recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Hüseyn Əli Gülbala oğlu Hüseynov** — Azərbaycan və Leninqrad rəssamlıq məktəbinin nümayəndələrindən biridir.

Həyatı
------

Hüseyn Hüseynov 2 sentyabr 1930-ci ildə Bakının Buzovna kəndində anadan olub. Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Texnikumu, sonra isə V. İ. Muxina adina Leninqrad Dövlət Rəssamlıq-sənayə məktəbini bitirib. Azərbaycan SSRnın Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilib.

"Şuşa motivləri" mənzərələr silsiləsi hələ tələbə olduğu zamandan tanınmağa başlanıb.

H.Hüseynovun əsərləri ilk dəfə 1954-cü ildə Respublika rəssamlıq sərgisində nümayiş olunub. Azərbaycan Dövlət Sirkinin bədii tərtibat kompleksinə daxil olan "Atlar" (1966), Aeroport mehmanxanasında "Kosmos" (1969), M. Əzizbəyov adına doğum evində "Analıq" (1976), Bakı Dəniz limanında "Tərəqqi" mozaikaları, həmçinin Azərbaycan və Moskva mehmanxanalarının interyerlərini bəzəyən orijinal süjetli vitrajlar rəssamın yaradıcılıq nailiyyətləridir. Eləcə də "Poladəridənlər" (1961), "Tələbə qız" (1963), Azərbaycan qızı, Poladəridən (1964) "Rüstəm" (1965), "Sara" (1968), "Gənclik" (1970), "And (1972), "Yeni həyata doğru" (1977) əsərləri müəllifə şöhrət qazandırıb.

Azərbaycanda **ilk Azərbaycan dilində rəssamlıq dərsliklərinin müəllifi**, Azərbaycan Dövlət Pedagojı Universitetin **Rəssamlıq və onun tədrisi kafedrasının yaradıcısı və müdri olub**.

Əsərləri R.Mustafayev ad. Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində və Azərbaycan Dövlət Şəkil Qalereyasında saxlanılır.

23 dekabr 1987-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir. Buzovna kəndində dəfn olunub.

Azərbaycan SSRnin Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilib. AzSSRnin Dövlət Mükafatına və AzSSRnin Əməkdar Rəssam adına təqdim olunub.

Mənbə
-----

* Dərsliklər
* Dərsliklər
* Şəxsi iş[*ölü keçid*]

İstinadlar
----------
**Helena Barlou** (5 sentyabr 1998, London) - İngiltərə keçmiş uşaq aktrisası.

Həyatı və karyerası
-------------------

Helena Barlou 5 sentyabr 1998-ci ildə Londonda anadan olmuşdur. 2009-cu ildə aktrisa karyerasına başlamışdır. O, İngilis Gənclər Balet Teatrı üçün "Şelkunçik" baletində oynamışdı. Sonra isə Maykl Kroft Teatrının açılış mərasimlərində iştirak etdi.

2011-ci ildə ilk və ən tanınan filmi olan "Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. II hissə" filmində Ron Uizlinin qızı Rosa Qreyncer-Uizli rolunu canlandırdı. Bu film həm də ticarət baxımından uğurlu idi.

Həmin il həm də "Horrid Henri" filmində Susan rolunu canlandırdı.

2012-ci ildə hələ ki, sonuncu filmi olan "Böyük gözləntilər" filmində gənc Estella Heymişem rolunu canlandırdı.

2013-cü ildən sonra qısa filmlərdə rol alan Barlou həmin il "Harriet və matçlar" filmində Harriet, 2019-cu ildə isə "İTİLİ: Düşünürəm ki, səni sevirəm" filmində Mia rolunu canlandırdı.

Teatro-Filmoqrafiya
-------------------

Teatr tamaşaları| İl | Ad | Rol |
| --- | --- | --- |
| 2009 | Şelkunçik | Ansambl rəqqasəsi |
| 2009 | Maykl Kroft Teatrının açılış mərasimi | məktəbli |
| 2010 | Piter Pen | Uendi Darlinq |

Filmlər| İl | Ad | Rol |
| --- | --- | --- |
| 2011 | Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. II hissə | Rosa Qreyncer-Uizli |
| 2011 | Horrid Henri | Susan |
| 2012 | "Böyük gözləntilər" | gənc Estella Heymişem |

Qısa filmlər| İl | Ad | Rol |
| --- | --- | --- |
| 2013 | Harriet və matçlar | Harriet |
| 2019 | İTİLİ: Düşünürəm ki, səni sevirəm | Mia |

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

Helena Barlou "Harri Potter və Ölüm Yadigarları II Hissə" filmində Rosa Qreyncer-Uizli rolunu oynayacaq
**Nadav Qedj** (ivr. ‏נדב גדג'‏‎; 2 noyabr 1998, Paris) — İsrail müğənnisi. O, İsraili 2015 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

Həyatı
------

Nadav Qedj 2 noyabr 1998-ci ildə Fransanın paytaxtı Paris şəhərində yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. O İsrailin Netanya şəhərində yaşayır. 2016-cı ildə İsraildə hərbi xidmətə yollanmışdır.

Musiqi karyerası
----------------

### 2015–2016: Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

2015-ci ildə Nadav Qedj İsrailin IBA telekanalının Avroviziya üçün təşkil etdiyi *HaKokhav HaBa 2017* adlı milli seçim turunda iştirak etmişdir. Uzun sürən seçim turlarında Nadav Rihanna, Stivi Uander, Beyonce, Castin Timberleyk və Bruno Marsdan mahnılar ifa etmişdir. Nəticədə yarışmada qalib gələrək, ifaçı İsraili Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçirilən Avroviziya 2017-də təmsil etmək hüququ qazanmışdır. Nadavın Avroviziya səhnəsində ifa edəcəyi mahnı olan "Golden Boy" ilk dəfə 12 mart tarixində dinləyicilərə təqdim olunmuşdur. Mahnıda İsrailin milli musiqi ritmlərindən də istifadə olunmuşdur və bu ölkənin Avroviziya tarixindəki ilk bütövlüklə ingilis dilində səslənən mahnısı olmuşdur.

Uzun məşqlərdən sonra Nadav müsabiqənin 21 may tarixində baş tutan ikinci yarımfinal mərhələsində 9-cu səhnə almışdır. Nəticədə o 151 xalla 3-cü yeri tutaraq, İsraili dörd illik aradan sonra Avroviziya finalına yüksəldə bilmişdir. Finalda mahnısını bir daha ifa edən müğənni ümumi nəticədə 97 xalla 9-cu yeri tutmuşdur.

Avroviziyadan sonra Nadav Qedjin Koka-Kola üçün yazılmış "Summer Together" mahnısı təqdim olunmuşdur. Daha sonra ifaçının 2015-ci ilin sonlarında "Good Vibes" və "Jump" sinqlları təqdim olunmuşdur. 2016-cı il ərzində Nadavın "Make You Mine" və "Hold the City" sinqlları və eyni zamanda öz adını verdiyi debüt albomu işıq üzü görmüşdür.

Diskoqrafiya
------------

### Albomlar

| Albom adı | İl |
| --- | --- |
| *Nadav Guedj* | 2016 |
|

### Sinqllar

| Mahnı adı | İl |
| --- | --- |
| "Golden Boy" | 2015 |
| "Good Vibes" |
| "Jump" |
| "Make You Mine" | 2016 |
| "Hold The City" |
| "Elle M'rend Fou" |
|

İstinadlar
----------

1. ↑  "Israel: Nadav Guedj wins "The Next Star", will sing at Eurovision". Wiwibloggs. 17 fevral 2015. 2021-09-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 mart 2015.

|
|  |
|
| Əvvəlki:**Mey Feynqold  "Same Heart"** | **İsrail Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində** **2015** | Sonrakı:**Hovi Star  "Made of Stars"** |

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram · Spotify |
| Tematik saytlar | Discogs · MusicBrainz |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
| Normativ yoxlama | VIAF: 5912150943158326760008 · WorldCat VIAF: 5912150943158326760008 |
**Hüseyn Yəhya oğlu Əbdürrəhimov** (20 fevral (4 mart) 1912, Nuxa – 20 may 1966, Nuxa) — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949).

