda "xalça üslubu"-nun yaradıcısı hesab olunur. Bu üslub özündə şərq və klassik incəsənət və mədəniyyət məktəbinin xüsusiyyətlərini birləşdirir. Onun "Pirosmaniyə həsr edilir" silsilə qrafik əsərlər, "Qırmızı və Qara", "Nağıl", "Qarabağ atları" silsilə rəngkarlıq əsərlərini qeyd etmək olar. Yaltada Yumoristlər xiyabanında Arkadi Аrкаnоvun jileti və Mixail Jvanetskinin portfelinə abidələr Abbas Kazımovun eskizləri üzrə yaradılmışdır. Rəssam respublika və beynəlxalq sərgilərin fəal iştirakçısıdır. Onun fərdi sərgiləri Moskva, Vaşinqton və Kanadada təşkil olunmuşdur.
,
,

İstinadlar
----------

1. 1 2  Tanınmış rəssam Abbas Kazımov dünyasını dəyişib.
2. ↑
3. ↑
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-07-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-07.
**Lalə Abbasova** — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi III çağırış deputatı, jurnalist.

Həyatı
------

Lalə Abbasova 1955-ci il iyunun 9-da Xaçmaz şəhərində anadan olmuşdur. Ata tərəfdən əsli Quba rayonunun Xınalıq kəndindəndir. Anası isə Bakıda anadan olsa da İran Azərbaycanından, Ərdəbildəndir. Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirmişdir.

1972-ci ildən Xaçmaz şəhərində uşaq bağçasında musiqi müəllimi işləmişdir.

Üç övladı — 1 oğlu, 2 qızı vardır.

İctimai-siyasi fəaliyyəti
-------------------------

1977-ci ildən "Вышка" qəzetinin korrektoru, baş redaktor müavini, 1998-ci ildən "Ваш дом" jurnalının redaktoru vəzifələrində çalışmışdır. 2000-ci ildən "Мир женщин" qəzetinin baş redaktorudur.

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi III çağırış deputatı olmuşdur.

"Qadın və tərəqqi" ictimai birliyinin sədridir.

Bədii fəaliyyəti
----------------

"XX əsr Azərbaycan qadınları" üç cildlik ensiklopedik toplusunun müəllifidir.

Lalə Nikbin təxəllüsü ilə bədii yaradıcılıqla məşğul olur. Mahnı bəstələyir, hekayələr yazır. On iki mahnısı vardır. Həvəskar bəstəkardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Üçüncü çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatları haqqında seçildikləri tarixə olan qısa MƏLUMATLAR". 2017-08-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-03-09.

Xarici keçidlər
---------------

* 
* 
* 
* 
* O zaman istəmişdim ki, cəbhəyə gedim, hansı yolla olursa-olsun qisasımı alım
**Aşıq Kərim** (2 fevral 1925, Ardanış – 1 dekabr 1999, Bakı) — aşıq.

Həyatı
------

1925-ci il fevralın 2-də Göyçə mahalının Ardanış kəndində dünyaya göz açıb. Hələ uşaq yaşlarından şeirə, sənətə böyük maraq göstərib və 12 yaşından başlayaraq xalası oğlunun — Göyçənin tanınmış ustad aşıqlarından olan Aşıq Niftalının yanında şagirdlik etməyə başlayıb. Bu sənətin dərin incəliklərinə yiyələnən, sənəti gözəl tərzdə qavrayan Aşıq Kərim qısa müddət ərzində bu sənətdə məşhurlaşıb. Aşıq Niftalının ən bacarıqlı və ən çox sevdiyi şagirdlərindən biri olub.

1943-cü ilin fevralında Aşıq Kərimin 18 yaşı tamam olur və elə həmin ilin sentyabrın 22-də hərbi xidmətə yola düşür. Etdiyi xidmət boyu o sıravi əsgər-snayper olub. Böyük Vətən Müharibəsində faşizmə qarşı mərdliklə vuruşan Kərim döyüşdə göstərdiyi şücaətə, ciddi nizam-intizama görə dəfələrlə orden və medallarla təltif olunub. 1945-ci ildə faşizm üzərində qələbədən sonra ordudan tərxis olunan Kərim öz doğma yurd-yuvası olan Göyçə mahalının Ardanış kəndinə qayıdıb. Qayıtdıqdan sonra o ticarətlə məşğul olub. Neçə illər o, Ardanış kəndində olan univermaqda işləyib. Ticarətlə bərabər aşıqlıq sənətini də davam etdirib. Ustadı aşıq Niftalı ilə el şənliklərində, toylarda çıxış edib.

