**Salvatore** (**Toto**) **Kutunyo** (it. Toto Cutugno; Salvatore Cutugno; 7 iyul 1943 – 22 avqust 2023, Milan, İtaliya[…]) — İtaliya estrada müğənnisi və bəstəkarı, 1990 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin qalibi. "L'Italiano" mahnısı ilə dünya şöhrəti qazanmışdır.

Həyatı
------

Toto Kutunyo 7 iyul 1943-cü ildə Fosdinovo şəhərində anadan olmuşdur. Bir neçə ay sonra onun ailəsi Spesiyaya köçür. Orada onun atası hərbi dənizçi işləyirdi. Hələ uşaqlıqdan Toto musiqiyə böyük həvəs göstərirdi. Toto gözəl boru çalan atasının yolu ilə gedərək bu aləti mənimsəyir. Sonra isə müstəqil şəkildə zərb alətlərində və akkordeonda çalmağı öyrənir. 13 yaşında Toto yerli musiqi müsabiqəsində üçüncü yeri tutmuşdu.

Yaradıcılıq həyatı
------------------

19 yaşına qədər Kutunyo yerli musiqi qruplarında zərb alətlərində ifa edir. Sonra Toto *"Toto e Tati"* adlı şəxsi qrupunu təşkil edir. Bu qrup çox böyük uğurla qastrollarda iştirak edir. Elə bu vaxt o özü də musiqi yaratmağa başlayır.

1975-ci ilin əvvəlində Kutunyo "Albatros" qrupu ilə çıxış etməyə başlayır. O, şair Vito Pallaviçini ilə birlikdə "Oazis" mahnısını yazır. Həmin il məşhur fransız müğənnisi Co Dassenin bədii rəhbəri Jak Ple Kutunyo-Pallaviçini əməkdaşlığına öz münasibətini bildirir. Co Dassenin mahnılarının daimi mətn müəllifləri Klod Lömyel və Pyer Delanoye Toto Kutunyonun melodiyalarına fransız sözləri yazırlar. Beləliklə də, gözəl *"Et si tu n`éxistais pas"*, *"Salut"* və 1975-ci ildə fransız pop musiqisinin hiti olmuş *"L`été Indien"* mahnıları yaranır.

1976-cı ildə Toto *"Volo AZ 504"* mahnısı ilə birinci dəfə San-Remo festivalında iştirak etdi. O, ümumi hesabda üçüncü yeri tutmuşdu. Elə həmin ildə Kutunyo *"Nel cuore, nei sensi"* mahnısı ilə böyük müvəffəqiyyətlə "Festivalbar"da çıxış edir.

Bir il sonra "Albatros" yenidən "Ariston" teatrının səhnəsində növbəti San-Remo festivalında çıxış edir. *"Gran Premio"* mahnısı beşinci yeri tutur. Festivaldan sonra qrup dağılır.

1980-ci ildə Toto Kutunyo *"Solo noi"* mahnısı ilə San-Remo festivalının qalibi olur. Bu qələbədən bir neçə həftə sonra Toto *"Francesca non sa"* mahnısı ilə Tokio beynəlxalq musiqi festivalında birinci yeri tutur.

Toto Kutunyo 1983-cü ildə San-Remo festivalında *"L’italiano"* mahnısı ilə iştirak edir. Bu mahnı bu günə qədər müğənninin ən çox tanınan mahnısıdır. Mahnı rəsmən beşinci yeri tutur. Lakin xalq səsverməsində mahnı müsabiqənin qlibi olmuşdu. 1984-cü ildə Toto San-Remo festivalında *"Serenata"* mahnısını oxuyur və ikinci yerə layiq görülür.

1986-cı ildə Toto San-Remoda *"Azzurra malinconia"* mahnısı ilə dördüncü, 1987-ci ildə isə *"Figli"* mahnısı ilə ikinci yerin sahibi olur. Həmin ildə Toto italyan televiziyasının tanınmış verilişlərindən birinin aparıcısı olur.

Sonrakı üç ildə də Toto Kutunyo yenidən böyük müvəffəqiyyətlə San-Remo festivalında: *"Emozioni"* (1988), *"Le mamme"* (1989) və *"Gli amori"* (1990) mahnıları ilə çıxış edir.