Həyatı
------

Əbdürrəhimov Hüseyn Yəhya oğlu 1912-ci ildə Şəki (Nuxa) şəhərində anadan olub. Hələ kiçik yaşlarından yeyim olarkən yaxın qohumlarının himayəsində, Pansion məktəbdə oxuyaraq Sovet dövləti hesabına yaşayıb. 1922-ci ildə Nuxa şəhərində "Nümunə, Zəhmət, Təcrübə" məktəbinə daxil olub, həmin məktəbi 1930-cu tədris ilində başa vurub. 1933-cü ildə "Azərbaycan kənd təsərrüfatı inistitutu"-nun "aqronom" ixtisasını bitirib və həmin ildə də, əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1934-cü ildən Nuxa rayon torpaq şöbəsində aqronom, 1941-ci ildən 1946-cı ilədək torpaq şöbəsində baş aqronom, 1946-cı il mart ayından 1947-ci ilin mayınadək Nuxa rayon "texniki, bitkilər" şöbəsinin müdiri, 1952-ci ilədək Nuxa rayon kənd təsərrüfatı şöbəsinin müdiri, 1952-ci il fevral ayından 1957-ci ilin yanvarına kimi Nuxa rayon İcra Komitəsinin sədiri, 1957-ci il mart ayından 1963-cü il aprel ayına kimi "MTS", "RTS" və Azərmexanikanın Nuxa şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmış və həmin ilin avqust ayından Nuxa tütün idarəsində vəzifəsini davam etdirmişdir.

1929-cu ildən 1946-cı ilədək UİLKGİ-nın üzvü, 1939-cu ildən Sovet İKP-nın üzvü, 1946-cı ildən Şəhər Partiya Komitəsinin üzvü, 1954-cü ildən Azərbaycan KPMK-nin üzvü namizədi olmuş, yerli sovetlərə seçicilər üzrə ıı, ııı ,ıv çağırışda rayon sovetinə deputat seçilmişdir.

1929-cu ildən Torpaq işləri Həmkarlar İttifaqının üzvü olub.

Sovet ordusunda xidmət edib. Böyük vətən müharibəsi zamanı daşıdığı vəzifə ilə əlaqədar hərbi səfərvərliyə alınmayıb və məhkəməyə düşməyib.

1939-cu ildə UİKT sərgisinin iştirakçısı olub. 1945-ci ildə "Qafqazın müdafiyəsi" medalı ilə, 1941–1945-ci illərdə Böyük vətən müharibəsi zamanı "İgidliklə işləməyə görə" medalı ilə, 1948-cı ildə rayon üzrə tütün bitçisinin məhsuldarlığını xeyli artıqlaması ilə ödədəməyi təmin etdiyi üçün SSRİ Ali Sovetinin 1 iyun 1949-cu il tarixli qərarı ilə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı almış, Lenin ordeni və qızıl ulduzla təltif olunmuşdur.

1952-ci ilin oktyabrından 1953-cü ilin iyun ayına qədər Azərbaycan KPMK-nin yanında rəhbər partiya və sovet kadrlarının ixtisasını artıran bir illik məktəbi bitirib.

1945-ci ildə ailə həyatı qurub, 5 övladı var. Əbdürrəhimov Hüseyn Yəhya oğlu 1966-cı il aprel ayının 20-i Şəki (Nuxa) şəhərində vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------
**Riyad əs-Sülh** (*ərəb.* رياض الصلح‎; 1894, Sayda – 17 iyul 1951, Amman) — Livan Ərəb Respublikasının 1-ci baş naziri.

Həyatı
------

Riyad Sülh Livanın cənubundakı Sayda şəhərində, 1894-cü ildə anadan olmuşdur. Livana köçən Misir və qismən-Fələstin mənşəli ərəb ailəsində görkəmli bir sünni torpaq sahibi idi. Rza Sülh, Nəbətiyyədə və Sayda'da bir islahatçı sub-qubernator və bir lider millətçi ərəb lideri idi. 1915-ci ildə Rza Sülh Osmanlı qüvvələri tərəfindən mühakimə olundu və Smirna'ya, Osmanlı İmperiyasına sürgünə getdi. Sonra Osmanlı valisi olaraq vəzifə yerinə yetirdi.Həmçinin Dəməşqdə Emir Feysəl hökumətində daxili işlər naziri vəzifəsini də icra etmişdir

Sülh Paris Universitetində hüquq və siyasi elmlər üzrə təhsil almışdır. Atası Osmanlı Məclisində millət vəkili olduğu üçün gəncliyinin çox hissəsini İstanbulda keçirdi.

Karyera
-------

Sülh iki dəfə Livanın baş naziri vəzifəsini icra etdi. Onun ilk müddəti Livan müstəqillik qazandıqdan dərhal sonra (25 sentyabr 1943 - 10 yanvar 1945) olmuşdur. Solh prezidenti Bişara əl-Xuri tərəfindən ilk Baş Naziri seçildi. Sülh və Xuri, 1943-cü ilin noyabr ayında Livandakı konfessiya fərqlərini tənzimləmək üçün rəsmi bir çərçivə təmin edən Milli Paktı əldə etdi və həyata keçirdi. Milli Pakt yazılmamış bir centlmenin razılığı. Pakt, Livandakı prezident, baş nazir və parlament spikerinin 1932-ci il siyahıyaalmasına əsasən üç əsas konfessiya qrupuna, yəni Maruni xristianlarına, sünni müsəlmanlara və şiə müsəlmanlarına ayrılması lazım olduğunu ifadə etdi. ilk müddəti, Sülh 3 iyul 1944-cü ildən 9 yanvar 1945-ci ilə qədər təchizat və ehtiyatlar naziri vəzifəsini icra etdi.

Sülh, 1946-cı il dekabrın 14-dən 14 fevral 1951-ci il tarixinə qədər yeni Bişara əl-Xuri başçılığı ilə yenidən başçılıq etdi. Sülh Kral Abdullahı tənqid etdi və hakim olduğu dövrdə Ərəb Birliyinin siyasi komitəsinin xeyir-duasının verilməsində əhəmiyyətli rol oynadı.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Riad al-Sulh // Encyclopædia Britannica (ing.).
2. ↑  Al-Sulh Riad // Bibliographie annuelle de l'histoire de France (fr.). Paris: Éd. du Centre national de la recherche scientifique, 1956. ISSN 0067-6918; 2697-8733

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) · Prabook |
| Şəcərə və nekropolistika | WikiTree |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 16186352b · EGAXA: vtls002710085 · GND: 119191156 · ISNI: 0000 0000 7861 0619 · LCCN: n2010030140 · LNB: 000195796 · NTA: 328244325 · SUDOC: 142323888 · VIAF: 77120274 · WorldCat VIAF: 77120274 |

 |
**İri tənək hafı** (*lat.* Hippotion celerio ) — pulcuqluqanadlılar dəstəsinin haflar fəsiləsinə aid növ. Nəsli kəsilməkdə olan növdür.

