recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
1951-ci ildə *"Republic Aviation"* firması F-84F təyyarəsinin yerini alacaq supersonik taktiki bombardman təyyarəsi üstündə işləməyə başladı. Bunun nəticəsi olaraq F-105 "Thunderchief", daha sonralar "Thud" olaraq adlandırılacaq təyyarə dünyaya gəldi. İlk prototip YF-105A 22 oktyabr 1955-ci ildə uçdu, fəqət ilk F-105D modelinin uçuşu 9 iyul 1959-cu ildə olmuşdur. F-105 qırıcı-bombardmançı hərbi təyyarəsi bir adamlıq "B" və "D" versiyası, və iki adamlıq "F" modellərində istehsal edilmişdirlər. Daha sonralar bəzi "F" modelləri F-105G olaraq modifikasiya edildilər. 610 ədəd F-105D modeli də, daxil olmaqla ümumi olaraq 833 ədəd F-105 "Thunderchief" istehsal edilmişdir.

F-105D İkinci dünya müharibəsi dövründə istifadə edilmiş olan B-17 təyyarələrindən daha artıq bomba daşımağa qadir idi. 3600 kq-ı gövdə daxilində olmaqla 5500 kq ağırlığında strateji yük daşıya bilirdi. F-105D modelləri çox geniş şəkildə Vyetnam müharibəsi zamanı istifadə edilmiş və müharibənin ilk dörd ilində hava hücumlarının 75%-ini həyata keçirmişdir. SSRİ mənşəli MiQ-17 və MiQ-21 qırıcılarının qarşısında "asan" bir rəqib kimi görünmək ilə bərabər bu təyyarənin hava döyüşləri üçün deyil, taktiki bombardman üçün yaradılmış olması fikri gündəmə gəlir.

ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin (USAF) qitələrarası müharibəyə və ABŞ-nin qitələrarası müdafiyəyə önəm verməsi önləmə təyyarələrinə seçməsinə və hava döyüşləri aparmağa qadir olan təyyarələrə önəm verməməsinə səbəb oldu. MiG şirkətinin istehsal etdiyi döyüş təyyarələrinin hava döyüşlərindəki üstünlüyü qarşısında, Lockheed F-104 Starfighter təyyarələri də manevr qabiliyyəti nöqteyi-nəzərindən kifayət qədər uğurlu olmadığından USAF təyyarə axtarışına başlamış, donanmada xidmət edən F4H modelini (əvvəl F-110 sonra F-4 ) tapmışdı. Bu günün F-15, F-16 kimi təyyarələri bu acı təcrübələrdən dərs çıxardılaraq dizayn edilmişdir.

Son F-104D modeli USAF arsenalından 12 iyul 1980-ci ildə azad edilmişdir.

F-105D modelinin taktiki-texniki xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Ekipaj: 1

* Mühərrik: 1 ədəd Pratt & Whitney J75-P-19W
* İtələmə gücü: 117.18 kN
* Qanad eni: 10.61 m
* Uzunluq: 19.58 m
* Hündürlük: 5.98 m
* Maksimum yükgötürmə qabiliyyəti: 23,880 kq
* Maksimum sürət: 2300 km/saat
* Kreyser sürəti: 1280 km/saat
* Xidmət tavanı: 15,500 m,
* Silahlar: 1 ədəd M61 Vulcan (20 mm-lik top), 12,000 lbs ağırlığında strateji yük
**Mayya memarlığı** — Mayya sivilizasiyasının mühüm bir hissəsi.

Mayya memarlığı müxtəlif dövrlərdə və müxtəlif şəhərlərdə fərqlənirdi.

Mayya memarlığına aid olan binaların divarları, bir qayda olaraq, qırmızı idi.

Materiallar
-----------

Əsasən Mayya memarlığında tikilən binalarda əhəng daşından istifadə edilmişdir. Tikintidə istifadə edilən sement, əhəng, qum və su qarışığından yaranmışdır. Eyni bu tərkibin daş tozu ilə qarışığından divarları və tavanları əhatə edən mala yarandı. Daha sonra həmin divar və tavanlarda ieroqliflər və şəkillər kəski ilə tətbiq olundu.

İnkişaf tarixi
--------------

Piramida E-VII
Mayya memarlığı formalaşma dövründə meydana gəldi. O dövrdə digər mədəniyyətlərin güclü təsiri altında inkişaf etmişdir. O dövrün binaları daşqından mühafizə olunmaq üçün aşağı platformalarda tikilən, pəncərəsiz və bir qapıdan olan adi daxmalar idi. Kahinlər və liderlərin məskənləri, habelə məbədlər qalan hissədən yalnız platformanın hündürlüyü və divarlara baxan daş / gips ilə fərqlənirdi.

Keçmiş klassik dövrdə, bir-birinə üstündə quraşdırılmış bir neçə platformadan ibarət olan piramidalar meydana çıxdı. Belə bir tikinti nümunəsi Uaşaktun şəhərində yerləşən piramida E-VII-dir. Piramida E-VII kiçik idi. Pilləkənlərin sonu axırda piramidaya gəlib çıxırdı. Piramida yaquar maskaları ilə bəzədilmişdir. Yaquar Olmek üslubunda hazırlanmış və buna görə də müstəqil sənət nümunəsi olmuşdur. Piramida zəngin bir şəkildə bəzədiyinə baxmayaraq, üstündəki məbəd adi bir daxma idi və zamanın təsiri altında dağıldı.

Mayya memarlığının inkişafı klassik dövrdə baş vermişdir. Həmin dövrdə hər yerdə, saraylar, piramidlər və top oyunlarına mərasim kompleksləri (akropolis kimi tanınan) tikildi.

Qurğular
--------

### Tikinti elementləri

Bütün saray və məbədlərə girişlərin ətrafında olan divarların üzərindəki daş üzüklərin bəzi oxşarlıqları qorunub saxlanılmışdır. Bir zamanlar, onlar qapı kimi xidmət edən qanadların iplərini düzəltmək üçün istifadə edildi. Bəzi tikililərin tikintisində yağış və küləkdən relyefləri qoruyan protezlərdən istifadə edilən çarxlardan da istifadə edilmişdir.
**Əliağa Güləli oğlu Əmirov** (10 avqust 1922, Corat, Bakı qəzası – 1984, Corat, Sumqayıt) — Böyük Vətən müharibəsi veteranı, azərbaycanlı Polkovnik

Həyatı və gənclik illəri
------------------------

**Əliağa Əmirov** 1922-ci il, 15 avqust tarixində Bakının Corat kəndində anadan olmuşdur. II Dünya Müharibəsi başlayan zaman tələbə idi. O, cəbhəyə könüllü getmişdir. 6 ay Orconikidze adına hərbi piyadalar məktəbində oxuyub. Hərbi məktəbdə xüsusi fərqlənən Əliağa Əmirov Leytenant rütbəsi aldıqdan sonra 416-cı diviziyanın 1368-ci polkunda 6 ay gənc əsgərlərin təlimi ilə məşğul olub.

İkinci Dünya Müharibəsi
-----------------------

Əliağa Əmirov Mozdokdan Qafqaz dağlarınadək 15 çətin döyüş əməliyyatında xüsusi fərqlənmə ilə iştirak etmişdir. O, Qafqaz döyüşü (həmçinin Qafqaz uğrunda döyüş) və ya Don əməliyyatı adlandırılan və İkinci Dünya müharibəsinin şərq cəbhəsində, Qafqaz regionunda, xüsusilə də Don çayı və Böyük Qafqaz dağları arasındakı bölgədə baş verən xüsusi əhəmiyyət kəsb edən döyüşdə verilən döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirmişdir. O, eyni zamanda II Dünya Müharibəsində həlledici döyüşlərdən hesab edilən Berlin döyüşündə iştirak etmişdir. Əliağa Əmirov məhz bu döyüşdə piyada əleyhinə minaya düşmüşdür. Nəticədə onun bir ayağı amputasiya edilmiş və əlil olmuşdur.

