recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Universitetin korpusu
**Tacikistan Dövlət Ticarət Universiteti** — Tacikistan Respublikasının ali təhsil müəssisəsi. Düşənbədə yerləşir. 24 iyun 1987-ci ildə SSRİ Nazirlər Sovetinin Fərmanı ilə Düşənbədəki Səmərqənd Kooperativ İnstitutunun təlim və məsləhət mərkəzi əsasında, Novosibirsk Sovet Kooperativ Ticarət İnstitutunun Düşənbə filialı olaraq yaradıldı. 1991-ci ildən — Tacikpotreb birliyi Tacikistan Dövlət Kooperativ Ticarət İnstitutu. 1993-cü ildən — Tacikistan Dövlət Kooperativ Ticarət İnstitutu. 12 ixtisas üzrə təlim. Təxminən 6 min tələbə (2007) təhsil alır və 170 müəllim (2007) fəaliyyət göstərir. 2001-ci ildən bəri Xujanda filial fəaliyyət göstərir — Tacikistan Dövlət Ticarət Universitetinin İqtisadiyyat və Ticarət İnstitutu. Rektor — Kurbonzoda M.R.

Haqqında
--------

Universitet 1987-ci ildə Düşənbədə qurulub. Sovet vaxtında Tacikistan Kooperativ İnstitutu adlanırdı. Universitet ali təhsil müəssisəsi statusuna malikdir və Tacikistan Təhsil Nazirliyindən ali təhsil sahəsində təhsil fəaliyyəti aparmaq hüququ üçün dövlət lisenziyasına (lisenziyasına) və Dövlət Akkreditasiya Sertifikatına malikdir.

Tarixi
------

Tacikistan Dövlət Ticarət Universiteti 24 iyun 1987-ci ildə SSRİ Nazirlər Sovetinin qərarı ilə Düşənbədəki Səmərqənd Kooperativ İnstitutunun təhsil və məsləhət müəssisəsi əsasında Novosibirsk Sovet Kooperativ İnstitutunun Düşənbə filialı olaraq quruldu. 

Ticarət universiteti, SSRİ Nazirlər Sovetinin Fərmanına əsasən, 24 iyun 1987-ci ildə Düşənbədə, Səmərqənd Kooperativ İnstitutunun təlim və məsləhət mərkəzi əsasında, Novosibirsk Sovet Kooperativ İnstitutunun Düşənbə filialı olaraq quruldu. Ticarət.

1991-ci ildən — Tacikistan Dövlət Kooperativ Ticarət İnstitutu Tacikspozhivspilki. 1993-cü ildən — Tacikistan Dövlət Kooperativ Ticarət İnstitutu. 2000-ci ildən bəri müasir adını aldı.

2001-ci ildən bu yana Xucənddə (yeganə Xucənd təhsil kompleksi) universitetin bir filialı fəaliyyət göstərir.

2007-ci ildən etibarən Tacikistan Dövlət Ticarət Universitetində təxminən 6000 tələbə təhsil aldı, tədris korpusu 170 nəfər idi.

Universitet quruluşu
--------------------

Universitetin strukturuna 5 fakültə daxildir:

İqtisadiyyat və İdarəetmə Fakültəsi, Ticarət və Gömrük Fakültəsi, Dünya İqtisadiyyatı və Hüquq Fakültəsi, Bank fakültəsi, Əyani fakültə.

2010-cu ildə, Xujand təhsil kompleksi, Tacikistan Dövlət Ticarət Universitetinin İqtisadiyyat və Ticarət İnstitutu olaraq yenidən təşkil edildi.

İstinadlar
----------

1. ↑   Arxivləşdirilib 2021-07-28 at the Wayback Machine Сарвари нави донишгоҳ
2. ↑  "Дар бораи Ректори Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон таъйин намудани Фақеров Ҳ.Н." 2021-07-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-28.
**Rumıniya Milli Azad Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası** (*rum.* Confederația Națională a Sindicatelor Libere din România-Frăția və ya qısaca *rum.* CNSLR-Frăția) — Rumıniyanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Konfederasiyanın baş qərargahı Buxarestdə yerləşir.

Tarixi
------

1993-cü ildə yaradılmışdır.

Fəaliyyəti
----------

Konfederasiya öz üzvlərinin əsas peşə, sosial, iqtisadi və mədəni hüquqlarını təmsil və müdafiə edir. Həmkarlar ittifaqı üzvlərinin iqtisadi, sosial və peşə fəaliyyəti ilə əlaqədar olan qanunvericilik aktlarının işlənib hazırlanması və onlara dəyişikliklər edilməsi barədə kollektiv danışıqlarda tərəfdaş və nümayəndə qismində çıxış edir. Ədalət və sülh məsələləri ilə məşğul olan müxtəlif milli və beynəlxalq həmkarlar ittifaqı təşkilatları ilə əməkdaşlığa, həmrəyliyə imkan yaradır.

Tərkibi
-------

Bu konfederasiya siyasi partiyalardan, dövlətdən və işəgötürənlərdən asılı olmayan, ali statusa malik milli həmkarlar ittifaqı təşkilatıdır. Hazırda ölkə iqtisadiyyatının müxtəlif sahələrini əhatə edən 40 həmkarlar ittifaqı federasiyasını – sahə birliklərini özündə birləşdirir. Ümumilikdə 800.000 nəfər üzvü var.

Rəhbərləri
----------

Hazırda təşkilata Marius Petku rəhbərlik edir.

Beynəlxalq əməkdaşlıq
---------------------

Təşkilat Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası və Avropa Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası ilə sıx əməkdaşlıq edir və onların tamhüquqlu üzvüdür.

Həmçinin bax
------------

* Rumıniya Milli Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası

Mənbə
-----

* **Arzu ŞAHBAZİ**. *Rumıniya Milli Azad Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası - CNSLR* Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 31.08.2012.  (az.)
* ICTUR et al., redaktorTrade Unions of the World (6th). London, UK: John Harper Publishing. 2005. ISBN 0-9543811-5-7.

İstinadlar
----------

1. ↑  Romania Trade Unions Arxivləşdirilib 2022-01-22 at the Wayback Machine, worker-participation.eu, accesat la 19 septembrie 2009

Xarici keçidlər
---------------

* cnslr-fratia.ro — Rumıniya Milli Azad Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının rəsmi saytı
**Minoritar paket** — ölçüsü müəssisənin səhmlərinin 50%-dən az olan səhmlər bloku. Bu, nəzarət olunmayan maraqdır

Təsviri
-------

Bir işi qiymətləndirərkən, qarşı tərəfin hansı səhm paketinə sahib olduğunu nəzərə almaq lazımdır - Azlıq və ya Çoxluq. Azlıq payı müəssisəyə tam nəzarət etmək hüququ vermir

Minoritar paylar dividend almaq, səhmlərin bazar qiyməti artdıqda səhmlər paketinin satışı zamanı gəlir əldə etmək, habelə şirkətlərin kapitalında iştirak etməklə öz şirkətinin maliyyə göstəricilərini yaxşılaşdırmaq üçün əldə edilə bilər. ortaqlıqlar var. Əgər siz səhmlərin 10%-nə sahibsinizsə, onun sahibi şirkətin maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin auditini tələb etmək imkanına malikdir. Əgər kimsə 25% paya sahibdirsə, o zaman onun mühasibat sənədləri, habelə kollegial icra hakimiyyəti orqanının keçirdiyi iclasların protokolları ilə tanış olmaq hüququ var. Belə məlumatların əldə edilməsi müəssisənin maliyyə vəziyyəti haqqında daha dolğun təsəvvür yaratmağa imkan verir. Minoritar paketi portfel investoru üçün gəlir yaradır və əgər hədəf investoru nəzərə alsaq, onda onun üçün minoritar pay əlavə gəlir əldə etmək vasitəsidir.

İnvestor mənfəət üçün minoritar pay almaq niyyətindədirsə, emitentin dividend tarixini, əldə edilə bilən dividendlərin miqdarını, emitentin maliyyə vəziyyətini, hüquqi formasını və səhmlərinin hazırda siyahıda olub-olmadığını bilmək lazımdır. fond bazarı. Azlıq payının dəyəri o zaman arta bilər ki, onun satışı sonradan mülkiyyətçilər arasında hüquqların yenidən bölüşdürülməsi baş versin.

