**Siyavuş Firudin oğlu Mustafayev** (1968, Qaraxanbəyli, Naxçıvan rayonu) — Azərbaycan dövlət xadimi. O, 1992-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Daxili İşlər naziri təyin edilmiş, lakin bu təyinat Naxçıvan Ali Məclisi tərəfindən təsdiqlənməmişdir. Bundan sonra Mustafayev Daxili İşlər Nazirliyi və Naxçıvan Xalq Cəbhəsinin dəstəyi ilə Naxçıvanda çevrilişə cəhd etmiş, uğursuz olmuşdur. O, 1993-cü ildə Naxçıvan Daxili İşlər nazirinin müavini təyin edilmişdir. Mustafayev həmin il həbs edilmiş, lakin 2001-ci ildə əfv edilmişdir. O, 2020-ci ildə orduya dəstək yürüşündəki iştirakına görə həbs edilmişdir.

Erkən illəri
------------

Siyavuş Firudin oğlu Mustafayev 1968-ci ildə Azərbaycan SSR-nin bir hissəsi olan Naxçıvan MSSR Babək rayonunun Qaraxanbəyli kəndində anadan olmuşdur. O, Azərbaycan Bədən Tərbiyəsi İnstitutundan məzun olmuşdur. Mustafayev Milli Azadlıq Hərəkatı dövründə Azərbaycan Xalq Cəbhəsinə üzv olmuşdur. Müstəqillik dövründə o, Naxçıvan Muxtar Respublikası Bədən Tərbiyəsi və İdman Komitəsinin sədri olmuşdur.

Çevriliş cəhdi
--------------

 *Əsas məqalə: Naxçıvanda dövlət çevrilişinə cəhd*
17 avqust 1992-ci ildə daxili işlər naziri İsgəndər Həmidov Siyavuş Mustafayevi Naxçıvan Muxtar Respublikasının (Naxçıvan MR) Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) başçısı təyin etmiş, 24 avqustda Naxçıvan DİN-in 1,500 əməkdaşı ümumi yığıncaqda Mustafayevin təyinatının əleyhinə müraciət qəbul edilmiş və qəbul edilən tələblər Bakıdakı mərkəzi hökumətə göndərilmişdir. Naxçıvan Ali Məclisinin 17 sentyabrda keçirilən sessiyasında Əsgər Ələkbərov daxili işlər naziri seçilmiş, Bakıdan gələn təyinat təsdiqlənməmişdir.

24 oktyabrda Daxili Qoşunlara bağlı hərbi desant Naxçıvana göndərilmişdir. Aralarından 100 nəfəri Naxçıvan Xalq Cəbhəsinin Ordubad rayonundan olan üzvlərindən təşkil olunmuş 300 nəfərlik qüvvələrə zirehli vasitələrlə, saat 16:00 radələrində Naxçıvan MR DİN-in binasına daxil olmuşdur. Silah dəstəyə Siyavuş Mustafayev və başqa cəbhəçilər rəhbərlik edirdi. Əlavə olaraq, basqınçılar arasında Azərbaycan Milli Ordusunun Naxçıvandakı hərbi hissəsinin hərbi qulluqçuları da var idi. Buna baxmayaraq, çevriliş cəhdi uğursuz olmuş və basqınçılar mövqelərini tərk etmişdir.

Sonrakı illəri
--------------

Mustafayev 28 oktyabrda Naxçıvan Muxtar Respublikası Bədən Tərbiyəsi və İdman Komitəsinin sədri vəzifəsindən azad edilmişdir. O, 1993-cü ildə prezident Əbülfəz Elçibəyin sərəncamı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası daxili işlər nazirinin müavini təyin edilmişdir. Mustafayev AXC hakimiyyəti devrilməsindən sonra, 1993-cü ildə həbs edilmişdir. O, prezident Heydər Əliyevin 17 avqust 2001-ci il tarixində imzaladığı əfv fərmanı ilə azadlığa buraxılmışdır.

