recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Subtitrə nümunə
**Subtitr** (*fr.* sous-titres - *imza*) — videonu onun orijinal dilində və ya tərcümə olunmuş başqa dildə müşayiət edən alt yazı. Adətən eşitmə problemləri olan, yaxud başqa dildə çətin anlayan və ya heç anlamayan şəxslər üçün nəzərdə tutulur. Subtitrdə adətən kadrdakı personajların danışıqları və ya kadrarxası mətn, bəzən isə əlavə şərhlər göstərilir. Subtitr ekranın alt hissəsində orta ölçülü şriftlə yazılır.

Yaranma tarixi
--------------

Subtitr ilk olaraq səsli kinematoqrafda beynəlxalq film mübadiləsi üçün yaranıb. Subtitrin mətnində adətən xarici dildə ifa olunan mahnıların sözləri yer alırdı. Bəzi hallarda subtitrlər filmin bütün səsləndirməsinin tərcüməsini göstərmək üçün istifadə edilirdi. Səssiz filmlərdəki ayrı-ayrı montaj olunmuş kadrlardan ibarət intertitrlərdən fərqli olaraq, subtitrlər ekranda təsvirlə eyni vaxtda görünməlidir. XX əsrin sonlarına qədər istifadə edilən klassik "optik" kino texnologiyasında subtitrlər hazır filmin yaradılması prosesini mürəkkəbləşdirirdi.

Rəqəmsal formadakı subtitrlər
-----------------------------

*Elephants Dream* cizgi filmində alman dilindəki subtitrlər
### Kənar subtitrlərin populyar formatları

### Perspektiv formatlar

* Timed Text (TT) — W3C konsorsiumu tərəfindən yaradılan, XML əsaslı format.

### Subtitr dəstəkli konteynerlər

* **ogm** — Ogg Media, Ogg konteynerinin video və subtitr dəstəkli modifikasiyası. Adətən, **srt** kimi, söndürülə bilən öncədən qurulmuş proqram subtitrlərini ehtiva edir.
* **mkv** — Matryoşka, **srt**, **ass** və **vobsub** kimi video, audio və söndürülə bilən öncədən qurulmuş proqram subtitrlərini ehtiva edə bilən açıq konteyner.

### Audiosubtitrlər

İstinadlar
----------

1. 1 2  Киноплёнки и их обработка, 1964
2. 1 2  Кинофотопроцессы и материалы, 1980

Ədəbiyyat
---------

* (#empty\_citation)
* (#empty\_citation)

Xarici keçidlər
---------------

* Пособие по сабам — subtitrlərin yaradılması və redaktəsi GNU/Linux(rus.)
* Subteller - Subtitle search engine Arxivləşdirilib 2014-10-13 at the Wayback Machine (ing.)(ing.)
1 yanvar 2000-ci il üçün qurulmuş qoroskop, Şimali Amerika vaxtı ilə saat 00:01:00, Nyu-York, ABŞ. (Uzunluq: 074W00'23" - Enlik: 40N42'51")
**Qoroskop** və ya **ulduz falı** (q.yun. ὥρα - saat (doğum) kimi tərcümə olunur, q.yun. σκοπός - müşahidəçi) — bürc işarələrinə görə müəyyən bir müddətdə ulduzlu səmada planetlərin qarşılıqlı mövqeyinin nizamlı təsviri. Astrologiyada insan taleyini proqnozlaşdırmaq üçün istifadə olunur.

Qədim mənbələrdə *qoroskop* həm də Assendent və ya Assendentin yerləşdiyi işarə adlandırılı.Həmçinin, ulduz falı el arasında Alan Leo tərəfindən dövriyyəyə daxil edilmiş müxtəlif günəş əlamətləri üçün astroloqlar tərəfindən birbaşa dərc edilən proqnozlar adlanır.

Elm baxımından qoroskop — psevdoelmi ([[yalan elmlər|yalançı elmi))) proqnozdur. Belə ki, Mişel Qoklenin tədqiqatı astrologiyanın bir çox əsas prinsiplərini , xüsusən də ulduz falının icrasını təkzib etmişdir. Baxmayaraq ki, ömrünün sonlarına yaxın o, qənaətlərini bir qədər yenidən nəzərdən keçirmiş və astrologiyada islahat təklif etmişdir: ən çox yayılmış ənənələrdən imtina edilməli olduğunu hesab edərək yalnız obyektiv, statistik üsullarla təsdiqlənə bilən hadisələri əsas götürmüşdür. Qoklen onu "neoastrologiya" adlandırmış və ona eyni adlı kitab həsr etmişdir (Neo-Astrology, 1991).

İstinadlar
----------

1. ↑  *Жилински К.* История астрологии. — М.: Профит Стайл, 2007. — 304 с. ISBN 5-98857-074-7
2. ↑  "Научный атеизм. Гинзбург Виталий: Религия и наука. Разум и вера". 2009-11-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-27.
3. *Komath M.* Testing astrology // Şablon:Нп3, Vol. 96, No. 12, 25 june 2009 (копия)
Hərbi baza üçün kiçik, birtərəfli MDF
Müasir MDF
**Əsas paylayıcı çərçivə** (*ing.* main distribution frame; MDF) — avadanlığın kabellərə və abonent daşıyıcı avadanlığa qoşulması üçün istifadə olunan siqnal paylayıcı çərçivə.

MDF, mübadilə avadanlığının və lokal kommutasiyaların sonlarının MDF-də keçid naqilləri ilə birləşdirildiyi lokal telefon stansiyası daxilində yerləşən son nöqtədir. Telefon xətləri vasitəsilə xidmət göstərən bütün kabel-mis cütləri MDF-də dayandırılır və MDF vasitəsilə lokal mübadilə daxilində avadanlıqlara paylanır. Aralıq paylayıcı çərçivələrə (IDF) gedən kabellər MDF-də dayanır. Magistral kabellər eyni MDF-də və ya ayrıca magistral əsas paylayıcı çərçivədə (TMDF) dayana bilər.

Digər paylama çərçivələri kimi, MDF də yamaq panelindən (patch panel) daha ucuza və daha yüksək tutumla obyektlərin təyin edilməsində çeviklik təmin edir.

Ən geniş yayılmış MDF növü hər iki tərəfdən əlçatan olan uzun polad rəfdir. Bir tərəfdən dayandırma blokları rəflərin ön hissəsində üfüqi şəkildə yerləşdirilir. Atqılar rəflərdə uzadılır və şaquli olaraq yerləşdirilən digər dayandırma bloklarına şaquli vəziyyətdə getmək üçün izolyasiya edilmiş polad halqadan keçir. Hər səviyyənin və hər bir şaqulinin kəsişməsində bir halqa var. Bir atqının quraşdırılması əvvəllər iki işçi tələb edirdi. Rəflər halqaların qola çata biləcəyi qədər aşağıdadır, lakin işçilər həmkarları onu halqadan keçirə bilsin deyə atqını dirəkdəki qarmaqdan asmağa üstünlük verirlər. Hər bir dayandırma blokunun arxasındakı ventilyasiya zolağı naqillərin bir-birinin terminallarını örtməsinə mane olur. İntizamlı idarəetmə ilə MDF onillər ərzində qarma-qarışıqlıq olmadan, hər gün dəfələrlə dəyişdirilən yüz mindən çox atqı saxlaya bilər.

MDF adətən telefon stansiyasının qoruyucu cihazlarını saxlayır, o cümlədən qoruyucu və xətt ilə mübadilə avadanlığı arasında sınaq nöqtəsi kimi fəaliyyət göstərir.

