recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Lipoma
**Lipoma** — Səthi dərialtı lipomalar ən geniş yayılmış xoşxassəli yumşaq toxuma törəmələridir. Səthi lipomaların çox nadir hallarda hansısa simptomlarla müşahidə edilir. Lipoması olan xəstələr həkimə adətən iki səbəbdən müraciət etmiş olur. Bəzi xəstələr lipomaların bədxassəli olduğundan narahatlıq hissi keçirir, digərləri isə sadəcə böyük ölçülü lipomaların kosmetik qüsur yaratdığından onun çıxarılmasını istəyir.

Lipomalar nazik fibroz kapsulaya bürünmüş yetişmiş piy hüceyrələrinin toplumudur. Lipomalar bədənin piy toxuması olan istənilən hissəsində əmələ gələ bilər. Onlar adətən səthi olaraq dərialtı toxumada geniş müşahidə edlir, lakin bəzən fassiya və ya daha dərin əzələ qatlarında da əmələ gələ bilər. Lipomaların inkişafı etiologiyası hələ ki, dəqiq anlaşılmayıbdır.

Lipoma çox zaman dəri altı müəyyən edilən kiçik "tennis şarı" kimi xarakterizə edilir. Lakin, tennis şarından fərqli olaraq lipomalar yumşaq olur. Bir çox xəstədə bir neçə lipoma müəyyən edilə bilər. Bəzi hallarda isə çoxsaylı lipomaları olan xəstələrdə irsi çoxsaylı lipomatoz xəstəliyi müəyyən edilə bilər. Lipomaların maliqnizasiya olunaraq liposarkomaya transformasiyası çox nadir haldır.

Lipoma diaqnozu adətən kliniki müayinə əsasında qoyulur. Lipomalar yumşaq, asimptomatik və adətən yavaş böyüyən törəmələrdir. Əgər lipoma olduğu düşünülən törəmə hansısa simptomlara səbəb olursa (məs. ağrı və ya hərəkətin məhdudlaşdırılması) və ya sürətlə böyüyürsə və ya yumşaq əvəzinə bərkdirsə, onun biopsiya olunması tövsiyə edilir.

Lipomanın müalicəsi onun kapsula ilə birlikdə kəsilib çıxarılmasıdır. Lipomanın kəsilib götürülməsindən sonra təkrar əmələ gəlməsi nadir hallarda müşahidə edilir. Cərrahi müalicənin yan təsirlərinə seroma, çapığın əmələ gəlməsi və hematomanın formalaşması daxildir. Cərrahi kəsiklə lipomanın çıxarılmasına alternativ kimi liposaksiya və aşağı konsentrasiyalı deoksixolatın inyeksiyası metodları da tətbiq oluna bilər. Deoksixolat inyeksiyalarının geniş tətbiqi üçün daha irimiqyaslı araşdırmaların aparılması tələb olunur.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------
**İrəvan uşaq dəmiryolu** (*erm.* Երեւանի մանկական երկաթուղի), həmçinin **Kiçik Cənubi Qafqaz dəmiryolu** — Ermənistanın paytaxtı İrəvan şəhərində mövcud olan dəmir yolu. Ensiz dəmiryolu Razdan dərəsində yerləşir. Dəmir yolu Sovet İttifaqında bir çox qabaqcıl dəmir yollarından biri olaraq 9 iyun 1937-ci ildə açılır. Dəmiryolu hələ də fəaliyyət göstərdə də, yarı tərk edilmiş vəziyyətdədir.

Sovet İttifaqının bütün qabaqcıl dəmir yolları kimi İrəvan da uşaqların iştirakı ilə, ancaq böyüklərin nəzarəti altında işləyirdi. Məqsəd uşaqları dəmir yolunda işləməyə həvəsləndirmək olur. Bu dəmir yolu xəttində olan üç stansiyadan yalnız biri istifadə olunurdu. Əvvəllər yalnız lokomotiv sürücüsü yetkin şəxs idi. İndi bütün funksiyaları yalnız böyüklər yerinə yetirir. Sovet İttifaqının dağılmasından sonra digər keçmiş uşaq dəmir yollarında da oxşar dəyişikliklər baş vermişdir.

Tarix
-----

İnşaatçıların sürətli işi sayəsində dəmiryolu tikintisi vaxtından 4 ay əvvəl başa çatdırılır. 9 iyul 1937-ci ildə Voroşilovqrad buxar lokomotiv zavodunun komsomolçuları tərəfindən bağışlanan 159–434 nömrəli buxar lokomotivindən və öz istehsalı olan üç açıq sərnişin vaqonundan ibarət bir qatar ilk dəfə istismara verilir. Onu gənc maşinist A. Beqlaryan idarə edir.

1959-cu ilin mart ayında İrəvan uşaq dəmiryoluna iki PAFAWAG sərnişin vaqonu verilir. 1971-ci ildə ona TU2–116 dizel lokomotivi təhvil verilir. Bundan sonra 159–434 saylı lokomotiv praktik olaraq fəaliyyətini dayandırır. lokomativ hələ də Hayrenik stansiyasında saxlanılır.

1980-ci illərin ortalarından bəri İrəvan uşaq dəmir yollarında siqnal və bloklama vasitələrindən istifadə edilməmişdir. İkinci bir yolun olmaması səbəbindən, geri dönüşdə qatar vaqonlardan arxada irəliləyir. Bu səbəbdən Hayrenik stansiyasında ötmə yolu uzun müddət yalnız hərəkətli heyətin saxlanması üçün istifadə edilmişdir. Gənc dəmiryolçuların çalışdığı yeganə stansiya Ayrenik stansiyasıdır. Qalan stansiyalarda hazırda xidmət göstərilmir.

1990-cı illərdə Sovet İttifaqının dağılmasından sonra yolda artıq uşaqlar deyil, böyüklər xidmət göstərir.

İrəvan uşaq dəmiryolu tarixinin bəzi məqamları aydınlaşdırma tələb edir. Xüsusilə tunelin portallarında daşda bir yazı var: "1956". Ancaq tuneli 1950-ci ilin kinoxronikasında görmək olar, buna görə onun daha əvvəl inşa edilməsini demək olar. Bu tunel düz yerdə tikilib. 1947-ci ildə İrəvan uşaq dəmiryolunun əsas stansiyasında çəkilmiş bir fotoşəkildə, fasadda "Pionerskaya sdtansiyası" yazısı olan bir lövhə tapa bilərsiniz. Ancaq bu dəmir yolu xəttindəki tamamilə fərqli bir stansiyanın adıdır.

Həmçinin bax
------------

* Ermənistanda ensiz dəmiryolu

İstinadlar
----------

1. ↑  ЕРЕВАНСКАЯ ДЕТСКАЯ ЖЕЛЕЗНАЯ ДОРОГА [*ölü keçid*]
2. ↑  "Малая Закавказская жд". 2018-07-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-13.
3. ↑  "Узкоколейные железные дороги Армении". 2018-06-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-13.
**Düz bağırsaq** (*lat.* rectum; *yun.* proktos) — yoğun bağırsağın axırıncı hissəsini təşkil edərək *lat.* articulatio sacroiliaca sinistra — sol oma-qalça oynağı bərabərində S-ə bənzər bağırsaqdan başlayır və aralıqda *lat.* anus adlanan dəlik vasitəsilə xaricə açılır. Bu dəlik olan hissə 2,5–3 sm uzunluğunda, dairəsi isə 5–9 sm olub və anus kanalı — *lat.* canalis analis adlanır.