Siyavuş Mustafayev 2020-ci ilin iyulunda Tovuz döyüşlərindən sonra Bakıda keçirilən etiraz aksiyasına qoşulmuşdur. Buna baxmayaraq o, yürüş əsnasında bir qrup şəxsin Milli Məclisin binasına daxil olması, polis maşınının aşırılması və s. hadisələrin təşkilində təqsirkar sayılaraq məhkum edilmişdir. 21 iyul 2021-ci ildə Səbail rayon Məhkəməsinin hakimi Azər Tağıyev hökm çıxarmış, Mustafayev 2 il 6 aydan 3 il 1 aya qədər şərti cəza verilmişdir.

O, 2003-cü ildə Müsavat Partiyasına üzv olmuş, lakin daha sonra partiyadan ayrılmışdır.

Siyasi mövqeyi
--------------

Siyavuş Mustafayev özü 2020-ci ilin iyulundakı yürüşə "milli hissləri" səbəbilə getdiyini bildirmişdir. Azərbaycanlı siyasətçisi Fərəc Quliyev də Mustafayevin vətənpərvər bir insan olduğunu vurğulamışdır.

Şəxsi həyatı
------------

Siyavuş Mustafayevin iki oğlu var. O, 1990-cı illərdə həbsdə olduğu müddətdə ingilis dilini öyrənmişdir.

Mənbə
-----

### İstinadlar

1. 1 2  Həsənov, 2008. səh. 451
2. 1 2 3  Həsənov, 2008. səh. 473
3. ↑  Həsənov, 2008. səh. 456
4. ↑  Alıoğlu, 2019
5. ↑  Həsənov, 2008. səh. 495
6. ↑  Meydan TV, 2021
7. ↑  Həsənov, 2008. səh. 491–492
8. ↑  Həsənov, 2008. səh. 466
9. ↑  Həsənov, 2008. səh. 467
10. ↑  Həsənov, 2008. səh. 476–477
11. ↑  Elçibəy, 1993
12. 1 2  Qabiloğlu, 2015
13. 1 2  Əhmədzadə, 2021
14. ↑  Azadlıq Radiosu, 2020
15. ↑  Azadlıq Radiosu, 2021
16. ↑  "İsa Qəmbəri tərk edən tanınmışlar - Araşdırma". 2023-04-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-10.
17. ↑  Xural, 2020
18. ↑  Fərhadoğlu, 2020

### Ədəbiyyat

* *Həsənov, Əli.* Qayıdış: 1990-1993 (PDF) (az.). "Azərbaycan" nəşriyyatı. 2008. 2022-11-15 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2022-01-25.
* *Alıoğlu, Elçin.* "Bir adamın ölməkliyi: İsgəndər Həmidov olduğu kimi". AzXəbər (az.). 30 yanvar 2019. 17 yanvar 2022 tarixində arxivləşdirilib.
* ""İlham Əliyev məlum çıxışıyla tərbiyəsini nümayiş etdirib"". Meydan TV (az.). 12 aprel 2021. 2022-01-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-25.
* "Qarabağ əlili Qarabağ yürüşünə görə məhkum edildi". Azadlıq Radiosu (az.). 22 iyun 2021. 2022-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-15.
* "AXCP-nin 12 fəalı azadlığa buraxıldı". Azadlıq Radiosu (az.). 16 noyabr 2020. 2022-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-25.
* *Fərhadoğlu, Tapdıq.* "Naxçıvanın keçmiş daxili işlər nazirinin oğlanları sərbəst buraxılıb". Amerikanın səsi (az.). 24 iyul 2020. 2022-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-15.
* *Əhmədzadə, Rüfət.* ""Nədənsə Milli Məclisə basqında fəal iştirak edən "jiletli gənclər" müəyyən olunmadı"". BizimYol (az.). 14 iyul 2021. 2022-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-25.
* *Qabiloğlu, Mahir.* "Nəriman İmranov, Siyavuş Mustafayev və ya bir əfvin TARİXÇƏSİ". Modern.az (az.). 31 iyul 2015. 2022-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-25.
* "Sabiq nazir müavininin həbsi – naxçıvanlı siyasətçilər nələr dedi..." Xural (az.). 22 iyul 2020. 2022-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-15.
* *Elçibəy, Əbülfəz.* "Azərbaycan Respublikasının şəhərlərində və rayonlarında hərbi komendantların təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti". E-qanun.az (az.). Ədliyyə Nazirliyi. 4 aprel 1993. 2022-01-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-25.