Həmçinin bax
------------

* Paylayıcı çərçivə
* Aralıq paylayıcı çərçivə

İstinadlar
----------

1. ↑  "Main Distribution Frame". Techopedia. 7 sentyabr 2011. 2023-09-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2023.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | Microsoft: 2780042559 |
Qazaxbəyli təpələrində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı, əldə olunan nümunələr.
**Qazaxbəyli təpələri** — Qazax rayonunun Qazaxbəyli kəndi yaxınlığında bir-birindən 250–300 m aralıda yerləşən təbii təpələr. Qazaxbəyli təpələrində 1952-ci ildə erkən Dəmir dövrünə (e.ə. 8–6 əsrlər) aid olan yaşayış yeri və qəbiristanlıq aşkar edilmişdir.

Təpələrin birində yerləşən böyük qəbiristanlıqda qəbirlər dördkünc şəkildə qazılmışdır. Ölülər, başları müxtəlif istiqamətlərə olmaqla, sağ və ya sol böyrü üstə dəfn edilmişdir. Skeletlərin bəzilərinin altından iri diametrli gil xeyrələr (qablar) tapılmışdır. Qəbirlərdən qara və boz rəngli gil qablar, kəsmə xətlərlə bəzədilmiş və cilalanmış gil bardaqlar, çölməklər, qablar, camlar, parçlar, tunc balta, tunc kəmər, nizə ucluğu, dəmir dəstəli tunc qılınc, dəmir xəncərlər və s. aşkar edilmişdir. İkinci təpədə əldə edilən yerüstü arxeoloji materiallar qəbiristandakı tapıntılarla bənzərlik təşgil edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Qazaxbəyli təpələri". 2012-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-09-04.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Arxeologiya** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Qriqori Martirosyan** (*erm.* Գրիգորի Մարտիրոսյան, 14 noyabr 1978, Stepanakert) – Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının dövlət naziri (2018–2021). O, daha öncə o vaxtkı dövlət naziri Arayik Arutyunyan istefa verən və onun yerinə Martirosyan təyin olunduğu 2017-ci ilin sentyabrından 2018-ci ilin iyununa qədər maliyyə naziri vəzifəsində çalışıb.

Həyatı
------

Qriqori Martirosyan 1978-ci il noyabrın 14-də Xankəndi şəhərində anadan olub. 1995-ci ildə şəhər 3 saylı orta məktəbi bitirmişdir. 1999-cu ildə bakalavr dərəcəsi üzrə Artsax Dövlət Universitetinin (Xankəndi Pedaqoji İnstitutu) İqtisadiyyat fakültəsindən, 2001-ci ildə isə magistr dərəcəsi üzrə İrəvan Dövlət Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsindən fərqlənmə diplomu ilə məzun olmuşdur. 2004-cü ildə İrəvan Dövlət Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsinin aspiranturasını bitirmiş və həmin ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi adını qazanmışdır.

Karyera
-------

1998–1999-cu illərdə Dövlət Statistika, Dövlət Reyestri və Təhlil İdarəsində I kateqoriyalı iqtisadçı vəzifəsində işləyib. 2000–2005 — Ermənistan Respublikası Hökuməti yanında dövlət satınalmaları agentliyində aparıcı mütəxəssis, 2005–2007-ci illərdə isə Ermənistan Respublikasının Maliyyə və İqtisadiyyat Nazirliyində baş mütəxəssis vəzifəsində çalışıb. 2007-ci ildə Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının "Dövlət Satınalmaları Agentliyi" dövlət qeyri-kommersiya təşkilatı rəhbərinin müavini, 2008-ci ildə Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının maliyyə nazirinin müavini, 2015-ci ildə isə birinci müavini təyin olunub. O, 2010-cu ildən Artsax Dövlət Universitetində müəllimlik etməyə başlayıb.

25 sentyabr 2017-ci ildə Qondarma Artsax Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə Qondarma Artsax Respublikasının maliyyə naziri təyin edilib.

6 iyun 2018-ci ildə Qondarma Artsax Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə Qondarma Artsax Respublikasının dövlət naziri təyin edilib.

Mükafatlar
----------

* "Ananiya Şirakatsi" medalı və Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası Baş nazirinin xatirə medalı ilə təltif edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Grigory Martirosyan appointed Karabakh State Minister". news.am.
2. ↑  *LLC, Helix Consulting.* "Grigory Martirosyan appointed Artsakh Republic Minister of State". www.panorama.am.
3. ↑  "Grigory Martirosyan appointed Artsakh State Minister". artsakhpress.am.
**Sultan Əhməd xan Qubalı** — tam müstəqil olmayan Quba xanlığının xanı. 1726–1758-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Quba xanı Hüseynəli xanın atasıdır.

Haqqında
--------

XVIII əsrin birinci onilliyində ölmüş Əhməd xanı, hakimiyyətdə azyaşlı oğlu Sultan Əhməd xan əvəz etdi.

A.Bakıxanov yazır ki, üsyan qaldıraraq Şirvanda Qacar ağalığını ləğv edən Hacı Davud, Xudatı zəbt etmiş, bu zaman Hacı Qərib və qardaşı oğlu Nəzirin təhriki ilə Sultan Əhməd xan öz yaxın adamları ilə öldürülmüşdür. Digər məlumatlarda isə Sultan Əhmədin öz qayınatasının təhriki ilə öldürüldüyü təsdiq edilir. Bu hadisələrin, Sultan Əhmədin ölümü bir çox mənbədə 1718-ci ildə baş verdiyi qeyd olunur. Tarixçi A. Lopuxin Şamaxıdan quru yolu ilə şimala doğru hərəkət etmişdi. Lopuxin 1718-ci ilin mart ayında Quba şəhərinə gəlmişdi. O, bu şəhərə böyük maraq göstərərək icmalının *"Quba haqqında məlumat"* adlı hissəsində yazır: *"İndiki Sultan Əhməd irsi olaraq hakimiyyətə yetişmişdir. Onun 14 yaşı vardır. Hakimiyyəti altında başqa şəhər yoxdur. Kəndlərinin də sayı azdır"*.

1718-ci ildə Sultan Əhməd xan öldürülmüş, xanlığın ərazisi Hacı Davudun hakimiyyəti altına keçmişdi. 1722-ci ildə rus qoşunlarının Xəzərboyu əyalətlərə yürüşü zamanı Quba xanlığının ilk növbədə dənizə yaxın hissəsi,o cümlədən Xudat ruslar tərəfindən tutulmuşdu. Qubanın özü də daxil olmaqla dağlıq və dağətəyi rayonlar Hacı Davudun hakimiyyəti altında qalmışdı. Məhz buna görə tərəfdarları dağlarda gizlədilən azyaşlı Hüseynəlini rusların nəzarəti altında olan Xudata gətirmiş, Rusiyanın himayəsinə keçmək yolu ilə xanlığı bərba etmək istəmişdilər.

1726-cı ilin sonu 1727-ci ilin əvvəllərində Quba xanlığı Rusiyanın tərkibinə daxil oldu və 1718-ci ildə öldürülmüş Sultan Əhməd xanın oğlu kiçik yaşlı oğlu Hüseynəli bəy Quba xanı elan edildi.

Tarixdə qalan yeganə fərmanı
----------------------------

Sultan Əhməd xanın 28 iyul-25 avqust arasındakı tarixlərdə, 1710-cu il verdiyi fərmanda Xudat çamaatının kollektiv şəkildə vergilərdən maaf olduğu təsdiq edilirdi. Fərmanda göstərilir ki, mərhum Əhməd xanın *(atası)* fərmanı ilə Xudat qəsəbəsi vergilərdən maafdır, bundan sonra da maaf olaraq qalır: Fərmanda qeyd olunub ki, Xudata gəlib orada yaşayan kəndlilərdən vergi yığılmalıdır. Sonralar, 1727-ci il iyul-avqust aylarında verilən fərmanla Hüseynəli xan da Xudat camaatının maaflıq hüququnu təsdiq etdi.