Düz bağırsağın uzunluğu 15–20 sm olub kiçik çanaqda omanın ön səthində, kişilərdə sidikliyin, toxum kisəciyinin və prostat vəzinin arxasında və qadınlarda isə uşaqlıq ilə uşaqlıq yolunun arxasında yerləşmişdir. Düz bağırsaq sagital istiqamətdə iki: çıxıq tərəfi arxaya baxan oma əyriliyinə — *lat.* flexura sacralis, önə baxan aralıq əyriliyinə — *lat.* flexura perinealis malikdir. Frontal istiqamətlərdə isə əyrilikləri çoxdur və sabit deyillər.

Düz bağırsağın yuxarı, oma əyriliyinə müvafiq olan hissəsi *lat.* pars pelvina — çanaq hissə adlanır və aşağı getdikcə 8–16 sm arasında tərəddüd edən düz bağırsaq ampulunu — *lat.* ampulla recti təşkil edir. Düz bağırsaq çox nəcislə dolarsa ölçüsü 30–40 sm qədər arta bilir.

Cərrahiyədə düz bağırsaq beş: ampulüstü, yuxarı, orta, aşağı ampul və aralıq hissəyə bölürlər. Düz bağırsağın xarici səthində zolaqlar və çömçələr yoxdur; selikli qişasında aypara püküşlər əvəzində köndələn büküşlər — *lat.* plicae transversales recti və boylama büküşlər — anus sütunları — *lat.* columnae analis (columnae rectales Morgagni —BNA) vardır. Düz bağırsağın əzələ qişası iki: xarici boylama və daxili həlqəvi qatdan təşkil olunmuşdur.

İstinadlar
----------

Mənbələr
--------

* Prof. Kamil Əbdülsalam oğlu Balakişiyevin, İnsanın Normal Anatomiyası, II cild, "MAARİF" Nəşriyyatı, Bakı — 1979
* Atlas of Human Cardiac Anatomy — Endoscopic views of beating hearts — Cardiac anatomy
* Р. Д. Синельников. Атлас анатомии человека (4 тома)
* Anatomy: Embryologie [*ölü keçid*]

Xarici keçidlər
---------------

* Arxivləşdirilib 2010-12-01 at the Wayback Machine
* Rektumbilder im Endoskopieatlas  (alm.)

| ⛭Həzm sistemi |
| --- |
| Mədəyə qədər | Ağız boşluğu • Damaq • Diş • Ağız vəziləri • Dil • Damaq badamcıqları • Udlaq • Qida borusu • Mədə |  |
| Nazik bağırsaq |  • Onikibarmaq bağırsaq • Acı bağırsaq • Qalça bağırsaq |
| Vəziləri | Dilaltı vəzi • Çənəaltı vəzi • Qulaqaltı vəzi • Qaraciyər: Öd kisəsi; Öd • Mədəaltı vəzi |
| Yoğun bağırsaq | Kor bağırsaq • Soxulcanabənzər çıxıntı • Çənbər bağırsaq • Qalxan çənbər bağırsaq • Köndələn çənbər bağırsaq • Enən çənbər bağırsaq • S-ə bənzər çənbər bağırsaq • Düz bağırsaq • Varoli sfinkteri • Buzi sfinkteri • Hirş sfinkteri • Kennon-Bem sfinkteri • Horst sfinkteri • Kennon sfinkteri • Payr-Ştraus sfinkteri • Balli sfinkteri • Rossi-Mutye sfinkteri • O’Bern-Piroqov-Mutye sfinkteri |
**Aiken gölü** — Çinin şimal-qərbindəki Qinghai əyalətindəki Aiken gölünü "şeytanın gözü" də adlandırırlar. O, Haixi Monqolustan və Tibet Muxtar Prefekturasının Mangya şəhərində yerləşir. Kükürdlə zəngin olan gölün suyu ətrafdakı torpağı tünd qırmızı və sarı rəngə boyayır, yuxarıdan baxanda göz kimi görünür.

### Şeytanın gözü

Yunan mifologiyasında Meduzanın gözləri cəhənnəmin gözləridir, sınaqlarla doludur, ona baxan hər kəs daşa dönər. Son illərdə Çinin 'Məzar soyğunçuluğu qeydləri' və 'Ghost Blowing Lamp' kimi xəyal romanlarında belə lənətlənmiş sirli bir yer var — mifologiyadan gələn, lakin həqiqətən də mövcud olan "Şeytan Gözü" adlı sirli bir yer. Bu sirli və cazibədar bir yerdir, 'cəhənnəmin' gözü olduğu deyilir.

Kunlun dağı ilə Qaidam hövzəsinin qovşağında — Alar çəmənliyində, çəmənlikdə ətrafdakı canlı otlaq mənzərəsi ilə çox kəskin kontrast təşkil edən kimsəsiz Qobi səhrası var. Bütün bunlar ona görədir ki, orada "Yerin Gözü" kimi tanınan "Aiken" adlı bulaq var; lakin Aiken Spring əsl 'Şeytan Gözü'dür. Deyilənə görə, bu fəvvarə min illik tarixə malikdir və rəngarəng rənglərdə, gizli təhlükələrlə minlərlə ildir ki, turistlər tərəfindən maraqla izlənilir və ziyarət edilir.
Şeytan gözünün ətrafı rəngarəng bir şəkildir, qırmızı-qəhvəyi, qızılı, pas rəngi. dəyirmi palitraya bənzəyir, geotermal isti bulaqda kükürd və digər mineralların uzun müddət yağması nəticəsində əmələ gəlir. Əlbəttə ki, onun şöhrəti kükürddən qaynaqlanmır, amma yaxınlaşmaq həqiqətən mümkün deyil, əsl təhlükə buradadır. Bu bataqlıqdır, heyvanlar oradan keçə bilmir və udulur, bəzən quşlar da ölümdən qaça bilmir. Buna uyğun olaraq "Şeytan Gözü" deyilir.

Həmçinin bax
------------

* Göl
* Çin

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2024-03-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-13.

Xarici keçidlər
---------------

* [ The 'Devil's Eye' Aiken Spring hidden in the Qaidam
**Akademik Zərifə Əliyeva adına lisey** — Bakı şəhəri Yasamal rayonu ərazisində yerləşən tam orta məktəb.

Tarixi
------

Lisey Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə 28 aprel 2008-ci ildə görkəmli oftomoloq alim Zərifə xanım Əliyevanın anadan olmasının 85 illik yubileyi ərəfəsində açılıb. Açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iştirak edərək liseyin maddi-texniki bazası ilə tanış olmuş və haqqında xoş fikirlər söyləmişdir.

İlk dəfə 2008–2009-cu tədris ilində fəaliyyətə başlayan liseydə IX–X siniflərdə təhsil alacaq 700 nəfərə yaxın şagird müsabiqə və imtahanlardan keçmişdir.

Fəaliyyət prinsipləri
---------------------

Siniflərin təmayüllər üzrə komplektləşməsi, şagirdlərin maraq göstərdikləri elmi daha dərindən mənimsənilməsinə xidmət edən liseydə fundamental və tətbiqi biliklərin tədrisi, bilik yarışlarının keçirilməsi, ölkədaxili və beynəlxalq olimpiadalarda iştirak, xaricdə və respublikanın nüfuzlu ali məktəblərində təhsili əsas proritet məsələlərdən hesab olunur.

Liseyin pedaqoji kollektivi öz işində şagirdlərə müstəqil düşünmək, mühakimə yürütmək, nəticə çıxarmaq, tədqiqat aparmaq kimi bacarıq və vərdişlərin formalaşmasını əsas tutur.

2009-cu ildən lisey Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilən "Elektron məktəb" pilot layihəsinə qoşulub.