1990-cı ildə Toto Kutunyo *"Insieme: 1992"* mahnısı ilə Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edir və bu müsabiqənin qalibi olur. Nəticədə İtaliya Avroviziyanın 1991-ci ildə keçirilməsi hüququ qazanmışdı. Roma şəhərində keçirilən "Avroviziya-1991" müsabiqəsinin aparıcıları İtaliyanın iki ən layiqli təmsilçisi: Toto Kutunyo və 1964-cü il müsabiqəsinin qalibi Cilyola Çinkvetti olmuşdu.

5 illik fasilədən sonra Kutunyo San-Remo festivalına qayıdır. 1995-ci ildə bu festivalda *"Voglio andare a vivere in campagna"*, 1997-ci ildə isə *"Faccia pulita"* mahnısı ilə çıxış edir.

1998-ci ildən 2000-ci ilə qədər Toto Kutunyo İtaliya televiziyasında "Sizin faktlar" (*"I fatti vostri"*) proqramının aparıcı olur və öz musiqi fəaliyyətini davam etdirərək müxtəlif ölkələrdə qastrollarda olur.

2008-ci il noyabrın 8-də Toto Kutunyo Bakıya gəlir. Ölkənin baş konsert zalında, yəni Heydər Əliyev adına sarayda, "Qatar" adlı konsert proqramıyla çıxış edir.

2009-cu ilin yazında Rusiyaya konsertə dəvət olunan Kutunyo bu təklifdən imtina edir. Səbəb isə müğənninin xəstəliyinin ağırlaşması və ximioterapiya müalicəsi alması idi. Lakin buna baxmayaraq o, həmin ilin (2009) noyabrında Moskvaya gəlir.

2010-cu ilin noyabrında Kiyev şəhərinə gələn Kutunyo orada Adriano Çelentanonun oğlu Cakamo ilə konsert verib.

2007-ci ildə Cutugno-ya prostat xərçəngi diaqnozu qoyuldu, əməliyyat olundu və sağ böyrəyi çıxarıldı. O, həmkarı Albano Karrizini vaxtında xərçəngi aşkarlamağa kömək edən və vəziyyətdə ona kömək edən biri hesab edirdi. Cutugno 22 avqust 2023-cü ildə 80 yaşında Milanda San Raffaele Xəstəxanasında prostat xərçəngindən öldü.

Azərbaycan səfəri
-----------------

18 dekabr 2013-cü ildə Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı ilə "Baku Crystal Hall"da Toto Kutunyo başda olmaqla, "San-Remo" festivalının digər iştirakçıları Albano, Rikardo Folyi, Umberto Tossi, Toni Espozito, Pupo, Matia Bazar, Fiordaliso, İvana Spanya, "Riki e poveri" konsert proqramı ilə çıxış ediblər. Son olaraq səhnəyə çıxan Toto Kutunyo ən məşhur, sevilən hitləri ilə yanaşı, ilk dəfə olaraq, Azərbaycanın xalq mahnısı "Sarı gəlin"i ifa etmişdi.

Diskoqrafiya
------------

* Volo AZ 504 (1976)
* Voglio l`anima (1979)
* Innamorata, innamorato, innamorati (1980)
* La mia musica (1981)
* L`italiano (1983)
* Per amore o per gioco (1985)
* Azzurra malinconia — Italia (1986)
* Absurda melancolia — Argentina (1986)
* Mediterraneo (1987)
* Insieme 1992 (1990)
* Non e` facile essere uomini (1991)
* Voglio andare a vivere in campagna (1995)
* Canzoni nascoste (1997)
* Il treno va (2002)
* Cantando (2005)
* Come noi nessuno al mondo (2005)
* Un falco chiuso in gabbia (2008)
* I miei Sanremo (2010)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  È morto Toto Cutugno. Aveva appena compiuto 80 anni (it.). 2023.
2. 1 2  Toto Cutugno, morto il cantante de ‘L'italiano’. Aveva 80 anni. la Repubblica, 2023.
3. ↑  È morto Toto Cutugno. Aveva appena compiuto 80 anni. Rai News 24, 2023.
4. ↑  Catalog of the German National Library (alm.).
5. ↑  "Тото Кутуньо дал концерт в Баку". 2021-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-07-11.
6. ↑  "Концерт "Звезды фестиваля Сан-Ремо в Баку"". 2013-11-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-19.
7. ↑  "Toto Kutunyo, Al Bano və San-Remo festivalının digər ulduzları Bakıda konsert verəcəklər". 2013-11-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-19.
8. ↑  "Toto Kutunyo "Sarı gəlin"i oxudu - VİDEO". 2013-12-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-19.
9. ↑  "Toto Kutunyo "Sarı Gəlin" mahnısını ifa etdi – Video". 2021-10-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-19.
10. ↑  "Toto Cutugno sings "Sari Gelin" in Baku - VIDEO". 2013-12-23 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-19.
11. ↑  "Toto Kutunyo "Sarı gəlin"i oxudu". 2013-12-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-19.