Mükafatları
-----------

Polkovnik Əliağa Əmirov müharibədən sonra "Qırmızı Ulduz" ordeni ilə təltif edilmiş və "Sovet İttifaqı Qəhrəmanı" elan edilmişdir.
1-ci dərəcəli "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" medalı,
"1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Almaniya üzərində qələbəyə görə" medalı,
"Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı,
"1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 20 illiyi" yubiley medalı
və başqa medal və ordenlərlə təltif olunmuşdur.

Müharibədən sonrakı illərdə fəaliyyəti
--------------------------------------

Əliağa Əmirovun doğulub boya-başa çatdığı hazırkı Corat qəsəbəsi o dövrdə Abşeronun ən böyük kəndlərindən idi və Böyük İpək yolu üzərində yerləşirdi. Məhz bu səbəblə də Corat öz məhsuldarlığı ilə digər ərazilərdən seçilirdi. Sovet hakimiyyəti qurulandan sonra Coratda "Oktyabr" kolxozu yaradılıb. 1949-cu ildə Sumqayıt şəhərinin salınması ilə əlaqədar bu kolxoz ləğv edilərək əmlak və ərazisi Saray qəsəbəsindəki Voroşilov adına kolxoza təhvil verilib və Corat Sumqayıtın tərkibinə verilib. Sovet İttifaqının dərin etimadını qazanmış Əliağa Əmirov sözügedən Voroşilov adına kolxozda mühasib vəzifəsinə təyin edilmiş və burada çalışmışdır. Əliağa Əmirov çətin vaxtlarda, xüsusilə aclıq dövrlərində əhaliyə göstərdiyi humanist xidmətləri ilə yaddaşlarda qalmışdır.

Ölümü
-----

Əliağa Əmirov 1984-cü il, 31 mart tarixində 62 yaşında, Corat qəsəbəsində vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

Xanım Əlabbas qızı. Corat — Tarixin bir parçası (tarixi ədəbiyyat) "Səda" nəşriyyatı, 2009. (259 s. səh 95–96, səh 102)
**Frankofoniya** (*fr.* l’Organisation internationale de la Francophonie (OIF) — fransızdilli ölkələrin beynəlxalq təşkilatı (OIF). 54 üzvü, dövlətləri və hökumətləri təmsil edən təşkilatın 7 assosiativ üzvü, həmçinin 27 müşahidəçi üzvü var .

OIF 4 əsas məqsədə uyğun olaraq 88 dövlət və hökumətə öz siyasətlərini inkişaf etdirmək və ya möhkəmləndirmək, beynəlxalq siyasətləri və çoxtərəfli əməkdaşlıq fəaliyyətlərini həyata keçirməkdə dəstək verir:

* Fransız dilini təbliğ etmək, çoxdilliliyi və mədəni müxtəlifliyi dəstəkləmək.
* Sülhün, demokratiyanın və insan haqlarının təşviqi.
* Təhsil, təlim, ali təhsil və tədqiqatları dəstəkləyin.
* Davamlı inkişafın xeyrinə iqtisadi əməkdaşlığın inkişafı.
* OIF-in bütün fəaliyyətlərində gənclərə və qadınlara, eləcə də rəqəmsal texnologiyalara xüsusi diqqət yetirilir.

OIF Frankofoniya Parlament Assambleyası (APF) və 4 operatorla: Agence Universitaires de la Francophonie (AUF), beynəlxalq frankofon yayımçısı TV5Monde, Frankofoniya Bələdiyyə Başçılarının Beynəlxalq Assosiasiyası (AIMF) və İsgəndəriyyə Universiteti ilə birlikdə frankofoniya sahəsində çoxtərəfli əməkdaşlığı həyata keçirir  .

Təşkilata qoşulmaq üçün əsas meyar konkret ştatın əhalisinin fransız dilini bilmə dərəcəsi deyil (baxmayaraq ki, bu, arzuolunandır), Fransa ilə onilliklər və hətta əsrlər boyu inkişaf etmiş mədəni əlaqələrin olmasıdır. Məsələn, Ermənistan bu təşkilatın üzvüdür, Ukrayna və Baltikyanı ölkələr isə müşahidəçidir. Fransa və Rusiya Trianon müqaviləsi vasitəsilə vətəndaş cəmiyyətləri arasında qarşılıqlı əlaqəni gücləndirirlər.

Frankofoniya müasir formada 1970- ci ildən mövcuddur. Təşkilatın şüarı fransız deyimi "Bərabərlik, tamamlama, həmrəylik"dir ( *fr.* «égalité, complémentarité, solidarité») .


1. ↑  "88 Etats et gouvernements". Organisation internationale de la Francophonie (fransız). 2021-09-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-01.
2. ↑  *О. А. Крюкова.* Академический ландшафт международной организации Франкофонии как «Место знания» // Вестник МГУ (rus). № 3. 2012. 119—124. ISSN 2074-1588.
3. ↑  "проекты Трианонского диалога" (rus). 2021-03-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-04.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Boqoslov adası.

**Boqoslov adası** — Rusiyanın Kamçatka diyarı ərazisində yerləşən ada. Berinq dənizinə daxil olan Natali, Pyotr və Pavel buxtalarının girəcəyində, Otvesnı burnundan şərqdə yerləşir. Boqoslov adası yerli əhəmiyyətli zooloji təbiət abidəsidir. onun ərazisində morjlara aid yataq və quş koloniyalarının yuvalama əraziləri vardır. Status 28 dekabr 1983-cü ildə Kamçatka vilayəti Xalq deputatları sovetinin qərarı ilə verilmişdir.

Dağlıq ada qayalıqlardan ibarətdir. Sahilləri su üstü və su altı daşlarla doludur. Qərb sahilləri nisbətən hündürdür. Şimal-qərb sahillərində isə gilli çimərlik vardır. Ərazisi ot-kol bitkiləri ilə örtülüdür.

Adada dəniz quşlarına aid koloniyalar vardır: Berinq qarabatdağı, Sakitokean qağayısı, Rissa tridactyla, Sakitokean təmizçisi, Uria aalge, Uria lomvia, Fratercula cirrhata, Sakit okean kütdimdiyi, adi qaqa. Onların ümumi sayı — 72–75 min çütdür. Sahillərində dəniz məməliləri yayılmışdır — morj, ləkəli suiti, halqaşəkilli suiti, adi zolaqlı suiti, adi saqqallı suiti и Şimal dəniz şiri. Adada dəniz məməlilərinə aid yataq vardır. Yayda burada qonur ayılara rastlamaq mükündür. Onlar adaya əsasən qida əldə etmək məqsədi ilə gəlirlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  Каразия И. Н. (сост). Особо охраняемые природные территории Камчатского края / Министерство природных ресурсов и экологии Камчатского края. — Петропавловск-Камчатский: Камчатпресс, 2012. — 152 с. — ISBN 978-5-9610-0201-0.
**Sulfolaşma reaksiyası** – üzvi birləşmələrin molekuluna sulfoqrupun daxil etmə prosesinə deyilir.

Aromatik karbohidrogenlərin sulfolaşması
----------------------------------------

Aromatik karbohidrogenlərin sulfolaşması reaksiyasında əsasən sulfat turşusu, oleum və SO3 – dən istifadə olunur. Sulfat turşusu ilə sulfolaşma prosesi dönən prosesdir:

* ArH + H2SO4 → ArSO2OH + H2O

Aromatik karbohidrogenlərin sulfolaşması aromatik nüvədə tipik elektrofil əvəzetmə reaksiyasına aiddir. Reaksiya həm buxar, həm də maye fazada həyata keçirilir (həlledicilər: SO2, ССl4 və s.). Reaksiya ilkin turşuda olan və sulfolaşma reaksiyası zamanı alınan su ilə tormozlanır.
Güman edilir ki, aromatik nüvəyə birbaşa təsir edən agent SO2OH+ ionudur.

