recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Faiq Nəsib oğlu Musayev** — alim, kimya elmləri doktoru, ABŞ-nin Virciniya Universitetinin professoru.

Həyatı
------

Faiq Musayev 1952-ci ildə Qazax rayonunun Çaylı kəndində anadan olmuşdur. Çaylı kənd orta məktəbini qızıl medalla bitirdikdən sonra Azərbaycan Pedaqoji Universitetinin Kimya fakültəsinə daxil olmuşdur. Həmin universiteti Lenin təqaüdü ilə bitirmişdir.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Hərbi xidməti başa vurduqdan sonra AMEA-nın Qeyri-üzvi və Fiziki kimya İnstitutunun "Quruluş kimyası" laboratoriyasında elmi fəaliyyətə başlamışdır. Kompleks birləşmələrin sintezi, quruluşu və xassələrinin öyrənilməsi sahəsi üzrə elmi tədqiqat işləri ilə məşğul olmuşdur. 1979-cu ildə elmlər namizədi, 1991-ci ildə doktorluq dərəcəsi almışdır. 1993-cü ildən 1998-ci ilədək Tayvanda "Quruluş kimyası" laboratoriyasında fəaliyyət göstərmişdir. 1998-ci ildə Yeni Zelandiya, Braziliya və ABŞ-dən dəvət almışdır. 1998-ci ildən ABŞ-nin Virciniya Universitetinin "Quruluş kimyası" laboratoriyasında çalışır. Həmin universitetin professorudur.

İstinadlar
----------



1. 1 2 .  Arxivləşdirilib 2017-12-30 at the Wayback Machine Bakı Dövlət Universiteti  (az.)
**Vəlixan Qarayev** (tam adı: *Qarayev Vəlixan Novruz oğlu*; 8 iyun 1960) — tibb elmləri doktoru. İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi "Tibbi Ərazi Bölmələrini Idarəetmə Birliyi" publik hüquqi şəxsin "Şamaxı Müalicə Diaqnostika Mərkəzi" publik hüquqi şəxsində Direktor vəzifəsində çalışır.

Həyatı
------

Vəlixan Qarayev 8 iyun 1960-cı ildə anadan olmuşdur.

Karyerası
---------

1985-ci ildə N. Nərmanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun Müalicə işi fakültəsini bitirmişdir. 1985–1986-cı illərdə Saratov Tibb İnstitutunun "Cərrahiyyə" kafedrasında internaturanı həkim cərrah ixtisası üzrə bitirmişdir.

1987-ci ildən 1996-cı ilədək Kazan şəhərində 7 saylı klinik şəhər xəstəxanasının cərrahiyyə şöbəsində — Həkimləri Təkmilləşdirmə Akademiyasının "Ümumi və təcili cərrahiyyə" kafedrasının bazasında cərrah vəzifəsində çalışmışdır.

1996-cı ildən 2000-ci ilədək RF FSX-nın Nijni Novqorod şəhəri Hərbi Tibbi İnstitutunun "Cərrahi xəstəliklər" kafedrasında müəllim işləmişdir.

2000-ci ildən 2011-ci ilədək Kazan şəhərində 7 saylı klinik şəhər xəstəxanasının cərrahiyyə şöbəsində — Həkimləri Təkmilləşdirmə Akademiyasının "Ümumi və təcili cərrahiyyə" kafedrasının bazasında həkim-cərrah kimi çalışıb və şöbə müdiri vəzifəsini əvəz edib. Mütəmadi olaraq Həkimləri Təkmilləşdirmə Akademiyasının "Ümumi və təcili cərrahiyyə" kafedrası ilə elmi-praktik əməkdaşlıq edib.

2011-ci ildən 2012-ci ilədək Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Şamaxı Müalicə Diaqnostika Mərkəzi cərrahiyyə şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. 2012-ci ildən 01.01.2020-ci ilədək Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Şamaxı Müalicə Diaqnostika Mərkəzinin Baş həkimi, 01.01.2020-ci ildən indiyədək Icbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi "Tibbi Ərazi Bölmələrini Idarəetmə Birliyi" publik hüquqi şəxsin "Şamaxı Müalicə Diaqnostika Mərkəzi" publik hüquqi şəxsində Direktor vəzifəsində çalışır..

Elmi fəaliyyəti
---------------

1999-cu ildə namizədlik dissertasiyasını, 2009-cu ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsini almışdır.

1998-ci ildən ali dərəcəli həkim-cərrahdır. Qarın və döş boşluğları orqanlarında, ətraflarda, damarlarda təcili və planlı cərrahi əlaməliyyatları açıq və endoskopik üsullarla tam həcmdə yerinə yetirir.

49 elmi işin, 1 monoqrafiyanın, 17 ixtira və 5 tədris vəsaitinin müəllifidir.

Mükafatları
-----------

* Rusiya Rusiya Federasiyasının FSX I dərəcəli diplomu (ixtira və rasionalizatorluq işinə görə) (26 may 2000).
* Rusiya Rusiya Federasiyasının FSX Fəxri Fərmanı (1999).
* Rusiya Rusiya Federasiyasının Tatarıstan Respublikası Dövlət Şurasının Fəxri Fərmanı.

Ailəsi
------

Ailəlidir, bir oğlu və bir qızı var.

İstinadlar
----------

1. ↑  Рауф Гараев: "За бой в тюрьме я заработал 1200 долларов. На воле лишь однажды было больше" Arxivləşdirilib 2016-03-07 at the Wayback Machine. business-gazeta.ru  (rus.)
2. ↑  Şamaxı rayon İcra Hakimiyyəti başçısının yanında şuranın iclası keçirilmişdir. shamaxi-ih.gov.az, 04.04.2014  (az.)

Müəllif hüquqları
-----------------

* Redaktə: smahmudov2018@gmail.com (Simral Mahmudov)
* Facebook profili
**Rasim Cəfər oğlu Şərifov** (10 noyabr 1955, Hacıhətəmli, İsmayıllı rayonu – 12 yanvar 2018) — İsmayıllı rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı (1992-1993)

Həyatı
------

Əslən haputlu olan Rasim Şərifov 1955-ci il noyabrın 10-da İsmayıllı rayonunun Hacıhətəmli kəndində anadan olmuşdur.

1973-cü ildə Hacıhətəmli kənd orta məktəbini əla qiymətlərlə, 1977-ci ildə H.Zərdabi adına Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Filologiya fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

İlk əmək fəaliyyətinə doğma kənd məktəbində dil-ədəbiyyat müəllimi kimi başlamış, 1980–1984-cü illərdə həmin kənddəki Kuybışev adına sovxoz komsomol komitəsinin katibi seçilib. İşgüzarlığı, gənclərlə işləmək qabiliyyətini nəzərə alaraq ona etimad göstərilmiş, 1984-cü ilin may ayında İsmayıllı rayon komsomol komitəsinin ikinci katibi seçilmişdir. 1986-cı ildə o, rayon partiya komitəsinin təşkilat komitəsinin təlimatçısı vəzifəsinə irəli çəkilib. 1988-ci ilin avqust ayında Hacıhətəmli kənd orta məktəbinin direktoru təyin edilmişdir.

Rasim Şərifov smayıllı rayon Xalq Cəbhəsinin rəhbəri kimi olmuşdur.

Rasim Şərifov 27 may 1992-ci ildə İsmayıllı rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı təyin edilmiş, 20 avqust 1993-cü ildə isə həmin vəzifədən azad edilmişdir.

1993–1998-ci illərdə ictimai-siyası fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 1998-ci ilin mart ayından "Olaylar" ekoloji araşdırmalar mərkəzinin direktoru, 2004-cü ildən "Ulu Xudafərin" jurnalının baş redaktoru işləmişdir. Milli Vəhdət Partiyasının üzvü, partiyanın icra aparatının rəhbəri olmuşdur. 1995, 2000 və 2005-ci illərdə Milli Məclisə seçkilərdə deputatlığa namizəd olmuşdur.

