recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zakir Zaur oğlu İbrahimov** (2 aprel 1974, Bakı) — "AzerGold" Qapalı Səhmdar Səhmdar Cəmiyyətinin sədri.

Həyatı
------

Zakir Zaur oğlu İbrahimov 2 aprel 1974-cü il tarixində Bakı şəhərində anadan olub.

1990-cı ildə Leninqrad Dövlət Universitetinin Hüquqşünaslıq fakültəsinə daxil olub.

1995-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirib.

2004–2006-cı illərdə Odlar Yurdu Universiteti, ABŞ Corciya Universitetinin Magistr proqramı üzrə biznesin idarəedilməsi (MBA) istiqamətində təhsil alıb.

Fəaliyyəti
----------

1993–1995-ci illərdə "TAİS" Azərbaycan Gənclər İnteqrasiya Mərkəzində Hüquq və Biznesin İnkişafı üzrə mütəxəssis vəzifəsində çalışıb.

1995–1998-ci illərdə "Azticarət" Açıq Tipli Səhmdar Cəmiyyətində Hüquq və Biznesin İnkişafı üzrə Aparıcı mütəxəssis vəzifəsində çalışıb.

1998–2002-ci illərdə "Azpetrol LTD" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində Xüsusi Layihələrin Koordinasiyası və Təchizat Şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb.

2003–2004-cü illərdə "EUPEC PipeCoating Azerbaijan BM" Baş direktorun müavini vəzifəsində çalışıb.

2004–2005-ci illərdə "Azpetrol Neft Şirkəti" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində Strateji Araşdırmalar, İctimaiyyətlə Əlaqələr, Marketinq və Təchizat Departamentinin müdiri vəzifəsində çalışıb.

2005–2006-cı illərdə Moldova Respublikasında "Azpetrol SRL" şirkətində Baş direktor vəzifəsində çalışıb.

2006–2009-cu illərdə "EVR LTD" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində Baş direktor vəzifəsində çalışıb.

2009–2016-cı illərdə "Təmiz Şəhər" Açıq Səhmdar Cəmiyyətində İdarə Heyətinin sədri vəzifəsində çalışıb.

26 may 2016-cı il tarixindən etibarən "AzerGold" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin sədri vəzifəsində çalışır.

İstinadlar
----------
**Chrysler Anonim** şirkəti — 1925-də ABŞ-də qurularaq daha sonrakı illərdə də Dodge markasını satın alaraq 1930-cu illərdə Amerikanın ən geniş xidmət şəbəkəsinə sahib markası halına gələn avtomobil firması.

1980-ci illərdə Mitsubishi markası ilə ortaq istehsallar etmiş və iflasın eşiyindən Voyager-Grand voyager modeli ilə dönmüşdür. Chrysler, Dodge, Plymouth və Jeep markaları adı altında istehsal etmişdir. Dodge, Jeep və Chrysler, 2000 İyununda Daimler-Benzin satın almasıyla Daimlər Chrysler avtomobil qrupunun parçası halına gəlmişlər. Bu ortaqlığın ilk məhsulu da 2002-ci ildə 3 milyon km test edilərək bazara çıxardılan, Amerikadakı adıyla Liberty, Avropadakı adıyla Cherokeedir. Şirkət 2007-ci ildə zərər etdiyi üçün yüzdə 80.1 hissəsi 7.41 milyard dollara Cerberus şirkətinə satılmışdır.

Modellər
--------

* 300C Sedan
* PT Cruiser Sedan
* PT Cruiser Cabrio
* Grand Voyager / Voyager
* Crossfire Coupe
* Crossfire Roadster
* Yeni Sebring Sedan
* Yeni Sebring Cabrio

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Chrysler ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Avtomobil** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Yaqub Şevki Subaşı** (1876, Harput - 20 dekabr 1939, Ankara) türk hərbçi. Balkan müharibələri, Birinci dünya müharibəsi və Türkiyə İstiqlaliyyət Müharibəsində iştirak etmişdir.

Balkan müharibələri
-------------------

4 fevral 1913-cü il tarixində Çatalca Ordusu Artilleriya Komandanlığı baş qərargah rəisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Bu vəzifədə olarkən Balkan müharibəsində iştirak etmişdir.

Birinci dünya müharibəsi
------------------------

### Çanaqqala müharibəsi

31 avqust 1915-ci ildə Mustafa Kamal Paşanın yerinə 19-cu diviziya komandanı vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 15 oktyabr 1915-ci ildə 3-cü Ordu Korpusu komandan müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

### Qalisiya cəbhəsi

21 oktyabr 1915-ci il tarixində 15-ci Ordu Korpusu komandan müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 5 oktyabr 1916-cı ildə Qalisiyada 15-ci Ordu Korpusu komandanı vəzifəsində xidmət edərkən Mirliva rütbəsinə yüksəlmiş və "Paşa" adı almışdır.

### Qafqaz cəbhəsi

18 noyabr 1916-cı ildə 14-cü Ordu Korpusu komandanı, 10 avqust 1917-ci ildə yenidən təşkil olunan 3-cü Ordunun tabeçiliyi altında olan 2-ci Qafqaz Ordu Korpusu komandanı vəzifəsinə təyin olundu. 11 oktyabr 1917-ci ildə isə 2-ci Ordu komandan müavini vəzifəsində xidmətini davam etdirərkən ruslara qarşı Qars döyüşündə iştirak etmiş və qalib gəlmişdir. 7 iyun 1918-ci ildə Şərq Ordular qrupunun tabeçiliyində olan 9-cu Orduya komandan təyin olunmuşdur. Yaqub Şevki Paşa 16 mart 1920-ci ildə müttəfiq dövlətlərin İstanbulu işğal etməsindən iki gün sonra ingilis qoşunları tərəfindən əsir götürülmüş, 13 iyul 1920-ci il tarixində isə Maltaya sürgün olunmuşdur.

İstiqlaliyyət müharibəsi
------------------------

Sakarya döyüşündən sonra ingilislərlə qarşılıqlı olaraq əsir dəyişiminin ardınca 31 oktyabr 1920-ci ildə Ankaraya gələrək Türkiyə İstiqlaliyyət Müharibəsində iştirak etməyə başlamışdır. 18 noyabr 1921-ci ildə Mustafa Kamal Paşa tərəfindən 2-ci Ordu komandanı vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 9 sentyabr 1922-ci ildə İzmirin azad olunmasından sonra rəhbərliyi altında olan 2-ci Ordu ilə birlikdə Çanaqqalada yerləşən ingilis qoşunlarının mühasirəyə alınması əməliyyatında iştirak etmişdir.

Cümhuriyyət dövrü
-----------------

İstiqlaliyyət müharibəsindən sonra hərbi həyatını davam edərək 20 aprel 1924-cü ildə Ali Hərbi Şura üzvü təyin olunmuşdur. 20 dekabr 1939-cu ildə Ali Hərbi Şura üzvü olaraq fəaliyyətini davam etdirərkən vəfat etmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Türkiyə İstiqlaliyyət Müharibəsi
* 9-cu Ordu
* Qafqaz cəbhəsi
Azərbaycanın iynəyarpaqlı meşələri
----------------------------------

*İynəyarpaqlı meşələr –* Çılpaqtoxumlu bitkilərin ən geniş yayılmış yarımsinfi. 8 fəsiləyə (55 cinsə) daxil olan 600, o cümlədən Azərbaycanda 9 (2 şam, 1 qaraçöhrə, 6 ardıc) növü bitir. Həmişəyaşıl, bəzən yarpağıtökülən ağac, nadir halda kollardır. Azərbaycanda iki növ şam ağacı bitir: Eldar şamı və qarmaqvari şam. 

*Qarmaqvari şam meşələri –* kiçik sahələrdə təbii halda Kiçik Qafqazda Tovuz rayonu ərazisində Əsrik və Zəyəm çayları hövzəsində, nisbətən geniş sahəsi olan Kəpəz dağında Göygöl, Maralgöl ətrafı daşlı-qayalı yamaclarda), Böyük Qafqazda isə qarmaqvari şam Filizçayı (Balakənçayı) hövzəsində dəniz səthindən 800-1000 m yüksəklikdə 10 ha sahədə bitir. 