* 2H2SO4 ←→HSO4- + H3SO4+←→HSO4- + SO2OH + H2O

Sulfat turşusunun iştirakı ilə aparılan sulfolaşma prosesində əlavə məhsulların miqdarı çox az olur və əsasən də onun oksidləşdirici təsiri ilə müəyyən olunur.

Aromatik birləşmələrin oleumla reaksiyası
-----------------------------------------

Aromatik birləşmələrin oleumla reaksiyası iki mərhələdə baş verir.
Birinci mərhələ artıq olan sulfat anhidridinin çevrilməsi baş verir.

* ArH+ H2SO4+SO3 ←→ ArSO2OH+H2SO4

Bu reaksiya dönməyən və yüksək ekzotermikdir. Onun istilik effekti oleumun qatılığından asılıdır və 20% –li oleum üçün 180 kCoul/mol təşkil edir.
İkinci sulfolaşma mərhələsində sulfat turşusu iştirak edir.
Sərbəst sulfat anhidridi ilə sulfolaşma dönməyən prosesdir və üzvi sintezin ən ekzotermiki reaksiyalarından hesab olunur

* ArH + SO3←→ ArSO2OH

Aromatik karbohidrogenlərin oleumla sulfolaşma mərhələsi və onların sərbəst SO3 ilə reaksiyasının birinci mərhələsi karbohidrogenə SO3 – ün təsiri ilə aralıq p — və σ- komplekslərinin əmələ gəlməsi ilə baş verir.
Reaksiya ArH və SO3 – ə görə birinci dərəcəli olub ani halda baş verir. Oleum və SO3 iştirakı ilə sulfolaşma prosesində sulfat turşusu iştirakı ilə sulfolaşma prosesindən fərqli
olaraq çoxlu sayda yan reaksiyalar da baş verir. Bu agentlərin yüksək aktivliyi aromatik nüvəyə ikinci sulfoqrupun aşağıda göstərilən tipik sxem üzrə daxil olmasına imkan verir:

* C6H6 + SO3→C6H5SO2OH→m-C6H4(SO2OH)2

Oleum və SO3–iştirakı ilə sulfolaşma prosesində bir qədər də sulfonlar alınır:

* 2ArH + 2SO3 ←→ ArSO2Ar+ H2SO4

Belə reaksiya benzolun sulfolaşması zamanı xüsusilə nəzərə çarpır, lakin alkilbenzollarla reaksiya zamanı bu reaksiya cüzi dərəcədə baş verir. Digər yan reaksiya sulfoturşu anhidridinin əmələ gəlməsi ilə gedir və onun çıxımı da SO3–ün artıqlığında artır.

Mənbə
-----

* Şaxpələngöva. B. Ş. Səlimova. N. Ə. Əsas üzvi və neft — kimyaı sintezinin texnologiyası. Baki, 2013, s 280–284
* Шехтер.Ю. Н.Крейн. С.Э.Тетерина.Л. Н. Маслорастворимые поверхностно- активные вещества. Москва, Химия, 1978, 304 с.

İstinad
-------

1. ↑  Şaxpələngöva. B. Ş. Səlimova. N. Ə. Əsas üzvi və neft — kimyaı sintezinin texnologiyası.
##### Osmanlı türklərinə qarşı altıncı xaç yürüşü

17 oktyabr 1448-ci ildə müxtəlif Avropa dövlətlərindən yığılmış xaçlı ordusu ilə Osmanlı qoşunları arasında II Kosova döyüşü başlayıb. 70 minlik Xaçlı ordusuna macar hökmdarı Yanoş Hunyadi, 60 minlik Osmanlı türklərinə sultan II Murad (Mehmet Fatehin atası) başçılıq edirdi. Döyüşdən bir gün qabaq sultan Murad döyüş məsuliyyətini xaçlıların boynuna qoymaq və hərbi vəziyyəti öyrənmək məqsədilə Hunyadi Yanoşa 8 nəfərlik heyət göndərərək saziş anlaşması təklif etdi. Xaçlılar buna razı olmadı. 17 oktyabr sübh çağı başlayan döyüş ilk saatlarda yüngül hücumlarla davam etdi.

##### 38 cinahdan hücum

Günortadan sonra ordusunu 38 qola ayıran Hunyadi güclü hücuma keçdi, ancaq nəticəsi olmadı. Türklər də bir nəticə qazanmadı. Düşmən əsgərlərinin hamısı zirehli olduğu üçün qılınc və ox işləmirdi. Axşam qaranlığı çöküncə hər iki tərəf əvvəlki xətlərinə çəkildi. Yanoş türklərin axşam qaranlığından istifadə edərək geri çəkiləcəklərini zənn edirdi. Ancaq xəbərçilər türklərin çəkilmək niyyətində olmadığını, əksinə ikinci bir hücuma hazırlaşdığını söylədilər. Buna görə də Yanoş gecə basqınına qərar verdi. Basqın oldu. Bunu türk ordugahı əvvəlcədən öyrənməmiş və çox pis vəziyyətə düşmüşdü. Lakin hücumu dağıtmaq onlara müyəssər olur.

##### Ənənəvi türk taktikası

Səhər olunca xaçlıların sağ və sol cinahları hücuma keçdi. Sultan Murad böyük sərkərdələrə xas dühasıyla özünü məğlub olur və geri çəkilirmiş kimi göstərərk cinahları astaca geriyə çəkdi. Bu çəkilməni görən xaçlılar qələbə çaldığını sanıb bütün gücüylə mərkəzə hücum etdi. Mərkəz möhkəm dayanmışdı. İki saat bütün qüvvələri mərkəzə toplayan xaçlılar hücuma davam edərkən sultan Murad ön qüvvələrini də yavaş-yavaş geri çəkməyə başladı. Amma eyni anda sağ və sol cinahları hücuma keçirərək düşməni dairəyə aldı. Xaçılar irəlilədikcə türk ordusunun cinahları qapanır, dairə daralırdı. Çox cəld gerçəkləşdirilən bu manevrdən sonra düşmən səhvini anlamışdı, amma gec idi. İndi hər tərəfdən hücuma məruz qalır və qaçacaq yer tapmırdı. Az sonra rəqib orduda çaşqınlıq başladı. Onlardan heç kim ata minmir, piyada, bir-birini ayaqlayaraq qaçmağa çalışır, dağılırdı. Yanoş axşama doğru döyüşü tamam uduzduğunu anlamış və ordusunu bu vəziyyətdə buraxıb qaçmışdı. Ertəsi gün səhər erkən xaçlı barrikadaları yarılmış, müqavimət göstərənlər məhv edilmiş, qalanları əsir alınmışdı.

##### Nəticə

İki gün yarım sürən II Kosova döyüşü də türklərin qəti qələbəsiylə nəticələnincə Avropa türkləri Balkanlardan çıxarıb ata bilməyəcəyini yaxşı başa düşdü. Yanoş Hunyadi isə bu məğlubiyyətdən sonra bütün etibarını itirərək tarix səhnəsindən silindi. Osmanlılara qarşı olan bu altıncı xaçlı səfərində də qələbə əldə edə bilməyən Avropa artıq xaçlı səfərləri təşkil etməyəcək, müdafiə vəziyyətinə keçəcəkdi.

Ədəbiyyat
---------

Rəfiq Özdək — "Türkün Qızıl Kitabı" Bakı, 1993
[[Dosya:2007-09-01\_Germany\_Heidelberg\_AlteBruecke\_Justitia.jpg|thumb|Heydelberq körpüsündə yerləşən Yustitiya heykəli, Almaniya]]
**Yustitiya** Roma mifologiyasında ədalət ilahəsi sayılır. Yunan mifologiyasındakı Femida və Misir mifologiyasındakı Maat ilə müvafiq gəlir. Daha çox, əxlaqi dəyərlərlə gücləndirilmiş olan ədalət anlayışını təsvir edir.  

