**V.Volodarski** (*rus.* Володарский; 11 dekabr 1891, Ostropol[d], Volın quberniyası[d] – 20 iyun 1918, Petroqrad) — marksist inqilabçı və sovet siyasətçisi. 1918-ci ildə sui-qəsd nəticəsində öldürüldü.

Bioqrafiya
----------

### Erkən yaşlarda

V.Volodarski Rusiya İmperiyasının (indiki Ukrayna) Volınya qubernatorluğunda, Ostropolda yəhudi sənətkar ailəsində anadan olmuşdur.

### İnqilabi siyasət

1905-ci ildə Litva, Polşa və Rusiyada Ümumi Yəhudi Fəhlə inqilabi fəaliyyətlərdə iştirak etdi, lakin tezliklə Rusiya Sosial Demokratik Fəhlə Partiyasının menşevik fraksiyası ilə birləşən Ukrayna Sosial Demokrat təşkilatı Spilkaya qoşuldu. 1908-ci ildə qısa müddətə həbs edildi, bundan sonra Volıniyada siyasi fəaliyyətlə məşğul oldu. Daha sonra 1911-ci ildə hökumət tərəfindən Arxangelskə sürgün edildi, lakin 1913-cü il amnistiyasına daxil edildi. Davam edən təqiblər onu ABŞ-yə mühacirət etməyə və Filadelfiyada məskunlaşmağa məcbur etdi. Burada o, Beynəlxalq Dərzilər İttifaqında və Sosialist Partiyasında fəallıq göstərmişdir. Birinci Dünya Müharibəsi illərində Volodarski beynəlmiləlçi menşeviklərin tərəfinə keçərək sola keçdi. 1916–1917-ci illərdə o, Nikolay Buxarinin redaktoru olduğu Rusiya Sosialist Federasiyasının Nyu-Yorkda nəşr olunan "*Novıy mir*" (*Yeni dünya*) qəzetində iştirak etmişdir.

### Rusiyaya qayıdış

1917-ci ilin mayında Volodarski Rusiyaya qayıtdı, Mezhraiontsy qrupuna qoşuldu və Petroqrad Şəhər Dumasına seçildi. Mehraiontların qalan hissəsi ilə birlikdə o, 1917-ci ilin iyul-avqust aylarında keçirilən 6-cı partiya qurultayında bolşeviklərə qoşuldu və tezliklə onların ən tanınmış natiqlərindən və təşviqatçılarından birinə çevrildi. O, fəaliyyətini Peterqof vilayətində, o cümlədən Putilov fabrikində cəmləşdirdi.

1917-ci il oktyabrın ortalarında bolşeviklər Rusiya Müvəqqəti Hökumətini devirməyə cəhd edib-etməmək barədə mübahisə edərkən, Volodarski üsyanın əleyhinə olan Qriqori Zinovyev və Lev Kamenevin tərəfinə keçdi. 1917-ci il Oktyabr İnqilabı zamanı Sovetlərin II Qurultayında Volodarski Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinə (*VTsIK*) seçildi. Petroqradda "*Qırmızı Qəzet*"in redaktoru və Şimal Kommunaları İttifaqı İcraiyyə Komitəsinin mətbuat şöbəsinin müdiri təyin edildi. Bu ona geniş senzura səlahiyyətləri verdi.

Onun həmkarı Anatoli Lunaçarski yazırdı:

Və amansız idi. O, təkcə Oktyabr İnqilabının tam təhlükəsi ilə deyil, həm də ölümündən sonra baş verəcək qırmızı terror partlayışlarının xəbəri ilə dolu idi. Volodarskinin terrorçu olduğunu gizlətməyin mənası yoxdur. O, dərindən inanırdı ki, əksinqilabın hidrasına hücum etməkdə tərəddüd etsək, bu, təkcə bizi deyil, Oktyabrın bütün dünyada bizimlə birlikdə yaratdığı ümidləri də məhv edər.
O, Brest-Litovsk müqaviləsinin əleyhinə idi, lakin partiya nizam-intizamını qorumaq üçün bu barədə susdu.

### Ölümü

Volodarski 1918-ci il iyunun 20-də Petroqradda Obuxov fabriklərində fəhlələrin üsyanı zamanı Sosialist İnqilab Partiyasının Mərkəzi Döyüş Birliyinin üzvü Qriqori İvanoviç Semyonov tərəfindən öldürülüb. O, Sankt-Peterburqun Mars tarlasında İnqilabçı Döyüşçülərin abidəsində dəfn edilib.

### Şərəfinə

1918-ci ildə Poşexonye şəhəri Poşexonye-Volodarsk (*Пошехо́нье-Волода́рск*) adlandırıldı. 1992-ci ildə orijinal adına qayıtdı. 1920-ci ildə Volodarsk şəhəri onun adını daşıyır. 1919-cu ildə ələ keçirilən Esders və Scheefhaals mağazasında qurulan tikiş fabriki 1922-ci ildə Qoldşteynin adını daşıyır. SSRİ-də küçələr onun adını daşıyırdı. Öldürüldüyü yerin yaxınlığında yerləşən Volodarski körpüsü onun adını daşıyır. 1928-ci ildən 1941-ci ilə qədər Ulyanovskdakı sursat fabriki qısa müddətə onun adı ilə dəyişdirildi (Zavod Volodarskogo — "*Volodarskinin zavodu*").

1933-cü ildə Volodarskinin təsviri olan marka

İstinadlar
----------

1. ↑  "ВОЛОДАРСКИЙ В. (1891–1918)". funeral-spb.narod.ru. Retrieved 2021–03-26.
2. ↑  Most sources, for instance Boris Souvarine's Stalin: A Critical Survey of Bolshevism (Longmans, Green & Co. first edition 1939, p. 161) claim that Volodarsky was a Menshevik prior to 1917. However, Michael Glenny, the editor of the 1967 translation of Anatoly Lunacharsky's Revolutionary Silhouettes, writes that "he was exiled to Archangel while still a schoolboy for 'political unreliability'. In 1905 he joined the Bund, later the 'Spilka' or Ukrainian S.R. Party. Arrested in 1911, he was again sent to Archangel."
3. ↑  Edward Hallett Carr, The Bolshevik Revolution, 1917–1923, volume 3 [1953], New York: W.W. Norton, 1985; p. 143.
4. ↑  Haupt, Georges & Marie, Jean-Jacques (1974). Makers of the Russian revolution. London: George Allen & Unwin. p. 418.
5. ↑  John Glad (ed.), "A Chronology" in Conversations in Exile: Russian Writers Abroad. Durham, NC: Duke University Press, 1993; p. 275
6. ↑  Lunacharsky, Anatoly (1923). "Comrade Volodarsky". Revolutionary Silhouettes.
7. ↑  John Reed, Ten Days That Shook the World, first edition Boni and Liverlight, Inc. 1919 (Penguin Books, 1977, p. 83)
8. ↑  Haupt & Marie 1974, p. 418.
9. ↑  Leon Trotsky, The History of the Russian Revolution, volume 3: The Triumph of the Soviets, Chapter 42, "Lenin Summons to Insurrection".
10. ↑  Haupt & Marie 1974, p. 420.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
| Normativ yoxlama | GND: 119273993 · ISNI: 0000 0000 1032 6005 · LCCN: no90011434 · NKC: uk2013764466 · VIAF: 57421042 · WorldCat VIAF: 57421042 |