*Eldar şamı meşələri –* Azərbaycanın endemik ağac növü olub təbii halda yeganə bitmə yeri Qabırrıçayın sağ sahilində Elləroyuğu dağıdır (Eldar şamı qoruğu). Azərbaycanda giləmeyvəli qaraçöhrə ağacları tək-tək və qrup halında Böyük Qafqaz dağlarının cənub yamacı rayonlarında (Balakən rayonundan Şamaxı rayonunadək), Kiçik Qafqaz dağları rayonlarında (Tovuz, Gədəbəy, Daşkəsən) və Talış dağlarında dəniz səthindən 400-1800 metr yüksəkliklərdə bitir. 

Azərbaycanda əsasən 6 ardıc növü bitir: kəsgin iyli ardıc, çoxmeyvəli ardıc, qırmızı ardıc, uzunsov ardıc, cırtdan ardıc və qazax ardıcı. Ağıriyli, çox meyvəli ardıc növləri Azərbaycanın quraq rayonlarında – Bozqır yaylada, Qobustanda, Böyük Qafqazda, Kiçik Qafqazda, Şəmkir, Oxçuçay, Həkəri çayları hövzələrində yayılmışdır. Cırtdan ardıcı və qazax ardıc kolları Böyük və Kiçik Qafqazın subalp zonasının daşlı-qayalı yamaclarında bitir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Məmmədov Q.Ş. Xəlilov M.Y. Ekoloqların məlumat kitabı. "Elm" nəşriyyatı. Bakı: 2003

Xarici keçidlər
---------------

* Azərbaycan Respublikasının meşələri
* İynəyarpaqlı bitkilər – tikanlı gözəllər

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan meşələri
**Martin Hinton** (1883—1961) — könüllü zooloq, piltdaun artefaktlarının tapıldığı vaxt Smit Vudvordla birlikdə Britaniya muzeyində çalışmışdır. Muzeydə həmişə belə bir fərziyyə var idi ki, bu saxtakarlığı Vudmanın şəxsi işçilərindən kimsə edə bilər. Hintonun Smit Vudvordla gördüyü işə görə pul mükafatını ala bilməməsi barədə mübahisəsi vardı. Zooloqun üzərinə şübhələr tapıntıdan sonra 1978-ci ildə düşmüşdür. 1936-cı ildən 1945-ci ilə qədər Hintonun zoologiya muzeyinin qoruyucusu kimi çalışdığı müddətdə onun evinin çardağından köhnə sandıq tapılmışdır. Bu sandıqda piltdaun insanında olduğu kimi köhnəlmiş və rənglənmiş sümüklər və dişlər aşkar olunmuşdur. Bunlardan bəzilərinin üzərində həmin üsulla cızıqlar çəkilmişdir. Daha bir neçə köhnəlmiş dişlər tütün qabında tapılmışdır.. Bununla əlaqədar indiki dövrdə Martin Hintona münasibətdə bir neçə versiya mövcuddur.
  
- iki mistifikator – ayrı-ayrılıqda çalışan Douson və Hinton olmuşdur. Hinton qalıqlaşmış fil sümüyündən hazırlanan əmək alətlərinin saxtasının müəllifi olmuşdur.   
-Hinton Smit Vudvorda şübhələnərək süni yaşlaşma və sümüklərin rənglənməsini sərbəst şəkildə tədqiq etmişdir.
  
-Hinton bu hadisələrin iştirakçısı olmuşdur və "piltdaun" saxtakarlığının hazırlanmasında köməklik etmişdir. 

-"Bu həmin dövr idi ki, paleontologiya zarafat və ya şübhələrin predmetinə çevrilmişdir" Pyer Teyar de Şarden.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Piltdown Man: Britain's Greatest Hoax" (англ.). 2013-07-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-01-25.
**Sarin** (fr. Sarine, it. Sarina, alm. Saane) — İsveçrədə çay. Uzunluğu 128 km (80 mil) və 1,892 km² (731 kv mi) olan drenaj sahəsinə malikdir.

Coğrafiyası
-----------

Sarin, İsveçrədə Fribourq kantonunu uzununa istiqamətdə kəsən çaydır. Onun mənbəyi Vale kantonunda yerləşir. Aare çayının bir qoludur və buna görə də Reyn çayının drenaj hövzəsinin bir hissəsidir.

Təsviri
-------

Çayın uzunluğu 126 km, hövzəsi 1900 km²-dir. Çay Vale kantonunda 2284 m hündürlükdə Diablerets dağ silsiləsindən başlayır. Şiffenen süni gölünü keçdiyi yerdə şimala doğru hərəkət edir və sonra Bern kantonunda Aare çayına axır. Onun yolu əsasən Fribourq kantonundan keçir.

Sarin mənbəyi Saneç aşırımında yerləşir, Sanec bəndinin yaratdığı su anbarını qidalandırır.

### Qolları

Sarin çayının yuxarıdan aşağıya doğru olan qolları:

* Sol sahili
	+ Hongrin
	+ La Treme
	+ Sionq
	+ Glean
	+ Sonnaz
* Sağ sahili:
	+ Jogne
	+ Gerin
	+ Gotteron
	+ Singin

Tarixi
------

Fribourq şəhərində Sarinanın döngəsi.
Sarinanın müasir yatağı Vürm buzlaşması adlanan sonuncu buzlaşmadan sonra yaranmışdır. Bu dövrdə Rona buzlağı indiki İsveçrə yaylasının qərb hissəsini əhatə edərək qədim çay vadilərini moren çöküntüləri ilə doldurdu. Sonra buzlaq geri çəkildi və çaylar təmizlənmiş yayla boyunca yeni yollar yaratmalı oldu. Bu vəziyyət çox əyri yollarla nəticələndi.

Qruyer və Laupen arasındakı çoxsaylı Sarin meandrları bu fenomendən qaynaqlanır. Bundan əlavə, Fribourq yaylası ilə Sarin çayının axdığı Aar dərəsi arasında mövcud olan böyük hündürlük fərqi (təxminən 200 metr) sahillərin sürətlə aşınmasına və çox dərin dərələrin yaranmasına səbəb olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-03-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-12-01.
2. ↑
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-11-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-12-01.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-06-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-12-01.
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-10-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-12-01.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · İsveçrə tarixi |
| Normativ yoxlama | BNF: 13958548g · GND: 4051091-8 · VIAF: 129172475 · WorldCat VIAF: 129172475 |
**Bursa meşəçilik muzeyi** (türk. Bursa Ormancılık Müzesi) — Türkiyənin şimal-qərb hissəsində, Bursa şəhərində meşə təsərrüfatına həsr olunmuş muzey.

Muzey binası
------------

Muzey Bursada, Çekirgə küçəsində, Saatçi köşkü kimi tanınan binada yerləşir. Bina Osmanlı dövründən qalan tarixi bir malikanədir. Qurucusu Zafər Öztaptıkdır.

Malikanə ilkin olaraq yaşayış yeri kimi istifadə olunub. 1939-1949-cu illər arasında burada "Bursa Meşə məktəbi" yerləşirdi. 1983-cü ilə qədər "Meşə Regional Müdirliyinin" ofisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1989-cu ildə aparılan tənzimləmələrdən sonra muzey binasına çevrildi. 29 mart 1989-cu ildə muzey ziyarətçilərin üzünə açıldı.

Eksponatları
------------

Muzey Türkiyənin ilk və yeganə meşə təsərrüfatı muzeyidir. Burada 1000-ə yaxın əşya nümayiş etdirilir. 
Meşə və meşə təsərrüfatında canlı və cansız hər şeyin bir araya gətirildiyi və sərgiləndiyi bir muzeydir.

Muzeyin bölmələri meşə həyatı, bitki qalıqları, meşə bitkiləri, ağac kəsmə alətləri, meşə alətləri və avadanlıqları, tarixi sənədlər və qeydlər, xəritələr və fotoşəkillər, eləcə də meşədaxili telekommunikasiya avadanlıqlarından ibarətdir. Muzeydə bir neçə bölmə, "Atatürk guşəsi" və kitabxana var.

