recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lerik Tarix-Diyarşünaslıq Мuzeyi** - Lerik rayonunun tarixi, mədəni irsini təqdim edən və turistlər üçün maraq doğuran rayon daxilində muzey. Lerik rayonunun tarixini əks etdirən çoxlu sayda eksponat var. Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinə Sevil Fitat qızı Ağayeva rəhbərlik edir.

Yaranması
---------

Lerik Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi 1983-cü ildən fəaliyyət göstərir. Muzeyin ərazisi 260 kv/m-dir. Muzeyin həyətyani sahəsində arxeoloji nümunələr sərgilənir. Eksponatların sayı 4700 ədəddir

Muzey eksponatları
------------------

1983-cü ildən fəaliyyət göstərən M.Ə.Rüstəmov adına Lerik Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi Lerikin keçmiş və indiki tarixini eksponatlar vasitəsiylə nümayiş etdirir. Muzeydə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Lerikə üç səfərinə aid foto-stendlər və ulu öndər Heydər Əliyevin əsərləri və fotoları yer almışdır. Muzeydə rayonun arxeologiyasına, flora və faunasına, görkəmli şəxsiyyətlərini, alim və yazıçılarını, məişətini, tətbiqi sənət nümunələrini, Qarabağ şəhidlərini və Böyük Vətən Müharibəsi vetranlarını tanıtdıran eksponatlar vardır. Ekspopnatlar arasında eramızdan əvvəl XIV-XII əsrlərə aid tunc xəncərlər, ox ucluqları, amuletlər və s. maddi mədəniyyət nümunələri vardır. Eksponatlar arasında - Morqan qardaşları Lerikə səfərlərini özlərinin yazdıqları kitablarda da qeyd ediblər: "Jan və Henri qardaşları bu zonaya səfərləri barədə "İrana elmi səfər" və "Sirli Şərq" kitablarında məlumat veriblər. Bundan əlavə, muzeydə ən məşhur eksponatlardan biri — dünyanın ilk uzunömürlü sakini kimi bilinən, 150 ildən çox ömür sürmüş Mahmud Eyvazovun "Dayandoldurum" tüfəngidir. Eləcə də Tunc dövrünə aid döyüş paltarları, bəzək əşyaları, əntiq məişət əşyaları və Daş dövrünə aid alətlər də bizim muzeydə qorunur. Üç əsrlik tarix

Muzey binası
------------

Binada: 2 otaq, 6 eksponat salonu vardır.

* 1-ci zalda Lerik rayonunun flora və faunası, tarixi abidələri;
* 2-ci zalda arxeologiya və numizmatika nümunələri;
* 3-cü zalda etnoqrafiyaya aid eksponatlar;
* 4-cü zalda Xalq Cümhuriyyətinə, Lerikin görkəmli şəxsiyyətlərinə aid foto-stendlər və kitabxana təşkil olunmuşdur;
* 5-ci zalda Hərbi-Vətənpərvərliyə həsr olunmuş, Böyük Vətən Müharibəsində, Qarabağ döyüşlərində həlak olan leriklilər haqqında, 20 Yanvar faciəsi və Xocalı soyqırımına aid foto-stendlər yerləşdirilimişdir;
* 6-cı zalda Ümummilli Lider Heydər Əliyev və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev cənablarının həyat və fəaliyyətini əks etdirən fotolar nümayiş etdirilir.

Həmçinin bax
------------

* Lerik
* Lerik Uzunömürlülər Muzeyi
* Lerik rayonu
* Muzey

Xarici keçidlər
---------------

* Azərbaycan muzeyləri
* Kataloq.az
* Mədəniyyət müəssisələri
* Lerik Rayon Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi ilə tanışlıq

İstinadlar
----------

1. ↑  "Lerik Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi haqqında məlumat". 2020-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-19.
2. ↑  "Min ilin sirri". 2021-08-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-19.
3. ↑  "Azərbaycan muzeyləri". 2020-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-19.
**Dəyanət Rzayev** (5 avqust 1971, Bakı – 25 yanvar 2017, Bakı) — Azərbaycan psixoloqu. Dəyanət Rzayev yerli mediada tez-tez intiharlara dair ekspert rəyləri ilə çıxış edib, insanları intihardan çəkindirirdi.

Həyatı
------

Dəyanət Rzayev 3 avqust 1971-ci ildə anadan olub. İlk ali təhsili pedoqoji psixologiya, ikinci ali təhsili isə Bədən Tərbiyəsi İnstitutunda bakalavr və idman psixologiyası üzrə magistr dərəcəsi olmuşdur. 1990-cı illərdə futbol üzrə Azərbaycan milli komandasının psixoloqu olub və futbolçularla çalışıb. Sonradan Azərbaycanda ən böyük psixoloji mərkəzlərdən biri "Psixoterapiya Mərkəzi"ni yaratmışdır. Amerika və Avropa Psixoloji Müşavirə Assosiasiyasının üzvü idi.

Dəyanət Rzayev evli və 3 uşaq atası idi. Həyat yoldaşı ilə ölümündən bir müddət əvvəl ayrılmışdı.

Ölümü
-----

Onun cəsədi 2017-ci il yanvarın 25-də axşam saatlarında Bakının Yasamal rayonunda yerləşən evində aşkarlanıb. Psixoloq xeyli müddət depressiyada olub. O, son bir neçə günü də evində tək keçirib. İş yoldaşlarına xəstə olduğunu, işə gələ bilməyəcəyini bildirib. O, öz yaşadığı evdə kəmərlə boğulu halda tapılıb. İntihardan geriyə heç bir iz buraxmayıb. Biləcəri qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Psixoterapevt Dəyanət Rzayevin intihar etdiyi xəbər verilir". www.azadliq.org. www.azadliq.org. 2021-10-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 yanvar 2017.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2017-01-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-26.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-26.
4. 1 2 3 4 5  "Azərbaycanda ŞOK intihar: Psixoloq özünü kəmərlə boğdu". news.lent.az. news.lent.az. 2017-01-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 yanvar 2017.
5. ↑  "Psixoterapevt Dəyanət Rzayev intihar edib". apa.az. apa.az. 2017-01-28 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 yanvar 2017.
**Adalar adası** (**Adalar**, **Ağ daşlar**, *ukr.* Адалари, Білі Камні, krımtat. Ada — *ada*)- Gurzuf yaxınlığında Qara dənizə məxsus iki qayalıqdan ibarət adadır.

Etimologiya
-----------

Bu söz Krımtatar dilindəki *adalar* və türk dilindəki *ada* sözlərindən əmələ gəlmişdir. Adalar kimi də tərcümə olunur.

Coğrafiya
---------

Ada sahildən təxminən 250 m məsafədə yerləşmişdir. Diametri 20–30 m arasındadır. Qayalıqların hündürlüyü — 35 və 48 metrdir. Onların arsındakı məsafə təxminən 40 m-dir. Qayalıqların yerləşdiyi dəniz hissəsinin dərinliyi 14 m-dən 38 m-ə qədərdir.

Fauna
-----

Adada qarabatdaqların yuvaları üstünlük təşkil edir.