Liseydə müəllimlər şagirdlərdən yüksək nailiyyətlər gözləyir və o istiqamətdə işlərini qururlar. Müəllimlər şagirdlərin düşünmə qabiliyyətini dərinləşdirən tapşırıqlar tərtib edir və mütəmadi olaraq formativ qiymətləndirmə həyata keçirirlər. Qiymətləndirmə şagirdlərin faktları əzbərləməsini və əlaqəsiz tapşırıqların yerinə yetirilməsini deyil, qavramanı və dərk etməni yoxlamaq məqsədi daşıyır. Bunun üçün lieyin müəllimləri öyrənmədə qavramaya istiqamətlənən yeni qiymətləndirmə alətləri hazırlayır və başa düşürlər ki, qavramanın inkişaf etdirilməsi müstəqil öyrənmə üçün vacibdir.

Maddi-texniki baza
------------------

Akademik Zərifə Əliyeva adına lisey 840 yerlikdir və bir korpusdan ibarət üç mərtəbəli binada yerləşir. Liseydə 41 sinif otağı, multimedia və fənn kabinetləri, fizika və kimya laborotoriyaları, 4 kompüter otağı, müəllimlər otağı, kitabxana, yeməkxana, idman zalı mövcuddur. 2014-cü ildə Koreya-Azərbaycan İKT əsaslı innovativ tədris layihəsi çərçivəsində liseyimizdə İKT əsaslı innovativ tədris otağı yaradılmışdır.

Sinif otaqları, laboratoriyalar və idman zalı müasir avadanlıqlarla təhciz olunmuş, süni örtüklü futbol meydançası, voleybol və basketbol meydançaları şagirdlərin ixtiyarına verilmişdir. Bununla yanaşı liseyin geniş və işıqlı informasiya resurs mərkəzi dərsli, elm və bədii kitablarla zəngin kitabxanası vardır. Liseydə Müasir Təhsil və Tədrisə yardım mərkəzinin xətti ilə resurs mərkəzi yaradılıb. Bu mərkəzdə toplanılan zəngin kitab bazasından müəllim və şagirdlər istifadə edir.

Mənbə
-----

* Litseyin rəsmi saytı

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-04-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-06.
İnformatikada **parçala və idarə et** (*ing.*  divide and conquer (D&C)) rekursiyaya əsaslanan alqoritm dizayn paradiqmasıdır. Parçala və idarə et alqoritmi məsələni rekursiv olaraq iki və ya daha çox alt məsələrə bölərək, ən sadə hal üçün həll edir. Alt həllərin sonradan birləşməsi ana məsələnin həllini verir. 

Parçala və idarə et bir çox tip məsələni, o cümlədən sıralama (quicksort, mergesort və s), böyük rəqəmlərin vurulması (misal üçün Karatsuba alqoritmi), ən yaxın cüt nöqtələrin tapılması, sintaktik analiz və kəsilən Furye tansformasiya (FFT) məsələlərini həll etmək üçün effektiv texnikadır.

Parçala və idarə et
-------------------

Parçala və idarə et bəzən alqoritmlərdə istifadə edilərək məsələni yalnız bir alt məsələyə bölür. Misal üçün [[ikili axtarış]] alqoritmində axtarılan qiymət bu üsulla tapılır (və ya analoji olaraq ədədi hesablamalarda, kökün tapılması üçün istifadə olunan bisection alqoritmi). Belə məsələləri parçala və idarə et alqoritmindən daha effektiv üsulla həll etmək olar. Belə ki, əgər bu məsələlərdə quyruq rekursiyası (*ing.*  ing. tail recursion) istifadə edilsə, onları sadə dövrə çevirmək olar. Parçala və idarə et alqoritminin geniş mənada tərifi: Əgər alqoritm rekursiya və ya dövr istifadə edirsə, belə alqoritmi "parçala və idarə et" alqoritmi ilə əlaqələndirmək olar. Ona görə də bəzi müəlliflər "parçala və idarə et" adından məsələ iki və daha artıq alt məsələyə bölündükdə istifadə edirlər. Əgər məsələ bir alt məsələyə parçalanırsa, o zaman **azalt və idarə et**(*ing.*  ing. **decrease and conquer****)** demək daha doğru olar.

Üstünlükləri
------------

### Çətin məsələləri həll etmək

Parçala və idarə et konseptual olaraq çətin məsələləri həll etmək üçün çox güclü alətdir: tələb olunan yalnız məsələni alt məsələlərə bölməyin yolun tapıb və sadə variant üçün həll etdikdən sonra alt məsələləri birləşdirib, orijinal məsələni həll etməkdir. 

### Effektiv alqoritm

Parçala və idarə et çox vaxt effektiv alqoritmlər tapmağa kömək edir. O, Karatsubanın sürətli vurma metodu, quicksort və mergesort alqoritmləri, matrisləri vurmaq üçün istifadə olunan Strassen alqoritmi və sürətli Furye çevirilmələrində (FFT) açar rolunu oynayıb. 

### Paralelləşdirmə

Parçala və idarə et alqoritmləri təbii olaraq çoxlu prosessorlu maşınlarda, xüsusi ilə paylanmış yaddaş sistemlərində təbii olaraq geniş istifadə olunur. 

### Yaddaşa giriş

Parçala və idarə et alqoritmləri yaddaşda cachedən effektiv istifadə etməyə kömək edir. Səbəbi budur ki, əgər məsələ balaca alt məsələlərə parçalanarsa, bu alt məsələ balaca yaddaş tələb etdiyi üçün cache də saxlanıla bilər və daha böyük yaddaşa girişə ehtiyac qalmaya bilər. 

### Yuvarlaq idarə etmə

Yuvarlaq cəbri hesablamalarda və ya ədədlərin yuvarlaqlaşdırılmasında, parçala və idarə et alqoritmi iterasiya ilə olunan hesablamalardan daha dəqiq nəticələr verir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, and Ronald L. Rivest, *Introduction to Algorithms* (MIT Press, 2000).
2. ↑  Brassard, G. and Bratley, P. Fundamental of Algorithmics, Prentice-Hall, 1996.
3. ↑  Anany V. Levitin, *Introduction to the Design and Analysis of Algorithms* (Addison Wesley, 2002).
**News Corporation** (və ya **News Corp**) dünyanın ən böyük media qruplarından biri hesab olunur. Onun sahibi və sədri Rupert Merdokdur.

News Corporation Nyu York Fond Birjası və Avstraliya Fond Birjası vasitəsilə ictimai bir şirkətdir. Əvvəllər şirkətin baş ofisi Avstraliyanın Adelaida şəhərində yerləşirdi, lakin sonradan ABŞ-ın Delaver ştatına köçürülmüşdür.

News Corporation şirkətinin baş ofisi Nyu Yorkda Rokfeller Mərkəzinin binasında yerləşir. Şirkətin 2005-ci ildəki göstəricilərə əsasən illik gəliri 23,8 milyard ABŞ dolları təşkil etmişdir ki, bu gəlirlərin də təxminən 70%-i ABŞ-dan əldə edilmişdir.

Şirkət bütün dünyada kitab nəşriyyatlarına, qəzetlərə, jurnallara, səsyazma şirkətlərinə və radio stansiyalara, idman komandalarına və liqalara, kinostudiyalara, televiziya stansiyalarına, kabel və peyk yayımı distribyutorlarına, internet saytlarına və müxtəlif kiçik təşkilatlara sahibdir.

20th Century Fox, Fox televiziyaları ilə bərabər, Eurosport, Direct TV, Sky televiziyaları və eyni zamanda da 2006-cı ildən Türkiyədən satın alınmış olan TGRT kanalı da şirkətin mülkiyyətindədir. Bundan əlavə, MySpace sosial şəbəkə xidmətini də 580 milyon dollara satın almışdır.