1947-ci ildə SSRİ-i Ali Soveti tərəfindən 1941–1945-ci il Böyük Vətən Müharibəsində iştirakı və göstərdiyi şücaətə görə medalla təltif olunub. 1949-cu ildə Aşıq Kərim Tükəzban xanımla ailə həyatı qurub. 5 oğlu, 3 qızı var. Dövrünün bir çox qüdrətli aşıq, şair və söz ustadları ilə yaxın dostluq münasibətlərində olub. Yüksək əməksevərliyi ilə fərqlənən Aşıq Kərim 1977-ci ilin martın 15-də Sosialist Əməyi Qəhrəmanı ordeni ilə təltif olunub.

1941–1945-ci illərdə müharibədə iştirak etdiyi üçün müxtəlif dövrlərdə dəfələrlə orden və medallarla təltif olunub.

1988-ci ildə Aşıq Kərim ailəsi ilə birlikdə Bakıya köçüb. Bakıya köçdükdən sonra Aşıq Kərim yerdə qalan ömrünü yalnız və yalnız çox sevdiyi aşıqlıq sənətinə, yaradıcılığa həsr edib. O Bakıda fəliyyət göstərən "Göyçə"Koperativinin üzvü olub. Vaxtaşırı aşıq məclislərində ürəyi Göyçə həsrəti, el-oba həsrətilə çırpınan saz-söz ustadları ilə bir araya gəliblər.

24 aprel 1989-cu ildən Azərbaycan Respublikası Aşıqlar Birliyinin üzvü olub. Bax, beləcə keşməkeşli və mənalı ömür yolu keçmiş Aşıq Kərim 1999-cu il dekabrın 1-də uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat edib.

Xarici keçidlər
---------------

* Kərim Paşayev Arxivləşdirilib 2011-06-03 at the Wayback Machine
**Takiçi Nişiyama** (西山太吉, *Nişiyama Takiçi*?, {{DVTY}} şablonu boşdur ) – Okinava adasının 1972-ci ildə ABŞ tərəfindən Yaponiyaya qaytarılması zamanı tərəflər arasında imzalanmış gizli paktı tapıb yaydığı üçün həbs olunmuş Yaponiya jurnalisti.

Həyatı
------

Nişiyama 1933-cü ildə Yaponiyanın Yamaquçi prefekturasının Şimoneseki şəhərində doğulmuşdur. "Mainichi Shimbun" qəzetinin siyasi jurnalisti olan Nişiyama ABŞ və Yaponiya arasında imzalanmış gizli paktın varlığını Okinava adasının qaytarılmasından bir il öncə - 1971-ci ildə yazdığı qəzet məqaləsində bildirmişdi. O, gizli dövlətin gizli sənədlərini əldə etmək üçün Xarici İşlər Nazirliyinin qadın işçisina yaxınlaşmış və aralarındakı intim münasibətlərdən istifadə etmişdir. Dövlətin gizli sənədlərini yaymaqla ittiham olunaraq 1972-ci ildə həbs olunmuşdur.

Tokio Rayon Məhkəməsi 1974-cü ildə onun günahsız olduğunu bildirsə də, apellyasiya məhkəməsi bu hökmü rədd edərək onun barəsində qəti həbs qərarı çıxarmışdır. Nişiyamanın günahkar olması barədə son qərar 1978-ci ildə ali məhkəmə tərəfindən verilmişdir. Nişiyama qəzetdəki işindən 1974-cü ildə çıxmışdır. Qəzetdən çıxdıqdan sonra Fukuoka prefekturasının Kitakyuşu şəhərində qohumuna məxsus olan meyvə şirkətində işləmişdir.

Okinava adasının Yaponiyaya qaytatılması barədə rəsmi sənədlərin 2000-ci illərdə ABŞ-da yayımlanmasından sonra Nişiyama hökumətə qarşı məhkəmə işi başlatmışdır. 2005-ci ildə Tokio Rayon Məhkəməsində baş tutmuş məhkəmə işində bu hadisənin onun jurnalistika karyerasına zərbə vurduğunu bildirmişdir. Ali məhkəmə 2008-ci ilin sentyabrında onun işini geri qaytarmışdır.

2009-cu ildə Nişiyama və bir neçə şəxs ictimaiyyətin insident barədə məlumatlı olması üçün hökumətdən ikitərəfli paktlar haqqında bütün sənədlərin nəşr olunması tələb etmiş və Tokio Rayon Məhkəməsinə müraciət etmişdirlər. 2005-ci ildən sonra milli təhlükəsizlik və mətbuat azadlığı məsələlərinin aktivisti olmuşdur.

Nişiyama yazıçılıqla məşğul olmuş, bir neçə kitab yazmışdır. 24 fevral 2023-cü ildə Fukuoka prefekturasının Kitakyuşu şəhərindəki qocalara qayğı evində ürək çatışmazlığı səbəbilə ölmüşdür.

