recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Terek şirbiti** (*lat.* Barbus ciscaucasicus) — heyvanlar aləminin xordalılar tipinin şüaüzgəclilər sinfinin çəkikimilər dəstəsinin çəkilər fəsiləsinin şirbit cinsinə aid heyvan növü. Orta saylıdır.

Xarakterik morfoloji əlamətləri
-------------------------------

Xarici görünüşcə Kür şirbitinə oxşayır, lakin ondan gözlərinin kiçik və pulcuqlarının xırda olması ilə fərqlənir. Alnının eni azdır, bədəninin quyruq hissəsi nisbətən uzundur. Bədənin uzunluğu 26.0 sm-ə, kütləsi 270 q-a qədər olur.

Yaşayış yeri və həyat tərzi
---------------------------

Suyu sürətlə axan və dibi daşlı olan çaylarda yaşayır. Ömrün uzunluğu orta hesabla 4-5 il olub, cinsi yetkinliyə 1-2 yaşlarında çatır. Fərdi inkişaf forması tam çevrilmə şəklindədir. Həyat sikli kürü-sürfə-körpə-yetkin fərd şəklində olur.

Yayılması
---------

Azərbaycanda 5 növünün nümayəndələri yayılmışdır. Azərbaycanda yarımnövləri yoxdur. Azərbaycanın şimal-şərq hissəsindən axan çaylarda və Samur-Abşeron kanalında yayılmışdır.

Cinsi statusu və çoxalma xüsusiyyətləri
---------------------------------------

Çoxalma kürüləmə yolu ilə olur. Kürüsünü hissə-hissə çayların daşlı sahələrində tökür. Çoxalması aprel-iyul aylarında baş verir. Reproduktivliyin forması kürü şəklində olur. Məhsuldarlığı 2.2 minlə 16.2 min kürü arasında dəyişir. Reproduktivliyin periodu cinsi yetkinliyə çatdıqdan sonra ildə bir dəfə, hər il. Generasiyaların sayı, ömrün uzunluğundan asılı olaraq 3-4 dəfə olur.

Limit faktorları
----------------

Su hövzələrinin çirklənməsi, təbii kürüləmə yerlərinin sıradan çıxması və digər antropogen amillər.

Rasionu
-------

Əsasən su cücüləri və onların sürfələri ilə qidalanır, özləri isə digər yırtıcıların qidasını təşkil edir. Qidasını kürəkayaqlı xərçənglər, yosunlar, müxtəlif su cücüləri və onların sürfələri təşkil edir.

Düşmənləri
----------

Yırtıcı balıqlar, ilanlar, balıqyeyən quşlar və balıq parazitləri.

İnsan həyatına təsiri
---------------------

Əmtəə keyfiyyətlidir. Az miqdarda həvəskar balıqçılar tərəfindən ovlanır. Ziyanvericilik xüsusiyyətləri yoxdur.

Qəbul edilmiş və qəbul edilməsi vacib olan mühafizə tədbirləri
--------------------------------------------------------------

Balıqçılıq haqqında qanun qəbul edilmişdir. Su hövzələrinin çirkləndirilməsinin, çay yataqlarının qazılmasının, dəyişdirilməsinin qarşısı alınmalıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 2005.
2. ↑  Mustafayev N.C. Azərbaycanın daxili su hövzələrində yaşayan balıqların bioekoloji xüsusiyyətləri və vətəgə balıqlarının ehtiyatlarının müasir vəziyyəti // Zoologiya İnstitutunun əsərləri, 33-cü cild, № 1. Bakı, 2015, s. 103-124. 4. Казанчеев Е.Н. Рыбы Каспийского моря. М.: Легкая и пищевая промышленность, 1981, 168 с.
3. 1 2  Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Onurğalılar, III cild. Bakı: Elm, 2004, s. 620.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q2611023
* EoL: 216928
* EUNIS: 16223
* Fauna Europaea: 304398
* Fauna Europaea (new): 81d91603-7fed-4ef1-a4ec-866bbe5f45ed
* FishBase: 47765
* GBIF: 5739543
* iNaturalist: 95182
* IRMNG: 11306875
* ITIS: 688524
* IUCN: 135607
* NCBI: 101904
* WoRMS: 1020176

 |
**Çandrila** (*ing.* Chandrila) — "*Ulduz müharibələri*" kainatında uydurma planet. Çandrila sakit dənizləri və təpələri olan kiçik planetdir. Mülayim mövsümi hava və nadir hallarda təhlükəli hava şəraiti var. Planetin paytaxtı Hanna-Sitidir. Burada Endor döyüşündən sonrakı ilk aylarda Yeni Respublika Qalaktik Senatının yerləşdiyi Çandrila Senatı yerləşir. Çandrilalılar dinc, lakin bir az təkəbbürlü, pedantik və siyasətlə maraqlanan hesab olunur. İlk dəfə Çak Vendiqin 2015-ci ildə yayımlanan "Aftermath" romanında nümayiş olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Wendig, Chuck; Biel, Scott; Zucker, Christopher M.* Aftermath: Life Debt. Star Wars: The Aftermath Trilogy (ingilis). Del Rey. 2016. ISBN 9781101966938.
2. 1 2  *Wendig, Chuck; Biel, Scott; Zucker, Christopher M.* Aftermath. Star Wars: The Aftermath Trilogy (ingilis). Del Rey. 2015. ISBN 9780345511621.

Xarici keçidlər
---------------

* Chandrila — Vukipediya saytında.


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Astronomiya** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Rondoniya** (*port.* Rondônia) — Braziliyanın qərbində yerləşən ştat. Akri ştatı ilə qərbdən, Amazonasla şimaldan və şərqdən Matu-Qrosu ştatları ilə sərhədlənir. Üstəlik Boliviya ilə sərhədə malikdir (Abuna və Quapore çayları). İnzibati mərkəzi Portu-Velyu şəhəridir.

Ştat marşal Kandidu Rondonun şərəfinə adlandırılmışdır. O, dəfələrlə Braziliyanın sərhəd bölgələrinə təşkil edilən ekspedisiyaların rəhbəri olmuşdur.

Coğrafiyası
-----------

Ərazisinin böyük qismi (80 %) Amzon meşələri ilə örtülüdür. Meşələrin bir qismi (1970-ci illərdə) qırılmışdır.

Tarixi
------

Çağdaş ştatın ərazisi Amazomas və Matu-Qrosu ştatlarından 1943-cü ildə ayrılması nəticəsində formalaşmışdır. Region 1956-cı ildə Randoniya adını almışdır. 28 dekabr 1981-ci ildə Randoniya Braziliyanın tərkibində tam hüquqlu ştata çevrilmişdir.

Əhalisi
-------

Ştat ərazisində 1 562 409 nəfər yaşayır (2010).

Urbanizasiya: 66,8 % (2004).

İrqi tərkib:

* mulatlar — 934 000 (53,8 %)
* ağlar — 590 000 (37,0 %)
* qaradərililər — 114 000 (7,2 %)
* asiyalılar və hindular — 35 000 (2,2 %)

İnzibati quruluş
----------------

Ştat inzibati cəhətdən 2 mezoregion və 8 mikroregion, 52 munisipalitet.

İqtisadiyyat
------------

Randoniya ştatının iqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı və faydalə qazıntıların hasilatı təşkil edir. Burada çoxlu sayda iri buynuzlu heyvanlar saxlanılır, kofe, kakao yetişdirilir və odun hasil edilir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. 1 2  ştatı Yer ətrafında. Randoniya[*ölü keçid*].
3. ↑  "Rondoniya". 2019-04-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-08-20.
4. ↑  Rondoniya Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine russobras.com saytında
5. ↑  "Rondoniya". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-08-20.