Açıq səhmdar cəmiyyətlərinin səhmləri açıq bazarda satılır. Bu halda, minoritar paylardakı səhmlərin dəyəri məlumdur və azlıqların paylarının dəyəri məlumdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Понятие и общая характеристика положения миноритарных акционеров в акционерных обществах". 2022-01-21 tarixində arxivləşdirilib.
2. 1 2  Самоучитель по антикризисному управлению для директоров и владельцев фирм, 2009
3. ↑  "Инвестиционные характеристики миноритарных пакетов акций".
4. ↑  "Определение рыночной стоимости пакета акций".
**Malayziya Həmkarlar İttifaqları Konqresi** (malay Kongres Kesatuan Sekerja Malaysia) — Malayziyanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Konqresin baş qərargahı Subanq Caya şəhərində yerləşir.

Tarixi
------

Malayziya Həmkarlar İttifaqları Konqresi 1949-cu ildə yaradılmışdır.

Fəaliyyətinin ilk illərində **Malayziya Həmkarlar İttifaqları Şurası** adlanırdı. Lakin 1958-ci ildə keçirilən qurultay zamanı qurumun adı dəyişdirilib və həmin vaxtdan etibarən **Malayziya Həmkarlar İttifaqları Konqresi** adını daşıyır.

Fəaliyyəti
----------

Konqres bir çox aktual məsələləri hər zaman gündəmdə saxlayır və onların həlli istiqamətində fəal addımlar atır. Konqresin prioritet məsələləri iş yerlərinin yaxşılaşdırılması, minimal əməkhaqqının yaşayış minimumu səviyyəsinə uyğunlaşdırılması, qadınlara cəmiyyətdə xüsusi diqqət ayrılmasıdır.

Konqres hər il 7 Oktyabr layiqli əmək və 1 May zəhmətkeşlərin həmrəylik günlərində minlərlə işçinin iştirakı ilə kütləvi nümayişlər təşkil edir. Məhz konqresin gördüyü işlər nəticəsində Malayziyada iş rejimində dəyişikliklər olub. Yəni iş həftəsi 6 gündən 5 günə, gündəlik iş saatları isə 8-ə salınıb, minimal əməkhaqının həcmi artırılıb. Təşkilatın ölkənin iqtisadi həyatında da böyük rolu var.

Ali orqanı
----------

Konqresin ali orqanı üç ildən bir keçirilən qurultaydır.

Tərkibi
-------

Konqresin tabeçiliyində 23 təşkilat fəaliyyət göstərir. Onların sıralarında kənd təsərrüfatı, elektroenergetika, su, tikinti, xidmət, nəqliyyat, rabitə, dövlət işçiləri və digər həmkarlar ittifaqı təşkilatı var.

Hazırda 800 mindən çox üzvü var.

Rəhbərləri
----------

Təşkilata Məhəmməd Xalid Atan rəhbərlik edir.

Xarici əlaqələri
----------------

Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının üzvüdür.

Mənbə
-----

* AFAQ. *Malayziya Həmkarlar İttifaqları Konqresi* Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 16.03.2013.  (az.)

Ədəbiyyat
---------

* International Centre for Trade Union Rights et al., redaktorTrade Unions of the World (6th). London, UK: John Harper Publishing. 2005. ISBN 0-9543811-5-7.

Xarici keçidlər
---------------

* mtuc.org.my — Malayziya Həmkarlar İttifaqları Konqresinin rəsmi saytı
**Kafe de la Rejans** - məşhur Paris kafesi, XVII-XVIII əsrlərdə şahmat oyununun mərkəzi kimi məşhurlaşmışdır. Bu kafedə öz dövrünün ən tanınmış şahmatçıları olmuş və şahmat partiyaları oynamışdılar.

Parisdə ilk kafelərdən biri 1681-ci ildə fr. Café de la Place du Palais-Royal adlı kafe olmuş və 1715-ci ildən sonra öz adını dəyişmişdir. Kafenin yeni adı azyaşlı kral XV Lüdoviqin əvəzinə ölkəni idarə edən Orleanlı II Filippin dövru sayılan Regentlik dövrünün ( 1715-1723) adı ilə adlandırılmışdır.
Lakin kafe öz adını saxladı. 1740-cı ildən başlayaraq Paris şahmatçıları əvvəllər şahmat partiyası oynadıqları "Prokop" kafesinə yox, məhz bura gəlməyə başladılar.

Kafenin daimi müştəriləri sırasında Deni Didro, Jan-Jak Russo, Fransua-Andre Fillidor, Napoleon Bonapart və Bencamin Franklin kimi məşhur şəxslərə rast gəlmək olardı.Didro özünün "Le neveu de Rameau" ( "Qardaş oğlu Ramo" ) kitabında bu kafenin təsvirini vermişdir.

Kafe uzun illər 1798-ci ildə Napoleonun oynadığı mərmər şahmat stolu ilə fəxr etmişdir. Bu kafedə şahmatdan əlavə bilyard və dama oyunu da oynanılmışdır. 1858-1859-cu illərdə Avropaya səfəri zamanı amerikalı məşhur şahmatçı Pol Mörfi bu kafedə tez-tez olurmuş. Hətta o burada Qarviçi 5,5-2,5 hesabı ilə məğlub etmişdir. 1894-cu ildə bu kafe ilə Sankt-Peterburqda yerləşən kafe ilə məsafəli (distansiyalı) şahmat turniri keçirilmişdir.

1910-cu ildə kafenin sahibi dəyişildi və bu kafe restoran görkəminə salındı.Keçmiş kafenin bəzi dekorasiyaları restoranda 1950-ci illərin ortalarına qədər qalmışdır.

**Page Şablon:Asbox/styles.css has no content.**

|  |  |
| --- | --- |
| Stub icon | This Paris şəhəri is a stub. You can help Wikipedia by expanding it. |
**Tanum Bələdiyyəsi**, İsveçin qərbindəki Västra Götaland mahalında bir bələdiyyədir.Onun yeri 1600 nəfər əhalisi olan Tanumshed şəhərində yerləşir.

Mövcud bələdiyyə 1971-ci ildə üç keçmiş vahidi birləşdirərək yaradıldı.1952-ci ildə bölmə islahatından əvvəl ərazidə yeddi müəssisə var idi.

Etimologiya
-----------

İlk kilsə orada qurulduğu üçün kilisə köhnə Tanum fermasının (Norveç Tunheim) adını daşıyır.Birinci element "kənd həyəti", sonuncu element "malikanə, təsərrüfat".

Görməli yerlər
--------------

Tanumdakı qayaüstü oymalar UNESCO-nun Dünya İrsi Saytı elan edildi.İrs sahəsi Tanumshede'nin ətrafında, 18 km² sahəni əhatə edir.
Rəsmlərin çoxunda insanlar və gəmilər təsvir edilmişdir. Bəziləri öküz və at kimi heyvanları göstərir.
Tanum Bələdiyyəsi, daşlarını gerb mövzusuna çevirdi.
Bohuslanın ən böyük qəbir sahəsi olan Greby qəbiristanlığı Grebbestadın yerləşdiyi ərazidə yerləşir.
Tanum, yaxınlaşan qlobal fosfor çatışmazlığına qarşı mübarizə aparmaq üçün sidik ayran tualet tələb edən ilk bələdiyyələrdən biridir.Sidney, Sidney Texnologiya Universitetinin Davamlı Gələcəklər İnstitutunun dosenti Cynthia Mitchell′ə görə, sidik fosforun ən çox cəmlənmiş mənbəyidir.

Şəhərlər
--------

* Grebbestad
* Fjällbacka
* Hamburgsund
* Kämpersvik
* Rabbalshede
* Tanumshede

Xarici keçidlər
---------------

* Tanum Bələdiyyəsi
* Tanum Qaya Oyma Muzeyi Underslös

İstinadlar
----------
**Braziliya Əməkçilərinin Mərkəzi** (*port.* Central Única dos Trabalhadores) — Braziliyanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Qurumun baş qərargahı San-Pauloda yerləşir.