Populyar mədəniyyətdə
---------------------

Toyoko Yamasakinin "Taleyin adamı" (Unmey no hito) romanının baş qəhrəmanı Takiçi Nişiyamaya əsaslanır.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------
Şablon:Пират

**Bartolomyu Roberts** (*ing.* Bartholomew/Bart Roberts; {{DVTY}} şablonu boşdur ) — uelsli pirat. Əsl adı Con Roberts olmuş, həmçinin Qara Bart kimi tanınmışdır. Karib dənizində və Atlantik okeanında fəaliyyət göstərmiş, dörd yüzdən çox gəmi ələ keçirmişdir. O, ekstravaqant davranışı ilə seçilirdi. Piratlıq tarixinin ən məşhur piratlarından biri hesab olunur. Həmçinin, təsdiqlənməmiş məlumatlara görə, o, "Dəniz qulduru məcəlləsi"nin yaradıcısı olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Сейц Дон Карлос. Под чёрным флагом. Истории знаменитых пиратов... — М. 2017. — С. 237-239.

Xarici keçidlər
---------------

* Биография Бартоломью Робертса на сайте Веселый Роджер
* Биография Бартоломью Робертса на сайте Всеобщая история пиратов
* Правила на корабле Бартоломью Робертса
**Qızıl Dərviş** — Azərbaycanda teatr sənətinin inkişafında fəal iştirak edənlərə verilən mükafat. 1991-ci ildə təsis edilmiş, 1992-ci ildən təqdim olunmuşdur.

Təyinatı
--------

> 
> 
> "Qızıl Dərviş" mükafatı özünün ideya-bədii sənət bütövlüyü ilə teatr ictimaiyyətinin diqqətini cəlb edən, öz sənətkarlığı ilə tamaşaçılara yüksək vətəndaşlıq və mənəvi keyfiyyətlər aşılayan, mövsüm ərzində yaradıcılıq uğuru qazanmış tamaşaya, dramaturqa, rejissora, aktyora, bəstəkara, rəssama, vokalçıya, balet artistinə, teatrın tarixi və nəzəriyyəsi ilə bağlı mühüm tədqiqat işlərinə və həmçinin mətbuat səhifələrində, radio və televiziyada böyük əhəmiyyət daşıyan, dolğun araşdırma, resenziya və verilişləri ilə fərqlənən teatrşünaslara verilir.
> 
> 
> — «Qızıl Dərviş» mükafatının təyinatı

İstinadlar
----------

1. ↑  *İlham Rəhimli.* Azərbaycan Teatr Ensiklopediyası. II cild. Azərnəşr. 2017. səh. 205.
2. ↑  ""Qızıl Dərviş" mükafatı". teatrittifaqi.az. 2020-03-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 oktyabr 2019.

Həmçinin bax
------------

* "Qızıl Dərviş" mükafatı alanların siyahısı
**Kitabxana marketinqi** — kitabxana xidmət və məhsullarının real və potensial istifadəçilərinin ehtiyac və tələblərinin maksimum şəkildə ödənilməsinə yönəlmiş idarəetmə texnologiyası.

Kitabxana marketinqinin məzmunu və xüsusiyyətləri
-------------------------------------------------

Kitabxana xidmətinin istehlakçıları həm kitabxananın oxucuları, həm də kitabxana xidməti ərazisində yaşayan sakinlər, həmçinin kitabxana ərazisində yerləşən müəssisə, müəssisə, firma, zavod, təhsil və tibb müəssisələridir. Kitabxana marketinqi bazar tələbinin müəyyən edilməsi və ödənilməsi sistemi kimi marketinqin ümumi nəzəriyyəsinə əsaslanır və həm qeyri-kommersiya (pulsuz), həm də kommersiya (pullu) daxildir. Kütləvi kitabxanalarda qeyri-kommersiya pulsuz xidmət, yəni qeyri-kommersiya marketinqi üstünlük təşkil edir. Kommersiya marketinqi, təşəbbüskar təsərrüfat fəaliyyəti, o cümlədən kitabxananın kommersiya (sahibkarlıq) fəaliyyəti, yəni pullu xidmətlər göstərilməsi, kitabxana məhsullarının və kitabxanadan çıxarılan kitabların hər bir məhsul üçün minimum qiymətə satışı ilə əlavə maliyyə resursları əldə etmək vasitəsidir. , və fandreyzinq. Kommersiya marketinqi əsasən qapalı elmi kitabxanalarda, eləcə də bəzi kütləvi kitabxanalarda üstünlük təşkil edir.