Tarixi
------

Qayalar qədim zamanlarda sahillə birləşmiş vəziyyətdə olmuşlar. Lakin tədricən dəniz vasitəsilə qayalar sahildən aralandı. İndi sahildə yalnız qayaların su altında dəniz yosunları ilə zəngin əhəngdaşı dağ silsiləsinin qalıqları qalmışdır. Qayaların birində XX əsrin başlanğıcında restoran fəaliyyətə başlamışdı. Həmçinin sahildən qayalığa doğru asma körpü tikilmişdi. Bunun üçün qayada tunel qazılmışdır. Körpünün tikintisinin qurtarmasına Birinci Dünya Müharibəsi mane oldu. Qayalardan birinə İkinci Dünya Müharibəsi zamanı aviasiya bombası düşmüşdür.

Mədəniyyətdə rolu
-----------------

Adalar adası Gurzufun simvollarından biri hesab olunur və Krımın bütünlüklə cənub sahilini əhatə edir. Bu qayalıqlar haqqında əfsanələr yaranmışdır.

Qayalar haqqındakı məşhur əfsanələrdən biri də bu əfsanədir. Deyilənə görə, iki qardaş öz müəllimlərinə və valideynlərinə qulaq asmırlar. Cadügər isə sözə baxmayan qardaşları iki qayaya çevirir. Həmin gündən xalq qayaları- əkiz qayalar adlandırıblar.

Adaların adı tez-tez Arteklərin mahnılarında xatırlanır. "Artekin fotokartoçkası" mahnısında adanın adı xatırlanır. Bu mahnı Mərkəzi Televiziya və Ümumittifaq Radiosunun Böyük uşaq xorunun ifasında daha da məşhurlaşmışdır.

Qalereya
--------

* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  Адалары Arxivləşdirilib 2017-09-06 at the Wayback Machine // Топонимический словарь Крыма. EdwART. 2011.
2. ↑  Прогулка по Гурзуфу Arxivləşdirilib 2014-04-16 at the Wayback Machine, gurzyf.ru
3. ↑  "Адалары". 2013-05-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-20.
4. ↑  "Легенда об Адаларе". 2013-05-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-20.
5. ↑  Песни Артека — Песня о "Прибрежном" Arxivləşdirilib 2014-04-16 at the Wayback Machine, artek-songs.itkm.ru
6. ↑  Песни Артека — Прощальная Артековская Arxivləşdirilib 2014-04-16 at the Wayback Machine, artek-songs.itkm.ru
7. ↑  SovMusic.ru — Фотокарточка Артека Arxivləşdirilib 2014-04-16 at the Wayback Machine, sovmusic.ru
**Butkov Pyotr Qriqoryeviç** (17 (28) dekabr 1775 – 12 (24) dekabr 1857) — rus tarixçisi, hərbi və dövlət xadimi, senator, Peterburq Elmlər Akademiyasının akademiki.

Həyatı
------

Butkov Pyotr Qriqoryeviç 17 dekabr 1775-ci ildə Xarkov quberniyasında anadan olmuşdur. O, gənc yaşlarında Vladimir draqun alayına daxil olmuş, 16 yaşında Anapa yürüşündə (1791) iştirak etmişdir. Butkov 1794-cü ildə general adyutantlığına layiq görülmüşdür. 1796-cı ildə Butkov qraf Zubovun İran yürüşündə iştirak etmiş, sonra kapitan rütbəsində Tiflisə göndərilmişdir. O, Gürcüstanın Rusiyaya birləşdirildiyi dövrdə (1801–1803) Qafqazdakı rus qoşunlarının Baş komandanı general Knorinqin dəftərxanasını idarə edirdi. Burada bir neçə il qulluq etdikdən sonra 1803-cü ildə istefaya çıxıb, Qafqazı tərk etmiş, lakin iki il sonra yenidən hərbi xidmətə çağrılmış, general-leytenant rütbəsində Moldaviyaya göndərilmişdir. Butkov 1811-ci ildə xəstəliyə görə həmişəlik istefaya çıxaraq elmi işlə məşğul olmağa başlamışdır. O, 1841-ci ildə akademik, 1849-cu ildə senator seçilmişdir. Butkov 1865-ci ildə Dövlət Şurasının və Nazirlər Kabinetinin üzvü təyin edilmişdir.

Butkov Pyotr Qriqoryeviç 12 dekabr 1857-ci ildə Peterburq şəhərində vəfat etmişdir.

Yaradıcılığı
------------

Butkov bədii əsərlər — povest, hekayə və oçerklər yazmışdır. İki cildlik "Peterburq zirvələri" və "Çöl idelliyası" onun məşhur əsəslarıdır. Lakin onun yaradıcılığının ən əhəmiyyətli hissəsi üç cildlik "Qafqazın yeni tarixi üçün materiallar" adlı tarixi — etnoqrafik tədqiqatıdır. Əsər 1722–1803-cü illərin hadisələrin əks etdirir. Əsərdə Azərbaycan tarixinin böyük bir dövrü, Rusiya-Azərbaycan, Azərbaycan-Rusiya-erməni münasibətləri, rusların Azərbaycana sistematik yürüşləri, Rusiya-İran, Rusiya-Türkiyə münasibətləri geniş əks olunmuşdur. Bu əsər faktik tarixi, etnoqrafik materiallarla zəngindir. Əsərin ən dəyərli xüsusiyyətlərindən biri çarizmin müstəmləkə siyasətinin Qafqazda cinayətkar yerdəyişmələr barədə verdiyi məlumatlardır. Xüsusilə, ruslar tərəfindən ermənilərin tədricən Azərbaycanın müxtəlif ərazilərinə yerləşdirilməsini əks etdirən faktlar ibrətamizdir. Bu əsər müasir dövrdə də tariximizin dərindən araşdırılması üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Petr Grigorʹevič Butkov // NUKAT. 2002.

Mənbə
-----

* Əlisa Nicat. Dünya tarixçiəri. Bakı,1998.
**NGC 4042**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. **C** tipli  qalaktikadır. Alman astronomu Albert Mart tərəfindən 1865-ci ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 4042: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4018 |
NGC 4019 |
NGC 4020 |
NGC 4021 |
NGC 4022 |
NGC 4023 |
NGC 4024 |
NGC 4025 |
NGC 4026 |
NGC 4027 |
NGC 4028 |
NGC 4029 |
NGC 4030 |
NGC 4031 |
NGC 4032 |
NGC 4033 |
NGC 4034 |
NGC 4035 |
NGC 4036 |
NGC 4037 |
NGC 4038 |
NGC 4039 |
NGC 4040 |
NGC 4041 |
**NGC 4042** |
NGC 4043 |
NGC 4044 |
NGC 4045 |
NGC 4046 |
NGC 4047 |
NGC 4048 |
NGC 4049 |
NGC 4050 |
NGC 4051 |
NGC 4052 |
NGC 4053 |
NGC 4054 |
NGC 4055 |
NGC 4056 |
NGC 4057 |
NGC 4058 |
NGC 4059 |
NGC 4060 |
NGC 4061 |
NGC 4062 |
NGC 4063 |
NGC 4064 |
NGC 4065 |
NGC 4066 |
NGC 4067



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Avtomatik tənzimləyici** – texnoloji prosesin gedişini, yaxud aparat və qurğuların iş rejimini xarakterizə edən parametrləri avtomatik tənzimləyən qurğu və ya qurğular kompleksi. Prosesləri lazımi rejimdə saxlayan sadə quruluşlar (su saatlarındakı səviyyə tənzimləyicisi, fırlanma sürətini tənzimləyən rəqqaslar və s.) hələ qədim zamanlardan məlum idi. İ. İ. Polzunovun qazanda suyun səviyyəsini sabit saxlayan üzgəcli tənzimləyicisi (1765), C. Uattın buxar maşını valının fırlanmasını sabitləşdirmək üçün hazırladığı tənzimləyici (1784) sənayedə geniş tətbiq edilən ilk tənzimləyicilərdir. Avtomatik tənzimləyici həssas elementin (vericinin) köməyilə tənzimlənən kəmiyyəti, yaxud həyəcanlandırıcı təsiri ölçür, çevirici və ya hesablama qurğusu vasitəsilə obyektin tənzimlənən orqanına təsirlər hasil edir. Tənzimləyici təsir obyektin tənzimlənən (icra) orqanına birbaşa həssas elementdən (birbaşa təsirli tənzimləyici), ya da əvvəlcədən gücləndirildikdən sonra (dolayı təsirli tənzimləyici) verilə bilər. Avtomatik tənzimləyicinin tərkibində tənzimləmə prosesinin dayanıqlılığını və lazımi keyfiyyətini təmin edən kompensasiya qurğusu da ola bilər.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. ISBN 978-9952-441-00-0.