Tarixi
------

Mərkəz 1983-cü ildə 5 min qadın və kişinin iştirak etdiyi etiraz aksiyasındın sonra yaranıb. Həmin tətildə iştirak edənlər Braziliyada baş alıb gedən qanun pozuntularına qarşı çıxmışdılar. Etiraz aksiyasından sonra konqres keçirilir və 28 avqustda təşkilatın yaranması təsdiq olunur. Mərkəzi bəzən Braziliya işçi qrupunun mübarizə aləti kimi də adlandırırlar.

1985-ci il mərkəzin tarixində ən çətin il kimi yadda qalıb. Çünki həmin dövr Braziliyada daxili siyasi qarşıdurmalar və vətəndaş müharibəsi baş qaldırmışdı. Belə halda cəmiyyəti vahid şəkildə əldə saxlamaq və insanlar arasında demokratiyanı tənzimləmək çox çətin idi. Lakin Braziliya Əməkçilərinin Mərkəzi yenilməzliyini ilk dəfə nümayiş etdirdi və üz-üzə gəldiyi problem dağını məharətlə aşdı.

Hazırda bu təşkilat aktiv fəaliyyət göstərən həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biridir. Demək olar ki, cəmiyyəti, ictimaiyyəti və sosial həyatı əhatə edən bütün aktual məsələlərə dair bir sıra proqramlar hazırlayır. Bu proqramları beynəlxalq arenada da imkan daxilində gündəmə gətirir, təcrübə mübadiləsi aparır.

Fəaliyyəti
----------

Mərkəz fəaliyyətini müstəqil və demokratik əsaslar üzərində quran işçi kütləsinin maraq və mənafeyini qoruyan bir təşkilatdır. Bərabərlik və həmrəylik prinsipinə riayət edən qurum ölkənin dövlət qulluğu və özəl sektorunda çalışan, həm fəal, həm də passiv işçilərin hər birini əhatə edir, onların yaşayış və iş şəraitini yaxşılaşdırmaq üçün əlindən gələni əsirgəmir.

Ölkədə demokratik cəmiyyətin əsas qurucusu kimi çıxış edir. Mərkəz Latın Amerikasının ən irimiqyaslı həmkarlar ittifaqıdır. Dünya üzrə işçilərin hüquqlarını qoruyan qurumlar arasında isə üzvlərinin sayına görə beşincidir. Bununla yanaşı, yarandığı gündən bu günə kimi ölkənin sosial inkişafında hegemonluğunu qoruyub saxlayır. Bunu həyata keçirdiyi əmək münasibətləri sistemini düzgün və məqsədyönlü şəkildə qurması nəticəsində əldə edib. Mərkəzin əsas məqsədlərindən biri odur ki, işçilərin hüquqları genişləndirilsin və tam təmin olunsun.

Tərkibi
-------

Təşkilatın 7 500 000 üzvü var. Demək olar ki, ölkə iqtisadiyyatının bütün sahələrində fəal iştirak edir.

Rəhbərləri
----------

Hazırda təşkilata Vaqner de-Freytas Moraes rəhbərlik edir.

Ədəbiyyat
---------

* International Centre for Trade Union Rights; və b. redaktorlarTrade Unions of the World (6th). London, UK: John Harper Publishing. 2005. ISBN 0-9543811-5-7.  (#explicit\_et\_al)

Mənbə
-----

* **Afaq HÜSEYNOVA**. *Braziliya Həmkarlar İttifaqı Hərəkatı*[*ölü keçid*]. "Ülfət" qəzeti, 2 noyabr 2013-cü il.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* cut.org.br — Braziliya Əməkçilərinin Mərkəzinin rəsmi saytı
**Oleq Vasilyeviç Volkov** (21 yanvar (2 fevral) 1900, Sankt-Peterburq – 10 fevral 1996, Moskva) — Rusiya publisisti.

Həyatı
------

Oleq Vasilyeviç Volkov 21 yanvar 1900-cu ildə Sankt-Peterburqda dvoryan ailəsində doğulmuşdu. V.Nabokovla birlikdə Tenişev məktəbini bitirmiş, Moskvada Nansenin diplomatik missiyasında, Aclara kömək komitəsində tərcüməçi işləmişdir. Vətəndaş müharibəsində ağlar tərəfdən vuruşduğuna görə 1928-ci ildə həbs olunmuş, 27 il həbs və sürgün həyatı keçirmiş, 1955-ci ildə bəraət almışdır. İngilis və fransız dillərini gözəl bilən Volkov həmin dillərdən rus dilinə, rus dilindən fransız dilinə tərcümələr etmişdir. "O dolu düşməliydi…" (1974), "Cığırın sonunda" (1977), "Kudeyarın xəzinəsi" (1963), "Orada hər bir daş canlıdır" (1985), "Belə olmaz, qadağandır" (1976), "Hamı cavabdehdir" (1989) və s. kitabların müəllifidir. 

Rusiya Federasiyasının Dövlət Mükafatına layiq görülmüş yazıçı 1996-cı ildə Moskvada vəfat edib.

O.Volkov "Zülmətə eniş" (və ya "Zülmətə enərkən") xatirə-romanında Azərbaycan milli mübarizləri mövzusunu hələ 1928-ci ildən, Butırka həbsxanasında onlarla tanış olduğu vaxtdan diqqətdə saxlamış, bir sıra müsavatçılarla dost olmuşdur. O, xalqımızın davranışına, özünü ləyaqətlə aparmasına, azərbaycanlıların həmrəyliyinə və birliyinə, bir-birinə münasibətlərinə yüksək qiymət vermişdir.

Kitabları
---------

* Gənc ovçular, 1951
* Sakit diyarda, 1959
* Kudeyarın xəzinəsi, 1963
* Mənim Doğma Rusiyam, 1970
* O dolu düşməliydi…, 1974
* Yenisey mənzərələri. Очерки и рассказы. М. Современник, 1974
* Belə olmaz, qadağandır! 1976
* Cığırın sonunda, 1978
* Mədəndə hadisə, 1980
* Orada hər bir daş canlıdır, 1985
* Zülmətə enərkən, Paris, 1987
* Век надежд и крушений, 1989
* Два стольных града, 1994

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.

Xarici keçidlər
---------------

* Биография
* Институт Русской Цивилизации Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine
* Альманах «Охотничьи просторы». Наши авторы
Tayqa-meşə landşaftı Avrasiya və Şimali Amerika materiklərinin şimal hissələrini əhatə edir və bareal, subbareal iqlim vilayətləri daxilində formalaşmışdır. Şimalda o meşətundra, cənubda materikdaxili bölgədə 57-58° am endə meşə-çöl, okean sahili bölgədə isə enliyarpaq v\ qarışıq meşələr ilə birlikdə subbareal qurşaqla sərhədlənir. Rusiya Federasiyası ərazisində bu meşəlr geniş sahəni əhatə etməklə, Avropa, Qərbi Sibir, Şərqi Sibir və Uzaq Şərq regionlarını tutur. Şimali Amerikada bu qurşaq 38° şimal enliyinə qədər çatır.

İqlimi
------

Tayqa zonasının iqlim şəraiti Avrasiya materikində nəinki şimaldan cənuba, həm də qərbdən şərqə doğru dəyişir. Şərqi Sibir kəskin kontinental, Uzaq Şərq isə musson tiplidir. Orta illik temperatur Avropa hissəsində +4°C-dən Şərqi Sibirdə -7-16°C və Uzaq Şərqdə +7,5°C arasında tərəddüd edir. Yağıntıların miqdarı qərbdən şərqə və şimaldan cənuba doğru dəyişir. Korelya tayqalarında illik yağıntıların miqdarı 500 mm-ə yaxındırsa, onunla eyni enlikdə olan Yeniseydə yağıntıların illik miqdarı 150-200 mm-ə qədər azalır. Tayqanın çoxillik donuşluq inkişaf etmişdir. Yayda qrunt 50-100 am (qumluqda 250 sm-ə qədər) dondan azad olur.