1. ↑  "TGRT Satıldı". www.gunaydinaliaga.com (türk). 24 iyul 2006. 26 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 fevral 2024.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Natiq Əliyev.

**Natiq Əliyev** (26 avqust 1964, Əmirxeyir, Krasnoselsk rayonu) — General-mayor.

Əczaçılıq elmləri namizədi, Ehtiyatda olan hərbi zabit

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Tibb baş idarəsinin sabiq rəisi.

Həyatı
------

Natiq Əliyev 26 avqust 1964-cü ildə Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Krasnoselo rayonunun Əmirxeyir kəndində anadan olub.

Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun və Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin məzunudur. Karate-do idman növü üzrə 3-cü dan idman dərəcəsinə malikdir.

"Azərbaycan Respublikasında Dopinq nəzarətinin təşkilinin öyrənilməsi" elmi əsərinin müəllifidir. Əczaçılıq elmləri namizədidir. Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin İcraiyyə Komitəsinin və AFFA-nın İcraiyyə Komitəsinin üzvüdür. Beynəlxalq Hərbi İdman Şurasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin rəhbəridir.

1999–2012-ci illərdə Müdafiə Nazirliyi Mərkəzi Ordu İdman Klubunun rəisi vəzifəsində çalışmışdır.

2012–2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyinin Tibb Bas Idarəsinin rəisi işləyib. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25.06.2013-cü il tarixli Sərəncamı ilə Tibb-Xidməti General-mayor hərbi rütbəsi verilmişdir.
2020-ci ilin iyun ayından Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin müvafiq sərəncamı ilə general-mayor Natiq Əliyev Müdafiə Nazirliyinin Tibb Baş İdarəsinin rəisi vəzifəsindən azad olunaraq ehtiyata buraxılıb.

Mükafatları və fəxri adı
------------------------

* 2003-cü ildə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı.
* "Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 10 illiyi (1991–2001)" yubiley medalı.
* "Qüsursuz xidmətə görə" 3-cü dərəcəli medalı.
* Beynəlxalq Hərbi İdman Şurasının Ali zabit ordeni.
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 dekabr 2008-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Əməkdar bədən tərbiyəsi və idman xadimi" fəxri adına layiq görülüb.

İstinadlar
----------

1. ↑  "- Müdafiə Nazirliyi general Natiq Əliyevin vəzifəsindən azad edilməsini təsdiqləyib". 2022-02-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-08.
**Haitinin Şimal departamenti** (*fr.* Le département du Nord) — Haiti Respublikasının 10 departamentindən biri. Ölkənin şimal hissəsində yerləşir. Sahəsi — 2115 km², əhalisi — 970 495 nəfər (2009-cu ildə). İnzibati mərkəzi — Kap-Aityen.

Tarix
-----

XVIII əsrin sonlarında mövcud departamentin ərazisi Fransanın Haiti ən məhsuldar bölgəsidir, ən böyük şəkər əkinləri buradadır, bu ərazilər böyük iqtisadi əhəmiyyətə malik idi. Sahə ərazilərinə (xüsusən də iqtisadi cəhətdən) daha çox muxtariyyət istəyən zəngin əkinçilərdən ibarət idi.

Burada Haiti inqilabı başlamışdır. 22 avqust 1791-ci ildə bir qul quldurluğu başladı. 10 gün ərzində kölələr bütün şimal ərazilərini nəzarət altına aldılar. Önümüzdəki 2 ayda, 2000 ədəd ağ köləlik öldürülən üsyançılar tərəfindən öldürüldü və 280 şəkər plantasiyası məhv edildi.

1804-cü ildə Haiti müstəqil dövlət elan edildi. 1811-ci ildə ölkənin daxilində dağılma baş verdi, Anri Kristof Haiti Krallığının şimal ərazilərini müstəqil elan etdikdən sonra I Qenrix kimi tac qoymanı gerçəkləşdirdi. 1820-ci ildə intihar etdi. Sonradan Jan-Pyer Boye 1820-ci il oktyabrın 26-da Kap-Aityen şəhərini tutandan sonra Haiti bir ölkəyə birləşdi.

Dairələri və kommunaları
------------------------

Departament 7 dairə və 19 kommunalara bölünür:

* Akul-dyü-Nor
	+ Akul-dyü-Nor (Acul-du-Nord)
	+ Plen-dyü-Nor (Plaine-du-Nord)
	+ Milo (Milot)
* Bornye
	+ Bornye (Borgne)
	+ Por-Marqo (Port-Margot)
* Kap-Aityen
	+ Kap-Aityen (Cap-Haïtien)
	+ Limonad (Limonade)
	+ Kartye-Moren (Quartier-Morin)
* Qran-Riviyer-dyü-Nor
	+ Qran-Riviyer-dyü-Nor (Grande-Rivière-du-Nord)
	+ Bahon (Bahon)
* Limbe
	+ Limbe (Limbé)
	+ Bas-Limbe (Bas-Limbé)
* Plesans
	+ Plesans (Plaisance)
	+ Pilat (Pilate)
* Sen-Rafael
	+ Sen-Rafael (Saint-Raphaël)
	+ Dondon (Dondon)
	+ Rankitt (Ranquitte)
	+ Pinyön (Pignon)
	+ Viktuar (La Victoire)

| ⛭Haitinin departamentləri |
| --- |
| 
Artibonit •
Qrand-Ans •
Qərb •
Nip •
Şimal •
Şimal-Şərq •
Şimal-Qərb •
Mərkəzi •
Cənub-Şərq •
Cənub  |  |
**Bazar ertəsi** – dünyanın bir çox ölkələrində yeni həftənin başlandığı gün.

ISO 8601 beynəlxalq standartına görə yeddi günlük həftənin birinci günüdür.

Rəsmi sənədlərdə bazar ertəsi bəzən qısaldılmış şəkildə **b.e.** də yazılır.

Türk dillərində "ertə "" gün başlanğıcı", "sabah "anlamında olduğundan "bazar ertəsi "-" bazardan sonrakı "gün deməkdir.

Azərbaycanda bu gün rəsmi sənədlərdə və rəsmi dildə **bazar ertəsi** adlansa da, cəmiyyətdə daha sadə, sıra sayına görə **birinci gün** deyilir.

Bazar ertəsi həftədə bazar günü ilə çərşənbə axşamı arasında yerləşir.

Bir çox ölkələrdə həftənin birinci günü bazar ertəsidir. Həm yeni iş, həm də yeni dərs günü bazar ertəsi ilə başlayır. Ancaq islam ölkələrində və İsraildə həftə bazar günü ilə başlayır. Onlarda bazar ertəsi həftənin ikinci günüdür.

Qədim türk, ərəb, fars, yunan, ivrit, portuqal və erməni dillərində bazar ertəsi ikinci gün deməkdir.

Bazar ertəsi ilə bağlı bəzi inanclar da vardır.SSRİ-də 1960-cı ildən 1965-ci ilədək bazar ertəsi günü edilən 11 kosmik uçuş qəza ilə nəticələndiyindən, bu gün 1965-ci ildən "yuxarıların tapşırığı ilə "kosmonavtlar üçün bazar günü elan edildi.

Cəmiyyətdə bazar ertəsinin iş üçün ağır gün olduğu barədə fikir yürüdənlər də vardır.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Bazar ertəsi ilə əlaqəli mediafayllar var.

| Həftənin günləri |
| --- |
| Bazar ertəsi ·  Çərşənbə axşamı ·  Çərşənbə ·  Cümə axşamı ·  Cümə  ·  Şənbə ·  Bazar |
Ukrayna Prezidentinin 29 noyabr 1999-cu il tarixli Fərmanına əsasən, dövlət başçısının aşağıdakı rəsmi rəmzləri tanınır (*ukr.* Oфіційні символи глави держави): Ukrayna Prezidentinin ştandartı, Ukrayna Prezidentinin döş nişanı, Prezidentin rəsmi möhürü, Ukrayna Prezidentinin rəsmi möhürü və Ukrayna Prezidentinin qırğızı.