* M. Horn, N. Dourdoumas: *Regelungstechnik.* Pearson Studium, 2006, ISBN 3-8273-7260-7.
* O. Föllinger: *Regelungstechnik, Einführung in die Methoden und ihre Anwendung.* Hüthig Verlag, 1994, ISBN 3-7785-2336-8.
**NGC 4046**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. **SBa** tipli  qalaktikadır.  Henrix Arrest tərəfindən 1863-cü ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 4046: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4022 |
NGC 4023 |
NGC 4024 |
NGC 4025 |
NGC 4026 |
NGC 4027 |
NGC 4028 |
NGC 4029 |
NGC 4030 |
NGC 4031 |
NGC 4032 |
NGC 4033 |
NGC 4034 |
NGC 4035 |
NGC 4036 |
NGC 4037 |
NGC 4038 |
NGC 4039 |
NGC 4040 |
NGC 4041 |
NGC 4042 |
NGC 4043 |
NGC 4044 |
NGC 4045 |
**NGC 4046** |
NGC 4047 |
NGC 4048 |
NGC 4049 |
NGC 4050 |
NGC 4051 |
NGC 4052 |
NGC 4053 |
NGC 4054 |
NGC 4055 |
NGC 4056 |
NGC 4057 |
NGC 4058 |
NGC 4059 |
NGC 4060 |
NGC 4061 |
NGC 4062 |
NGC 4063 |
NGC 4064 |
NGC 4065 |
NGC 4066 |
NGC 4067 |
NGC 4068 |
NGC 4069 |
NGC 4070 |
NGC 4071



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Nikola Koyev** ( bolq. Никола Коев, tam adı *Nikola Koyev Nikolov*, həmçinin **Mamin Kolya** kimi tanınır; 1880 - 1961 ) - Bolqar inqilabçısı, Daxili Makedoniya-Odrin İnqilab Təşkilatının liderlərindən biri.

Tərcümeyi-halı
--------------

20 mart 1880-ci ildə Haskovoda anadan olub. Onun əmisi (atasının kiçik qardaşı) Tane Nikolov da inqilabçı, Osmanlı Makedoniyasında və Trakyada milli azadlıq hərəkatında üsyançı qüvvələrin görkəmli hərbi lideri olmuşdur.

Əsas təhsili aldıqdan sonra 1901-ci ilin yanvarından 1902-ci ilin noyabrına qədər 10-cu piyada Podolsk alayında xidmət etmişdir. Hərbi xidmətini bitirdikdən sonra Sofiyaya gedir və burada Makedoniyada silahlı mübarizə üçün mütəşəkkil qruplar yaradan AMEROYA qoşulur. 1903-cü ildə Makedoniyaya Qubernator İvan Alyabakihipin tərəfdarı kimi daxil olur. 

İlinden üsyanı zamanı Kostoy Popov ilə birlikdə Krusevo şəhərində jandarma kazarmalarının yandırılmasında iştirak etmişdir. Üsyanın yatırılmasından sonra Nikola Koyev Bolqarıstana qayıdır. 1904-cü ildə Sofiyada İvan Alyabaka ilə birlikdə türk konsulunun ekipajını atəşə tutur, nəticədə mühafizəçisi yaralanır. Türkiyə rəsmiləri hücum edənləri yaxalayaraq məhkum edir. Altı ay sonra amnistiya olmadan onları həbsxanadan çıxarır və hakimiyyətin gözündən yayınmağı tövsiyə edirlər. Nikola Makedoniyaya gedir və burada Gənc Türklər İnqilabında iştirak edir. Bundan sonra 1909-cu ilin aprelində Xristo Çernopeyevlə birlikdə II Əbdülhəmidin əksinqilabi çevrilişini dayandırmaq məqsədi ilə Gənc Türklərin İstanbula qarşı yürüşündə iştirak edir.

Elice yəhərinin müdafiəsi zamanı Tane Nikolovanın qrupu (Nikola Koyev yuxarı sırada çiynində tüfənglə dayanıb) 
1912-ci ildən bəri Nikolay Koyev Bayraqdar idi və əmisi Tanya Nikolovun dəstəsində vuruşurdu. O, Balkan müharibələrində iştirak etmiş, Elicenin müdafiəsi zamanı müstəqil qubernator olmuşdur. 1912-ci ilin qışında və 1913-cü ilin yazında Bolqar eksarlığında Rodopun Xristianlaşma missiyalarında iştirak edib. 1913-cü ildə Buxarest müqaviləsi ilə Bolqarıstana verilən Qərbi Trakya azad edildikdən sonra Koyev Gümurcina (indiki Komotini, Yunanıstan ) yaxınlığındakı Quşlanlı kəndində evlənmişdir. 

O, 1914-1919-cu illərdə Ksanti və Komotini şəhərlərində yaşayıb, bir müddət polis olub. 1920-1924-cü illərdə Bolqarıstan Birinci Dünya Müharibəsində məğlub olduqdan sonra bölgə artıq Yunanıstanın tərkibinə daxil idi, bu zaman o, Haskovo və Qərbi Trakyada Bolqariya frakiya birliyi cəmiyyətləri ilə əməkdaşlıq etdi.

1924-cü ildə Nikola Koyev inqilabi fəaliyyətdən uzaqlaşıb və 1945-ci ilə qədər əmisi Tane Nikolovun yanında Asenovqradda dəyirmançı işləyib. 1949-cu ildən 1961-ci il iyulun 30-da vəfatına qədər Haskovoda yaşamışdır.

Parlaq bir şəxsiyyət olan Nikola Koyev Makedoniya və Trakyanın bolqar əhalisinin sevimlisinə çevrilmiş, hətta onun haqqında mahnılar da yazılmışdır. 

*

Qeydlər
-------

1. ↑  "Песен за Мамин Колю от Гора". 2017-05-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-06.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Ədalət Paşayev.

**Ədalət Məhəmməd oğlu Paşayev** ({{DVTY}} şablonu boşdur ) — Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Dövlət Feldyeger Xidmətinin sabiq rəisi (2009–2020), feldyeger xidməti general-leytenantı.

Həyatı
------

Ədalət Paşayev 1947-ci ildə Gədəbəy Rayonunun Dəyəqarabulaq kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dövlət Feldyeger Xidmətinin sabiq rəisi olan Ədalət Paşayev ölkəmizdə feldyeqer xidmətinin banisi, Dövlət Feldyeqer Xidmətinin ilk rəisi olmaqla yanaşı MDB dövlətlərinin Hökumətlərarası Feldyeger Rabitəsi Əlaqələndirmə Şurasının da sabiq sədr müavini olmuşdur.

Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2014-cü ildə göstərdiyi xidmətə görə general-leytenant ali xüsusi rütbəsi ilə təltif olunan Ədalət Paşayev 2 noyabr 2020-ci ildə vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Ə. M. Paşayevin Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dövlət Feldyeger Xidmətinin rəisi təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası prezidentinin Sərəncamı
2. ↑  Prezident general rütbələri və medallar verdi — SİYAHI Arxivləşdirilib 2020-10-28 at the Wayback Machine — **modern.az** saytı
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Əhməd Əhmədov.

**Əhməd Hüseyn oğlu Əhmədov** (1969, Tumaslı, İliç rayonu) — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Daxili İşlər naziri, polis general-leytenantı

Həyatı
------

Əhməd Əhmədov 1969-cu ildə Şərur rayonunun Tumaslı kəndində anadan olmuşdur. 1996-cı ildə Azərbaycan Respublikası DİN-in Polis Akademiyasını bitirmişdir. Silahlı Qüvvələrin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmişdir.

1990-cı ildən daxili işlər orqanlarında xidmət edir. 1997-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikası DİN-in Mütəşəkkil cinayətkarlıqla mübarizə bölməsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilmiş, 2000-ci ildə Naxçıvan şəhər polis şöbəsinin rəis müavini vəzifəsinə irəli çəkilmişdir.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 16 iyun 2000-ci il tarixli Fərmanı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Daxili İşlər naziri təyin edilmişdir.

Naxçıvan Muxtar Respublikasında əməliyyat-xidməti fəaliyyətindəki uğurlu nəticələrinə görə müxtəlif mükafatlara layiq görülmüşdür.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 may 2004-cü il tarixli 62 nömrəli Fərmanı ilə daxili xidmət general-mayoru, 30 iyun 2006-cı il tarixli 1546 nömrəli Sərəncamı ilə polis general-leytenantı ali xüsusi rütbəsi verilmişdir.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 28 iyul 2017-ci il tarixli əmrinə əsasən vəzifəsindən azad edilmişdir.

Ailəlidir. Dörd övladı var.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin saytında Əhməd Əhmədov haqqında səhifə. mia.gov.az (az.)
**Nitrotörəmələr** — Aromatik birləşmələrə qatı azot turşusu ilə, ya da azot və kükürd turşularının qarışığı (nitrolaşdırıcı qarışıq) ilə təsir etdikdə benzol nüvəsindəki hidrogen asanlıqla nitroqrupla (-NO2) əvəz olunur və müvafiq nitrobirləşmələr alınır.

Nitrobenzol
-----------

Aromatik nitrobirləşmələrin ən sadəsi nitrobenzol açıq sarı rəngli şəffaf mayedir. 210oC-də qaynayır, kəskin acı badam iyi verir, suda həll olmur, sudan ağırdır. Xüsusi çəkisi 1,2-dir. Reduksiya olunduqda anilinə çevrilir:

* C6H5NO2 + 6H→C6H5NH2+2H2O

Nitrobenzol texnikada anilini almaq üçün işlədilir. Onu bəzən ətirli maddə kimi paltar sabununa qatır, nadir hallarda həlledici kimi, bəzən də oksidləşdirici kimi işlədirlər.

Dinitrobenzol
-------------

Dinitrobenzolun 3 izomeri vardır:

1. 1,2-dinitrobenzoı və ya ortodinitrobenzol
2. 1,3-dinitrobenzol və ya metadinitrobenzol
3. 1,4-dinitrobenzol və ya paradinitrobenzol

Bunlardan üçü də bərk maddələrdir. Bunlardan metadinitrobenzol asan əldə edilir, çünki istər benzolun özünü, istərsə də nitrobenzolu nitrollaşdırdıqda, əsasən metadinitrobenzol alınır. Metadinitrobenzol metafenildiamin almaq üçün işlədilir.

Nitrotoluollar
--------------

Nitrotoluollardan, 221oC-də qaynayan ortonitrotoluol və 238oC-də qaynayan paranitrotoluol bərk maddə olub, müvafiq toluidinlər almaq üçün, toluidinlər isə boyaqlar almaq üçün işlədilir.
Simmetrik-trinitrotoluol 122,5oC-də əriyən bərk maddədir, trotil adı ilə qüvvətli partlayıcı maddə kimi işlədilir.

Fenilnitrometan
---------------

Fenilnitrometan, nitroqrupu yan zəncirdə olan nitrobirləşmələrdən olub, toluolu Konovalov üsulu ilə nitrolaşdırma yolu ilə və ya alifatik nitrobirləşmələrin alınmasıqaydası ilə (benzilxloridə gümüş-nitritin təsiri ilə) əldə edilir.

* C6H5-CH2Cl+AgNO2→AgCl+C6H5-CH2-NO2

Fenilnitrometanın psevdoturşu formasını əldə etmək mümkündür.
Fenilnitrometanın neytral forması (nitroforma), 225–227oC-də qaynayan mayedir. Ona qələvi iləı təsir etdikdə, qələvidə həll olur və psevdonitrol turşusunun (asiforma) kalium duzu alınır.

Asiforma
--------

Asiforma kristallik maddə olub, 84oC-də əriyir və elektrik cərəyanını keçirir. Ancaq asiforma sabit birləşmə olmayıb, bir neçə saat müddətində tamamilə, yeni neytral formaya – fenilnitrometana çevrilir.

Mənbə
-----

* M. Mövsümzadə "Üzvi kimya", Maarif-1966.
**Vladislav Şpilman** (pol. Władysław Szpilman; 5 dekabr 1911[…], Sosnoves[d], Polşa çarlığı, Rusiya imperiyası – 6 iyul 2000[…], Varşava, Polşa) — polyak pianoçusu və bəstəkarı. Roman Polanski "Pianoçu" filmini Vladislav Şpilmanın avtobioqrafiyası əsasında çəkmişdir. Şpilman 1939-cu ildə Almanların Polşaya hücumunda, ailəsini itirsədə özü sağ qurtula bilmişdir.

Həyatı
------

1911-ci ildə Sosnoves şəhərində yəhudi ailəsində doğulan Şpilman 1930-cu illərin əvvələrində, Varşava və Berlin şəhərlərində piano təhsili almışdır. 1933-cü ildə Adolf Hitler hakimiyyətə gələndə Şpilman tezliklə Varşavaya qayıdır. 1 aprel 1935-ci ildə Şpilman Polşa Radiosuna işə düzəlir. 1939-cu ildə Almanlar Polşanı işğal etməsindən sonra *Polşa radiosu* fəaliyyətini dayandırır. Bununla Şpilman və ailəsinin ağır günləri başlayır. Şpilman yalnız Yahudlilərin buraxıldığı restoranda piano ifa edir və bu yolla maddi baxımdan ağır olan ailəsini saxlayırdı. Hitlerin planlarından biri yəhudiləri Gettolara toplamaqla, onların kütləvi şəkildə məhv etmək idi.