Rasim Şərifov uzun sürən xəstəlikdən sonra 12 yanvar 2018-ci ildə vəfat etmişdir.

Ailəsi
------

Ailəlidir, 3 övladı var. Övladları ali təhsil almışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  *"Şərifovun İsmayıllı rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı təyin edilməsi və M. B. Süleymanovun həmin vəzifədən azad edilməsi haqqında"*[*ölü keçid*] Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 27 may 1992-ci il tarixli, 791 nömrəli Fərmanı. e-qanun.az  (az.)
2. 1 2 3  *"V. N. Rəhimovun İsmayıllı rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı təyin edilməsi və R. C. Şərifovun həmin vəzifədən azad edilməsi haqqında"* Arxivləşdirilib 2018-08-09 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 avqust 1993-cü il tarixli, 727 nömrəli Fərmanı. e-qanun.az  (az.)
3. ↑  İsmayıllının sabiq icra başçısı vəfat edib. report.az, 12.01.2018  (az.)
**Hindistan Həmkarlar İttifaqları Mərkəzi** və ya qısaca **HHİM** — Hindistanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatı. Mərkəzin baş qərargahı Yeni Dehlidə yerləşir.

Tarixi
------

1947-1948-ci illərdə Hindistanda 2 aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatı fəaliyyət göstərirdi. Bunlar Hindistan Kommunist Partiyasının nəzarəti altında olan Ümumhind Həmkarlar İttifaqları Konqresi və millətçilərin təşəbbüsü ilə yaradılan Hindistan Milli Həmkarlar İttifaqları Konqresi idi. Göründüyü kimi, hər iki təşkilat müxtəlif siyasi partiyaların himayəsinə və ideologiyasına söykənmişdi. Bu isə işçilərin hüquqlarını qoruyan bir qurum üçün çox da arzuolunan hal deyildi. Məhz bu səbəbdən 1948-ci ildə tam müstəqil fəaliyyət göstərən, heç bir siyasi partiyadan asılılığı olmayan **Hindistan Həmkarlar İttifaqları Mərkəzi** yaradıldı.

Təşkilatın yaranmasını təsdiq edən konqresdə Hindistan Əmək Federasiyası, Hind Mazdoor Paçayat və digər müstəqil həmkarlar ittifaqları iştirak ediblər. Konqresdə 427 təşkilat 600 nəfər nümayəndə ilə təmsil olunurdu.

Fəaliyyəti
----------

Mərkəz əməkçi insanların əmək və sosial hüquqlarının müdafiəsini demokratik prinsiplərə əsaslanmaqla özünun prioritet vəzifəsi hesab edir.

Əməkçi qadın və kişiləri maraqlandıran bütün məsələləri hər zaman diqqətdə saxlayır. Əmək bazarında baş verən dəyişikliklər, uşaq əməyinin istismarı, gender problemləri, məşğulluq, gənclərin işlə təmin edilməsi, narkomaniya və QİCS-in azaldılması məsələləri ilə bağlı müxtəlif proqramlar və layihələr hazırlayır.

Tərkibi
-------

Mərkəz 3 milyon 300 min üzvü özündə cəmləşdirir.

Rəhbərləri
----------

Hazırda təşkilata Şarada Rao sədrlik edir.

Beynəlxalq münasibətlər
-----------------------

Təşkilat Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının üzvüdür.

Mənbə
-----

* **Afaq HÜSEYNOVA**. *Hindistan Həmkarlar İttifaqları Mərkəzi* Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 31 avqust 2013-cü il.  (az.)
**"Yeni Reyn Qəzeti"** (*alm.* Neue Rheinische Zeitung‎) — Kölndə çıxan gündəlik qəzet.

1848-ci il iyunun 1-dən 1849-cu il mayın 19-dək Karl Marksın redaktorluğu ilə Kölndə çıxan gündəlik qəzetdir. Redaksiyanın tərkibinə F. Engels, V. Volf, G. Veyert, F. Volf, E. Dronke, F. Freyliqrat və H. Bürgers daxil idilər.

Demokratiyanın proletar cinahının mübarizə orqanı olan qəzet xalq kütlələrinin tərbiyəçisi rolunu oynayır, onları əksinqilaba qarşı mübarizəyə qaldırırdı. Almaniya və Avropa inqilablarının ən mühüm məsələlərində qəzetin mövqeyini müəyyən edən baş məqalələr bir qayda olaraq Marks və Engels tərəfindən yazılırdı.

1849-cu ilin mayında əks-inqilabıb ümumi hücumu şəraitində Prussiya hökuməti Marksın Prussiya təbəəliyi almamasından istifadə edərək, onu Prussiyadan sürgün etmək haqqında əmr verdi. Marksın sürgün edilməsi və "Yeni Reyn Qəzeti"nin digər redaktorlarına qarşı cəza tədbirləri görülməsi qəzetin nəşrinin dayandırılmasına səbəb oldu. Qəzetin qırmızı rənglə çap edilmiş axırıncı, 301-ci nömrəsi 1849-cu il mayın 19-da çıxdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  **V. İ. Lenin**, *"Demokratik inqilabda sosial-demokratiyanın iki taktikası"*, Bakı, "Azərnəşr", 1969, səh. 145–146.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | GND: 4550817-3 · LCCN: no2007125723 · VIAF: 212124521, 89144647641875548305 · WorldCat VIAF: 212124521, 89144647641875548305 |

| ⛭Almaniya KİV-ləri |
| --- |
| Qəzetlər | 
Müasir
Süddeutsche Zeitung (SZ, 1945)
Die Welt (1946)
Handelsblatt (1946)
Die Zeit (1946)
Neues Deutschland (1946)
Junge Welt (1947)
Westdeutsche Allgemeine Zeitung (WAZ, 1948)
Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ, 1949)
Bild (1952)
Die Tageszeitung (taz, 1978)
Fəaliyyət göstərməyən
Völkischer Beobachter (1887 — 1945)
Neue Rheinische Zeitung ()
Das Volk (1945 — 1946)
Frankfurter Rundschau (1945 — 2012)
Financial Times Deutschland (2000 — 2012)
 |
| Jurnallar | 
müasir
Der Spiegel (1947)
Stern (1948)
Focus (1993)
 |
| Telekanallar | 
ARD (1950)
ZDF (1963)
 |
| Radio stansiyalar | 
Deutschlandfunk (1962)
 |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qurbantəpə.

**Qurbantəpə dağı** — Azərbaycanda, Qubadlı rayonu, Məlikəhmədli kənd yaxınlığında yerləşən dağ. Dağın maksimal hündürlüyü 1075 metrdir.

Yerləşməsi
----------

Gorusdan Qubadlıya gedən yolun sağ kənarındadır. Məlikəhmədli kəndindən Yazı düzünə çıxan Gülsəyeri yolunun sağ hissəsində yerləşir.

Toponimikası
------------

Qurbantəpə toponimi "qurban vermə" və ya "qurban kəsmə" hadisəsi ilə bağlı olaraq meydana gəlmişdir. Yerli sakinlərin sözlərinə görə uzun zaman yağış yağmadıqda və ya quraqlıq baş verdikdə, bu təpədə qurban kəsmə ayini icra edilirdi. Beləki Yazı düzündə aparılan əkinlər dəmyə istiqamətli olması səbəbindən əkin ancaq yağıntı sularına əsaslanırdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Qurbantəpə dağı" ( (az.)). mapcarta.com. 2019-01-21. 2019-01-231 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 231-0112-2019.
2. ↑  "Qurbantəpə dağı". 2019-01-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-21.
3. ↑  Qurbantəpə (dağ) // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. II cild. Bakı: Şərq-Qərb. 2007. 304. ISBN 978-9952-34-156-0.
**İslam Şamil oğlu Qarayev** — Azərbaycan alimi, iqtisad elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunun rektoru (1994-2000), Azərbaycan Dövlət Plan Komitəsinin İqtisadiyyat İnstitutunda bölmə və şöbə müdiri (1968-1977), Azərbaycan Xarici Dillər İnstitutunun Siyasi iqtisad kafedrasının müdiri, uzun illər Azərbaycan EA İqtisadiyyat və Azərbaycan Dövlət Plan Komitəsi nəzdində Elmi-Tədqiqat İnstitutunda müxtəlif vəzifələrdə çalışıb.