Torpaqəmələgətirən süxurlar
---------------------------

Rusiyanın Avropa hissəsində buzlaq çöküntülərində ibarətdir. Baltik qalxanı fonunda valun qumlar, göl-buzlaq çöküntüləri üstünlük təşkil edir. Ural dağlarının şərq və qərb düzənliklərində torpaq dəniz-buzlaq, göl-buzlaq, qum və gillicəli çöküntülər üzərində formalaşmışdır.

Xarici keçid
------------

* TORPAQ TİPLƏRİNİN COĞRAFİ İCMALI

Həmçinin bax
------------

* Təbii zonalar

İstinad
-------

1. ↑  İ.Ə.Quliyev. Ümumi torpaqşünaslıq və torpaq coğrafiyası. Bakı 2014. 235 s
**Tibet** (*çin.* 西藏 *Şican*, tib. བོད་ *Bod*, *Bö*, q.türk 𐱅𐰇𐰯𐰇𐱅 *Tüpüt*) — Mərkəzi Asiyada Tibet dağətəyində yerləşən tarixi-coğrafi ərazi. Fərqləndirici cəhəti tibet dili və tibet buddizmi olan mədəni və dini birlik. Yerli əhalisi — tibetlilərdir.

1950-ci ildə Çin tərəfindən işğal edildikdən sonra Tibet xarici vətəndaşlar üçün qapalı məkan olub. Yalnız 1984-cü ildə Çin mərkəzi hökumətinin icazəsindən sonra bura səyahət etmək imkanı yaranıb. Tibetin ərazisinə yalnız Çin hökumətinin nəzarəti altında turistik qrupların tərkibində daxil olmaq olar. Paytaxtı Lxasa şəhəridir. Şəhər VII əsrdə şahzadə Sronçzen Qamponun əmri ilə Tibetin rəsmi paytaxtına çevrilmişdir. Sonralar Lxasa paytaxt statusunu itirmiş və yalnız 1642-ci ildə Beşinci Dalay Lamanın əmri ilə yenidən paytaxt olmuşdur.

Adları və kökənləri
-------------------

* Çincə bə bölgəyə *Şican* (西藏) deyilir. Anlamı "Tibetli bölgəsi", *şi* - bölgə, *can* (zang) isə tibet dili, milləti, mədəniyyəti üçün işlənən sözdür.
* Yerli əhalinin, Tibetlilərin mənbələrində བོད olaraq yazılırdı, bunun tələffüzü qədimi ləhcədə *Bod* idi, çağdaş ləhcədə isə *Bö* kimi tələffüz olunur.
* Qədim türk dilində bu məkanın adı *Tüpüt* (𐱅𐰇𐰯𐰇𐱅) olaraq tanınırdı. Bu sözün qədim türkcə 𐱅𐰇𐰯𐰇‎ (*töpö/töpü/tüpü* - təpə) sözündən gəlməsi ehtimal olunur.
* Mahmud Qaşqarlının məşhur Divanü Lüğat-it-Türk kitabında Qaraxanlı türkcəsində eyni qədim türk dilindəki kimi *Tübüt* (تُبُتْ) olaraq qeydə alınıb, lakin həmin əlifbada olmadığına görə P hərfinin işlənməməsini qeyd etmək olar.

Mətbəxi
-------

Tibetdə ənənəvi içki – "düyü şərabıdır". Onun hazırlanması üçün qaynadılmış düyüyə xüsusi ədviyyatlar əlavə edilir, bir həftə saxlandıqdan sonra süzülür və nəticədə, cüzi spirtli ekzotik içki əldə olunur.

Tibet çayı digər çaylardan öz qeyri-adi dadı ilə fərqlənir.

Tibetin tanınmış tsampa yeməyi arpa unu, yağ, çay və ya arpa pivəsindən hazırlanır.

Təbabəti
--------

Tibet təbabəti barədə məlumat XI əsrdə yazılmış və XVII əsrdə tərcümə olunmuş "Cud Şi" əsərində toplanıb. Burada əsas diqqət xəstəliyin müalicəsinə və uzunömürlülüyə ayrılır. Bəzi bölmələr yuxu, yemək, xəstəliklərin yaranma səbəbinə, hamiləlik, cinsi həyat və düzgün həyatın qaydalarına həsr olunub.

İstinadlar
----------

1. ↑  Tibet Arxivləşdirilib 2012-11-17 at the Wayback Machine // Britannica
2. ↑  Bazin, Louis; Hamilton, James (1991), "L’origine du nom Tibet", in Ernst Steinkellner, editor, pages 9–28.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------
**I Pet Goat, II** — Kanadanın məşhur film istehsalçısı Heliofantın 12 yaş və üstündə olan insanlar üçün yazmış filmi.

Məzmun
------

Əsərdə dünyanın başına gələcək hadisələrdən bəhs edilir.Başlanğıcda 1 keçi qabağa çıxır.Arxa fonda isə 11 sentyabr terror aktlarına aid bir şəkil göz önünə gətirilir...
Daha sonra bir şəxsin kukla ilə oynadığını göstərirlər.Sonra bu şəxs göstərilir:Oğul Buş.Buş çox qəribə hərəkətlər edirdi.Əslində bu hadisə olmuşdu:Corc Buş 11 senyabr hadisələri baş verəndə Florida ştatındakı bir məktəbdə təhsil alan şagirdlərlə tanışmağa getmişdi.Müəllim isə şagirdlərə 2 şeyi dalbadal təkrarladırdı:Əsa və Çərpələng.Bunu belə yozurdular:Əsa qüllələr,Çərpələng isə təyyarələrdir...
Döşəmə ağ qara kafellərlə düzəlmişdişYuxarıda təkamülün inkuşaf etdiyini göstərən şəkil və bayquş rəsmi var.
Buş öz yerində fırlanır,prezidentə yaraşmaz hərəkətlər edirdi.Birdən Buş arxasını çevirir və o bir anda Obamaya çevrilir.Obama hər yerə gülüş saçmağa, hər şeyə gülməyə başlayır.Sonra bir qız göstərilir:Alissa.O çox xoşbəxt olsa da,ətrafındakı insan fiqurları üzgün olur.
Digər səhnədə amerika bayrağının cırıldığı, yəni ştatların gələcək zamanda parçalanacağına əsas gətirir.Obamanın qorxduğu səhnə belə göz önünə gətirilir.
Sonra CIA nın vəhhabi başçısı göstərilir.Terrorist başçı namaz qılırmış kimi göstərilsə də əlini tam açması onun illumunatilərə xidmət etdiyini göstərir.Neft çay kimi axır,Azadlıq heykəlini üzərinə sionizm ulduzunun kölgəsi çökür.Bu isə bir zaman dost olan ABŞ ilə İsrailin dostluğunun bitəcəyinə istbatdır.Çünki ABŞ Səudiyyə Ərəbistanına neft göndərir və İsrail də bundan yararlanmaq istəyir.Kommunizm artıq çökməyə başlayır,ona inananlar isə bataqlıqda boğulurlar.
Sonra müsəlman başı bağlı qadının ölü körpəsini əlinə alıb ağladığı,Məscidlərin partladıqları göstərilir.Uşaqların narkotikə aludə olduqlarını,ana bətnində olan körpənin hər tərəfdən izlənməsi tək bir şeyi açıqlayır:21 əsrin ən pis narkotiki Elektron cihazlardır.Daha sonra Məsih gəlir.Alnında dəccalın simvolu,və yanan qəlbi onun qəddarlaşdığını göstərir.Barmağına qonan ümid rəmzi olan kəpənəyi yandırıb külə çevirir.Qayığına dolan balıq bərəkəti simvolizə edir.Onun gəlməsi ilə bərabər zəngin təbəqə dağılır.Uşaqlar "narkotikdən" ayrılırlar.Müharibəni dayandırmaq istəyən qız isə bunun heç vaxt olmayacağını anlayır.Məsih isə günəşin batdığı tərəfə gedir.Onun arxasında Notredam kafedralı yanır.2012 də çəkilməsinə baxmayaraq bu hadisə 2019-cu il 6 apreldə baş vermişdi...
Bununla birgə film də başa çatır.