İntibah dövründən bəri Yustitiya bir əlində qılınc, digər əlində isə tərəzi tutan bir qadın kimi təsvir edilmişdir.Qadının gözləri isə göz bağı ilə bağlı haldadır.

1. ↑  Hamilton, Marci. *God vs. the Gavel Error in Webarchive template: Empty url.*, page 296 (Cambridge University Press 2005): "The symbol of the judicial system, seen in courtrooms throughout the United States, is blindfolded Lady Justice."
2. ↑  Fabri, Marco. *The challenge of change for judicial systems Error in Webarchive template: Empty url.*, page 137 (IOS Press 2000): "the judicial system is intended to be apolitical, its symbol being that of a blindfolded Lady Justice holding balanced scales."
**Toğrul Sirac oğlu Musayev** (15 mart 1954, Bakı) — Azərbaycan Respublikası Ədliyyə nazirinin müavini, II dərəcəli dövlət ədliyyə müşaviri.

Həyatı
------

Toğrul Sirac oğlu Musayev 1954-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

1978-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini, 1993-cü ildə Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnstitutunu bitirmişdir. Universiteti bitirdikdən sonra hüquq fakültəsində müəllim olmuş, Respublika Ali Soveti Rəyasət Heyətinin hüquq şöbəsində böyük məsləhətçi, Azərbaycan Respublikası KP MK İnzibati orqanlar şöbəsində hüquq mühafizə orqanları ilə iş üzrə təlimatçı, Azərbaycan Respublikası Prezidenti İcra Aparatının Dövlət-Hüquq şöbəsində böyük məsləhətçi vəzifələrində işləmişdir. 1995-ci ildə Baş Prokurorluğa rəhbər işə göndərilərək Kollegiya üzvü, Kadrlar idarəsinin rəisi olmuşdur.

2000-ci ilin iyun ayından Azərbaycan Respublikası Ədliyyə nazirinin müavini təyin edilmişdir. II dərəcəli dövlət ədliyyə müşaviri ali xüsusi rütbəsindədir.

Ədliyyə Nazirliyi Attestasiya Komissiyasının və Ədliyyə orqanlarına qulluğa qəbulla bağlı Müsabiqə və İxtisas komissiyalarının, Apellyasiya Şurasının sədridir.

Azərbaycan Respublikasının əməkdar hüquqşünasıdır, 2-ci və 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordenləri, "Ədliyyə sahəsində fərqlənməyə görə" medalı, "Azərbaycan ədliyyəsinin 100 illiyi (1918–2018)" yubiley medalı və digər medallarla təltif edilmişdir.

Dövlət başçısının fərman və sərəncamlarına əsasən Azərbaycan Respublikasının Dayanıqlı İnkişaf üzrə Milli Əlaqələndirmə Şurasının, ölkəmizin Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığı üzrə Dövlət Komissiyasının üzvü, Ümumdünya Ticarət Təşkilatına üzv olmasına hazırlıq işləri üzrə Komissiya sədrinin müavinidir, bir sıra beynəlxalq konvensiyalar üzrə Azərbaycan Hökumətinin hesabatlarının hazırlanması üzrə işçi qruplarda və təqdim edilməsi ilə bağlı ölkəmizin nümayəndə heyətlərində təmsil olunur.

O, həmçinin Avropa Ümumi Hüquq Təşkilatının Direktorlar Şurasının və Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyasının üzvüdür.

Mülki hüquq və insan hüquqları üzrə elmi məqalələrin müəllifidir. Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsində magistrlik dissertasiyasının müdafiəsi üçün ixtisaslaşdırılmış Elmi Şuranın sədridir. Bakı Avrasiya Universiteti Elmi Şurasının qərarı ilə həmin Universitetin fəxri doktoru adına layiq görülmüşdür.

Evlidir, 2 övladı var.

İstinadlar
----------
**Samir Rzayev** (9 may 1980, Bakı) — "Azərbaycan Hava Yolları" QSC-nin prezidentidir (22 fevral 2024-cü ildən). Samir Rzayev daha öncə "Azərbaycan Hava Yolları" QSC-nin birinci vitse-prezidenti (2022-2024) və prezident vəzifəsini müvəqqəti icra edən (2023-2024) olub.

Həyatı və karyerası
-------------------

Samir Musa oğlu Rzayev 1980-ci il mayın 9-da Bakıda anadan olub. 1997–2001-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində Ümumi iqtisadiyyat fakültəsində bakalavr təhsili alıb. 2001–2003-cü illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində Ümumi iqtisadiyyat üzrə magistr təhsili alıb. 2003-2004-cü illərdə Böyük Britaniyanın Durham Universitetində Maliyyə və investisiya üzrə magistr təhsili alıb.  2001 oktyabr - 2003 sentyabr - Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankında İqtisadçı vəzifəsində çalışıb. 2004 sentyabr - 2005 iyul - Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankında Aparıcı iqtisadçı vəzifəsində çalışıb. 2005 iyul - 2007 mart - Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankında Xarici ehtiyatların idarə edilməsi şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. 2007 mart - 2008 yanvar - "PAŞA İnşaat" MMC-də Maliyyə direktoru vəzifəsində çalışıb. 2008 yanvar - 2009 mart - "PAŞA İnşaat" MMC-də Kommersiya direktoru vəzifəsində çalışıb. 2009 mart - 2016 oktyabr - Azərbaycan Respublikasının İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunda Xəzinədarlıq şöbəsinin rəhbəri vəzifəsində çalışıb. 2016 oktyabr - 2017 iyul - Azərbaycan Respublikasının İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunda Baş maliyyə direktoru vəzifəsində çalışıb. 2017 avqust - 2022 fevral - "Azərbaycan Supermarket" MMC-də Ticarət direktoru vəzifəsində çalışıb. 2022 fevral - 2022 noyabr - Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamına əsasən "Azərbaycan Hava Yolları" QSC-nin vitse-prezidenti vəzifəsində çalışıb. 2022 noyabr - 2024 fevral - Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamına əsasən "Azərbaycan Hava Yolları" QSC-nin birinci vitse-prezidenti vəzifəsində çalışıb.
22 fevral 2024-cü ildə Azərbaycan Prezidentinin sərəncamı ilə "Azərbaycan Hava Yolları" QSC-nin prezidenti təyin edilib.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "AZAL-ın yeni prezidenti Samir Rzayev KİMDİR? - DOSYE". Konkret (az.). 22 fevral 2024. 2024-02-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 fevral 2024.
2. ↑  "AZAL-a prezident təyin edilən Samir Rzayev kimdir? - DOSYE". Yeni Müsavat. 2024-02-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 fevral 2024.
3. 1 2  "Samir Rzayev "Azərbaycan Hava Yolları" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin prezidenti təyin edilib". Report İnformasiya Agentliyi (az.). 22 fevral 2024. 2024-02-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 fevral 2024.
**"Tver bulvarı"** — Çingiz Abdullayev tərəfindən yazılmış roman.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Kseniya Morjikova - bu ad "İngilis bulvarı" romanından artıq oxuculara tanışdır. O, Moskvada, nüfuzlu vəkil kontorunda çalışan hüquqşünas qadındır, eyni zamanda bütün tanışları onu həvəskar detektiv kimi tanıyırlar.

Bir dəfə əmisi qızı ona zəng vurub, yaxın rəfiqəsinin fəlakətlə üzləşməsi, yeniyetmə oğlunun xəbərsiz-ətərsiz yoxa çıxması barədə xəbər verir və Kseniyadan onlara kömək göstərməsini xahiş edir.