Qısa təsviri
------------

Qanadları açıq halda 75 mm-dir. Ön qanadlar qəhvəyimtil-qonur olub, zirvədən əsasa doğru çəpinə xətt keçir, orta hücrənin zirvəsində ağ halqa ilə haşiyələnmiş qara nöqtə vardır. Arxa qanadlar çəhrayı rəngdədir, xarici kənarı tünd haşiyələnmişdir, əsasında da tünd rəngli xətt vardır. Qanadların damarları qaraya çalır.

Yayılması
---------

Cənubi Avropa, Kiçik Asiya, Şimali Afrika, Malay Arxipelaqı, Avstraliya, Kanar adaları, Orta Asiya, Cənubi Qafqaz, Azərbaycanda — Talış (Zuvand).

Yaşayış yeri və həyat tərzi
---------------------------

Evritop növdür. Kəpənək iyunda uçur, yeganə fərdə yalnız Zuvandda rast gəlinmişdir. Tırtılları üzüm və sirğagülü bitkisi ilə qidalanır. Bunlardan başqa qida bitkiləri sırasına həmçinin üzüm, qatıqotu (galium verum), yağıotu, mahmızca, yerkökü, əvəlik, doqquzdon, fuchsia, xınagülü, colocasia esculenta, parthenocissus daxildir. Növün ekologiyası hərtərəfli öyrənilməmişdir. Təbii düşməni və xəstəlikləri məlum deyil.

Sayı
----

R. Əffəndi tərəfindən Zuvandda 1 fərd qeydə alınmışdır. Son tədqiqatlarda rast gəlinməmişdir.

Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
--------------------------------------

Azərbaycan Qırmızı Kitabının I nəşrinə daxil edilmişdir.

Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
------------------------------------------

Kəpənəyin yaşadığı ərazilər nəzarətdə saxlanmalı, monitorinqlər təşkil edilməlidir. Tutulması qəti qadağan edilməlidir.

Şəkillər
--------

* 
* Hippotion celerio ♂*Hippotion celerio* ♂
* Hippotion celerio  ♂ △*Hippotion celerio* ♂ △
* Hippotion celerio  ♀*Hippotion celerio* ♀
* Hippotion celerio  ♀ △*Hippotion celerio* ♀ △

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycanın Qırmızı Kitabı, Bakı, II cild, 2013.
2. ↑  Миляновский Е.С. Фауна чешуекрылых Абхазии // Тр. Сухум. опытн. ст. эфиромасл. культур. Сухуми, 1964.190 с.;

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q1303104
* Wikispecies: Hippotion celerio
* AFD: Hippotion\_celerio
* BioLib: 51210
* BOLD: 20310
* EoL: 504293
* EPPO: HIPTCE
* EUNIS: 306852
* Fauna Europaea: 443722
* Fauna Europaea (new): 335c6c7e-de7c-4a85-a360-d071b515b010
* GBIF: 1862293
* iNaturalist: 199458
* IRMNG: 10470082
* LepIndex: 56254
* LoB: 3932
* NBN: NBNSYS0000006079
* NCBI: 283870
* NZOR: f35604bb-e688-4410-aef7-23042357e130

 |
**Kapitoli canavarı** (*rum.* Lupoaica Capitolină) — Moldovanın paytaxtı Kişinyovda yerləşən, Avropadakı bir çox Kapitoli canavarı heykəlindən biri. Abidə Moldovanın Milli Tarix Muzeyinin önündə yerləşir.

Tarixi
------

20-ci əsrin ilk onilliklərində İtaliya Rumıniyaya Kapitoli canavarını Kişinyovda (1921), Buxarestdə (1906), Kluj-Napokada (1921), Trıq-Mureşdə (1924) və Timişoarada (1926) quraşdırılmış beş nüsxəsini bağışladı. Kişinyovda abidə 1923-cü ildə tamamlanaraq Sfatul Tarii Sarayının önünə qoyuldu. 1940-cı ildə SSRİ-nin Bessarabiya və Şimali Bukovinanın işğalının başlanğıcında Kişinyovdan çıxarılan nüsxə məhv edildi.

1990-cı ildə Rumıniya Moldovaya Kapitoli canavarının yeni bir nüsxəsini bağışladı. Yeni heykəl 1990-cı il dekabrın 1-də Moldova Milli Tarix Muzeyinin qarşısında açıldı.

2005–2009 bərpası
-----------------

2005-ci il parlament seçkilərindən bir qədər sonra, 2005-ci ilin aprelində bürünc heykəl bərpa üçün aparıldı. Abidə Milli Tarix Muzeyinin zirzəmisində saxlanıldı və bərpası siyasi kontekstdən asılı idi. Abidə 2009-cu il iyul seçkisindən bir neçə ay sonra, 1 dekabr 2009-cu ildə yenidən açıldı.

Qalereya
--------

* Heykəlin təsvir olunduğu 1992-ci ilə aid markaHeykəlin təsvir olunduğu 1992-ci ilə aid marka
* Heykəl Sfatul Tarii Sarayının qarşısındaHeykəl Sfatul Tarii Sarayının qarşısında
* Heykəlin bərpasıHeykəlin bərpası
* 2005-2009-ci ildə bərpa zamanı2005-2009-ci ildə bərpa zamanı
* Muzeyin qarşısında yerlşən yeni versiyaMuzeyin qarşısında yerlşən yeni versiya

Xarici keçidlər
---------------

* Romanian coins / Monede Româneşti — lupoaica cu Romulus şi Remus în numismatica românească
* 1992 postage stamp of Moldova with the Capitoline Wolf, Chişinău
**Riu-Qrandi Respublikası** (*port.* República Rio-Grandense) və ya bəzən **Piratini Respublikası** (*port.* República do Piratini) — Birtərəfli qaydada müstəqilliyini elan etmiş, Braziliyanın Riu-Qrandi-du-Sul vilayəti ərazisində 1836 11 sentyabrdan 1845 5 mart tarixinə qədər mövcud olmuş dövlət.

Tarixi
------

Riu-Qrandi Respublikası Farrapus müharibəsi zamanı meydana gəlir. Dövlət 11 sentyabr 1836-cı ildə general Antonio di Soza Netu tərəfindən elan edilir. 5 noyabrda üsyançılar general Bentu Qonsalvisi birinci prezident elan edirlər. Ancaq bir müddət sonra Qonsalvis hakimiyyət qüvvələri tərəfindən əsir götürülür. Onun səlahiyyətlərini Qomis Jardin icra edir.

Respublika mövcud olduğu on ilə yaxın müddətdə beş paytaxt dəyişir: Piratii, Aleqreti, Kasapava-du-Sul, Baje (iki həftə ərzində) və San-Borja.

1839-ci ildə üsyançılar Santa-Katarina vilayətinin ərazisinə daxil olurlar və 24 iyun tarixində Julian Respublikasının müstəqilliyini elan edirlər. Onlar Riu-Qrandi ilə konfederasiyada birləşirlər. Noyabr ayında imperiya qüvvələri respublikanın mərkəzini tuturlar. Respublika 15 noyabr tarixində fəaliyyətini dayandırır.

1 dekabr 1842-ci ildə Aleqretidə konsitutsiyanın yaradılması üçün müəssislər məçlisi toplanır. Ancaq məçlis məqsədinə çatmır, belə ki deputatlar bir fikirə gələ bilmirlər.

Getdikcə üsyançıların vəziyyəti gərginləşir, bu səbəbdən fikir ayrılığı səbəbindən 1843-ci ilin avqustunda Bentu Qonsalvis prezidentlik postundan istefa verir. Bundan sonra hakimiyyətə danışıqlar tərəfdarları gəlir. Hakimiyyət nümayəndələri ilə 1 mart 1845-ci ildə imperiya arasında Qonço-Verde anlaşması imzalanır. Müqavilə ilə Riu-Qrandi Respublikasının varlığına son qoyulur.