Mənbə
-----

* Mustafazadə Tofiq. Quba xanlığı. Bakı, Elm; 2005, 480 səh.. + 1 xəritə
* *İsgəndər bəy Hacınski.* Qubalı Fətəli xanın həyatı (PDF). Bakı: "Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası nəşriyyatı". 1959. 228 səh. 2020-09-20 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-14.
**Səmədbəyli Arzu Həbib oğlu** (10 may 1962, Zərkənd, Basarkeçər rayonu) — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi III çağırış deputatı, (2005–2010) Milli Strateji Düşüncə Mərkəzinin (MSDM) qurucu üzvü kimi fəaliyət göstərir.

Həyatı
------

Arzu Səmədbəyli 1962-ci il mayın 10-da Ermənistan SSR-nin Basarkeçər rayonunun Zərkənd kəndində anadan olub. 1979-cu ildə Zərkənd orta məktəbini qızıl medalla bitirib.

1979-cu ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutuna qəbul olmuş, 1984-cü ildə sənaye və mülki tikinti fakültəsini bitirmişdir.

1984-cü ildən Azərbaycan Üzümçülük və Şərabçılıq Komitəsində mühəndis, böyük mühəndis, aparıcı mühəndis, birinci dərəcəli mühəndis işləyib.

### Ailəsi

Arzu Səmədbəyli ailəlidir. 2 övladı var. Atası Həbib Səmədov 3 noyabr 2011-ci ildə, anası Nabat xanım isə 21 iyun 2015-ci ildə Bakı şəhərində vəfat ediblər.

* Siyasətçi Aqil Səmədbəylinin qardaşıdır.
* Siyasətçi Hafiz Hacıyevin uzaq qohumudur.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

Arzu Səmədbəyli 1991-ci ildən Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin şöbə müdiri, 1992-ci ildən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi İcraiyyə Komitəsinin üzvü, Azərbaycan Respublikası müdafiə nazirinin baş referenti, 1993–1995-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin, 1995–2000-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının İnformasiya və mətbuat mərkəzinin direktoru, təşkilat şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışıb.

1998-ci ildə Əbülfəz Elçibəyin sədrlik etdiyi Bütöv Azərbaycan Birliyində (BAB) sədrin təşkilat məsələləri üzrə müavini təyin edilmişdir (Əbülfəz Elçibəyin sərəncamı ilə).

2000-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası daxilindəki bölünmə zamanı Mirmahmud Mirəlioğlu liderliyindəki klassiklər qanadında fəaliyyət göstərməyə başladı. Klassiklər qanadında narazı olan qüvvələr Elçibəy-Rəsulzadə fraksiyası yaratmışdır. Bu fraksiyaya Arzu Səmədbəyli, İsa Bağırov, Novella Cəfəroğlu, Oqtay Qasımov, Qubad İbadoğlu başda olmaq üzərə ümumi 22 nəfər daxil idi. Fraksiya daha sonra Müsavat Partiyasına birləşmişdir. Arzu Səmədbəyli 2004-cü ildən Müsavat Partiyasının üzvüdür. Müsavat Partiyası başqanının müavini (2004–2010), Müsavat Məclisinin sədri (2010–2014), həmçinin Müsavat Partiyası Ali Məclisinin və Divanının üzvü olmuşdur.

2005–2010-cu illərdə millət vəkili olmuş, Milli Məclisdə isə İnsan hüquqları komitəsinin üzvü kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Hal-hazırda Müsavat Partiyası Məclisinin üzvüdür. Milli Strateji Düşüncə Mərkəzinin (MSDM) qurucu üzvü kimi fəaliyət göstərir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Müsavat Məclisinə yeni sədri seçildi
2. ↑  "Müsavat Məclisinin yeni sədri seçildi". 2023-03-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-29.
3. ↑  *Qurban Göyçəli, Tacir Səmimi.* Zərkənd. Bakı: AKE NPM. 2013. 328.
4. 1 2  "Arzu Səmədbəyli Müsavat partiyasının məclis sədrliyinə namizəd oldu" (az.). Media forum. 20 dekabr 2010. 2021-03-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-06-07.
5. 1 2 3  "ARZU SƏMƏDBƏYLİNİN 48 YAŞI TAMAM OLDU" (az.). musavat.com. 11.05.2010. 2017-06-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-06-07.
6. ↑  "Arzu Səmədbəyli" (az.). msdm-az.org. 2016. 2017-06-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-06-08.
**İbrahim bəy Əli bəy oğlu Fuladov** (və ya Poladov) (1836 – 1885) — şair, quberniya katibi, Qasım bəy Zakirin nəvəsi. Əli bəy Fuladovun oğlu və Abdulla bəy Asinin kiçik qardaşı.

Həyatı
------

İbrahim bəy Əli bəy oğlu 1836-cı ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. 

### Təhsili

Atasını erkən yaşlarda itirdiyindən babası Qasım bəy Zakirin himayəsində böyümüşdü. İbtidai təhsilini molla yanında, daha sonrakı təhsilini mədrəsədə almışdır. Mədrəsədəki təhsilinə daha sonra qəza məktəbində davam etdirmişdir. Rus və fars dillərini bilmişdir.

Fəaliyyəti
----------

Təhsilini tamamladıqdan sonra bir müddət mədrəsədə çalışmış, daha sonra isə dövlət qulluğunda işləməyə başlamışdır. Dövlət qulluğundakı fəaliyyəti boyunca qəza idarəsində II dərəcəli dəftərxana xidmətçisi, dilmanc, polis pristavı vəzifələrində çalışmışdır. Quberniya katibi çini almışdı. İbrahim bəy şair idi. *Azər* təxəllüsü ilə şeirlər yazan İbrahim bəyin yaradacılığının böyük hissəsi dövrümüzə gəlib çatmamışdır. Lakin şeiriyyatının əsasən, əruz vəznində olan şeirlərdən ibarət olduğu məlumdur. Onun şeirləri ilk dəfə Firudin bəy Köçərli tərəfindən "Azərbaycan ədəbiyyatı" və "Poetik məclislər" kitablarında yayımlanmışdır.

İbrahim bəy, Mir Möhsün Nəvvab tərəfindən təşkil edilən və Şuşa ziyalılarının aktiv iştirak etdiyi Məclisi Fəramüşanın üzvlərindən biri olmuşdur. 

İbrahim bəy Əli bəy oğlu Fuladov 1885-ci ildə elə doğulduği Şuşa şəhərində vəvat etmişdir.

Ailəsi
------

İbrahim bəyin atası Əli bəy Qasım bəy Zakirin oğlu olmuşdur. İbrahim bəyin Əliş bəy, Xosrov bəy adlı oğlanları vardı. Bundan başqa, o dönəmin bir digər məşhur şairi Abdulla bəy Asi, İbrahim bəyin böyük qardaşıdır. Bundan başqa, İbrahim bəyin bir digər qardaş Xudadat bəy Poladov da şair olmuşdur. Anasının adı Nənuş xanım olmuşdur. 