Bölmələri
---------

* Meşə həyatı bölməsi. Burada Türkiyənin bir çox milli parklarından müxtəlif heyvanların taksidermiyası və zəngin həşərat kolleksiyası nümayiş etdirilir.
* Meşə bitkiləri və kəsici alətlər bölməsi. Burada maraqlı eksponat Türkiyənin şimal-şərqində yerləşən Artvin şəhərindən olan 700 illik şotland şam ağacının gövdəsinin kəsişməsidir.
* Meşə mühəndisliyində istifadə olunan alətlər bölməsi.
* Fosillər bölməsi. Muzeydəki fosil kolleksiyası çox zəngindir. Burada bu günə qədər mövcud olan bir çox bitkilərin qalıqlarını görmək olar. Diqqətəlayiq bir eksponat arboreal xüsusiyyətlərini saxlayan 6 milyon illik sekvoya ağacının fosillidir.
* Xəritə və Kosmos fotoşəkilləri bölməsi.
* Meşədə ünsiyyət vasitələri bölməsi.
* Tarixi sənədlər bölməsi.
* Albomlar və kitablar bölməsi.

Muzeydə Bursanın Orhaneli rayonundakı kömür mədənlərində tapılan 16 milyon illik heyvan qalığına da rast gəlmək olar.

İş vaxtı
--------

Muzey hər gün yerli vaxtla saat 9:00-dan 17:00-a qədər açıqdır. Bazar və bazar ertəsi günləri bağlı olur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3   Arxivləşdirilib 2023-10-27 at the Wayback Machine>
2. 1 2

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Bursa Meşəçilik Muzeyi ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Movie on the subject of the museum
Taksim Gəzi Parkı - 2013-cü ilin martı
**Taksim Gəzi parkı** — İstanbulun Bəyoğlu rayonunda, Taksim meydanı ilə Elmadağ rayonu arasında yerləşən şəhər parkıdır.

Tarix
-----

Gəzi Parkının yerləşdiyi yerdə 1806-cı ildə Halil Paşa Topçu Kışlası adında özündə osmanlı, rus ve hind memarilərinin elementlərini ehtiva edən böyük və dəbdəbəli bir topçu kazarması tikilmişi. Kazarma binasına müharibələrdə xeyli zərər dəymişdi. Xüsusilə, 31 mart hadisələrindən (13 aprel 1909) sonra ətrafı hasarlandı və təmir olundu. Amma memari ve tarixi baxımdan əhəmiyyətinə baxmayaraq kazarma, 1940-cı ildə ö dövrün İstanbul valisi Lütfi Kırdarın qərarı ilə , Henri Prostun hazırladığı abadlıq işləri planı çərçivəsində söküldü.

Kazarma sökülməsindən əvvəlki illərdə yenidən quruluraq idman zalı kimi istifadə olunurdu. Türkiyə milli futbol komandası ilk rəsmi futbol matçını Rumıniya millisinə qarşı, Gəzi parkının bu gün yerləşdiyi stadionda, 26 oktyabr 1923-cü ildə oynamişdır ve matç 2:2 hesabla nəticələnmişdir.

Kazarmanın sökülməsindən sonra ətrafda ucaldılan otellər üçün ərazilərin ayrılması və yenidənqurma işləri nəticəsində parkın ərazisi zamanla daha da kiçildi. Buna baxmayaraq İstanbulun mərkəzində mühüm bir istirahət ərazisinə çevrildi və tez-tez aparılan yenidənqurulma işləri nəticəsində görünüşü dəyişdi.

2013-cü ildə Taksim Gəzi parkı etirazları
-----------------------------------------

 *Əsas məqalə: 2013 Taksim Gəzi parkı etirazları*
28 may 2013-cü ilin ilk saatlarında, Taksim ərazisinin piyada zonasına çevrilməsi layihəsi çərçivəsində Taksim Gəzi parkının dağıdılmasının başlanması səbəbindən başlayan ve polis tərəfindən müdaxiləyə məruz qalan etiraz hərəkətləri.

İstinadlar
----------
'*Bakı kəndləri**, həmçinin "*****akının 32 kəndi**" — Bakı və Abşeronda geniş yayılmış, ənənəvi Abşeron kəndlərini ifadə edən anlayış. Bu anlayış adətən XIX əsrin sonlarında Abşeron yarımadasında getmiş sənayeləşməyə qədərki yaşayış məskənlərinə işarə etsə də, əslində Bakının sözügedən "ənənəvi" kəndlərinin sayı həmişə 32-dən çox olub. Hələ 1813-cü ildə Bakıətrafı kəndlərin sayı 37 idi. Bakı ətrafında və Abşeronda kəndlərin sayının sonuncu dəfə XVII əsrdə 32-yə bərabər olması, bu ifadənin də ən geci XVII əsrdə yaranmasını ehtimal edir. Bununla belə Bakının 32 kəndi adı altında ehtiva edilən kəndlərin bir qismi sözügedən anlayışdan xeyli sonralar yaranmışdır. 1813-cü ilin məlumatına görə, Bakıda artıq 37 kənd var idi, 1850-ci ilin dövlət sənədlərində isə bu rəqəm 40-a çatıb. Sonralar onların üzərinə Göradil, Ləş, Şüvəlan və Pirəküşkül kəndləri də əlavə olunub. 2018-ci il statistikasına əsasən Bakı şəhəri inzibati ərazisi daxilində 59 qəsəbə var.

Ənənəvi Bakı kəndləri
---------------------

İstinadlar
----------

| Say
 | Kəndlər
 | Əhali (1813)
 | Əhali (2021)
 | Sahə (km²)
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1
 | Maştağa | 582
 | 45000
 | 60
 |
| 2
 | Qobu | 974
 | 22,000
 | 0
 |
| 3
 | Buzovna | 263
 | 31,299
 | 39.06
 |
| 4
 | Qala | 332
 | 4,901
 | 0
 |
| 5
 | Balaxanı | 286
 | 14,318
 | 0
 |
| 6
 | Zığ | 0
 | 14,133
 | 0
 |
| 7
 | Binə | 0
 | 56,651
 | 0
 |
| 8
 | Zirə | 0
 | 12,316
 | 0
 |
| 9
 | Şüvəlan | 0
 | 19,262
 | 33.27
 |
| 10
 | Türkan | 0
 | 12,375
 | 0
 |
| 11
 | Kürdəxanı | 0
 | 18,615
 | 0
 |
| 12
 | Zabrat | 0
 | 29,996
 | 0
 |
| 13
 | Balaxanı | 286
 | 14,318
 | 0
 |
| 14
 | Keşlə | 0
 | 25,324
 | 0
 |
| 15
 | Binəqədi | 738
 | 50,249
 | 0
 |
| 16
 | Əmircan | 276
 | 32,015
 | 0
 |
| 17
 | Bilgəh | 0
 | 8,580
 | 0
 |
| 18
 | Corat | 251
 | 14,324
 | 2.25600
 |
| 19
 | Bülbülə | 0
 | 25,119
 | 0
 |
| 20
 | Güzdək | 0
 | 0
 | 0
 |
| 21
 | Bibiheybət | 0
 | 2,110
 | 0
 |
| 22
 | Biləcəri | 0
 | 50,249
 | 0
 |
| 23
 | Masazır | 0
 | 0
 | 0
 |
| 24
 | Əhmədli | 77
 | 11,211
 | 0
 |
| 25
 | Zağulba | 0
 | 0
 | 0
 |
| 26
 | Qobustan | 738
 | 17,384
 | 0
 |
| 27
 | Digah | 0
 | 0
 | 0
 |
| 28
 | Ramana | 814
 | 12,840
 | 0
 |
| 29
 | Pirşağı | 813
 | 7,033
 | 0
 |
| 30
 | Pirallahı | 0
 | 17,016
 | 0
 |
| 31
 | Mərdəkan | 94
 | 24,865
 | 0
 |
| 32
 | Pirəkəşkül |  | 0
 |
| 33 Şağan | 57
 | 35,54

