**Yurtazı rayonu** (tatar. Ютазы районы) — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi Urıssu şəhər tipli qəsəbəsidir.

Coğrafiyası
-----------

Respublikanın cənub-şərqində yerləşir. Respublikanın Aznakay, Bugulma, Bavlı rayonları və Başqırdıstan (Tuymazı, Şaran rayonları, Oktyabr şəhər dairəsi) ilə həmsərhəddir.

Ən böyük çayları: İk, Yurtazı, Dımka.

Tarixi
------

1920-ci ilə qədər rayon torpaqları Samara əyalətinin Bugulma qəzasına daxil idi. 1920-1930-cu illərdə Tatarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Buqulma kantonunda yer alır. Rayon 1935-ci ildə qurulmuşdur. 1958-ci ildə rayon mərkəzi Yurtazıdən Urıssuya köçürülür və rayonun adı Urıssu olaraq dəyişdirilir. Həmin ildə rayon ləğv edilmiş Tımıtık rayonunun bir hissəsini əhatə edir.

Rayon 1 fevral 1963-cü ildə rayon ləğv edilir və ərazisi Bavlı rayonuna birləşdirilir.
Rayon 6 aprel 1991-ci ildə Bavlı rayonundan ayrılmaqla yenidən qurulmuşdur.

Əhalisi
-------

Urbanizasiya
Şəhər şəraitində (Urıssu şəhər) rayon əhalisinin 52,1 % -i yaşayır.

Milli tərkib
Tatarlar - 74,6 %, ruslar - 21,3 %, çuvaşlar - 0,9 %. Dini baxımından əhalisi müsəlman və provaslavdır.

Yerli özünü idarəetmə
---------------------

Yurtazı rayonu ərazisinə 1 şəhər və 10 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 38 yaşayış məntəqəsi daxildir.

İqtisadiyyat
------------

Rayonun aqrar-sənaye kompleksi 15 kənd təsərrüfat müəssisəsi ilə təmsil olunur. Əsas becərilən bitkilər: yazlıq buğda, qışlıq çovdar, arpa, yulaf, qarabaşaq yarması, noxud. Heyvandarlığın əsas sahələri: ətlik və südlük heyvandarlıq, donuzçuluq.

### Nəqliyyat

Bölgənin əsas yolları: 16K-0025 Aznakay - Utaza - M-5 Ural, 16K-1710 Urıssu - Oktyabrski, Urıssu - Utaza - Buqulma.

Kuybışev dəmir yolunun İnza - Çişmi dəmir yolu xətti rayon ərazisindən keçir. Urıssu - Narışevo dəmir yolu xətti (Oktyabrski şəhəri) rayondan keçir.

Tanınmış şəxsləri
-----------------

Fatıx Şaripov - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1944).

Fəhima Xisamova - tatar dili üzrə alim, filologiya elmləri doktoru, Kazan Dövlət Universiteti professoru.

Mirfatıx Zakiyev - tatar dili üzrə alim, filologiya elmləri doktoru, Tatarıstan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki, professor.

Sirin Batırşin - şair.

Ənvər Şaripov - ədəbiyyatşünas, professor.

İstinadlar
----------

1. ↑  26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. Rusiya Dövlət Federal Statistika Xidməti.
2. ↑  "Татстат: Национальный состав населения Республики Татарстан" (PDF). 2012-11-21 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2012-11-07.
3. ↑  "Закон Республики Татарстан от 31 января 2005 года № 46-ЗРТ «Об установлении границ территорий и статусе муниципального образования "Ютазинский муниципальный район" и муниципальных образований в его составе»". 2018-03-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-22.

| ⛭Tatarıstan Respublikası |
| --- |
| Bayraq Tatarıstan Respublikasının | **İnzibati mərkəz**: **Qazan (şəhər)**  | **Şəhərlər**: Aqrız| Aznakayevo| Almetyevsk| Arsk| Bavlı| Bolqar | Buinsk| Bügülmə| Çistopol|Laişevo| Leninoqorsk| Mamadış| Mendeleyevsk| Menzelinsk|Naberejnıe Çelnı | Nijnekamsk| Nurlat| Tetüşi| Yelabuqa| Zainsk| Zelenodolsk

---

 | Tatarıstan Respublikasının bayrağıTatarıstan Respublikasının gerbi |
| **İnzibati-ərazi bölgüsü**: | **Rayonlar**: Əgerce|
Aznakay|
Aksubay|
Aktanış|
Alekseyevsk|
Əlki|
Əlmət|
Apas|
Arça|
Ətnə|
Bavlı|
Baltaç|
Buqulma|
Bua|
Yuxarı Oslan|
Biektau|
Çuprəle|
Alabuqa|
Zəy|
Zelendol|
Kaybiç|
Kama Tamaqı|
Kukmara|
Layiş|
Leninoqorsk|
Mamadış|
Mendeleyevsk|
Minzələ|
Müslim|
Nijnekamsk|
Novoşeşminsk|
Nurlat|
Pitrəç|
Balık Bişməse|
Saba|
Sarman|
Spas|
Təteş|
Tukay|
Teləçe|
Çirmeşən|
Çistopol|
Yurtazı

---

 |
| **Məqalələr**: | Gerb | Himn | Tarix | Əhalisi | İnzibati-ərazi bölgüsü | Bayraq |