Həyatı
------

İslam Qarayev 1940-cı ildə Qazax rayonunun 2 ci Şıxlı kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin "İqtisadiyyat" fakültəsini bitirmişdir (1961).

2015-ci ilin oktyabr ayının 2-də Bakı şəhərində vəfat edib.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Moskva şəhərində SSRİ EA-nın İqtisadiyyat İnstitutunun aspirantı olmuş (1963-1966) və 1966-cı ildə vaxtından əvvəl həmin İnstitutda müdafiə edərək namizədlik dərəcəsi alıb. 1983-cü ildə doktorluq dərəcəsi və 1985-ci ildə professor adı alıb.

Uzun illər Azərbaycan EA İqtisadiyyat və Azərbaycan Dövlət Plan Komitəsi nəzdində Elmi-Tədqiqat İnstitutunda müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. 1987-1992-ci illərdə Azərbaycan Dillər İnstitutunun "Siyasi iqtisad" kafedrasının müdiri olub. Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunda birinci prorektoru (1992-1994), 1994-cü ilin yanvarından 2000-ci ilin noyabrına qədər həmin institutun rektoru vəzifəsini icra edib.

300 çap vərəqdən yuxarı elmi əsərləri, monoqrafiyaları, dərslikləri, dərs vəsaitləri və elmi məqalələri çapdan çıxıb.

2015-ci ilin oktyabrına kimi Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin "Aqrar-sənaye müəssisələrinin iqtisadiyyatı və idarə edilməsi" kafedrasına rəhbərlik edib.

İstinadlar
----------

1. ↑ .  Arxivləşdirilib 2022-03-03 at the Wayback Machine UNEC  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* aseu.az — İslam Qarayev rəsmi saytı

| ⛭Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti |
| --- |
| Rəhbərlər | Mehdibəy İsmayılov (1930-1934) • Rəşid Qayıbov (1934-1937) • Məcid Quliyev (1937) • Həbib Hüseynov (1937-1939) • Bilqeyis Həşimzadə (1939-1941) • Əliqulu Fərəcov (1945-1950) • Xurşud Məmmədov (1951-1954) • Şamil Əliyev (1955-1959) • Sərvər Aslanov (1966-1973) • Zeynal Ələkbərov (1973-1986) • Rahib Quliyev (1986-1989) • Fuad Ələsgərov (1989-1992) • Həsən Qasımov (1992-1994) • İslam Qarayev (1994-2000) • Əli Abbasov (2000-2004) • Telman Hüseynov (2004) • Şəmsəddin Hacıyev(2004-2014) • Ədalət Muradov (2014-) |
| Fakültələr | Beynəlxalq İqtisadiyyat Məktəbi • Rus İqtisad Məktəbi • Biznes və menecment • İqtisadiyyat • Mühəndislik • Maliyyə və mühasibat • Rəqəmsal iqtisadiyyat • Türk dünyası iqtisad |
| Digər | Dərbənd filialı • Zaqatala filialı • Maliyyə-İqtisad Kolleci • İqtisadçı qəzeti • İqtisadçı Voleybol Klubu |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Söz (dəqiqləşdirmə).
**Söz** — hərflərdən meydana gələn və məna kəsb edən kəlmənin sinonimidir. Daha geniş desək, *söz* səslərdən əmələ gələn, müəyyən məna və ya hiss-həyəcan bildirən səsbirləşməsidir.

Günümüz sözlərinin də, günümüz dövlətləri və millətləri kimi mütləq köhnə bir keçmişi vardır sözlər, bir çox dövr içində şəkillənərək günümüzə qədər çatarlar.

Maraqlı faktlar
---------------

* Azərbaycan dilində ən uzun söz 34 hərfli "elektrikləşdiricilərimizdənsinizmi" sözüdür. Daha bir neçə uzun söz var, məsələn "Azərbaycanlılaşdırılmamışlardansınızmı" 39 hərf var.

Söz dilin sematik yarısının əsas vahidi, təfəkkürdəki anlayışların işarəsi, ifadəçisidir. Dilin əsas funksiyalarından olan nominativ funksiya məhz sözlər əsasında reallaşır. Dil nə quru qrammatik qanunlar, nə də sırf fonetik səslənmələr dilidir. Dil sözlər dilidir. Söz olmasa obyektiv gercəklikdəki əşyaları və insan şüurundakı anlayışları adlandırmaq olmaz. Dildəki sözlərin mexaniki çoxluğu dilin inkişafından xəbər verir. Sözü çox olan xalqın (dilin) təfəkkürü zəngin olur.

* Dünyada ən həcmli və çətin tərcümə edilən söz yaqan dilində olan "mamihlapinatapai" sözüdür. Təxmini mənası: Heç bir tərəfin etmə iqtidarında olmadığı halda hər iki tərəfin istədiyi bir şeyi etmək üçün bir-birinin gözlərinin içinə baxaraq iki tərəfdən birinin həyata keçirilməsi istənilən şeyi yerinə yetirmək təklifini etməsidir.

Həmçinin bax
------------

* Tavtologiya

İstinadlar
----------

1. ↑  Erdem KONUR,"GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE 'İYİ' KELİMESİ Arxivləşdirilib 2016-09-24 at the Wayback Machine", Edebiyat ve Sanat Akademisi
2. ↑  A. Babayev "Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti" , Bakı "elm və təhsil" 2008
**Cənubi Afrika Həmkarlar İttifaqları Konqresi** (*ing.* Congress of South African Trade Unions) — Cənubi Afrikanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Baş qərargahı Yohannesburqda yerləşir.

Tarixi
------

Konqres 1 dekabr 1985-ci ildə bir neçə təşkilat və federasiyanın birləşməsi nəticəsində yaranmışdır.

Tərkibi
-------

Yarandığı vaxt qısa zaman ərzində tərkibinə 33 təşkilat və yarım milyon üzv cəmləşmişdir.

Hazırda təşkilatın tabeçiliyində 21 həmkarlar ittifaqı təşkilatı fəaliyyət göstərir. Konqres 1,8 milyon üzvü özündə cəmləşdirir.

Fəaliyyəti
----------

Təşkilat yarandığı ilk gündən ona üzv olan işçilərin hüquqlarını qorumaq istiqamətində əlindən gələni əsirgəməyib. Dəfələrlə təşkilatın təşəbbüsü ilə irimiqyaslı nümayiş, tətil, etiraz aksiyaları keçirilib. Etirazlara əsas səbəb isə işçilərin maaşlarının qaldırılmaması, iş şəraitinin yaxşılaşdırılması yönündə heç bir addım atılmaması, iş saatının uzadılması olub. Demək olar ki, əksər hallarda konqresin tələbləri yerinə yetirilib.

Rəhbərləri
----------

Təşkilatın ilk prezidenti İlayca Bereyi olub. O, 1991-ci ilədək quruma rəhbərlik edib.

Hazırda təşkilata Sidumo Dlamini rəhbərlik edir.

Mənbə
-----

* **Afaq HÜSEYNOVA**. *Cənubi Afrika Həmkarlar İttifaqları*[*ölü keçid*]. "Ülfət" qəzeti, 5 oktyabr 2012-ci il.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* cosatu.org.za — Cənubi Afrika Həmkarlar İttifaqları Konqresinin rəsmi saytı
1932-ci ildə satışa buraxılmış arifmometr
**Arifmometr** (*yun.* αριθμός — "rəqəm", "hesab" və *yun.* μέτρον — ölçü) — alman alimi Qotfrid Leybnitsin yaratdığı stolüstü hesablama maşını.