Əlavə məlumat
-------------

* Farrapus müharibəsi
* Julian Respublikası

İstinadlar
----------

1. ↑  "Lib.ru/Классика: Цомакион Анна Ивановна. Джузеппе Гарибальди. Onun həyatı və İtaliyanın birləşdirilməsində rolu". 2013-05-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-06-08.
2. 1 2  "*М.S. Alperoviç, L.Y. Slezkin.* Latın Amerikasının XX-əsrdən öncəki tarixi". 2010-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-04-02.
3. ↑  Background on the Farroupilha revolution Arxivləşdirilib 2022-04-13 at the Wayback Machine (ing.)

Mənbə
-----

* *Farrаpus müharibəsi* Latın Amerikasının ensiklopedik lüğətində.
**Meta-krezol**

Alınması
--------

* Meta –metilanilinin nitrat turşusu ilə reaksiyaya daxil olur və metakrezol əmələ gətirir
* Duzlarından spirt və fenolların sıxışdırılıb ayrılması
* Fenolyatların hidrolizi
* Turşuların parçalanması reaksiyası

Tədbiqi
-------

Dərman maddələrində, əsasən ümumi dezinfeksiya üçün sabun məhlulları şəklində istifadə olunur. Aşağı qatılıqlarda bəzən inyeksiya üçün qoruyucu kimi istifadə olunur. Onlar papillomaların və bəzi digər dəri neoplazmalarının çıxarılmasında yerli nekrotik və mumiyalaşdırıcı vasitə kimi istifadə olunan Ferezol (tricresol) və Verrukacid (metacresol) preparatlarının bir hissəsidir.

Ədəbiyyat
---------

1. Tibbi ensiklopediya 
2. Kузнецов Е. В. Прохорова И. П. Альбом технологических схем производства полимеров и пластических масс на их основе. Изд. 2-е. М. Химия, 1975. 74 с.
3. Кноп А. Шейб В. Фенольные смолы и материалы на их основе. М. Химия, 1983.279 с.
4. Бахман А. Мюллер К. Фенопласты. М. Химия, 1978. 288 с.
5. Николаев А. Ф. Технология пластических масс, Л. Химия, 1977. 366 с.
6. Автор: Коршак В.В. Источник: Коршак В.В. Технологии пластических масс, 3-е издание, 1985 год

1. 1 2 3 4  .
2. ↑  *Bradley J. Williams A. J. Andrew S.I.D. Lang* Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset. // *Figshare* 2014. doi:10.6084/M9.FIGSHARE.1031637.V2
**Kapitoli** (*lat.* Capitolium, Capitolinus mons, it. il Campidoglio, Monte Capitolino) — Qədim Romanın yerləşdiyi 7 təpədən biri. Bu təpə Romanın salınması haqda əfsanəyə görə bu cür yaradılıb. 
Əfsanəyə görə,latın şəhərlərindən birinin şahı öz qardaşı qızının əkiz oğlanların, Romul və Remi Tibr çayına atmağı əmr edir. Lakin Tibr çayı daşdığından uşaqların olduğu səbət ağaca ilişir və uşaqlar sağ qalır. Uşaqları bir dişi canavar tapır və süd ilə bəsləyir. Sonra uşaqları bir çoban tapır və böyüdür. Uşaqlar cəsarətli döyüşçüyə çevrilir. Sonra şaha qarşı üsyan edib onu öldürürlər. Bundan sonra oğlanlar burda şəhər salmaq qərarına gəlir.Lakin onlar arasında mübahisə olur və Romul Remi öldürür. Sonra Romul burada şəhər salaraq adını öz adına uyğun olaraq Roma adlandırır. Romalılar il hesabını öz şəhərləri salındığı ildən,yəni e.ə 753-cü ildən hesablayırlar. Romada Kapitoli təpəsində dişi canavarin heykəli qoyulub.

Tarixi
------

Tibr çayı yaxınlığında, Roma şəhərinin salındığı yeddi təpəlikdən biri. Qaçmış qullar üçün sığınacaq Kapitolidə yerləşirdi. Təpələrdən birinin üzərində qala, digərinkində isə Kapitoli məbədi inşa olunmuşdur. Romada respublika dövründə qalada Yunona, Konkordiya məbədləri, sikkəxana və dövlət arxivinin binası tikilibmiş. Qələbə çalmış Roma qoşunlarının zəfər yürüşü Kapitolidə başa çatar, Roma oyunlarının bayram şənlikləri başlayarmış.

Roma Kapitolisi Roma imperiyasının digər şəhərlərində də bu cür Kapitolilərin inşası üçün nümunə olmuşdur. Orta əsrlərin əvvəllərində Kapitoli tikililəri dağıdılmışdır. XVI -XVII əsrlərdə Kapitoli Mikelancelonun layihəsi üzrə yenidən qurulmuşdur. Burada saray, yanında isə məşhur heykəllər toplusu olan Kapitoli muzeyinin binası inşa olunmuşdur.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *İtaliya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Metalloqrafiya** metal və xəlitələr haqqında elm olub, metalların makro və mikro strukturunu (müşahidə yolu ilə və ya elektron mikroskop altında), və həmçinin onların strukturunun dəyişməsindən asılı olaraq mexaniki, elektrik, maqnit, istilik və s. fiziki xassələrini öyrənir.

Tətbiqi
-------

Bürünc nümunənin metalloqrafik əksi
Mikrostrukturu öyrənmək üçün rentgen struktur analizindən istifadə olunur. Bunun köməyi ilə struktur və xassə arasında əlaqə tədqiq edilir. Məsələn bir fazalı xəlitənin möhkəmliyi onun struktur dənəciyinin qiymətindən asılı olduğu halda, ona ikinci elemeneti daxil etdikdə yaranan iki fazalı sistemin rekristallaşması ikinci elementdən asılı olur.

Makrostruktur daha çox iri kristalların (dənəciklərin) ölçüsü və forması, metalda olan defektlər və qarışıqların yerləşməsi ilə müəyyyən olunur. Metal materialın mikrostrukturu isə ayrı-ayrı fazaların kristallarının ölçüsü, forması, qarşılıqlı vəziyyəti və sayından asılıdr. Metalın daxili quruluşunun formalaşması və dəyişməsi soyutma və qızdırma, həmçinin plastiki deformasiya zamanı baş verən dəyişmələr sayəsində baş verir. Ərinti şəklində olan metal soyuduqca onun daxilində öncə kiçik kristal özəkləri yaranır və sonra getdikcə böyüyərək bərk struktur formalaşdırır. Soyutmanın sürəti metalın daxilində narın strukturun, yəni kiçik ölçülü dənəciklərin əmələ gəlməsini şərtləndirir. Metalın mikrostrukturu temperatur dəyişməsindən və yaranan təzyiqdən asılı olaraq baş verən faza çevrilmələri ilə kəskin dəyişir. Bu halda da, struktur çevrilməsi baş verdiyi şəraitdən, əsasən temeratur intervalı, soyuma sürəti, fazanın kristal qəfəsinin qurulma xüsusiyyətlərindən asılı olur.

Mənbə
-----

* Rezo Əliyev. Maşınqayırma leksikonu. II hissə, Bakı: Appostrof nəşriyyatı, 2012, 423 s.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Nəhəcir.
**Nəhəcir yaşayış yeri** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Nəhəcir kəndi ərazisində qədim yaşayış yeri. Yaşayış yeri Naxçıvan şəhərindən 30 km şimal-şərqdə yerləşir. 