Fuladov və ya Poladov deyə adlandırılan ailə Qarabağ xanları nəslinin nümayəndələridirlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Tərtib edəni: Zaman Əsgərli.* "XIX əsr Azərbaycan şeiri antologiyası" (PDF). Milli Kitabxana (az.). "Şərq-Qərb". 2005. 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2016-08-13.
2. ↑  *Anvar, Chingizoglu.* Poladovlar. Baku: Soy. 2010. 32–39.
3. ↑  *Əsgərli, Zaman.* Azərbaycan şeri antologiyası publisher = Şərq-Qərb. Baku. 2005. 272. ISBN 9952-418-69-5.  (#missing\_pipe)

Həmçinin bax
------------

* Poladovlar
* Dağlıq Qarabağ
* Şuşa

Xarici keçidlər
---------------


Vikimənbədə ***Müəllif:İbrahim bəy Azər*** ilə əlaqəli məlumatlar var.
**Zinaida Stalitenko-Turçina** (qızlıq soyadı: **Stalitenko**; d. 17 may 1946; Kiyev, Ukrayna) — Sovet İttifaqını təmsil edən Ukraynalı sabiq həndbolçu. Zinaida Stalitenko, Sovet İttifaqının yığması ilə birgə 1976 Monreal Olimpiadasında və 1980 Moskva Olimpiadasında qızıl medal, 1988 Seul Olimpiadasında isə bürünc medal qazanıb. Zinaida Stalitenko, həmdə Dünya Çempionatlarında 2 qızıl, 2 gümüş və 1 bürünc medala sahib olub.

Həyatı
------

Zinaida Stalitenko 17 may 1946-cı ildə Ukraynanın Kiyev şəhərində anadan olub. Zinaida Stalitenko ailəlidir, Nataliya (d. 1973) adında bir qız və Mixail (d. 1981) adında bir oğlan övladı var. Onun, həyat yoldaşı həndbol üzrə Sovet İttifaqının yığmasının 1973-1988-ci illərdə baş məşqçisi olan İqor Turçindir.

Karyerası
---------

Zinaida Stalitenko, 1976-cı ildə Sovet İttifaqının yığması ilə birgə Kanadanın Monreal şəhərində baş tutan XXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların son turunda Sovet İttifaqının yığması, Şərqi Almaniya yığmasını 14:11 hesabı ilə məğlub etdi və XXI Yay Olimpiya Oyunlarının çempionu oldu.

Zinaida Stalitenko növbəti dəfə Olimpiya Oyunlarına, 1980-ci ildə elə Sovet İttifaqının Moskva şəhərində baş tutan XXII Yay Olimpiya Oyunlarında qatıldı. Bu səfər, yarışların son turunda Sovet İttifaqının yığması, yenə Şərqi Almaniya yığmasını 18:13 hesabı ilə məğlub etdi və XXII Yay Olimpiya Oyunlarının çempionu oldu.

Zinaida Stalitenko sonuncu, üçüncü dəfə Olimpiya Oyunlarına, 1988-ci ildə Cənubi Koreyanın Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında qatıldı. Bu səfər, yarışların son turunda Sovet İttifaqının yığması, Norveç yığması ilə 19:19 hesablı bərabərə qaldı və XXIV Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı.

İstinadlar
----------



| ⛭Sovet İttifaqının yığması - 1976 Yay Olimpiya Oyunları -  |
| --- |
| Lyubov Berejnaya • Lüdmila Bobrus • Aldona Çesaytite • Larisa Karlova • Mariya Kirkeviç • Tatyana Lapşinova • Nina Lobova • Tatyana Makarets • Qalina Manoxa • Lyudmila Pançuk • Zinaida Stalitenko • Rəfiqə Şabanova • Nataliya Şerstyuk • Lüdmila Şubina • Baş məşqçi: İqor Turçin |  |

| ⛭Sovet İttifaqının yığması - 1980 Yay Olimpiya Oyunları -  |
| --- |
| Yuliya Atroşenko • Lyubov Berejnaya • Valentina Berzina • İrina Biletsika • Lüdmila Bobrus • Aldona Çesaytite • Larisa Karlova • Nataliya Lukyanenko • Tatyana Makarets • Larisa Savkina • Zinaida Stalitenko • Siqita Majeykayte • Nataliya Şerstyuk • Olqa Zubaryova • Baş məşqçi: İqor Turçin |  |

| ⛭Sovet İttifaqının yığması - 1988 Yay Olimpiya Oyunları -  |
| --- |
| Nataliya Rusnaçenko •
Zinaida Stalitenko •
Tatyana Şalimova •

• Baş məşqçi: İqor Turçin |  |
Komandalar
----------

* ADNSU
* ALOV
* AzTOP
* NTD
* Səksənlər
* U16

I dövrə
-------

**Script xətası: "Sports results" modulu mövcud deyil.**

**4 noyabr**

11.00 ADNSU – 80-lər 101:70

13.00 NTD – U16 73:52

15.00 ALOV – AzTOP 45:92

**11 noyabr**

11.00 ALOV – NTD 113:53

13.00 U16 – ADNSU 64:95

15.00 AzTOP – 80-lər 91:62

**25 noyabr**

11.00 ALOV – 80-lər 56:93

13.00 U16 – AZTOP 29:96

15.00 NTD – ADNSU 106:68

**2 dekabr** 

11.00 ALOV – U16 48:61

13.00 NTD – 80-lər 92:90

15.00 AZTOP – ADNSU 81:77

  

**11 dekabr**

11.00 ALOV – ADNSU 78:50

13.00 U16 – 80-lər 76:73

15.00 NTD – AZTOP 94:89

II dövrə
--------

**Script xətası: "Sports results" modulu mövcud deyil.**
Oyunlar Texniki Universitetinin idman zalında keçiriləcək.

**27.01.2018**

11:00 NTD - U16 73:60

13:00 ADNSU - 80-lər 78:89

15:00 Alov - AZTOP 50:100

  

**10.02.2018**

11:00 U16 - 80-lər

13:00 Alov - ADNSU

15:00 "NTD" BK - AZTOP

**10.02.2018**

11:00 Alov - 80-lər

13:00 NTD - ADNSU

15:00 AZTOP - U16

**24.02.2018**

11:00 Alov - U16

13:00 "NTD" BK - 80-ci illər

15:00 AZTOP - ADNSU

**03.03.2018**

11:00 U16 - ADNSU

13:00 Alov - "NTD" BK

15:00 AZTOP - 80-lər

İstinadlar
----------

1. ↑  "Birinci turun nəticələri". basketball.az (az.). 2018-03-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2018.
2. ↑  "Favoritlər itkisiz gedirlər". basketball.az (az.). 2018-03-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2018.
3. ↑  "Liderlər bəlli oldu". basketball.az (az.). 2018-02-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2018.
4. ↑  "Çempionatın ilk sensasiyası". basketball.az (az.). 2018-02-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2018.
5. ↑  "Birinci dövrə başa çatdı". basketball.az (az.). 2018-02-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2018.
6. ↑  "Yeni ilin ilk oyunları". basketball.az (az.). 2018-02-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2018.
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Qalina.

**Qalina Manoxa-Zaxarova** (qızlıq soyadı: **Manoxa**; d. 22 mart 1947; Kiyev, Ukrayna) — Sovet İttifaqını təmsil edən Ukraynalı sabiq həndbolçu. Qalina Manoxa, Sovet İttifaqının yığması ilə birgə 1976 Monreal Olimpiadasında qızıl medal qazanıb. Qalina Manoxa, həmdə Dünya Çempionatlarında 1 gümüş və 1 bürünc medala sahib olub.

Karyerası
---------

Qalina Manoxa, 1976-cı ildə Sovet İttifaqının yığması ilə birgə Kanadanın Monreal şəhərində baş tutan XXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların son turunda Sovet İttifaqının yığması, Şərqi Almaniya yığmasını 14:11 hesabı ilə məğlub etdi və XXI Yay Olimpiya Oyunlarının çempionu oldu.