Ukrayna Prezidentinin ştandartı
-------------------------------

Ukrayna Prezidentinin ştandartı
*border=none Əsas məqalə: Ukrayna Prezidentinin bayrağı*
Ukrayna Prezidentinin etalonunu Böyük Vladimir dövlətinin (Ukraynanın kiçik dövlət gerbi) qızıl knyazlıq işarəsinin mərkəzində təsviri olan mavi kvadrat paneldir. Panel qızılı çərçivə ilə haşiyələnmiş və qızıl saçaqla bəzədilmişdir.

Ukrayna Prezidentinin döş nişanı
--------------------------------

Ukrayna Prezidentinin döş nişanı
*border=none Əsas məqalə: Ukrayna Prezidentinin döş nişanı*
Ukrayna Prezidentinin yaxalığı asma medalyon, 6 minalı medalyon və 16 dekorativ halqadan ibarət orden zəncirinin formasına malikdir. Ukrayna Prezidentinin işarəsi 585 ağ və sarı qızıldan hazırlanıb, onun bütün elementləri fiqurlu üzüklərlə bir-birinə bağlıdır. Prezident nişanının çəkisi təxminən 400 qramdır.

Ukrayna Prezidentinin rəsmi möhürü
----------------------------------

Ukrayna Prezidentinin rəsmi möhürü
*border=none Əsas məqalə: Ukrayna prezidentinin möhürü*
Ukrayna Prezidentinin rəsmi möhürü yuvarlaq formaya malikdir. Mərkəzdə Ukraynanın kiçik dövlət gerbinin təsviri var, yuxarıda dairədə "Ukrayna Prezidenti" yazısı var. Ukrayna Prezidentinin rəsmi möhürü Ukrayna Prezidentinin diplomlarında, prezident fərqlənmə sertifikatlarında və fəxri adlarında, habelə Ukrayna Prezidentinin digər dövlətlərin başçılarına ünvanladığı məktublarda Ukrayna Prezidentinin imzasını təsdiq etmək üçün istifadə olunur.

Ukrayna prezidentinin gürzü
---------------------------

*border=none Əsas məqalə: Ukrayna prezidentinin gürzü*
Ukrayna prezidentinin gürzü zərli gümüşdən hazırlanıb. Ukrayna prezidentinin gürzünün sapı və üstü bəzək naxışları və qiymətli daşlarla bəzədilib. Ukrayna Prezidentinin Mace üçün korpus qırmızı metaldan hazırlanmış Ukraynanın kiçik Dövlət Gerbinin relyef təsviri ilə bəzədilmiş qırmızı ağacdan hazırlanmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Presidential State Symbols". Kiev City Guide. November 30, 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-01-24.

Xarici keçidlər
---------------

* *Невідома Україна. "Повернута самостійність". Фільм 108* Arxiv surəti 3 iyun 2016 tarixindən Wayback Machine saytında Национальная кинематека Украины. 1993
* Указ Президента України від 29.11.1999 № 1507/99 "Про офіційні символи глави держави" Arxivləşdirilib 2022-07-03 at the Wayback Machine (ukr.)
* Символи президентської влади Українська геральдика  (ukr.)
* Ukrayna Prezidentinin rəsmi rəmzləri
**Silk Way Airlines** baş ofisi və əsas əməliyyat bazası Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda yerləşən Azərbaycan hava yükdaşımaları şirkətidir. 
Aviaşirkət müxtəlif yükdaşıma ehtiyacları üçün sərfəli həllər təqdim edir. Silk Way Airlines Bakıda yerləşən mərkəzindən bütün Asiya və Avropaya uzanan qitələrarası marşrutlar üzrə müntəzəm uçuşlar ilə bərabər, belə uçuşların yerinə yetirilməsi çətin olan ərazilərdə geniş təcrübəyə malikdir. Silk Way Airlines mürəkkəbliyindən asılı olmayaraq istənilən sorğunun həlli üçün dünyanın hər yerində hökumətlər və QHT-lərlə əməkdaşlıq edir. Aviadaşıyıcının personalı təhlükəsizlik və etibarlılıq öhdəliyinə əsaslanaraq şirkətin nüfuzunu gücləndirməyə davam edir.

Silk Way Group
--------------

Silk Way Airlines daha iki şirkətin – Silk Way West Airlines və Silk Way Technics şirkətlərinin daxil olduğu Silk Way Group şirkətlər qrupunun tərkib hissəsidir.

Tarixçə
-------

2001-ci ildə əsası qoyulmuş Silk Way Airlines dünya üzrə çarter istiqamətləri şəbəkəsi ilə xidmət göstərən hava yükdaşımaları şirkətidir.

Donanma
-------

Aviadaşıyıcının donanmasında hazırda ICAO-nun 16-cı Əlavəsinin 4-cü fəslinə uyğun olaraq, PS-90A səs standartı mühərrikləri ilə təchiz edilmiş iki İL-76TD-90 tipli təyyarə də daxil olmaqla beş təyyarə xidmət göstərir.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı  (ing.)


Vikianbarda Silk Way Airlines ilə əlaqəli mediafayllar var.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Azərbaycan ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


| ⛭Azərbaycan aviaşirkətləri |
| --- |
| 

Azal Avia Cargo •
Azərbaycan Hava Yolları •
İmair Hava Yolları •
Silk Way Airlines •
SW Business Aviation •
Turan Air •
Riad | Flag of Azerbaijan |

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · X |
| Foto, video və audio | Instagram · YouTube |
**Xaçmaz Tarix Diyarşunaslıq muzeyi** — 27 sentyabr 1981-ci il tarixində fəaliyyətə başlamışdır.

Muzeyin tarixi
--------------

19 iyul 2013-cu il tarixindən muzey yeni binada fəaliyyət göstərir. Muzeyin binası öz arxitekturası ilə nəinki şimal zonada, eyni zamanda bütün ölkədə fərqlənir və tanınır. Muzeyin binasının "Şəxsiyyətlər park"-ının içərisində yerləşməsi "muzey içində muzey" adlandırılan gözəl və maraqlı vəhdət təşkil edən kompleks yaratmışdır.

Muzeyin filialları
------------------

Xaçmaz Tarix Diyarşünaslıq muzeyinin "Xalça muzeyi" və "Döyüş Şöhrəti" muzeyi adda 2 filialıda fəaliyyət göstərir.

Muzey binası
------------

Muzey binası 3 mərtəbəlidir. Bina şəhərin mərkəzində yerləşən Şəxsiyyətlər Parkının ərazisində inşa edilib. 2013-cü ildən etibarən muzey yeni binadan fəaliyyətini davam etdirir. Ümumilikdə, 5000-ə yaxın eksponatın nümayiş olunur.

Muzey eksponatları
------------------

Eksponatlar dövrlər üzrə yerləşdirilib. Muzeyin birinci mərtəbəsində "İstiqlal" bölməsində Ulu öndər Heydər Əliyevin heykəli ucaldılıb. Burda Azərbaycan tarixində önəmli rol oynamış şəxsiyyətlərin şəkilləri həkk olunub. İkinci dünya müharibəsini əks etdirən bölmədə isə müharibəyə aid nümunələr, orden və medallar, döş nişanları, silah və şəxsi əşyalar nümayiş olunur. İkinci mərtəbədə müxtəlif sənətkarlıq sahələri ilə məşğul olanların işini əks etirən kompozisiyalar qurulub. Muzeydə eyni zamanda arxeoloji, etnoqrafik, numizmatik nümunələr də sərgilənir.