Ümumi məlumat
-------------

Toplama, çıxma, vurma, bölmə əməllərinin aparılması üçün işlədilən stolüstü mexaniki və ya elektromexaniki hesablama qurğusu. 15-ci əsrin sonlarında Leonardo da Vinçi 13 mərtəbəli cəmləmə qurğusunun eskizini vermişdir. İlk hesablama maşınları V.Şikkard (1623), B.Paskal (1642) və Q.Leybnits (1672) tərəfindən yaradılmışdır. Arifmometrin istehsalını ilk dəfə K.Tomas Paris şəhərində təşkil etmişdir (1821). 1905-ci ildə alman ixtiraçısı K.Qaman Arifmometri daha da təkmilləşdirmişdi: ədədlərin sayğaca verilməsi və hesablama mexanizminin işə salınması əl ilə və ya elektrik intiqalı ilə həyata keçirilirdi. 20-ci əsrin 70-ci illərində ucuz başa gələn və etibarlı işləyən elektron kalkulyatorların meydana gəlməsi ilə Arifmometr öz əhəmiyyətini itirmişdir.

Tarixi
------

1820-ci ildə fransız ixtiraçı və sahibkar Tomas de Kolmarın yaratdığı, dünyada ilk kalkulyator olan arifmometr satışa çıxarılmış və ondan 90 il ərzində istifadə edilmişdir. Arifmometr kütləvi satış üçün nəzərdə tutulmuş ilk mexaniki hesablama maşını idi və insanın kağız üzərində hesabladığından 10 dəfə sürətlə hesablayırdı.

Arifmometrin modelləri
----------------------

Feliks hesablama maşını
* Feliks hesablama maşını
* Arifmometr Facit CA 1-13
* Arifmometr Mercedes R38SM

İstinadlar
----------

1. ↑  Əliquliyev R.M. Salmanova P.M. İnformasiya cəmiyyəti: maraqlı xronoloji faktlar. Bakı: "İnformasiya Texnologiyaları" nəşriyyatı, 2013, səh. 169.  (az.)
Xınalıqlıların qoyun sürüsü (15.05.2006)
**Azərbaycanda qoyunçuluq** — Azərbaycan Respublikası ərazisində qoyun cinsli heyvanların saxlanılıb, yetişdirilməsi ilə bağlı heyvandarlıq sahəsi.

Tarixi
------

Azərbaycanda qoyunçuluq qədim tarixə malikdir.

Azərbaycan həm də ən qədim qoyunçuluq ölkələrindən biri kimi tanınır. Azərbaycanın təbii-coğrafi şəraiti bu ərazidə maldarlığın, xüsusilə qoyunçuluğun yaranmasına və inkişafına xüsusi təsir göstərmişdir. Həmin dövrdə Azərbaycanda yaşayan qəbilələrin əkinçilik və heyvandarlıqla məşğul olmaları onların məişətində böyük dəyişikliklərə səbəb olmuşdur. Bu dövrdə insanlar kollektiv şəkildə güzəran keçirsələr də heyvandarlıqda, xüsusilə ona qulluq etməkdə, bəsləməkdə əsas yeri kişilər tutmuşdur.

Minilliklər boyu Azərbaycan xalqı qoyunçuluqla məşğul olmuş və ondan bol məhsul götürmüşlər. Ona görə də qoyuna həmişə qulluq göstərmiş və onun sağlam olmasına çalışmışlar. Lakin hər bir canlıda olduğu kimi, qoyunlarda da bir sıra xəstəliklər olmuş və onlar xalq tərəfindən müalicə edilmişdir. Qoyun xəstəliklərindən ən çox yayılanı qılqurd, dalaq, köpmə, öfkə, qızdırma, dabaq, qotur, gözbozarma, zəhərlənmə və s. göstərmək olar.

Xırdabuynuzlu heyvanları daha da artırmaq və onlardan bol məhsul almaq üçün maldarlar onlara qulluq məsələsinə xüsusi fikir verirdilər. Doğrudur, Azərbaycanın əlverişli təbii-coğrafı şəraiti xırdabuynuzlu heyvanlara o qədər də böyük qulluq göstərməyi tələb etmir.

Cinsləri
--------

Cənubi Qafqazda qoyunçuluğun beşiyi sayılan Azərbaycanda onlarla qoyun cinsi olmuşdur. Bu cinslərin əksəriyyəti tarixən yaranmış və inkişaf etmiş cinslərdir. Bu cinslər xarici görünüşü, yununun keyfiyyəti, südü, çəkisi və başqa nişanələrinə görə bir-birilərindən fərqlənir. XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda yetişdirilən müxtəlif qoyun cinsləri əsasən yağlı quyruqlu olub, ətlik, südlük, yunluq və satış üçün istifadə edilmişdir.

Azərbaycandakı qoyun cinsləri bunlardır:

* Abşeron qoyunu
* Azərbaycan dağ merinosu
* Balbas qoyunu
* Bozax qoyunu
* Cəro qoyunu
* Herik qoyunu
* Ləzgi qoyunu
* Mazıx qoyunu
* Merinos qoyunu
* Qala qoyunu
* Qarabağ qoyunu
* Qaradolaq qoyunu
* Şirvan qoyunu

Filmoqrafiya
------------

* Azərbaycanda qoyunçuluq (film, 1982)
* Çobanlar (film, 1961)

Həmçinin bax
------------

* Qoyunçuluq

İstinadlar
----------

1. ↑  QOYUNÇULUQ[*ölü keçid*]. agro.gov.az  (az.)

| ⛭Azərbaycanda qoyun cinsləri |
| --- |
| **Qoyun cinsləri** | Abşeron qoyunu •
Azərbaycan dağ merinosu •
Balbas qoyunu •
Bozax qoyunu •
Cəro qoyunu •
Herik qoyunu •
Gödək qoyunu •
Ləzgi qoyunu •
Mazıx qoyunu •
Merinos qoyunu •
Qala qoyunu •
Qarabağ qoyunu •
Qaradolaq qoyunu •
Şirvan qoyunu •
Romanov qoyunu • |
**Temir** (*qaz.* Темір) — Qazaxıstanın Aqtöbe vilayətinin Temir bölgəsindəki bir şəhər. Temir şəhər administrasiyasının inzibati mərkəzi. KATO kodu —155621100.

Coğrafiyası
-----------

Temir çayı üzərində, Temir dəmir yolu stansiyasından təqribən 20 km cənubda yerləşir.

Tarixi
------

Şəhər 1870-ci ildə (orijinal adı Karakamıs), Emben postunun (1862-ci ildə Emba çayı üzərində tikilən) buraya köçürüldüyü zaman quruldu. 1896 -cı ildən bir mahal şəhəri olmuşdur.

Daşkənd, Buxara, Ufa, Orenburq və Orsk tacirlərinin iştirakı ilə ildə iki dəfə yarmarkaların keçirildiyi XIX əsrin sonu — 20-ci əsrin əvvəllərindəki böyük bir ticarət mərkəzi. İlk məktəblər 1870-ci ildə Temir şəhərində açıldı. Əhməd Halfe məscidi qorunub saxlanılır və bərpa olunur. Hərbi lider jansen Kereyev, alim Abu Takenovun vətənidir.

2000-ci illərə qədər şəhərdə kərə yağı zavodu fəaliyyət göstərirdi.

Bölgə mərkəzi Şubarkuduk olan indiki Temir rayonu 1972-ci ildə qurulmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  "Классификатор административно-территориальных объектов". Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. 2016-05-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-05-29.
3. ↑  Эмбенский пост // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
**2019-cu ildə Ukrayna Prezident seçkiləri** — 2018-ci ilin noyabr ayının 26-də Ukraynanın Ali Radası ölkədə növbəti prezident seçkilərinin 2019-cu il martın 31-də keçirilməsi barədə qanun layihəsini qəbul edib. Qanun layihəsinə deputatların 298-i lehinə səs verib.