Şpilam ailəsi ilə birlikdə Varşavada kasıbların cəmləşdiyi səmtdə yaşayırdı. Qardaşı yəhudi bazarında kitab satmaqla ailəsinə kömək edirdi. Şpilmanın qardaşından başqa iki bacısıda vardı. Alman Yəhudi polisində çalışan şəxslər, Şpilman ailəsini nasistlərlə işləməyi təklif etsələrdə, ailə bu təklifi qəbul etməmişdir. 1940-cı ilin əvvələrində, ailə Gettolara aparılmaq üçün dəmiryoluna gətirilmişdir. Burada əvvəlcədən tanıdığı yəhudi polisi tərəfindən xilas edilmiş və dəmiryolunun ərazisindən uzaqlaşdırılmışdır. Bundan sonra Şpilman 4 il müddətində, Varşava şəhərində Almanlardan gizlənmişdir.

Bir neçə dəfə ələ keçsədə, qaçaraq xilas olmuşdur. Onun gizlənməsində Polşa radiosunun əməkdaşlarının rolu böyük olmuşdur. Onlar Şpilmanı 2 dəfə ayrı-ayrı mənzillərdə gizlənməsini və vaxtı-vaxtında ərzaqla təmin olunmasını həyata keçirmişdilər. Müharibənin sonlarına yaxın küçələrdə gecələyən Şpilman, Varşavada xarabalıqlarının birində Alman zabiti Vilm Hosenfildlə qarşılaşmışdır. Hosenfild Şpilmanı gizləndiyi yeri öyrənmiş və onu üç gündən bir ərzaqla təmin etmişdir. Şpilman Alman qərargahının mərkəzi olan binanın damında gizlənirdi.

Bir neçə aydan sonra almanlar Polşadan çıxmışlar, bununla Şpilman böyük cətinliklə İkinci dünya müharibəsindən sağ qurtula bilmişdir. Müharibədən sonra uzun müddət yaşayan Şpilman, Polşa radiosunda yarımçıq qalan fəaliyyətini davam etdirmişdir. Şpilmanın sağ qalmasında müstəsna əməyə sahib olan Polşa radiosunun bir çox işçiləri, zabit Vilm Hosenfild və Şpilmanın bütün ailə üzvüləri həlak olmuşdur. Vladislav Şpilman 6 iyul 2000-ci ildə Varşava şəhərində vəfat etmişdir.

Xarici keçidlər
---------------

* Vladislav Şpilmanın bioqrafiyası
* Şpilmanın fotoları Arxivləşdirilib 2011-08-29 at the Wayback Machine
* Vladislav Şpilman haqqında məlumatlar
* Vladislav Şpilman — IMDb səhifəsi

İstinadlar
----------



1. ↑  .
2. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
3. 1 2  Władysław Szpilman // filmportal.de. 2005.
4. ↑  Wladyslaw Szpilman // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.).
**Adilə Şahtaxtinskaya** (17 aprel 1894, Tiflis – 30 mart 1951, Tbilisi) — Azərbaycan sovet mama-ginekoloq, tibb elmləri doktoru (1930), professor (1936). Tibb elmləri doktoru və professor adını alan ilk azərbaycanlı qadın.

Həyatı
------

Adilə Şahtaxtinskaya 1894-cü il aprelin 17-də Tiflis şəhərində publisist və kollec müşaviri İsa Sultan Şahtaxtinskinin ailəsində anadan olub. Şahtaxtinskaya 1930-cu ildə tibb elmləri doktoru dərəcəsini, 1936-cı ildə isə professor elmi adını qazandı, bununla da tibb elmləri doktoru və professor adını alan ilk azərbaycanlı qadın oldu. 1933-cü ildən Şahtaxtinskaya Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun (hazırda Azərbaycan Tibb Universiteti) mamalıq və ginekologiya kafedrasına başçılıq edirdi. Adilə Şahtaxtinskaya Azərbaycanda ilk qadın kafedra müdirlərindən biri olub. Tədqiqatları, əsasən, qadın gigiyenasına, kəsilib götürülmüş uşaqlığın yumurtalıqlara təsirinə, eklampsiyaya həsr olunmuşdur.

Adilə Şahtaxtinskaya 30 mart 1951-ci ildə Tiflisdə vəfat etmişdir. Tiflisin köhnə müsəlman qəbiristanlığında dəfn edilib (indiki botanika bağının ərazisində yerləşən Görkəmli Azərbaycanlılar panteonunda). Onun adı panteonun ərazisində qoyulmuş abidəsində həkk olunub.

İstinadlar
----------

1. 1 2   Şahtaxtinskaya Adilə İsasultan qızı Arxivləşdirilib 2022-08-16 at the Wayback Machine // shahtaxti.com.

Həmçinin bax
------------

* Şahtaxtinskilər
**NGC 4070**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. **E0** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1785-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Proje Veritabanı". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 4070: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4046 |
NGC 4047 |
NGC 4048 |
NGC 4049 |
NGC 4050 |
NGC 4051 |
NGC 4052 |
NGC 4053 |
NGC 4054 |
NGC 4055 |
NGC 4056 |
NGC 4057 |
NGC 4058 |
NGC 4059 |
NGC 4060 |
NGC 4061 |
NGC 4062 |
NGC 4063 |
NGC 4064 |
NGC 4065 |
NGC 4066 |
NGC 4067 |
NGC 4068 |
NGC 4069 |
**NGC 4070** |
NGC 4071 |
NGC 4072 |
NGC 4073 |
NGC 4074 |
NGC 4075 |
NGC 4076 |
NGC 4077 |
NGC 4078 |
NGC 4079 |
NGC 4080 |
NGC 4081 |
NGC 4082 |
NGC 4083 |
NGC 4084 |
NGC 4085 |
NGC 4086 |
NGC 4087 |
NGC 4088 |
NGC 4089 |
NGC 4090 |
NGC 4091 |
NGC 4092 |
NGC 4093 |
NGC 4094 |
NGC 4095



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Əli Əhmədov (dəqiqləşdirmə).

**Əli Davud oğlu Əhmədov** (7 avqust 1934, Nuxa – 4 mart 2016, Bakı) — çəkməçi, "Əməkdar mədəniyyət işçisi" (19. sentyabr 1991)

Həyatı
------

Əli Davud oğlu Əhmədov 1934-cü ildə Şəki şəhərində anadan olub. Adını nənəsi qoyub.

Atası Davud Şəki 2 illik Pedaqoji Məktəbində müəllim işləmişdir. 1937-ci ildə atası repressiya qurbanı olub. Əlinin oxumağa imkanı olmadığından 6-cı sinifə qədər oxuyub və dayısı Yaqub Əlizadə balaca Əlini 1949-cu ildə sənət artelində Aydın ustanın yanında şəyird qoymuşdur. 1952-ci ilə qədər burada çalışmışdır.

Hələ Şəkidə ikinci sinifdə oxuyarkən dayısı ona Nizaminin "Xəmsə"sini oxumağı məsləhət görmüşdür. O, da öyrənmişdir. Nizaminin 5 poemasını əzbərdən bilir.

1952-ci ildə doğulduğu Şəkidən Bakıya köçmüşdür. Əvvəlcə burda bir sexdə işləmişdir. 1959-cu ildə isə xalq artisti Əlibaba Abdullayev onu Dövlət Filarmoniyasına işə götürmüşdür.

1954–1957-ci illərdə Sibirdə və Almatıda hərbi xidmətdə olmuşdur.

Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında rəqqaslarının ayaq geyimlərini çəkməçi Əli kişi tikir.