Yaşayış yeri Nəhəcir dağının ətəyi boyunca cənub-şərq istiqamətində uzanır. Yerüstü materiallar içərisində Orta Tunc dövrünə aid boz və çəhrayı rəngli keramika ilə bərabər, bu dövrə aid boyalı qablar, həmçinin Orta əsr materialları da tapılmışdır. Təbii aşınma nəticəsində Nəhəcir yaşayış yerində meydana gələn kəsiklərdə daşdan hörülmüş tikinti qalıqları, boyalı qablar, əmək alətləri və osteoloji qalıqlar aşkara çıxmışdır.

Yaşayış yerində mədəni təbəqənin qalınlığı 3 metrdən artıqdır. Abidənin üzərindən toplanan materiallar həvənglər, dəstələr, dən daşları, oraq dişləri, monoxrom boyalı qablardan ibarətdir.

İstinadlar
----------

Mənbə
-----

* Vəli Baxşəli oğlu Baxşəliyev. Azərbaycan arxeologiyası (Ali məktəb tələbələri üçün vəsait). I cild. Bakı: Elm, 2007
**Texniki xidmət proqramları**  — kompüterlərin işləmə vəziyyətini yoxlamaq üçündür.

Bu proqramlar (Norton Utilities, PC Tool Deluxe, Icecream Screen Recorder və s.) kompüterin ayrı-ayrı qurğularının normal fəaliyyətinin yoxlanmasını həyata keçirir.
kompüterin işinə nəzarət etmək üçün müxtəlif üsullar mövcuddur. bu üsullardan bəziləri kompüterin aparat vasitələri ilə, bəziləri aparat-proqram vasitələri ilə, bəziləri isə proqram vasitələri ilə həyata keçirilir. proqramla nəzarət test proqramları və xüsusi nəzarət proqramları vasitəsilə həyata keçirilir. testlə yoxlama (testləşdirmə) kompüterin və onun ayrı-ayrı bloklarının işini yoxlayan test-proqramlar vasitəsilə yerinə yetirilir.
ilkin test proqramları (testləşdirmə), adətən kompüterin daimi yaddaş qurğusunda saxlanılır və kompüter elektrik şəbəkəsinə qoşulduqda avtomatik olaraq işə düşür.
xüsusi nəzarət proqramları kompüterdə məsələlərin həlli üçün tətbiq olunan proqramların icrası zamanı əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş vəziyyətlərin, asılılıqların və məhdudiyyətlərin ödənilib-ödənilməməsini yoxlayır. bütün hallarda nasazlıqların xarakteri, mənbəyi və bəzən də səbəbi haqqında ekrana məlumat çıxır.

Ədəbiyyat
---------

1. Hesablama maşınları və kompüterlər haqqında ümumi məlumat, R.Q. Ələkbərov, t.e.n. AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu.
2. Таненбаум Э. Архитектура компьютера.4-е изд. — СПБ.: Питер, 2003–704 с.
3. Каган Б.М. Электронные вычислительные машины и системы: Учеб. Пособие для вузов – М.: Энергоатом изд. 1985 – 552 с.
4. Соломенчук В.Г. Аппаратные средства персональных компьютеров – СПБ.: БХВ –Петербург, 2003 – 512с.
5. Колесниченко О.В. Шишичин И.В. Аппаратные средства ПК – СПБ.: БХВ — Санкт-Петербург, 2000

Həmçinin bax
------------

* kompüter
* Tətbiqi proqramlar
* Proqramlaşdırma dilləri
* Əməliyyat sistemləri

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ice cream Screen Recorder proqramının təsviri". 2021-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-09-19.

Xarici keçidlər
---------------

* Definition of "Program"
* Definition of "Computer Program"

* 
* 
*
**Barri Kassin** (1924 – 14 Yanvar 2017) — İrlandiyalı televiziya, teatr və kino aktyoru. Səhnədə daha çox Kassin *On iki acıqlı kişi* layihəsində yaratdığı roluna görə tanınır.

Ekranda isə daha çox Kassin televiziya serialı olan *Tir Na Noqun Mistik Cəngavərləri* və 2012-ci ildə çəkilmiş *Bizantium* filmindəki ikinci dərəcəli rolları ilə məşhurdur. O, Con Brendan Kinin əsərləri əsasənda hazırlanan *Səhra* oyununun birinci bölümündə xarakterlərdən birini səsləndirmişdir. Kassinin qızı Anna Kassin *Raydio Teilifis Eyreann*ın tanınmış jurnalisti və xəbər aparıcısıdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Actor Barry Cassin has passed away, aged 92". RTE.ie. 15 January 2017. 15 January 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 January 2017.
2. 1 2  "Renowned Irish actor and director Barry Cassin dies, aged 92". Irish Independent. 15 January 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 January 2017.
3. ↑  *Caden, Sarah.* "Another stage of friendship". Irish Independent. 29 December 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 January 2017.

Xarici keçidlər
---------------

* Barri Kassin — IMDb səhifəsi
**Port-Elizabet**- (*ing.* Port Elizabeth, *afrik.* Die Baai)-Cənubi Afrika Respublikasının 6-cı böyük şəhəri.Şərqi Burun vilayətinin Kakadu rayonunun mərkəzi.

Tarixi
------

Frederik qalası
Şəhər ingilis köçkünləri tərəfindən 1820-ci ildə qurulmuşdur.Port-Elizabet 1860-cı ildə şəhər statusu,1861-ci ildə isə muxtariyyət almisdir.Birinci ingilis-bur müharibəsi zamanı şəhər həbs düşərgəsi kimi istifadə edilmisdir.XX əsrin ortalarında CAR-da tüğyan edən irqçi aparteid siyasəti nəticəsində minlərlə qaradərili əhali şəhərdən köçürdülür.
Aperteiddən sonra Port-Elizabet inkişaf edərək CAR-ın əsas liman şəhərlərindən birinə çevrilmişdir.

Fevral 2021-ci ildən bəri Gqeberha adı, Walmer qəsəbəsinin Xosa adından, Port Elizabeth şəhərini təyin etmək üçün Cənubi Afrika hökuməti tərəfindən rəsmiləşdirildi.

Əhali
-----

2011-ci siyahıya alınmasına əsasən şəhərdə 312,392 nəfər yaşayır.Bu nüfuzun 60%-ə yaxınını afrikalı qaradərililər təşkil edir.

Iqtisadiyyat
------------

Port-Elizabet bir çox dəniz yollarının üzərində yerləşdiyindən liman şəhəri kimi tez bir zamanda inkişaf edir.Burdan xaricə konyak,sirkə,şərab,buğda,aloya bitkisi,yağ,sabun və s. mallar ixrac edilirdi.

Müasir dövrdə də Port-Elizabet öz əhəmiyyətini itirməyib.Ölkənin nüfuzuna görə 6-cı şəhəri,həmçinin ən böyük 3-cü liman şəhəridir.

Şəhərdə güclü inkişaf etmiş sahələrdən biri avtobilçilikdir.Beləki bir çox məşhur avtomobil şirkətləri Port-Elizabetdə fəaliyyət göstərir.

Turizm və idman
---------------

Port-Elizabet kifayət qədər gənc olduğundan bura abidələrlə zəngin deyil.Bir çox tarixi binalar Donkin nəsli ilə bağlıdır.Bura meriya binası(1862),Donkin parkını misal göstərmək olar.Şəhərin əsası qoyulmadan əvvəlki dövrə aid əsas bina Frederik qalasıdır(1799).

