**UMEA Dəniz Biologiyası İnstitutu** (*ukr.* Інститут морської біології НАН України) — Odessada yerləşən Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Tədqiqat İnstitutu. 

İnstitut, Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının A.O.Kovalevski adına Cənub Dənizləri Biologiya İnstitutunun Odessa filialının bazasında yaradılmışdır. İnstitutun yerləşdiyi bina, Asvadurov adına yaşayış evi yerli əhəmiyyətli memarlıq abidəsidir.

Təhsil tarixi
-------------

Lustdorfda Odessa Bioloji Stansiyasının binası
İnstitut 21 dekabr 1953-cü ildə Ukrayna SSR Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Hidrobiologiya İnstitutunun Odessa Bioloji Stansiyası kimi yaradılmışdır. 1963-cü ildə Sevastopolda Cənub Dənizlərinin Biologiya İnstitutu yaradıldıqdan sonra bioloji stansiya 11 iyun 1963-cü il tarixli 796 saylı fərmanla Cənub Dənizlərinin Biologiya İnstitutunun Odessa filialı kimi yenidən təşkil edilib. Uzun müddət bioloji stansiyanın (1953-1963-cü illərdə) və institut filialının (1963-1972-ci illərdə) rəhbəri biologiya elmləri doktoru, professor Konstantin Aleksandroviç Vinoqradov olmuşdur. 1972-1989-cu illərdə filiala Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının akademiki, biologiya elmləri doktoru, professor, Ukraynanın əməkdar elm və texnika xadimi Yuvenali Petroviç Zaytsev rəhbərlik etmişdir. 1989-1994-cü illərdə instituta coğrafiya elmləri doktoru, professor Aleksandr Mixayloviç Bronfman rəhbərlik edib, akademik Zaytsev isə filialın baş elmi işçisi vəzifəsində qalıb. 1994-2014-cü illərdə filialın rəhbəri biologiya elmləri doktoru, professor Boris Georgiyeviç Aleksandrov olub.

2 iyul 2014-cü il tarixində Ukrayna Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin 161 nömrəli qərarı ilə Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının A.O.Kovalevski adına Cənub Dənizləri Biologiya İnstitutunun Odessa filialı "Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Dəniz Biologiyası İnstitutu" dövlət müəssisəsinə çevrildi.

Sahələri
--------

İnstitut su ekosistemlərinin biologiyası və ekologiyası üzrə hərtərəfli fundamental və tətbiqi tədqiqatlarla məşğul olur. Əsas iş sahələri aşağıdakılardır:

* Böyük liman-sənaye komplekslərinin və aqlomerasiyaların təsiri ilə su anbarlarının ekologiyası
* Hidrobioloji təkmilləşdirmə və pozulmuş ekosistemlərin yenilənməsi
* Obyektiv diaqnoz və onların gələcək vəziyyətinin proqnozlarını əldə etmək üçün su ekosistemlərinin riyazi modelləşdirilməsi
* Qara dənizin (Ukrayna) şimal-qərb hissəsinin şelfində, Dunay-Dnepr çayının sahilyanı ərazilərində və estuarlarında kompüter ekoloji məlumat bazalarının yaradılması.

Hidrobioloji nümunələrin toplanması, emalı və elmi məlumatların təhlili üçün müasir üsullar hazırlanır. Elmi ekoloji qiymətləndirmələr aparılır, ekosistemlərin mühafizəsi, idarə olunması və onların davamlı inkişafı üsulları təkmilləşdirilir. İnstitut hidrobiologiya və zoologiya ixtisasları üzrə aspirantura və doktoranturaya elmi kadrlar hazırlayır.

Elmi şöbələri
-------------

* Biosikllərin ekoloji inteqrasiyası şöbəsi
* Regional qrupların ekologiya şöbəsi
* Su mühitinin keyfiyyəti şöbəsi
* Su bitki örtüyünün morfo-funksional ekologiyası şöbəsi

2019-cu il yanğını
------------------

Dəniz Biologiyası İnstitutunda yanğın
2019-cu il dekabrın 4-də binada yanğın baş verdi. İqtisad Kollecinin yerləşdiyi binanın 3-cü mərtəbəsində başlayan yanğın daha sonra bütün binaya keçib. Müəssisənin elmi kitabxanası, laboratoriya avadanlığı, prototipləri və elmi kolleksiyaları yanğın zamanı yanıb. Yanğın zamanı İnstitutun direktoru Boris Georgieviç Aleksandrov və İnstitutun əməkdaşı da daxil olmaqla 16 nəfər həlak olub.

Həmçinin bax
------------

* Biostansiya

İstinadlar
----------

1. ↑  "Адміністрація". 2021-04-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-20.
2. ↑   Arxivləşdirilib 2019-12-26 at the Wayback Machine Про пожежу 04.12.2019
3. ↑  "Эксперты опознали всех жертв пожара в колледже в Одессе - ИА REGNUM". 2019-12-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-28.

Xarici keçidlər
---------------

* "Одесский филиал Института биологии южных морей имени А. О. Ковалевского". 2018-10-14 tarixində arxivləşdirilib.
* "REEF: Odessa Branch Institute of Biology of the Southern Seas, National Academy of Sciences of Ukraine (OBIBSS)" (ingilis). 2015-02-16 tarixində arxivləşdirilib.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook |
| Normativ yoxlama | ISNI: 0000000107251417 · NKC: ko2002103459, ko2002103458 · SUDOC: 069070458 · VIAF: 167432875 · WorldCat VIAF: 167432875 |