27 dekabr 2018-ci ildə Ukraynanın Mərkəzi Seçki Komissiyasının iclasında qəbul edilmiş qərara əsasən 2018-ci ilin 31 dekabrında prezident seçkiləri kampaniyasının başlanacağını elan edilib. Kampaniya 90 gün – 2019-cu ilin 31 martına qədər davam edəcək. Həmin gün isə səsvermə keçiriləcək.

Prezidentliyə namizədlərin irəli sürülməsi və sənədlərin qəbuluna fevralın 3-ədək vaxt verilib. Fevralın 8-də qeydiyyat prosesi başa çatacaq. Sonra MSK prezident postuna iddiaçıların son siyahısını elan edəcək. Əgər namizədlərdən heç biri 50 faizdən çox səs toplamasa, aprelin 21-də seçkilərin ikinci turu keçiriləcək.

Namizədlər
----------

* Yuliya TimoşenkoYuliya Timoşenko
* Vladimir ZelenskiVladimir Zelenski
* Petro PoroşenkoPetro Poroşenko
* Oleq LyaşkoOleq Lyaşko
* Anatoli HritsenkoAnatoli Hritsenko
* Yuri BoykoYuri Boyko
* Andrey SadovıAndrey Sadovı
* Yevgeni MurayevYevgeni Murayev
* Aleksandr ŞevçenkoAleksandr Şevçenko
* İqor Smeşkoİqor Smeşko
* Ruslan KoşulinskiRuslan Koşulinski
* Sergey TarutaSergey Taruta
* Olqa BoqomoletsOlqa Boqomolets
* Roman NəsirovRoman Nəsirov
* İqor Şevçenkoİqor Şevçenko
* Sergey KaplinSergey Kaplin
* Valentin NalevayçenkoValentin Nalevayçenko
* Vitali SkotsikVitali Skotsik
* Vitali KupriVitali Kupri
* Qennadiy BalaşovQennadiy Balaşov
* Aleksandr DanilyukAleksandr Danilyuk
* Aleksandr MorozAleksandr Moroz
* Arkadi KornatskiArkadi Kornatski
* İnna Boqoslovskayaİnna Boqoslovskaya
* Viktor KrivenkoViktor Krivenko
* Roman BezsmertnıRoman Bezsmertnı

İstinadlar
----------

1. ↑  *trend.az.* "Ukraynada növbəti prezident seçkiləri 2019-cu ilin martın 31-də keçiriləcək" (az.). 27 Noyabr 2018. 2022-08-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-25.
2. 1 2  *fins.az.* "Ukraynada prezident seçkiləri kampaniyası dekabrın 31-də başlayır" (az.). 28 DEKABR 2018. İstifadə tarixi: 2018-12-25.[*ölü keçid*]

Həmçinin bax
------------

* Ukrayna prezident seçkiləri (2014)

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Ukrayna Prezident seçkiləri (2019) ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Mərkəzi Seçki Komissiyası
**Temur Abazov** və ya **Teymur Abbasov** — Gürcüstanın Marneuli rayonunun icra başçısı.

Həyatı
------

Temur Abazov 2 dekabr 1981-ci ildə anadan olmuşdur.

Təhsili
-------

2003-cü ildə Gürcüstan Daxili İşlər Nazirliyinin Polis Akademiyasını və Türkiyənin Ankara şəhərində, Türkiyə Cümhuriyyətinin Elmi Təhlükəsizlik Akademiyasını bitirmişdir.

Karyerası
---------

2004-cü ildə Gürcüstan Daxili İşlər Nazirliyində Xüsusi Tapşırıqlar İdarəsinin, Xüsusi Tapşırıqlar Müfəttişi vəzifəsində çalışmışdır.

2005-ci ildə Cəza İstintaq İşləri Baş İdarəsinin, Təşkilatlı Cinayət ilə Mübarizə Xidmətinin Üçüncü Şöbəsinin Müfəttişi vəzifəsində çalışmışdır.

2005-ci ildə "JTI" MMC-nin, Azərbaycan Respublikasında Gürcüstan nümayəndəsi olmuşdur.

2006-cı ildə Gürcüstan Parlamentinin kadr məsələləri departamentinin əməkdaşı olmuşdur.

2006-2007-ci illərdə "ANADOLU" Türkiyə Dövlət İnformasiya Agentliyinin Gürcüstandakı nümayəndəsi olmuşdur.

2007-2011-ci illərdə "Elita Bürc" MMC-də Marketinq Xidmətinin Meneceri, 2011-2015-ci illərdə isə Marketinq Xidmətinin Rəhbəri kimi çalışmışdır.

2012-ci ildə "Qlobal Kontrakt Konsaltinq" MMC-də Layihə Rəhbərinin Müşaviri və Xüsusi Qərargahın Rəhbəri olmuşdur.

2013-cü ildə "Gürcü Arzusu" koalisiyasının Marneuli Seçki Qərargahının sədri olmuşdur.

2015-ci ildə Daxili İşlər Nazirliyinin Mərkəzi Kriminal Polisi Departamentində Xüsusi Tədbirlərin Təmini İdarəsi Şöbəsinin Baş Mütəxəssisi olmuşdur.

2015-2017-ci illərdə Mərkəzi Kriminal Polisi Departamentinin Beynəlxalq Cinayətlərə Qarşı Mübarizə Əməkdaşlıq Mərkəzi İdarəsinin Rəhbəri - Azərbaycan Respublikasında Polis Attaşesi olmuşdur.

### İcra başçısı

2017-ci ildə böyük səs faizi ilə Marneuli rayonunun icra başçısı seçilmişdir. O, hakim Gürcü Arzusu Partiyasının namizədi kimi seçkilərə qatılmış və rayonun 89 seçki məntəqəsi üzrə səsvermənin nəticələrinə əsasən, 68,05 % səs toplamışdır.

Dil biliyi
----------

Azərbaycan, gürcü, türk, rus və ingilis dillərini bilir.

Ailəsi
------

Ailəlidir, üç övladı var.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  Azərbaycanlı icra başçısının hər kəsin marağına səbəb olan həyatı (VİDEO, FOTO) Arxivləşdirilib 2020-02-21 at the Wayback Machine. xeberle.com, 07.03.2018  (az.)
2. ↑  Temur Abazov Marneuli meri seçilib Arxivləşdirilib 2020-08-04 at the Wayback Machine. modern.az, 22.10.2017  (az.)
**Damğa** — Rəşad Nuri Güntəkinin ilk dəfə 1924-cü ildə nəşr olunmuş romanı.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Digər romanlardakı kimi bu əsərin də dili və anlatımı olduqca aydın və canlıdır. Əsər ilk sətirlərdən sonuncu cümləsinədək oxucusunu gərginlikdə saxlayır. Hadisələr, süjet xətti sanki muncuq kimi ardı-ardına düzülür...

Romanı acı bir eşq macərası da adlandırmaq olardı, lakin yazıçı əsərini cəmiyyətdə çox tez-tez rast gəli­nən bir problemə – insana təsadüf və ya qeyri-təsadüf hadisə­dən sonra cəmiyyətin vurduğu «damğa»ya həsr edib...

Əsərdə paşa oğlu İffət adlı gənc elə uşaqlıqdan olmazın çətinliklər, həbs, həbsdənsonrakı aclıq, səfalət, «damğa»lı və təhqir dolu həyat yaşayır. Amma, hətta ən yaxın adamlarının belə ona etibar etməməsi onu dürüst olmaqdan çəkindirə bilmir...

Roman isə heç kimin gözləmədiyi sonluqla bitir...