 | 34
 | Hövsan | 0
 | 41,960
 | 0
 |
| 35
 | Dübəndi | 0
 | 0
 | 0
 |
| 36
 | Hökməli | 0
 | 0
 | 0
 |
| 37
 | Xocahəsən | 0
 | 0
 | 0
 |
| 38
 | Lökbatan | 0
 | 38,946
 | 0
 |
| 39
 | Görədil | 0
 | 0
 | 0
 |
| 40
 | Fatmayı | 777
 | 0
 | 0
 |
| 41
 | Nardaran | 0
 | 10,072
 | 0
 |
| 42
 | Novxanı | 202
 | 0
 | 0
 |
| 43
 | Saray | 183
 | 4,901
 | 0
 |
| 44
 | Sabunçu | 0
 | 32,349
 | 0
 |
| 45
 | Yeni Suraxanı | 0
 | 18,028
 | 0
 |
| 46
 | Məmmədli | 0
 | 0
 | 0
 |
| 47
 | Mehdiabad | 0
 | 12700
 | 1957
 |
| 48
 | Nübar | 0
 | 0
 | 0
 |
| 49

 | Sulutəpə | 0
 | 0
 | 0
 |
|
**Kazımov Xalid Vahid oğlu (Xalid Vahidoğlu)** — Regional İnsan Hüquqları və Media Mərkəzinin sədri.

Həyatı
------

Xalid Kazımov 1978-ci il oktyabrın 2-də dünyaya gəlib. 1996-cı ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Filologiya fakültəsinə daxil olub, 2000-ci ildə bu fakültəni bitirib. 2008-ci ildə Bakı Dövlət Universitetində Azərbaycan dili ixtisası üzrə magistr dərəcəsi alıb. Tələbəlik illərindən ictimi-siyasi proseslərdə fəallıq göstərib. 1998-ci ildən mətbuatda çalışır. Mətbuatda yüzlərlə araşdırma yazısının müəllifidir. Apardığı jurnalist araşdırmalarına görə dəfələrlə mükafatlandırılıb. 2008-ci ilin sentyabrında Regional İnsan Hüquqları və Media Mərkəzini ( ) təsis edib və hazırda həmin mərkəzə rəhbərlik edir. Onun rəhbərliyi ilə təşkilat beynəlxalq və yerli donorların dəstəyi ilə 10-dək layihəni uğurla icra edib.

Üç elmi, 150-dən çox publisistik məqalənin müəllifidir.

Evlidir, 2 övladı var.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

2000-ci il parlament seçkilərində Xalid Kazımlı Müsavat Partiyasının proporsional seçki üzrə vahid namizədlər siyahısında partiya daxili keçirilmiş praymerizə əsasən 24-cü sırada olmuşdur. Müsavat Partiyası proporsional seçkilər üzrə 140 546 səs (ümumi səslərin 4,85%-i) toplamış, lakin 6%-lik seçki həddini keçə bilmədiyi üçün mandat qazana bilməmişdir. Beləliklə, Xalid Kazımlı deputat seçilə bilməmişdir.

Kitabları
---------

* "Başlıbel faciəsi: erməni vəhşilikləri şahidlərin dili ilə".

İstinadlar
----------

* 
* 
* Arxivləşdirilib 2015-02-16 at the Wayback Machine
* Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine


1. ↑  "2000-ci ilin və bu günün Müsavat Partiyası - deputatlığa namizədləri müqayisə etsək... (FOTOLAR)". musavat.com. 2023-04-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-01-08.
2. ↑  "2000-ci il parlament seçkilərinin nəticəsi". 2011-07-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-30.
3. ↑  "2000-2001-ci illər parlament seçkiləri haqqında yekun hesabat" (PDF). 2021-08-01 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2022-05-30.
Rolls-royce
**Rolls-Royce** — Henry Royce 1884-cü ildə elektronika və maşın istehsal edən bir fabrika qurdu. 1904-cü ildə ilk avtomobilini düzəltdi. Həmin il Londonda avtomobil satan Stewart Rollsla tanış oldu. İkitərəfli əməkdaşlıq etmək üzrə razılaşdılar. Royce’un hazırladığı avtomobilləri Rolls satmağa başladı. Avtomobillərin adı **Rolls Royce** oldu. Şirkətin məqsədi qabaqcıl texnologiyalı lüks avtomobil istehsal etməkdir. Wright Qardaşları ilə etdiyi razılaşma nəticəsində, təyyarə mühərrik istehsalında bir nömrəli marka oldu. 1915-ci ildə Müttəfiqlər üçün ilk zirehli vasitələri çıxardı. 1939-cu ildə Krallıq Hava qüvvələri təyyarələrinin bir çoxunun mühərriklərini yenilədi. İkinci dünya müharibəsindən sonra reaktiv mühərrik çıxaran şirkətlər arasında ilk yeri tutdu. 1971-ci ildə iflas oldu. İstehsalatın 90 faizini təşkil edən, aviasiya bölümü, İngiltərə hökuməti tərəfindən götürüldü. Hal-hazırda Rolls-Royce Motors, Ghost və Phantom modellərini istehsal edir. Daha çox reaktiv mühərrikləri istehsal edir.

Modellər
--------

RRRolls-Royce 101EXRolls royce phantom coupe sydney1
• 1904-1906 10 hp  

• 1905-1905 15 hp  

• 1905-1908 20 hp  

• 1905-1906 30 hp  

• 1905-1906 Legalimit  

• 1906-1925 40/50 Silver Ghost  

• 1922-1929 20 hp  

• 1925-1929 40/50 Phantom  

• 1929-1936 20/25  

• 1929-1935 Phantom II  

• 1936-1938 25/30  

• 1936-1939 Phantom III  

• 1939-1939 Wraith  

• 1949-1955 Silver Wraith  

• 1949-1955 Silver Dawn  

• 1950-1956 Phantom IV  

• 1955-1966 Silver Cloud  

• 1959-1968 Phantom V  

• 1965-1980 Silver Shadow  

• 1968-1991 Phantom VI  

• 1971-1996 Corniche  

• 1975-1986 Camargue  

• 1980-1998 Silver Spirit/Spur/Dawn  

• 1998-2002 Silver Seraph  

• 2000-2002 Corniche  

• 2003 Phantom

Hərbi Reaktiv Mühərrikləri
--------------------------

Rolls-Royce Ghost Heck
1. F136 -> F-35A/C Joint Strike Fighter  

2. RRLS -> F-35B Joint Strike Fighter  

3. EJ200 -> Eurofighter Typhoon  

4. RB199 -> Panavia Tornado  

5. Pegasus 11-21 -> Harrier/Sea Harrier  

6. Pegasus 11-61 -> Harrier II/II+/AV-8B  

7. Adour 106 -> SEPECAT Jaguar  

8. Adour 871 -> BAE Hawk  

9. Adour 951 -> BAE Hawk  

10. Spey 202 -> F-4 Phantom  

11. Spey 251 -> BAe Nimrod  

12. Spey 807 -> AMX

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Rolls Royce ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Əyyub Abdullayev** (tam adı: *Əyyub Mahmud oğlu Abdullayev*; 17 iyun 1967, Şidli, Vedi rayonu, Ermənistan SSR, SSRİ – 20 yanvar 1990, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Qanlı Yanvar şəhidi.

Həyatı
------

Əyyub Abdullayev 1967-ci il avqustun 17-də Ermənistan SSR-in Vedi rayonunun Şidli kəndində anadan olmuşdur.1987-ci ildə əsgərlikdən qayıtmışdır. 1988-ci ilin noyabrında azərbaycanlıların kütləvi şəkildə Ermənistandan qovulması səbəbindən ailəsi doğma yurd-yuvasından didərgin düşmüş və Bakıya köçmüşdur. Bakı soyuducular zavodunda fəhlə işləmişdir.

Subay idi.