İstinadlar
----------



| ⛭Sovet İttifaqının yığması - 1976 Yay Olimpiya Oyunları -  |
| --- |
| Lyubov Berejnaya • Lüdmila Bobrus • Aldona Çesaytite • Larisa Karlova • Mariya Kirkeviç • Tatyana Lapşinova • Nina Lobova • Tatyana Makarets • Qalina Manoxa • Lyudmila Pançuk • Zinaida Stalitenko • Rəfiqə Şabanova • Nataliya Şerstyuk • Lüdmila Şubina • Baş məşqçi: İqor Turçin |  |
**Gündüz Malik oğlu Ağayev** (20 iyul 1981, Puşkin rayonu) — Azərbaycan rəssamı və karikaturaçısı.

Həyatı
------

1981-ci il iyulun 20-də Azərbaycanın Biləsuvar rayonunda anadan olub. 1998-2002-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında təhsil alıb. İlk sərgisini 2004-cü ildə keçirib. Sayca ikinci sərgisi Bakı Muzey Mərkəzində baş tutub. Gündüz Ağayevin əsərləri yalnız Azərbaycanda deyil, həmçinin Rusiya (2008), Türkiyə (2011), Fransa səfirliyinin təşkilatçılığı ilə 2012-ci ildə "Dostluq" və 2013-cü ildə Türkmənistanda beynəlxalq sərgilərdə sənətsevərlərə təqdim olunub.

Rəssam kimi "Sənət Demokratiya Naminə" layihəsində də yer alıb. Azərbaycanda insan hüquqları problemlərinə və qeyri-demokratik şəraitə etiraz üslubu olaraq karikatura janrına keçib, bunun nəticəsində çoxsaylı təzyiqlərə məruz qalıb. 2014-cü ildən Azərbaycandan kənarda, Fransada yaşayır.

"Azadlıq Radiosu", "Meydan TV" və "AzLogos" kimi platformalar ilə əməkdaşlıq edir.

"Çarli Hebdo" hücumundan sonra qeyd etmişdir ki, dini mövzularda karikaturalar hazırlamaqdan "çox qorxur" və o, Azərbaycanda oxşar hücumların asanlıqla ola biləcəyini vurğulamışdır.

2023-cü ilin avqustunda Xankəndi–Laçın yolunda aksiyalardan sonra Xankəndi şəhərinə Azərbaycanın humanitar yardım göndərməyi ilə bağlı çəkdiyi karikatura qalmaqala səbəb olmuşdur. Şərhçilərə görə, o, bu karikatura ilə Azərbaycan hökümətinin və polisinin humanist olmadığını bildirmişdir. Tənqidçilər onun "Azərbaycan dövləti", azərbaycançılıq ideyası və "Azərbaycanın milli maraqları"na zidd hərəkətlər etdiyini irəli sürmüşdülər.

İstinadlar
----------

1. ↑  *James, Emily.* "Transforming war into peace: Artist turns devastating historic photos of children ravaged by violent conflict and famine into happy illustrations". www.dailymail.co.uk. 21 March 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 November 2015.
2. ↑  "Azerbaycanlı Gündüz Ağayev'in çizimleri insanlığın tarihteki değişimini anlatıyor". Milliyet. 2023-08-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-31.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  "Gunduz Aghayev's biography". www.gunduzart.com. www.gunduzart.com. 2018-12-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 dekabr 2017.
4. ↑  "Azeri political cartoonist draws on internet to get message across". BBC. 2018-07-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 dekabr 2017.
5. ↑  "GUERRA E PACE: LE TOCCANTI ILLUSTRAZIONI DI GUNDUZ AGAYEV". www.greenme.it. 2017-03-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 dekabr 2017.
6. 1 2 3  "Gündüz Ağayevin karikaturasına sözardı – Ulucay Akif". Kulis.az. 2023-08-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-31.
7. ↑  *Ağayev, Gündüz.* "Gündüz Ağayev". Azlogos.
8. ↑  "Gündüz Ağayev: "Din mövzularına üz tutmaqdan daha çox qorxuram"". BBC News Azərbaycanca. 8 yan 2015.

Xarici keçidlər
---------------

* gunduzart.com — Gündüz Ağayev rəsmi saytı
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qaradaş.
**Qara daş** (Ər: الحجر الأسود, Həcərül Əsvəd, Həcər: Daş, Əsvəd isə: Qara) — Məkkədə Kəbənin bir bucağında yerləşdirilmişdir. Müsəlmanlar bu daşın Cənnətdən endirildiyi inancındadırlar.

Qara daşın yerinə qaytarılması
------------------------------

İbn İşaqın məlumatına görə 605-ci ildə Məhəmməd( s.a.s) Kəbənin divarındaki Qara Daşın yerləşdirilməsində iştirak etmişdi. Qara Daş Kəbənin bərpası zamanı çıxardılmışdı. Məkkənin rəhbər şəxsləri kimin Qara Daşı yerinə qaytarması barədə qərara gələ bilmirdilər. Ən nəhayətdə qərara aldılar ki, qapıdan daxil olan bir sonraki adam Qara Daşı yerinə qaytarmaq səlahiyyətinə malik olsun. Bu zaman Məhəmməd(s.a.s) qapıdan içəri daxil oldu. Beləliklə, Məhəmməd(s.a.s) daşı bir parçanın ortasına yerləşdirdi. Digərləri isə kənarlarından tutdular və birlikdə Qara Daşı apardılar. Sonra isə Məhəmməd(s.a.s) daşı yerinə yerləşdirdi. Bu hadisə Cəbrailin(a.s) ona ilk vəhy gətirməsindən 5 il əvvəl baş vermişdi.

Kəbə iki dəfə yanmış, 1626-cı ildə isə Məkkəni sel basdıqda, suda batmışdır. Bu bədbəxt hadisələrdən sonra Qara daş 15 parçaya bölünmüşdür. İndi bu hissələr sement məhlulu ilə birləşdirilib və gümüş çərçivəyə salınıb. Daşın görünən hissəsi, təxminən, 16,5x20 sm-dir.

Mənbə
-----

1. ↑  *Dairesi, Hırka-i Saadet; Aydin, Hilmi.*  Uğurluel, Talha; Doğru, Ahmet (redaktorlar). The Sacred Trusts: Pavilion of the Sacred Relics, Topkapı Palace Museum, Istanbul. Tughra Books. 2004. ISBN 978-1-932099-72-0.
2. ↑  Muhammad Mustafa Al-A'zami (2003), *The History of The Qur'anic Text: From Revelation to Compilation: A Comparative Study with the Old and New Testaments*, p. 24. UK Islamic Academy. ISBN 978-1-872531-65-6.
**Müqəddəs Hadisə qayası** (*ukr.* Скeля святого Явлення) və ya **Georgievski qayası** — Yəşəm çimərliyindən 140 metr, Fiolent burnundan isə 1,5 km aralıda yerləşən su səthi qaya. Qaya öz adını 891-ci il də burada qəzaya uğramış yunanlarla bağlıdır. Onlar burada Müqəddəs Qeorqievi görürlər. Qayanın üzərində elə həmin ildə onun ikonası aşkarlanır. Bu səbəbdən bir müddət sonra yaxınlıqda Balaklav Müqəddəs-Qeorqievski məbədi inşa edilir

1891-ci ildə qaya üzərində xaç quraşdırılır. Xaç 1920-ci illlərdə bolşeviklər tərəfindən dağıdılır. 14 sentyabr 1991-ci ildə Müqəddəs-Nikolski məbədi tərəfindən 1400 km ağırlığında provaslav xaçı quraşdırılmışdır. Bu xaçın quraşdırılmasında Rusiya Qara dəniz donanması köməklik göstərmişdir.

