**Cokyakarta** *(Yogyakarta, Joq jakarta, Djokjakarta*) — İndoneziyada şəhər. Cokyakarta xüsusi ərazi dairəsinin inzibati mərkəzi.

Əhalisi
-------

Əhalisi 669,9 min *(2007; aqlomerasiyada 1,6 mln.*) nəfərdir.

Coğrafiyası
-----------

Hind okeanı sahilindən 35 *km*-lik məsafədə, Yava adasının mərkəzi hissəsində, Merapi vulkanından (*hündürlüyü 2911 m)* cənubda yerləşir. Avtomobil yolları qovşağı, adanın digər şəhərləri ilə dəmiryol əlaqəsi. Beynəlxalq aeroport (*Adisuçipto*).

Tarixi
------

Kotaqede, Mataram sultanlığının keçmiş paytaxtı
Cokyakarta (*Yava dilində "çiçəklənməli olan şəhər")* 1755-ci ildə Yava şahzadəsi Manqku bumi tərəfindən eyniadlı sultanlığın pay taxtı kimi salınmışdır. 19–20-ci əsrlərdə Hollandiya müstəmləkə idarəçiliyinə qarşı milli müqavimətin dayağına çevrilmişdi. Yava üsyanı (1825–30) zamanı Diponeqoronun baş qərargahı, 1942–45-ci illərdə isə Sukarnonun başçılığı ilə xalq müqaviməti hərəkatının qərargahı Cokyakartada yerləşirdi. 1946–49 -cu illərdə Cokyakarta İndoneziyanın müvəqqəti paytaxtı olmuşdur. Şəhər dəfələrlə zəlzələ və Merapi vulkanının püs kürməsindən dağıntılara məruz qalmışdır (*2006-cı il mayın 27-də baş vermiş zəlzələ nəticəsində təqribən 6 min nəfər həlak olmuşdur*).

Memarlığı
---------

Gadgah Mada Universitetinin əsas ofisi
Şəhərin tarixi mərkəzində Sultan sarayı ansamblı (*"kraton", 18-ci əsr*), park və Taman-Sari sarayının (*"Su qəsri", 1758; 2006-cı ildən bərpa edilmişdir*) qalıqları; şimal hissəsində müasir işgüzar mərkəzi (*Calan-Malioboro əsas ticarət küçəsində 19–20-ci əsrlər holland müstəmləkə üslubunda olan binalar saxlanılmışdır*) yerləşir. Bentenq-Fredeburq holland qalası (1765; hazırda İndoneziyanın müstəqilliyi uğrunda mübarizə tarixi muzeyidir) bərpa edilmişdir. Qadja-Mada Universiteti (1949) ölkənin ilk və ən nüfuzlu ali məktəbidir; Cokyakarta Dövlət Universiteti, İndoneziya İncəsənət İnstitutu (1984), həmçinin bir sıra qeyri-dövlət ali məktəbi, o cümlədən İndoneziya İslam Universiteti (1945); Klassik Yava rəqsi məktəbi və "Kölgələr" teatrı (vayanq-kulit); İslam kitabxanası (1942) və regional kitabxana (1949); İndoneziya Sonobudoyo incəsənəti muzeyi (1935), İndoneziyanın milli qəhrəmanı şahzadə Diponeqoro muzeyi, HHQ muzeyi; Okeanarium (*dünyada akulalar üçün ən iri hovuzlardan biri*), Pasar-Nqasem quş bazarı və s. fəaliyyət göstərir.

İqtisadiyyatı
-------------

Nəqliyyat sistemi
Hər il Cokyakartada İndoneziya musiqi və rəqs sənəti festivalı keçirilir. Cokyakarta turizm mərkəzidir. İşləyənlərin 2/3-sindən çoxu xidmət sferasında çalışır (əsasən, ticarət və əyləncə sənayesində). Cokyakarta batik istehsalının iri mərkəzidir.

Sənayesi
--------

Panti Rapih hospitalının əsas binası
Cokyakartanın şəhərətrafı olan Kotagede (*16–17-ci əsrlərdə Yavada Mataram imperiyasının paytaxtı olmuşdur*) gümüş üzərində döymə və zərgərlik məmulatları istehsalı üzrə ölkənin başlıca mərkəzidir; şəhərətrafı Kasonqan ənənəvi İndoneziya keramikası istehsalının mühüm mərkəzidir. Toxuculuq və tikiş məmulatları (*əsasən, batikdən geyimlər*) istehsal olunur; yeyinti (*şəkər, meyvə-tərəvəz konservi, yağ və s*.), tütün, mebel sənayesi müəssisələri fəaliyyət göstərir; metal emal edilir, ənənəvi İndoneziya sənətkarlığı əşyaları və suvenirlər hazırlanır. Cokyakartanın yaxınlığında yerləşən 8–10-cu əsrlərə aid Borobudur Budda məbədi və Pram banan hinduist məbədi kompleksi Ümumdünya irsi siyahısına salınmışdır.

Qalereya
--------

* Cokyakarta sultanlığının əsas pavilionuCokyakarta sultanlığının əsas pavilionu
* Adisusipto beynəlxalq aeroportuAdisusipto beynəlxalq aeroportu
* Taman Sari su qalasıTaman Sari su qalası
* Tuqu dəmiryol stansiyasıTuqu dəmiryol stansiyası

Həmçinin bax
------------

* Cohor Baru

İstinadlar
----------

1. ↑  The Master Book of Indonesian Territory Data 2015 (ind.).
2. 1 2 3 4 5 6 7  **Cokyakarta**// Büssel – Çimli-podzol torpaqlar / baş red. M.K. Kərimov. — Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. — Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi, 2014. — 25 cilddə. — V cild. — Səhifələrin sayı: 592. — Səh.: 381. — 25 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-10-9.

Xarici keçidlər
---------------

* Cokyakarta
* Cokyakarta rəsmi internet səhifəsi