**Lütvəli bəy Mehralı bəy oğlu Zülqədərov** (1881 – iyun 1920) — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Göyçay qəzasının rəisi, Gəncə üsyanının iştirakçısı.

Həyatı
------

Lütvəli (tarixi ədəbiyyatda Niftəli bəy yazılır Əslində, Lütvəli bəydir) 1881-ci ildə Yelizavetpol quberniyasında iri mülkədar ailəsində anadan olmuşdur.

AXC dövründə fəaliyyəti
-----------------------

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Lütvəli bəy əvvəlcə Cəbrayıl (Karyagin. indiki Füzuli) qəzasının 2-ci sahə polisinin, Yelizavetpol (Gəncə) qəza polisinin 3-cü sahəsinin pristavı, habelə Ərəş qəzasında pristav vəzifəsində işləmişdi. Əhalinin böyük hörmətini qazanmışdı. Lütvəli bəy əvvəllər Peterburqda çar II Nikolayın sarayında qulluq etmiş, imperator və imperatriça Mariya Fyodorovna tərəfindən yüksək dövlət mükafatlarına layiq görülmüşdü. O, 1918-ci il oktyabrın 12-də daxili işlər naziri Behbud xan Cavanşirin 78 nömrəli əmri ilə Şamaxı qəzasının müvəqqəti rəisi vəzifəsinə təyin edilmiş və bu vəzifədə 1919-cu ilin iyununadək xidmət göstərmişdi. Sonuncu tarixdə, daxili işlər naziri N. Yusifbəylinin 23 iyun 1919-cu il tarixli 85 nömrəli əmri ilə Göyçay qəzasının rəisi (1-ci dərəcə üzrə 3.000 manat əmək haqqı ilə) təyin olunmuşdu Lütvəli (Niftəli) bəy Zülqədərovun qəza rəisi kimi sonuncu vəzifəsi Cavad qəzasında olmuşdu. Azərbaycan Cümhuriyyətinin daxili işlər naziri M. H. Hacınskinin 1920-ci il 14 fevral tarixli 488 nömrəli əmri ilə L. Zülqədərov Göyçay qəzasaının rəisi vəzifəsindən azad olunub, mərkəzi Tərtər olan Cavanşir qəzasının rəisi təyin edilmişdi. L. Zülqədərov Cavanşir qəza rəisi vəzifəsində cəmi bir ay xidmət göstərmişdi. 1920-ci il martın 19-da daxili işlər naziri M. Vəkilovun əmri ilə Lütvəli bəy bu vəzifədən azad olunmuş, onun yerinə Mustafa bəy Qabulov təyin edilmişdi.

Aprel işğalından sonra
----------------------

Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra Lütvəli bəy Gəncədə yaşayırdı. O, 1920-ci il Gəncə üsyanında (24 may-4 iyun) işğalçı XI orduya qarşı yerli əhalinin sırasında axıradək vuruşmuşdu. Üsyan yatırıldıqdan sonra Türkiyədən ona Gəncədən çıxıb oraya gəlmək təklif olunmuşdu, lakin Lütvəli bəy buna razı olmamışdı və rus – bolşeviklər onu tutub elə 1920-ci ilin iyun ayında güllələmişlər. Bundan sonra onun ailəsi və nəsli də repressiyaya məruz qalmışdı. Zülqədərovlar təqibdən yaxa qurtarmaq üçün Mehralıyev soyadını qəbul etmişdilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  İltifat Şahsevən (Əliyarlı), İltifat Musa oğlu. İstiqlal fədailəri — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili İşlər Nazirləri və silahdaşları: 1918–1920 Bakı – Mütərcim – 2013

| ⛭Sovet işğalına qarşı üsyanlar |
| --- |
| Baş vermişüsyanlar | Gəncə üsyanı   • Lənkəran üsyanı   • Qarabağ üsyanı   • Zaqatala üsyanı   • Tərtər üsyanı   • Quba üsyanı   • Şəki üsyanı | New York Times qazetində Gəncə üsyanı ilə bağlı xəbər |
| Üsyanlarıniştirakçıları | Aslan Hacızadə   • Cahangir bəy Kazımbəyli  • Məhəmməd Mirzə Qacar  • Cavad bəy Şıxlinski  • Teymur bəy Novruzov  • Qaçaq Qəmbər  • Sarı Ələkbər  • Məmməd Ağpolad  • Rəşid ağa Cavanşir  • Həmdulla əfəndi Əfəndizadə  • Məhəmmədəli Xəlifəzadə  • Baba bəy Behbud  • Qiyas bəy Şıxlinski  • Lütvəli bəy Zülqədərov  • Sadiq bəy Balacayev  • Qaçaq İsaxan  • Məmməd Qazax  • Danyal bəy Həlləcov  • Mirzə Abbas Abbaszadə  • Yunis Şəkərov |
| Üsyanlarıyatıranlar | Həmid Sultanov  • Əliheydər Qarayev  • Levan Qoqoberidze  • Çingiz İldırım  • Dadaş Bünyadzadə  • Aleksandr Şirmaxer  • Mixail Levandovski  • Mixail Velikanov  • Pyotr Kurışko |
| Xatirəsi | 1930-cu il Şəki üsyanı filmi |