**Fyodor Steyngel** (*ukr.* Федір Рудольфович Штайнгайль; 26 noyabr 1870, Sankt-Peterburq – 11 fevral 1946, Drezden, İşğal Almaniyası) — Rusiya İmperiyasının Birinci Dövlət Dumasının Kiyev şəhərindən olan deputatı, Ukrayna Dövlətinin Berlindəki səfiri.

  

Bioqrafiya
Ruslaşmış Alman zadəgan ailəsindən olmuşdur. Atası Rudolf Vasilieviç Steyngel (1841-1892)  mühəndis, Vladiqafqaz dəmir yolunun inşaatçısı idi.

Uşaq ikən valideynləri ilə birlikdə Rusiyanın cənubuna köçür. O, gimnaziyanı bitirərək, Kiyev və Varşava universitetlərinin fizika-riyaziyyat fakültəsində təhsil alıb, lakin xəstəlik səbəbindən kursu başa vura bilməyib. O, (1918-ci ilə qədər) Kiyevdə və Rovno yaxınlığındakı Qorodok malikanəsində yaşamışdır. Təbiət elmləri ilə məşğul olmuş, zoologiyaya dair bir neçə elmi əsəri olmuşdur. İmperator Rus Entomoloji Cəmiyyətinin, Kiyev Təbiətşünaslar Cəmiyyətinin, Kiyev Təbiət Elmləri Dərnəyinin və digər elmi cəmiyyətlərin üzvü olmuşdur.

Ukraynanın milli-ərazi muxtariyyətinin tərəfdarı olaraq çıxış edir. O, Volıniyada arxeoloji və etnoqrafik tapıntılar muzeyi olan Qorodok malikanəsində (1915-ci ildə Qafqaza köçürülmüş, 1917-ci ildən sonra Armavirdəki muzeyə daxil edilmişdir) arxeoloji və etnoqrafik tapıntılar muzeyi qurmuşdur. Rivne rayonunun fəxri magistratı, Dövlət Bankının Rivne filialının mühasibat uçotu, kredit komitəsinin üzvü, Rivne 2-ci dərəcəli şəhər məktəbinin fəxri nəzarətçisi olur. O, öz təşəbbüsü ilə kəndlilərə onlar üçün əlverişli şərtlərlə torpaq satmağı öhdəsinə götürür. Öz mülkündə kitabxana, dövlət nümunəvi məktəb və xəstəxana qurur.

1906-cı ilin yanvarında Konstitusiya Demokratik Partiyasının Kiyev vilayət təşkilatına daxil olur, "pamflet" komissiyasının üzvü; onun Kiyev vilayət komitəsinin üzvü, Rovno rayon komitəsinin sədri; 2-ci və 3-cü partiya qurultaylarının nümayəndəsi kimi çıxış edir. 1900-cü ildə Lyublin vilayətinin Xolm şəhərindəki kafel fabrikinin sahibi olur. Fyodor Steyngelin oğlu Vladimir (1898-1935), Polşadakı Rus Xalq Cəmiyyəti Ali Şurasının sədri idi.

1906-cı il aprelin 17-də şəhər seçicilərinin qurultayından 1-ci Dövlət Dumasına deputat seçilir. O, Konstitusiya Demokratik Fraksiyasının üzvü idi. Ukrayna icmasına daxil olmuşdur. İnzibati komissiyanın və aqrar qanunun hazırlanması üzrə "33" komissiyasının üzvü, Vətəndaş Bərabərliyi Qanununun təşəbbüskarlarından biri kimi çıxış edir. O, aqrar məsələyə dair "42", "Vətəndaş bərabərliyi haqqında", "İclaslar haqqında", "Dövlət Duması təsisatının 55-57-ci maddələrinin dəyişdirilməsi haqqında" qanun layihələrini imzalayıb. Dövlət Duması üzvlərinin hüquqlarının yoxlanılması üzrə 4-cü şöbənin spikeri olur. O, debatda Bialystok talanından danışır. İnzibati özbaşınalığa qarşı çoxsaylı etiraz aksiyalarını dəstəkləyir. O, Vıborq Müraciətini imzalayır, ona görə Cinayət Məcəlləsinin 129-cu maddəsinin 1-ci hissəsinin 51 və 3-cü bəndləri ilə 3 ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə və səsvermə hüququndan məhrum etmə ilə əzalandırılır.
1909-cu ildə (təməl qoyularkən) o, hələ də Fransanın Böyük Şərqində işləyən Kiyev Şəfəq mason lojasının rəhbəri olur. 1910-cu ildə, artıq rus masonluğunda parçalanma və Rusiya xalqlarının Böyük Şərqinin yaradılması zamanı o, Kiyevdəki "Pravda" lojasının rəhbəri oldu. 1912-ci ildə Rusiya Xalqları Böyük Şərq Ali Sovetinin sədri seçilir. Fyodor Steyngel Sankt-Peterburqda olmadığı müddətdə onu S. Urusov əvəz edir.