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

Nəşr və tərcümə
---------------

Əsər Əsgər Ağayev tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə edilib Bakıda 1989-cu ildə Dodaqdan qəlbə romanı ilə birlikdə Azərnəşrdə 375 səhifədə, Bakı Kitab Klubu tərəfindən 2014-cü ildə 168 səhifədə və 100 tirajla çap edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bakı Kitab Klubu.* "Damğa (roman)" ( (az.)). kitabklubu.org. 2014. 2017-09-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-02-17.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

* *Bakı Kitab Klubu.* "Damğa (roman)" ( (az.)). kitabklubu.org. 2014. 2017-09-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-02-17.
**Çaltəhər çubuqluca** (*lat.* Philadelphus incanus) — hortenziyakimilər fəsiləsinin çubuqluca cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Yabanı halda Çində yayılmışdır. Qərbi Avropa və Şimali Amerikada mədəni halda becərilir.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 3–5 m olan koldur. Zoğları az tüklü, sonradan çılpaqlaşır. Qabığı yaşlı budaqlarda qonur, çatlayan və soyulandır. Yarpaqları uc tərəfdən sivri, qaidəsi enli-pazvari və ya dairəvi, kənarları boz qılçıqlarla örtülmüşdür. İyun ayının ortalarında çiçəkləyir. Çiçəkləri ağ, qoxusuz, diametri 2,5–3 sm olub, 5–7 ədədi çiçək salxımında toplanmışdır. Kasayarpaqları sıx, boz tüklü, ləçəkləri enli, ellips formalı, sütuncuğu əsasında çılpaq, yarıya qədər bitişik olur. Meyvələri avqust ayında yetişir. 1895-ci ildə introduksiya edilmişdir. Yaxşı çiçəkləyir və toxum əmələ gətirir.
Yaz səpinində toxumları yaxşı cücərir, Yazda əkilən yaşıl qələmləri 100%-ə qəqər kök atır.

Ekologiyası
-----------

Az kölgəli və işıqlı yerlərdə əkilməyə yararlıdır. Qışa davamlıdır, ancaq çox soyuq qış aylarında cavan əkinlər dona bilər. Yüngül, hava və suyu yaxşı keçirən gillicə torpaqlar yararlıdır. Yay ərzində torpaq bellənir, alaqlar təmizlənir, suvarılır. Bakının bağ və parklarında normal inkişaf etmək üçün müntəzəm suvarılmaya ehtiyacı vardır.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Azərbaycanda bəzi rayonlarda mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi
----------

Tək və qrup əkinlərində, çay kənarlarında əkilməsi məqsədyönlüdür.

Ədəbiyyat
---------

* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q2314775
* Wikispecies: Philadelphus incanus
* EPPO: PHIIN
* FNA: 200010149
* FoC: 200010149
* GBIF: 7319007
* GRIN: 27744
* IPNI: 792233-1
* NCBI: 354627
* Plant List: tro-29101533
* PLANTS: PHIN33
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:792233-1
* Tropicos: 29101533
* WFO: wfo-0001136036

 |
**Puşino-na-Nare** — Rusiyada, Moskva vilayətinin Serpuxov şəhərində yerləşən malikanə, memarlıq abidəsi.

Tarixi
------

Bu malikanənin tarixi XVIII əsrin sonu XIX əsrə aiddir.

Oktyabr inqilabından sonra burada lazaret yerləşib.

13 oktyabr 1975-ci ildən memarlıq abidəsi kimi qeydiyyatdadır. Son zamanlaradək qəza vəziyyətində olub. 2014-cü ilin martında bərpa üçün özəl investor olan "ASG" şirkətinə verilib. Müqaviləyə əsasən, bərpa işləri başa çatdıqda investor obyekti güzəştli şərtlərlə (1 kv. m üçün 1 rubl) 49 il müddətinə icarəyə götürə bilər.

Şəkilləri
---------

* Cənub-qərbdən görünüşüCənub-qərbdən görünüşü
* Qərb tərəfdən görünüşüQərb tərəfdən görünüşü
* FrontonFronton
* FrizFriz
* MaskaronMaskaron

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  Moskvada xəzinə tapıldı. publika.az, 23.08.2014.  (az.)
2. ↑  Культурное наследие Российской Федерации, объект № 5000617000 Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. kulturnoe-nasledie.ru  (rus.)

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Puşino-na-Nare ilə əlaqəli mediafayllar var.

* У садьба Вяземских: Воскрешение на Наре
* Фоторепортаж с развалин
**Qaval daşı** – qədim zərb musiqi aləti, litofon. Bir musiqi aləti kimi istifadəsi təqribi olaraq 10 min il öncəyə aiddir. Əhəng daşından əmələ gəlməsi və tərkibində çınqılların yaratdığı boşluqlar səbəbindən Qaval daşa vurduqda ondan səs çıxır. Neolit dövründə Qobustan ərazisində qədim insanlar bu daşın xüsusiyyətlərini bilmiş və ondan musiqi aləti kimi istifadə edirmişlər. Onlar Qaval daşda musiqini ifa edir və onun ətrafında rəqs edirdilər. Bunu əks etdirən qaya üstü rəsmləri görmək mümkündür.

Sayları
-------

Qobustanda iki ədəd qaval daşı abidə kimi qorunur. Bunlardan birincisi Cingirdağın şimal-şərq ətəyindədir. O Yazılıtəpə qədim qayaüstü təsvirlər kolleksiyası üzrə 114 №-li daş kimi qeydə alınmışdır. Bu daşın orta hissəsidə qalınlıq 70 sm-dir. Şərqə doğru isə nazikləşir. Daşın ümumi uzunluğu 270 sm-dir. Bu daşları onun ətrafında olan digər daşlardan fərləndirmək demək olar ki, mümkün deyildir. Bu daşlara digər daşların köməyi ilə zərblə vurduqda ondan səslər çıxması ilə müəyyən etmək olur. Qaval daşlarının sayı Qobustan, Mərəzə və Naxçıvanda 40-a yaxın olması ehtimal edilir.

Xüsusiyyətləri
--------------

Qaval daşının özünə məxsus özəlliklərindən biri səsin çıxması üçün onun yerə təmas etməməsidir. Yerə qoyulan qaval daşından səs çıxmır. Ona görə də bu daşı müəyyən qədər torpaqdan yüksəkdə qoyurlar. 
Ehtimal edilir ki, qaval daşında ifanında daxil olduğu ritualların məcmusu öz növbəsində qədim insanların dini və dünyavi görüşləri ilə sıx bağlı olmuşdur.
Qaval daşında zərb alətlərində ifa edilən musiqi nömrələrini səsləndirmək mümkündür

Şəkil
-----

*

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Qaval daşı" ( (az.)). rockart-g.blogspot.com. 2018-03-24. Archived from the original on 2022-03-27. İstifadə tarixi: 24-03-2018.
2. ↑  "Naxçıvanda qaval daşı tapılıb". 2020-06-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-24.
3. ↑  "Qaval daşı haqqında nə bilirik?". 2020-06-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-24.
4. ↑  Cəfərqulu Rüstəmov. Qobustan dünyası, s.103-104
**Vahid Qazi** (tam adı: **Qazi Vahid Pərviz oğlu**; 22 mart 1968, Ağdam) — Azərbaycanlı yazıçı, publisist, bloger.

Həyatı
------

Vahid Qazi 22 mart 1968-ci ildə Ağdam şəhərində anadan olub.

Ağdam şəhəri 1 saylı orta məktəbində oxuyub.

1985-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinə daxil olub, 1992-ci ildə oranı bitirib.

1986–1988-ci illərdə Sovet ordusunda xidmət edib.

Azərbaycan və İsveç Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. Əsərləri rus, ingilis, isveç, ukrayna, latış, polyak, türk dillərinə çevrilib.

Bir çox ölkədə keçirilən konfranslarda iştirakçı olub, demokratiya problemləri mövzusunda çıxışlar edib. Keçmiş kommunist ölkələrində demokratik mübarizələrə beynəlxalq dəstək layihələrində fəallıq göstərib. Azərbaycanın şəhər və kəndlərində vətəndaş cəmiyyətinin gəlişməsi üçün minlərlə insanı əhatə edən layihələrdə təşkilatçılıq edib.