Qanlı Yanvar faciəsi
--------------------

Gecə saat 12.30-da evdən çıxmışdır. Üzərində qara palto, cibində vəsiqəsi və 27 manat 60 qəpik pul olmuşdur. Həmin gecə "Naxçıvan" mehmanxanasının yanında həlak olmuşdur. Yanvarın 22-də naməlum şəxs kimi Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.

Qohumları onun itkin düşdüyünü və ya tutularaq saxlanılan insanların arasında olduğuna inanmışdılar. Martın 11-də naməlum şəhidlərin şəkillərini televiziya ilə göstərərkən qohumları Əyyubun artıq dəfn edildiyindən xəbər tutmuşdur. 4 gün sonra meyidinin üzərindən tapılan açarları yoxladıqdan sonra qohumları Əyyubun həlak olduğuna əmin olmuşdur.

Ünvan
-----

Bakı, Xuluflu küçəsi, 28a, mənzil 231.

Həmçinin bax
------------

* "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adı alanların siyahısı
* Azərbaycan Respublikasının Azadlıq uğrunda mübarizlərinin siyahısı
* Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunanlar (Bakı)

İstinadlar
----------

1. ↑  ""20 Yanvar Şəhidi" fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 17 yanvar 2000-ci il tarixli 259 saylı **Fərmanı**". 2022-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-07-17.
2. ↑  "Şəhidlər" (PDF). 2022-10-05 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2022-10-05.
3. ↑  "Qara Yanvar şəhidləri" (PDF). 2012-10-15 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-01-28.
**Urud və İsgəndərqalası livalarının müfəssəl dəftəri** (osm. Defter-i mufassal liva-i Urut ve liva-i İskenderkalası) — Osmanlı İmperiyası hakimiyyəti dövründə İrəvan əyalətinin İsgəndərqalası və Urud livalarında gəlir mənbəələrini müəyyən etmək və vergiləri nizamlı şəkildə toplamaq məqsədilə 1593-cü ildə tərtib olunmuş özündə statistik məlumatları əks etdirən sənəd.

XVI əsrin 90-cı illərində, yəni osmanlıların Zəngəzur diyarını ələ keçirdikləri dövrdə tərtib olunan dəftər Ankarada *Tapu ve Kadastro Kuyum-i Kadime Arşivi*ndə saxlanılır (199, vərəq 111a-191a). Səhvən *Bəyazid vilayətinin müfəssəl dəftəri*nə əlavə edilmiş dəftər Akif Muradverdiyev və Hüsaməddin Məmmədovun (Qaramanlı) yaxından köməkliyi ilə 2003-cü ildə Ankarada Türkiyə Dövlət Arxivindən tapılmış və əski əlifbadan Azərbaycan dilinə çevrilmişdir. Dəftər ilk dəfə 2005-ci ildə Musa Urudun *Zəngəzur* adlı kitabında çap olunub.

Həmçinin bax
------------

* İrəvan əyaləti
* Urud livası
* İsgəndərqalası livası

İstinadlar
----------

1. ↑  «Defter-i mufassal liva-i Urut ve liva-i İskenderkalası». Ankara, Tapu ve Kadastro Kuyud-i Kadime Arşivi, №199, ss.l 1 1-191
2. 1 2 3  Musa Urud. «Zəngəzur»[*ölü keçid*] (PDF), Bakı, Nurlar nəşriyyatı, 2005. *«VI hissə. Zəngəzur arxivlərin güzgüsündə»* hissəsi, Əlavə 1, səh. 401. (az.)
**Vasko da Qama** (1469 və ya təq. 1460, Sineş[d], Portuqaliya krallığı – 24 dekabr 1524, Koçin[d], Koçin knyazlığı[d]) — portuqaliyalı dəniz səyyahı. Avropadan Hindistana dəniz vasitəsilə səyahət etmiş ilk avropalı səyyah. Böyük coğrafi kəşflər'in əsas nümayəndələrindən biri.

Həyatı
------

Manuel Vasko da Qama 1469-cu ildə anadan olub. 1497-ci ildə Portuqaliya kralı I Manuel Hindistana dəniz yolunu kəşf etmək üçün Vasko da Qamanın başçılığı ilə o ölkəyə dəniz ekspedisiyası göndərdi. O, Afrika qitəsini keçərək Hind okeanına çıxmış və qitənin şərq sahilindəki Malindi limanında ərəb dənizçisi Əhməd ibn Məcidi özünə losman götürərək, onun köməyi ilə Hindistanın Kalikut (indiki *Kojikode*) şəhərinə gəlir və bununla da Hindistana dəniz yolunu kəşf edir.

Hindistanla ticarəti öz əllərində saxlayan ərəb tacirləri portuqalların bura gəlişindən narahat olaraq, Kalikut hakiminin sahilə çıxan portuqalları həbs etdirməsinə nail olurlar. Buna cavab olaraq Vasko da Qama gəmiyə baxmağa gələn hind əyanlarını buraxmır. Racənin əyanlar üçün göndərdiyi qayığı isə atəşə tuturlar. Vasko da Qama buradan çoxlu ədviyyat alaraq Avropaya qayıdır. Gətirilən ədviyyatlar ekspedisiyaya çəkilən xərclərdən 60 dəfə çox qazanc götürməyə imkan verir.

Vasko da Qama 24 dekabr 1524-cü ildə Hindistanda vəfat edib.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  .
3. ↑  Gama • Vasco da • 1469-1524 // LIBRIS. 2012.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Kruqosvet · Laruss ensiklopediyası · Britannica (11-th) · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Catholic (1907—13) · Notable Names Database · Universalis · Universalis |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave · gravsted.dk · WikiTree |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BAV: ADV10288307 · BIBSYS: 90534734 · BNE: XX937254 · BNF: 13499179v · CiNii: DA0524327X · CONOR: 84950115 · EGAXA: vtls000862857, 862857 · GND: 118537431 · ISNI: 0000000083462817 · LCCN: n80019653 · LNB: 000177865 · NDL: 00620706 · NKC: jn20000700584 · NLA: 49682275 · NLP: a0000001182293 · NTA: 070485763 · NUKAT: n97025755 · PTBNP: 11358 · LIBRIS: 187908 · SUDOC: 027492575 · VIAF: 106966471 · WorldCat VIAF: 106966471 |

 |
**Ölmüş elan edilmə** — hər hansı bir şəxsin ölümü ilə bağlı birbaşa sübutun olmadığı (ona aid cəsədin, qalıqların, sümüklərin və s. tapılmadığı və ya qalmadığı) hallarda onun hüquqi baxımdan ölmüş elan edilməsidir.

Beynəlxalq terminologiya olaraq əsasən "ölüm prezumpsiyası" kimi işlədilsə də bu cür ifadə Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində istifadə olunmur.

Azərbaycan qanunvericiliyində mahiyyəti
---------------------------------------

Anlayışın mahiyyətinə uyğun müddəalar Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsində əks olunmuşdur:

### Maddə 41. Fiziki şəxsin ölmüş elan edilməsi

**41.1.** Əgər şəxsin yaşayış yerində onun harada olması barədə beş il ərzində məlumat olmazsa, habelə o, ölüm təhlükəsi törədən və ya hansısa bədbəxt hadisədən həlak olduğunu güman etməyə əsas verən şəraitdə xəbərsiz itkin düşərsə və ondan altı ay ərzində xəbər çıxmazsa, o, məhkəmə qaydasında ölmüş elan edilə bilər.
**41.2.** Hərbi əməliyyatlarla əlaqədar xəbərsiz itkin düşmüş hərbi qulluqçu və ya digər şəxs hərbi əməliyyatların qurtardığı gündən azı iki il keçdikdən sonra məhkəmə qaydasında ölmüş elan edilə bilər.
**41.3.** Şəxsin ölmüş elan edilməsi haqqında məhkəmə qərarının qanuni qüvvəyə mindiyi gün onun ölüm günü sayılır.
**41.4.** Bu Məcəllənin 41.1 və 41.2-ci maddələrində nəzərdə tutulan hallarda məhkəmə şəxsin həlakının güman edildiyi günü onun ölüm günü saya bilər.