Nə baş verdiyini heç kimə aydın deyil. Yoxa çıxmış yeniyetmənin valideynləri tanınmış sənətşünaslardır və bu, ilk baxışda adam oğurluğuna bənzəyir. Lakin nədənsə oğrular yeniyetmənin valideynlərinə zəng vurub, onlardan heç nə tələb etmirlər.

Ortaya müxtəlif suallar çıxır: bəlkə bu, manyak qatilin törətdiyi qətldir? Lakin meyit aşkar edilməyib. Bəlkə bu, macəra eşqində olan bir yeniyetmənin evdən qaçışıdır? Amma ağıllı, istedadlı oğlan indiyədək heç vaxt bu cür sərbəst hərəkətlərə yol verməyib.

Suallar getdikcə çoxalır, konkret cavab isə yoxdur və belə görünür ki, həqiqəti üzə çıxarmaq heç də asan olmaycaq.

**Xəbərdarlığın sonu**

Həmçinin bax
------------

* Çingiz Abdullayev

| ⛭Çingiz Abdullayev |
| --- |
| Romanlar | Mavi mələklər • Alçağın üslubu • Payız madriqalı • Mənim gözəl alibim • Üçüncü variant • Quba kapriççiosu • Saturnun tövbəsi • Sonuncu divarın daşları • İnsan ovu • İngilis bulvarı • Milad bayramında açılan atəş • Sutenyorun qəlbi • Bakı bulvarı • Tver bulvarı • Eramızın əzəlində sui-qəsd • Yekun diaqnoz • Uzun çəkən sözardı • Prezident ovu  |  |
**Seyid Məhəmməd Höccət Kuhkəməri** (17 mart 1893, Təbriz – 19 yanvar 1953) — müctəhid, ayətullah əl-üzma.

Həyatı
------

Ayətullah Höccət Mərənd mahalının Kuhkəmər kəndində anadan olub. O böyük alim və fəqihin əsil-nəcabəti Kuhkəməri seyidlərindəndir. Bu barədə dövrümüzün "Naqibəs-sadat" ləqəbi ilə tanınmiş alimi Əllamə Mərəşi-Nəcəfi belə qeyd edir: "Təbrizin Kuhkəməri seyidləri Hüseyni seyidləri hesab olunur. Ayətullah Höccət də həmin seyidlərdən sayılır. Anamın ata və babaları bu seyidlərdəndir. Şöhrət və paklıqda bu nəcib nəsil camaat arasında özünə məxsus yer tutur."

Bu tanınmış nəslin ulu babası seyyid Məhəmməd Misridir. O öz dövründə "Hicazi" ləqəbi ilə tanınırdı. Seyid Hicazi 4-cü imam həzrət Səccadın (ə) nəvələrindən sayılan imamzadə Əliəsğər ibn Əli ibn Hüseynin (ə) nəvələrindəndir. Ayətullah Höccət 25 vasitə ilə həzrət Hüseynin (ə) nəvələrindən sayılır.

Ayətullah-üzma Seyid Məhəmməd Höccət (r) hicri-qəməri 1310-cu (m.1891) ilin şəban ayında Mərənd mahalının Kuhkəmər kəndində dunyaya göz açamışdır. İlk tərbiyəsini ata və anasının yanında almışdır. Bununla yanaşı o həzrət kiçik ikən atasının yanında müqəddimə dərslərə başlamışdır. Cavan yaşlarında az bir müddətdə fiqh, üsul, riyaziyyat, fəlsəfə, tibb, fizika, kimya və s. elmlərə yiyələnir. Bu barədə belə qeyd edir: "Tamam Şərhi-kəbir elmini atamdan öyrəndim. İki cild Lümə kitabını özüm mütaliə etdim, sonra həmin kitabdan iki dəfə dərs dedim."

Ayətullah Höccət hicri-qəməri 1330-cu (m. 1910) ildə təqribən 20 yaşında ikən elmini artırmaq üçün Nəcəfül-əşrəf şəhərinə yollanır. Burada müxtəlif elmlər üzrə alim və ustadlardan dərs alır. O cümlədən fiqh üzrə "Ürvətül-vusqa" kitabının müəllifi Əllamə Təbatəbai Yəzdi, hədis və rical üzrə Aqa Seyid Əbuturab Xansari, Ayətullah Şəriət İsfəhanidən, Hacı Şeyx Əli Qoçanidən, Ayətullah Mirzə Hüseyn Naini və Ayətullah Firuzabadi və s. alimlərdən dərs alır.

19 il sonra, hicri-qəməri 1349-cu (m.1929) ildə Qum şəhərinə qayıdır və orada mərhum Şeyx Əbdül-Kərim Hairi tərəfindən Məsumə xanımın (s.ə.) hərəmində camaat namazı üçün imam təyin olunur.

Ayətullah Əbdül-Kərim Hairinin vəfatından sonra bütün məsuliyyətlər Ayətullah Höccətin üzərinə düşür. Müsəlmanlar tərəfindən daxil olan şəri suallara cavab verməklə yanaşı tələbə yetişdirməyə başlayır.

Tanınmış arif Rəcəbəli Xəyyat (r) Ayətullah Höccət barədə belə buyurur: "Qəlbində dünya cəh-cəlalı, şan-şöhrətindən əsər yox idi." Buna görə Şeyx özü üçün Ayətullah Höccəti mərcei-təqlid seçmişdir.

O böyük fəqih 62 yaşında, 1331 hicri şəmsi (m. 1952) ilində bazar ertəsi günü dünya ilə vidalaşdı. Mərhum Ayətullah Seyid Əhməd Zəncani (1308–1393) mərhum Ayətullah Höccətin (r) vəsisi idi. O belə buyurur: "1371-ci il, şəban ayının 3-cü günü İmam Hüseynin (ə) təvəllüd günü O həzrət mənə dedi: "Dünən gecə həzrət Hüseyni (ə) yuxuda gördüm. Mənə dedi ki, öz qəbrini məscidin kənarında hazırla" Bu sözü o zaman dedi ki, hələ məscid tikilməmişdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Farsca Vikipediya (fars.). 2003.
**Internet-in-a-Box** — yaxınlıqdakı istifadəçilərin əlaqə saxlaya biləcəyi, simsiz giriş nöqtəsindən ibarət ucuz qiymətli bir rəqamsal kitabxanadır.

Avadanlıq və proqram təminatı sahəsində həyata keçirilməsinə 2012-ci ildən başlanılıb. İndiyə qədər daha da təkmilləşdirilmişdir. 2017-ci ildən etibarən onun avadanlıqları əvəzedici yaddaş kartı olan Raspberry Pi-dən ibarətdir.

2016-cı ildə Kolumbiya Universitetinin İnkişaf Tətbiqi İctimai İdarəsinin mütəxəssisləri Dominikan Respublikasında bu qutulardan istifadə edərək üç ay araşdırma aparmışdırlar.

Bu videoda 2018-ci ildə Peruda istifadə olunmuş bu qutuların rolu müzakirə edilir

Rəqəmsal kitabxana
------------------

Bu rəqəmsal kitabxana bir neçə moduldan ibarətdir. Modullara nümunə olaraq, Vikipediyanı müəyyən bir dil versiyası, Vikipediyanın Tibbi Ensiklopediyası, Xan Akademiyasını və OpenStreetMap daxildir .

Tarixi
------

Konsepsiya, uşaqların məktəb server layihəsi üzrə bir noutbukdan hazırlanmağa başlamışdır. 