Şəhərdə bir çox çimərliklər var ki, bunlardan ən əsasları Kinqa və Hobi çimərlikləridir.

Bundan başqa şəhərdə turistik əhəmiyyətli çoxlu parklar və bağlar salınmışdır.

Port-Elizabetdə futbol,reqbi,yüngül və ağır atletika,kriket,hokkey və digər idman növləri üçün stadionlar və idman kompleksləri var.CAR-ın ən köhnə kriket meydançası buradkı Sent-Cons parkındadır.

1. 1 2  South African Post Office.
2. 1 2  .
**Metaverse** — insanların heç bir fiziki səy göstərmədən, artırılmış virtual reallıq cihazları vasitəsilə tamamilə zehni hiss etdikləri perseptual kainat. Bu kainat kompüterlər, android cihazları və 3D cihazları sayəsində insan idrakını süni fiziki mühitə daxil etməyə imkan verir.

Bu gün dünyanın ən əhəmiyyətli metaverse investorlarından biri virtual reallıq cihazları üzərində işləyən Oculus şirkətini 2 milyard dollara satın alan Facebook-dur. Əslində, Facebook, Microsoft kimi mühüm proqram şirkətləri ilə əməkdaşlıq müqavilələri imzalamışdır. Bundan əlavə, Roblox kimi oyun platformaları bu sahədə böyük Ar-Ge investisiyaları edir.

Bu texnologiya yetərincə inkişaf edərsə, insanlar əldə etdikləri virtual reallıq cihazları sayəsində heç bir fiziki səy göstərmədən alış-veriş etmək, kinoya getmək, kafelərdə vaxt keçirmək kimi bir çox fəaliyyətlə məşğul olmaq imkanı əldə edəcəklər.

Tarixi
------

Metaverse anlayışı 1990-cı illərin əvvəllərində ortaya çıxdı. 1992-ci ildə Neal Stephenson tərəfindən ilk dəfə nəşr olunan elmi fantastika romanı olan *Snow crash* metaverse anlayışı uydurma dünyanı xarakterizə edir. Əslində, metaverse anlayışı ilk dəfə təqdim edildiyi zaman həddindən artıq şişirdilmiş və spekulyativ gələcək perspektivi kimi tənqid edilmişdir.

Konsept xüsusilə Facebook-un mövzu ilə maraqlanmağa başladığı zaman daha da ön plana çıxdı. Əslində böyük məlumat anbarına sahib olan Facebook milyonlarla insanın metadatasına malikdir. Bu, süni intellektə əsaslanan süni dünyanın insanların fərdi sərhədlərini təhdid edəcəyi ilə bağlı narahatlıq yaratdı.

Metaverse virtual ictimai məkan yaratmağı vəd edir. Bu ictimai sferanın virtual valyutaları hazırda kriptovalyuta bazarında satılır. Bu baxımdan, konsepsiya internetin gələcəyi kimi görünür. Metaverse adlanan bu süni kainata daxil olan ilk şəhər Seuldur.

2020-ci ildə məşhur rep sənətçisi Travis Skott metaverse mühitində virtual konsert təşkil etdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "What is the metaverse? A (kind of) simple explainer". 2021-11-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-11.
2. ↑  "What is the 'metaverse'? Facebook says it's the future of the Internet". 2021-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-11.
3. ↑  "Facebook Metaverse için ilk anlaşmayı rakibi Microsoft ile yaptı". 2021-11-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-11.
4. ↑  "Facebook Metaverse için ilk anlaşmayı rakibi Microsoft ile yaptı". 2021-11-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-11.
5. ↑  "The Oxford handbook of virtuality". www.worldcat.org. 2021-12-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-11.
6. ↑  "Facebook's vision of the metaverse has a critical flaw". venturebeat.com. 2021-09-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-11.
7. ↑  ""Metaverse"de ilk konsere hazır mısınız?". 2021-11-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-11.
Londonun Oxford küçəsində pornoqrafiyaya qarşı etiraz aksiyası.
**Pornoqrafiyaya qarşı çıxma** səbəbləri arasında dini etirazlar, feminist narahatlıqlar və pornoqrafiya asılılığı kimi zərərli təsirlərin sübutları var.

Dini baxışlar
-------------

 *Əsas məqalə: Pornoqrafiyaya dini baxışlar*
Əksər dünya dinlərinin müxtəlif səbəblərdən pornoqrafiyaya qarşı mövqeləri var. 

Bütün fəqih və din alimlərinə görə, əxlaqsız şəkillərə və təhrikedici və şəhvətsevərlərə baxmaq qadağandır. Quran 24: 30 -da buyurulur: "Tanınan kişilərə de ki, gözlərini aşağı salsınlar və eyblərini qorusunlar, çünki bu onlar üçün daha təmizdir. Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır."

Feminist baxışlar
-----------------

 *Əsas məqalə: Pornoqrafiyaya feminist baxışlar*
Bəzi feministlər, qadınları istismar edən və qadınlara qarşı zorakılığın ortağı olan bir sahə olduğunu iddia edərək, pornoqrafiyaya qarşı çıxırlar.

Mühafizəkar baxışlar
--------------------

Zərərə əsaslanan fikirlər
-------------------------

 *Əsas məqalə: Pornoqrafiyanın təsiri*
1982 -ci ildə Zillman tərəfindən edilən bir araşdırma, pornoqrafiyaya uzun müddət məruz qalmağın həm kişiləri, həm də qadınları cinsi şiddət qurbanlarına qarşı həssaslaşdırdığını göstərdi.

Zillman kimi bəzi tədqiqatçılar, pornoqrafiyanın cinsi təcavüz nisbətlərini artıraraq cəmiyyətə birmənalı ziyan vurduğuna inanırlar.

Həmçinin bax
------------

* Bölgələrə görə pornoqrafiya qanunları
* Qadınlar Pornoqrafiyaya Qarşı
* Pornoqrafiyaya dini baxışlar
* Pornoqrafiyanın təsiri
* Pornoqrafiya asılılığı

İstinadlar
----------

1. ↑  *Slick, Matt.* "What does the Bible say about pornography? Is it wrong?". 2008-12-11. 2009-11-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 May 2013.
2. ↑  *Freeman, Tzvi.* "What's Wrong With Pornography?". 26 September 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 May 2013.
3. ↑  *Mujahid, Abdul Malik.* "Islam on Pornography: A Definite No-No". 9 May 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 May 2013.
4. ↑  *Dolf, Zillmann.* "Report of the Surgeon General's Workshop on Pornography and Public Health: Background Papers: 'Effects of Prolonged Consumption of Pornography'". profiles.nlm.nih.gov. 4 August 1986. 6 July 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 April 2018.
5. ↑  *Simmons, Catherine A.; Lehmann, Peter; Collier-Tenison, Shannon.* "Linking male use of the sex industry to controlling behaviors in violent relationships: an exploratory analysis". Violence Against Women. 14 (4). April 2008: 406–417. doi:10.1177/1077801208315066. PMID 18359877.
Yayma prosesi (1 Üstdən baxış, 2 Yayma prosesinin başlanğıcı, 3 Borunun açılması, 4 Hazır yayma)
İsti halda döymə
**Metalların təzyiq altında emalı** — hissənin verilmiş pəstahdan onun ilkin kütləsini dəyişmədən plastiki deformasiyası yolu ilə alınmasını təsvir edən texnoloji prosesdir.