### Maddə 42. Ölmüş elan edilmiş şəxsin gəlməsinin nəticələri

**42.1.** Ölmüş elan edilmiş şəxs gəldikdə və ya onun olduğu yer aşkar edildikdə məhkəmə onun ölmüş elan edilməsi barədə qərarı ləğv edir.
**42.2.** Nə vaxt gəlməsindən asılı olmayaraq, şəxs onun ölmüş elan edilməsindən sonra əvəzsiz olaraq başqa şəxsə verilmiş əmlakın qalan hissəsinin qaytarılmasını tələb edə bilər.
**42.3.** Ölmüş elan edilmiş şəxsin əmlakını əvəzli əldə etmiş şəxs bu əmlakı ona qaytarmağa o halda borcludur ki, əmlakı əldə edərkən onun ölmüş elan edilmiş şəxsin sağ olduğunu bildiyi sübuta yetirilsin.
**42.4.** Əgər ölmüş elan edilmiş şəxsin əmlakı dövlətin mədaxilinə keçirilmiş və satılmışdırsa, həmin şəxsin ölmüş elan edilməsi haqqında qərarın ləğvindən sonra əmlakın satışından götürülmüş məbləğ ona qaytarılır.
**Aktivləşmə enerjisi** — kimyəvi reaksiya zamanı toqquşan molekulların malik olduqları enerjiyə deyilir. Əksər kimyəvi reaksiyaların sürəti temperatur artdıqca artır. XIX əsrin 80-ci illlərin əvvəlində Hollandiya fiziki və kimyaçısı Yakob Vant-Hoff göstərdi ki, əksər kimyəvi reaksiyaların sürəti hər 10 C qaldırdıqda 2-4 dəfə artır.[1]

Arreniusun təklifi
------------------

1889-cu ildə İsveç alimi Svante Arrenius bir çox kimyaçıların o zaman aldığı nəticələri ümumiləşdirərək reaksiyanın sürət sabitinin temperaturdan asılılığını təklif etdi:

{\displaystyle k=Ae^{{-E\_{a}}/{RT}}}
Burada K - sürət sabiti; A – hər bir reaksiya üçün xarakterik olan sabit əmsal; R - universial qaz sabiti; T – mütləq şkalada temperatur (mütləq temperatur); E4- Arrenius tərəfindən aktivləşmə enerjisi adlandırılan və hər bir reaksiya üçün xarakterik olan enerjidir.[1]

Arrenius fərz edirdi ki, toqquşma zamanı bütün molekullar reaksiyaya girmir, yalnız verilmiş temperaturda lazımi miqdarda enerjiyə malik molekullar reaksiyaya girir. Bu enerji aktivləşmə enerjisi adlanır və C/mol ilə ölçülür. Temperatur nə qədər yüksək olarsa, bir o qədər çox molekul bu enerjiyə malik olur və reaksiyaya girmək qabiliyyəti müvafiq olaraq yüksək olur.

Ea-nın qiyməti nə qədər az olarsa, verilmiş temperaturda bir o qədər çox molekul reaksiyaya girir, Ea=0 olduqda hər bir toqquşma reaksiyaya səbəb olur; bu halda reaksiyanın sürəti vahid həcmdə vahid zamanda toqquşmaların sayına bərabərdir.[1]

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  M. Abbasov, S. Məşədibəyova, R. İbadov. Təbiət elmləri lüğəti, Bakı 2006, səh. 9
**Nazimçarx** maşın hissəsi olub, kinetik enerjini toplmağa və sonra istifadə etməyə imkan verir. Nazimçarx çox vaxt fırlanma sürəti periodik dəyişən maşınlarda güc dəyişməsini kompensasiya etmək üçün tətbiq olunur. Hibrid mühərriklərində də həm enerji toplayıcısı, həm də rekuperasiya əyləci kimi tətbiq tapır. Məsələn, buxar və porşenli maşınlarda dirsəkli val gücü yalnız bir taktda ötürə bilir. Digər taktlarda fırlanma hərəkətini tamamlamaq üçün onların əlavə enerjiyə ehtiyacları yaranır (havanı sıxmaq üçün). Bu enerji, iş tsikli daxilində nazimçarxda toplanır və sonra istifadə olunur.

Nazimçarx fırlanma enerjisini {\displaystyle W\_{k}} toplayır:

{\displaystyle W\_{k}={\frac {1}{2}}J\omega ^{2}}
burada {\displaystyle J} ətalət momenti, {\displaystyle \omega } isə bucaq sürətidir. Ətalət momenti nazimçarxın quruluşundan asılıdır: Nazimçarxın diametri nə qədər böyük olarsa və çəkisi yüksək olarsa, ətalət momenti də bir o qədər böyükdür.

Mənbə
-----

* Rezo Əliyev. Maşınqayırma leksikonu. II hissə, Bakı: Appostrof nəşriyyatı, 2012, 423 s.
**Çökdürmə** üsulu — maddə yüksək temperatura çox həssas olduqda, kristallaşdırma mümkün olmadıqda və ya o, pis kristallaşdıqda həlledicilərlə tətbiq edilən üsul. Məhluldan maddəni üç müxtəlif üsulla çökdürmək olar: 

1. Sıxışdırıb çıxarma ilə,
2. Hidrogen göstəricisini (hidrogen ionlarının qatılığını) dəyişməklə;
3. Həll olmayanbirləşmə əmələ gətirməklə.

Çökdürmə prosesi
----------------

Əgər ayrı-ayrılıqda eyni bir həlledicidə iki maddə həll edilirsə onlar bir-birində həll olmursa, onda onlardan daha yaxşı həll olanı müvafiq qatılıqda pis həllolan maddəni sıxışdırıb çıxaracaqdır. Bu prinsipə iki sıxışdırıb çıxarma metodu əsaslanır: 

1. qeyri-üzvi və üzvi duzların suda məhlulu ilə duzlaşdırma;
2. bir-birində qarşılıqlı qarışan iki və daha çox həlledici qarışığından istifadə etməklə çökdürmə.

Qeyri-üzvi və üzvi duzlardan ya toz şəklində istifadə edilir, ya da onların məhlulu çökdürüləcək maddənin məhluluna əlavə olunur. Bu metodun köməyi ilə suda məhluldan su ilə məhdud miqdarda qarışan həllediciləri (spirtləri, efirləri və s.), üzvi turşuları, amin turşuları, peptidləri ayırırlar. Çökdürücünün təbiətini və miqdarını dəyişməklə məhluldan maddələri seçməklə çökdürmək mümkündür, bu şərtlə ki, həlledicililər qarışığında daha çox həll olan saxlanılsın.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  M. Abbasov, S. Məşədibəyova, R. İbadov. Təbiət elmləri lüğəti, Bakı 2006, səh. 82


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Kimya** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqalənini redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**Arundhati Roy** (24 noyabr 1961, Assam) - Hindistan yazıçısı. Müharibə eləhinə yazılmış əsərləri ilə tanınmaqdadır. Ən məşhur əsəri "Kiçik Şeylərin Tanrısı" (*The God of Small Things*) adlı romanıdır.

Həyatı
------

24 noyabr 1961-ci ildə Hindistanın Assam əyalətinin Şilonq şəhərində xristian ananın və hind atanın qızı kimi anadan olmuşdur. Aymanam kəndində anasının idarə etdiyi məktəbdə oxudu. 16 yaşında evini tərk etdi. Dehli Memarlıq Məktəbində oxudu, amma heç vaxt memarlığı sevmədi. Sonra məktəbdə oxuyan biri ilə evləndi. Daha sonra Beynəlxalq Şəhər İşləri Dairəsində işləməyə başladı. İtaliyaya getdikdən sonra yazıçı olmağa qərar verdi. İkinci həyat yoldaşı ilə birlikdə bir televizor kanalı üçün, Hindistanda tələbələrin həyatından bəhs edən və Fulan Deyvi haqqında çəkilən filmlər üçün senari yazdı. Son əsəri məhkəməyə verildi və idman müəllimi oldu. Bu zaman romanını yazmağa başladı. Uşaqlarından ilham aldığı bu romanını 5 il içində 1996-cı ildə tamamaladı.