Kitabxana marketinqi xidmət marketinqi və məhsul marketinqinə bölünür. Kütləvi kitabxanalarda oxuculara pulsuz və pullu xidmətin göstərilməsi aparıcı yer tutur. Kütləvi kitabxanalar kitabxananın pulsuz və ya müəyyən pul müqabilində buraxılan intellektual məhsullarına çıxışı təmin edir.

Kitabxana marketinqində kommersiya (ödənişli) marketinqi təmin etmək qəti qadağandır və bütün xidmətlər pulsuz göstərilməlidir:

vətəndaşların güzəştli kateqoriyaları üçün (çoxuşlu ailələrdən olan uşaqlar, əlil uşaqlar, uşaqlıqdan əlillər, 1–3 qrup əlillər, qaçqınlar).

Ədəbiyyat
---------

* Справочник библиотекаря. Изд-во "Профессия", Санкт-Петербург, 2000 год.
ADSL Splitter qurğusu
**Splitter** – yüksək tezlikli kanalları bir-birindən ayırmaq və onların eyni anda bir xətdə işləməsini təmin etmək üçün nəzərdə tutulmuş qurğu. Bu qurğudan ictimai telekommunikasiya şəbəkələrində istifadə olunur.

ADSL-Splitter
-------------

ADSL-Splitter qurğusu, bir telefon xəttində ADSL-modem və danışıq (və ya faks) kanalının eyni anda işləməsini təmin edir. Kanallar işləyərkən bir-birinə heç bir maneçilik törətmir. Beləliklə istifadəçi rahatlıqla bir abonent xəttində iki funksiyadan istifadə edə bilir.

İşləmə mexanizmi və qurğu
-------------------------

ADSL-Splitter qurğusu səs siqnallarının tezliyini (0,3 – 3,4 kilo hers) və ADSL-modemin tezliyini (26 kilo hers – 1,4 meqa hers) bir-birindən ayırır. Bunun nəticəsində iki müxtəlif funksiyalara malik olan siqnalların toqquşmasının qarşısı alınır. Bu qurğu adətən ağ plastmas maddədən hazırlanır. Yığcamlıq nəzərə alındığına görə bu növ qurğular çox yüngül və praktik olurlar.

Qurğudakı yuvalar
-----------------

ADSL-Splitter qurğusu 3 əsas yuvadan ibarətdir. Bu yuvalara lazım olan kabellər qoşulmasa qurğunun işləmə imkanı heçə bərabər olur. Ona görə də yuvalara lazım olan kabellərin qoşulması əsas şərtdir. Bu 3 yuva müvafiq olaraq "Line" (xətt), "Phone" (telefon), "ADSL" adlanır. "ADSL" adlanan yuva bəzi qurğularda "Modem" adlanır.Adlarından da məlum olduğu kimi hər yuvaya uyğun kabel daxil olunmalıdır.

Line yəni xətt adlanan yuvaya istədiyiniz 2 başlıqlı kabeli qoşa bilərsiniz. Bir şərtlə ki, həmin kabelin digər başlığı vahid xəttə qoşulu olsun. Bəzi qurğularda Line xəttinə qabaqcadan 2 başlıqlı kabel qoşulur.
Phone yəni telefon adlanan yuvaya evdəki telefon xətlərindən biri qoşulmalıdır.
ADSL (və ya Modem) adlanan yuvaya isə kompuyterə qoşulmuş modemin digər kabeli qoşulmalıdır.

Qoşulmalar düzgün qaydada aparılıbsa onda abonent internetdə olarkən həmçinin telefon danışıqlarından da istifadə edə bilər.

Maraqlı fakt
------------

İlk ADSL-Splitter qurğularında yuvaları ayırmaq üçün yazıdan istifadə olunurdu. Təəccüblü də olsa abonentlərin bəziləri yazılı göstəriş olmasına baxmayaraq kabelləri səhv taxırdılar. Bu problem tezliklə öz həllini tapdı. Belə ki, istehsalçılar növbəti buraxılışlarda yazıdan başqa yuvaları ayırmaq üçün kiçik şəkilləri də qurğulara əlavə etməyə başladılar. Beləliklə qurğularda yuvaları ayıran kiçik şəkillərin olması istifadəçilərin işini daha da asalaşdırdı.
Ərəb Dövlətləri Liqasının (ƏDL) baş katibi **Əmr Musa** Misir prezidentliyinə namizədliyini irəli sürmək haqda düşünür.
«Russia Today» telekanalının verdiyi məlumata görə, bunu Əmr Musa özü etiraf edib. O, bu haqda düşündüyünü, lakin hələ yekun qərar vermədiyini söyləyib.
İndiki mərhələdə isə ƏDL rəhbəri vətəndaşı olduğu Misirdə vəziyyətin qaydaya salınması üçün səylərin birləşdirilməsini vacib sayır.

