**Mayhem** — Norveç blək-metal qrupu. 1984-cü ildə, Yevronimus tərəfindən quruldu. Möhkəm bir Venom fanatı olan Euronymous qrupun adını Venom'un *Mayhem With Mercy* adlı mahnısından təsirlənərək qoymuşdur. Qrup, həqiqi mənada black metalı formalaşdıran bir qrup kimi qəbul edilir. Sonraki illərdə Norveç'də qurulan black metal qrupları Mayhem'in stilinə oxşadıb black metal yaratmağa çalışmışlar.

Tarixi
------

Qrupa üzv axtaran Euronymous ilə birlikdə, bas gitarada Necrobutcher, bateri də Manheim çıxış edərək qrupun ilk heyətini yaratmış oldu. İlk çıxardıqları *Pure Fucking Armageddon* demosunda vokalları Euronymous öz üzərinə götürdü. Ancaq vokalının bəs etməməsi ve pis olduğu səbəbiylə, digər qrup üzvlərinin təkidi ilə qrupa yeni bir vokalist axtarmağa başlandı. Bundan sonra Maniac adlı bir solist öz istəyi ilə qrupa girdi. *Deathcrush* adlı albomda vokalları o etdi ama bir müddət sonra bəzi anlaşılmazlıqlar nəticəsində Euronymous tərəfindən qrupdan çıxarıldı, eyni şəkildə yetərsiz olan Manheim qrupdan qovuldu. 1988 ilində Dead, Euronymous ilə məktublaşma nəticəsində qrupa daxil olur və Hellhammer baterist olaraq qrupa qatılır. Qrup bu heyəti ilə Norveç xaricində iki dəfə konsert vermişdir. Bu konsertlərdən biri Leipzig'də digəri də İzmir'də olmuşdur.

Yeni vokalist Dead, Euronymous'un hörmətini qazanır. Çünki Dead depresiv, içinə qapanıq, utancaq, insanlara nifrət edən və şizofreniya əlamətləri göstərən biri idi, bu da Euronymous'a görə tam bir black metal solisti olmaq üçün lazım olan şeylər idi. Konsertlərdən sonra Dead ilə 2 dənə studiya mahnısı yazıldı. Bunlar Carnage ve Freezing Moon adlı mahnılar idi.

90'cı illərdə qrup bəzi hadisələrlə gündəmə gəldi. 1991 ilində evinə qapanan Dead, əvvəlcə biləklərini bıçaqla kəsib intihar etməyə çalışdı, amma bunun çətin bir şey olduğunu anlayıb, Euronymous'un tüfəngini istifadə edərək, silahı beyninə tərəf nişan alaraq həyatına son verdi. Cəsədi tapan Euronymous, polisi çağırmadan öncə Dead'in cəsədinin şəklini çəkib saxladı və bu şəkli Dawn of the Black Hearts albomunda istifadə etdi. 1993 ilində məşhur albomları *De Mysteriis Dom Sathanas*ın tamamlanmasının ardından qrupun gitaristi Euronymous, Burzum adlı tək adamlıq proyektin lideri Varg Vikernes tərəfindən, 23 yerindən bıçaqlanaraq öldürüldü. Polis onu həbs edəndə, evində 150 kqdan çox oğurlanmış partlayıcı tapdı. Planı, yeni il gecəsi böyük bir kilsəni partlatmaq idi. O vaxtdan bu yana baterist Hellhammer'dən başqa heyət demək olar ki, hər albomda dəyişdi. Qrup hələ də musiqi fəaliyyətini davam etdirir.

Qrup üzvləri
------------

| Rol | İl |
| --- | --- |
| 1984–1986 | 1986–1988 | 1988–1991 | 1992–1994 | 1994–1995 | 1995–2004 | 2004–2008 | 2008–2011 |
| Vokal | Euronymous | Maniac | Dead | Attila Csihar |  | Maniac | Attila Csihar |
| Gitara | Euronymous |  | Blasphemer | Morfeus |
| Bas gitara | Necrobutcher | Grishnackh |  | Necrobutcher |
| Bateri | Manheim | Hellhammer |  | Hellhammer |

* Qeyd: Mayhem 1994-cü ildə aktiv deyildi.

### Qrup üzvləri

İndiki üzvləri
--------------

* Necrobutcher – bas gitara (1984–1991, 1995–bu gün)
* Hellhammer – zərb alətləri, perkussiya (1988–1993, 1995–bu gün)
* Attila Csihar – vokal (1992–1993, 2004–bu gün)

*ilə*

* Morfeus – gitara (2008–bu gün)
* Teloch – gitara (2011–bu gün)

### Keçmiş üzvləri

* Euronymous (vəfat etdi) – gitara (1984–1993), vokal (1984–1986)
* Manheim – zərb alətləri, org (1984–1988)
* Messiah – vokal (studiya) (1986)
* Maniac – vokal (1986–1988, 1995–2004)
* Torben Grue – zərb alətləri, orq (1988)
* Kittil Kittilsen – vokal (1988)
* Dead (vəfat etdi) – vokal (1988–1991)
* Occultus – arxa vokal, bass (1991)
* Count Grishnackh – bas gitara (1992–1993)
* Blackthorn – gitara (1992–1993)
* Alexander Nordgaren – gitara (1997–1998)
* Blasphemer – gitara, bas gitara (1995–2008)
* Silmaeth – gitara (2009–2011)

Diskoqrafiya
------------

* *Deathcrush* (1987)
* *De Mysteriis Dom Sathanas* (1994)
* *Wolf's Lair Abyss* (1997)
* *Grand Declaration of War* (2000)
* *Chimera* (2004)
* *Ordo Ad Chao* (2007)

Videoqrafiya
------------

* 1998: *Live In Bischofswerda*
* 2001: *European Legions: Live In Marseille 2000*
* 2002: *Mayhem — Cult of Aggression* (Norveç/İsveç sənədi, Stefan Rydehed)
* 2005: *Metal: A Headbanger's Journey*də bir səhnə
* 2005: *BBC One World* bölümü *Death Metal Murders*də bir səhnə
* 2008: *Pure Fucking Mayhem* (İngilis sənədli filmi, Stefan Rydehed)

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Qrupun rəsmi internet saytı
* Mayhem Archives @ EAF Arxivləşdirilib 2011-11-04 at the Wayback Machine
* Mayhem — BestBlackMetalAlbums.com
* Vacken konsertindən dünyaca məşhur video : Armageddon Over Wacken 2004 DVD