2012-ci ildən İsveçdə yaşayır.

Fəaliyyəti
----------

1990–1992-ci illərdə "Ədalət" qəzetində müxbir işləyib.

1992-ci ilin avqustundan 1993-cü ilin martınadək "Azərbaycan" qəzetində xüsusi müxbir olub.

1993-cü ilin 18 martından həmin ilin 23 iyulunadək – Ağdamın işğal gününədək Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Aparatında dövlət müşavirinin böyük inspektoru vəzifəsində işləyib.

1993–1995-ci illərdə Müsavat partiyasının mətbuat xidmətində çalışıb.

1995–2012-ci illərdə "İnam" Plüralizm Mərkəzinin sədri olub.

2002–2012-ci illərdə "III Sektor", "Svobodnaya volya", "Toplum" jurnallarına redaktorluq eləyib.

Kitabları
---------

* "Ruhlar şəhəri": "Təhsil" 2010, Bakı, "MHS" 2011, Bakı
* "Yaddaş ləpirləri: demokratiya yazıları": "MHS" 2011, Bakı
* "Çamayra. Kuba dəftəri": "MHS" 2012, Bakı
* "Çöl Qala": "Bakı Kitab Klubu", 2016, Bakı
* "Озоновые люди": Bakı, 2017
* "Hyresgäster" ("Kirayəşinlər"): "Diktonius Text", 2018 Stockholm
* "Бейсбол на шахматной доске", Ridero, Moskva, 2018

İstinadlar
----------

1. ↑  İsveç dilində Azərbaycan romanı Arxivləşdirilib 2018-04-12 at the Wayback Machine. qafqazinfo.az, 09.04.2018  (az.)
Web:

Xarici keçidlər
---------------

* "Bütün sevgilərin bir səsi var – pıçıltı"
* "Vikinq babalarıyla fəxr edib sinəsinə döyən isveçli görməmişəm!"
* "Eyforiya ilə depressiya bir dağın iki üzü kimidi…"
* "İztirab – vətəndə qərib olmaqdır"
* "Fərq etməz İsveçdə, Bakıda, lap belə Quzanlıda ol"
* "Aydan baxsan Yer də vətəndi"
* "Gələcək görmək istədiyim keçmişdi"
* Cənubi Qafqazda təhlükəsizlik
* "Öz yazını redaktə eləmək, həyatda buraxdığın səhvləri düzəltmək üçün sənə verilən şansa oxşayır."
**Əsarət** — Rövşən Abdullaoğlunun 2019-cu ildə nəşr edilmiş "Tanrı - mif, yoxsa həqiqət?" silsiləsindən olan ilk kitabı.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Dünyagörüşü seçimimiz, yaxşını və pisi təyin etdiyimiz meyarlar nə dərəcədə obyektivdir? Biz nə dərəcədə ictimai manipulyasiyanın təsiri altındayıq?
Düşüncə və qərarları üzərində könüllü olaraq ixtiyarı əldən vermiş insan ən rəzil köləliyi qəbul etmiş, beyni əsarətdə olan biridir. Bu əsarətdən qurtulmaq üçün ilk addım – kölə olduğunun fərqinə varmaqdır. Yalnız bundan sonra düşüncələrimizdə, istəklərimizdə, seçimlərimizdə bütün ixtiyarı öz əlimizə alıb həyatımızı kökündən dəyişəcək mühüm suallara doğru cavab tapa bilərik.

Tanrı mifdir, yoxsa həqiqət? – Bu, yaradılışla bağlı olan sualların ən önəmlisi və ən çətinidir. Bu suala hər kəs özü cavab verməlidir: nə valideynlərimiz, nə cəmiyyət, nə də hansısa nüfuzlu alim deyil, məhz özümüz. "Əsarət" kitabı "Tanrı varmı?" sualına düzgün cavab verə bilmək üçün zəruri olan fundamental məlumatlardan, xurafi, yanlış görüşlərin, doqmalaşmış "elmi" fərziyyələrin, ictimai stiqmaların insanın azad düşüncəsini necə əsir almasından bəhs edir.

Daşıdığınız inanc haqqında ən doğru qərarı vermək istəyirsinizsə, bu kitab sizin üçündür.

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

Nəşr
----

Kitab 2019-cu ildə Bakıda Qədim Qala nəşriyyatında 208 səhifədə 60x90 ölçüsündə çap edilib.

Həmçinin bax
------------

* Üsyan

İstinadlar
----------

1. ↑  "Əsarət" ( (az.)). qedimqala.az. 2019-09-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-09-08.

Xarici keçidlər
---------------

* "Əsarət" ( (az.)). qedimqala.az. 2019. 2019-09-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-09-08.
* *Kənan Rövşənoğlu.* ""Tanrı anlayışı dinlərdən daha əvvəl yaranıb" – Müsahibə" ( (az.)). musavat.com. 2019-04-13. 2019-09-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-09-08.
* Goodreads-də Əsarət

| ⛭Rövşən Abdullaoğlu |
| --- |
| Müəllifi olduğuəsərlər | Abaddon • Arxadakı körpüləri yandırın • Bu şəhərdə kimsə yoxdur • Çətin olsa da, həyat davam edir • Əsarət • Hər bir insan hökmdardır • Həyatın imzası • Koramal • Ləpirçi: Mən yeməli deyiləm • Nəfsi təzkiyyənin elmi əsasları • Qorxular • Relslər üzərinə uzanmış adam • Ölülərin hakimiyyəti • Üsyan • Zamanı necə yeyək? |
| Tərcümə və şərhçisi olduğuəsərlər | Ariflərin irfani məqamları • Bəla və Səbir • Görüntülər • Hikmətin əvvəli • İlk Kitab • Hidayət risaləsi • İnsan dünyadan əvvəl • İnsan dünyadan sonra • İnsan dünyadan sonradan sonra • **O** • Mərifət • Xüsusiyyətlər |
**Simens körpüləri** — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunda 1879-cu ildə Cənubi Qafqazda ilk dəfə uzunluğu 28 km olan Gədəbəy-Qalakənd arasında çəkilmiş dəmir yolu ilə bağlı salınmış körpülər.

Sayı
----

Bu körpülərin sayı 7-dir. Onlardan bəziləri günümüzədək gəlib çatmış, bəziləri isə dağılmışdır. Salamat qalan körpülərdə isə, qismən dağılma müşahidə edilir.

"Qanlı körpü"
-------------

"Qanlı körpü"
Bu körpülərdən ən məşhur olanını yerli sakinlər "Qanlı körpü" adlandırıblar ki, onun da faciəli tarixçəsi var. Belə ki, mədəndə işləyən fəhlələri işdən evə daşıyan vaqon körpünün üstündən keçərkən körpü aşıb. Nəticədə vaqonda olan fəhlələrin hamısı həlak olub. O gündən sonra el arasında bu körpüyə "Qanlı körpü" adı verilib.

Yerli daşlardan, qövsvari formada inşa edilmiş bu viaduk nadir memarlıq nümunəsi hesab olunur. Abidə zaman-zaman həm insan, həm də təbiətin təsiri altında dağıntılara məruz qalır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Этибар Надыроглу.* "Сенсации и прорывы: О деятельности братьев Сименс в Азербайджане". 2022-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18.05.2022.
2. 1 2 3 4  Gədəbəydə "qanlı" alman mirası Arxivləşdirilib 2021-04-23 at the Wayback Machine. 24.08.2018, sputnik.az  (az.)
**Hikmətin əvvəli** (*ərəb.* بداية الحكمة‎) — Əllamə Təbatəbainin "mütəaliyə" fəlsəfəsində yazdığı kitab.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

"Bidayətul Hikmə" böyük filosof Əllamə Təbatəbainin "mütəaliyə" fəlsəfəsində yazdığı ən mühüm kitablardandır. Bu kitab islam fəlsəfəsi tarixində tədris olunan fundamental əsərlərdən hesab olunur. "Bidayətul Hikmə"nin ortaya qoyduğu məsələlər, ağlın bəzi mətləbləri birbaşa, dəlilsiz dərk edə bilməsi, mütləq mövcud anlayışı, vücudun əsaləti, kəsrətdə vəhdət prinsipi, mahiyyətin qeyri-həqiqiliyi, zaman, səbəbiyyət qanununun mahiyyəti, Vacibin isbatı və xüsusiyyətləri kimi mühüm mövzulardan ibarətdir. "Bidayətul Hikmə" kitabında fəlsəfə öyrənmək istəyənlərin ilkin mərhələdə ehtiyac duyduqları bütün mətləblər vardır. Tanınmış bir çox filosoflar belə bu kitabdan dərs almış və onların elmi cəhətdən yetişməklərində bu kitabın böyük faydası olmuşdur. "Hikmətin Əvvəli" kitabı da məhz "Bidayətul Hikmə" əsərinin əsasında işlənilmiş, qəliz və dərin mətləbləri oxucuya sadə dil ilə çatdırmağa çalışmış bir kitabdır. 