Ərəb Dövlətləri Liqasının baş katibi Əmr Musa Misirdə prezident seçkisində iştiraka hazır olduğunu bildirib. Əmr Musa misirlidir. 1936-cı ildə Qahirədə doğulub

"Media forum" saytı xəbər verir ki, Əmr Musa prezident Hüsnü Mübarəkin 2011-ci ilin sentyabrında keçiriləcək seçkiyə qədər hakimiyyətdə qalacağına əmin olduğunu bildirib. Amma siyasətçi Mübarəkin qeyri-adi hadisələri və xaosu nəzərə alaraq başqa qərar verəcəyini də istisna etməyib.Liqa baş katibi indiki vəziyyətdə prezident seçkisini təcili təşkil etməyin mümkün olmadığını vurğulayıb və ona görə də özünün də Misirin keçid hökumətində iştirakını istisna etməyib: "Misirin keçid hökumətinin tərkibində hökmən "Müsəlman qardaşlar" kimi nəhəng müxalifət qurumu təmsil olunmalıdır. "Müsəlman qardaşlar"ın lideri Məhəmməd Badi Hüsnü Mübarəkin istefasından sonra keçid hökumətində iştirakla bağlı danışıqlara hazır olduğunu bildirib. Prezident postuna daha bir real namizəd isə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin sabiq baş direktoru Məhəmməd əl-Baradeyidir".

Misirdə Hüsnü Mübarəkin istefasından sonra gözlər prezident kürsüsünə kimin keçəcəyinə çevrilib.
Prezidentlik üçün müxtəlif şəxslərin adları çəkilir. Ərəb Birliyinin baş katibi Əmr Musanın vəzifəsindən istefası isə diqqətləri onun üzərinə çəkib.

Siyasi müşahidəçilər Qərblə yaxşı münasibətləri olan Əmr Musanın prezidentliyə namizəd olması ehtimalının yüksək olduğunu bildirirlər.
Qeyd edək ki, Əmr Musa keçən həftə Təhrir meydanındakı aksiyalara qatılmış və dinc mitinqləri davam etdirmək çağırışı etmişdi.

1. ↑  "Əmr Musa Misirin prezidenti olmaq istəyir". 2015-10-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-16.
2. ↑  Ərəb dövlətləri liqasının baş katibi Misirdə prezident seçkisinə qatılmağa hazır olduğunu bildirib[*ölü keçid*]
3. ↑  "Mübarəkin yerinə kim gələcək?". 2011-02-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-16.
**Cabbar Əli oğlu Quliyev** (19 may 1922, Haçaparaq, İrəvan qəzası – sentyabr 2004, Bakı) — Ermənistanın əməkdar rəssamı (1967), Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü

Həyatı
------

Cabbar Quliyev 19 may 1922-ci ildə Ermənistanın Zəngibasar mahalında Haçaparaq (Zəhmət) kəndində anadan olmuşdur.

1941-ci ildə İrəvan Dövlət Pedaqoji texnikumunu bitirmişdir.

O, İkinci Dünya müharibəsində iştirak edərək, İtaliya və Yuqoslaviya partizan hərəkatının fəal üzvlərindən olub. Onun döyüş yoldaşları Sovet İttifaqı Qəhrəmanıl Mehdi Hüseynzadə, tanınmış partizanlar Cavad Həkimli, İbrahim Bayramov və başqaları olmuşdur. Müharibədən sonra 45 il müəllimlik edib.

Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu bitirmişdir. 1961-ci ildən 1988-ci ilə kimi İrəvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda müəllim işləmişdir.

1967-ci ildə Əməkdar Pəssam fəxri adına layiq görülmüşdür. 50 illik rəssamlıq fəaliyyəti dövründə 4000-dən artıq əsər yaradıb, 23 dəfə fərdi sərgisi təşkil olunub. Dünyanın 20-dən artıq ölkəsinin muzeylərində və şəxsi kolleksiyalarda əsərləri var.

1988-ci ildə erməni zorakılığı üzündən Azərbaycana köçüb. Burada o, Azərbaycan Rəssamlar ittifaqının üzvülüyünə qəbul olunub.