Prosesin gedişi metallarım kristallik quruluşuna əsaslanır. Vahid sahəyə düşən təzyiq metalda deformasiya baş verir. Metallarda kristallar isotrop və ya anisotrop olurlar. Xarici qüvvənin təsiri altında kristallarda sürüşmə müstəvisi üzrə sürüşmə istiqamətində yerdəyişmələr baş verir. Bu kristalların kub, səthi və ya heksaqonal formalara malik olmasından asılıdır. Deformasiya yerdəyişmə, və ya əkizlərin yaranması kimi baş verir. Yerdəyişmə o zaman baş verir ki, toxunan gərginliyin həddn artıq olması zamanı yaranır. Heksaqonal quruluşlu metallarda tor deformasiya olunaraq başqa vəziyyət alır, əkizlər yaranır. İsti halda deformasiya zamanı rekristalizasiya baş verir. Soyuq halda isə deformasiya reksristallizasiya temperaturundan aşağı temperaturda baş verir.

Metalların təzyiq altında emalı təyinatından asılı olaraq iki tipə bölünür:

* tikintidə və ya sonardan kəsmə ilə və ya baçqa yolla emal olunacaq daimi en kəsiyə malik pəstahların alınması yayma, dartma və pressləmədir.
* hazır hissənin formasına yaxın həndəsəyə malik olan və sonuncu dəqiqliyi yalnız mexaniki emal ilə həyata keçirilən pəstahların hazırlanması döymə və ştamplama ilə əldə edilir.

**Yayma**

Bu proses zamanı pəstah iki fırlanan vallar arasında sürtünmə qüvvəsinin təsiri altında dartılaraq, eninə təsir edən qüvvəni təsiri altında plastiki deformasiyaya uğrayaraq lazımi formaya salınır.

**Presləmə**

Presləmədə pəstah qapalı formada sıxılaraq matrisanın əvvəlcədən verilmiş həndəsyə malik deşiyindən keçirilir. Bu zaman material plastiki deformasiyaya uğrayaraq lazım olan en kəsiyini alır.

**Dartma**

Pəstah iki müxtəlif en kəsiyə malik matrisalardan eçərək tədricən en kəsiyi kişilir və beləliklə plastiki deformasiya nəticəsində sonuncu matrisanın deşiyinin formasına uyğun en kəsikdə alınır.

**Döymə**

Burada verilmiş metal kütlə xüsusi alətin köməyi ilə hissə-hissə döyülməklə lazımi formaya salınır.

**Ştamplama**

Ştamplama zamanı metallik pəstah xüsusi tərtibatın- ştampın köməyi ilə sıxılaraq bir dəfəyə lazımi
həndəsi formaya salınır. Sıxma zamanı metall deformasiya edərək ştampın içini doldurur. Soyuq və isti halda ştamplama mövcuduur.
**Port of Speyn** (*ing.* Port of Spain) — Trinidad və Tobaqonun paytaxtı, ölkənin siyasi, iqtisadi və mədəni mərkəzi.

Tarixi
------

Port of Speyn şəhərinin əsası XVI əsrdə ispan işğalçıları tərəfindən qədim hindulara məxsus Konkerabiya adlanan yaşayış məskəninin yerində qoyulmuşdur. 1783-1796-cı illərdə Konkerabiya Trinidad adasında ispan müstəmləkə idarəçiliyinin inzibati mərkəzi olmuşdur. Şəhər yeni - Port of Speyn adını (ingiliscə tərcümədə "ispan limanı") 1797-ci ildə bu əraziyə ingilis mülkü də birləşdirildikdən sonra almışdır.

Coğrafiyası
-----------

Port of Speyn şəhəri kiçik Antil adaları qrupuna daxil olan Trinidad adasının şimal-qərbində, Karib dənizinin Pariya körfəzində yerləşir. Paytaxtın hava şəraiti rütubətli və isti subekvatorial iqlimin təsiri ilə formalaşır. Orta illik yağıntının miqdarı 1910 mm-ə çatır. Havanın orta temperaturu yanvar ayında +26°S-yə, iyul ayında isə +27°S-yə yaxındır. Quraqlıq mövsümü yanvar ayından may ayına qədər davam edir.

Əhalisi
-------

Əhalisi 50 min nəfərdir (2010). Paytaxtın etnik çoxluğu — zəncilər, kreollar və hind-pakistanlılardır. Şəhərdə həmçinin az sayda çinlilər və avropalılar yaşayırlar.

Dil
---

Dövlət dili ingilis dilidir. Həmçinin ispan, hind və patua dilləri də yayılıb.

Din
---

Əhalinin əksər hissəsi – 70 %-i xristaianlardır (katolik və protestantlar); induizm və buddizm tərəfdarları da vardır.

Xarici keçidlər
---------------

* cityofportofspain.org.tt — Port-of-Speyn rəsmi saytı


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Trinidad və Tobaqo ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |



|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Şəhər** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
**Porsuq** və ya **Bursuk** — Böyük Səlcuqlu dövlətinə xidmət edən türk hərbi komandandır. Porsuqun atasıdır. Oğlu Məhəmməd Təpərə xidmət etmişdir.

Həyatı
------

Sultan Toğrul Porsuqu 1059-cu ildə şahnəliyə, 1063-cü ildə isə hacibliyə təyin etmişdir. Sonrakı il Sultan Alp Arslan tərəfindən asılı dövlətlərdən vergi toplamaq vəzifəsi ona verildi. Malazgird döyüşünə qatıldığı deyilsə də, tarixçilər buna şübhə ilə yanaşırlar. 1077-ci ildə Sultan Məlikşah onu Anadolunun fəthinə göndərdi. Bizans imperiyasını Böyük Səlcuqlu dövlətinə 300.000 dinar xərac, birbaşa imperatoru da 30.000 dinar cizyə verməyə məcbur etmişdir.

1078-ci ildə Sultan Məlikşahın əmri ilə Qutalmışın oğulları arasındakı mübarizəyə müdaxilə etmişdir. Süleymanşah ilə ittifaq edərək Mnasuru kənarlaşdırdı. Bir başqa versiyaya görə, Süleymanşahla Mansurun Bizans taxtına çıxmasında mühüm rol oynadıqları imperator Nikiforos Botaneiates ilə ittifaq etdikləri, bundan dolayı Porsuqun uğurlu ola bilmədiyi, hətta türkmanların Süleymanşahın ətrafında toplanmasına və onun daha da güclənməsinə səbəb olmuşdur.

Sultan Məlikşah 1084-cü ildə Mosulda olarkən qardaşı Şijabüddövlə Təkəşin Xorasanda üsyan etdiyini öyrənib üsyanı yatırmaq üçün yola çıxdığı zaman yanındakı hərbçilər arasında Porsuq da var idi. Anadolu Səlcuqlu sultanı Şüleyman şahın 4 iyun 1086-cı ildə ölümündən sonra Məlikşahın 1086-cı ildə İsfahandan Hələbə göndərdiyi ordunun avanqard bölmələrinin başında Porsuq durmuşdu. Süleyman şahın yerinə vəkil olaraq təyin etdiyi Əbülqasım İznikdə özünü hökmdar elan etdi və tanınması üçün Məlikşaha müraciət etdi. Məlikşah bu istəyi rədd etdi və Porsuqu 50.000 qoşunla onun üzərinə göndərdi. Porsuq İzniki 3 ay mühasirədə saxlasa da, Bizansdan yardım alan Əbülqasıma qalib gələ bilmədi. Bundan sonra Məlikşah onu geri çağırıb, onun yerinə Urfa əmiri Bozanı İznikə göndərdi. 