Mənbə
-----

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------
Allofon ilə səhv salmayın.

**Allofan X Al2O3 ·  YSiO2 · H2O; X:Y=1:1** — kolloidal mineraloiddir; Rentgenoamorfdur. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən

Növ müxtəliflikləri
-------------------

Fosforlu allofan ( ~10 %-dək və daha çox P2O5), ferri-allofan – tərkibində Al < Fe3+  olan allofan.

Xassələri
---------

Rəng – rəngsiz, ağ, mavi, çəhrayı, yaşıl, qonur; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ; Parıltı – şüşə parıltısından yağlıyadək; Şəffaflıq – şəffafdan yarımşəffafadək; Sıxlıq – 1,9; Sərtlik – 3; Çox kövrəkdir; Əllə toxunduqda qurudur; Sınıqlar – qabıqlı; Morfologiya – Mineral aqreqatları: massiv, böyrək- və salxımvarı, stalaktitəoxşar, torpaqvari kütlələr, opalabənzər qaysaqlar.

Mənşəyi və yayılması
--------------------

Allofan əsasən ekzogen mənşəlidir və adətən vulkanik məhsulların – kül və şüşənin aşınması zamanı əmələ gələn torpaqlarda toplanır. Həmçinin sulfatlı meteor mənşəli suların təsiri ilə silikat və alümosilikatların parçalanması nəticəsində əmələ gəlir. Oksidləşmə zonasında qeyd edilir. Hidrotermal mənşəli allofanın əmələ gəlməsi başqa mineralların hidrotermal dəyişilməsi ilə bağlıdır. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: halluazit, gibbsit, fosfatallofan. Mineralın tapıldığı yerlər: Qrafental (Almaniya); Banska-Ştyavnitsa (Çexiya); Juravlinski (Rusiya); Kiviklar-Köy (Türkiyə); İndiana ştatında Laurens dairəsi (ABŞ). Azərbaycanda Gədəbəy mis-kolçedan və Daşkəsən dəmir filizi yataqlarında, Tutqunçay hövzəsinin qızıl filizi zolağında, Balakən, Göy-Göl rayonlarında və b. yerlərdə qeyd olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *International Mineralogical Association - Commission on new minerals, nomenclature and classification* The IMA List of Minerals (December 2014). 2014.
2. ↑  *Ralph J. Nikischer T. Mineralogy H. I. o.* Mindat.org (ing.): The Mineral and Locality Database. [Keswick, VA], Coulsdon, Surrey: 2000.
3. ↑  mineralienatlas.de (ing.).

Mənbə
-----

* Azərbaycan mineralları. Bakı: Nafta-Press, 2004.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Britannica (11-th) · Britannica (onlayn) · Universalis · Universalis |
| Normativ yoxlama | Microsoft: 2778973568 |

* General Allophane Information
Dörd təkərli motovezdexod sürən gənc.
**Motovezdexod** və ya ATV (İngilis dili: all-terrain vehicle; Azərbaycan dili: bütün ərazi maşını). Motovezdexodlar, bütün ərazi və hava şəraitində işləmək üçün hazırlanmış, eyni zamanda 3 və 6 təkərli modellərə malik olsalar da, əksər hallarda 4 təkərli olaraq istehsal olunan, tək adamlıq və ya iki adamlıq tutumu olan, benzinli daxili yanma mühərrikləri ilə işləyən avtomobillərdir. İlk dəfə çətin ərazi şəraitində nəqliyyatın rahatlığını təmin etmək üçün istehsal olunan motovezdexodlar, sonralar, xoş təbiət gəzintiləri və şəhər nəqliyyatı üçün istifadə olunan bir nəqliyyat vasitəsi halına gəlmişdir.

Tarixçə
-------

İlk dəfə 1960-cı illərdə istehsal olunmağa başlanan motovezdexodlar, xüsusilə Suzuki, Yamaha, Honda və Kawasaki kimi mühərrik istehsalçılarının intensiv TƏİN tədqiqatları ilə hazırkı formasını almışdır. İlkin olaraq 3 və 6 təkər forması şəklində istehsal olunan motovezdexodlar, Suzukinin 1982-ci ildə QuadRunner LT125 modelini buraxması ilə formasını dəyişdirmiş və bu gün böyük tələbatı olan 4 təkərlik modeli səhnəyə çıxarılmışdır. Suzukinin diqqətinə biganə qala bilməyən digər istehsalçılar da, özlərinə məxsus olan məhsul çeşidlərinə 4 təkərli modelləri sürətlə əlavə etdilər. Bu tədqiqatlarla yanaşı mühərrik gücü və güc paylama elementlərindəki dəyişikliklər ilə əyləc və təkər konstruksiyalarındakı yeniliklər motovezdexodların performanslarında çox təsirli olmuşdur. Motovezdexodların imkanlarının artması ilə birlikdə istifadə sahələrində də dəyişikliklər başlanılmışdır. Əvvəlcə yalnız müəyyən ərazilərdə sadə işlərdə kömək məqsədi ilə hazırlanmış motovezdexodlar, sonralar əyləncə, inşaat və əkinçilik kimi mülki vəzifələrə əlavə olaraq personal və texnika daşınması kimi hərbi işlərdə də istifadə olunmağa başlanmışdır.

İdman məqsədli motovezdexod müsabiqələri ilk dəfə 1980-ci ildə Amerikada başlamışdır. İlk illərdə, fərqli təşkilatlar altında fəaliyyət göstərən idmançılar, 2006-cı ildə CMR-in yaradılması ilə fərqli kateqoriyalarda təşkil olunmağa başlayan yarışlarda yarışmağa başladılar. Avropada isə müsabiqələr uzun müddət ölkələrin motosiklet federasiyaları tərəfindən təşkil edilmişdir. Son illərdə FİM rəhbərliyi altında müştərək tədbirlər təşkil olunmağa başlansa da, hələ müştərək yarış seriyası təşkil olunmamışdır.
**Azərbaycanda badminton** — Azərbaycanda badminton idman növü.

Tarixi
------

Azərbaycanda badminton idman növü 1960-cı ildən inkişaf etməyə başlayıb. 2015-ci ildə Azərbaycan millisi dünya reytinqində 82-ci yerdə qərarlaşıb.

1974-cü ildə Badminton üzrə SSRİ çempionatı Bakıda keçirilmişdir.

Mövcud vəziyyəti
----------------

Bakıda keçirilən 2015 Avropa Oyunlarının proqramına daxil edilən badminton yarışlarında 31 ölkədən 160 atlet 5 komplekt medal uğrunda mübarizə aparır. Azərbaycan bu yarışlarda 2 idmançı - Orxan Qələndərov və Kənan Rzayevlə təmsil olunur.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan Badminton Federasiyası
* Badminton üzrə Azərbaycan Milli Çempionatı

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Mikayıl Cabbarov federasiya prezidenti seçildi Arxivləşdirilib 2015-06-24 at the Wayback Machine. qafqazinfo.az, 17.06.2015  (az.)
2. ↑  Анатолий Н. Корольков (Сост.): Панорама спортивного года 1974. Физкультура и спорт, Москва 1975, S. 27.
**Fars Qiyamı** – Midiyanın vaxtilə özünə tabe etdiyi vilayətlərindən birində – Persiada farsların madaylara, maday hakimiyyətinə qarşı qaldırdıqları üsyan. Farslar Midiya və Assuriya arasında baş verən uzun müharibələrdə madayların mövqeyinin zəifləməsindən istifadə edərək üsyan qaldıraraq özlərini müstəqil elan etmiş və nəticədə Midiya dövlətini parçalamışlar.

Farslar Persiadan Midiyanın idarəetmə mərkəzinə – Azərbaycana, paytaxt Ekbatana doğru yürüş etsələr də onların hansı ərazilərə qədər irəliləməsi naməlumdur. Farslar assurluların Midiyaya qarşı hərbi əməliyyatlarını diqqətlə izləyir, assurların yürüşləri zamanı Midyanın daxili vilayətlərinə doğru yürüş edir və maday ordusunun iki cəbhəyə bölünməsinə səbəb olurdular.