Həmçinin bax
------------

* Xaçmaz
* Xaçmaz rayonu
* Xaçmaz bələdiyyələri

Xarici keçidlər
---------------

* "Muzeyin açılışı".. İstifadə tarixi: 26.11.2020.
* "Muzeydə sərgi".. İstifadə tarixi: 26.11.2020.
* "Muzey müsabiqəsinin nəticələri".. İstifadə tarixi: 26.11.2020.
* "Muzeyin yeni binası".. İstifadə tarixi: 26.11.2020.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azıəbaycan muzeyləri".. İstifadə tarixi: 126.11.2020.[*ölü keçid*]
2. ↑  "Xaçmaz Regional Mədəniyyət İdarəsi".. 2020-02-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
3. ↑  "Xaçmaz Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi".. 2018-08-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26.11.2020.
***Ağaxan*** filmi rejissor Oqtay Əlizadə tərəfindən 2006-cı ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan Televiziyasında istehsal edilmişdir. Film xanəndə, muğam ustası, Azərbaycan Respublikasının Xalq Artisti Ağaxan Abdullayevin həyat və yaradıcılığından bəhs edir. Filmdə xanəndənin doğulub boya başa çatdığı yerlər göstərilir, özü həyatının ən maraqlı məqamlarını danışır.

Məzmun
------

Film xanəndə, muğam ustası, Azərbaycan Respublikasının Xalq Artisti Ağaxan Abdullayevin həyat və yaradıcılığından bəhs edir. Filmdə xanəndənin doğulub boya başa çatdığı yerlər göstərilir, özü həyatının ən maraqlı məqamlarını danışır.

Xanəndə 1977-ci ildən A.Zeynallı adına musiqi məktəbində muğam müəllimi kimi çalışmışdır. 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti fəxri adına, 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Xalq Artisti fəxri adına layiq görülüb. Prezident təqaüdçüsü idi.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Camal Yusifzadə  

Rejissor: Oqtay Əlizadə  

Operator: Adil Abbasov

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ağaxan Abdullayev". 2022-03-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-18.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2006-cı ilin Azərbaycan filmləri  

2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Dırnıs məscidi
**Dırnıs məscidi** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun Dırnıs kəndinin Yuxarı məhəlləsində, Mirzə küçəsində yerləşən məscid.

Tarixi
------

Kənddə həcminə görə ən iri məscid olduğundan el arasında Böyük məscid adlanır. Came məscididir. Girişi qərbdəndir. Qadınlar üçün giriş şərq tərəfdəndir. Тavan 5x2=10 dirəyin üstündə dayanıb. Şərq və şimal divarın qarşısında qadınlar üçün ikinci mərtəbə-balkon düzəldilib. Şərq divarda 3, qərb divarda 2, cənub divarında isə 3 böyük pəncərə var.

Məscidin dirəklərindən birinin sütun başlığı üzərində qara rənglə yazılan kitabədən aydın olur ki, məscid hicri 1339-cu ildə (1920–21) təmir olunmuş, təmir işlərini Ordubadlı usta Həsən həyata keçirmişdir. 1999-cu ildə əhalinin vəsaiti ilə yenidən təmir olunmuş, bu zaman məscidin qərbdən giriş qapısının qarşısında balkon düzəldilmiş və minarə hörülmüşdür. Memarlıq-konstruktiv quruluşuna görə XVII əsrə aid edilir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Dırnıs məscidi ilə əlaqəli mediafayllar var.
***Ağarza Quliyev. Kino tarixində imzası olan...*** qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Elvin Vəlimətov tərəfindən 2013-cü ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan kinosu tarixində əvəzsiz rolu olan, öz dəst-xətti, öz imzası olan rejissor Ağarza Quliyevin kino sənətindən bəhs edir. Filmdə rejissorun çəkdiyi filmlərdən fraqmentlər əks etdirilir.

Məzmun
------

Film Azərbaycan kinosu tarixində əvəzsiz rolu olan, öz dəst-xətti, öz imzası olan rejissor Ağarza Quliyevin kino sənətindən bəhs edir.

Ağarza Quliyev 1927–ci ildə Kinofabrikanın nəzdində kinoemalatxanasını bitirib. 1924-cü ildən kinoda fəaliyyətə kinoaktyor kimi başlayıb, 1934-cü ildən kinorejissor kimi fəaliyyətini davam etdirib. Azərbaycan kinosunda 50 illik fəaliyyəti nəticəsində 25-dən çox filmin üzərində işləmiş, rejissor olaraq "Almaz", "Yeni horizont", "Qara daşlar", "Səhər", "Ulduz", "Mən ki gözəl deyildim" tammetrajlı bədii filmlərini çəkmiş, bir neçə filmdə aktyor kimi də çəkilmişdir.

Filmdə rejissorun çəkdiyi filmlərdən fraqmentlərə yer verilmişdir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Müəllif: Yaqub Əlioğlu   

Rejissor: Elvin Vəlimətov

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ağarza Quliyev". 2022-03-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-19.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2013-cü ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
***Ağdamlı günlərimiz*** qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Şahəddin Elxan Mayıloğlu tərəfindən 2001-ci ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Ağdamın işğalından öncəki yaxın keçmişdə şəhərin firavan həyatı, əhalinin yaşayışı və yaxın bir neçə il ərzində başlarına gələcək bəlaların ağıllarından keçməməsi tərənnüm edilir. Lakin bu baş verdi və Ağdam ermənilər tərəfindən işğal olundu. Bu gün şəhər yerlə yeksan olunub. Nisgilli film tamaşaçını Ağdamın seyrinə çıxarır.

Məzmun
------

Film Ağdamın işğalından öncəki yaxın keçmişdə şəhərin firavan həyatı, əhalinin yaşayışı və yaxın bir neçə il ərzində başlarına gələcək bəlaların ağıllarından keçməməsi tərənnüm edilir. Lakin bu baş verdi və Ağdam işğal olundu. Bu gün şəhər yerlə yeksan olunub. Nisgilli film tamaşaçını Ağdamın seyrinə çıxarır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Yaqub Əlioğlu  

Rejissor: Şahəddin Elxan Mayıloğlu  

Operator: Mahir Cahangirov

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2001-ci ilin Azərbaycan filmləri  

2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
***Ailəmiz*** bədii serialı rejissor Elnur Əliyev tərəfindən 2013-cü ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Premier Cinema Prodakşnda istehsal edilmişdir. Serialda ailədə heç bir yerdə işləməyən kişi və oğlu gün ərzində kimi isə aldatmaqla gəlir əldə etmək istəyirlər və hər dəfə də bu cəhdləri boşa çıxır. Evin xanımı isə bütün günü gözəllik salonunda işləyərək evin bütün təlabatlarını ödəməklə məşğuldur. Serialda əsas rolları Əmrulla Nurullayev, Aynur Hacıyeva, Elvir Yunis, Aytən Rəsulzadə, Arzu Rzayev, Günay Əhməd, Rövşən Təhməzli və Sevinc Ağayeva ifa edirlər.

Məzmun
------

Bu gün cəmiyyətimizdə və ailələrimizdə sosial problemlərin olması və bundan sui-istifadə edən bəzi insanlar danılmazdır. Bu cür insanların hərəkətləri ətrafdakılara pis nümunə olmaqla yanaşı, ailələrində olan uşaqlarında tərbiyəsinə mənfi təsirini göstərir.