Əli dayı 25 il tanınmış rəssam Tahir Salahova, Aşıq Şəmşirə, Rəşid Behbudova və başqalarına ayaqqabı tikmişdir.

Əli Əhmədov 19 sentyabr 1991-ci ildə "Əməkdar mədəniyyət işçisi" adını alıb.

Onun haqqında 20 şair şeir yazıb, 52 qəzet məqalə dərc edib. Onun şairlərdən yaxın dostu Bəxtiyar Vahabzadə olmuşdur.

Onun haqqında yazan müəlliflər içərisində Osman Mirzəyev, Hacıbaba Hüseynov da var. Yaxın günlərdə ona kitab bağışlayanlardan biri də Vaqif Səmədoğlu olub.

Rima Kazakovanın "Master Ali", onun türk variantı olan və Ankarada çapdan çıxan "Qonduraçı Ali" şeiri də Əli Əhmədova həsr olunub.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçilərinin siyahısı

İstinadlar
----------

1. ↑  "Aynadakı mən" verilişi (Xəzər TV)
2. ↑  "Könül verdiyin iş ucaldar, könül vermədiyin qocaldar səni" [*ölü keçid*]
3. 1 2 3  "Nizamini, Füzulini, Seyid Əzimi əzbər bilən alim kimi çəkməçi…". 2021-01-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-02-09.
4. ↑  *"M. Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası işçilərinin bir qrupuna Azərbaycan Respublikasının fəxri adlarının verilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 sentyabr 1991-ci il tarixli, 345 nömrəli **Fərmanı** Arxivləşdirilib 2022-10-04 at the Wayback Machine (az.)
**NGC 2404**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış H II bölgəsi. Göy üzündə Zürafə bürcü istiqamətində yerləşir. **GxyP** tipli  qalaktikadır. Fransız astronomu Guillaume Bigourdan tərəfindən 1886-cı ildə 30.48 sm (12 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2404: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2380 |
NGC 2381 |
NGC 2382 |
NGC 2383 |
NGC 2384 |
NGC 2385 |
NGC 2386 |
NGC 2387 |
NGC 2388 |
NGC 2389 |
NGC 2390 |
NGC 2391 |
NGC 2392 |
NGC 2393 |
NGC 2394 |
NGC 2395 |
NGC 2396 |
NGC 2397 |
NGC 2398 |
NGC 2399 |
NGC 2400 |
NGC 2401 |
NGC 2402 |
NGC 2403 |
**NGC 2404** |
NGC 2405 |
NGC 2406 |
NGC 2407 |
NGC 2408 |
NGC 2409 |
NGC 2410 |
NGC 2411 |
NGC 2412 |
NGC 2413 |
NGC 2414 |
NGC 2415 |
NGC 2416 |
NGC 2417 |
NGC 2418 |
NGC 2419 |
NGC 2420 |
NGC 2421 |
NGC 2422 |
NGC 2423 |
NGC 2424 |
NGC 2425 |
NGC 2426 |
NGC 2427 |
NGC 2428 |
NGC 2429



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 2847**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış H II bölgəsi. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. **GxyP** tipli  qalaktikadır.  Vilyam Parsons tərəfindən 1855-ci ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2847: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2823 |
NGC 2824 |
NGC 2825 |
NGC 2826 |
NGC 2827 |
NGC 2828 |
NGC 2829 |
NGC 2830 |
NGC 2831 |
NGC 2832 |
NGC 2833 |
NGC 2834 |
NGC 2835 |
NGC 2836 |
NGC 2837 |
NGC 2838 |
NGC 2839 |
NGC 2840 |
NGC 2841 |
NGC 2842 |
NGC 2843 |
NGC 2844 |
NGC 2845 |
NGC 2846 |
**NGC 2847** |
NGC 2848 |
NGC 2849 |
NGC 2850 |
NGC 2851 |
NGC 2852 |
NGC 2853 |
NGC 2854 |
NGC 2855 |
NGC 2856 |
NGC 2857 |
NGC 2858 |
NGC 2859 |
NGC 2860 |
NGC 2861 |
NGC 2862 |
NGC 2863 |
NGC 2864 |
NGC 2865 |
NGC 2866 |
NGC 2867 |
NGC 2868 |
NGC 2869 |
NGC 2870 |
NGC 2871 |
NGC 2872



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Qori zəlzələsi** — 1920-ci il fevralın 20-də Gürcüstanda baş vermiş zəlzələ. Bəzən bu zəlzələyə **Karpat zəlzələsi** də deyilir.

Bir gündə iki güclü təkan, birincisi saat 00.00-da 5-6 ball gücündə, ikincisi isə saat 11.45 dəqiqədə dağıdıcı gücdə olmuşdur. Ən güclü təkanlar hiss edilmiş, 1 000 km^2 sahədə olan tikililərin 2/3 hissəsi uçmuş yaxud zədələnmiş, 150-yə qədər adam həlak olmuş və ağır yaralanmışdır. Qori zəlzələsi nəticəsində şəhərdə güclü dağıntılar baş vermişdir. Qoridə və ətrafdakı 30-a qədər kənddə xeyli evlər, kilsələr uçmuş, əyilmiş, şaquli oxu ətrafında dönmüşdür. Çox kəndlərdə zəlzələdən qabaq müəyyən müddət gurultu səsi eşidilmiş və bu müddət adamların evlərdən qaçmasına kifayət etmişdir. Dağlarda uçqunlar olmuş, bulaqlarda suyun miqdarı dəyişmiş, su bulanmış və başqa hallar müşahidə olunmuşdur.

Əsası 1888-ci ildə qoyulmuş, Qori seminariyasının ruhani seminariyanın binası 1920-ci ildə Qoridə baş verən dəhşətli zəlzələ nəticəsində dağılıb.

Azərbaycanın köməyi
-------------------

1920-ci il fevralın 20-də Gürcüstanda zəlzələ baş vermiş, Qori şəhərində və ətraf kəndlərdə ciddi dağıntılar olmuş, minlərlə adam evsiz-eşiksiz qalmışdı. Azərbaycan hökuməti dərhal Gürcüstanda zəlzələdən ziyan çəkmiş əhaliyə yardım göstərilməsinə başlamışdı. Fevralın 25-də Gürcüstan Təchizat Nazirliyinə icazə vermişdi ki, Bakıdakı un ehtiyatından 15769 pudu öz ölkəsinə aparsın və aclıq çəkən əhaliyə paylasın. Azərbaycan parlamenti isə 11 mart 1920-ci il tarixli qərarı ilə Gürcüstanda zəlzələdən zərər çəkənlərə yardım göstərilməsi üçün 3 milyon rubl vəsait ayırmışdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Fuad Sultanov, Z.Sultanova. "Zəlzələlər", Bakı, "Azərnəşr", 1958. səh.19
2. ↑  "QORİ SEMİNARIYASINDAN ÖZƏL REPORTAJ – FOTOSESSİYA". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-01-24.
3. ↑  Qabil Əliyev, "Azərbaycan xalq cümhuriyyətinin Gürcüstanla iqtisadi əməkdaşlığı (1918-1920-ci illər)" **strategiya.az** saytı
4. ↑  Азербайджанская Демократическая Республика (1918-1920). Законодательные акты (сборник документов). Баку: 1998. s.407-408
5. ↑  Вестник правительства Азербайджанской Республики. 1919-1920 гг. 1920, №20