Madaylar və farslar arasında müharibə e.ə. 552 – e.ə. 550-ci illərdə davam etmişdir. Baş verən döyüşlərdə əsasən madaylar qalib gəir və farsları geri çəkilməyə məcbur edirdilər. Lakin sonradan II Kirin rəhbərliyi ilə çox qüvvətli fars ordusunun qurulması, Midiya hökmdarından narazı olan bəzi maday sərkərdələrinin satqınlıq edərək fars ordusuna keçməsi, nəticədə e.ə. 549-cu ildə üsyana davam gətirə bilməyən Maday dövlətinin süqutuna, hakimiyyətin farsların əlinə keçməsinə səbəb oldu. Beləliklə Maday dövlətinin xarabalıqları üstündə ilk fars dövləti – Əhəmənilər imperiyası yaradıldı.

Döyüşlər
--------

1. Hirbə döyüşü
2. Persia sərhəddində döyüş
3. Pasarqad yaxınlığında döyüş
4. Pasarqad döyüşü

İstinadlar
----------



| ⛭**Midiya** |
| --- |
| Dil | Midiya dili | Midiya |
| Şəhərlər | Ekbatan • Raqa • Hirbə • Qazaka |
| Lidiya ilə müharibə | Halis döyüşü |
| Farslarla müharibə | Fars qiyamı • Hirbə döyüşü • Persia sərhəddində döyüş • Pasarqad döyüşü |
| Hökmdarlar | Deyok • Fraort • Madiy • Kiaksar • Astiaq • II Kiaksar |
| Şəxslər | Amitis • Artember • Datis • Mazares • Aryenis • Mandana • Harpaq • Qaumata |
**Azərbaycan komandosu** — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin xüsusi təyinatlı silahlı birləşmələri. Azərbaycanda komando hərbi hissələrinin yaradılmasına 2021-ci ilin sonlarından başlanılmışdır.

Hərbi hissələri
---------------

### Xocavənd Briqadası

Azərbaycanda Komando Briqadasının birinci hərbi hissəsinin açılışı 24.12.2021-ci ildə Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbəsində baş tutdu. Hərbi hissənin açılış mərasiminə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva, müdafiə naziri Z. Həsənov və 2-ci Ordu Korpusunun Komandiri M. Bərxudarov qatıldı. Mərasimdən əvvəl müdafiə naziri Z. Həsənov İlham Əliyevə raport verdi. Daha sonra İlham Əliyev hərbçiləri salamladı və Azərbaycanın Dövlət Himni səsləndirildi. Şəxsi heyət qarşısında çıxışı zamanı İlham Əliyev *"Komando Briqadasının yaradılmasının bizim üçün yeni addım olduğunu və bu briqadaların istənilən hərbi vəzifəni icra etməyə qadir olacaqlarını."* bildirdi. Daha sonra Azərbaycan Prezidentinin Komando Briqadasına döyüş bayrağının verilməsi haqqında 01.10.2021-ci il tarixli təqdimatı oxundu. Briqada Komandiri Elşən Sanayev döyüş bayrağını İlham Əliyevdən aldı.

### Kəlbəcər Briqadası

### Füzuli Briqadası

Hərbi rütbələri
---------------

|  |
| --- |
| **Komando Briqadalarının vəzifəli zabitlərinin rütbələrinin paqonları** |
| Nişan | OF-10 | OF-09 | OF-08 | OF-07 | OF-06 | OF-05 | OF-04 | OF-03 | OF-02 | OF-01 |
|  | — | — |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| **G/Polovni** | **G/Leytenant** | **G/Mayor** | **Polovni** | **P/Leytenant** | **Mayor** | **Kapitan** | **B/Leytenant** | **Leytenant** | **K/Leytenant** |
| **Komando Briqadalarının cəlb olunan zabitlərinin rütbələrinin şevronları** |
| Nişan | — | OR-09 | OR-08 | OR-07 | OR-06 | OR-05 | OR-04 | OR-03 | OR-02 | OR-01 |
|  | — |  |  |  |  |  |  | — |  |  |
| **Baş gizir** | **Gizir** | **K/gizir** | **Baş çavuş** | **Çavuş** | **K/çavuş** | **Baş əsgər** | **Əsgər** |

İstinadlar
----------

1. ↑  *president.az.* "İlham Əliyev Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbəsinə səfər edib" (az.). 24 dekabr 2021. 2021-12-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 dekabr 2021.
2. ↑  *mod.gov.az.* "Müdafiə naziri yeni yaradılan komando hərbi hissəsində olub" (az.). 19 oktyabr 2021. 2021-12-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 dekabr 2021.
**Qorqud Əlisəmid oğlu Cəfərli** (6 avqust 1990, Bakı) — Aktyor, Rejissor.

Həyatı
------

Qorqud Əlisəmid oğlu Cəfərli 1990-cı il avqustun 6-da Bakıda anadan olub. Respublika İncəsənət Gimnaziyasıında təhsil alıb.Rüstəm İbrahimbəyovun Kino Akademiyasını bitirib.2008-ci ildən 2012-ci ilə qədər "İbrus" teatrında aktyor çalışıb.

Hələ məktəb vaxtlarından səhnədə dram lirik-psixoloji üsluba bir neçə obrazlar ifa edib. Azərbaycan və dünya dramaturqlarının əsərlərində baş rolları ifa edib. Məmmədkamal Kazımov, Muxtar Maniyev, Zemfira Əbdülsəmədova, Şəfiqə Məmmədova, Rüstəm İbrahimbəyov kimi şəxsiyyətlərdən dərs alıb. 

Səhnədə yaratdığı obrazlar arasında Xosrov("Xosrov və Şirin"), Vəzir ("Vaqif"), Şahzadə ( "Balaca şahzadə"), Ramiz ("Tartyuf Ağayev") xüsusilə seçilir.

Qorqud Cəfər kino fəaliyyətində ilk dəfə 18 yaşında kino rejissor Çingiz Rəsulzadənin "Kuklalar"bədii filmində Mikki obrazı ilə film debütünü etmişdir. Daha sonra O, bir çox bədii filmlərdə və teleseriallarda əsas rollara çəkilib.

* Gənclərin I Ümumrespublika Teatr Festivalının qalibi..

* Gənclərin III Ümumrespublika Teatr Festivalında (ən yaxşı aktyor) nominasiyasının qalibi olub..

* Şair Əlisəmid Kürün oğludur.

Filmoqrafiya
------------

1. Kuklalar (film, 2009) – Mikki
2. Kabusun gözüylə (film, 2010)
3. Döngələr (teleserial, 2012)
4. Dəfnə ağacı (teleserial, 2016) – Rəvan
5. Hədiyyə (film, 2016)
6. Nazlı (film, 2017)
7. Xənnas (film, 2017)
8. İnkoqnito (film, 2012)
9. Göyçək Fatimə (film, 2013) – Anar
10. Son hədd (film, 2013)
11. Lal skripka (film, 2014)
12. İkinci pərdə (film, 2017)

İstinadlar
----------

1. ↑  bədii filmi təqdim olunmuşdur[*ölü keçid*]. azertag.az, 10.12.2010  (az.)
2. ↑  I Ümumrespublika Teatr Festivalının qalibləri bəlli olub[*ölü keçid*].apa.az, 02.12.2011  (az.)
3. ↑  III Ümumrespublika Teatr Festivalının qalibləri elan olundu[*ölü keçid*]. kulis.lent.az, 02.04.2015  (az.)

Xarici keçidlər
---------------
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Təbriz mehmanxanası.

**Təbriz mehmanxanası** — Naxçıvan şəhərində yerləşən mehmanxana.

Fəaliyyəti
----------

Təbriz mehmanxanasının 6-cı, 7-ci mərtəbəsinin interyeri
Mehmanxana Naxçıvan şəhəri, Heydər Əliyev prospekti 1 ünvanında yerləşir. 13 mərtəbəlidir, 5 ulduz kateqoriyası almışdır. Mehmanxananın qarşısında – Dədə Qorqud meydanında XVIII əsrə aid tarixi-memarlıq abidəsi İsmayılxan hamamı və Dədə Qorqudun heykəli yerləşir.