Porsuq Sultan Börkiyarığın əmisi Tutuşla girdiyi taxt mübarizəsində Börkiyarığı dəstəklədi. Börkiyarığın Tutuşun qarşısında məğlub olmasından sonra İbn əl-Əsirə görə 1094-cü ildə Porsuqla Börkiyarıq Sultan Mahmudun hakimiyyəti altındakı İsfahana sığındı. Bağdaddakı Səlcuqlu nümayəndəsi olan Porsuq 1097-ci ilin avqust ayında batini fədaisi tərəfindən qətlə yetirildi. Oğullarından Ağböri ilə Zəngi atalarının ölümünə baiskar kimi Börkiyarığın vəziri Məcdülmülk olduğunu bildirdilər və Börkiyarığın düşərgəsindən ayrıldılar. Vəzirin onlara təslim edilməsini tələb etdilər. Sultan bunu etməyə əcbur oldu. Bu Porsuqun oğullarının ordu içindəki nüfuzunun sübutudur. 

Digər oğlu isə özü ilə eyni adı daşıyan general Porsuqdur.

Həmçinin bax
------------

* Porsuq (Məhəmməd Təpərin generalı)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Abdülkerim Özaydın.* "PORSUK". TDV İslâm Ansiklopedisi. 2020-01-03 tarixində arxivləşdirilib.
**Qosman Japarov** - Qazaxıstanın Azərbaycandakı diasporunun görkəmli nümayəndəsi

Həyatı
------

Japarov 1 sentyabr 1923-cü ildə Semipalatinsk vilayətində anadan olub.

O, 3 yaşında atasını itirib. Repressiya illərində isə anası Stalinin düşərgələrində ölüb. Böyük Vətən Müharibəsi başlayanda Qosman cəbhəyə yollanıb. Japarov snayper olub. Müharibə başa çatdıqdan sonra onu Qızıl Ordu sıralarında saxlayıblar və gələcək hərbi xidməti Azərbaycanda keçib.

1951-ci ildə Daxili İşlər Nazirliyi sisteminə keçən Japarov cinayət-axtarış şöbəsində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. Polkovnik rütbəsini alan qazaxıstanlı xadim 1970-ci ildə SSRİ partiya orqanlarının mühafizə bölməsinə rəhbərlik edib. Başqa sözlə, həmin vaxt Azərbaycan SSR kommunist partiyasının I katibi işləyən Heydər Əliyevin əsas cangüdəni olub. Azərbaycanda "Osman paşa" kimi də məşhur olan Japarov bu adı məşhur türk generalının şərəfinə Heydər Əliyevdən alıb.

Xeyli yaşlı olmasına baxmayaraq, Osman Japarov 2007-ci ilin sonlarınadək Azərbaycanın Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətində (XDMX) məsləhətçi kimi çalışıb. O, yüksək rütbəli şəxslərin mühafizəsi üzrə gənc nəsil hazırlığı məktəbinə rəhbərlik edib.

2009-cu ildə 87 yaşında ikən Bakıda vəfat edib.

Mənbə
-----

* Qosman Japarov öldü Arxivləşdirilib 2009-11-08 at the Wayback Machine
* В Баку скончался видный представитель казахской диаспоры в Азербайджане
**Endər Günlü** — Fransada yaşayan türk əsilli yarımmüdafiəçi

1984-cü il təvəllüdlü Endər Lion "Olimpik"inin yetirməsidir.

Onun ilk peşəkar klubu İsveçrə çempionatının 2-ci dəstəsində mübarizə aparan "Etual" olub. 2003-2005-ci illərdə bu komandanın şərəfini qoruyan türk futbolçu sonra İspaniyaya üz tutub. O, bu ölkənin 2-ci dəstə təmsilçisi "Oruvela" komandasının şərəfini qoruyub. 2007-2008-ci illər ərzində isə Türkiyədə top qovub. "Adanadəmirspor"a (2-ci dəstə) transfer olunan Endər Tunisdə də legioner həyatı yaşamağa vaxt tapıb. Belə ki, yarımmüdafiəçi 2008-ci ildə Tunisin güclülər dəstəsində mübarizə aparan "Qafsa"nın heyətində çıxış edib. 2009-cu ilin yanvarında isə İsveçrəyə dönərək 3 ay ərzində aşağı dəstə təmsilçisi "Rasing Ceneve"də top qovub.

Endər Günlü bundan sonra "Olimpik-Şüvəlan"ın formasını geyinəcək. Artıq onunla münasibətləri rəsmiləşdirən paytaxt təmsilçisi 2 il müddətində orta sahə oyunçusunun xidmətindən yararlanacaq.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Futbolçu** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |

İstinadlar
----------
**Endrü Stetson** (*ing.* Andrew Stetson) — Kanadalı modeldir.

Kariyerası
----------

Endrü Stetson 23 yaşında model olmamışdan əvvəl dülgərlik ilə məşğul olub. Onu NAM agentinin əməkdaşı Noruani Anderson bu sahəyə yönləndirib.

Bir ilə yaxın Nyu Yorkda və Avropada modelliklə məşğul olduqdan sonra geri qayıdaraq əvvəlki dülgərlik işinə qayıtsa da, sonradan dostları və ailəsi onu yenidən modelliyə qayıtmağa həvəsləndirdilər. Həmin vaxtdan etibarən o bir çox Armani, Chanel, Dolce & Gabbana, Zara, Calvin Klein, Levi's, Bloomingdales, və H&M kimi şirkətlərin reklamlarında göründü. O həmçinin 2005-ci ilin noyabr ayında və 2010-cu ildə mayda fransız qey jurnalı olan Têtu-nun üz qabığında göründü. Bundan sonra jurnal 6 səhifəni ona həsr edərək onun haqqında yazdı. 2006-cı ildə avqustda Endrü Calvin Klein-in ətir şirkəti olan Euphoria ilə 3 illik müqavilə bağladı. O Karson Parker tərəfindən Euphoria-nın uğurlu siması, Qarrett Neff isə şirkətin uğurlu təşkilatçı modeli elan edildi.

19 mart 2011-ci ildə Endrü və sevgilisi Stin Danimarkada evləndilər.

Xarici Keçidlər
---------------

Models.com saytında

İstinadlar
----------



1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-03-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-04.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2010-08-28 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-04.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2011-08-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-04.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-04.
**Külək - Bozqurdun sirri** - Azərbaycanlı yazıçı Xülya Cəfərova tərəfindən yazılmış Azərbaycan ədəbiyyatında süjet xəttində superqəhrəmanların yer aldığı Külək trilogiyasından olan sayca ikinci romandır. Bu əsərdə seriyanın ilk kitabı olan Külək - Yel kürəsinin şahzadəsi romanında təsvir olunan mübarizə fərqli məkanda davam edir. Əsərin əsas qəhrəmanı Külək artıq böyüyüb və indi təkcə vətəni Yel kürəsini yox, həm də buzların əsir aldığı anası Umayı, Mirvari planetini də xilas etməlidir. Bütün kainatı gözləyən təhlükədə isə ona ən böyük himayədarı və qoruyucusu Bozqurd, şahzadə İnci və fövqəlgüclərə malik insan - Qaya kömək edəcək.

Kitab haqqında fikirlər
-----------------------

***Qənirə Paşayeva**, millət vəkili* - Bu roman insanlara daxillərindəki superqəhrəmanı üzə çıxarmağa kömək edir. Ədəbiyyatımızda ilk milli superqəhrəman olan Külək Azərbaycan və ümumtürk dəyərlərini özündə ehtiva edir. Roman gənclərimiz üçün özünükəşfə çağırışdır.

Xarici keçidlər
---------------

* Külək trilogiyasının 2-ci kitabı "Külək - Bozqurdun sirri" çap olunub Arxivləşdirilib 2020-06-16 at the Wayback Machine
* "Külək - Bozqurdun sirri" kitabının təqdimatı olub

İstinadlar
----------