1997-ci ildə yazdığı ilk və tək romanı "Kiçik Şeylərin Tanrısı" İngiltərədə Buker mükafatını qazandı və bu mükafata layiq görülən ilk hindli qadın oldu.

"Küçədəki İnsanın İmperatorluk Bələdçisi" , "Ya çək dəftərini, ya da Kruz raketini" adlı kitabları da da siyasi mövzu daşıyır.

2002-ci ildə Lanan Mədəni Azadlıq mükafatı, 2004-cü ildə Sidney Sülh mükafatını qazanmışdır.

Mükafatları
-----------

* Buker mükafatı - 1997.
* Lanan Mədəni Azadlıq mükafatı - 2002
* Sidney Sülh mükafatı - 2004

Əsərləri
--------

* "Kiçik Şeylərin Tanrısı" - 1997
* "Yaşamağın Qiyməti" - 2000
* "Sonsuz Ədalətin Cəbri" - 2002
* "Siyasi Güc" - 2002
* "Müharibə danışığı" - 2003
* "Küçədəki İnsanın İmperatorluk Bələdçisi" - 2004
* "İmperiya dövründə İctimai Hakimiyyət" - 2004
* "Ya çək dəftəri, ya da Kruz raketini" - 2004
1999–2006-cı illərdə istifadə olunmuş loqosu.
**Koreya Meşə Xidməti** (kor. 산림청) – Cənubi Koreyanın meşə resurslarını qorumaq, artırmaq və zəngiləşdirməkdən məsul olan dövlət agentliyi. Kənd Təsərrüfatı, Qida və Kənd Məsələləri Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərir. Agentlik meşə məhsullarının istehsalı və meşə menecmenti tədqiqatları ilə məşğuldur. Qərargahı Tecon şəhərində yerləşir.

Tarixi
------

Koreya Meşə Xidməti 1967-ci ildə yaradılmışdır. Əvvəllər Kənd və Meşə Təsərrüfatı Nazirliyinin Meşə Bürosu kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1977-ci ildə agentliyin tərkibində Meşəçilik Təlimi İnstitutu açılmışdır. Təşkilat 1973–1978, 1979–1987, 1988–1997, 1998–2007 və 2008–2017-ci illərdə meşə planları həyata keçirmişdir.

Fəaliyyəti
----------

Koreya Meşə Xidmətinin əsas vəzifəsi meşələrlə bağlı qanunların tətbiqinə nəzarət etməkdir. Agentlik 5 büro, 22 diviziya, 5 regional meşə xidməti və 22 milli meşə stansiyasından ibarətdir.

Agentlik BMT-nin səhralaşma ilə mübarizə Konvensiyası, BMT-nin İqlim Dəyişmələri haqqında Çərçivə Konvensiyası və Bioloji Müxtəliflik haqqında Konvensiyasının iştirakçılarından biridir. BMT-nin səhralaşma ilə mübarizə Konvensiyasının 2011-ci ildə Cənubi Koreyada keçirilmiş X konfransında Koreya Meşə Xidməti aktiv iştirak etmişdir. Agentlik Asiya Meşə Əməkdaşlıq Təşkilatının yaradılmasında vacib rol oynamışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "History". Rəsmi saytı (ingiliscə). 2024-01-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 yanvar 2024.
2. ↑  "COP 10, Changwon, 2011". BMT-nin İqlim Dəyişmələri haqqında Çərçivə Konvensiyası (ingiliscə). 2024-01-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 yanvar 2024.

Xarici keçidlər
---------------

* forest.go.kr — Koreya Meşə Xidmətinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
| Normativ yoxlama | ISNI: 0000000091518497 · Microsoft: 2800865141 |
Cismin kütləsi ilə sürəti hasilinə bərabər olan kəmiyyətə **impuls** deyilir.

{\displaystyle {\vec {\mathbf {p} }}=m{\vec {v}}}
Burada {\displaystyle \mathbf {p} } (vahidi {\displaystyle {\frac {kq\cdot m}{san}}}) impuls, {\displaystyle m} (vahidi {\displaystyle kq})cismin kütləsi və {\displaystyle v} (vahidi {\displaystyle {\frac {m}{san}}}) cismin sürətidir.
Impuls vektorial kəmiyyətdir və sürət istiqamətində yönəlir. İmpulsun, Qüvvə impulsu kimi növüdə var.

Qüvvə impulsu
-------------

Qüvvə {\displaystyle F} ilə onun {\displaystyle \Delta \mathbf {t} } təsir müddətinin hasilinə bərabər olan kəmiyyətə **qüvvə impulsu** deyilir. Cismin impulsunun dəyişməsi qüvvə impulsuna bərabərdir.

{\displaystyle \Delta {\vec {\mathbf {p} }}=m{\vec {v}}-m{\vec {v}}\_{0}={\vec {\mathbf {F} }}\Delta \mathbf {t} }
Qüvvə impulsunun tapılmasının bəzi tətbiqlərinə baxaq:
a) Cismin əvvəlki və sonrakı impulsları bir düz xətt üzrə eyni istiqamətdə yönəldikdə;

{\displaystyle \Delta \mathbf {p} =\mathbf {mv\_{2}-mv\_{1}} }
b) Cismin əvvəlki və sonrakı impulsları bir düz xətt üzrə əks istiqamətdə yönəldikdə;

{\displaystyle \Delta \mathbf {p} =\mathbf {mv\_{2}+mv\_{1}} }
c) Cismin perpendikulyar istiqamətdə səth ilə elastik toqquşarsa,

{\displaystyle \Delta \mathbf {p} =\mathbf {2mv} }, plastiki toqquşarsa {\displaystyle \Delta \mathbf {p} =\mathbf {mv} } olar.
d) Ümumi halda, yəni {\displaystyle \mathbf {p\_{1}} } və {\displaystyle \mathbf {p\_{2}} } müxtəlif istiqamətlərdə olarsa,

{\displaystyle \Delta \mathbf {p} } -nin qiyməti kosinuslar teoreminə görə tapılır:
{\displaystyle \Delta \mathbf {p} ={\sqrt {p\_{1}^{2}+p\_{2}^{2}-2p\_{1}p\_{2}\cos \alpha }}}
Burada {\displaystyle \mathbf {\alpha } } {\displaystyle -} {\displaystyle \mathbf {p\_{1}} } və {\displaystyle \mathbf {p\_{2}} } vektorları arasındakı bucaqdır deyildir
* təkan, səbəb, stimul;
* fiziologiyada qeyri-iradi hərəkət;
* mexanikada hərəkət prosesində əldə olunan orta əhəmiyyətə malik qüvvə;
* elektronikada elektrik cərəyanının sürətli və qısa müddətli sıçrayışı;
* hər hansı bir hərəkəti doğuran daxili səbəb, təkan. Məsələn, yaradıcılıq impulsu. İradə impulsu.

Ədəbiyyat
---------

* Əliquliyev R.. Şükürlü S. Kazımova S. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan terminlər. Bakı, İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.
Ser **Qodfri Nyubold Haunsfild** (*ing.* Sir Godfrey Newbold Hounsfield; 28 avqust 1919 – 12 avqust 2004[…]) — ingilis elektrik mühəndisi, nəzəriyyəçi Allan Kormak ilə birlikdə aldığı "kompüter tomoqrafiyasının inkişafına görə" fiziologiya və ya tibb üzrə 1979-cu il Nobel mükafatı laureatı.

London Kral Cəmiyyətinin üzvü (1975) .

Alimin adı tomoqrafiyada istifadə olunan rentgen şüaları üçün mühitin sıxlığını ölçən şkala — Haunsfild şkalası ilə verilir. Bədənin normal anatomik strukturları tərəfindən rentgen şüalarının udulma əmsalına uyğun miqyas vahidlərinin diapazonu -1024 ilə +1024 arasındadır. Haunsfild şkalası üzrə orta dəyər (0 HU) suyun sıxlığına, mənfi miqyaslı dəyərlər hava və yağ toxumasına, müsbət qiymətlər yumşaq toxuma, sümük toxuması və daha sıx maddələrə (metal) uyğundur.