Mənbə
-----

* Regionun portalı  (por.)

| ⛭Braziliya ştatları |
| --- |
| Akri • Alaqoas • Amazonas • Amapa • Baiya • Qoyas • Maranyan • Matu-Qrosu • Matu-Qrosu-du-Sul • Minas-Jerays • Para • Paraiba • Parana • Pernambuku • Piaui • Rio-de-Janeyro • Riu-Qrandi-du-Norti • Riu-Qrandi-du-Sul • Rondoniya • Rorayma • San-Paulu • Santa-Katarina • Seara • Serjipi • Tokantins • Federal dairə • Espiritu-Santu | Braziliya bayrağıBraziliya bayrağı |
P-47 Thunderbolt, ABŞ istehsalı olan İkinci Dünya Müharibəsi dövrünün qırıcı-bombardmançı təyyarəsidir.

Bolşeviklərdən qaçan iki gürcü, Alexander de Seversky və Alexander Kartveli tərəfindən hazırlanmışdır. P-47 böyük və kobud bir təyyarədir. Ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti möhkəmliyi və yaxşı sürətidir. Su ilə vurulan mühərrikləri var. Müttəfiqlər və Sovetlər tərəfindən müharibə zamanı istifadə edilmişdir. İlk uçuşunu 6 may 1941 -ci ildə etmiş və cəmi 15677 ədəd istehsal edilmişdir. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra ABŞ-nin hərbi yardımı çərçivəsində Türkiyəyə ümumilikdə 180 ədəd P-47D gətirilmişdir. Bütün təyyarələr 1948 -ci ildə gətirilmişdir və 9, 5 və 8 -ci Hava Alaylarında yerləşdirilmişdirlər. 1951-ci ildə Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin yenidən təşkil edilməsi nəticəsində, "Hava Bazaları" (Hava Üssü — HÜ) sisteminə keçildikdən sonra, P-47-lər 5-ci Hava Bazasının 151/152 eskadronlarında, 8-ci Hava Bazasının 181/182 eskadronlarında və 9-cu Hava Bazasının 191/192 eskadronlarında xidmət etmişdirlər. Reaktiv təyyarələr dövrünə keçid təyyarələri sayıla bilən bu təyyarələrin ömrü çox qısa olmuşdur. 1952-ci ildən başlayaraq F-84G hərbi təyyarələri ilə əvəz olunmağa başlanmışdırlar. Son P-47D 1954-cü ildə xidmətdən çıxarılmışdır.
**Çandır qalası** — (*türk.* Çandır Kalesi) Mersin elində böyük qaladır.

Yerləşir
--------

Qala, Mersinin mərkəzi bölgələrindən biri olan Toroslar kəndində və 37 ° 01′K 34 ° 37′E-də yerləşir. Mersinə 40 kilometr məsafədədir və Ayvagediyi qəsəbəsinin şərqindəki bir dağın üstündədir. Eyni adlı kənd qəsrin cənubundadır.

Tarixi
------

474-491-ci illər arasında hökm sürən və müxtəlif münaqişələrlə üzləşməli olan Şərqi Roma imperatoru Zeno, 475-ci ildə paytaxtdan qaçaraq müvəqqəti olaraq 

adlı bir qalada gizləndi. Bu qalanın Çandır qalası olduğu düşünülür. Çox strateji bir nöqtədə qurulan qala sonrakı əsrlərdə istifadə edilmiş və XII-XIV əsrlər arasında Kilikiya Erməni Krallığının ən əhəmiyyətli qalalarından birinə çevrilmişdir. Qalanın əhəmiyyəti, şərqdə Orta Anadolu və Namruna gedən yolları idarə edən mövqeyindən irəli gəlirdi. Qala daha sonra müvafiq olaraq Karamanidlər, Məmlüklər və Osmanlılar tərəfindən fəth edildi.

Memarı
------

Qala dağ üzərində tikilmişdir. 1125 metr yüksəklikdə olan qala, dağın qeyri-adi forması sayəsində ətrafdan daha yüksəkdir və qala tikməyə ehtiyac qalmırdı. Qala qayaya həkk olunmuş 172 addımlıq dar pilləkən çatır. Nərdivana paralel uzanan maili platforma, ehtimal ki, malların daşınması üçün istifadə olunurdu. Bundan əlavə, cənub-qərbdə təbii bir su mənbəyinə enən bir pilləkən qalıqları var. Qala içərisində geniş bir əraziyə yayılan bir çox bina xarabalığı var. Bunlardan ən əsası 1251-ci ilə qədər uzanan kilsə xarabalığıdır. Qala ziyarətçilər üçün açıqdır.

Həmçinin bax
------------

* Ani qalası
* Ankara qalası
* Aydos qalası

Xarici keçidlər
---------------

* Çandır qalası

İstinadlar
----------


1. ↑  Mersin Valiliği:*Mersin Ören Yerleri kaleleri Müzeleri*, ISBN 978-605-4196-07-4, s. 41
**Luare** ( *fr.* Loiret) — Fransada yerləşən, Mərkəz-Luara vadisi regionun departametindən biri. Sıra nömrəsi — 45. İnzibati mərkəzi — Orlean. Əhalisi — 674 913 nəfərdir (2010).

Coğrafiyası
-----------

Ərazi — 6,775 km² əhatə edir.

Tarixi
------

Luare — 1790 mart ayında Böyük Fransız İnqilabı əsnasında yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Orlean vilayətinin ərazisində yerləşir. Adı Luare çayından gəlir.

İqtisadiyyatı
-------------

Departament 1,669,335 hektar (675,555 hektar) ərazisində 975,000 hektar (395 min hektar) əkilir, 100 min hektar (40 min hektar) üzüm, 60 min hektar (24,000 hektar) otlaq, 280 min hektar 110.000 hektar) 16.000 hektar (6.500 hektar) əkin və bağlar 140.000 hektar (57.000 hektar) məhsuldar bataqlıqlar və çirkab sulardır. Torpaq ümumiyyətlə məhsuldardır; buğda əkilməsi əsas sahəsidir, yulaf geniş yetişdirilir və çovdar yetişdirilir. Digər məhsullar meyvələr, qulançar, zəfəran və otlardır. Şaraplar yetişdirilir, şərabçılıqla məşğul olunur və bölgə meyvələrin qorunması üçün qeyd olunur. Arıların da ardınca gedilir və bal istehsal olunur. Luire az sənaye inkişafına malikdir və ticarət qarğıdalı, ağac, mal-qara, şabalıd, bal, un, meyvə, balıq, duz, zəfəran və yun satışına təşkil olunur. Qazılmış tək minerallar daş, kireçtaşı, marn və gildir.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  Populations légales 2020. Fransa Statistika və İqtisadi Araşdırmalar üzrə Milli İnstitutu, 2022.
3. 1 2  Comprehensive Dictionary of the World. Mittal Publications. 1992. səh. 612. GGKEY:RC6C27C4NE1. 2020-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-26.

Xarici keçidlər
---------------

* Département du Loiret : Les Comptes des Communes et des groupements à fiscalité propre[*ölü keçid*] : Données Individuelles Budget principal seul - Données consolidées "Budget principal et budgets annexes"
* Préfecture
* Site Web du Département du Loiret
**Timo Bol** (8 mart 1981) — Almaniyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.

Karyerası
---------

Timo Bol Almaniyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.

Daha sonra Timo Bol Almaniyanı 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci, cüt turnirdə isə 9-cu pillənin sahibi olub.

Timo Bol Almaniyanı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu pillənin, Komanda turnirində isə gümüş medalın sahibi olub.

Daha sonra Timo Bol Almaniyanı 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu pillənin, Komanda turnirində isə bürünc medalın sahibi olub.