Mənbə
-----

* Qeorqievski qayası
* Balaklav Müqəddəs-Qeorqievski məbədi. Arxivləşdirilib 2016-09-02 at the Wayback Machine
* Fiolent haqqında əfsanə, Qara dəniz, Krım
* Fiolent burnu, Qeorqievski məbədi Arxivləşdirilib 2007-09-28 at the Wayback Machine
**Hon Yon-Ho** (d. 6 may 1974) — Cənubi Koreyanı təmsil edən həndbolçu.

Karyerası
---------

Hon Yon-Ho Cənubi Koreya yığmasının heyətində 1992-ci ildə İspaniyanın Barselona şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasını 22:28 hesabı ilə məğlub edən Cənubi Koreya yığması, Barselona Olimpiadasını 1-ci yerdə başa vurdu və qızıl medal qazandı.

Daha sonra Hon Yon-Ho Cənubi Koreya yığmasının heyətində 1996-cı ildə Atlanta şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Danimarka yığmasına 37:33 hesabı ilə məğlub olan Cənubi Koreya yığması, Atlanta Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.

Hon Yon-Ho Cənubi Koreya yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Bürünc medal uğrunda oyunda Macarıstan yığmasını 28:33 hesabı ilə məğlub edən Cənubi Koreya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 3-cü yerdə başa vurdu və bürünc medal qazandı.

Həmçinin bax
------------

* Cənubi Koreya 1992 Yay Olimpiya Oyunlarında
* Cənubi Koreya 1996 Yay Olimpiya Oyunlarında
* Cənubi Koreya 2008 Yay Olimpiya Oyunlarında

İstinadlar
----------

1. ↑  "Hon Yon-Honun tərcümeyi-halı  (ing.)". www.sports-reference.com. 17 April 2020 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 may 2019-cu il.

| ⛭Cənubi Koreya yığması — 1992 Yay Olimpiya Oyunları (I yer) |
| --- |
| Ja-Kyun • Yon-Ho • Ri-Ra • Hva-So • Ho-Yon • Mi-Yon • O-Kyon • Hye-So • Hyang-Ja • Un-Yon • Son-O • Yon-Lim • Kap-So |  |

| ⛭Cənubi Koreya yığması — 1996 Yay Olimpiya Oyunları (II yer) |
| --- |
| Un-Hi • Sun-Hi • Yon-Ho • Çon-Şim • Un-Mi • Yon-Mi • Mi-Sim • Ran • San-Un • O-Kyon • Hyang-Ja • Son-O • Yon-Ran • Yon-Lim • Hye-Yon • Sun-Yon |  |

| ⛭Cənubi Koreya yığması — 2008 Yay Olimpiya Oyunları (III yer) |
| --- |
| Yun-Hva • Min-Hi • İm-Yon • Yon-Ho • Sun-Yon • Ça-Yon • Nam-Sun • On-A • Min-Hi • Pil-Hi • Son-O • Yon-Ran • Çun-Hi • Ha-Rim |  |
**Ço İm-Yon** (d. 14 fevral 1981) — Cənubi Koreyanı təmsil edən həndbolçu.

Karyerası
---------

Ço İm-Yon Cənubi Koreya yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Danimarka yığmasına 38:36 hesabı ilə məğlub olan Cənubi Koreya yığması, Afina Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.

Daha sonra Ço İm-Yon Cənubi Koreya yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Bürünc medal uğrunda oyunda Macarıstan yığmasını 28:33 hesabı ilə məğlub edən Cənubi Koreya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 3-cü yerdə başa vurdu və bürünc medal qazandı.

Ço İm-Yon Cənubi Koreya yığmasının heyətində 2012-ci ildə London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Bürünc medal uğrunda oyunda İspaniya yığmasına 32:30 hesabı ilə məğlub olan Cənubi Koreya yığması, London Olimpiadasını 4-cü yerdə başa vurdu.

Həmçinin bax
------------

* Cənubi Koreya 2004 Yay Olimpiya Oyunlarında
* Cənubi Koreya 2008 Yay Olimpiya Oyunlarında
* Cənubi Koreya 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ço İm-Yonun tərcümeyi-halı  (ing.)". www.sports-reference.com. 13 December 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 may 2019-cu il.

| ⛭Cənubi Koreya yığması — 2004 Yay Olimpiya Oyunları (II yer) |
| --- |
| Yon-Ran • Kyon-Ha • Sun-Hi • Sun-Yon • On-Yo • Son-Hi • Hyun-O • Ça-Yon • Son-O • O-Kyon • San-Un • Bo-Hi • İm-Yon • Pil-Hi • Yon-So |  |

| ⛭Cənubi Koreya yığması — 2008 Yay Olimpiya Oyunları (III yer) |
| --- |
| Yun-Hva • Min-Hi • İm-Yon • Yon-Ho • Sun-Yon • Ça-Yon • Nam-Sun • On-A • Min-Hi • Pil-Hi • Son-O • Yon-Ran • Çun-Hi • Ha-Rim |  |

| ⛭Cənubi Koreya yığması — 2012 Yay Olimpiya Oyunları (IV yer) |
| --- |
| Hu • Sun-Hi • On-A • Yu-Ra • Han-Na • Ça-Yon • Mi-Yon • Un-Hu • Kyon-Ha • Yon-Şim • Ha-İn • İm-Yon • Yi-Ha • Hyo-Bi • Un-Bi |  |
**Böyük Şərq** (*türk.* Büyük Doğu ) — Türkiyədən Nəcib Fazil Qısakürək tərəfindən irəli sürülən islamçı ideologiya.

Nəcib Fazil əsərlərində Böyük Şərq ideologiyasının konturunu "islam anlayışının yenilənməsi" əsas tezisi ətrafında izah etmişdir. O, siyasi, mədəni, əxlaqi və fikri mülahizələrdən istifadə edərək "ideal islam dövləti"ni irəli sürmüşdür. "İdeal İslam dövləti" bu gün "Böyük Alilik dövləti" kimi tanınan İBDA-C konsepsiyası ilə təmsil olunur.

İslamı əsas istinadlarının mərkəzinə qoyan Böyük Şərq ideologiyası Türkiyə Respublikasının birpartiyalılıq dövründə yetişən islamçı aydınların istifadə etdiyi modernist bir ideologiyaya çevrilmişdir. Nəcib Fazildən sonra Böyük Şərq ideologiyasını İBDA-C qurucusu və kürdəsilli məhkum edilmiş terrorçu Saleh Mirzəbəyoğlu daşımışdır. İBDA-C Türkiyəni devirmək və "Böyük Alilik dövləti"ni yaratmaq məqsədini daşıyır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Büyük Doğu". www.biyografi.info. 20 January 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 May 2021.
2. ↑  Kısakürek, Necip Fazıl. İdeolocya Örgüsü, 21. Baskı. İstanbul: Büyük Doğu Yayınları, 2015.
3. ↑  Toker, Mehmet Şevki. "Bir Batı Dışı Modernlik Yaklaşımı Olarak Büyük Doğu İdeolojisi". Ekonomi Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 2019, 4 (1): 50-68
İdfu şəhərinin mərkəzi hissəsi.
**İdfu** (*ərəb.* إدفو‎) - Misirin cənub hissəsində, Nil çayının sahilində yerləşən şəhər. Nil çayının qərb sahilində Esna və Avan şəhərlərinin arasında yerləşir. Əhalisi 60 min nəfərə yaxındır. İdfu şəhəri eyni adlı Qədim Misir dövrünə aid məbədin şəhər yaxınlığında yerləşməsi ilə tanınmışdır. İdfu məbədi Qədim Misirə aid məbədlər arasında ən yaxşı vəziyyətdə olan ikinci məbəd hesab olunur. Məbədin 50 metr qərb tərəfində Tell İdfu olaraq adlandırılan qədim yaşayış yeri aşkar olunmuşdur. Şəhərin 5 km şimal hissəsində kiçik pilləkənli piramidaların xarabalıqları aşkarlanmışdır.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Qısa yəhudi · Britannica (onlayn) · Pauly-Wissowa · Universalis |
| Normativ yoxlama | BNF: 153773668 · GND: 4013553-6 · LCCN: n84094110 · SUDOC: 027379884 · VIAF: 138424403 · WorldCat VIAF: 138424403 |
**Şotland sallaqqulaq pişiyi** və ya skottiş - fold (ing. *Scottish Fold*) — məxsusi qulaq quruluşu olan (qulaqlar önə və aşağı əyilmiş) pişik cinsi. Bu pişiklərin qeyri - adi xarici görünüşünün səbəbi genetik mutasiyadır.