* 2017 versiyası2017 versiyası
* Offline Wikimedia məzmununun köhnə versiyası və WiFi vericisi.Offline Wikimedia məzmununun köhnə versiyası və WiFi vericisi.
* Dominikan Respublikasında istifadəsi ilə bağlı video

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Watkins, Don.* "How to create an Internet-in-a-Box on a Raspberry Pi". Opensource.com (ingilis). 19 February 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 August 2017.
2. ↑  *Gaskill, Braddock.* "Internet in a Box" (PDF). 2016-12-28 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
3. 1 2  "Internet-in-a-Box: Connectivity for the Rest of the World". 13 June 2017. 25 December 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 August 2017.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Internet-in-a-Box ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Internet-in-a-Box proqram və icma sənədləri
***Ağrılı yaddaş*** filmi rejissor Yalçın Əfəndiyev tərəfindən 1995-ci ildə çəkilmişdir. Film "Salnamə" sənədli filmlər studiyası və Müdafiə Nazirliyi sənədli filmlər kino-telestudiyasının istehsalıdır. Film erməni təcavüzü nəticəsində öz yurd-yuvasından didərgin düşmüş, Bərdə, İmişli və Tərtərdə çadır düşərgələrində, vaqonlarda məskunlaşmış məcburi köçkünlərin ağır yaşayış şəraitindən bəhs edir. Şahidlər ermənilərin törətdikləri vəhşiliklərdən danışır.

Məzmun
------

Film erməni təcavüzü nəticəsində öz yurd-yuvasından didərgin düşmüş məcburi köçkünlərimizin çətin həyat şəraitindən bəhs edir.

Filmdə Bərdə, İmişli və Tərtərdə çadır düşərgələrində, vaqonlarda məskunlaşmış məcburi köçkünlərin ağır yaşayış şəraiti əks etdirilir. Şahidlər ermənilərin törətdikləri vəhşiliklərdən danışır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: İmran İsmayıl, Yalçın Əfəndiyev  

Rejissor: Yalçın Əfəndiyev  

Operator: Nizami Abbas, Etibar Şirinov, Seyidağa Mövsümlü, Nadir Mehdiyev

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kinorejissor Yalçın Əfəndiyevin 75 yaşı tamam olur". 2012-07-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-21.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1995-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1990-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Azər Süleymanov.

**Azər Mirzə oğlu Süleymanov** (23 iyul 1967, Marneuli) — Gürcüstan Respublikasının ictimai-siyasi xadimi. Gürcüstan parlamentinin deputatı.

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

1967-ci il 23 iyul tarixində Gürcüstan Respublikasının Marneuli rayonunda anadan olub. 1984-cü ildə rus məktəbini bitirib. 1991-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini bitirib. 1991–1996-cı illərdə biznes sahəsində çalışıb. Aqro firmanın direktoru olub. Marneulidə Aqropolm adlı ticarət şirkətinin iqtisadiyyatçısı kimi fəaliyyət göstərib. 1996–1999-cu illər ərzində Marneuli İcra hakimiyyətinin iqtisadiyyat şöbəsinin müdiri vəzifəsini yerinə yetirib.

1999–2003-cü illərdə majoritar yolla seçilərək millət vəkili olub.

2003–2008-ci illərdə Kvemo-Kartli qubernatorunun müavini kimi çalışıb.

2008–2012-ci illərdə millət vəkili olub. 2012–2016-cı illərdə yenidən millət vəkili olaraq fəaliyyət göstərmişdir. Milli Hərəkat Partiyasının və Siyasi Şuranın üzvü və liderlərindən biridir.

2016-cı fevralın 17-də Gürcüstan parlamentində Xocalı soyqırımı haqqında çıxışı edərək bildirib ki, hələ də Xocalı soyqırımına dünya birliyi tərəfindən siyasi qiymət verilməyib. Gürcüstan parlamentinin üzvlərinə Xocalı soyqırımı haqqında ətraflı məlumat verən deputat qeyd edib ki, 24 il bundan əvvəl Ermənistan silahlı qüvvələri Rusiya ordusunun köməyi ilə Xocalı şəhərində yaşayan azərbaycanlıları işgəncə ilə öldürüblər. Onun sözlərinə görə, bu dəhşətli cinayətləri törədənlər hələ də azadlıqdadır.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Ermənistan tərəfindən işğal olunan Dağlıq Qarabağ Azərbaycan torpağıdır. Dağlıq Qarabağ, eləcə də Azərbaycanın digər əraziləri rus tanklarının və erməni separatçılarının köməyi ilə işğal edilib. Bu işğala oxşar hadisələr Gürcüstanın da başına gəlib. Mən azərbaycanlıyam, Gürcüstan isə vətənimdir. Çaxalyan öz bəyanatında bildirib ki, Gürcüstan hakimiyyəti ölkədə türklərə və azərbaycanlılarına üstünlük verir. Mən bu bəyanatla əlaqədar Gürcüstan prezidentinə, parlament sədrinə müraciət edirəm. Xahiş edirəm ki, Çaxalyanın bu separatçı bəyanatına reaksiya verilsin. Azər Süleymanov | "|

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. 1 2  .
***Azərbaycan iri addımlarla addımlayır*** filmi rejissor Vasif Babayev tərəfindən 1979-cu ildə çəkilmişdir. "Azərbaycantelefilm"də istehsal edilmişdir. Sənədli televiziya filmi Sov İKP MK-nın Baş katib Leonid Brejnevin Bakıya gəlməsindən və Azərbaycan Respublikasının əldə etdiyi nailiyyətlərdən söhbət açır.

Məzmun
------

Sənədli televiziya filmi Sov İKP MK-nın Baş katib Leonid Brejnevin Bakıya gəlməsindən və Azərbaycan Respublikasının əldə etdiyi nailiyyətlərdən söhbət açır.

Festival və mükafat
-------------------

1979-cu ildə Bakıda VIII Ümumittifaq televiziya filmləri festivalında sənədli film bütün 4 münsiflər heyətinin Xüsusi Prizinə layiq görülmüşdür.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Elşad Quliyev, Vladimir Sinitsın  

Rejissor: Vasif Babayev

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 208

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1979-cu ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**NGC 5120**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. **\*Grp** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1835-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  SIMBAD Astronomical Database.
4. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 5120: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 5096 |
NGC 5097 |
NGC 5098 |
NGC 5099 |
NGC 5100 |
NGC 5101 |
NGC 5102 |
NGC 5103 |
NGC 5104 |
NGC 5105 |
NGC 5106 |
NGC 5107 |
NGC 5108 |
NGC 5109 |
NGC 5110 |
NGC 5111 |
NGC 5112 |
NGC 5113 |
NGC 5114 |
NGC 5115 |
NGC 5116 |
NGC 5117 |
NGC 5118 |
NGC 5119 |
**NGC 5120** |
NGC 5121 |
NGC 5122 |
NGC 5123 |
NGC 5124 |
NGC 5125 |
NGC 5126 |
NGC 5127 |
NGC 5128 |
NGC 5129 |
NGC 5130 |
NGC 5131 |
NGC 5132 |
NGC 5133 |
NGC 5134 |
NGC 5135 |
NGC 5136 |
NGC 5137 |
NGC 5138 |
NGC 5139 |
NGC 5140 |
NGC 5141 |
NGC 5142 |
NGC 5143 |
NGC 5144 |
NGC 5145



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
***Arzu*** qısametrajlı bədii süjeti rejissor Teymur Bəkirzadə tərəfindən 1972-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Süjet sərxoş adamın metro sərgüzəştindən bəhs edir. Rolları Fazil Salayev və Bahadur Əliyev ifa edirlər.

Məzmun
------

Sərxoş adam (Fazil Salayev) metroya daxil olmaq istəyir. Lakin hər dəfə ayıq olmadığı üçün milis işçiləri onu metroya buraxmırlar. Bu dəfə də sərxoşun bu arzusu ürəyində qalır.

Film haqqında
-------------

* Çəkilişlər Gənclik metrostansiyasında aparılmışdır.