Timo Bol Almaniyanı 2016-cı ildə Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu pillənin sahibi olub.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Olympedia.org.* "**Timo Boll**". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
**Reqressiv vergitutma** (*ing.* regressive tax) — vergi tutulan məbləğ artdıqca orta dərəcənin azaldığı vergitutma sistemi. Bu o deməkdir ki, təsərrüfat subyektinin gəlirinin artması ilə nisbət aşağı düşür, gəlir azaldıqda isə əksinə artır.

Reqressiv vergi kasıblara (resurslar baxımından) zənginlərə nisbətən daha çox yük qoyur: vergi dərəcəsi ilə vergi ödəyicisinin aktivləri, istehlakı və ya gəlirləri ilə ölçülən ödəmə qabiliyyəti arasında tərs əlaqə mövcuddur. Bu vergilər daha yüksək ödəmə qabiliyyəti olan insanların vergi yükünü azaltmağa meyillidirlər, çünki onlar nisbi yükü daha çox ödəmə qabiliyyəti olan insanların üzərinə keçirirlər.

Bir qayda olaraq, reqressiv vergitutma ilə gəlir hissələrə bölünür, onların hər biri öz dərəcəsi ilə vergiyə cəlb edilir, yəni azaldılmış dərəcələr bütün vergitutma obyektinə deyil, əvvəlkindən artıq olan hissəsinə şamil edilir. Məsələn, ƏDV kimi məsrəfdən sabit faiz şəklində tutulan vergilər və ya sorğu vergisi və ya Böyük Britaniya televiziyası lisenziyası haqqı kimi birbaşa sabit vergilər son nəticədə reqressivdir.

Reqressiv vergitutma idxal, ticarət, mal və xidmətlərin istehsalı sahəsində tətbiq edilir. Həmçinin reqressiv prinsipə əsasən bir sıra xüsusi rüsumlar hesablanır, onlar üçün vergitutma müddəti fərqlidir. Beləliklə, məsələn, məhkəmədə ərizə vermək üçün dövlət rüsumu iddiaçının əmlak iddialarının ölçüsündən asılıdır.

Reqressiv verginin əksi mütərəqqi vergidir ki, vergiyə cəlb olunan məbləğ artdıqca orta vergi dərəcəsi də artır. Onların arasında sabit və ya mütənasib vergi var, burada vergitutma məbləğindən asılı olmayaraq vergi dərəcəsi sabit qalır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Webster Arxivləşdirilib 2019-04-30 at the Wayback Machine (4b): increasing in rate as the base increases (a progressive tax)
2. ↑  American Heritage Arxivləşdirilib 2009-02-09 at the Wayback Machine (6). Increasing in rate as the taxable amount increases.
3. ↑  Britannica Concise Encyclopedia Arxivləşdirilib 2009-01-12 at the Wayback Machine: Tax levied at a rate that increases as the quantity subject to taxation increases.
4. ↑  Princeton University WordNet Arxivləşdirilib 2020-05-17 at the Wayback Machine: (n) progressive tax (any tax with a rate that increases as the amount subject to taxation increases)
**Tu Yuyu** (30 dekabr 1930[…])—Çin alimi və fitokimyacı. Malyariyaya qarşı dünyanın ən təsirli dərmanlarından biri olan artemisinin kimi tanınan antimalarial maddə qinghaosu təcrid etməsi və tədqiqi ilə məşhur olub. Kəşflərinə görə Tu 2015-ci ildə Fiziologiya və ya tibb üzrə "Nobel" mükafatı alıb.

Həyatı
------

Tu Yuyu 30 dekabr 1930-cu ildə Çinin
Çjetszyan-Ninbo şəhərində anadan olub. 1948-ci ildə Ninbo məktəbinə keçməmişdən əvvəl orta məktəbi və liseyin ilk ilini Xiaoshi məktəbində oxuyub. 1951-ci ildən 1955-ci ilə qədər Pekin Universiteti Tibb fakültəsində oxuyub. Tu Əczaçılıq Elmləri Bölməsində oxuyub və 1955-ci ildə oranı bitirib. Sonra iki il yarım ənənəvi Çin təbabəti üzrə təlim keçib. Məktəbi bitirdikdən sonra Pekində ənənəvi Çin Tibb Akademiyasında təhsil alıb. O, 1978-ci ildə Çin iqtisadi islahatının başlanmasından qısa müddət sonra Tədqiqatçı adını alıb. 2001-ci ildə "Doktorantlar üçün Akademik Məsləhətçi" vəzifəsinə yüksəlib. Hazırda Akademiyanın baş elmi işçisidir. 2007-ci ildən onun ofisi Pekin də köhnə yaşayış binasındadır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Tu Youyou // Encyclopædia Britannica (ing.).
2. ↑  Youyou Tu // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. ↑  "Tu Yuyu". 2023-03-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-31.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük rus · Britannica (onlayn) · Brockhaus |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 1512647518996 · BNF: 178622970 · CONOR: 303111011 · GND: 1114308986 · ISNI: 0000 0004 5699 9060 · LCCN: n2016183752 · NDL: 001325444 · SUDOC: 241331919 · VIAF: 458144783032780720657 · WorldCat VIAF: 458144783032780720657 |

 |
**Timoti Hel Şálame** (*ing.* Timothée Hal Chalamet [ˈtɪməθi ˈʃæləmeɪ]. 27 dekabr 1995, Nyu-York, Nyu-York, ABŞ) — kino, teatr və televiziyada çəkilən amerikalı aktyor. «Məni öz adınla çağır» dram filmində Elio Perlman rolunu oynamasına görə Oskar mükafatına namizədlik qazanmışdı.

Həyatı
------

Şalame Manhettendakı Hell's Kitchen-da anadan olub. Valideynləri tərcüməçi Mark Şalame və rəqqasə Nikol Flenderdi. Atası Nîmes şəhərində fransız pastor Roje Jak Şalame və anglofon kanadalı Elizabet Eşvort ailəsində doğulan fransızdır. Anasının əcdadları Belarusiyadan (Minsk) və Avstriya-Macarıstan İmperiyasından (Krakov, Lapanov, Tarnov) olan yəhudi əsilli bir amerikalıdır. Aktrisa Paulina Şalame böyük bacısıdır. Əmisi aktyor və rejissor Rodman Flender; xalası televiziya prodüseri və ssenaristi Emi Lippmandı. Babası yazıçı və ssenarist Harold Flenderdi (1924-1975).

Yeniyetmə ikən Şalame, yayda Liondan iki saat məsafədə, Şambon-syur-Linyonda, ata və babasının evində keçirirdi. Bir reportajda aktyor Fransada qalmasının onu mədəniyyətlərarası şəxsiyyəti haqqında düşünməyə vadar etdiyini söylədi. O dövrdə gələcək aktyorun arzusu peşəkar futbolçu olmaq idi.

Şalame, Nyu-Yorkdakı Fiorello LaGuardia Musiqi və İncəsənət Ali Məktəbində oxuyub (aktyor Ansel Elgort sinif yoldaşı olub). Sonra, bir il ərzində Şalame Kolumbiya Universitetində mədəni antropologiyanı oxuyub, daha sonra aktyorluq karyerasını daha sərbəst aparmaq üçün New York Universitetinin nəzdində olan Qallatin adına fərdi təhsil məktəbinə köçürülüb.

Şalame Hit Ledcerin Qara cəngavər filmindəki parlaq oyununu gördükdən sonra aktyorluq sənətini seçib.