Tarixi
------

Öz yaranmasına görə bu pişiklər 1961 - ci ildə Şotlandiyanın Petşir qraflığında yerləşən fermada doğulmuş və gözlənilməz mutasiya aşkarlanmış pişik balalarına borcludurlar. Çoban Uilyam Ross ağ pişik balası Syuzini əldə edir. Müasir skotiş - foldlar məhz Syuzidən törəyiblər. Təəssüflər olsun ki, bu pişik erkən yaşda avtomobilin altında qalsa da o vaxta qədər o, daha bir qulağı sallaq pişik balasını - Snuksu dünyaya gətirməyə macal tapmışdı. Snuks bu cins pişiklərin artmasında böyük rol oynamışdır. İlk vaxtlar hesab edirdilər ki, bu pişiklər kardır. Lakin bu ehtimallar özünü doğrultmadı amma xüsusi quruluşuna görə onların qulaqlarına tez - tez təmizləmə lazımdır.

Sağlamlığı
----------

Skottiş - foldları bir - birilə cütləşdirmək olmaz, belə ki bu sümük problemlərinə səbəb ola bilər. Onların partnyorlarının skottiş - strayt (qulaqları düz olan şotland pişikləri) cinsindən olması arzuolunandır.

Xarici görünüşü
---------------

Orta ölçülü, möhkəm, harmonik bədən quruluşuna malik. Tükləri qısa, qalın, elastik və yumşaqdır. Rəngi müxtəlif cür ola bilər. Qulaqlar enlidir və yuxarı hissəsi qulaq dəliyini örtür. Gözləri iri, dairəvi, açıq və genişdir. Gözləri müxtəlif rəngdə ola bilər, adətən tüklərin rənginə uyğun olur. Bəzən müxtəlif rəngli gözləri olan pişiklərə də rast gəlinir. Bədəni uzunsov və zərifdir. Çiyinləri və budlarının ni eynidir, sinəsi həcmli və genişdir. Ayaqları orta və uzun, möhkəm olur. Quyruğu orta və uzun, başlanğıcı qalın və getdikcə nazikləşən olur.

Davranışı
---------

Şotland sallaqqulaq pişiyi sakit xarakterə malikdir, evə, insanlara bağlılığı ilə seçilir. Adi pişiklərdən fərqli olaraq səsi daha ciyiltilidir. Digər bir xüsusiyyəti isə heç bir kömək olmadan arxa ayaqları üstə dura bilməsidir. Bəzən arxası üstə yatırlar. Bu pişik cinsi oynaqdır, öyrətmək asandır, bu səbəbdən də onları tez-tez sərgilərdə görmək olar. Bəzən televizora da baxırlar. Uşaqlarla çox yaxşı yola gedirlər lakin çox səs - küylü ortamda qorxa bilərlər.

Şəkilləri
---------

* Nadir rəngli sallaqqulaqNadir rəngli sallaqqulaq
* Mavi rəngliMavi rəngli
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Xarici keçidlər
---------------

What is a Scottish Fold?

Scottish Fold Cats
**Can** — bəzən psixika termininin sinonimi kimi işlədilən termin.

Fəlsəfə tarixində bu anlayışla insanın idealizimdə xüsusi qeyri-maddi substansiya ilə eyniləşdirilən daxili aləminə baxış ifadə olunmuşdur. İbtidai insanların təsəvvüründə Can nə isə maddi bir şey hesab edilmişdir (qan,nəfəs və s.). Dində can dedikdə bədəndən asılı olmadan "o dünyada" müstəqil mövcud olan nə isə qeyri-cismani, ölməz, qeyri-maddi qüvvə başa düşülür. İdealist fəlsəfədə Can şüurun bu və ya digər ünsürü ilə eyniləşdirilir. Platonda bu əbədi ideyalar, Hegeldə ruhun materiya ilə əlaqəsində ən aşağı hissi təzahürüdür (hiss edən və fəal Can.). Dualist təlimlərdə Can nə isə əzəli və bədənlə birlikdə mövcud olan bir şey kimi başa düşülür (Dekart, Spenser, Vundt, Cems). XIX əsrə qədərki materializimdə (Demokrit, metafizik materizlizm) Can törəmə, iknci bədəndən asılı hesab edilmişdir. Lakin burada psixi fəaliyyət olmaq etibarilə Can adi mexaniki və yaxud fiziki-kimyəvi, proseslərə müncər edilirdi. Çox vaxt ayrı-ayrı materialist filosoflar aləmin ümumiliklə Canlılığına ehtimal etmişlər (Hilozoizm). İnsan psixikasının həqiqi elmi izahı dialektik materializmdə verilmişdir. Bu fəlsəfə müasir təbiətşünüslığın məlumatları əsasında Can haqqında qeyri-elmi, idealist təsəvvürləri rədd edir.
**Commonwealth Bank of Australia** (*azərb.* Avstraliya Birlik Bankı‎) — Avstraliyanın ən böyük bankıdır. Commonwealth Bank pərakəndə satış, fondların idarə edilməsi, yaşlılıq təqaüdü, sığorta, investisiya və vasitəçilik xidmətləri də daxil olmaqla bir çox maliyyə xidmətləri təqdim edirlər.

Commonwealth Bank of Australia 2008-ci ildə yanvar ayı üçün Avstraliya Fond birjasında ikinci ən böyük listinq şirkəti idi. 7 dekabr 2007-ci ildə Avstraliyanın ən rahat bankı adı uğurunda mübarizədə ANZ-ə qalib gələ bilmişdir.

1911-ci ildə Avstraliya hökuməti tərəfindən əsası qoyulmuş Commonwealth Bank of Australia Avstaliya Milli Bankı, ANZ və Westpac ilə birlikdə Avstraliyanın "böyük dördlüyünə" daxildir. 1912-ci ildə Tasmaniya, 1920-ci ildə isə Kvinslendin banklarını özünə birləşdirdi. 1931-ci ildə Yeni Cənubi Uels və Qərbi Avstraliyanın dövlət yığım bankları ilə birləşdi.