O, Ukrayna Proqressivləri Assosiasiyasının üzvü olub. O, UPA-nın digər üzvləri və konstitusiya-demokrat-ukraynalılarla birlikdə IV Dövlət Dumasının fəhlə və konstitusion-demokratik fraksiyalarına ünvanlanmış bəyanatı imzalayıb, milli Ukrayna hərəkatının yatırılmasına etiraz edib, maraqları naminə təhsilin milliləşdirilməsini tələb edib. Ukrayna xalqının mədəni inkişafı və digər xalqlar kimi Ukraynaya muxtariyyət verilməsini istəyir. 1914-cü ilin fevralında P. Milyukov Kiyevdəki mənzilində Ukrayna Proqressivləri Assosiasiyasının və Kiyev konstitusiya demokratlarının rəhbərləri ilə görüş keçirir. Kiyevdə Ukrayna Elmi Cəmiyyətinə üzv qəbul edilmiş (02.07.1914), bir müddət bu cəmiyyətin sədrinin müavini olmuşdur.

Birinci Dünya müharibəsi zamanı o, Rada Ukrayna Proqressivləri Assosiasiyasın qoşulur, lakin 1916-cı ilin dekabrında Radanın neytrallıqdan müharibəyə etiraza keçidlə bağlı qəbul etdiyi "Mövqeyimiz" bəyannaməsinə etiraz edərək təşkilatdan çıxdığını elan edir. 1915-1917-ci illərdə Ümumrusiya Şəhərlər İttifaqının Cənub-Qərb Komitəsinə rəhbərlik etmişdir. Komitənin işinə daha çox ukraynalı ictimai xadimləri cəlb etməyə çalışır. Cənub-Qərb Komitəsinin "Ukrayna kursu" Moskvadakı Ümumrusiya Şəhərlər İttifaqının Mərkəzi Komitəsinə təsir edir. O, Konstitusiya Demokrat Partiyasının sol qanadına qoşulur. Partiyanın 6-cı qurultayında (fevral 1916) onun Mərkəzi Komitəsinə üzv seçilir.

1917-ci il fevral inqilabından sonra Kiyev Birləşmiş İctimai Təşkilatları Şurasının İcraiyyə Komitəsinin üzvü, Ümumkrayna Milli Konqresinin Rəyasət Heyətinin üzvü olur. Kiyevdə keçirilən bələdiyyə seçkilərində Ukrayna Sosialist-Federalistlər Partiyasının namizədi olur.

1917-ci ilin avqustunda D. İ. Doroşenkonun Mərkəzi Radanın Baş Katibliyinə daxil olmaq təklifini rədd edir. 1918-ci ildə getman Pavel Skoropadskinin rəhbərliyi altında Ukrayna Dövlətinin Berlindəki səfiri olur (1918-ci ilin dekabrına qədər). 1919-cu ildə onun kitabxanası Ukrayna SSR Elmlər Akademiyasının Dövlət Kütləvi Kitabxanasına daxil edilir, onun qurduğu muzey vətəndaş müharibəsi zamanı dağıdılır.

Ukrayna bolşeviklər tərəfindən işğal edildikdən sonra Almaniyada qalır, 1922-ci ilə qədər Berlində yaşayır. 1924-1940-cı illərdə o dövrdə Polşa ərazisində yerləşən Qorodok mülkündə yaşayışını davam etdirir. 1940-cı ilin əvvəlində ailəsi ilə birlikdə Almaniyaya aparılır. Ömrünün son illərində xatirələr yazır.

İstinadlar
----------

1. ↑  ЦНБ АН України (Відділ рукописів.) — Ф. 109. — № 181. — Арк. І, І зв.
2. ↑  Steinheil, Hermann Rudolf Alexander Frh. v.. // Baltisches Biographisches Lexikon Digital.