Filmoqrafiya
------------

1. Kloun (qısametrajlı film, 2008)
2. Şirin diş (qısametrajlı film, 2008)
3. Sevən Leya (telefilm, 2009)
4. Qanun və Qayda (serial, 1990-2010)
5. Royal Pains (serial, 2009-2016)
6. Vətən (serial, 2011-2020)
7. Atlı polis (telefilm, 2013)
8. Spinners (qisametrajlı film, 2014)
9. Ən pis dostlar (film, 2014)
10. Kişilər, qadınlar və uşaqlar (film, 2014)
11. Ulduzlararası (film, 2014)
12. Kuperləri sevin (film, 2015)
13. The Adderall Diaries (film, 2015)
14. Bir və iki (film, 2015)
15. Miss Stevens (film, 2016)
16. Düşmənlər (film, 2017)
17. İsti yay gecələri (film, 2017)
18. Lady Bird (film 2017)
19. Məni öz adınla çağır (film, 2017)
20. Gözəl oğlan (film, 2018)
21. Nyu-Yorkda yağışlı gün (film, 2019)
22. Kral (film, 2019)
23. Balaca qadınlar (film, 2019)
24. The French Dispatch (film, 2020)
25. Dyun (film, 2021)
26. Yuxarı baxma (film, 2021)

Xarici keçidlər
---------------

1. ↑  .
2. ↑  .
3. ↑  .
4. ↑  .
Cənubi Şetland adalarında İngilis boğazının yerləşməsi.
Livinqston, Qrinviç, Robert, Snou və Smit adalarının topoqrafik xəritəsi.
**Mikalvi buxtası** — 1.9 km uzunluğu olan və Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Robert adası sahillərindən 1.35 km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Kermen yarımadasından şimal-qərbdə, Edvards burnu ilə Zahari burnunun arasında yerləşmişdir. Avren qayaları buxtanın dərinliklərində yerləşir. Ərazi 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf olunmuşdur.

Buxta Çili Antarktida ekspedisiyaların birində iştirak edən *kapitan Mikalvi*nin adını daşıyır.

Yerləşməsi
----------

Mikalvi buxtası 62°26′59″ c. e. 59°31′14″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Çili xəritəsinə 1971-ci ildə Argentina xəritəsinə 1980-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

* L.L. Ivanov et al. Antarctica: Livingston Island and Greenwich Island, South Shetland Islands. Scale 1:100000 topographic map. Sofia: Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, 2005.
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Həmçinin bax
------------

* Robert adası
* Cənubi Şetland adaları

İstinadlar
----------

1. ↑  L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Tixanidə göl
**Balatonətrafı Milli Parkı** (mac. Balaton-felvidéki Nemzeti Park) — Macarıstanın cənub-qərbində yerləşən milli park. Eyniadlı yüksəklikdə yerləşən milli park Mərkəzi Transdanubiyanın Zala və Vesprem medyelərini əhatə edir. Milli parkın sahəsi — 570 km²-dir. Park 1997-ci ildə yaradılmışdır.

Milli park Balaton gölündən şimalda yerləşir. Parkın yerləşdiyi Bakon dağları göl boyu, Balatonfyureddən Kestheyaya qədər ensiz zolaq formasında uzanır. Parkın eni 1 km-lə 15 km arasında dəyişir. Park ərazisinin ən görməli məkanları bunlardı: Tihan yarımadası, Tapolsı mağarası, Tapolsa və Kali çayları hövzəsi, Cənubi Bakonya dağları və Zala çayının mənsəbi və Kiçik Balatondur.

Park ərazisi dağlıqdır, landşaftı isə vulkanik mənşəlidir. Burada çoxlu sönmüş vulkana, qədim qeyzerlərin kraterlərinə, lava axınlarına və onlarıdan meydana gəlmiş qəribə relyef formalarına rast gəlmək mümkündür. Milli parkın ərazisində ən böyük bazalt çıxıntısı Sent-Derd dağındadır. Bu dağda, Tapolsa şəhərinin yaxınlığında mağarada yerləşən gölə giriş mövcuddur. Bu girişi 1903-cü ildə aşkar etmişlər.

Parkda çoxlu nadır bitkilərə rast gəlinir. Onların iyirmi növü qorunur, doqquz növə isə gücləndirilmiş qoruma tətbiq edilib. Balatonətrafı Milli Park həm də nadir quşların və heyvanların məkanıdır. Tihan yarımadasında yerləşən daxili göllər köçəri quşların mövsümi köç etmələrində böyük rol oynayır.

Şaşdi qoruq çəmənliyi Macarıstanda yeganə bölgə hesab olunur ki, orada relikt halında buzlaşma dövrünə məxsus bitki — *Primula farinosa* yetişir.

Balatonətrafı Milli Parkı altı zonaya bölünür: Tihan yarımadası, Peçeli çayı hövzəsi, Kali çayı hövzəsi, Topolsa hövzəsi, Kesthey dağları, Kiş-Balaton.

Xarici keçidlər
---------------

* О парке на сайте hungary-ru

İstinadlar
----------

1. ↑  Official site of Balaton Uplands National Park Arxivləşdirilib 2016-03-12 at the Wayback Machine  (mac.)
**Quanin** (**G, Gua)** nuklein turşularını formalaşdıran dörd əsasdan biridir. Digər üç əsas adenin, sitozin və timindir (RNT-də urasil). DNT-də quanin sitozinlə rabitə yaradır. Quanin nukleozidi quanozin adlanır.

Quaninin kimyəvi düsturu C5H5N5O-dur. Purin törəməsidir.

SitozinQuanin

Kəşf tarix
----------

Quaninin ilk təcrid edilməsi barədə 1844-cü ildə Alman kimyaçısı Julius Bodo Unger (1819–1885), quano adı ilə tanınan və gübrə mənbəyi kimi istifadə edilən dəniz quşlarının ifrazatından əmələ gələn mineral kimi əldə etmişdir; quanin 1846-cı ildə adlandırıldı. 1882-1906 illəri arasında Fişer quruluşu təyin etdi və sidik turşusunun quaninə çevrilə biləcəyini də göstərdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  guanine (ing.).
2. ↑  CRC Handbook of Chemistry and Physics (ing.). / W. M. Haynes 97 Boca Raton: 2016. P. 5–92. ISBN 978-1-4987-5428-6
3. ↑  Guanine was first isolated in 1844 by Julius Bodo Unger (1819–1885), a student of Prof. Heinrich Gustav Magnus. See:
**Timur Əli oğlu Məmmədov** (25 aprel 1925 – 26 iyun 1992) — Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycan SSR ticarət naziri (1984–1987).

Həyatı
------

Timur Əli oğlu Məmmədov 1925-ci ildə anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirmişdir.

Əmək fəaliyyətinə 1941-ci ildə mühasib kimi başlamış, qısa müddət sonra Sovet Ordusunda xidmət etmiş və Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı olmuşdur. 1950-ci ildən Qasım İsmayılov rayon istehlak cəmiyyətinin şöbə rəisi, "Azərittifaq"ın müfəttişi, şöbə və idarə rəisi vəzifələrində işləmişdir. 1961-ci ildən Bakı Ərazi İstehsal Sovxozlar İdarəsinin böyük iqtisadçı-maliyyəçisi, Bakı Şəhər İctimai İaşə İdarəsində şöbə rəisinin müavini, şöbə rəisi, sonradan idarənin rəisi, eləcə də Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin ticarət şöbəsinin referenti, baş referenti olmuşdur.

Timur Məmmədov 1974-cü ildən Azərbaycan SSR Ticarət Nazirliyində şöbə rəisi, "Azərittifaq" sədrinin müavini, Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsinin şöbə rəisi, Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti İşlər İdarəsinin ticarət və məişət xidməti şöbəsinin müdiri olmuşdur. 12 may 1984-cü ildə Azərbaycan SSR ticarət naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Timur Məmmədov 1949-cu ildən Sov.İKP üzvü olmuş, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XI çağırış deputatı seçilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Мәммәдов Тимур Әли оғлу // Азәрбајҹан ССР Али Советинин депутатлары. Он биринҹи чағырыш. Бакы: Азәрбајҹан ССР Али Совети Рәјасәт Һеј'әтинин нәшри. 1985. С. 266.
2. ↑  Directory of Soviet Officials: Republic organizations (ingilis). The Center. 1985. səh. 66.
**Quançjou teleqülləsi** (*çin.* 广州塔) — dünyanın ən yüksək ikinci teleqülləsi. 2005-2010- cu illərdə *ARUP* tərəfindən 2010-cu il Asiya Oyunları üçün tikilmişdir. Qüllənin hündürlüyü 600 metrdir. 450 metr hündürlükdə teleqüllə bir hiperboloid daşıyıcı retinanın və mərkəzi bir nüvənin birləşməsi şəklində tikilmişdir. Quançjou teleqülləsinin hiperboloid dizaynı rus mühəndis V.H.Şuxovun 1899-cu ildə aldığı patentinə uyğundur .

Qüllənin səthi böyük diametrli polad borulardan hazırlanıb. Polad şpinelin yüksəkliyi 160 metrdr. Qüllə televiziya və radio siqnallarını yayımlamaq, həmçinin teleqüllə Quançjou şəhərinin panoramasını seyr etmək üçündür və gündə 10 min turistin ziyarət etməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.

33, 116, 168 və 449 metr hündürlükdə, şüşəli müşahidə platformaları yerləşir, 488 metr yüksəklikdə açıq müşahidə platforması yerləşir. Fırlanan restoranlar 418 və 428 metr yüksəkliklərdə yerləşir, 407 metr yüksəkliyində "VIP-kafe" var.

Qalereya
--------

* Asiya Oyunlarının açılışında  televiziya qülləsiAsiya Oyunlarının açılışında televiziya qülləsi
* 2011-ci ildə teleqüllənin görünüşü2011-ci ildə teleqüllənin görünüşü
* Dünyanın ən yüksək  qüllələri siyahısında teleqülləni göstərən şəkil.Dünyanın ən yüksək qüllələri siyahısında teleqülləni göstərən şəkil.

### Qüllə tikintisi

* Qüllə tikintisiQüllə tikintisi
* İyun 2007İyun 2007
* Noyabr 2007Noyabr 2007
* Oktyabr 2008Oktyabr 2008

Həmçinin bax
------------

* Şuxov qülləsi

Xarici keçidlər
---------------

* -Biletlər üçün rəsmi saytdır
* Kanton qalası – rəsmi səhifə
* Quançjou teleqülləsi i tikintisi fotoşəkilləri
* Guangzhou TV & Sightseeing Tower

İstinadlar
----------

1. ↑  «В. Г. Шухов (1853–1939). Искусство конструкции.» Arxivləşdirilib 2007-02-12 at the Wayback Machine, Райнер Грефе, Arxivləşdirilib 2009-02-21 at the Wayback Machine Оттмар Перчи, Ф. В. Шухов, М. М. Гаппоев и др. стр. 78-103, 177, «Мир», Москва, 1994, ISBN 5-03-002917-6.
**Timfi** (*yun.* Τύμφη) — Yunanıstanda dağ. Dağ ölkənin şimal-qərbində yerləşir. *Yanina* prefekturasında yerləşən dağ Yunanıstanın hündürlüyünə görə altıncı dağıdır. Dağ üç pikdən ibarətdir: ən yüksək olan Qamila (Γκαμήλα). Hündürlüyü 2497 metrdir. İkinci zirvə Quradır (Γκούρα) - 2467 metr. Üçüncü zirvə isə Astrakadır (Αστράκα)- 2432 metr. Timfi dağı şərqdən qərbə doğru 20-25 km məsafədə uzanır. Eni isə 15 km-dir. Timfi dağının yamaclarında alp tipli göl - Drakolimin yerləşir.

Ümumi məlumat
-------------

Dağ Pind dağ silsiləsinə aiddir. Timfi massivi özündə Vikos dərəsini birləşdirir. Dərə və dağ Vikos-Aoos Milli parkına daxildir. Timfi adının mənşəyi haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Ehtimal olunur ki, Strabon öz əsərlərində "Tymphe" və ya "Stymphe" kimi göstərdiyi dağın adı sonradan Timfeya əyalətinə verilmişdir.

Dağın cənub və cənub-şərq yamacı nisbətən yastıdır. Şimal yamacı dik qayalıqdır və hündürlük 400 metrə yaxındır. Qərb yamacı da dik olub Vikos dərəsinə düşür. Dağ massivi əsasən paleosen və eosen yaşlı əhəng daşlarından təşkil olunub. Massivdə eləcə də yura dövrünə aid süxurlar var. Milli park və dağ massivində əsasən aralıq dənizi iqlimi üstünlük təşkil edir. Daxili hissələrdə isə kontinentallıq yüksəkdir. Yay ayları quraq keçir.

Timfi zirvəsinin ilk rəsmi fəth olunması 7-8 iyun 1956-cı ilə təsadüf edir. *Giorgos Xanthopoulos* və *Giorgos Michailidis* ilk dəfə olaraq dağın Qamila pikinə dırmanmışlar. 25-26 avqust 1960-cı ildə isə *Guido Magnone* və *Spyros Antypas* Qamilo pikinə şimal-şərq yamacı ilə dırmandılar.

İstnadlar
---------

1. ↑  Греция : Справочная карта : Масштаб 1:1 000 000 / гл. ред. Я. А. Топчиян; ред.: Г. А. Скачкова, Н. Н. Рюмина. — М.: Роскартография, Омская картографическая фабрика, 2001. — (Страны мира «Европа»). — 2000 экз.
2. ↑  *Smith, William.* "Dictionary of Greek and Roman Geography (1854)". 19 January 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 May 2011.
3. ↑  *Routes.gr.* "Tymfi". Routes.gr - D. Mavropoulos. 11 July 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 June 2011.
**Kərki nekropolu** — Sədərək rayonunun ərazisində, tunc dövrünə aid arxeoloji abidə.

Tarixi-coğrafi mövqeyi
----------------------

Nekropol Kərki kəndindən qərbdə yerləşir. Sahəsi 2 hektara yaxındır. Qəbirlər daş qutu tipli olub kənarları iri sal daşlardan qurulmuş, üzəri iri sal daşlarla örtülmüşdür. Bəzi qəbirlərin ətrafında kromlexlərə təsadüf olunur. Daş qutuların bəzisi aşınma nəticəsində üzə çıxmış və dağıntıya məruz qalmışdır.

Tədqiqi və aşkarlanmış maddi mədəniyyət nümunələri
--------------------------------------------------

1979-cu ildə nekropolun ərazisində təsərrüfat işləri görülərkən təsadüfən bir neçə qəbir dağıdılmışdır. Dağıdılmış qəbirlərin materiallarının bir qismi Naxçıvan MR Dövlət Tarix Muzeyinə verilmişdir. Tapıntılar əsasən monoxrom boyalı küpə və kasalardan ibarətdir. Onların üzəri qırmızı anqobla örtülərək yaxşı cilalanmış, qırmızı anqob üzərindən qara rənglə çəkilmiş xətlə naxışlanmışdır. Naxışlar şaquli çəkilmiş paralel dalğalı xətlərlə doldurulmuş üçbucaqlardan ibarətdir. Küpələrin birinin üzərində üçbucaqların arasında konsentrik dairələr çəkilmişdir.

Bu tip boyalı qablar Naxçıvan MR abidələri üçün xarakterik olub Çalxanqala, Nəhəcir, Yaycı, II Kültəpə və b. abidələrdən məlumdur.

Dövrləşdirilməsi
----------------

Aşkar olunmuş materiallara əsasən Kərki nekropolunu e.ə. III minilliyin sonu, II minilliyin əvvəllərinə aid etmək olar.

Mənbə
-----

* Vəli Baxşəli oğlu Baxşəliyev. Azərbaycan arxeologiyası (Ali məktəb tələbələri üçün vəsait). I cild. Bakı: Elm, 2007
* Vəli Baxşəliyev. Naxçıvanın arxeoloji abidələri. Bakı: Elm, 2008
* Abbas Seyidov. Naxçıvan e.ə. VII-II minilliklərdə. Bakı: Elm, 2003
Muzeyin köhnə fotosu
Villa Modiano
Trakiya və Makedonya xalq incəsənət və etnoloji muzeyi Salonikidə, Mərkəzi Makedoniyada, Yunanıstanda yerləşir. 1973-cü ildə Makedon Təhsil Assosiasiyası tərəfindən muzeyin əsası qoyuldu. Muzey Köhnə Hökumət Evi və ya digər adı ilə bankir Ceykob Modiano üçün 1906-cı ildə yahudi memar Eli Modiano tərəfindən dəniz sahilində 5 hektarlıq ərazidə tikilmiş Modiano Villasında yerləşir. Bina 4 mərtəbədən ibarətdir. Bu 4 mərtəbəni zirzəmi, 2 orta mərtəbə və çardaq təşkil edir. Memarlıq baxımından modern üslubun güclü təsir etdiyi eklektik quruluşa malikdir. Xüsusilə təsirli olan dəniz mənzərəsi olan 2 ədəd eyvandır.

Muzey Makedoniya və Trakiya şəhərlərində ənənəvi mədəniyyətin qalıqlarını toplayır, tədqiq edir və öyrənir, daha sonra isə müvəqqəti olaraq sərgilərdə ictimaiyyətə təqdim edir. Muzeyin kolleksiyaları təqribən 15000 əşyadan ibarətdir (toxunmuş tekstillər, naxışlar, yerli geyimlər, alətlər, silahlar, məişət əşyaları, musiqi alətləri və ağac oyma nümunələri və metal emalı avadanlıqları). Həmçinin, xüsusi kitabxanası, foto arxivi, qeyd kitabxanası və səs kitabxanası var.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Vlasis Vlasidis.* "Folk Art and Ethnological Museum of Macedonia and Thrace" (*ing.* ).. 11 October 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2020.

Xarici keçidlər
---------------

* Makedoniya muzeyləri
* Yunan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi
* travelthessaloniki.com
* www.hri.org
**Trabzon muzeyi** (*türk.* Trabzon Müzesi) və ya **Kostaki malikanəsi** (*türk.* Kostaki Konağı) – Türkiyənin Trabzon şəhərində yerləşən tarixi ev-muzey.

Tarixi
------

Malikanə 1900-cü illərin əvvəllərində yunan mənşəli bankir olan Kostaki Teofilaktosun şəxsi iqamətgahı kimi tikilmişdir. Memarı italyan mənşəli şəxs olmuş və tikinti materialları İtaliyadan gətirilmişdir. Lakin memarın adı naməlumdur.

Teofilaktos 1917-ci ildə müflis olmuş və malikanəsi də daxil olmaqla, bütün mülkləri müsadirə olunmuşdur. Tikilinin yeni sahibləri Nemlioğlu ailəsi olmuşdur.

Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsi zamanı malikanə hərbi qərargah kimi istifadə olunmuşdur. 1924-cü ildə Mustafa Kamal Trabzona səfər edəndə malikanəyə dəvət olunmuşdur. O və xanımı Lətifə Uşşaqi 15-17 sentyabr tarixlərində burada qalmışdırlar.

1927-ci ildə tikili Trabzon meri Ali Qalip bəy tərəfindən milliləşdirilmiş və 1931-ci ilə qədər merin iqamətgahı kimi istifadə olunmuşdur. 1931-37-ci illərdə müfəttiş ofisi olmuşdur.

1937-ci ildə Kostaki malikanəsi Milli Təhsil Nazirliyi tərəfindən idarə olunmağa başlamış və 50 il boyunca qızlar liseyi kimi istifadə olunmuşdur. 1987-ci ildə tikili Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin tabeliyinə keçmiş və muzeyə çevrilmişdir.

Muzey
-----

Muzey binası 1988-2001-ci illərdə bərpa olunmuşdur. 22 aprel 2001-ci ildə Trabzon muzeyi kimi yenidən açılmışdır. Muzeyin kolleksiyasına 3.651 eksponat daxildir.

Tikili üç mərtəbədən və zirzəmidən ibarətdir. Zirzəmidə arxeoloji əsərlər, birinci mərtəbədə isə etnoqrafik kolleksiyalar sərgilənir. Birinci mərtəbədəki eksponatlara malikanənin memarlığı və tarixi haqqında olan eksponatlar da daxildir. Çardaq hissəsi muzeyin idarəçiliyi üçün ayrılmışdır.

Muzeyin arxeologiyasında bölməsində qədim sikkələr, eləcə də, Tunc, Klassik, Ellin, Roma və Bizans dövrlərinə aid olan bazalt, mərmər, keramika, metal və şüşə eksponatlar sərgilənir. Birinci mərtəbənin divarları barokko üslubunda olan və əllə işlənmiş əsərlər bəzədilmişdir. Muzeyin etnoqrafiya hissəsində regiona xas olan əsərlər sərgilənir. Bu əsərlərə İslam mədəniyyətinə və Osmanlı dövrünə aid əsərlər daxildir.

Qalereya
--------

* Fasadı.Fasadı.
* Nərdivanlar.Nərdivanlar.
* Salon.Salon.
* Yemək otağı.Yemək otağı.
* Tavanı.Tavanı.
* Şüşə panel.Şüşə panel.

İstinadlar
----------

1. ↑  GeoNames (ing.). 2005.
2. 1 2  "Müzeler-Trabzon Müzesi (Eski Kız Meslek Lisesi)" (türk). trabzon.org. 2010-06-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-12-23.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  "Trabzon Müze Müdürlüğü" (türk). Kültür ve Turizm Bakanlığı. 2012-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-12-23.
4. ↑  "Trabzon'un Abidevi Eserlerinden Kostaki Köşkü - Trabzon Müzesi (Kostaki Konağı)" (türk). Kara Lahana. 2010-12-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-12-23.
**Dandolk Futbol Klubu** – İrlandiyanın Dandolk şəhərini təmsil edən futbol klubu. Klub 1903-cü ildə İrlandiyadakı Böyük Şimal dəmiryolçularından ibarət olaraq təsis edilib. 1926-cı ildə Premyer Diviziyaya yüksələn klub 1932–33-cü il mövsümündə çempion olaraq Dublin klublarının ağalığına son qoydu. Dandolk İrlandiya Liqasında ən çox uğur qazanmış ikinci komandadır. 1963–64 mövsümündə ölkə çempionu olaraq UEFA Çempionlar Kubokunda oynamaq hüququ qazandı. Bununla da Avropada ilk rəsmi matçını keçirmiş oldu. Çempionlar Liqasının 2019–20-ci il mövsümündə isə 70-ci Avropa matçına çıxdı.

Ənənəvi rəngləri 1940-cı ildən bəri ağ və qaradır. Buna görə də klubun ləqəbi *bəyaz zanbaqlar* (ingiliscə: *The Lilywhites*) olaraq qalmışdır. İrlandiyanın ən köklü və uğurlu klublarındandır. Belə ki, 13 qat İrlandiya çempionu olmuş, 11 qat isə ölkə kubokunu başı üzərinə qaldırmışdır.

Klub ev oyunlarını 4500 tamaşaçı tutumuna malik "Oriel Park" stadionunda keçirir. Stadion 1919-cu ildə açılmış və bu günədək 3 dəfə yenilənmişdir. Ən son yenilənmə işləri 2010-cu ildə tamamlanmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Association Football". Dundalk Democrat qəzeti. 26 sentyabr 1903. səh. 18. 2021-07-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 aprel 2019 – Irish Newspaper Archives vasitəsilə.  (#apostrophe\_markup)

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
| Tematik saytlar | eu-football.info · National Football Teams.com · Soccerbase · Soccerway · playmarkerstats.com · Transfermarkt · worldfootball.net · УЕФА |
| Normativ yoxlama | LCCN: n2005035135 · VIAF: 130393671 · WorldCat VIAF: 130393671 |
**Georgi Papanikolau** (*yun.* Γεώργιος Παπανικολάου, 13 may 1883 – 19 fevral 1962, Mayami, Florida) — yunan alimi, təbibi.

Həyatı
------

Georgi Papanikolaunun tibb sahəsində göstərdiyi aparıcı rolunu yüksək qiymətləndirərək UNESCO 2012-ci ildə tanınmış həkimin ölümünün 50-ci ildönümünü qeyd etməyə razılıq vermişdir. Papanikolau sitologiya həmçinin qadınlar arasında geniş yayılmış xərçəngin tez aşkar edilməsində əvəzsiz olan "Pap-test"i ixtira etmişdir. Məhz bu test nəticəsində qadınlarda uşaqlıq boynu xəstəliklərində xərçəngi ilkin mərhələsində aşkar edilir, bununla da dünyada milyonlarla qadın xilas edilir.

Təhsilini Yunanıstanda alan Papanikolau sonradan elmi tədqiqatlarını Almaniya və ömrünün axırınadək Amerika Birləşmiş Ştatlarında davam etdirmişdir. Karyerasının ilk illərində "Dr. Pap" kimi çağrılan Georgi Papanikoaunun həyat amalını onun məşhur "Mən həyata xidmət etmək üçün yaşayıram" ifadəsi ehtiva edir.

"Pap test" bü gün də bu sahədə qabaqlayıcı diaqnozun qoyulması üçün mübahisə olunmaz sınaq kimi qalmaqdadır. Statistika göstərir ki, "pap test"in aşkar edildiyi gündən bu vaxtadək keçən 60 il ərzində uşaqlıq boynu xəstəliyi qadınlar arasında ölümə səbəb olan xəstəlilklər siahısında 1 nömrəli səbəbdən 13-cüyə düşmüşdür.

Dr. Georgi Papanikolau 150 məqalənin müəllifi olmuş, 50-yədək mükafat və medallara sahib olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  George Nicholas Papanicolaou // Who Named It? (ing.).
2. 1 2 3 4  Georges Nicolas Papanicolaou // Base biographique (fr.).

Xarici keçidlər
---------------

* Guide to collection of Dr. Papanikolaou's Papers at Weill Cornell Medical Center Archives.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | American National Biography · Notable Names Database · Prabook |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave · WikiTree |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 3090502 · GND: 139690395 · ISNI: 0000 0000 8396 4024 · LCCN: n86028624 · NKC: nlk20040154985 · NLA: 36173436 · NLG: 44458 · NTA: 071614702 · NUKAT: n2018286484 · SUDOC: 083214321 · VIAF: 77790871 · WorldCat VIAF: 77790871 |

 |
**Georgi Pataraya** — Rusiyalı akrobatika gimnastıdır. Rusiya Federasiyasını 2015-ci ildə Avropa Oyunlarında təmsil etdi və 3 qızıl medal qazandı. Georgi Pataraya Marina Çernova ilə birgə Azərbaycan paytaxtında çoxnövçülük, balans hərəkətləri və temp hərəkətlərində qızıl medal qazandı. Rusiyanın idman ustasıdır.

Həyatı
------

Georgi Pataraya 28 aprel 1996-cı ildə anadan olmuşdur.

Karyerası
---------

Georgi Pataraya ilk uğurunu 2015-ci ildə Azərbaycanda qazandı. O Bakıda Avropa Oyunlarında Marina Çernova ilə birgə 3 qızıl medal qazandı. Georgi Pataraya çoxnövçülük, balans hərəkətləri və temp hərəkətlərində qızıl medala layiq görüldü.

Uğurları
--------

| Turnir | Yarış | Medal |
| --- | --- | --- |
| 2015 Avropa Oyunları | Çoxnövçülük | 20x20px[ölü keçid] |
| Balans hərəkətləri | 20x20px[ölü keçid] |
| Temp hərəkətləri | 20x20px[ölü keçid] |

### Dövlət mükafatları

Georgi Pataraya Rusiyanın idman ustasıdır.

Həmçinin bax
------------

* Akrobatika Gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında — Qarışıq (Cütlük, Çoxnövçülük)
* Akrobatika Gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında — Qarışıq (Cütlük, Balans hərəkətləri)
* Akrobatika Gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında — Qarışıq (Cütlük, Temp hərəkətləri)

İstinadlar
----------
**Epitafiya** (*yun.* ἐπιτάφιος «qəbirüstü», lat. Epitaphium) — adətən, mənzum şəkildə olan qəbirüstü yazı.

Mənşəyi
-------

Yunan-latın mənşəli söz olub, epi - haqqında, taphos - qəbir deməkdir. Antik dövrdə döyüş meydanında qəhrəmanlıqla həlak olan Afinalılar üçün dualar oxunurdu. Dualar əsasən anım mərasimlərində də oxunurdu. Sonralar bu dualar qısa şəkildə qəbir daşlarına yazılmağa başlandı.

Məzmunu
-------

Qədim dövrlərdə ölülərə aid ayinlə və öləndən sonrakı şöhrət və xatirə qayğısı ilə bağlı olmuşdur. Ölən şəxsin qəbir daşına həkk olunmaq üçün yazılan kiçik şeirlərdir. Məzmunca məhrumun qəbirstandan keçənlərə müraciətini-vəsiyyətini ifadə edir. Avropa mədəniyyəti üçün səciyyəvi olan epitafiya tipi antik dövrdə yaranmışdır; o zaman mənzum epitafiya həm qəbirdaşları üçün real yazı, həm də yalnız şeir məcmuələrində daxil edilən şərti səciyyəli, uydurma əsər kimi mövcud idi.Sonralar qəbirdaşları üçün yazılan real epitafiya tədricən öz bədii əhəmiyyətini itirib, ədəbiyyatdan kənar hal alır və yalnız uydurma mənzum epitafiya ədəbi hadisə kimi yaşayıb, real epitafiyadan onun bəzi formal xüsusiyyətlərini götürür (kiçik həcm, mərhuma müraciət, yaxud mərhumun qəbristandan keçənlərə müraciəti və s.).
Ənənəvi ciddi epitafiyalarla yanaşı, ədəbiyyatda parodiya səciyyəli, bəzən hətta satirik mahiyyətdə olan epitafiyalar da yaranmışdır. Belə əsərlərdə şair zarafatyana özünü, yaxud dostunu ölmüş qələmə verib, dirilərə müraciət edir, eyhamlı, yumorlu sözlər söyləyir.
Azərbaycan ədəbiyyatında real qəbirdaşına yazılan növü - kitabə daha çox yayılmışdır.

Həmçinin bax
------------

* Kitabə

İstinadlar
----------

1. ↑  *Louise Ward.* "Epitaf" (Azərbaycan dilində). az.wvpt4learning.org. 06.02.2021. Archived from the original on 2023-07-09.
2. 1 2  *Əziz Mirəhmədov.* Ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti. Bakı: Maarif. 1978. səh. 63.
3. ↑  *Zaman Əsgərli.* Petika: İzahlı sözlük. Bakı: Elm. 2014. səh. 62.
**Roqaşka-Slatina** (sloven. Rogaška Slatina) — Sloveniyanın şərqində bolneoloji (əsasən müalicəvi sular) kurort şəhəri. Sele şəhərindən 45 km, paytaxt Lyublyanodan 82 km məsafədə yerləşdir. Şəhər "Donat Mg adlı müalicəvi suyu ilə məşhurdur.

Tarixi
------

Roqaşka-Slatina — Sloveniyanın və Avropanın ən qədim və məşhur kurort şəhərlərindən biridir. Slatina vadisi qədim zamanlardan məlumdur. Roma imperiyasına aid olan *Petovium Celeia* adlı yolun qalıqlarının bu ərazidə aşkarlanması, Roqaşkanın Roma dövründən bəri məşhur olmasını ehtimal etməyə əsas verir. Həmin ərazinin yaxınlığında Roma fibulası və qəpikləri aşkar edilmişdir. Həmin vaxtdan etibarən Donat Mg suyunun müalicəvi xüsusisəyyətləri məlum olmuşdur. Bu suyun müalicəsi xassələri barədə əfsanələr yaranmış, ziyarətçilərin sayı artmışdır. Donat Mg müalicəvi suyu barədə ilk yazılı məlumat 1572-ci ildə məşhur əlkimyaçı Leonard Turneysserin Pison əsərində qeyd edilmişdir. O, suyun tərkibində qızıl, "berkler", kükürd, maqnit və "yabanı" su aşkar etmişdir. 

Qraf Pyotr Zelinski 17-ci əsrdə bu sudan istifadə etməklə müalicə olunduqdan sonra, həkimlərin bu suya marağı artmışdır. Aparılmış təqdiqatlar nəticəsində bulağın müalicəvi xüsusiyyətləri təsdiq edilmiş və 19 əsrdə ərazidə müasir sanatoriya yaradılmışdır.

1685-ci ildə Roqaşkanın mineral suyu barədə monoqrafiya yazılmışdır. Həmin vaxt Avropada yalnız bir bu cür monoqrafiya mövcud idi.

Kurortun yaranma vaxtı 1803-cu il hesab edilir. Həmin vaxt ətraf əraziləri qraf Ferdinand Attems almışdır. Onun təşəbbüsü ilə Roqaşka kurortuna ilk həkim təyin olunur. Həmin həkim Qraz, Vyana və Budapeştin həkimləri ilə sıx əlaqədə idi. Qraf Ferdinand Attems tezliklə suyun Avstriya, Macarıstan, Xorvatiya, İtaliya, Yunanıstan və Misirdə satışını təşkil edir.

1908-ci ildə həkim-geoloq D.Knettanın rəhbərliyi altında Donat Mg. suyunun müasir quyusu aşkar edilmişdir.Tərkibində maqniziumun yüksək olmasına görə, mineral su metobolik xəstəliklərin və diabetin müalicəsində, eyni zamanda profilaktikasında istifadə olunur.

Görməli yerləri
---------------

* Pleterye ordeninin monastrı
* maralçılıq ferması
* şüşə fabriki
* bir neçə orta əsrlərə aid qala

İstinadlar
----------

1. ↑  Prebivalstvo - izbrani kazalniki, naselja, Slovenija, letno. Statistical Office of the Republic of Slovenia.
Samur meşəsi Rusiyanın subtropik lianalarını təşkil edir. Ümumi sahəsi 220 kv.km olan bu meşə Dağıstanın Məhərrəmkəndindən başlayaraq Azərbaycanın Xaçmaz rayonuna qədər geniş ərazini əhatə edir. O öz adının Samurçayın deltasından götürüb.

Coğrafiyası
-----------

Meşə özü Rusiya və Azərbaycanın şimal hissəsinə bölünür. Rusiya ərazisində o Dağıstan cənub-şərq hissəsini əhatə edir və Samur dövlət qoruğuna kimi davam edərək 11200 ha ərazini əhatə edir. Burada 7 kənd yaşayış məntəqəsi və 3 hərbi hissə var. Azərbaycanda isə Samur-Yalama Milli Parkı 11722,45 ha hissəsini əhatə edir. Burada ən azı 9-10 yaşayış məntəqəsi vardır. Meşənin bir hissəsi Xəzər dənizi suları ilə yuyulur.

Təbiəti
-------

Bu meşələr Rusiyada yeganə liana tipli subtropik meşədir. Bu meşə Hirkan tipli relikt meşədir. Burada 100-dən çox bitki vardır, onların bir çoxu RF-nın Qırmızı kitabına daxildir. 450-ə yaxın onurğalı, 10 minə yaxın isə onurğasız heyvanlar yaşayır. 51 dənə nadir və nəsli kəsilməkdə olan quş növləri vardır.

**Bitkilər:** qidalandırıcı lotus, qurbağa qanadlı lapina, sternberg sarı, nektasorodium üç ayaqlı, şivənli orkis, ozofosiol və qafqaz

**Onurğasızlar:** uzun sürən və Xəzər dənizi kəklikləri, geyik böcəyi, böcək böceği, parlaq sarı maça və yumşaq limon delaveri, qırmızı daşıyıcı, yovşan herbariyası.

**Az qidalananlar:** Qafqaz otter, qamış pişiyi, Avropa geniş gözlü, meşə pişikyi

**Quşlar:** ağquyruq dəniz qartalı, adi qaranaz, qıvrımlələk qutan, şahin, ilanyeyən, çəmən və çöl tirşağı, qara leylək, qızılqaz, kiçik xallı qartal, ördək, ağgöz qaraördək, şilok, sultan toyuğu və s.

**Sürünənlər və amfibiyalar:** Aralıqdənizi tısbağası, qırmızıqarın təlxə, Suriya sarımsaqiyli qurbağası
**Karlo Mariya Bonapart** və ya **Karlo Mariya di Bonapart** (29 mart 1746[…], Ayaçço, Korsika, Genuya Respublikası – 24 fevral 1785[…], Monpelye, Fransa krallığı) — Korsikalı idi. Napoleon Bonapartı atasıdır. Fransa Korsikayı işğal edəndə, Karlo Bonapart Fransa hökuməti ilə əlaqələr qurar. Bu uşaqlarına Fransada oxumaq imkanı verir. Həyat yoldaşı Letiza Romalinodur. Toskana zadəganıdır.

Həyatı
------

Qısa müddət ərzində inqilab lideri Paskal Paolinin şəxsi köməkçisi olaraq xidmət etdi və Korsikanın işğalı zamanı Korsikanın müqavimətçləri ilə fransızlara qarşı vuruşmuşdur. Adanın fəth edilməsi və müqavimətin məğlub edilməsindən sonra Korsikanı XVI Louis məhkəməsində təmsil etmək üçün könüllü oldu. 24 fevral 1785-ci ildə mədə xərçəngindən öldü. Ölümündən sonra sağ qalan ikinci oğlu I Napoleon Fransa İmperatoru oldu; Sonralar Bonapartın digər övladlarının əksəriyyəti qardaşlarına görə kral titulları aldılar və evli kral ailələri ilə evləndilər.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Carlo Maria Buonaparte // Encyclopædia Britannica (ing.).
2. 1 2  *Lundy D. R.* Carlo Maria Bonaparte // The Peerage (ing.).
3. 1 2  .
4. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
5. 1 2  .
6. ↑  .
7. 1 2  Kindred Britain.