Otelin həyətində avtomobil dayanacağı vardır. 100 nəfərlik qonaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. 95 nömrə fondu vardır. Bunlardan 1-i apartament – kral dairəsi, 22-si lüks, 18-i studiya, 54-ü isə I kateqoriya nömrələrdir. Mehmanxanada qonaqlara poçt və teleqraf xidmətləri, taksi çağırılması, nəqliyyatın müxtəlif növlərinə biletlərin bronlaşdırılması, turist-ekskursiya xidməti və sair göstərilir.

Mehmanxananın zirzəmi hissəsində uşaq oyun otağı, trenajor zal, adi hovuz, cakuzi hovuzu, sauna, Məşədi İbad hamamı, buxar hamamı olan örtülü hovuz kompleksi yerləşir. Burada həmçinin masaj kabinələri və mulyajlar, əl işləri, qədim məişət avadanlıqları və sair daxil olan mini muzey vardır. Mehmanxananın 13-cü mərtəbəsində 74 nəfərlik banket zalı, 2-ci mərtəbədə 450, 1-ci mərtəbədə isə 300 nəfərlik restoran, 2-ci mərtəbədə 60 nəfərlik kafe-bar fəaliyyət göstərir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Təbriz" mehmanxanasının müasir işıqlandırma sistemi Naxçıvan şəhərinə xüsusi yaraşıq verir Arxivləşdirilib 2016-05-13 at the Wayback Machine. azertag.az, 12.05.2016  (az.)
2. 1 2 3  HOTEL, MEHMANXANA VƏ RESTORANLAR Arxivləşdirilib 2020-01-29 at the Wayback Machine. nakhchivan.az  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* Naxçıvan şəhərindəki "Təbriz" mehmanxanası yenidənqurmadan sonra istifadəyə verilmişdir
**İsrail Tal** (ivr. ‏ישראל טל‏‎; 13 sentyabr 1924, Maxanayim[d], İsrail şimal dairəsi – 8 sentyabr 2010, Rexovot, Mərkəz dairəsi), həmçinin **Talik** (ivr. ‏טליק‏‎) — İsrail hərbçisi, İsrail Müdafiə Qüvvələrinin generalı. O, tank müharibəsi ilə bağlı olan biliyinə və Merkava tankının istehsalındakı iştirakına görə tanınır.

Həyatı
------

İsrail Tal 13 sentyabr 1924-cü il tarixində, Fələstin mandatının Maxanayim kibbutzunda anadan olmuşdur. Onun ana tərəfi əslən 1777-ci ildə Safed və Tiberiyaya köçmüş hasidist yəhudilərindəndir. O, beş yaşından Safeddə yaşamış və 1929-cu il Safed qiyamına şahid olmuşdur.

Tal hərbi karyerasına Böyük Britaniya Silahlı Qüvvələrinin Yəhudi briqadasında başlamışdır. O, İkinci Dünya müharibəsi zamanı İtaliyada manqa komandiri kimi xidmət göstərmişdir. O, daha sonra Birinci Ərəb-İsrail müharibəsi zamanı kiçik piyada zabiti kimi, Sinay muharibəsi zamanı briqada komandiri, Altı günlük müharibə zamanı Sinay yarımadasında zirehli diviziya komandiri, Yom Kippur müharibəsi zamanı isə cənub cəbhəsinin komandiri kimi xidmət göstərmişdir.

İsrail Tal 8 sentyabr 2010-cu il tarixində Rexovot şəhərində vəfat etmişdir.

Hərbi karyerası
---------------

Altı günlük müharibə zamanı göstərdiyi fəaliyyətə görə nüfuz qazanmış İsrail Tal Bar Lev xəttinə qarşı çıxan ilk adamlardan olmuşdur. O, general Ariel Şaron ilə strateji xəttin Misir qüvvələrini dəf etməkdə fayda göstərməyəcəyini mübahisə edirdi. Yom Kippur müharibəsi rəsmi şəkildə sona çatdıqdan sonra ali baş komandan David Elazar və müdafiə naziri Moşe Dayan cənub cəbhəsinin komandiri olan Tala əmr vermişdir ki, Misirə hücum etsin. Tal bu əmri yerinə yetirmək imtina etmiş, səlahiyyətin baş nazirdən və ya ali məhkəmə tərəfindən verilməsini tələb etmişdir. Nə baş nazir, nə də ki ali məhkəmənin belə bir səlahiyyəti verməməsiylə Tal mübahisədə düzgün tərəf çıxmışdır.

Mükafatlar
----------

İsrail Tal 1961-ci və 1973-cü illərdə Eliyahu Qolomb adına İsrail Təhlükəsizliyi Mükafatına layiq görülmüşdür. Tal 1997-ci ildə "İsrail Dövlətinə və cəmiyyətinə verdiyi töhfələrə görə" İsrail mükafatına layiq görülmüşdür.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. 1 2  Israel Tal // Munzinger Personen (alm.).
3. ↑  Uri Dan, *Ariel Sharon: An Intimate Portrait*. Michel Lafon Publishing, 2006. Page 50
4. ↑  *Oren, Amir.* "Former top IDF officer, military theorist dies at the age of 86". Haaretz. 2008-04-02. 2010-09-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-09-10.
5. ↑  "Israel Prize Official Site - Recipients in 1997 (in Hebrew)". 2008-12-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Israeli Gen. Tal Honored by U. S. Armor Center
* Great armor commanders in History
* The International Commander’s Wall Arxivləşdirilib 2010-12-01 at the Wayback Machine
* Israel Tal, Exhibition in the IDF&defense establishment archives Arxivləşdirilib 2020-07-13 at the Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
| Normativ yoxlama | GND: 1158560559 · ISNI: 0000000066977309 · LCCN: nr90014077 · VIAF: 53997880, 1276152636064220050380 · WorldCat VIAF: 53997880, 1276152636064220050380 |
**"Hollivud" yazısı** (*ing.* Hollywood Sign və ya keçmiş adı ilə *ing.* Hollywoodland Sign) — ABŞ-nın Kaliforniya ştatında, Santa-Monika dağlarının Maunt-Li zirvəsinin ətəyindəki yazı. Amerikan mədəniyyətinin simvoludur.

Tarixi
------

Maunt-Li dağının ətəyindəki bu yazı 1923-cü il iyulun 13-də peyda olmuşdur. Həmin vaxt belə yazılmışdır: "**HOLLYWOODLAND**". Əvvəlcə bu yazının kino ilə heç bir əlaqəsi yox idi. Belə ki, o yeni yaşayış rayonunun reklamı idi. Amma bu reklam dərhal turistləri özünə cəlb etməyə başladı.

Yazının ora yerləşdirilməsi sifarişçiyə, "Los-Anceles Tayms"ın naşiri Harri Çandlerə 21 min dollara başa gəlmişdir. "Hollywoodland" sözü gecələr elektrik lampaları ilə işıqlandırılır, gündüzlər isə hərfləri 40 km məsafədən görmək olurdu.

"Hollywoodland" reklamı il yarım davam etməli idi. Lakin bu müddət bitdikdən sonra yazını oradan götürən olmadı.

1949-cu ildə yazıdakı son 4 hərf (**LAND**) götürüldü və o indiki "**HOLLYWOOD**" şəklini aldı. Bu dövrdə artıq "Hollywood" Los-Ancelesin və bütün əyləncə biznesinin simvoluna çevrilmişdi.

Yazının ən bərbad dövrü, 1970-ci illər
1973-cü ildə "Hollywood" yazısı milli tarixi abidə elan olunmuşdur.

Bərpası
-------

"Hollivud" yazısının peykdən görünüşü
1970-ci illərin sonlarında yazı bərbad günə düşdü və bəzi hərflər sıradan çıxdılar.

Həmin il, "Playboy" jurnalının yaradıcısı Hyu Hefnerin başçılıq etdiyi xeyriyyə fondu yazının əsaslı təmiri üçün vəsait topladı. Nəticədə 1978-ci ilin noyabrında hazırkı variant peyda olmuşdur. Yazıdakı hərflərin hündürlüyü 15 metr, eni isə 12 metrdir. Hər hərfin hazırlanmasına 27,5 min dollar sərf olunmuşdur.