C.Quliyev əsasən mənzərə janrında işləyən rəssam olmuşdur. Lakin Qarabağ müharibəsi ilə bağlı bir neçə kompozisiya yaradıb: onlardan "Qaçqınlar", "Xocalı faciəsi", "20 yanvar", "Biganəlik","Haray" və s. Tarixi şəxsiyyətlərdən "Füzuli", "Xəstə Qasım", "Aşıq Ələsgər"in yeni kompozisiyada portretini yaradıb. Dədə Qorqudun, Miskin Abdalın obrazlarını canlandırıb.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* 
* Əsgər Zeynalov, "İrəvan ziyalıları", Bakı, "Oğuz eli", 1999. səh.262-də.
**Müqəddəs Nikolay kilsəsi** (*alm.* Nikolaikirche‎) — Almaniyanın paytaxtı Berlindəki ən qədim kilsədir. Kilsə Berlinin mərkəzi inzibati dairəsi olan Mittenin şərq tərəfində yerləşir. Kilsənin ətrafındakı bir tərəfi Şpree çayı ilə həmsərhəd olan yer, "Nikolay məhəlləsi' kimi tanınır. Bu ərazidə əsasən bərpa edilmiş Orta Əsr tikililəri və ya həmin tikililərin sonradan hazırlanmış oxşarları mövcuddur. Kilsə XIII əsrdə inşa edilmiş və "Aleksandrplats"da yerləşən Müqəddəs Məryəm Kilsəsi ilə birlikdə Berlinin ən qədim kilsəsidir.

Tarixi
------

1949-cu ildə dağılan kilsənin xarabalıqları, 1951
Müqəddəs Nikolay kilsəsinin Berlin teleqülləsindən mənzərəsi
Katolik kilsəsi kimi tikilən Müqəddəs Nikolay kilsəsi 1539-cu ildə Brandenburq knyazlığında baş verən reformasiyadan sonra lüteran kilsəsinə çevrildi. XVII əsrdə dini nəğmələr bəstələyən Paul Gerhard kilsənin keşişi olduğu vaxt bəstəkar İohann Krüger kilsənin musiqi rəhbəri idi. 1691-1705-ci illər arasında kilsəyə lüteran ilahiyyatçı Filip Yakob Şpener başçılıq edib. 1913-1923-cü illər arasında kilsənin rəhbəri olmuş Vilhelm Vessel görkəmli nasistlərdən biri olan Horst Vesselin atası idi.

Kilsə 1938-ci ildə Reformasiya günündə (31 oktyabr) son dəfə öz icmasına xidmət etdi və daha sonra Berlinin ən qədim, möhkəm binalarından biri kimi muzeyə çevrildi.

II Dünya Müharibəsi zamanı baş verən yanğınlarda qüllələrin yuxarı hissələri yanğından zərər görmüş və Berlinin bombalanması zamanı kilsənin damı zədələnmişdir. 1949-cu ildə kilsənin sütunları və zirzəmiləri dağılmışdır. Berlinin parçalanmasından sonra kilsənin qalıqları Şərqi Berlində qaldı və yalnız 1981-ci ildə kilsənin bərpasına başlandı. Bu gün kilsə muzey və bəzən konsert salonu kimi xidmət edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Nikolaikirche Mitte" (alman dili). berlin.de. 3 dekabr 2017 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Stiftung Stadtmuseum Berlin
* Museum Nikolaikirche
**Pambıqçı FK** — və ya rəsmi adı ilə **Pambıqçı Futbol Klubu**. Azərbaycanın Bərdə şəhərini təmsil etmiş futbol klubudur. 1981-ci ildə Rüstəm Səfərəliyevin təşəbbüsü ilə yaradılmış, 1997-ci ildə isə büdcənin zəifləməsi səbəbi ilə fəaliyyətini dayandırmışdır.

Tarixi
------

1978-ci ildə stadionun bünövrəsi qoyulmuşdur. Hansı ki, Azərbaycanın gələckdə var olacaq güclü klubların birinin başlanğıcı idi bu stadion. 1980-ci ildə isə artıq "Pambıqçı" klubu yarışlarda iştirak etməyə başladı. 1992-ci ildən isə Azərbaycan çempionatlarında iştirak etməyə başlayan klub, rəqbləri qarşısında əzmkar qələbələrlə ön plana çıxdı. 

Müxtəlif zamanlarda həmçinin "Qarabağ Bərdə FK" adı altında da fəaliyyət göstərmişdir.

Lakin 1997-ci ildə klubda maliyyə problemləri özünü bruzə verməyə başladı. Beləcə klub Azərbaycanın fəaliyyətini dayandırmş futbol klubları siyahısına daxil oldu.

Yenidən fəaliyyətini bərpa etmək üçn ün bir ümidi olsa da, stadionun təmirə möhtac vəziyyətdə qalması öz növbəsində klubun yenidən fəaliyyət göstərməsinə maniə olur.

KLubun veteran futbolşusunun bildirdiyinə görə 5,000 nəfər və ya daha çox azerkeşlə "Pambıqçı" klubu hər zaman digər klublara nisbətən daha çox sevilirdi. Hətta Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə stadiona oyunu seyr etməyə gələnlərin sayı kifayət qədər olurdu.

