**Baba Sadayoşi** (馬場貞由?, 1787 – 12 sentyabr 1822) – Edo dövründə yaşamış Yaponiya tərcüməçisi və ranqaku alimi. **Sacuro** (佐十郎?), **Kokuri** (穀里?) və **Teyyu** (貞由?) adlarından da istifadə etmişdir. Yaponiyada vaksinasiyaya və Qərb metallurgiyasına dair ilk əsərlərin müəllifi olmuşdur.

Karyerası
---------

Baba Sadayoşi Şizuki Tadaonun şagirdi olmuş, holland dilini öyrənmiş və Yaponiyanın Naqasaki şəhərində yerləşən Tərcüməçilik Bürosunda işləmişdir. 1808-ci ildə Edo şəhərinə dəvət olunaraq Astronomiya Bürosunun tərcüməçisi olmuşdur.

1811-ci ildə yaradılmış Barbar Kitablarının Tərcüməsi Ofisində işləməyə başlamış və buradakı ilk işi Vasili Qolovninin gəmisində tapılmış məktubları tərcümə etmək olmuşdur. O, Ezo adasına gedərək Qolovnindən rus dili təlimi almışdır. 1811–1839-cu illərdə nəşr olunmuş *"Kosey şinpen"* (*azərb.* "Sağlamlıq üçün yeni kompendium"‎) əsərinin tərtibində iştirak etmişdir.

Əsərləri
--------

O, holland dilində bir neçə kitabın müəllifi olmuşdur. Holland dili ilə yanaşı rus dilini də öyrənmiş, Mixail Lomonosovun şeirlərini rus dilindən yapon dilinə tərcümə etmişdir. Vaksinasiyadan bəhs edən *"Tonka hiketsu"* (*azərb.* "Vaksinasiya ilə təbii çiçəyin qarşısını almaq"‎) kitabını 1822-ci ildə rus dilindən tərcümə edərək yazmışdır. Bu əsər Yaponiyada vaksinasiya metoduna dair ilk əsər olmuşdur. O, Vasili Qolovninin köməyi ilə rusca-yaponca lüğət tərtib etmiş, eləcə də, onun qeydləri əsasında 1813-cü ildə *"Roqo bunpo kihan"* (*azərb.* "Rus qrammatikasının qaydaları"‎) əsərini yazmışdır. Otsuki Qentakuya holland dilindən tibbi mətnlərin tərcüməsində kömək etmişdir.

Baba 1810-cu illərdə Qərb metallurgiyası haqqında *"Taysey şiçikin yakusetsu"* əsərini yazmışdır. Bu əsər Yaponiyada Qərb metallurgiyasına dair ilk əsər olsa da, ancaq 1854-cü ildə nəşr olunmuşdur. Baba dəmiri bəşəriyyət üçün ən əhəmiyyətli metal hesab etmişdir.

Şagirdləri
----------

Udaqava Yoan və Rinso Aoci onun şagirdləri olmuş, ondan holland dili dərsləri almışdırlar. Udaqava onun təsiri altında *"Roşioci on ko"* (*azərb.* "Rus hərfləri və səsləri haqqında traktat"‎) əsərini yazmışdır. Babanın ölümündən sonra onun Tərcüməçilik Bürosundakı yerini Yoşio Çuciro tutmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  *Doke, Tatsumasa.* "Yoan Udagawa: A Pioneer Scientist of Early 19th Century Feudalistic Japan" (PDF). Japanese Studies in the History of Science (ingiliscə). 12. 1973: 99–120. 2021-10-17 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2022-12-10.
2. 1 2 3 4 5 6  *Joby, Christopher.* The Dutch Language in Japan (1600–1900) (ingiliscə). Brill. 2021. ISBN 978-90-04-43644-2. 2023-07-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 dekabr 2022.
3. 1 2 3 4  *Iida, Kenichi.* "Origin and development of iron and steel technology in Japan" (ingiliscə). 1980. 2022-01-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 dekabr 2022.
4. ↑  Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). III cild (G–I). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 44. ISBN 0-87011-623-1. 2022-09-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 dekabr 2022.
5. ↑  Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). VI cild (Niju–Saka). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 116. ISBN 0-87011-626-6. 2022-09-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 dekabr 2022.
6. ↑  The Japan Biographical Encyclopedia & Who's Who (ingiliscə) (II). Tokio: Rengo Press. 1961. səh. 45. İstifadə tarixi: 10 dekabr 2022.