Bank müxtəlif xidmətlər göstərir: fiziki şəxslər üçün bank xidmətləri (xüsusi və kiçik biznesi olan müştərilərə xidmətlərin göstərilməsi); beynəlxalq maliyyə xidmətləri (bank offşor imkanları nəzərə alır və bank işi, sığorta, investisiya xidmətləri göstərir); beynəlxalq fəaliyyət: Commonwealth Bank of Australia həm inkişaf etmiş, həm də inkişaf etməkdə olan ölkələrdə (İndoneziya, Fici və Çin; London, Nyu-York, Tokio, Sinqapur, Honkonq və Oklenddə filiallar) mövcuddur; məhsul və xidmətlər: Commonwealth Bank of Australia müştərilərə borc, kredit kartları və yığım hesabları kimi geniş məhsul və xidmət spektri təqdim edən Avstraliyanın ən iri pərakəndə bankıdır.

Bu gün Commonwealth Bank of Australia-ın bütün Avstraliyada 1000 filialı və 3,3 min bankomatı var. Gün ərzində 120 milyon zəngə cavab verən 10 qaynar xətt mərkəzi də fəaliyyət göstərir. 187 min EFTPOS terminalı mövcuddur. İşçilərinin sayı 38 minə çatır. Commonwealth Bank of Australia ən iri 500 korporasiya reytinqində 267-ci yeri tutur (Fortune 500).

Xarici keçidlər
---------------

* Commonwealth Bank
**Orqan** (*lat.* organum; q.yun. ὄργανον - alət) — klavişli nəfəs aləti. Böyük konsert orqanları bütün digər musiqi alətlərindən daha böyükdür. Orqan dizaynı müxtəlif uzunluqlu və diametrli külək boruları, havanın vurulması üçün qurğu, klaviaturalı konsol və trakt üzərində qurulub. Orqanın səs orijinallığı hər bir alət üçün dəsti fərdi olan xüsusi tembrlərlə (" registrlər ") müəyyən edilir.

Tarixi
------

Orqan ən qədim musiqi alətlərindən biridir. Hugo Riman hesab edirdi ki, orqanın əcdadı qədim Babilə gedib çıxır (e.ə. 19-cu əsr): "Körük boru vasitəsilə şişirilmiş, əks ucunda isə, şübhəsiz ki, qamış və bir neçə deşik olan boruları olan bir gövdə var idi". Orqan embrionunu Pan fleytası, Çin şeni və digər oxşar alətlərdə də görmək olar.

Orqanın e.ə.285-222-ci illərdə İsgəndəriyyədə yaşamış yunan Ktesibi tərəfindən icad edildiyi güman edilir.  Bənzər alətin təsviri Neron dövründən bir sikkə və ya nişanda görünür.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Риман Г.* Катехизис истории музыки. Ч. 1. М. 1896. 2.
2. ↑  Ктесибий // Большая российская энциклопедия. Том 16. Москва, 2010, стр. 190 Arxiv surəti 22 dekabr 2017 tarixindən Wayback Machine saytında.
**Yörg Rossopf** (22 may 1969) — Qərbi Almaniyanı və Almaniyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.

Karyerası
---------

Yörg Rossopf Qərbi Almaniyanı 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 17-ci, cüt turnirdə isə 9-cu pillənin sahibi olub.

Daha sonra Yörg Rossopf Almaniyanı 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci pillənin, cüt turnirdə isə gümüş medalın sahibi olub.

Yörg Rossopf Almaniyanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə bürünc medalın, cüt turnirdə isə 4-cü pillənin sahibi olub.

Daha sonra Yörg Rossopf Almaniyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.

Yörg Rossopf Almaniyanı 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Olympedia.org.* "**Jörg Roßcopf**". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
**Nesrin Akkoç** (d. 1964), kino və serial oyunçusu, aktivist.
1964-ci ildə doğan Nesrin Akkoç, Açık Öğretim Fakültesi, İqtisad fakültəsini bitirmişdir. İncəsənət həyatına teatr işləriylə başladısa da əsl karierinin başlanğıcını 1988-ci ildə Milliyyət qəzetinin açdığı bir gözəllik yarışmasında "kinosu kraliçası" seçilməsiylə etdi. Eyni il rejissorluğunu Ünal Küpeli'nin etdiyi "Həyat Oyunu" adlı filmlə kamera qarşısına keçən sənətçi, fasilələrlə serial və kino filmlərində müxtəlif rollarda oynadı. ÇASOD üzvü olan Akkoç, ÇYDD, şikəstlər Dərnəyi və s. kimi bir çox qeyri-hökumət quruluşunda bir dizi fəaliyyətə qatıldı

Filmleri
--------

* *Şampiyon Dedem* - 2008
* *Can Pazarı* - 2006
* *Acı Ekmek* - 2006
* *Akbabalar* - 2006
* *Düzen* - 2005
* *Ver Elini İstanbul* - 2005
* *Alman Gelin* - 2000
* *Sınır* - 2000
* *Ezo Gelin* - 2000
* *Yalancı* - 1993
* *Deniz Gurbetçileri* - 1991
* *Aile Bağları* - 1991
* *Yıldızlar Gece Büyür* - 1991
* *Köroğlu* - 1991
* *Başka Olur Ağaların Düğünü* - 1990
* *Bizimkiler* - 1989
* *El Kızı* - 1989
* *Herşeye Rağmen* - 1988
* *Uyanık Gazeteci* - 1988
* *Sevgi Payı* - 1988
* *Hayat Oyunu* - 1988

Qaynaqlar
---------

1. ↑
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2014-04-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-11.

Xarici keçidler
---------------

* *Nesrin Akkoç* — IMDb səhifəsi
**Melissa Rippon** (20 yanvar 1981, Sidney) — Avstraliyanı təmsil edən su poloçusu. Melissa Rippon, Avstraliya yığmasının heyətində 2008-ci ildə baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında və 2012-ci ildə baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında bürünc medal qazanıb.

Karyerası
---------

Melissa Rippon, 2004-cü ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Birləşmiş Ştatlar yığmasına 5:6 hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarını 4-cü yerdə başa vurdu.

Melissa Rippon, 2008-ci ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Macarıstan yığmasını 9:9 (3:2 penaltilər seriyasında) hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 3-cü yerdə başa vurdu.

Melissa Rippon, 2012-ci ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Macarıstan yığmasını 13:11 hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXX Yay Olimpiya Oyunlarını 3-cü yerdə başa vurdu və Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı.

İstinadlar
----------



| ⛭Avstraliya yığması - 2004 Yay Olimpiya Oyunları (4-cü yer) |
| --- |
| Emma Knox • Rebekka Rippon • Nikita Kuffe • Naomi Kastl **(K)** • Bronvin Mayer • Belinda Bruks • Jodie Stuhmke • Keyt Qunter • Eliza Norvud • Kelli Heuçan • Jemma Brovnlov • Coanna Foks • Melissa Rippon • Baş məşqçi: İstvan Görgenyi |  |

| ⛭Avstraliya yığması - 2008 Yay Olimpiya Oyunları (bürünc medal) |
| --- |
| Emma Knox • Qemma Beadsvort • Nikita Kuffe • Rebekka Rippon • Suzie Fraser • Bronven Knox • Taniele Qofers • Keyt Qunter • Cenna Santoromito • Mia Santoromito • Melissa Rippon • Ami Hetzel • Alisiya Makkormak • Baş məşqçi: Greg McFadden |  |

| ⛭Avstraliya yığması - 2012 Yay Olimpiya Oyunları (bürünc medal) |
| --- |
| Bronven Knox • Keyt Qunter • Qlencora Ralf • Aşleiq Soutern • Nikola Zaqame • Ceyn Moran • Holli Linkoln-Smit • Rovena Vebster • Qemma Beadsvort • Melissa Rippon • Sofie Smit • Alisiya Makkormak • Viktoriya Brovn • Baş məşqçi: Greg McFadden |  |