### Donorlar

Qeyd edək ki, 1978-ci ildə "Hollivud" yazısının bərpası üçün təşkil olunan ictimai kampaniya zamanı aşağıdakı doqquz donorun hər biri 27,777.77 $ (ümumilikdə 250,000 $ təşkil edib) vermişdir:

* **H**: Terrensi Donnelli ("Hollywood Independent Newspaper" qəzetinin naşiri)
* **O**: Covanni Mazza (İtalyan film prodüseri)
* **L**: Les Kelli ("Kelley Blue Book"un yaradıcısı)
* **L**: Cin Otri (aktyor)
* **Y**: Hyu Hefner ("Playboy" jurnalının təsisçisi)
* **W**: Endi Vilyams (müğənni)
* **O**: "Warner Bros. Records"
* **O**: Alis Kuper (müğənni)
* **D**: Dennis Lidtke (biznesmen)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  Hollywood Arxivləşdirilib 2015-07-15 at the Wayback Machine. sputnik.az, 13.07.2015  (az.)
2. ↑  *Braudy, Leo.* The Hollywood Sign: Fantasy and Reality of an American Icon (Icons of America). Yale University Press. 2012. ISBN 0-300-18145-0.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Hollivud işarəsi ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Hollywood Sign
* Virtual Earth – The Hollywood Sign
* Preview of "Under the Hollywood Sign," a documentary on the history and present-day life of Beachwood Canyon
* Bay Cal Commercial Painting – Donater of 2005 Restoration (With Short History of the Hollywood Sign)
Pansori nümayişi. Cənubi Koreya, Busan
**Pansori** (kor. 판소리 - *phansori*) — müğənni ilə davulçü tərəfindən ifa edilən Koreya musiqili nağılbazlıq janrı.

Cənubi Koreya hakimiyyəti pansori müğənniləri *yaşayan milli xəzinə* olduğunu sayır. 2003-cü ildə o, UNESCO tərəfindən Bəşəriyyətin Şifahi və Qeyri-Maddi İrsinin Şah Əsərləri siyahısına daxil edilib.

Etimologiya
-----------

Pansori sözü *phan* (kor. 판) və *sori* (kor. 소리) sözlərdən ibarətdir. *Phan* sözünün müxtəlif mənaları var və tədqiqatçılar onun bu sözdə nə məna daşıdığı haqqında razılıqda deillər. Mənalardan biri toplaşmadır, başqası isə fərqli tonlarda bəstələnən mahnıdır. *Sori* sözü isə səs demək.

Tarix
-----

Pansori əsli XVII əsrdən (Coson krallığı dövrü) gəlir. İnanılır ki, ən ərkən pansori ifaçıları şamanlar ilə küçə artistləri, izləyiciləri isə aşağı sinif insanlar idilər. Koreya yarımadanın hansı hissəsindən gəldiyini bilinmir, halbuki onun inkişafı Honam bölgəsində baş verirdi.

İnanılır ki, təxminən XVIII əsrin ortasında, pansori artıq cəmiyyətin yuxarı siniflərin tərəfindən də qəbul ounmuşdu. Bunun sübutlarından biri odur ki, *yanban* sinifindən olan Yu Cin Han 1754-cü ildə Honamda ifa olunan məşhur *Çunhyanga* pansorinin mətnini yazdırıb. Bu onu göstərir ki, o vaxt yuxarı siniflərin nümayəndələri pansori çıxışlara gedirdilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  Jang, Yeonok (2013). Korean P'ansori Singing Tradition: Development, Authenticity, and Performance History. Scarecrow Press. ISBN 0810884623. pp. 3-4, 126-129.
2. ↑  "Pansori Epic Chant". UNESCO Intangible Cultural Heritage. UNESCO. 2008. 2015-04-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-02-28.
3. ↑  "판소리" [Pansori]. Encyclopedia of Korean Culture (koreya). The Academy of Korean Studies. 2022-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-02-28.
4. ↑  Um, Haekyung (2013). Korean Musical Drama: P'ansori and the Making of Tradition in Modernity. Ashgate Publishing. ISBN 0754662764. pp. 33-39
5. ↑  Kim, Kee Hyung (2008). "History of Pansori". In Yi, Yong-shik. Pansori. The National Center for Korean Traditional Performing Arts. ISBN 9788985952101. p. 3-4
6. ↑  Um, Haekyung (2013). Korean Musical Drama: P'ansori and the Making of Tradition in Modernity. Ashgate Publishing. ISBN 0754662764. p. 40
7. ↑  Kim, Kee Hyung (2008). "History of Pansori". In Yi, Yong-shik. Pansori. The National Center for Korean Traditional Performing Arts. ISBN 9788985952101. p. 5
**Taşilunpo** (tib. བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ།; *çin.* 扎什伦布寺) — Şiqatse şəhər rayonunda yerləşən ÇXR-in Tibet Muxtar Vilayətindəki ən böyük Buddist monastırlarından biridir. Monastır 1447-ci ildə o dövrdə şəhər mərkəzinə yaxın bir təpədə tikilmişdir. Monastırın tam adı Tibet dilində hərfi mənada "bütün xoşbəxtlik və rifah burada toplanıb" deməkdir.

Tarixi
------

Şiqatsedəki Taşilunpo monastırının ümumi görünüşü
Taşilhunpo monastırı ənənəvi olaraq Dalay Lamadan sonra Geluq məktəbinin ikinci ən mühüm iyerarxı- tulku olan Pançen-lamanın iqamətgahıdır. Pançen-lama budda Amitabhanın emanasiyasıdır.

Taşilunpo, ölümündən sonra Birinci Dalay-lama kimi tanınan Sonqkapanın şagirdi Gendun Dubpa tərəfindən təsis edilmişdir; tikinti üçün vəsaiti zadəgan tibetlilər toplamışdılar. Monastır Dördüncü Pançen-lama Lobsanq Çokyi Qyaltsen tərəfindən əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirilmişdir. Taşilunpo məhz onun dövründə Pançenlərin (onların çoxu monastırın genişlənməsinə və möhkəmlənməsinə töhfə verdi) məskəni oldu.

Taşilunpoda Birinci Dalay-lamanın və bir neçə Pançen-lamanın qalıqları olan dəfn əstupları var. Ən böyük əstupa 1666-cı ildə Dördüncü Pançen-lama üçün ucaldılıb, onun dövründə monastır indiki görkəmini alıb. Bu 11 metrlik əstup xalis qızıldan hazırlanıb və qiymətli daşlarla bəzədilib. Səkkizinci Pançen-lamanın əstupu da öz əzəmətinə görə çoxlarından geri qalmır.

Taşilunpo həm də Tibetin ən böyük 26 metr hündürlüyündə budda Mayitreyanın heykəli ilə də məşhurdur. Onu hazırlamaq üçün 279 kq qızıl, demək olar ki, eyni miqdarda gümüş, 116 ton bürünc, 40-dan çox almaz və 1000 mirvari istifadə edilib.

Bu otaqda döşəmədə qiymətli daşlardan hazırlanmış böyük svastika görmək olar.

İndi Taşilumpo monastırında Pekin tərəfindən tanınan On Birinci Pançen-lama Qyaltsen Norbu yaşayır. Eyni zamanda, Dalay-lama kimi tanınan Gendun Çoki Nima Çin hakimiyyətinin "himayəsi altındadır"; O, faktiki olaraq həbs edilib və 1995-ci ildən onun olduğu yer açıqlanmayıb.

1972-ci ildə Hindistanda, Tibetin Karnataka şəhərindəki Bilakuppe qəsəbəsində başqa bir Taşilunpo monastırı açıldı, ona da reinkarnasiya etmiş Onuncu Pançen-lamanın axtarış komissiyasının nümayəndələri rəhbərlik edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  About Tashi Lhunpo Monastery Arxivləşdirilib 2008-05-09 at the Wayback Machine

Xarici keçidlər
---------------

"Qaranlıq, dünyanın sonu gəlir" deyənin sonu çatdı - ARAŞDIRMA