Xarici keçidlər
---------------

* Toto Kutunyo — IMDb səhifəsi
* Rəsmi saytı  (ital.)
* Toto Cutugno Spain Oficial (Idiomas: Español/Italiano/Inglés)
* Toto Cutugo Fanclub Romania
* Rusiya saytı Arxivləşdirilib 2020-11-29 at the Wayback Machine
* Mahnılarının mətni və rus dilinə tərcüməsi Arxivləşdirilib 2010-03-18 at the Wayback Machine
* Тото Кутуньо дал концерт в Кремле Arxivləşdirilib 2011-10-18 at the Wayback Machine  (rus.)
* MSN Group Arxivləşdirilib 2007-11-21 at the Wayback Machine

| ⛭Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin qalibləri |
| --- |
| 1950-ci illər | İsveçrə Liz Assia • Niderland Kori Brokken • Fransa Andre Klavyö • Niderland Teddi Sxolten |
| 1960-cı illər | Fransa Jaklin Boye • Lüksemburq Jan-Klod Paskal • Fransa İzabel Obre • Danimarka Qrete və Yörqen İnqman • İtaliya Cilyola Çinkvetti • Lüksemburq Frans Qall • Avstriya Udo Yürqens • Böyük Britaniya Sendi Şou • İspaniya Massiel • İspaniya Salome/Fransa Frida Bokkara/Niderland Lenni Kür/Böyük Britaniya Lulu |
| 1970-ci illər | İrlandiya Dana • Monako Severin • Lüksemburq Viki Leandros • Lüksemburq Ann-Mari David • İsveç ABBA • Niderland Teach-In • Böyük Britaniya Brotherhood of Man • Fransa Mari Miriam • İsrail İzhar Koen və Alphabeta • İsrail Qali Atari və Milk and Honey |
| 1980-ci illər | İrlandiya Conni Loqan • Böyük Britaniya Bucks Fizz • Almaniya Nikol • Lüksemburq Korin Erme • İsveç Herreys • Norveç Bobbysocks • Belçika Sandra Kim • İrlandiya Conni Loqan • İsveçrə Selin Dion • Yuqoslaviya Riva |
| 1990-cı illər | İtaliya Toto Kutunyo • İsveç Karola • İrlandiya Linda Martin • İrlandiya Niv Kavana • İrlandiya Pol Harrinqton və Çarlz MakQettiqan • Norveç Secret Garden • İrlandiya Eymar Kuin • Böyük Britaniya Katrina and the Waves • İsrail Dana International • İsveç Şarlotta Nilson |
| 2000-ci illər | Danimarka Olsen Brothers • Estoniya Tanel Padar, Deyv Benton və 2XL • Latviya Meri N • Türkiyə Sertab Erener • Ukrayna Ruslana • Yunanıstan Elena Paparizu • Finlandiya Lordi • Serbiya Mariya Şerifoviç • Rusiya Dima Bilan • Norveç Aleksandr Rıbak |
| 2010-cu illər | Almaniya Lena Meyer-Landrut • Azərbaycan Ell və Nikki • İsveç Lorin • Danimarka Emmili de Forest • Avstriya Konçita Vurst • İsveç Mons Selmerlöv • Ukrayna Camala • Portuqaliya Salvador Sobral • İsrail Netta Barzilay • Niderland Dankan Lourens |