1. ↑  .
2. ↑  Sir Godfrey Newbold Hounsfield // Encyclopædia Britannica (ing.).
3. ↑  Godfrey Newbold Hounsfield // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
Qonur Qafqaz malı
**Qonur Qafqaz malı** — yerli Qafqaz cinsi ilə Şvis cinsinin cütləşdirilməsi nəticəsində yaradılmış cütdırnaqlı heyvan. Əsasən Qafqazda (Azərbaycan, Gürcüstan, Ermənistan və Dağıstan) yetişdirilir.

Ümumiyyətlə cinsyaratma prosesində geniş istifadə olunmuş şvis cinsinin təsiri açıq müşahidə edilir. Şvis malında qonurluq əsas rəng xüsusiyyəti təşkil etdiyindən onların əsasında yaradılan cinslərdə qonur rənglilik dominantlıq edir.

Qonur Qafqaz cinsinin yaradılmasında Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Heyvandarhq İnstitutu mühüm rol oynamışdır. Bu cins Azərbaycan SSR-də dağlıq və aran rayonlarda üstük cins kimi qəbul edilərək çoxaldılmışdır. Bu cinsin rəsmi təsdiqi 1960-ci ildə həyata keçirilmişdir. 
Əsasən ətlik-südlük istiqamətli olaraq düşünülmüşdür. Qonur, açıq və tünd qonur rəngli olurlar. Belində ağ zolaq və ağız ərtafında ağ haşiyə Şvis cinsindən keçmədir. Başı orta uzunluqdadır. Buynuzları tünd boz, ucları isə qara olur. Əzələsi yaxşı inkişaf etmişdir. 
İl ərzində orta hesabla 2100-2600 kq süd verir. Yaxşı qulluq, qidalanmanın düzgün təşkili sayəsində məsuldarlıq 3600-4000 kq olmuşdur. 1 kq südün 3,8-3,9% yağdır. Qoca fərdlərin cəkisi 700-800 kq ola bilir. Nadir hallarda diri çəki 900 kq olur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan// Kənd Təsərrüfatı Elmləri. Heyvandarlıq. səh 596.
2. ↑  "Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi/Qonur Qafqaz qaramalı". 2018-07-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-09-06.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Yun (dəqiqləşdirmə).
**Yun** — bəzi məməli heyvanların dərisinin üstünü örtən və heyvandan (adətən qoyun, dəvə və s.) qırxılan tüklər.

Ümumi məlumat
-------------

Lifli materiallar içərisində birincilik təşkil edən yun əsrlər boyu toxuculuq peşəsi üçün ən yüksək xammal hesab edilmişdir. Bunun üçün insanlar ən çox qoyun yunundan istifadə etmişlər.

Yapağı
Qoyun bir qayda olaraq iki dəfə, nadir hallarda il pis gəldikdə, bir dəfə qırxılır. Qırxın dövrü iqlim şəraitilə əlaqədardır. Qırxına aran yerlərdə tez, dağ yerlərində nisbətən gec başlanır. Qırxın yaz və payızda aparılır. Qırxını çobanlar özləri aparır. Bəzən də köməkçilər çobanın və ya sürü sahibinin qohum-əqrəbasından olur. Qırxın qırxlıq aləti vasitəsilə aparılır. Hər bir qırxınçı gündə 20–30 baş, təcrübəli qırxınçılar isə 40 başa qədər qoyun qırxa bilər.

Güzəm
Yaz qırxını sürülər yaylağa aparılmazdan əvvəl, payız qırxını isə sürülər yaylaqdan qışlağa dönən vaxt aparılırdı. Yaz yunu daha keyfiyyətli və toxuculuq üçün əlverişli sayılır. Xalq arasında "yapağı" payız yunu, "güzəm" yaz yunu adlanır. Bir qayda olaraq, qoyunun qırxılığa düşüb ölməməsi üçün onu ac olan zaman qırxırlar. Sürü arxaca yığılır. Çoban qoyunu tutub yıxır və qırxılıq ipi ilə qoyunun ayaqlarını bağlayır.

Dəvə yunu əsrlər boyu ən keyfiyətli və ondan hazırlanan paltar və palazlar ən davamlı hesab olunmuşdur. Onun yunu zərif yunlu qoyunun yunundan yüksək qiymətləndirilir. Bir qayda olaraq dəvə ildə bir dəfə aprel-may aylarında qırxılır. Qırxım vaxtı qışın uzun sürməsi, yayın tez gəlməsi ilə bağlıdır. Qışdan gümrah çıxan dəvə yununu tez tökmək istədikdə onu əllə asanlıqla yolmaq olur. Dəvə arıq düşəndə onu qırxılıqla qırxırlar. Dəvənin yununun miqdarı yaşı, cinsi və bəslənməsindən asılıdır. Dəvə 13–15 kq, bəzən də artıq yun verir.

Dəvə yunundan təkcə toxuculuqda deyil, həm də, xalq təbabətində istifadə olunmuşdur. Adətən, dəvə yununu yandırıb isti külünü yaraya qoymaqla qanaxmanı dayandırırlar. Bədnəzərdən qorunmaq üçün də dəvə yunundan istifadə etmişlər. Müəyyən miqdar dəvə yununu parçaya tikib insanın və ya heyvanın münasib yerinə bərkidirlər.

Yerli əhali yundan keçə, xalça, parça, çuval, xurcun, heybə, sicim, örkən və s. şeylər toxuyub hazırlamışlar.
Rusiya istehsalı üçüncü nəsil T-90S əsas döyüş tankı.
AMX 56 Leclerc
Keçmiş SSRİ istehsalı olan T-72 tankı
ABŞ istehsalı olan M1 Abrams.
Rusiya Federasiyasının istehsalı olan yeni nəsil T-14 Armata əsas döyüş tankı
Almaniya Silahlı Qüvvələrinə məxsus Leopard 2A5 əsas döyüş tankı.
İsrail Silahlı Qüvvələrinə məxsus, "Trofi" aktiv müdafiə sistemi ilə təchiz olunmuş Merkava Mk 4M.
Türkiyə silahlı qüvvələrinə məxsus,"Altay" tankı.
**Əsas döyüş tankı** və ya digər adı ilə **döyüş tankı** bir çox müasir ölkələrin silahlı qüvvələrində döyüş əməliyyatları zamanı birbaşa atəş və manevr rolunu yerinə yetirən, zirehlə müdafiə olunan tanklardır. 1960-cı illərdən etibarən bu cür döyüş maşınları silahlanmada olan bütün digər tank növlərini əvəz etməyə başlamışdır.

Hazırda, əsas döyüş tankları müasir orduların hər birində vacib rol oynayır. Müasir ƏDT-lər döyüş ərzində düşmən qüvvələrinə maksimum zərər vurma, piyada qoşunların təhlükəsiz hərəkətini təmin etmə və onlara atəş dəstəyi vermə kimi bir çox mühüm funksiyaları yerinə yetirir. Döyüş zamanı ƏDT-lərin atəş dəstəyi ilə təmin olunmasında isə kəşfiyyat və hücum təyyarələri mühüm rol oynayır.

Həmçinin bax
------------

* Tank
* T-90
* Leopard 2
* Type 10
* Type 99

İstinadlar
----------

1. ↑  "Колёса или траки?". 2015-09-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-18.
2. ↑  {{|Барятинский М. Б.|Все танки СССР. Самая полная энциклопедия|М.|Яуза, Эксмо|2012|512 с.: ил. — (Новая танковая энциклопедия). — ISBN 978-5-699-62615-1}}
3. ↑  *Tranquiler, Roger,* Modern Warfare. A French View of Counterinsurgency, trans. Daniel Lee, Pitting a traditional combined armed force trained and equipped to defeat similar military organisations against insurgents reminds one of a pile driver attempting to crush a fly, indefatigably persisting in repeating its efforts.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Əsas döyüş tankı ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Колёса или траки?
* Интерактивная инфографика ТАСС по советским и российским ОБТ