Emblemin anlamı
---------------

"Pambıqçı Bərdə" futbol klubu "Qarabağ Bərdə" futbol klubu adı altında da fəaliyyət göstərmişdir.
Klubun emblemi qalxan şəkillidir. Üst hissəsində yaşıl fon rənginin arxasında klubun adına, sol hissəsində mavi fon rənginin üstündə pambıq şəklinə yer verilmişdir. Həmçinin ortasında qırmızı fonda təmsil etdiyi bolgənin adı, sağ hissəsində isə sarı fon rəngi aüstündə futbol topun yer verilmişdir.

Adından bəlli olduğu kimi bərdə rayonunda pambıqçılığa xüsusi önəm verlilir. Klubun emblemində də bambığın yer alması təəccüblü deyil. 

Həmçinin klub ad dəyişikliyinə gedən zaman da emblemində böyük bir dəyişiklik görmək mümkün olmadı. Belə ki, dəyişən sadəcə klubun üst hissəində yer alan ad oldu.

Həmçinin bax
------------

* ABN-Bərdə FK
* Azərbaycan futbol klublarının siyahısı
* Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası

İstinadlar
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Futbol klubu** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Məhəmməd bəy Süleymanbəyov** — Lənkəran qəzası rəisi (1919–1920).

Rüstəm bəy (ağa) Heybət bəy oğlu Kərimbəyov 1878-ci ildə Quba qəzasında anadan olmuşdu. Quba qəza polisində kiçik rütbədə polis məmuru vəzifəsində işə başlamış, sonra polis pristavı və Quba qəza rəisinin böyük köməkçisi (1-ci müavini) olmuşdu. Rüstəm bəy 1919-cu ildə Cavad qəza rəisinin də böyük köməkçisi vəzifəsində xidmət edirdi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin daxili işlər naziri N. Yusifbəylinin 23 oktyabr 1919-cu il tarixli 156 nömrəli əmri ilə Rüstəm bəy Heybət bəy oğlu Kərimbəyov tutduğu vəzifədən azad olunaraq, xidmətdə irəli çəkilmiş və Bakı quberniyasının Lənkəran qəzasının rəisi vəzifəsinə (1-ci dərəcə üzrə aylıq əmək haqqı 3.000 min manat olmaqla) təyin olunmuşdu. O, bu vəzifədə 1920-ci il aprelin 19-dək işləmişdi. Rüstəm bəy Kərimbəyov daxili işlər naziri əvəzi
Şəfi bəy Rüstəmbəylinin əmr-teleqramı ilə sonuncu tarixdən tutduğu vəzifəsindən azad olunaraq Bakıya- DİNin sərəncamına çağırılmışdı.
Bakının general-qubernatoru, general-mayor Murad Gəray bəy Tlexasın təqdimatı üzrə cəmi 1 gün sonra, Azərbaycan Cümhuriyyətinin daxili işlər naziri Mustafa bəy Vəkilovun 21 aprel 1920-ci il tarixli 60 nömrəli əmri ilə R. Kərimbəyov yenə xidmətdə irəli çəkilərək polkovnik Rüstəm bəy Mirzəyevin yerinə Balaxanı-Sabunçu polismeysteri təyin olunmuşdu. Rüstəm bəy Kərimbəyov Balaxanı-Sabunçu polismeysteri vəzifəsində Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulanadək (28 aprel 1920) xidmət göstərmişdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  İltifat Şahsevən (Əliyarlı), İltifat Musa oğlu. İstiqlal fədailəri — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili İşlər Nazirləri və silahdaşları: 1918–1920 Bakı – Mütərcim – 2013

Həmçinin bax
------------

* Kərimbəyovlar
**Şəmmar** (*ərəb.* شمر‎) — ərəb qəhtani qəbilə konfederasiyası. Bəni Tay ərəb qəbilə birliyinə mənsubdur.

Şəmmar qəbiləsinin Bəni Tay qəbiləsindən olan əcdadları II əsrdə Yəməndən köçüb Nəcd yaylasının şimalında məskunlaşaraq Bənu Əsəd və Bənu Təmim qəbilələrini oradan sıxışdırıb çıxarmışdılar. 630-cu ilin iyulunda Bəni Tay qəbiləsi Məhəmməd peyğəmbərin tərəfdarları tərəfindən tabe edilmiş və islamlaşdırılmışdır. Şəmmar etnonimi tarixi mənbələrdə XIV əsrdən tapılmış və tayfanın şərəfinə Əcə və Səlma əkiz dağları yeni ad almışdır – Cəbəl-Şəmmar. XII əsrdə Şammar qəbiləsinin əhəmiyyətli bir hissəsi Ərəbistandan İraqa köçərək onun Mosula qədərşimal bölgələrini işğal etmiş, qəbilənin Ərəbistanda qalan hissəsi isə Həil ərazisində yaşayırdı.