Serialda ailədə heç bir yerdə işləməyən kişi (Əmrulla Nurullayev) və oğlu (Elvir Yunis) gün ərzində kimi isə aldatmaqla gəlir əldə etmək istəyirlər və hər dəfə də bu cəhdləri boşa çıxır. Evin xanımı (Aynur Hacıyeva) isə bütün günü gözəllik salonunda işləyərək evin bütün təlabatlarını ödəməklə məşğuldur.

Film günün aktual problemlərini komediya janrında öz yozumu ilə tamaşaçılara çatdıraraq tənbəl, asan pul qazanmaq və qadınların hesabına yaşamaq istəyən kişiləri gülüş hədəfinə çevirir.

Film haqqında
-------------

Film 50 seriya çəkilməliydi, lakin 18 seriya ilə yarımçıq qaldı.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Elvir Yunis, Rövşən Təhməzli, Bəhruz Məhəmməd Rəcəb oğlu, Araz Atakişiiyev  

Rejissor: Elnur Əliyev  

Operator: Samir Süleymanov, İlqar Tural  

Prodüser: Vüqar Cabbarov  

Rəssam: Mehriban Əfəndi  

Bəstəkar: Hafiz İbrahimli

Rollarda
--------

Əmrulla Nurullayev — Aslan  

Aynur Hacıyeva — Ləman  

Elvir Yunis — Ayxan  

Aytən Rəsulzadə — Aydan  

Arzu Rzayev — Salman Babayev  

Günay Əhməd — Fidan  

Rövşən Təhməzli — Qəzənfər  

Sevinc Ağayeva — Arzu

İstinadlar
----------

1. ↑  *Kəmalə Hüseynova.* ""Ailəmiz"in kadrarxası" (az.). AzVision.az. 20 iyul 2013. 2016-01-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-27.
2. 1 2 3 4  *Fuqanə Zeynallı.* "Rejissor ailə problemlərini komediya janrında ekranlaşdırdı" (az.). Cinemanews.az. 17 iyun 2013. 2017-09-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-27.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2013-cü ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Simon Mdivani** (*gürc.* სიმონ მდივანი; 20 oktyabr 1876, Xoni, İmereti – 13 dekabr 1937, Soşo[d]) — Gürcüstan Sosialist-Federalist İnqilab Partiyasının üzvü olan gürcü siyasətçi. Qızıl Ordunun Gürcüstanı işğal etməsindən sonra Türkiyəyə, daha sonra Fransaya köçmüş və 13 dekabr 1937-ci ildə So kommunasında vəfat etmişdir.

O, Milli Şuranın və Gürcüstan Müəssislər Məclisinin üzvü, vitse-prezidenti, sonra Gürcüstan Demokratik Respublikasının Türkiyədəki səfiri olub.

Həyatı
------

Simon (Svimon) 20 oktyabr 1876-cı ildə Xonidə yerli zadəganların (aznauri) varisi Qurgen Mdivaninin ailəsində anadan olmuşdur. O, növbə ilə ibtidai məktəbdə, Kutaisi Liseyində, Ukraynanın Odessa Universitetinin Təbiət Elmləri Fakültəsində təhsilini davam etdirib. Ali təhsil diplomunu aldıqdan sonra Odessa şəhər idarəsində kimyaçı kimi işə düzəlir və çarizmə qarşı siyasi mövqe tutur.

O, Batumidə Gürcüstan Sosialist-Federalist İnqilab Partiyasına qoşulub. Gündəlik "Çermorskoe Exo" qəzetinin redaktoru olub, 1906-cı il dekabrın 14-də məqaləsinə görə həbs edilib və qəzeti bağlamağa məcbur edilib. O, yerli bölmənin prezidenti, sonra Gürcüstan Sosialist-Federalist İnqilab Partiyasının mərkəzi komitəsinin üzvü seçilib.

1918-ci il mayın 26-da Gürcüstanın müstəqillik aktını imzalayan, Gürcüstan Milli Şurasının, sonra isə Gürcüstan Müəssislər Məclisinin üzvü olub, 1919-cu il martın 12-də sosial-federalistlər tərəfindən vitse-prezident seçilib. O, Xarici Əlaqələr Komitəsinin sədri, Hərbi Komitənin və Büdcə Komitəsinin katibi vəzifələrində çalışıb.

27 dekabr 1920-ci ildə Türkiyəyə səfir təyin edilib. Kamalist rejimi tanıyan ilk xarici səfir olub.

Qızıl Ordu Gürcüstanı işğal etdikdən sonra İstanbula mühacirət edib. 1926-cı ildə o, Sovet Rusiyasını zəiflətmək məqsədilə Polşada Yozef Pilsudskinin başlatdığı Prometey hərəkatında iştirak etmiş və bu səbəbdən mühacirətdə olan Qafqaz Konfederasiyası Şurasının (Gürcüstan, Azərbaycan, Şimali Qafqaz və Ukrayna) üzvü olmuşdur. 1928-ci ildə Fransaya köçüb.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Simon Mdivani // MAK (pol.).
2. ↑  "მდივანი სიმონ გურგენის ძე". archive.ge (gürcü). 2023-04-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-06.
3. ↑  "iveria". www.conflicts.rem33.com. 2021-02-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-06.
4. ↑  *Anahtar Kelimeler.* "National Struggle Period Turkish-Georgian Relations". RSS Studies. İstifadə tarixi: 22 November 2020.[*ölü keçid*]
5. ↑  *Roin Kavrelishvili.* "The reports of Georgian Democratic republic ambassador Simon Mdivani cpncerning Anatolia". Dergikaradeniz. 1 October 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 November 2020..
6. ↑  *Hiroaki Kuromiya; Georges Mamoulia.* The Eurasian Triangle : Russia, The Caucasus and Japan, 1904-1945. De Gruyter. 2016. səh. 120.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | VIAF: 88151776816618012302 · WorldCat VIAF: 88151776816618012302 |
Leipziger[*ölü keçid*] Messe-in sərgi mərkəzi, kitab yarmarkasının keçirilmə yerləri
**Leypsiq Kitab Sərgisi** — (*alm.* Leipziger Buchmesse‎) — Frankfurtdan sonra böyüklükdə ikinci kitab sərgisi, Leyptsiq yarmarkası tərkibində ən məlum (məşhur) sərgilərdən biri. Hər il mart ayının ortasında keçirilir.

Sərginin tarixi
---------------

Leyptsiq kitab yarmarkası XVII əsrdə yaradıldı. XVIII əsrə Leypsiq Almaniyanın kitab ticarətinin mərkəzinə çevrildi.

Yarmarka həmçinin İkinci dünya müharibələri dövründə keçirilirdi (aparılırdı), amma onun coğrafiyası onda kəskin azaldı. 2–7 mart 1941 ildə keçirilmiş Leyptsiq yarmarkasında SSRİ, Bolqarıstan, İtaliya, Almaniya, Türkiyə, İsveçrə, İran, İspaniya, Yuqoslaviya, Rumıniya, Slovakiya, Yaponiya, həmçinin Almaniyayla işğal edilmiş Belçika, Niderlandlar, Danimarka və Norveç iştirak etdi. Bu halda yarmarkada 1941-ci il yalnız çap nəşrləri təqdim edilməmişdi. Almaniyada SSRİ-in səfirliyin üçüncü katibi Aleksandr Kapustin bildirirdi ki, ən böyük maraq sərginin adi ziyarətçiləri "xalçalara, körüklərə, şərablara, şirniyyat məmulatlarına və tütünə" göstərdilər.