Film üzərində işləyənlər
------------------------

Ssenari müəllifi: Rüstəm İbrahimbəyov  

Rejissor: Teymur Bəkirzadə  

Operator: Rasim Ocaqov

Rollarda
--------

Fazil Salayev — sərxoş  

Bahadur Əliyev — milis işçisi

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1972-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı

İstinadlar
----------

1. ↑  *AzərTAc.* "Mozalanın çəkildiyi metro stansiyası hansıdır?" (az.). Youtube.com. 19.02.2024. 2024-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-02-20.
Məzmun
------

Animasiya filmində yeni il ərəfəsində meşədə tənha qalmış, təklikdən yorulmuş, gözlənilmədən xoşbəxtliyini tapmış kirpi balasından söhbət gedir.

Kirpi xoşbəxtdir ki, özünə pişik balasının timsalında dost tapa bilir.

Filmdə dostluqdan, səmimi ünsiyyətdən, xoşbəxtliyə təklikdə deyil, yalnız dostlarla birlikdə nail olmaq haqqında danışılır.

Film haqqında
-------------

Applikasiya filmidir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Yefim Abramov
**Kinorejissor:** Vahid Talıbov
**Cizgi rəssamı:** Vahid Talıbov
**Quruluşçu rəssam:** Şamil Nəcəfzadə
**Kinooperator:** Ramiz Ağayev
**Bəstəkar:** Mobil Babayev
**Səs operatoru:** Kamal Seyidov
**Operator assistenti:** Ziya Xəqani
**Rəssamlar:** Yelena Dontsova, Hüseyn Cavid İsmayılov, B.Qaflanov
**Montaj edən:** Lidiya Vyalsova
**Redaktor:** Çingiz Qaryağdı
**Çəkiliş qrupunun direktoru:** Faiq Abdullayev

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 314.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Oliqarxiya** (*yun.* ὀλιγαρχία (oligarchia), q.yun. ὀλίγον (oligon), "azacıq" və q.yun. ἀρχή(arche), "hakimiyyət" ,(azlığın hakimiyyəti — qeyri-demokratik rejimin bir növü. Politologiya (Bakı,2007) adlı əsərdə qeyd olunduğu kimi, oliqarxiya dedikdə, kiçik bir qrup varlı adamların siyasi və iqtisadi həyatda hökmranlığı başa düşülür. Aristotelə görə o, aristokratik idarəetmənin təhrif olunmuş formasıdır. Yeni dövrdə "olqarxiya" anlayışı R. Mixels tərəfindən yenidən dirçəldilmişdir. Müasir dövrdə həm ənənəvi, həm də oliqarxik rejimlər mövcuddur. Ənənəvi rejimə-bir neçə qüdrətli ailənin hakimiyyəti aiddir. Orada hakimiyyətin dayağı hərbçilərdir. (Qvatemala, Nikaraqua −1979-cu ilə qədər). Müasir oliqarxik rejimə hegemon komprador burjuaziya aiddir(Kamerun). Onun xüsusi forması olan maliyyə oliqarxiyası əsasən kapitalizmdə mövcud olur. O sənaye və bank sahibkarları qrupunun ölkənin iqtisadi və siyasi həyatında hökmranlığını ifadə edir.[*mənbə göstərin*]

Aristotelə görə hökmranlıq sxemi| ***İqtidar sayı*** | **Legitim** | **İllegitim** |
| ***Tək başına*** | Monarxiya | Tiraniya |
| ***Qrupun iqtidarı*** | Aristokratiya | Oliqarxiya |
| ***Çoxluğun iqtidarı*** | Politiya | Demokratiya |
**Mirzəmət Əlimət oğlu Novruzov** (d.25.12.1936. Qusar rayonu, Ləcət kəndi — ö. 29.12.2011. Bakı) — ATU-nun Əsaslı Kitabxanasının direktoru (1980–2011)

Həyatı
------

Mirzəmət Əlimət oğlu Novruzov 1936-cı il dekabr ayının 25-də Qusar rayonunun Ləcət kəndində anadan olmuşdur. 1948-ci ildə Ləcət kənd ibtidai məktəbini, 1951-ci ildə Cibir kənd yeddiillik məktəbini bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1953-cü ildə Ləcət kənd kitabxanasında kitabxanaçı vəzifəsində işləməklə başlamışdır.

1957-ci ildə Bakı Kitabxanaçılıq Texnikumunda təhsil almış, 1957–1959-cu illərdə Qusar rayon mədəniyyət evində bədii rəhbər vəzifəsində işləmişdir.

1959–1962-ci illərdə Sovet Ordusu sıralarında xidmət etmiş, 1967-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin kitabxanaçılıq fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

1969-cu ilin fevral ayından 1980-ci ilin iyun ayınadək Azərbaycan Respublika Kənd Təsərrüfatı Elmi Kitabxanasında baş kitabxanaçı-metodist vəzifəsində işləmişdir.

1980-ci ildən ömrünün sonunadək ATU-nun Əsaslı Kitabxanasının direktoru vəzifəsində çalışmışdır. O, işlədiyi müddətdə Əsaslı Kitabxananın ştat vahidinin 35-dən 70-ə çatdırılmasına, əmək haqlarının ödənilməsi tarifini III qrupdan II qrupa keçirilməsinə nail olmuşdur. Kitabxanada yeni şöbələr və bölmələr yaradılmışdır.

M. Novruzov Əsaslı Kitabxananın ictimai işlərində öz əməyini əsirgəməmişdir. O, ömrünün 58 ilini kitabxana işinə həsr etmişdir.

O, Əsaslı Kitabxananın direktoru vəzifəsində işlədiyi müddətdə universitetin elmi, pedaqoji fəaliyyətində, tədris prosesində, ideya-tərbiyə işlərinin həyata keçirilməsində öz əməyini əsirgəməmişdir. Özünün ciddi, tələbkar olması ilə bərabər qayğıkeşliyi ilə də kollektivin sevimlisinə çevrilmişdir.

1980-ci ildən direktor vəzifəsində işləyən Mirzəmət Novruzov 2011-ci il dekabrın 29-da dünyasını dəyişmişdir.
**Cek qayaları** — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun Cek kəndi ərazisində təbii abidə.

Qudyalçayın sağ qolu olan Ağçayın mənbəyinə doğru çayın sol sahilində, Baş Qafqaz silsiləsinin şimala doğru uzanmış qolunun suayrıcında şiş qayalar ucalır. Bunlar Cek kəndinin üstündə olduğundan Cek qayaları adlanır. Cek qayaları sanki Dubrar qayalarının qərb qurtaracağıdır. Ondan qərbə belə qayalar yoxdur. Böyük Qafqazın şərq qurtaracağında, dərələrin yamacında, suayrıclarında relyefdə aydın görünən sivri ucları olan konusvari bu Dubrar qayaları relyefə xüsusi gözəllik verir. Bir qrup geoloq bu qayaları "köksüz", digərləri isə "köklü" qayalar hesab edirlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  Budaq Budaqov. Əfsanəli dağlar. **budaq.com** Arxivləşdirilib 2011-09-09 at the Wayback Machine  (az.)

| ⛭**Cek** |
| --- |
| Cek kəndi  • Ceklilər  • Cek dili  • Zanqar kurqanı  • Cek qayaları  • Cek xalçaları  • Cek mətbəxi  • ACİİB  • Əbu Müslim məscidi  • Mir-Xan domino oyunu |
Məzmunu
-------

Süjet evlənmək istəyən gənc oğlan haqındadır.

Film haqqında
-------------

* "Mozalan" Satirik Kinojurnalı № 38, 1-ci süjet

Səhvlər
-------

* Titrlərdə Cahangir Aslanoğlu əvəzinə Cahangir Aslanov yazılmışdır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Müəllif :** Mobil Quliyev
**Rejissor :** Elxan Qasımov
**Operator :** Ələkbər Muradov
**Baş redaktor :** Eyvaz Borçalı
**Musiqisindən istifadə edilən bəstəkar :** Mobil Babayev ("Çətirimiz Buludlardır" filmindən) (titrlərdə yoxdur)
### Rollarda

Pərviz Bağırov-Gülyanın sevgilisi
Nailə Mustafayeva-Gülya
Cahangir Aslanoğlu-VVAQ müdiri
Zemfira Sadıqova-VVAQ işçisi (titrlərdə yoxdur)
Mayak Kərimov-Nikah iştirakçısı (titrlərdə yoxdur)
Səidə Quliyeva-Gənc qız (titrlərdə yoxdur)
Sədaqət Zülfüqarova-Nikahdakı qadın (titrlərdə yoxdur)
### Filmi səsləndirənlər

Şahmar Ələkbərov-VVAQ müdiri (Cahangir Aslanoğlu) (titrlərdə yoxdur)

Xarici keçidlər
---------------

* **Filmi izlə** sayt YouTube
**Yiyəlik hal** — İsmin 6 halındfsfd fasf sdf vsdfan biri. İsimlərin özündən sonra gələn sözlərlə əlaqəyə girərək əşyalar, şəxslər arasında aidlik, mənsubluq mənası gətirir. Yiyəlik halda işlənən isim cümlədə özündən sonrakı başqa bir isimdən daha doğrusu, mənsubiyyət şəkilçili isimdən asılı olur. *Məs:* ağac-ın (yiyəlik hal) yarpağ-ı (mənsubiyyət şəkilçili isim), qapının ağzı, yolun kənarı, Adilin kitabı, sənin dəftərin, bizim evimiz və s.Yiyəlik hal bi çox dildə olur məs:ingilis və ərəb və rus, alman

  

Mənsubiyuət şəkilçisi həmişə ikinci tərəfdə olur və özündən əvvəl yiyəlik hal istəyir.Məsələn:Mənim Kitabım,
Sənin evin

Yiyəlik halının 2 forması var:

* *Müəyyənlik bildirən yiyəlik hal.* Bu halda isimlər –*ın, in, un, ün (-nın,nin,nun,nün)* **şəkilçisini qəbul edir və** kimin? nəyin? haranın? **suallarından birinə cavab verir. *Məs:* Məmmədin (kimin?), dəftərin (nəyin?), Bakının (haranın?)**
* *Qeyri-müəyyənlik bildirən yiyəlik hal*. Bu halda olan isimlər *şəkilçisiz* olur və nə? sualına cavab verir. *Məs:* ağac (nə?) yarpağı, dəmir (nə?) qırığı, qonaq (nə?) otağı, çoban (nə?) tütəyi, ata (nə?) nəsihəti və s.

Qeyri-müəyyənlik bildirən yiyəlik halda olan ismi hal şəkilçisini (ın, in, un, ün, nın,nin, nun, nün) artırmaqla müəyyənlik bildirən yiyəlik hala çevirmək olur. Məs: maşın təkəri – maşının təkəri, kənd yolu – kəndin yolu və s.

**Qeyd:** müəyyən yiyəlik hal, heç bir feillə əlaqəyə girmir. Cümlə üzvü yox, yanlız nitq hissəsi var.

**Qeyd:** Samitlə bitən isimlər yiyəlik halda –ın, in, un, ün saitlə bitən isimlər də isə -nın,nin, nun, nün şəkilçisi qəbul edir. İkinci şəkildəki "n" samiti iki samit arasında işlənən bitişdirici samitdir. -ın, in, un, ün yiyəlik hal şəkilçisi ikinci şəxsin təkinin mənsubiyyət şəkilçisi ilə ononimdir. Məsələn, dəftərin cildi, aşığın sazı (yiyəlik hal); sənin dəftərin, sənin sazın (mənsubiyyət).

**Qeyd:**Yiyəlik halın sualı morfoloji sualdır, sintaktik sual deyil. Yəni, yiyəlik halın sualına cavab vermir.

Müəyyən yiyəlik halda olan söz 2 vəziyyətdə görünə bilər:

* ismi xəbər şəklində. *Məs:* kitab əlinindir
* söz birləşməsinin asılı tərəfi kimi. *Məs:* dəftərin üzü, qızın kitabı


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dil ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


| ⛭İsmin halları |
| --- |
| Adlıq hal • Yiyəlik hal • Yönlük hal • Təsirlik hal • Yerlik hal • Çıxışlıq hal |
1. 1 2 3  Şablon:Web kaynağı
2. ↑  Şablon:Web kaynağı

***Grand Theft Auto Online*** — Rockstar North tərəfindən hazırlanmış və Rockstar Games tərəfindən yayımlanmış onlayn çoxoyunçulu (multiplayer) aksiya-macəra oyunu. PlayStation 3 və Xbox 360 üçün 1 oktyabr 2013-cü ildə, PlayStation 4 və Xbox One üçün 18 noyabr 2014-cü ildə, Windows üçün 14 aprel 2015-ci ildə, PlayStation 5 və Xbox Series X/S üçün isə 15 mart 2022-ci ildə yayımlanıb. Oyun *Grand Theft Auto V-in* onlayn komponentidir. Xəyali San-Andreas əyalətində (Cənubi Kaliforniya əsasında) gerçəkləşən *Grand Theft Auto Online* 30-a qədər oyunçunun iştirak edə bildiyi bir oyundur. Bu istifadəçilərə açıq dünya mühitini araşdırmaq və kooperativ və ya rəqabətli oyun qarşılaşmalarında iştirak etmək imkanı verir.

Açıq dünya dizaynı oyunçulara açıq kənd ərazisi və uydurma Los Santos şəhəri (Los-Anceles əsasında) daxil olan San Andreasda sərbəst gəzməyə imkan verir. Oyunçular getdikcə çətinləşən missiyaları başa vurduqca yavaş-yavaş bir imperiya quraraq güclü cinayətkar olmaq üçün səyahətlərində fərdiləşdirilə bilən səssiz qəhrəmana nəzarət edirlər. Tək oyunçu kampaniyasından həm aylar əvvəl, həm də illər sonra baş tutan*"Grand Theft Auto Online"* bir çox oyunçunun hekayəni inkişaf etdirmək üçün missiyaları tamamladığı kooperativ (birgə) missiyalardan ibarətdir. Oyunda həmçinin daha təkmil "Soyğunlar" da daxil olmaqla çoxsaylı yan tapşırıqlar, fəaliyyətlər və oyunçuların satın ala və gəlir əldə edə biləcəyi müxtəlif bizneslər var.

Tək oyunçu rejimi ilə birlikdə hazırlanmış "*GTA Online"* daim inkişaf edən bir dünyada oynamaq üçün ayrıca bir təcrübə kimi hazırlanmışdır. Oyunda istifadəyə verildiyi ilk vaxtlarda missiyaların tamamlana bilməməsi və obraz məlumatlarının itirilməsi ilə nəticələnən geniş yayılmış texniki problemlər oldu. Əvvəllərdə, məxsusən əhatə və açıq geympleyinə dair təriflər ilə istiqamət azlığı və təkrarlanan missiyalar səbəbilə olan tənqidlərlə əlaqədar tənqidçiləri iki qrupa böldü. Müxtəlif oyun nəşrlərindən "Ən Böyük Məyusluq"dan "Ən Yaxşı Multipleyer"ə qədər tam fərqli il sonu mükafatları qazandı. Oyunda tez-tez oyun rejimlərini (modifikasiyalarını) və məzmununu daha da genişləndirən pulsuz yeniləmələr olur. Bu səbəbdən də tənqidçilər tərəfindən müsbət rəylərlə qiymətləndirilir. Məxsusən 2015-ci ildəki *"Soyğunlar"* yeniləməsi tənqidçilər tərəfindən müsbət qarşılandı.

1. ↑