| ⛭1919 ← • 1920-ci ildəki zəlzələlər • → 1921 |
| --- |
| Fevral | Qori zəlzələsi |
| Dekabr | Qansuda zəlzələ |
**NGC 5455**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış H II bölgəsi. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. **GxyP** tipli  qalaktikadır.  Vilyam Parsons tərəfindən 1851-ci ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 5455: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 5431 |
NGC 5432 |
NGC 5433 |
NGC 5434 |
NGC 5435 |
NGC 5436 |
NGC 5437 |
NGC 5438 |
NGC 5439 |
NGC 5440 |
NGC 5441 |
NGC 5442 |
NGC 5443 |
NGC 5444 |
NGC 5445 |
NGC 5446 |
NGC 5447 |
NGC 5448 |
NGC 5449 |
NGC 5450 |
NGC 5451 |
NGC 5452 |
NGC 5453 |
NGC 5454 |
**NGC 5455** |
NGC 5456 |
NGC 5457 |
NGC 5458 |
NGC 5459 |
NGC 5460 |
NGC 5461 |
NGC 5462 |
NGC 5463 |
NGC 5464 |
NGC 5465 |
NGC 5466 |
NGC 5467 |
NGC 5468 |
NGC 5469 |
NGC 5470 |
NGC 5471 |
NGC 5472 |
NGC 5473 |
NGC 5474 |
NGC 5475 |
NGC 5476 |
NGC 5477 |
NGC 5478 |
NGC 5479 |
NGC 5480



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 5458**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış H II bölgəsi. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. **GxyP** tipli  qalaktikadır.  Vilyam Parsons tərəfindən 1851-ci ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 5458: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 5434 |
NGC 5435 |
NGC 5436 |
NGC 5437 |
NGC 5438 |
NGC 5439 |
NGC 5440 |
NGC 5441 |
NGC 5442 |
NGC 5443 |
NGC 5444 |
NGC 5445 |
NGC 5446 |
NGC 5447 |
NGC 5448 |
NGC 5449 |
NGC 5450 |
NGC 5451 |
NGC 5452 |
NGC 5453 |
NGC 5454 |
NGC 5455 |
NGC 5456 |
NGC 5457 |
**NGC 5458** |
NGC 5459 |
NGC 5460 |
NGC 5461 |
NGC 5462 |
NGC 5463 |
NGC 5464 |
NGC 5465 |
NGC 5466 |
NGC 5467 |
NGC 5468 |
NGC 5469 |
NGC 5470 |
NGC 5471 |
NGC 5472 |
NGC 5473 |
NGC 5474 |
NGC 5475 |
NGC 5476 |
NGC 5477 |
NGC 5478 |
NGC 5479 |
NGC 5480 |
NGC 5481 |
NGC 5482 |
NGC 5483



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
***Ağabacı Rzayeva. Notlarda yaşanan ömür...*** qısametrajlı sənədli-bədii televiziya filmi rejissor Elnurə Kazımova tərəfindən 2013-cü ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycanın ilk qadın bəstəkarı, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi Ağabacı Rzayevanın həyat və yaradıcılığından bəhs edir. Filmdə Ədalət Məmmədov, Almaz Amanova, Mehman Piriyev, Lətafət Məmmədova və Dəniz Tacəddin çəkilmişlər.

Məzmun
------

Film Azərbaycanın ilk qadın bəstəkarı, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi Ağabacı Rzayevanın həyat və yaradıcılığından bəhs edir.

Ağabacı Rzayeva Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında Üzeyir Hacıbəyovun kompozisiya sinifində təhsil almış, onun ən sevimli tələbələrindən biri olmuşdur. Onun bəstələdiyi ilk əsər "Gənc vətənpərvərlər marşı" olmuşdur. Mahnı və romans A.Rzayeva yaradıcılığının aparıcı sahəsinə çevrilir. İlk qadın bəstəkarımız klassik və müasir şairlərimizin, aşıqların və digər xalqlara məxsus şer ustalarının yaradıcılığına müraciət etmişdir. Bəstəkarın qəhrəman neftçilərimizin əmək şücaətini tərənnüm edən "Neftçi Qurban", ata-anaların gözlərini sevincdən yaşardan "Evimizə gəlin gəlir", "Oxuma gözəl", "Çoban Qara", balaca qızların gözləri qarşısında şirin və möcüzəli bir aləm açan "Kukla", "Qaranquş", "Ağ göyərçinim", "Sabahın ustaları", "Balaca kapitan", "Qərənfiləm mən" və s. əsərləri milli mədəniyyətimizdə layiqli yer tutur. İlk dəfə Moskvada oxunan "Kukla" mahnısı ona xalqın rəğbətini qazandırmışdır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Elnurə Hüseynova  

Rejissor: Elnurə Kazımova  

Operator: Adil Abbasov

Rollarda
--------

Ədalət Məmmədov  

Almaz Amanova  

Mehman Piriyev  

Lətafət Məmmədova  

Dəniz Tacəddin

İstinadlar
----------

1. ↑  "Televiziyanı sənədli telefilmlərsiz təsəvvür etməyən ELNURƏ KAZIMOVA". 2021-07-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-18.
2. ↑  "Ağabacı Rzayeva". 2021-01-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-18.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2013-cü ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Ayşegül Çelik Şahin** (1968, Ankara) — Türk yazar.

Hacettepe Universiteti İqtisadi ve İdari Programlar və Ankara Universiteti Dil və Tarix-Coğrafiya fakültəsi Teatr yazarlığı bölmələrində təhsil almışdır. Hacettepe Universitetində Sosial Antropologiya üzrə yüksek lisans programına qatılmışdır.

Hekayə, şeir ve məqalələri; "Varlık", "Milliyet","Sanat", "Hürriyet" "Gösteri", "Doxa","Bütün Dünya", "Kent ve Gençlik", :Bireşim", "Hoşça kal","Bay Düzyazı" kimi dergilərdə çap olunmuşdur.

Televiziya, kino və səhnə üçüb ssenari yazarlığı bəzənsə, televiziya üçün bir uşaq proqramının yazarlığını həyata keçirdi. Radio oyunları isə TRT tərəfindən mükafatlandırıldı.

2002–2007 illər arasında, Ankara Universiteti Dövlət Konservatoriyasında, Dünya ədəbiyyatı derslərini tədris emişdir.

Hüseyin Rahmi Gürpınarın 'Kaynanam nasıl kudurdu?' romanı əsasında hazırladığı ssenari, 2009–2010-cu illərdə Dövlət teatları tərəfindən səhnələndirildi.

"Kadın öykületinde Ankara" v "Belki Varmış Belki Yokmuş" adlı çox müəllifli kitablara hekayələri ilə qatıldı.

"Şehper; Dehlizdeki Kuş" adlı hekayə kitabı, 2009-cu ildə "Notre Dame De Sion" Ədəbiyyat mükafatlarında yer aldı.

"Kağız gəmilər" adlı hekayə kitabı, 2010-cu ildə "Yunus Nadi Öykü" mükafatı aldı.

1980-ci ildə İzmirdən Ankaraya gelmiş və orada yaşamaqdadır.