Şəmmar qəbiləsinə uzun müddət əl-Əli qəbiləsindən olan şeyxlər və əmirlər rəhbərlik edirdi. XIX əsrin əvvəllərində mərkəzi Həil şəhərində olan Cəbəl-Şəmmar əmirliyi qurulmuşdur. 1835-ci ildə Ər-Rəşid sülaləsi əmirliyi və qəbiləni ələ keçirmişdi. 1921-ci ildə Cəbəl-Şəmmar əmirliyiSəud dövlətinin bir hissəsi olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Al-Jawziyya, Ibn Qayyim.* Zad Al-Ma'ad - Provisions Of The Afterlife Which Lie Within Prophetic Guidance: زاد المعاد [انكليزي] ترجمة (ingilis). Dar Al Kotob Al Ilmiyah دار الكتب العلمية. 2010-01-01. 498. ISBN 9782745162144. 2023-07-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-30.
2. ↑  The Statesman's Year Book: Statistical and Historical Annual of the World (ingilis). John Paxton. 1917. səh. xliv. ... has its capital at Hail

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* Aladhadh, Amer; *A comprehensive history of Shammar*
* Alazzawi, Abbas; *The Tribes of Iraq* (Arabic)
* Alfudaily*The Days of the Arabs before Islam* (Arabic)
* Hassan, Hussein D.; *Tribal Structure, Social, and Political Activities* Information Research Specialist Foreign Affairs, Defense, and Trade Consultancy Knowledge Services Group (re Iraq)
* Madawi Al Rasheed: *Politics in an Arabian oasis. The Rashidi Tribal Dynasty.* I. B. Tauris & Co Ltd, London & New York 1991 (based on a Ph. D. thesis presented to Cambridge University, 1988). ISBN 1-85043-320-8 (English)

Xarici keçidlər
---------------

* Web site for Shammar (Tayy) tribe.
* A member of the shammar tribe
**Təkər bazası**, təkər məsafəsi, təkər bucağı, təkər aralığı, təkər boşluğu, ox boşluğu, ox aralığı ox bazası, ox bucağı, ox məsafəsi kimi adlarla da adlandırılan ön təkər mərkəzi və arxa təkər mərkəzi arasındakı məsafəyə verilən addır. Təkər bazası sürətlənmə ilə təcillənmə və yavaşlama ilə əyləcləmə zamanı nəqliyyat vasitəsinin aktiv güc ötürülməsinə təsir edən əsas dəyişənlərdən biridir. Təkər bazası nəqliyyat vasitəsinin gövdə formasına və quruluşuna görə seçilir. Böyük (uzun) təkər bazası (ox) məsafəsi nəqliyyat vasitəsinin sabitliyinə və sürücülük xüsusiyyətlərinə müsbət təsir edən bir amildir. Böyük (uzun) təkər bazası (ox) məsafəsi sürücünün yüksək rahatlığını təmin edir. Böyük (uzun) ox (ox) məsafəsi nəqliyyat vasitəsinin sərnişin kabinəsinin geniş olmasına görə oxlara düşən yükün təsirini minimallaşdırır. Kiçik (qısa) təkər bazası (ox) məsafəsi, nəqliyyat vasitəsinin sallanma meylini azaldır və yumşaq nəmləndirmə ilə asqı quraşdırmağı daha asanlaşdırır. Kiçik dönmə diametrləri olan nəqliyyat vasitələrinin təkərləri daha asan dönə bilir.

* 1-ci sinif nəqliyyat vasitələri: təkər bazası 3.20 metrdən aşağı (təkər bazası) olan nəqliyyat vasitələri. (motosiklet, avtomobil, pikap yük maşını, mikroavtobus, torpaq yollarda hərəkət etmək üçün xüsusi olaraq nəzərdə tutulan nəqliyyat vasitəsi və s.)
* 2-ci sinif nəqliyyat vasitələri: təkər bazası (ox bazası) 3.20 metr və daha çox olan istənilən 2 oxlu nəqliyyat vasitəsi. (mikroavtobus, pikap yük maşını, avtobus və s.)
* 3-cü sinif nəqliyyat vasitələri: təkər bazası sayı (ox sayı) 3 ədəd olan bütün növ nəqliyyat vasitələri 3-cü sinif nəqliyyat vasitələri sayılır.
* 4 sinif nəqliyyat vasitələri: 4 və 5 oxlu bütün növ nəqliyyat vasitələri 4 sinif nəqliyyat vasitələri sayılır.
* 5-ci sinif nəqliyyat vasitələri: ox sayı 6 ox və ya daha çox olan yük maşınları, TIR-lar və s. nəqliyyat vasitələri