Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Novlu.

**Novlu** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Novlu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Tarixi
------

1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.Kənd 2020 ci ildən Azərbaycan ordusunun nəzarətinə keçib.

1918 soyqırımına (Q.Nijdenin və A.Ozanyanın başçılığı ilə) tuş gələn obalarından biri olan Novlu kəndi Kəpəz dağının "Qarağac bulağı" və "İmamzadə bulağı" meşəliyi (burada 150-yə qədər yaşı 600 ilə çatan və üzərində qoç heykəlləri qoyulmuş qəbirlər olmuşdur. Mühafizəçisi Gorus şəhərinin Ağbulaq kəndindən olan Seyid Haşım ağa (1875-1960) idi, bu ocaq da barbarlar tərəfindən yandırılmışdır, qoç qəbirləri dağıdılmış və xeylisi aparılmışdır), "Saqqızsultan meşəliyi" (burada ən çox daş vələs və vən ağacları bitirdi. "Vəndam" toponimi bu sözdən yaranıb) əhatəsində yerləşməklə həm də Gorusun müsəlman-türk mənşəli Qurdqalağı, Şamsız, Şirnuxu kəndləri yaxınlığında idi. Novlu kəndinin simsarındakı "Göy qala" dağı və oradakı mağara, "Aynaxlı dərəsi", Davudlu kəndinin mərkəzindəki "Nəbi bağı" (alma, armud, gilas, qoz, tut ağaclarından ibarət) yerləri Qaçaq Nəbinin adı ilə bağlıdır. Bu kənddəki su dəyirmanı Tapdıq Xudayar oğlu (1883-1972) tərəfindən Gorus çayından ayrılmış qolun üstündə tikilmişdi. Bu dəyirman da düşmən hədəfinə tuş gəlmişdi.

Novlu kəndindən Alı, Hüseyn və Təmraz İsmayıl oğullarının, Murtuza Cəfər oğlunun (1875-1965), Məcid Cəfər oğlunun (1876-1964), Şiralı İsa oğlunun (1882-1972), Adil İsa oğlunun (1890-1943), Qara İsmayıl Təmraz oğlunun (qardaşları Cavad və İbadla birgə), Göyüş Hümbətalı oğlunun (1872-1954), Albaba Allahverdi oğlunun (1853-1943, kəndin imkanlı şəxsi olub, həm də döyüşçüləri silah-sursatla təmin edib) müqavimətinə baxmayaraq düşmən əvvəlcədən bu soyqırımına hazırlıq gördüyündən qanlı faciələr bütün yaşayış yerlərini əhatə etmişdir. Novlu kəndinin igid döyüşçüsü Bərxudar Şahbaz oğlunu (1885-1918) haylar Gorus nahiyəsinin Kərəvünc kəndi yaxınlığında qətlə yetirmişlər (onun qardaşları Tanrıverdi və Novruz da bu döyüşlərdə vuruşub), ümumilikdə bu kənddən 35 döyüşçü, Davudlu və Məzrə kəndlərinin 25 dinc sakini həmin illərdə şəhid olmuşdur.

Toponimikası
------------

Novlu kəndi dağətəyi ərazidədir. Keçmiş adı Novlu dərə olmuşdur. Kənd salındığı dərənin adını daşıyır. Dərə isə burada daş novlu (su yolu olan) bulaq olduğu üçün belə adlandırılmışdır.

Əhalisi
-------

"*1886-cı il ailə siyahılarından çıxarılmış Zaqafqaziya diyarının əhalisi haqqında statistik məlumatlar toplusu*"na görə, kənddə 27 evdə 113 şiə kürd yaşayırdı.

Həmçinin bax
------------

* Qubadlı rayonu

İstinadlar
----------

1. ↑  *Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi.* "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı" (PDF) (az.). stat.gov.az. 2019. 2020-04-16 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-04-16.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-05.
3. ↑  Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
4. ↑  Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. Тифлис. 1893.

Xarici keçidlər
---------------

* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti

|  |  |
| --- | --- |
| Qubadlı rayonu | *Qubadlı rayonu ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

|  |  |
| --- | --- |
| Kənd | *Kənd ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

| ⛭Qubadlı rayonunun yaşayış məntəqələri |
| --- |
| Şəhərlər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Məhv edilmiş | Qubadlı |

 |  |
| Kəndlər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Bərpa edilmiş | Xanlıq |
| Məhv edilmiş | Abdalanlı • Alaqurşaq • Altınca • Armudlu • Aşağı Cibikli • Aşağı Xocamsaqlı • Aşağı Mollu • Balahəsənli • Balasoltanlı • Ballıqaya • Başarat • Bəxtiyarlı • Boyunəkər • Cılfır • Çardaqlı • Çaytumas • Çərəli • Davudlu • Diləli Müskənli • Deşdahat • Dəmirçilər • Dondarlı • Eyvazlı • Əbilcə • Əfəndilər • Əliquluuşağı • Əyin • Fərcan • Göyər Abbas • Göyərcik • Göyyal • Gürcülü • Hal • Hat • Həkəri • Həmzəli • Hərtiz • Hüseynuşağı • Xallava • Xələc • Xəndək • Xıdırlı • Xocahan • Xocik • İşıqlı • Kürd Mahruzlu • Kavdadıq • Qaracallı • Qarağac • Qaraimanlı • Qarakişilər • Qaraqoyunlu • Qaralar • Qayalı • Qədili • Qəzyan • Qilican • Qiyaslı • Qundanlı • Ləpəxeyranlı • Mahmudlu • Mahruzlu • Mehrili • Məlikəhmədli • Məmər • Mərdanlı • Məzrə • Milanlı • Mirlər • Mollabürhan • Mollalı • Muğanlı • Muradxanlı • Novlu • Padar • Poladlı • Sarıyataq • Saray • Saldaş • Seləli • Seytas • Şurnuxu • Tarovlu • Tatar • Teymur Müskənli • Tinli • Yuxarı Cibikli • Yuxarı Xocamsaqlı • Yuxarı Mollu • Yusifbəyli • Ulaşlı • Zilanlı • Zor |
| Ləğv olunmuş | Gödəklər |

 |