Müasirlik
---------

2015-ci[*ölü keçid*] ildə Leypsiqdə kitab yarmarkası
Yarmarkada Almaniyadan və dünyanın başqa ölkələrindən çoxsaylı naşirlər müxtəlif növün (nəsilin) ədəbiyyatını, məktəb dərsliklərini, qəzetləri və jurnalları təqdim edirlər, təqvimlər, bədii albomlar, audiokitablar. Bir yalnız uşaq ədəbiyyatının buraxılışında ixtisaslaşdırılan şirkətlər bu tədbirdə təxminən dörd yüz hesablamaq olar.

Sərginin ziyarətçiləri yalnız kitabları və başqa çap məhsulunu əldə edə (ala), həm də mühazirələrdə ola bilmirlər, müzakirələr, yazıçılarla və rəssamlarla görüşmək, ən yaxşı naşirlərin və müəlliflərin mükafatlandırılması mərasimini görmək. Sərginin işinin bütün günlərinə giriş biletinin dəyəri, bir qayda olaraq, 20 avro ötmür. Ənənəvinin kitab yarmarkası yaz ədəbi festivalı ilə birgə "Leyptsiq oxumalarını" keçirilir (aparılır). Hər il bu hadisə onlarla minlərlə bədii sözün pərəstişkarını yığır.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi sayt

İstinadlar
----------

1. ↑  *Голубев А. В. Невежин В. А.* Формирование образа Советской России в окружающем мире средствами культурной дипломатии (1920-е — первая половина 1940-х гг.). М.: ИРИ РАН; Центр гуманитарных инициатив, 2016. — С. 141–142.
2. ↑  *Голубев А. В. Невежин В. А.* Формирование образа Советской России в окружающем мире средствами культурной дипломатии (1920-е — первая половина 1940-х гг.). М.: ИРИ РАН; Центр гуманитарных инициатив, 2016. — С. 142.
***Aləmdə səsim var mənim. Seyid Əzim Şirvani*** qısametrajlı sənədli-bədii televiziya filmi rejissor Vasif Məmmədzadə tərəfindən 2014-cü ildə ekranlaşdırılmışdır. Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film XIX əsr Azərbaycan şairi və maarifçisi Seyid Əzim Şirvani haqqındadır.

Məzmun
------

Film XIX əsr Azərbaycan şairi və maarifçisi, öz zəngin yaradıcılığı ilə Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinə qızıl səhifələr əlavə edən Seyid Əzim Şirvaninin həyat və yaradıcılığını əhatə edir.

Filmdə şairin obrazını əməkdar artist Pərviz Bağırov canlandırır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Zərnişan İnqilabqızı  

Rejissor: Vasif Məmmədzadə  

Operator: Zahid Bağırov

Rollarda
--------

Pərviz Bağırov — Seyid Əzim Şirvani  

Könül Cəfərzadə  

Aysel Fətəliyeva  

Nihad Aslanov  

Rafael Tağızadə  

Rasim Ələsgərov

İstinadlar
----------

1. ↑  "Seyid Əzim Şirvaniyə həsr olunmuş film çəkildi" (az.). Ann.az. 30 yanvar 2014. İstifadə tarixi: 2018-01-03.[*ölü keçid*]
2. ↑  ""Aləmdə səsim var mənim" və "Palıd ömrü"" (az.). Mədəniyyət. 7 fevral 2014. 2019-09-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-03.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2014-cü ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Almanax** — rejissor Eltun Baxışzadə tərəfindən 2013-cü ildə çəkilmiş qısametrajlı bədii film. Noize of Artın istehsalıdır. Film yuxuları ilə reallığı qarışdıran yazıçının əhvalatıdır. Əsas rolları Zaur Əliyarov, Fazil Əliyev, Fərrux Səlimxanlı, Cəmilə Ramazanova ifa edirlər.

Məzmun
------

Pavel (Zaur Əliyarov) ortayaşlı yazıçıdır. O, "P.İ.R" adlı almanax üzərində gərgin işləyir. Bu müddət ərzində qeyri-adi yuxular görür. Həm işinə, həm də yuxularına dərindən köklənən Pavel reallıqla yuxularını ayırd etməkdə çətinlik çəkməyə başlayır...

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Fərrux Səlimxanlı  

Rejissor: Eltun Baxışzadə  

Operator: Eltun Baxışzadə  

Prodüser: Eltun Baxışzadə, Fərrux Səlimxanlı  

Bəstəkar: Pərviz Ramizoğlu

Rollarda
--------

Zaur Əliyarov — Pavel  

Fazil Əliyev — Qara pələng  

Fərrux Səlimxanlı — Ağ pələng  

Cəmilə Ramazanova — Liza  

Misirxan Rəşidi — psixoloq

İstinadlar
----------

1. ↑  *Феликс Вишневецкий, Л.А.* "В сети презентован азербайджанский короткометражный фильм «Альманах»" (rus). 1news.az. 24 iyun 2013. İstifadə tarixi: 2018-01-04.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2013-cü ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
***Almanın günahı*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor İdris Heydərov tərəfindən 2014-cü ildə çəkilmişdir. İzmediada istehsal edilmişdir. Film Almaniyada baş verən siyasi hadisələri araşdırır.

Məzmun
------

Avropanın mərkəzində 40 min nümayişçi amansızlıqla dağıdılıb. Polis heç kimə rəhm etmir: nə qocalara, nə qadınlara, nə də uşaqlara...

Min nəfərdən çox fəal həbs edilib, bloqqerlərə, jurnalistlərə qarşı cinayət işi açılıb, hətta parlamentin deputatları da təqib olunurlar. Söz, toplaşmaq azadlığının pozulması...

Eynulla Fətullayevə müsahibə verən alman hüquq müdafiəçiləri təsdiq edirlər ki, liberal Almaniya amansız avtoritarizmə qayıdır.

Film Almaniyada baş verən siyasi hadisələri araşdırır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Müəllif: Eynulla Fətullayev  

Rejissor: İdris Heydərov  

Operator: Əli Sultanov

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Eynulla Fətullayevin üçüncü filmi: "Nümayişçilər qan içində"" (az.). Virtual Azərbaycan. İstifadə tarixi: 2018-01-04.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2014-cü ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
***Ağ adam*** filmi rejissor Rafiq Dadaşov tərəfindən 2004-cü ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film ağ adamlardan-albinoslardan bəhs edir. Azərbaycanda onların ən nümayəndəsi şair, tərcüməçi; "Səməd Vurğun medalı" laureatı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Giya Paçxataşvilidir. Film şairin həyat və yaradıcılığından bəhs edir.

Məzmun
------

Film ağ adamlardan-albinoslardan bəhs edir. Azərbaycanda onların ən nümayəndəsi şair, tərcüməçi; "Səməd Vurğun medalı" laureatı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Giya Paçxataşvili dir. Film şairin həyat və yaradıcılığından bəhs edir.

Albinizm anadangəlmə dəriyə rəng verən piqmentin olmaması xarakterizə olunan, dəridə melanin əmələ gətirən melanositlərin çatışmazlığı və ya olmamasıdır. Nadir rast gəlinən və insanların marağına səbəb olan nadir xəstəliklərdən biridir. Belə insanlar (və ya digər canlılar) dərisi ağ rəngli olmaqla, ətrafdakıların diqqətini öz üzərlərinə cəmləyirlər. Onlar elmi dildə "albinos" adlanır. Albinizm xəstəliyinə tutulanlardan çoxu bunu kompleks hesab etsə də, bəziləri insanların reaksiyalarına alışdığını söyləyir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Rejissor: Rafiq Dadaşov  

Operator: Mətləb Yaqubov

İstinadlar
----------

1. ↑  "Giya Paçxataşvili". 2021-04-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-15.
2. ↑  "Albinizm". 2022-07-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-15.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2004-cü ilin Azərbaycan filmləri  

2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı