| İnternet |
| --- |
| Visualization of Internet routing pathsİnternetin bir hissəsindəki rutinq yollarının Opte Layihəsi zamanı vizuallaşdırılması |
| Əsas
* Çıxış
* Aktivizm
* Senzura
* Verilənlər aktivizmi
* Demokratiya
* İnformasiya bərabərsizliyi
* Rəqəmsal hüquqlar
* Azadlıq
* Məlumat azadlığı
* İnternet memləri
* Şəbəkə neytrallığı
* Gizlilik
* İnternetə çıxış hüququ
* Slaktivizm
* Sosiologiya
* İstifadə
* Sayıqlıq
* Virtual cəmiyyət
* Virtual könüllülük
 |
| İdarəçilik
* IGF
* NRO
* IANA
* ICANN
* IETF
* İnternet cəmiyyəti
 |
| İnformasiya infrastrukturu
* Domain Name System
* Hypertext Transfer Protocol
* İnternet mübadiləsi nöqtəsi
* TCP/IP
	+ İnternet protokolu
	+ TCP protokolu
* İnternet xidmət provayderi
* IP ünvanı
* Internet Message Access Protocol
* SMTP
 |
| Xidmətlər
* Bloqlar
	+ Mikrobloqinq
* Elektron poçt
* Faks
* Faylın birgə istifadəsi
* Faylın transferi
* Oyunlar
* Ani mesajlaşma
* Podkastlar
* Alış-veriş
* Televiziya
* VoIP
* World Wide Web
	+ axtarış
 |
| Tarixi
* İnternetin tarixi
* Ən köhnə domen adları
* Pionerlər
* Protokol Müharibələri
 |
| Təlimatlar
* **List-Class article İndeks**
* **Əsasları**
 |
| П:  **İnternet portalı** |
| * b
* m
* r
 |

**Elektron poçt** (*ing.* electronic mail) və ya **imeyl** — ünvan sahibinin asudə vaxtlarda açıb və oxuduğu rəqəmli poçt qutusuna göndərilən elektron poçt, mətn göndərişləri. E-mail hazırkı dövrdə insanlar arasında ən çox yayılmış ünsiyyət növüdür. Bu ünvan bir neçə saniyə ərzində İnternet şəbəkəsinin yerləşdiyi istənilən yerə nəinki mətn, veb-səhifə, hətta məktub halında olan istənilən faylı göndərməyə imkan verir. ABŞ və Avropadan başlayaraq bu rabitənin adı "e-mail" və ya "email" formasında yazılır. Əsasən qarşısına (@) ət işarəsi qoyulur

Tarixi
------

İlk elektron poçt da bir çox texnoloji yeniliklərin başlanğıcı kimi əsgəri işlərdən ötəri çıxmışdır. 1960-cı illərin sonlarında hərbi sistem üçün sistemlər inkişaf etdirməyə çalışan Rels Tomlinson ilk olaraq 1971-ci il oktyabr ayında iki kompüter arasında fayl mübadiləsini həyata keçirmişdir. Tomlinson "The Times" qəzetinə müsahibəsində deyirdi:

*"İlk e-mail`imdə nə yazdığımı mən də xatırlamıram. Yalnız aralarında bir metr məsafə olan iki kompüter arasında həyata keçirilən fayl transferi idi. Mesajlaşma üçün kiçik bir addım, insanoğlu üçün isə böyük bir sıçrama idi."*

E-mail 1990-cı illərə qədər çox inkişaf etdi. İnternetin 90-cı illərdə yayılmasıyla birlikdə e-mail çox əhəmiyyətli bir vasitəyə çevrildi. Belə ki, Amerkanın Kaliforniya Universiteti, Berkeleyin 2001-ci ildə açıqladığı statistik rəqəmlər bizə emailin nüfuzunu göstərdi. Araşdırmaya görə 2001-ci ildə gündə ortalama 31 milyard email göndərilirdi. 2008-ci ildə isə bu rəqəm 170 milyarda qədər çatdı. 2011-ci ildə isə bu rəqəmlər biraz daha artaraq 294 milyarda çatdı.

İş prinsipi
-----------

Elektron ünvanla işləyərkən SMTP və POP3 protokollarından istifadə edilir. SMTP protokolu məktubun göndərilməsinə, POP3 protokolu isə məktubun çatdırılmasına cavabdehdir. Göndəriləcək poçt "elektron poçt qutusuna" yazılır. Bu poçt serverin daimi yaddaşında yerləşən kataloqdur və ona yalnız həmin poçt qutusunun abonenti daxil ola bilər. Abonent serverə müraciət edərkən poçtu oradan çıxarır, poçt qutusundan çıxarılan məktub serverdə saxlanılmır.

Elektron məktubların ünvanı DNS sistemlərində qəbul olunmuş ünvanlardan fərqlənir.

Yazılış qaydası
---------------

 **"ət"** işarəsi
abonent@ünvan — @ ("ət" və ya "doq") işarəsi kompüterə məktubun göndərildiyi server ünvanı ilə abonentin adını ayırmağa kömək edir. Burada abonent dedikdə həmin serverin məktubu köçürəcəyi şəxsi kataloq nəzərdə tutulur. Bu kataloq serverdə istifadəçinin ora daxil olana və ya saxlama müddəti qurtarana qədər qalır. Abonentin adını istifadəçi özü seçir. Sonra o poçt ünvanının qeydiyyatını keçirir və proqram təminatını nizamlayır. Bütün bu əməliyyatlardan sonra elektron ünvanla işləmək olar. Müasir dövrdə ən geniş yayılmış poçt hostinq serverləri kimi Gmail.com, Yahoo!, Hotmail tanınır. MDB məkanında isə Yandex, Mail.ru, Rambler kimi poçt servisləri məşhurdur.

**.gov** – hökumət qurumlarına aid veb və ya elektron poçt ünvanlarını göstərən suffiks (government – hökumət).

İstinadlar
----------

1. ↑  "Şəxsi məlumatların qorunması: e-poçt ünvanı". 2020-07-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-02.
2. ↑  Bir gündü 294 milyard email gönderiliyor Arxivləşdirilib 2015-02-15 at the Wayback Machine Hurriyet.com.tr

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 257 s.
* R. Əliquliyev, S. Şükürlü, S. Kazımova. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər. Baki, İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Böyük rus · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Treccani |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNE: XX536497 · BNF: 11985415v · GND: 4191427-2 · LCCN: sh85042347 · NDL: 00576450 · NKC: ph114447 |

 |

| ⛭Kompüter vasitəçiliyi ilə kommunikasiya |
| --- |
| 
* Onlayn çat
* Onlayn müzakirə
* Kommunikasiya proqramı
* Ortaq proqram təminatı
* Sosial şəbəkə xidmətləri
* Virtual öyrənmə mühiti

 |
| Asinxron konfrans | 
* Email
* Elektron poçt siyahısı
* FidoNet
* Usenet
* İnternet forumu
	+ Yazı lövhəsi
	+ Şəkil lövhəsi
* Shoutbox
* BBS
* Ziyarətçi kitabçası

 |
| Sinxron konfrans | 
* Data konfransı
* Ani mesajlaşma
* Internet Relay Chat
* LAN messenger
* Talker
* Videotelefon
* VoIP
	+ Onlayn oyunlarda səsli söhbət
* Veb çat
* Vebinar

 |
| Yayımlama | 
* Bloq
* Mikrobloginq
* Viki

 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***İnformatika** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |