recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Şəmsi Əsədullayevin evi** və ya **Neft kralının sarayı** — Qoqol (Praçeçnaya) 9, Tolstoy (Gimnaziçeskaya) 183 və Həzi Aslanov (Karantinnaya) 84 küçələrinin kəsişməsində yerləşən üç mərtəbəli saray tipli yaşayış binası. 1896-cı ildə Bakı milyonçularından Şəmsi Əsədullayevin sifarişi ilə memar İohan Edelin layihəsi əsasında inşa edilmişdir.

Haqqında
--------

Qoqol 9 küçəsində, Gimnaziçeskaya, 183 və Karantinnaya, 84 ünvanlarının tinində ucaldılmış bina milyonçu Şəmsi Əsədullayevə məxsus saray üslubundadır. 1896-cı ildə memar İohan Edel tərəfindən inşa olunub. Bina üç küçəyə üz tutub və öz monumental fasadları və həcmi ilə tarixi mərkəzin şəhərqurma sistemində əhəmiyyətli yer tutub. Planda binanın günbəzlə tamamlanan yanmdairəvi küncləri xüsusi qeyd olunub. Binanın belə maraqlı künc həlli memar İ. Edelin yaradıcılığında rast gəlinən haldır. Binanın memarlığı klassik formalarda qurulub, həcmi plastika, və iri daş kronşteynləri olan çoxsaylı balkonlarla zənginləşdirilib.

Yaşayış binasının birinci mərtəbəsi xidməti kontorlar və ofislərin ixtiyarına verilmişdir. Yan bloklarda ikisıralı sistem tətbiq edilmişdir, bu blokları uzun üç-sıralı sistem birləşdirir, Bakıda bu təcrübədən nadir hallarda istifadə olunub. Binanın künc hissəsi həmişə qaranlıq olur. Memar İ. Edel künc salonu diaqonal boyunca uzadıb və qismən də olsa faydalı sahəni artırıb. Hündür kürsülü və iri yarımçevrəvi pəncərə gözləri olan əzəmətli birinci mərtəbə təsirli monumentallığa və həlli kamilliyə malikdir, ikinci mərtəbə daxili planlaşdırmasına görə daha təmtəraqlıdır, fasad ionik orderli sütunlardan ibarət kiçik portiklər şəklində təqdim olunan pəncərə gözləri və qabarıq profillənmiş kronşteynli karnizlə təmsil olunub. Üçüncü mərtəbə nazik haşiyələrlə profillənmiş və qabarıq yonulmuş qıfıl daşları olan iri pəncərə gözləri ilə fasadın strukturuna fəal bir şəkildə daxil olub. Pəncərə gözləri korinf orderindən olan bəzəkli pilyastrlarla tamamlanıb. Daş kapitellər fasada təbii yaraşıq verir, onların üzərindən relyefli frizi və klassik arsenaldan olan ornamental motivli baş karniz keçir.

Şəkillər
--------

* Evin planıEvin planı
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Həmçinin bax
------------

* Əsədullayevin villası
* Əsədullayevin evi (Moskva)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Əliyev, Elçin.* Azərbaycan memarlığında alman irsi (PDF). Bakı. 2017. səh. 59. ISBN 9789952833515. 2023-11-29 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2024-04-04.
2. ↑  "Асадуллаев Ага Шамси - нефтепромышленник, один из создателей национальных инженерных кадров" (*rus.* ). ourbaku.com. 20 may 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 may 2020.
3. 1 2  *Şamil Fətullayev.* Bakı memarları XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəlində (PDF). Bakı: Şərq-Qərb nəşriyyatı. 2013. səh. 107. ISBN 975 9952-32-046-6.
4. 1 2  *Şamil Fətullayev.* Bakının memarlıq ensiklopediyası (PDF). Bakı: Şərq-Qərb nəşriyyatı. 2013. səh. 238-244. ISBN 978-9952-32-020-6.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbarda əlaqəli media-fayllar
**Naftalan Tarix-Diyarşünaslıq Мuzeyi** -

Muzeyin tarixi
--------------

Muzey Naftalan şəhər Xalq Deputatları Sovetinin tərkibində Mədəniyyət inspektorluğunun tabeliyində 1983-cü ildən fəaliyyət göstərir. Muzey Kurort Birliyinin balansında ümumi sahəsi 318 m2 olan binada yerləşdirilmişdir. 2006-cı ilə kimi həmin binada fəaliyyət göstərmiş, bina qəzalı vəziyyətdə olduğuna görə 05.05.2006-cı il tarixli 141 saylı əmrlə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin göstərişinə əsasən muzey eksponatları yeni muzey binası tikilənə kimi uyğunlaşdırılmış binaya köçürülmüşdür.

Muzey eksponatları
------------------

Muzeyin fondunda 5407 ədəd eksponat var. Eksponatlar Naftalan şəhərinin keçmişinə dair rəngli və ağ-qara fotoşəkillərdən, sənədlərdən, nəqqaşlıq, arxeoloji, məişət və etnoqrafik əşyalardan və şəfa tapmış xəstələrin keçmiş SSRİ-nin müxtəlif bölgələrindən göndərdikləri təşəkkür məktublarından, sanatoriyaya müəalicəyə gəlmiş xəstələrin sağaldıqdan sonra muzeyə bağışladıqları əsalardan ibarətdir. Azərbaycanın ucqarında fəaliyyət göstərən dünyada yeganə olan muzeyin ilk eksponatı 1978-ci ilə aiddir

Əsalar muzeyi
-------------

Naftalan şəhərində dünyada yeganə olan bir muzey mövcuddur. Bu muzeyin eksponatları hər biri özündə bir tarix yaşadan taxta, dəmir və müxtəlif materiallardan olan əsalar, qoltuq ağacları və saysız-hesabsız təşəkkür məktublarıdır. Bütün dünyada bura "Əsalar muzeyi" kimi tanınır. Naftalan şəhər Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin tərkibində fəaliyyət göstərən "Əsalar muzeyi"nin qəribə yaranma tarixçəsi var. Belə ki, ötən əsrdən başlayaraq sağlamlıq əhəmiyyətli Naftalan neftinin sorağını eşidən minlərlə insan müxtəlif ölkələrdən bu kiçik şəhərə üz tutub. Əsayla, qoltuq ağaclarıyla gələn insanlar müalicədən sonra artıq bu əşyalar onlara lazım olmadığından elə sanatoriyalarda qoyub gediblər. Vətənlərinə döndükdən sonra isə Naftalana olan sevgilərini ünvanladıqları təşəkkür məktublarında qeyd ediblər. Beləcə, sanatoriyalarda yığılan çoxsaylı qoltuq ağacları, fotoşəkillər və təşəkkür ifadələri ilə dolu məktublar cəmlənərək dünyada ən unikal muzeylərdən birinin yaranmasına səbəb olub. "Əsalardan təşkil olunmuş muzey şəhərimizdə 1983-cü ildən fəaliyyət göstərir. Lakin müstəqilliyimizin ilk illərində bir çox sahələr kimi Naftalanın "Əsalar muzeyi" də fəaliyyətini dayandırmağa məcbur olub. Lakin onun eksponatlarının əksəriyyəti tərəfimizdən qorunub saxlanıb. Bu ildən başlayaraq Naftalan şəhər Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi yeni binaya köçüb və "Əsalar muzeyi" də onun tərkib hissəsi olaraq buraya yerləşdirilib"**bu qədər❤❤❤❤❤**."Əsalar muzeyi".. İstifadə tarixi: 01.08.2021.

Həmçinin bax
------------

* Naftalan
* Naftalan bələdiyyələri

Xarici keçidlər
---------------

* "Naftalandakı "Əsa muzeyi"nin bərpası şəhərə daha çox turist cəlb edə bilər".. İstifadə tarixi: 07.01.2021.
* "Əsalar muzeyi".. İstifadə tarixi: 01.08.2021.
* "Ölü gəlib, diri gedən" adamlardan qalan muzey

İstinadlar
----------

1. ↑  "Naftalan şəhər Tarix Diyarşünaslıq Muzeyi". ganja.mctgov.az. 2021-01-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 07.01.2021.
**Hüseyn Hüseynov —** Əlavə Olunacaq

Həyatı - Düzəliş oluncaq
------------------------

  

Hüseyn Hüseynov — Hüseyn Hüseynov, 14 yanvar 1983-cü il Bakı şəhərində ziyalı bir ailədə dünyaya gəlmişdir. 1989-cu ildə 190 saylı orta məktəbə başlamışdır. 1999-cu ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin kinooperatorluq fakültəsinə qəbul olmuşdur.

Oxuduğu illər ərzində Beynəlxalq festivallarda iştirak etmiş və qalib gəlmişdir. Universitetdə İctimai həyatda fəal şəkildə iştirak edərək müxtəlif fotosərgilərin təşkilində və şəhərin tanınmış qalereyalarında fərdi foto sərgilərin müəllifi və qalib olmuşdur. Bu dövrdə Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin üzvü olmuş və beynəlxalq kataloqlarda çap olunan foto işlərin müəllifi olmuşdur.

Hüseynov, Azərbaycan Dövlət Televiziyasında bir çox veriliş və tamaşanın montaj rejissoru olmuşdur. Mədəniyyət kanalında yayımlanan "Qırmızı Xalı" verilişinin müəllifi və aparıcısıdır.

Hüseyn Hüseynov, Teleradio Akademiyasının bir müəllimidir. O 1998 -ci ildən bəri "Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətində montaj rejissoru kimi fəaliyyət göstərir.

2018-ci ildən etibarən isə Teleradio Akademiyasında operator və montaj rejissoru ixtisasları üzrə gənc tələbələrə müasir televiziyanın incəliklərini öyrədir. Akademiyanın tələbələri tərəfindən hazırlanan 

"Şuşa, mən səni sevirəm" layihəsi daxilində "Əfsanəvi əsgər" filminin rejissoru və layihə rəhbəri olmuşdur.

Filmoqrafiya
------------

* Şuşa, mən səni sevirəm "Əfsanəvi əsgər" ― Rejissor.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC, Azərbaycan Televiziya və Radio Akademiyası.

İstinadlar
----------
**Ramiz Paşa oğlu Əsgərov** — Azərbaycan kinorejissoru, ssenari müəllifi.

Həyatı
------

Ramiz Əsgərov 9 fevral 1937-ci ildə anadan olmuşdur. 1957-1965-ci illərdə Moskvada Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun kinorejissorluq fakültəsində Mixail Rommun kursunda təhsil alır. İlk bədii filmi N.Hikmətin "Romantika" əsəri əsasında A.Voyazislə birgə çəkdiyi "Yaşamaq gözəldir, qardaşım!" (1966) tammetrajlı filmi olmuşdur. Zaqafqaziya və Ukrayna respublikalarının zona festivalında uğurlu debütə görə SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının diplomuna layiq görülmüşdür. "Mən ki gözəl deyildim" filminin quruluşçu rejissoru olub. (Tofiq Tağızadə və Ağarza Quliyevlə birgə) 1967-ci ildə "Mən ki gözəl deyildim" filminin çəkilişi zamanı həlak olub.

Filmoqrafiya
------------

1. Yaşamaq gözəldir, qardaşım! (film, 1966)
2. Əzim Əzimzadə (film, 1967)
3. Mən ki gözəl deyildim (film, 1968)
4. Rejissor. Ramiz Əsgərov haqqında... (film, 2004)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Aydın Dadaşov. "Bizim kino". Ramiz Əsgərovun "Yaşamaq gözəldir, qardaşım" filmi haqqında". 2018-02-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-06-22.
**Pərvin Əkbərov** (17 avqust 1982, Qarabağlı, Salyan rayonu) — Azərbaycanlı alim, TƏBİB-in İcraçı direktorunun müşaviri (2023), Elmi-Tədqiqat Tibbi Bərpa İnstitutunun direktoru (2021), Azərbaycan Respublikası Milli Karate Federasiyasında Tibb və Antidopinq komitəsinin sədri.

Həyatı
------

Pərvin Əkbərov 1982-ci il 17 avqust tarixində Salyan rayonunun Qarabağlı kəndində anadan olub. 2001–2007-ci illərdə Tehran Sosial Rifah və Reabilitasiya Elmləri Universitetində reabilitasiya və fizioterapiya üzrə uzmanlıq, 2019–2021-ci illərdə isə İspaniya Milli Tibb Elmləri Universitetinin osteopatik klinik reabilitasiya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almışdır. Hazırda Qazi Universitetində reabilitasiya və fizioterapiya üzrə doktorantura və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında dövlət və bələdiyyə idarəetməsi üzrə bakalavr təhsili alır.

Fəaliyyəti
----------

Pərvin Əkbərov 2008-ci ildən Tusi Memorial Klinikasında şöbə müdiri, 2011-ci ildən isə Azərbaycan Respublikası Milli Karate Federasiyasında Tibb və Antidopinq komitəsinin sədridir. O, 2015–2017-ci illərdə Gəncə Reabilitasiya Mərkəzində tibbi direktoru, 2017–2021-ci illərdə Respublika Dioqnostika Mərkəzində Fizioterapiya və Reabilitasiya şöbəsinin müdiri olmuşdur. 2018-ci ildən Gəncə Beynəlxalq xəstəxanasında şöbə müdiri, 2020-ci ildən Koreya Şərq təbabəti klinikasında Fizioterapiya və Reabilitasiya şöbəsinin müdiri, Respublika Dioqnostika Mərkəzində Fizioterapiya və reabilitasiya şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışıb.

2021-ci ildə Azərbaycan Tibb Universitetində müəllim fəaliyyəti ilə məşğuldur.

2022–2023-cü illərdə Elmi-Tədqiqat Tibbi Bərpa İnstitutunun direktoru olmuşdur.

2023-cü ilin yanvar ayında TƏBİB-in İcraçı direktorunun müşaviri təyin olunub. O, həmçinin eyni ildə Yeni Klinika-nın idarə heyətinə üzv seçilib.

### Elmi fəaliyyəti

Pərvin Əkbərov Türkiyə, Rusiya, Amerika, İsveçrə, Kanada, Almaniya, İtaliya, İspaniya, Niderland, İran, Çexiya, Cənubi Afrika və Hindistan kimi ölkələrdə müxtəlif beynəlxalq sertifikasiyalı konfrans və təlimlərdə iştirak edib.

Amerika Fizioterapiya və Reabilitasiya Assosiasiyası, Amerika Reabilitasiya Tibb Konqresi, Beynəlxalq Funksional Elektrik Stimullaşdırma Cəmiyyəti və Reabilitasiya Robotları üzrə Beynəlxalq Konsorsiumunun üzvüdür.

Kəskin insultdan sonra reabilitasiya qrupnun təşkili, xüsusən erkən koqnitiv qiymətləndirmə, neyromotorun bərpası və disfagiyanın diaqnozu (Tulln Universiteti 26–30 iyun 2023 Avstriya, Tulln), (Psixiatriya və Nevrologiya İnstitutu 03–14 iyul 2023, Polşa, Varşava) elmi layihəsinin müəllifidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Elmi-Tədqiqat Tibbi Bərpa İnstitutuna direktor təyin olunub". Apa.az (az.). 2023-12-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-12-29.
2. 1 2  "Pərvin Əkbərova vəzifə verildi". Pravda.az. İstifadə tarixi: 2023-12-29.
3. ↑  "TƏBİB-in İcraçı direktoruna yeni müşavir təyin olunub". Report İnformasiya Agentliyi (az.). 2023-01-10. 2023-01-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-12-29.
No Doubt Kaliforniyanın Anaheim şəhərində yaradılmış Amerika rok qrupudur. Ska-pop qrupunun ilk albomu No Doubt, öz dövründə grunge hərəkatının yayılması səbəbindən uğurlu alınmadı. Qrupun almaz sertifikatlı albomu Tragic Kingdom, 1990-cı illərdə skaya geri dönüşündə rol oynadı və albomdan üçüncü sinql olan "Don't Speak" on altı həftə ərzində Billboard Hot 100 Airplay-də bir nömrəli yer tutdu.

Qrup dörd il sonra növbəti albomu Return of Saturn-u buraxdı, lakin müsbət rəylərə baxmayaraq, albom kommersiya uğuru qazanmadı. On beş aylıq fasilədən sonra qrup reggi və dancehall musiqisini özündə birləşdirən Rock Steady ilə geri qayıdır. Albom ilk olaraq Yamaykada qeydə alınıb və yamaykalı rəssamlar Bounty Killer, Sly və Robbie və Lady Saw ilə işləmək üçün təqdim olunub. Albom "Hey Baby" və "Underneath It All" mahnılarına görə iki Grammy mükafatı qazandı.

No Doubt kompilyasiya albomu The Singles 1992-2003 və qutu dəsti Boom Box 2003-cü ildə buraxıldı, hər ikisi Talk Talk-un "It's My Life" sintpop mahnısının cover versiyasını təqdim etdi. Aparıcı müğənni Gwen Stefani növbəti il ​​solo karyerasına başladı, qrup yoldaşı Tony Kanal, Neptun və onun yan layihəsi olan Invincible Overlord-a başlayan Tom Dumont ilə əməkdaşlıq etdi. Karyerası ərzində qrup iki Grammy mükafatı qazandı və dünya üzrə 27 milyon albom satdı.[1] Qrup 2009-cu ilin yayında milli turneyə çıxdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  .
3. ↑  .
4. ↑  .
5. ↑  .
6. ↑  .
7. ↑  .
8. ↑  .
9. ↑  Spotify (alm.). 2006.
10. ↑  Dailymotion (çd.). 2005.
11. ↑  .
12. ↑  .
13. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Myspace · Twitter |
| Foto, video və audio | Apple Music · Deezer · Instagram · Last.fm · SoundCloud · Spotify · YouTube |
| Tematik saytlar | AllMusic · Discogs · IMDb · Metacritic · MusicBrainz · Rate Your Music · Rotten Tomatoes |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Laruss ensiklopediyası · Britannica (onlayn) |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 139929228 · GND: 5525641-7 · ISNI: 0000000123699887 · LCCN: n97071733 · NKC: xx0017825 · SUDOC: 07806953X · VIAF: 2266145856972722920598 · WorldCat VIAF: 2266145856972722920598 |

 |
Con Qastın *"American Progress"* (1872) adlı əsəri yeni qərbin modernləşdirilməsinin alleqorik təsviridir. ABŞ-nin təcəssümü olan Kolumbiya Amerika köçkünləri ilə birlikdə qərbə doğru aparıcı sivilizasiya olaraq göstərilir. O, şərqdən qərbə işıq gətirir, teleqraf məftilini çəkir, əlində məktəb kitabı tutur və iqtisadi fəaliyyətin müxtəlif mərhələlərini və inkişaf edən nəqliyyat formalarını vurğulayır. Solda isə yerli amerikalılar öz ata-baba yurdlarından didərgin düşürlər.
**Açıq tale** (*ing.* Manifest destiny) — XIX əsrdə ABŞ-də amerikalı köçkünlərin Şimali Amerika boyunca qərbə doğru genişlənmək niyyətində olduqlarını təmsil edən ifadə. İnancın kökü Amerikanın müstəsnaçılığına və Romantik millətçiliyə əsaslanırdı. Bu, Amerika Birləşmiş Ştatlarında Amerikan imperializminin ən erkən ifadələrindən biri idi.

Tarixçi Vilyam Örl Viksə görə, konsepsiyanın arxasında üç əsas prinsip dayanırdı:

* ABŞ-nin unikal əxlaqi fəzilətinin fərziyyəsi;
* Respublika hökumətinin yayılması və daha çox "amerikan həyat tərzi" ilə dünyanı xilas etmək missiyasının irəli sürülməsi;
* Bu missiyada uğur qazanmaq üçün millətin ilahi təyin edilmiş taleyinə olan inam.

İstinadlar
----------

1. ↑  "John Gast, American Progress, 1872". Picturing U.S. History. City University of New York. June 15, 2014 tarixində arxivləşdirilib. Arxivləşdirilib iyun 15, 2014, at the Wayback Machine
2. ↑  *Byrnes, Mark Eaton.* James K. Polk: A Biographical Companion (illustrated). ABC-CLIO. 2001. səh. 128. ISBN 978-1576070567.
3. ↑  "America's Manifest Destiny | The American Experience in the Classroom" (ingilis). İstifadə tarixi: 2024-04-10.
4. ↑  *Weeks, William Earl.* John Quincy Adams and American Global Empire. University Press of Kentucky. 2002. 183–184. ISBN 978-0-8131-9058-7.
**Mali i Lopes (İnək dağı)**, **Mali i Lopës** (alb) — Albaniyanın mərəkəzi, qismən də şərq hissəsində yerləşən dağ massivi. Mali i Lopes dağı Diber və Mat bələdiyyələrinin sərhəddində yerləşir. Ən yüksək zirvəsi *Maja e Dhoksit* olub, hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 2021 metrdir. Mali i Lopes dağı şimaldan Zalli və Bulkizes, şərqdən Zalli və Okştunit, cənubdan Kaptina və Martaneşit, qərbdən isə Mat vadiləri ilə həmsərhəddir.

Ümumi məlumat
-------------

Dağ silsiləsi qərbdən şərqə doğru təxminən 7,5 km məsafədə uzanır. Şimal-qərb hisəsində hündürlük 1200 metr, cənubda isə hündürlük 700 metrə qədər enir. Şimal ərazisində bir neçə kar relyef forması mövcuddur. Dağlar qərbdən şərqə doğru tədricən enir, kəskin meyillik çox azdır. Dağlıq ərazinin cənubunda Martaneş dağlıq rayonu yerləşir və ərazinin ən yüksək nöqtəsi olan Maja e Dhoksit zirvəsi bu bölgədədir.

Geoloji baxımdan ərazi əsasən ultraəsas maqmatik süxurlardan təşkil olunub. Az miqdarda mezozoyun əhəngdaşları yayılıb. Bulqize yaxınlığında xromit yataqları mövcuddur. Bu yataqlar dünyada ən önəmli xromit yataqlarından biridir.

Bölgədə bir çox dağ gölləri mövcuddur. Göllərin bir çoxu buzlaq mənşəlidir. Əksər göllər 1650–1710 metr yüksəklikdə yerləşir. Ərazidəki ən böyük buzlaq mənşəli göl — Sopa gölüdür. Əksər göllərdə bəndlər inşa edilmiş və axımına nəzarət olunur. Ərazidəki digər göllər aşağıdakılardı: Bardhe, Sopotit, Zi, Kocesit. Silsilənin şimal və şərq yamaclarının suları Qara Drin çayının hövzəsinə aiddir.

Bitki örtüyü meşə və alp çəmənlik bitkilərindən ibarətdir. Meşələrində daha çox palıd və fıstıq ağacları üstünlük təşkil edir.

Xarici keçidlər
---------------

* Tourenbeschreibung von Palm Tree Productions (ing)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Petrit Zili.* "Martaneshi mes historisë, pasurisë dhe varfërisë" (Albanian). Zëri i Popullit. April 3, 2012. March 4, 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 17, 2012.
2. ↑  *Kabo, Mevlan.* Gjeografia Fizike e Shqipërisë (1.2). Tiranë: Qendra e Studimeve Gjeografike. 1991. 592.
3. ↑  "Dhoksit and Liqeni Zi". Palm Tree Productions. Arxivləşdirilib 2023-03-27 at the Wayback Machine
4. 1 2  "Chromite Ore". AlbChrome. Arxivləşdirilib 2023-03-26 at the Wayback Machine
**Deşat** (alb. Vargmali i Deshatit, mak. Дешат) — Albaniya və Şimali Makedoniya sərhəddində yerləşən dağ massivi. Massiv özünün dik zirvələri ilə tanınır.

Ümumi məlumat
-------------

Deşat massivi Şar — Korab — Deşat — Stoqovo — Karaorman dağ silsiləsinin bir hissəsidir. Ərazinin ən yüksək zirvəsi Velivardı. Onun hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 2369 metrdir. Digər hündür zirvələr Krçin (2345 m), Deli-Senisa (2179 m) və Suva-Varadır (2140 m). Deşat silsiləsi şimaldan Korab silsiləsi ilə, qərbdən və şərqdən Qara Drin, Radika çaylarının vadiləri ilə həmsərhəddir. Radika çayı Deşat massivini Bistra və Stoqovo massivlərindən ayırır. Massiv şimaldan cənuba doğru uzanaraq Radika və Qara Drin çaylarının birləşdiyi yerdə, Şimali Makedoniya şəhəri Debar və Debar gölü yaxınlığında bitir. Əraziyə ən yaxın Albaniyanın şəhəri Peşkopiyadır; eləcə də Velivar və Krçin zirvələrinin ətəyində Makelara kəndi yerləşir.

Massivin Şimali Makedoniya ərazisində olan hissəsi Mavrova Milli Parkına daxildir. Dağlar əsasən meşə örtüyü ilə örtülüdür, zirvələrə yaxın ərazilərdə alp çəmənlikləri üstünlük təşkil edir. Meşələrində daha çox fıstıq ağacına rast gəlinir. Şam, küknar, əsməqovaq və dağ ağçaqaynı da var. Otyeyən heyvanlardan maral, qaban, cüyür, qarapaça, yırtıcılardan isə ayı, canavar, vaşaq və tülkü geniş yayılıb.

Deşat massivi pleystosen epoxasının buzlaşmasına məruz qalmış. Ərazidə buzlaq relyef formalarına rast gəlinir: kar və morenlər. Silsilə bir çox dərin yarğanlarla kəsilib. Bir neçə buzlaq gölü mövcuddur. Sahəsi 4000 m² olan Lokuv gölü turistlərin ən sevimli yeridir. Göl massivin şimal-şərqində, dəniz səviyyəsindən 1560 metr yüksəklikdə yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Kabo, Mevlan.* Gjeografia Fizike e Shqipërisë (1.2). Tiranë: Qendra e Studimeve Gjeografike. 1991. 592.
2. ↑  Pandi Geço: Shqipëria: pamje fiziko-ekonomike. Tekst për Fakultetin e histori-filologijsë dhe Fakultetin ekonomik. Mihal Duri 1959, OCLC 28127519, S. 14 (eingeschränkte Vorschau in der Google-Buchsuche).
3. ↑  Perikli Qiriazi: Gjeografia fizike e Shqipërisë. Neuausgabe Auflage. Shtëpia botuese e librit universitar, Tirana 2006, ISBN 99927-0-397-0, S. 189.
4. ↑  Македонска енциклопедија, т. 1. Македонска академија на науките и уметностите. Скопие, 2009. с. 459–460. ISBN 978-608-203-023-4
5. ↑  Природа Югославии Arxivləşdirilib 2022-05-26 at the Wayback Machine. 1955
**UNESCO-nun baş qərargahı** (*ing.* **UNESCO Headquarters**, *fr.* **Maison de l'UNESCO**) 1958-ci ilin 3 noyabrında Fransanın paytaxtı Paris şəhərində yerləşən Place de Fontenoy mərkəzində açılmışdır. Binaya giriş pulsuzdur.

Dizaynı
-------

UNESCO-nun baş qərargahının binası üç memarın birgə əməyi nəticəsində ərsəyə gəlmişdir: Bernard Zerfus (Fransa), Marsel Broyer (Macarıstan) və Piyer Luiqi Nervi (İtaliya).

Quruluşu
--------

İdarəetmənin yerləşdiyi əsas bina üçbucaqlı ulduz formasında olan yeddi mərtəbədən ibarətdir. Buraya daimi nümayəndə heyətləri və qeyri-hökumət təşkilatları üçün nəzərdə tutulmuş "akkerdeon" adlanan bir bina və kubik bina da əlavə edilmişdir.

Fransa ilə əlaqələr
-------------------

Binanın tikildiyi ərazi Fransa hökumətinin mülkiyyətindədir. 22 dekabr 1952-ci ildə imzalanan sərəncama əsasən onun UNESCO-nun sərəncamına verilməsi Xarici İşlər Nazirliyinə təyin edildi.

Dünya İrsi Mərkəzinin ən yüksək mərtəbəsindən Paris şəhərinin mənzərəsi

Həmçinin bax
------------

* UNESCO

İstinadlar
----------

1. ↑  *Charlotte L Joy.* The Politics of Heritage Management in Mali: From UNESCO to Djenné. Left Coast Press. 15 January 2012. 79–. ISBN 978-1-61132-094-7. 18 June 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 August 2012.
2. ↑  "Decree of 22 December 1952 on the allocation to the Ministry of Foreign Affairs of building lands located at the Place de Fontenoy, Paris, Official Journal of the French Republic (JORF), No. 306, p. 11, 24 December 1952, p. 11, 894 on Légifrance". 7 July 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 November 2018.

Xarici keçidlər
---------------

* Bienvenue au Siège de l'UNESCO - UNESCO
**Lakşmi Mittal Niwas** (Lakşmi Mittal Niwas; 15 iyun 1950[…], Rajqarx[d], Racastan) — hind iş adamı, Mittal qrupunun təsisçisi və sahibi, dünyanın ən böyük polad şirkəti Arcelor Mittal birgə sahibi. 2008-ci ildə jurnalı "Forbes" in reytinq görə dünyada dördüncü ən iri dövlət (45 milyard ABŞ dolları) məxsusdur. 2009-cu ildə, "Forbes" na uyğun olaraq taleyin $ 19,3 milyard azalıb, lakin qlobal iqtisadi böhranın təsirinə baxmayaraq, o, zəngin ABŞ siyahısında ilk. O, İndoneziya, onun iş başladı. Inkişafının 30 ildən çox, onun şirkəti Ispat Beynəlxalq dünyanın demək olar ki, bütün bölgələrində yaranmışdır. Istisna olmaqla, atası cənab Mittal onun iş başladığı Hindistan, idi, lakin hökumətin problemləri üçün satıb. Həmişə və hər yerdə onun polad imperiya Meksika, Kanada, Almaniya, Qazaxıstan və digər ölkələrdə təcavüzkar əldə vasitəsilə artmışdır. Ailə və ya dostluq əlaqələri ilə bağlı təsisçisi həsr olunmuş "onların" İnsanlar, müəssisələrinin idarə olunması üçün — Onun iş həmişə bir "ailə" qalmışdır. 1997-ci ildə Ispat nəzarət aktivlər geri keçən bir şirkət LNM (Lakşmi Mittal Narendra) qeydə alınmışdır. 2003-cü ildə Ispat və LNM olan Mittal Steel Group edilmiş və idarə şirkəti Mittal Steel SA, Hollandiya daxil və baş ofisi İndoneziya London köçürülmüşdür. Lakşmi Mittal bir xarakterik xüsusiyyət işgüzar etiket çox şəxsi əlaqələri daha çox istinad sənaye təsir edən hökumət rəsmiləri ilə birbaşa məşğul olmaq arzusunun olmasıdır. Məsələn, cənab Mittal Böyük Britaniyanın hökumət dairələrində böyük dəstəyə malikdir. Payız 2005-ci ildə "Krivorozhstal" (hazırkı "ArcelorMittal Krivoy Rog") alınması bu Ukrayna Yuliya Timoşenko və sonra baş naziri ilə şəxsi söhbət tənzimlənir. A müdahalenin Arcelor, o, Fransa prezidenti Jak Şirak ilə müzakirə edib. Lakşmi Mittal, onun şirkətinin yeganə benefisiar bu xərcləri üzərində zəruri sıx nəzarət tapır və mənfəət diqqət maksimize. Bu fabriklərdə işçilərin Buna görə də, Polşa, Çex Respublikası və Ukrayna, işçilərin sosial müdafiəsi diqqət ölkələr, Mittal üzləşib nümayişlər onlara alıb.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Lakshmi Mittal // Encyclopædia Britannica (ing.).
2. 1 2  Lakshmi Mittal // Munzinger Personen (alm.).
3. ↑  "Lakshmi N. Mittal / Chairman of the Board of Directors and CEO". Arcelor Mittal. 22 August 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 October 2010.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | IMDb |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Britannica (onlayn) · Notable Names Database · Prabook |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| GND: 13812812X · ISNI: 0000000114587146 · LCCN: no2008090665 · NKC: js20060616011 · NLP: a0000003727956 · VIAF: 165115318 · WorldCat VIAF: 165115318 |

 |
Rampin atlısı, Luvr.
**Arxaik təbəssüm** — Arxaik Yunanıstanda xüsusilə e.ə. VI əsrin ikinci rübündə heykəltəraşlar tərəfindən istifadə edilmiş heykəltəraşlıq detalı. Bu, ehtimal olunur ki, heykəllərin mövzusunun canlı olduğunu və rifah hissi ilə aşılandığını çatdırmaq üçün icra edilmişdir. Arxaik təbəssümün ən məşhur nümunələrindən biri Kryoz Kuros, digəri isə Peplos Koradır.

Qədim Yunanıstanın Arxaika dövrünün ortalarında (təqribən e.ə. 800–480-ci illər) populyar sənətdə arxaik təbəssümə malik insanların təsvirləri müşahidə olunurdu. Bunu bütün materik Yunanıstanında, Kiçik Asiyada və Egey dənizində yerləşən adalarda aparılan qazıntılarda tapılan heykəllər sübut edir. Konvensiyanın əhəmiyyəti məlum deyil, baxmayaraq ki, adətən yunanlar üçün belə bir təbəssüm ideal sağlamlıq və rifah vəziyyətini əks etdirirdi. Həmçinin, belə bir fikir də irəli sürülmüşdür ki, bu, sadəcə olaraq, arxaik heykəltəraşlıq üçün xarakterik olan bir qədər bloka bənzər başın ağzının əyri formasını uyğunlaşdırmaqda yaranan texniki çətinliyin nəticəsidir. Riçard Nir Yunanıstanın bir çox şəhərinin aristokratlarını "gülümsəmişlər" adlandırdıqları üçün arxaik təbəssümün həqiqətən statusun göstəricisi ola biləcəyini nəzəriyyə etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  
*A Brief History of the Smile*, Angus Trumble,
 2005, ISBN 0-465-08779-5, p.11, 
 Google Books link.
2. 1 2  
 "Archaic smile", Britannica Online Encyclopedia,
 2009, webpage:
 Archaic-smile EB-Smile.
3. ↑  Middle Archaic Phase(Smile) Arxivləşdirilib 2020-10-19 at the Wayback Machine Retrieved 24 September 2010
4. ↑  *Neer, Richard.* Greek Art and Archaeology. New York: Thames & Hudson. 2012. 156. ISBN 9780500288771.

Xarici keçidlər
---------------

* The Dying Warrior from the Temple of Alphaisa
**Anabolik maddələr** – orqanizmdə zülal sintezini stimullaşdıran preparatlar. Anabolik maddələr quruluşuna görə kişi cinsiyyət hormonlarına yaxın olan androgen xassəli steroidlərə (klostebol, metandiyenon, metandriol, nandrolon) və nisbətən zəif anabolik təsirli qeyri-steroidlərə (orot turşusu, inozin, karnozin, mildronat, kreatin-fosfat, etaden, metilurasil, pentoksil) bölünür. Anabolik maddələr orqanizmdə azotu, kaliumu,kükürdü, fosforu saxlamaqla azot mübadiləsinə müsbət təsir göstərir, sidik cövhərinin böyrəklərlə xaric olmasını azaldır və kalsiumun sümüklərdə saxlanılmasını təmin edir. Onlar, həmçinin, iştahanı artırır, əzələ kütləsini çoxaldır, sümüklərin minerallaşmasını, dəri və selikli qişa zədələnmələrinin epiteli ilə örtülməsini sürətləndirir. Anabolik maddələr kaxeksiya, artan əzələ distrofiyası zamanı, ağır cərrahi əməliyyatlardan, yanıqlardan, sınıqlardan sonrakı bərpa dövründə, sağalmayan yaralarda, osteoporozda, sümük iliyi qanyaranması çox zəiflədikdə, bəzi endokrin xəstəliklərdə istifadə olunur. Prostat və süd vəzilərinin xərçəngi, prostatit, kəskin hepatit, qara ciyər sirrozu zamanı, hamiləlik və əmizdirmə dövründə Anabolik maddələr əks göstərilir. İdmanda Anabolik maddələr klassik dopinq hesab olunur və istifadəsi qadağandır.

Mənbə
-----

Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 462. ISBN 978-9952-441-02-4.
**Çöl ağcaqayını** (*lat.* Acer campestre) — bitkilər aləminin sabunağacıçiçəklilər dəstəsinin sabunağacıkimilər fəsiləsinin ağcaqayın cinsinə aid bitki növü.

Botaniki xarakteristikası
-------------------------

Hündürlüyü 15 m-yə qədər olan enli çətirli ağac və yaxud ağacşəkilli hündür koldur. Gövdəsinin qabığı qonura çalan-boz rəngdə olub, uzununa çatlıdır. Yarpaqlarının uzunluğu 4-8 sm, eni 4-10 sm, küt 5-bölümlü, nadir hallarda 3-bölümlüdür, yarpağın qaidə hissəsi ürəkşəkillidir, nazikdir, üst tərəfədən tutqun tünd-yaşıl, alt tərəfədən isə daha açıqdır, sarımtıl-yaşıl rənglidir və tükcüklüdür və yaxud yalnız yarpaqların küncündə saqqalcıqlıdır. Saplaqları eynidir, yarpaq ayasından bir az uzun və ya qısadır. Çiçəkləri xırda, sarımtıl-yaşıl rəngdədir. Çiçək qrupunun oxu, çiçək saplağı, kasa yarpağı və ləçəklər (kənarları) tükcüklüdür. Qanadcıqlarının uzunluğu 2-4 sm-dir, üfüqi xətt üzrə yerləşmiş, bəzən qanadları oraqvari əyilmiş halda olur. Findiqca meyvələri çılpaq və ya yumşaq tükcüklüdür. Aprel-may aylarında çiçəkləyir, çiçəkləmə yarpaqların açılması ilə eyni vaxtda və yaxud gec olur. Avqust-sentyabr aylarında meyvə verir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Samur-Şabran oval. BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, Alazan Əyriçay, KQ şimal, KQ mərkəz, KQ cənub, Nax. dağ, Lənk. dağ. Aşağı dağ qurşağından yuxarı dağ qurşağına qədər.

Yaşayış mühiti
--------------

Meşə kənarında və meşələrdə qarışıq halda rast gəlinir.

Təsərrüfat əhəmiyyəti
---------------------

Dekorativ bitkidir. Oduncağı xırda məmulatların hazırlanmasında istifadə olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Linnæi C.* Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 2. S. 1055.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q158785
* Wikispecies: Acer campestre
* APDB: 131211
* ARKive: acer-campestre
* BioLib: 3611
* BOLD: 125732
* Calflora: 8451
* Ecocrop: 2744
* EoL: 582248
* EPPO: ACRCA
* EUNIS: 150811
* FNA: 250064652
* GBIF: 3189863
* GRIN: 1101
* iNaturalist: 56193
* IPA: 12452
* IPNI: 781250-1
* IRMNG: 11307082
* ITIS: 28739
* IUCN: 193523
* MichiganFlora: 2647
* MoBotPF: 275376
* NBN: NBNSYS0000003193
* NCBI: 66205
* NZOR: 91243680-9604-4377-87ee-19ec29ea6894
* PalDat: Acer\_campestre
* PfaF: Acer campestre
* PFI: 3038
* Plant List: kew-2615447
* PLANTS: ACCA5
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:781250-1
* Tropicos: 200021
* uBio: 456220
* VASCAN: 9198
* WFO: wfo-0000514040

 |
**Hüseyn Onn** (malay Hussein Onn; 12 fevral 1922 və ya 1922, Cohor Baru – 29 may 1990 və ya 1990, San-Fransisko, Kaliforniya) — Malayziyanın dövlət və siyasi xadimi, 1976–1981-ci illərdə baş nazir.

Həyatı
------

Tanınmış siyasətçi, müstəqillik uğrunda mübarizə aparan, Birləşmiş Malay Milli Təşkilatının (BMMT) qurucusu və ilk sədri Dato Onna bin Jaffarın ailəsində anadan olub. Cohorun ilk Baş Naziri Cəfər bin Hacı Məhəmmədin nəvəsi və türk çərkəzi.

Hərbi təhsilini Dehradundakı Hindistan Hərbi Akademiyasında almışdır. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı (1940-cı ildən) o, Yaxın Şərqdə Hindistan Ordusunda xidmət etmiş, daha sonra Ravalpindidəki Malaya Polis Təlim Mərkəzində təlimatçı vəzifəsində çalışmışdır. Sonralar bir sıra inzibati vəzifələrdə çalışıb.

Siyasi fəaliyyət BMMT ilə bağlıdır, onun yaradıcılarından biri atası Dato Onn (1946-cı ildən). 1949–1950-ci illərdə gənclər təşkilatının rəhbəri, 1950–1951-ci illərdə BMMT-nun baş katibi olub. 1951-ci ildə o, atasının ardınca partiyanı tərk etdi və özünün Malaya Müstəqillik Partiyasına qoşuldu. 1958-ci ildə Londonda hüquq təhsili alıb, sonra isə özəl hüquq təcrübəsi ilə məşğul olub.

1976-cı il yanvarın 15-dən — partiyanın sədri vəzifəsini icra edən və hakim partiya koalisiyası Milli Cəbhənin sədri.

1976-cı il yanvarın 15-dən 1981-ci il iyulun 16-dək — Baş nazir. O, həmçinin səhhətinə görə aktiv siyasətdən ayrılıb. 1981-ci ilin əvvəlində o, dul qaldı. O, ABŞ-da xəstəxanada dünyasını dəyişib, Milli Qəhrəmanlar Məkam Paxlavan məqbərəsində dəfn edilib.

O və onun sələfi baş nazir və BMMT lideri kimi tanınmış Malayziya siyasətçisi olan Məhəmməd Nuhun qızları ilə evlənmişdilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Официальная биография (англ.)". 2012-05-17 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-08.
2. ↑  Hussein Onn — в: Погадаев, В. Малайский мир (Бруней, Индонезия, Малайзия, Сингапур). Лингвострановедческий словарь. М.:"Восточная книга", 2012, с. 238

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) · Oksford bioqrafik |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
| Normativ yoxlama | GND: 13167398X · ISNI: 0000000067133984 · LCCN: n80068706 · VIAF: 30837228 · WorldCat VIAF: 30837228 |
**İstanbul qız liseyi** (*türk.* İstanbul Kız Lisesi) ― Osmanlı imperiyasında qızlar üçün dövlət tərəfindən qurulmuş ilk məktəb.

Məktəb 1850-ci il martın 21-də, Tənzimat islahatlarının təsisçilərindən biri olan sədrəzəm Mustafa Rəşid paşa tərəfindən açılmışdır. Məktəb binası Sultan I Əbdülməcidin anası Bəzmialəm Sultan tərəfindən maliyyələşdirilib. Müəssisə ilk başlarda orta məktəb olmuşdur. (*türk.* rüşdiye). Məktəb 1911-ci ildə *İnas İdadisi* (Qızlar liseyi), daha sonra isə *İnas Sultanisi* (Qızlar üçün imperiya liseyi) adını alıb.

Türkiyədə cümhuriyyət dövrünün böyük bir hissəsində məktəb *İstanbul Kız Lisesi* adı ilə tanınsa da, hər zaman himayədarı Bəzmialəm Sultanın (Bezm-i Alem) adı ilə əlaqəli olmuş və 1924-cü ilə qədər təxminən on il boyunca rəsmi olaraq *Bezm-i Alem Sultanisi* olaraq adlandırılmışdır.

Müəssisə 1980-ci illərin əvvəllərində Türkiyədə yalnız qızların təhsil aldığı digər məktəblərdə də olduğu kimi fəaliyyətini dayandırıb. Məktəb 1984-cü ildə yeni tələbələri qəbul etməyi dayandırmış və 1988-ci ildə son məzunlarını yola saldıqdan bağlanmışdır. Bağlandıqdan sonra binası Cağaloğlu Anadolu Liseyi olmuşdur.

Mənbə
-----

* Osmanlı Devletinin ilk sivil lisesi
**İsmayıl Faruk Aksu** (1963, Trabzon ili) — iqtisadçı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

Həyatı
------

İsmayıl Faruk Aksu 1963-cü ildə Ordu ili Ünye ilçəsində anadan olub. Bursa Uludağ Universiteti İqtisadiyyat və İdarəetmə Bölməsindən məzun olub. Qazi Universitetinin Elm və Texnologiya İnstitutunda magistr dərəcəsi alıb.

1986-2001-ci illərdə Dövlət Kadrlar İdarəsində mütəxəssis yardımçısı, mütəxəssis və şöbə müdiri vəzifələrində çalışıb. Standartların Yenidən Qurulması (TSE) Şurasının sədri olub. 2001-ci ildə Baş nazirin mənzil məsələləri üzrə müşavirinin müavini vəzifəsinə təyin edilib. Konut GYO Mənzil Koordinasiya Şurasının sədri və Təftiş Şurasının sədri vəzifələrində çalışıb. İnvestisiya Mühitinin Yaxşılaşdırılması üzrə Koordinasiya Şurasının İnvestisiya Komitəsinin sədri də olub. 2004-cü ildə Bayındırlıq Nazirliyində nazirin müşaviri, 2007-ci ildə isə TBMM MHP qrupunun müşaviri vəzifəsinə təyin edilib. 2012-ci ildə Siyasi Sosial Strateji Araşdırmalar Vəqfinin (TASAV) Mütəxəssislər Şurasının qurucu sədri olub.

Uzun illərdir MHP üzvüdür. 2015-ci ildə MHP İdarə Heyətinin üzvü seçilib. 2018-ci ildən MHP sədrinin müavinidir.

İyun 2015, noyabr 2015, 2018 və 2023-cü illərdə İstanbul ilindən MHP namizədi olaraq Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. 25 və 26-cı çağırışlarda TBMM Plan və Büdcə Komissiyasının üzvü, 27 və 28-ci çağırışlarda isə TBMM Plan və Büdcə Komissiyasının sədr müavini vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  *TBMM.* "İsmail Faruh AKSU". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-02-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.
**Serkan Ramanlı** (1980, Batman ili) — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

Həyatı
------

Serkan Ramanlı 1980-ci ildə Batman ilində anadan olub. İbtidai, orta və lisey təhsilini Batman ilində alıb. Van Yüzüncü İl Universiteti Ədəbiyyat Bölməsindən və Səlcuq Universiteti Hüquq Bölməsindən məzun olub.

Hüquqşünas olaraq çalışıb. Batman Bürosunun Baş Katibi və sədr müavini vəzifələrində təmsil olunub.

Hürr Dava Partiyasının qurucularından olub. Hazırda Hürr Dava Partiyasının sözçüsü vəzifələrində çalışır.

2023-cü il mayın 14-də Hürr Dava Partiyasının namizədi olaraq Ədalət və İnkişaf Partiyası siyahısından Batman ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İnsan Hüquqları Araşdırma Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə və ingiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  *TBMM.* "Serhan RAMANLI". www.tbmm.gov.tr (türk). 10.01.2024. 2024-02-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10.01.2024.
**Madatapa** (*gürc.* მადათაფა) — Gürcüstanın cənubunda göl. Madatapa gölü Samtsxe-Cavaxeti diyarının Ninotsmind bələdiyyəsinin ərazisində yerləşir. Dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 2108 metr olan göl Cavaxetiya silsiləsinin cənub-şərq hisəsindədir

Ümumi məlumat
-------------

Göl səthinin ümumi sahəsi 8,78 km², orta dərinliyi — 1,5 metr, maksimal dərinliyi isə 1,7 metrdir. Göl suyunun həcmi — 9,66 milyon m³-dir. Göl yeraltı, qar və yağış suları ilə qidalanır. Göl çuxuru lava axınlarının çay dərəsinin qarşısını kəsməsi nəticəsində yaranıb. Ətraf ərazilər əsasən vulkanik süxurlardan təşkil olunub. Ərazidə qara və dağ-çəmən torpaqları üstünlük təşkil edir.

Madatapa gölünə Küryançay tökülür. Çay öz başlanğıcını Cavaxetiya silsiləsindən götürür. Çayın su toplayıcı sahəsi — 136 km²-dir. Madatapa gölünün su səviyyəsi yaz aylarında maksimum olur. Ən aşağı səviyyə isə qışda müşahidə olunur. Şirinsulu olan göldən Koçki çayı çıxır. Koçki çayı ilə yanaşı göldən yeraltı sular da çıxır. O üzdən gölün səviyyəsi kəskin dəyişir.

Yay aylarında göl suyunun temperaturu 17–18 °C arasında dəyişir. Qışda göl suyu tam olaraq donur. Gölün suyu az minerallaşıb. Göl sahilləri hündür olmayıb əsasən su bitkiləri ilə örtülüb.

Gölün demək olar ki, heç bir təsərrüfat əhəmiyyəti yoxdur. Göldə balıq yoxdur. Yayda göl su quşlarının sığınacaq yerinə çevrilir. Göl sahilində Efremovka, Jdanovakani və Sameba kəndləri var. Madatapa gölü Madatapa qoruğunun bir hissəsidir. Qoruğun ümumi sahəsi 320 hektardır.

8 iyul 2020-ci ildə Madatapa gölü Ramsar konvensiyasının su-bataqlıq əraziləri siyahısına əlavə olunub.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Базисная исследование Ниноцминдского муниципалитета" (PDF). w3.cenn.org (gürcü). 2018-11-12 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2018-11-12.
2. 1 2  *Апхазава И. С.* Грузинская советская энциклопедия (gürcü). 1983. 340–341.
3. ↑  "Madatapa Lake | Ramsar Sites Information Service". rsis.ramsar.org. 2024-01-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-04-10.
**Duxovnaya Lyudmila Semyonovna** (23 oktyabr 1944, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1991).

Həyatı
------

Lyudmila Duxovnaya 23 oktyabr 1944-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1963-cü ildə S.Vurğun adına Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrı nəzdindəki studiyanı bitirmişdir. Həmin ildən bu teatrda çıxış edir.

Klassik və müasir dramaturqların pyeslərində müxtəlif obrazlar yaratmışdır: Nastya ("Həyatın dibində", M.Qorki), dul qadın ("Kaliforniyada dəfn", R.İbrahimbəyov), Valentina ("Valentin və Valentina", M.Roşşin), Natalya Qolubeva ("Aləmlə üz-üzə", A.Gelman), Karolli ("Əldən düşmüş at", F.Saqan), Eleonora ("Əliaçıq", İ.Jamiak), Jülyetta ("Oğrular balı", J.Anuy) və s. Azərbaycan Milli Dram Teatrında Elçinin "Ah Paris, Paris" pyesinin tamaşasında Vera rolunda çıxış etmişdir.

1976-ci ildə L.Duxovnaya "Əməkdar artist", 1991-ci ildə "Xalq artisti" fəxri adına layiq görülmüşdür. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsüdür.Azərbaycanda teatr sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 2019-cu ildə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunub.

2016-cı ildə Rusiyada milli aktyor mükafatı olan Andrey Mironov adına "Fiqaro" mükafatına layiq görülmüşdür.

Filmoqrafiya
------------

1. O qızı tapın (film, 1970)
2. Qızıl qaz (film, 1972)
3. Boş yer (film, 1989)
4. Ləqəbi "İKA"dır (film, 1997)
5. Nigarançılıq (film, 1998)
6. Bir anın həqiqəti (film, 2003)
7. Vəkil hanı? (film, 2011)

İstinadlar
----------

1. ↑  *"S. Vurğun adına Qırmızı Əmək Bayrağı ordenli Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrının işçilərinə Azərbaycan Respublikasının fəxri adlarının verilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 may 1991-ci il tarixli, 218 nömrəli **Fərmanı** Arxivləşdirilib 16 avqust 2022 at the Wayback Machine  (az.)
2. ↑  "DUXOVNAYA Lyudmila Semyonovna". 2015-09-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-01.
3. ↑  "L.S.Duxovnayanın "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2021-07-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-23.
4. ↑  "Людмила Духовная стала лауреатом Российской премии "Фигаро" имени Андрея Миронова". 2021-01-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-03-09.
**Avropa İcmalarının Ədalət Məhkəməsi** və ya **Avropa Ədalət Məhkəməsi** — Avropa Birliyinin ali məhkəmə orqanı. Bu məhkəmə Avropa İttifaqı qanunları ilə bağlı məsələrə yekun baxılma orqanıdır. Məhkəmə Avropa Birliyi qanunlarının bütün üzv dövlətlərdə bərabər tətbiqini təmin edir.

Bu orqan 1952-ci ildə yaradılmış və Lüksemburq Şəhərində yerləşır. Məhkəmə üzv dövlətlərin sayı qədər hakimlərdən ibarətdir. Məhkəməyə prezident rəhbərlik edir. 2003-cü ildən bu vəzifəni Vasiliyos Skoris həyata keçirir.

Ədalət məhkəməsinə alt məhkəmə — İlk İnstansiya Məhkəməsi tərəfindən bəzi məslələrdə kömək edilir. Digər iki məhkəmə isə başqa məsələlərlə məşğul olur. Bunlardan Dövlət Xidməti Tribunalı birlik təşkilatlarında çalışan işçilər, Auditorlar Məhkəməsi isə Birliyin hesabtaları ilə məşğul olur. Xatırlatmaq lazımdır ki, Avropa Ədalət Məhkəməsi İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi ilə səhv salınmamalıdır. Sonuncu Avropa Şurasının tərkibindədir.

Ədalət Divanı 15 hakim və onlara kömək edən doqquz qanun keçikçisindən ibarət olur. Bununla yanaşı 1989-cu ildə 15 hakimdən ibarət olan bir Bidayət Məhkəməsi də qurulmuşdur. Bu məhkəmələrin üzvləri Lüksemburqda işləyir və üzv Dövlətlərin yekdil səsverməsi ilə altı illik bir müddətə təyin olunurlar. Hakimlərin müstəqilliyinə təminat verilir. Divanın vəzifəsi Avropa Anlaşmalarının hüquqa uyğun bir formada şərh edilməsi və tətbiq edilməsinin təmin olunmasıdır. Divan hər hansısa bir Üzv Dövlətin Anlaşmalarda nəzərə çatdırılan hər hansı bir mükəlləfiyyəti yerinə yetirmədiyinə qərar verə bilər. Üzv Dövlət bu qərarın şərtini yerinə yetirməzsə Divan pul cəzasını qərarlaşdıra bilər. Divan qurumların gördüyü tədbirlərin təxirə salınması üçün açılan məhkəmə işlərində bu tədbirlərin qanuniliyini araşdıra biləcəyi kimi, bəzi tədbirlərin görülməməsinin Anlaşma şərtlərinə zidd olduğuna da qərar verə bilər. Bidayət Məhkəməsi ayrı-ayrı şəxslər və idarələr tərəfindən açılmış məhkəmə işlərinə baxır. Hüquq məsələləriylə bağlı müraciətlər haqqında sadəcə Avropa Ədalət Divanı qərar verə bilər. 1952–1994-cü illər arasında Divana 8600-dən çox qovluq gəlib, bunlardan 2900-ü əlavə qərar üçün müraciətlərdir. Ədalət Divanı hər vəziyyətdə eyni formada tətbiq olunan bir Birlik hüququnun yaradılmasına yardımçı olmuş və bu yolla Avropanın bütünləşmə müddətini sürətləndirmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Avropa Bölgələr Komitəsi
* Avropa Komissiyası
* Avropa Mərkəzi Bankı
* Avropa Parlamenti
* Avropa Zirvəsi

İstinadlar
----------
**Bella Porç** Filiipin əsilli Amerikalı internet ulduzu və müğənni.

Həyatı
------

Bella Porç 8 fevral 1997 - ci ildə Filippində anadan oldu və orada böyüdü. Bella 13 yaşında olanda ailəsi ABŞ-nin Texas ştatına köçdü.

Fəaliyyəti
----------

### Fenomen və müğənni

Bella Porç 2020 - ci ilin yanvarında TikTok hesabı açdı. 2020-ci ilin aprelindən etibarən oyun və cosplay məzmunlarında TikTok-da aktiv olaraq videolar paylaşdı. 2020 avqust ayında - 18 yaşında ingilis reper Milli B-nin *"Soph Aspin Send"* mahnısına dodaq sinxronzasiyası etdiyi TikTok videosu ən çok bəyənilən TikTok videoları siyahısında birinci sıraya çatmışdır. Həmçinin 7 iyun 2021 - ci ildə TikTok platformasında 71.9 milyondan çox izləyici ilə ən çok izləyicisi olan Çarli Damelio və Addison Raedən sonra ən çox izlənən üçüncü şəxs olmuşdur.

14 may 2021 - ci ildə sinql *"Build a B\*tch"* mahnısını yayımladı. Bu mahnı Warner Records tərəfindən "tarixin ən böyük çıxışı" olaraq adlandırıldı. *100 Thieves* adlı YouTube kanalının yayımladığı podkastların bir hissəsində mahnısının uşaqlığında yaşadığı şiddətlərə əsaslandığı deyilmişdir.

Bella Porç 2020 - ci ildə geyimlərini "RIPNDIP x Paca" adı altında bazara çıxardı.

### Əsgər

Bella Porç ABŞ Hərbi Donanmasının qazisidir. 2015-ci ildə donanmaya qatılaraq Yaponiyada bir neçə il xidmət etmişdir.

Şəxsi həyatı
------------

### Aktivistlik

Bella Porç AAPI (Asiyalı amerikalılar və Sakit okean adalıları) cəmiyətinin üzvü olaraq Asiya cəmiyyətinə qarşı nifrətlərin artması səbəbi ilə asiyalılara edilən irqçiliyə qarşı göstərilən mübarizəyə qarşı dəstəyini açıq-aydın şəkildə ifadə etmişdir. 19 mart 2021 - ci ildə həmin mövzu ilə əlaqədar danışmaq və izləyicilərinə bildirmək üçün TikTok-da video paylaşdı.

### Tənqidlər

Bella Porç Kokucisu-kiyə oxşar döyməsi olduğu üçün tənqid edilmişdir. Bu döymə bir zamanlar Cənub-şərqi və Şərqi asiyalılara qarşı aqressiv münasibət bəsləyən Yaponiya ordusunun müxtəlif vaxtlarda və müxtəlif yerlərdə istifadə etdiyi simvol idi. Bella Poarch bunun üçün 2020 - ci ilin sentyabrında üzr istədi və bu hadisəni ört-badır etdi.

Diskoqrafiya
------------

| İl | Sinql |
| --- | --- |
| 2021 | INFERNO |
| 2021 | Build a B\*tch |

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-21.
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑
12. ↑
13. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-09-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-21.
14. ↑

Xarici keçidlər
---------------

* IMDb-də Bella Porç
* TikTok-da Bella Porç
* Instagram-da Bella Porç

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Vkontakte.ru · Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Apple Music · Deezer · Instagram · Last.fm · SoundCloud · Spotify · Tidal · TikTok · Yandex Music · YouTube · YouTube |
| Tematik saytlar | AllMusic · Discogs · IMDb · MusicBrainz |
| Normativ yoxlama | GND: 1264153368 · ISNI: 0000000503043492 · VIAF: 6052166007104675590002 · WorldCat VIAF: 6052166007104675590002 |
**Ağçubuq söyüd** (*lat.* Salix triandra) — bitkilər aləminin malpigiyaçiçəklilər dəstəsinin söyüdkimilər fəsiləsinin söyüd cinsinə aid bitki növü.

Botaniki xarakteristikası
-------------------------

Boyu 10 m-ə, diametri 12 sm-ə çatan alçaq boylu ağac və ya uca boylu koldur. Budaqları qonur-yaşıl və ya zeytun rəngində olub, elastikdir. Hündürlüyü 5-6 sm-ə qədər olan kol və ya nadir halda ağacdır. Budaqları nazik, elastikdir, zeytun və ya qonurtəhər-yaşıl rəngdədir. Tumurcuqları yumurtaşəkilli, sivri və çılpaqdır. Yalançı zoğları uzun müddət qalan, böyrəkşəkilli və ya yumurtaşəkillidir, dişlidir. Yarpaqları neştərvari, uzunsovneştərvari, elliptik və ya ensiiz elliptikdir, uzunluğu 4-13 sm, eni 0,5-3 sm-dir, qısa sivriləşmiş, qaidə hissəsinə doğru pazşəkilli və ya qövsşəkilli daralmış, kənarları vəzili-mişarvaridir, çılpaqdır, üst tərəfdən tünd yaşıl, alt tərəfdən adətən boz və ya ağımtıl göy rəngdədir, qırmızımtıl və ya sarımtıl rəngli nəzərə çarpan orta damarı vardır. Sırğaları yarpaqların əmələ gəlməsindən sonra açılır, illik budaqların sonunda əmələ gəlir, qaidə hissəsində xırda yarpaqlarladır. Qutucuq çılpaqdır, qısa saplaq üzərindədir və uzunluğu 5 mm-ə yaxındır. Aprel ayında çiçəkləyir, aprel-may aylarında meyvə verir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Samur-Şabran oval. BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, Kür-Araz oval. Kür düz. KQ cənub, Nax. dağ..Ovalıqdan orta dağ qurşağına qədər.

Yaşayış mühiti
--------------

Çayların sahilində, suvarma kanallarının yanında rast gəlini

Təsərrüfat əhəmiyyəti
---------------------

Qabığında aşı maddəsi vardır. Qabıq və yarpağından sarı rəng alınır. Dekorativ və balverən bitkidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Linnæi C.* Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 2. S. 1016.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q157532
* Wikispecies: Salix triandra
* APDB: 153379
* APNI: 59837
* BioLib: 38946
* BOLD: 291977
* EoL: 5599651
* EPPO: SAXTR
* EUNIS: 182478
* FNA: 200006057
* FoIO: SALTRI
* GBIF: 7103891
* GRIN: 32776
* iNaturalist: 168365
* IPNI: 779058-1
* ITIS: 837764
* IUCN: 61960615
* NBN: NBNSYS0000003862
* NCBI: 77069
* NZOR: feec4653-e2ee-47a1-9756-5abfbd064abe
* Plant List: kew-5002239
* PLANTS: SATR14
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:302929-2
* Tropicos: 28300245
* VASCAN: 9600
* WFO: wfo-0000929571

 |