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

Nəşr
----

Kitab 2016-cı ildə Rövşən Abdullaoğlu tərəfindən ərəb dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə, şərh və əlavələr edilmiş, Bakıda Qədim Qala nəşriyyatında "Şərq fəlsəfəsi kitabları" silsiləsindən 264 səhifədə 60x90 ölçüsündə çap edilib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Hikmətin Əvvəli" ( (az.)). qedimqala.az. 2016-07-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-07-24.

Həmçinin bax
------------

* Mərifət
* Bəla və səbir

Xarici keçidlər
---------------

* "Hikmətin Əvvəli" ( (az.)). qedimqala.az. 2016-07-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-07-24.
* Goodreads-də Hikmətin Əvvəli
* Hikmətin Əvvəli
* ÇOX TEZLİKLƏ...

| ⛭Rövşən Abdullaoğlu |
| --- |
| Müəllifi olduğuəsərlər | Abaddon • Arxadakı körpüləri yandırın • Bu şəhərdə kimsə yoxdur • Çətin olsa da, həyat davam edir • Əsarət • Hər bir insan hökmdardır • Həyatın imzası • Koramal • Ləpirçi: Mən yeməli deyiləm • Nəfsi təzkiyyənin elmi əsasları • Qorxular • Relslər üzərinə uzanmış adam • Ölülərin hakimiyyəti • Üsyan • Zamanı necə yeyək? |
| Tərcümə və şərhçisi olduğuəsərlər | Ariflərin irfani məqamları • Bəla və Səbir • Görüntülər • Hikmətin əvvəli • İlk Kitab • Hidayət risaləsi • İnsan dünyadan əvvəl • İnsan dünyadan sonra • İnsan dünyadan sonradan sonra • **O** • Mərifət • Xüsusiyyətlər |
**"Hitlerin gündəlikləri"** (*alm.* Hitler-Tagebücher‎) — Alman jurnalistikası tarixində ən məşhur saxtakarlıqlardan biri ilə bağlı hadisə.

"Hitlerin gündəlikləri" adlı hadisə "Ştern" jurnalının tarixindəki ən maraqlı hadisələrdən biridir. XX əsrin 80-ci illərində Konrat Kulyamadlı şəxs jurnalın əməkdaşlarından birinə özündə nasional-sosialistlərin lideri Adolf Hitlerin gündəliklərinin olduğunu söyləmişdi. O, jurnalın əməkdaşını inandırmışdı ki, gündəlikləri Hitlerin təyyarəçisindən götürüb. Bunu İsveçrədə olan bir nəfər də təsdiqləmişdi. Jurnalist bu xəbəri redaksiyaya sevinclə çatdırandan sonra gündəliklər çap olunmağa başladı.

Bir müddət sonra isə mütəxəssis və oxucuların müdaxiləsi ilə aparılan araşdırma nəticəsində məlum olur ki, gündəliklər saxtadır. Hadisə alman jurnalistikasına böyük zərbə olur; o mənada ki, oxucuların inamını sarsıdır.

Bu hadisədən sonra "Ştern"in redaksiyasında ciddi dəyişikliklər və ixtisarlar olur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  "Ştern" jurnalında ən az əməkhaqqı 2 min avrodur. Arxivləşdirilib 2020-09-19 at the Wayback Machine bizimyol.info, 11.09.2013.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* The Hitler Diaries
**Keniya Əmək Federasiyası** və ya qısaca **KƏF** (*ing.* Kenya Federation of Labor) — Keniyanın keçmiş həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri.

Tarixi
------

Keniyada həmkarlar ittifaqları İkinci Dünya müharibəsindən sonra formalaşmağa başlamışdır. Bir sıra təşkilatlar bu istiqamətdə bir müddət müstəqil fəaliyyət göstərdikdən sonra, 1952-ci ildə birləşərək **Keniya Həmkarlar İttifaqları Federasiyası**nı yaradırlar. Təşkilatın rəhbəri o illərdə ölkənin həmkarlar ittifaqı hərəkatında fəal iştirak edən Aqrey Minya seçilir. 1955-ci ildə təşkilatın adı dəyişdirilərək **Keniya Əmək Federasiyası** adlanır.

Ölkədə siyasi vəziyyət çox gərgin olduğu 1963-cü ildə daxili qalmaqallar çevrilişə gətirib çıxardır. Ölkədə bütün idarələr dağıldığı halda, yalnız KƏF salamat qalaraq, işçilər qarşısında vəzifəsini tam olaraq yerinə yetirirdi. Hətta deyilənlərə görə, Keniyada daxili qarışıqlığın sakitləşməsində və hökumətin fəaliyyətinin yenidən bərpa olunmasında federasiyanın böyük rolu olub. Bundan sonra federasiyanın nüfuzu daha da artır. 1965-ci ildə Federasiyanın Afrika Əməkçilərinin Konqresi ilə birləşməsi nəticəsində Keniya Həmkarlar İttifaqları Mərkəzi yaranmışdır.

Həmçinin bax
------------

* Afrika Əməkçilərinin Konqresi
* Keniya Həmkarlar İttifaqları Mərkəzi

Mənbə
-----

* **Afaq HÜSEYNOVA**. *Keniya Həmkarlar İttifaqları Mərkəzi* Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 06.07.2013.  (az.)
**Mirqafar Seyidov** (1965, Şahtaxtı, İliç rayonu) — Nəqliyyatda Baş Polis İdarəsinin sabiq rəisi, polis general-mayoru.

Həyatı
------

Seyidov Mirqafar Mircəfər oğlu 1965-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində anadan olmuşdur. 2005-ci ildə Naxçıvan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. 1983–1985-ci illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur.

1989-cu ildə daxili işlər orqanlarında xidmətə başlamış, cinayət axtarışı strukturlarında müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. 2005–2007-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Miqrasiya Xidmətinin rəis müavini, DİN Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin rəis müavini, DİN Daxili Təhlükəsizlik İdarəsinin rəisi, 2007–2014-cü illərdə isə DİN Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir.

2014-cü ilin noyabr ayında Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2009-cu il 1 iyul tarixli *393 nömrəli Sərəncamı* ilə polis general-mayoru ali xüsusi rütbəsi verilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2006-cı il 30 iyun tarixli *1545 nömrəli Sərəncamı* ilə Cinayətlərin qarşısının alınması və açılması, ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsi sahəsində fərqləndiyinə görə "İgidliyə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2015-ci il 1 iyul tarixli *Sərəncamı* ilə Cinayətkarlığa qarşı mübarizədə, ictimai asayişin mühafizəsində, beynəlxalq əhəmiyyətli kütləvi tədbirlər zamanı ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsində və xüsusi tapşırıqların yerinə yetirilməsində fərqləndiyinə görə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Ailəlidir, üç övladı var.

Xarici keçidlər
---------------

* Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin saytında Mirqafar Seyidov haqqında səhifə. mia.gov.az  (az.)