Kitabları
---------

Sensiz Ankarada deniz düşleri (Şeir, 1997, Kare yayınları), Korku ve Arkadaşı (hekayə, 2003, YKY), Şehper; Dehlizdeki Kuş (hekayə, 2008, YKY) Kâğıt Gemiler (hekayə, 2010, YKY)

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* **Ayşegül Çelik** Rəsmi saytı Arxivləşdirilib 2011-06-21 at the Wayback Machine
***Ağrılı və qürurlu yaddaş, yaxud Azərbaycanın Ağ damı…*** qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Vüqar Sədioğlu tərəfindən 2014-cü ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film erməni işğalı nəticəsində viranə qalan ağrılı və qürürlu yaddaşımız Ağdamdan bəhs edir. Filmdə ermənilər tərəfindən Ağdamın və ağdamlıların başına gətirilən bəlalar əks etdirilir.

Məzmun
------

Film erməni işğalı nəticəsində viranə qalan ağrılı və qürürlu yaddaşımız Ağdamdan bəhs edir.

"Yaddaş bizi heç kəsin qova bilməyəcəyi yeganə cənnətdir". Nə yaxşı, Qarabağla – o müqəddəs torpaqla bağlı cənnətimiz – yaddaşımız var. Əgər bu gün övladlarımızın əlindən tutub Ağdama apara bilmiriksə, onun min bir gözəlliklərini göstərib öyünə bilmiriksə, o yaddaşa qalır əlacımız, o yaddaş gəlir karımıza. Hələlik, bəli, hələlik gözəl və vüqarlı şəhərimiz, dinc və məğrur insanların yurdu, havası, suyu, torpağı da muğam oxuyan, gül qoxuyan Ağdamla bağlı yaddaşımız ovudur bizi: Ağrılı və qürurlu yaddaşımız…

Ağdam sovet dövründə, nəinki Qarabağın, Azərbaycanın böyük elmi, iqtisadi potensiala malik iri şəhərlərindən biri idi. Ağdam, həm də Qarabağın mədəni mərkəzi, musiqi beşiyi idi..

Ermənilərin dinc torpağımıza gətirdiyi müharibə Ağdamın da cah-cəlalına, gəlhagəlli və bəxtəvər günlərinə son qoydu. İşğal nəticəsində Ağdamın 1094 kvadrat km sahəsinin 846,7 kvadrat km-i, yəni 77,4%-i, bir şəhər, bir qəsəbə, 82 kəndi Ermənistan tərəfindən işğal olunub, bütün tarixi abidələr, maddi-mədəniyyət nümunələri məhv edilib. Təəssüf ki, ermənilərin talançılığı indi də davam edir, gah Ağdamın adını dəyişib Tiqranakert qoyur, gah məhv etdikləri şəhərdə muzey açır, gah da saxta dəlillər düzəldərək guya bu yerlərdə vaxtilə ermənilərin yaşadığını söyləyirlər.

Filmdə ermənilər tərəfindən Ağdamın və ağdamlıların başına gətirilən bəlalar əks etdirilir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Firuzə Nadir  

Rejissor: Vüqar Sədioğlu  

Operator: Kamran Soduyev, Tural Usubov, Fərəc Babai, Namiq Vəliyev, Qəhrəman Məmmədov, Vüqar Həsənov

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "Ağrılı və qürurlu yaddaş". 2023-07-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-20.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2014-cü ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**NGC 4122**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. **SBab** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1827-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 4122: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4098 |
NGC 4099 |
NGC 4100 |
NGC 4101 |
NGC 4102 |
NGC 4103 |
NGC 4104 |
NGC 4105 |
NGC 4106 |
NGC 4107 |
NGC 4108 |
NGC 4109 |
NGC 4110 |
NGC 4111 |
NGC 4112 |
NGC 4113 |
NGC 4114 |
NGC 4115 |
NGC 4116 |
NGC 4117 |
NGC 4118 |
NGC 4119 |
NGC 4120 |
NGC 4121 |
**NGC 4122** |
NGC 4123 |
NGC 4124 |
NGC 4125 |
NGC 4126 |
NGC 4127 |
NGC 4128 |
NGC 4129 |
NGC 4130 |
NGC 4131 |
NGC 4132 |
NGC 4133 |
NGC 4134 |
NGC 4135 |
NGC 4136 |
NGC 4137 |
NGC 4138 |
NGC 4139 |
NGC 4140 |
NGC 4141 |
NGC 4142 |
NGC 4143 |
NGC 4144 |
NGC 4145 |
NGC 4146 |
NGC 4147



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**İbrahim Özyavuz** (1 aprel 1963, Şanlıurfa ili) — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

Həyatı
------

İbrahim Özyavuz 1 aprel 1963-cü ildə Şanlıurfa ilinin Harran ilçəsində anadan olub. İbtidai və orta təhsili Harran ilçəsində, lisey təhsilini isə Şanlıurfada alıb. Donbass Dövlət İdarəetmə Universiteti Beynəlxalq əlaqələr Bölməsindən məzun olub.

Şanlıurfada ticarətlə məşğul olub. 1999, 2004 və 2009-cu illərdə Harran ilçə bələdiyyəsinin sədri seçilib. 2002-2009-cu illərdə Harraspor İdman Klubunun prezidenti olub.

Siyasi fəaliyyəti ərzində ANAP, AK Partiya və MHP üzvü olub. 2012-2015-ci illərdə MHP Şanlıurfa il sədri olub. 2015 və 2018-ci illərdə MHP İdarə Heyətinin üzvü seçilib.

2018 və 2023-cü illərdə MHP namizədi olaraq Şanlıurfa ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib.

Ərəbcə və fransızca bilir. Evlidir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  *TBMM.* "İbrahim ÖZYAVUZ". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-02-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.
***Axıska türkləri*** tammetrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Elşən Zeynallı tərəfindən 2008-ci ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Filmdə Axısqa türklərinin tarixboyu başlarına gətirilən zülmlər, 1944-cü ildə Stalin repressiyası zamanı deportasiyaya məruz qalmaları, harada məskunlaşmasından asılı olmayaraq xalqın mədəniyyəti, əhalinin məşğuliyyəti, adət-ənənələri haqda geniş bəhs edilir.

Məzmun
------

Axısqa türkləri Qazaxıstanda, Özbəkistanda, Azərbaycan Respublikasında, Qırğızıstanda, Rusiya Federasiyasında, Türkiyədə bəzən kompakt halda, digər yerlərdə dağınıq şəkildə yaşayan türk xalqlarından biridir. Çox zaman onları Mesxeti türkləri də adlandırırlar. Dilləri Azərbaycan dilinə, Türk dilindən (Türkiyə türkcəsindən) daha yaxındır.

Müəzzəm Türk dünyasının ulu boylarından, ulu olduqları qədər də ən ağır məşəqqətlərə düçar olan boylarından biri də Axısqa türkləridir. Ən qədim dövrlərdən Kiçik Qafqaz sıra dağlarının başlanğıcında yaşayan bu soydaşlarımızın danışdığı şivə, adət və ənənələri, folkloru, mədəniyyəti qədim Türk məskəni Borçalı mahalındakı Azərbaycan türkləri və Ərzurum-Qars ərazilərindəki Türklərlə çox yaxındır.

Filmdə bu xalqın tarixboyu başlarına gətirilən zülmlər, 1944-cü ildə Stalin repressiyası zamanı deportasiyaya məruz qalmaları, harada məskunlaşmasından asılı olmayaraq xalqın mədəniyyəti, əhalinin məşğuliyyəti, adət-ənənələri haqda geniş bəhs edilir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Zərnişan İnqilabqızı  

Rejissor: Elşən Zeynallı  

Operator: Mətləb Yaqubov

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2008-ci ilin Azərbaycan filmləri  

2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı