recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Svetlana Makaroviç** (sloven. Svetlana Makarovič; 1 yanvar 1939, Maribor) — Yuqoslav və sloven şair, yazıçı, publisist, aktrisa, öz mahnılarının ifaçısı. "Sloveniya Şeirinin birinci xanımı" olaraq tanınır. O, asi və müstəqil qadınların hekayələrini izah edərək Sloveniya folklorundan borc alması ilə də tanınır.

Bioqrafiyası
------------

Svetlana Makaroviçin anası qatı katoliklər ailəsindən idi. Buna görə döyüşçü ateistlə evləndikdən sonra valideynləri onu bütün miraslarından məhrum etmişdir. Müharibədən sonrakı çətin şəraitdə oxuyarkən Svetlana rus dili və fortepiano dərsləri istisna olmaqla bir çox məktəb fənində müvəffəq ola bilmir. Yeniyetmə ikən incəsənət məktəbinə daxil olur, lakin qısa müddətdə akademik uğursuzluğa görə oradan qovulur. Daha sonra Lyublyanada tərbiyəçi kimi təhsil alır və zehni qüsurlu uşaqlar üçün internat məktəbinə göndərilir. Ancaq oradan qaçaraq belə qərara gəlir ki, onun heç öz həyatı olmayacaq.

Markoviç ilk şeirlərini on yeddi yaşında yazır. 18 yaşında psixologiya öyrənməyə başlayır, ancaq valideynləri boşandıqdan və kafelərdə, kurort otellərində çıxış edərək pul qazanmağa başladıqdan sonra bu sahəni tərk ediri. 20 yaşında nişanlanır, ancaq toydan bir az əvvəl qaçır. Bir müddət öz etirafı ilə "küçə pişiyi kimi" gəzərək yaşayır. 
1964-cü ildə Makaroviç ilk şeirlər toplusunu olan «Sumrak» nəşr etdirir. Bundan sonra Svetlana özündən 10 yaş böyük olan şair və dramaturq Qreqor Strnşey ilə fırtınalı bir romantikaya başlayır. Buna baxmayaraq olduqca acınacaqlı bir həyat tərzi sürməyə davam edir, Qreqorun gətirdiyi teatrın pərdə arxasında yaşayır, 1968-ci ildə tamaşada dram yazmasına kömək edir. Lakin tərəfsiz olduğundan Makaroviç aktyorluq istedadını göstərmək üçün daha çox şans qazanmır.

Svetlana Makaroviç bir müddət Avstriyanın Qrats şəhərində yaşayır. Burada tanış olduğu slavyan tədqiqatları professoru tərəfindən dəvət edilir. Orada öz mənzilinə pul qazanmağa çalışaraq, səyahət edənlərə sloven dilini öyrətdir. Tələbələrlə radio şouları verir, filmlərdə rol alır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Segel, H.B.* The Columbia Literary History of Eastern Europe Since 1945. Columbia University Press. 2008. səh. 241. ISBN 9780231508049. 7 May 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 August 2015.
2. ↑  *Juvan, M.* History and Poetics of Intertextuality. Purdue University. 2008. səh. 159. ISBN 9781557535030. 7 May 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 August 2015.
**Resen** (mak. Ресен, *serb.* Ресан, *türk.* Resne, *yun.* Ρέσνα, alb. Resnjë) — cənub-qərbi Makedoniyadakı 9 min əhaliyə sahib bir qəsəbə. Resen Bitola və Oxrid arasında təxminən olaraq bərabər məsafədədir. Qəsəbə dəniz səviyyəsindən 880 metr yüksəkdə və Prespa gölü yaxınlığında yerləşir. Resen eyni zamanda Prespa gölündəki tək şəhərdir və Resen Bələdiyyəsinin mərkəzidir.

Tarixi
------

XX əsrin əvvəllərində **Resen**
Köhnə İliryalı Damastiyon şəhəri Resen'n yaxınlığında ola bilər. Resen'in tarixi, məşhur Via Egnatia yolunun Romalılar tərəfindən inşa edildiyi zamana qədər gedib çatır. Bu yol Resen'dən keçirdi.

Orta Əsrlərdə Prespa bölgəsi Samuilə aid Birinci Bolqar Dölətinin bir parçası idi. Klediyon döyüşündən sonra bir gözü kor olan Samuil əsgərlərinin bəzilərini Prespa Gölü sahilindəki bir kəndə yerləşdirmişdir. Bizanslılar bu kəndi Asamati kəndi adlandırdı. Bu sözün Bizans dilindəki mənası *Birgözlü insanların yaşayış məntəqəsi*-dir. O tarixdən etibarən Resen Bizans suverenliyinə girdi.

Daha sonra Resen, İkinci Bolqar Dövlətinin, Serb İmperiyasının və Osmanlı İmperiyasının bir suverenliyinə girmişdir. Resen bir alban soylu ailəsindən və ərazidə, 1908-ci ildə baş verən Gənc Türklər inqilabının liderlərindən biri olan Əhməd Niyazi bəyin doğum yeridir. Resen, XIX əsrin sonunda və XX əsrin əvvəllərində Osmanlı İmperiyasının Manastır vilayətinin bir hissəsi olmuşdur.

1929-cu ildən 1941-ci ildə qədər Resen, Yuqoslaviya Krallığının Vardar Banovina rayonunun bir hissəsi idi.

Demoqrafiya
-----------

2002 siyahıyaalma əvvəlində, **Resen** qəsəbəsində 8.748 insan yaşayırdı və etnik quruluşu belə idi:

| Etnik Qrup | Əhali | % |
| --- | --- | --- |
| Makedonlar | 6,431 | 73.5 |
| Türklər | 1,369 | 15.7 |
| Albanlar | 325 | 3.7 |
| Digərləri | 623 | 7.1 |

Qəsəbənin ana dillinin quruluşu bu belə idi:

| Dil | Əhali | % |
| --- | --- | --- |
| Makedonca | 6,574 | 75.2 |
| Türkcə | 1,355 | 15.5 |
| Albanca | 629 | 7.2 |
| Digərləri | 190 | 2.2 |

Qəsəbənin dini tərkibi belə idi:

| Din | Əhali | % |
| --- | --- | --- |
| Ortodoks Xristianlar | 6,382 | 73 |
| Müsəlmanlar | 2,272 | 26 |
| Digərləri | 94 | 1 |

İqlimi
------

Resendəki Müqəddəs Corc kilsəsi.
Resen, soyuq qışa və isti yaya malik olan bir iqlimə malikdir və bu xüsusilə yay aylarında qəsəbəni, turistik bir attraksion mərkəzi halına gətirir. Prespa regionu üçün iqlim və torpaq keyfiyyəti, uzun bir əkinçilik ənənəsinə sahib olmaq üçün əsas amillərdən biridir. Bu gün Resenin ən əhəmiyyətli simvolik tikintilərindən biri alma bağlarıdır. Resen**,** keyfiyyətli və ləzzətli almaları ilə məşhurdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Resen Bələdiyyəsi". 2018-08-31 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-04.
2. ↑  Yunan və Roma dünyasının Barrinqton atlası: Xəritələr rəhbəri, I cild, Riçard Y. A. Talbert tərəfindən, səhifə 758, Resen yaxınlığındadır?
3. ↑  Kedouriye, Silviya (2000). *Türkiyə Respublikasının 75 ili*. Psixologiya Mətbuat. səh 32. ISBN 978-0-7146-5042-5. 2011-ci ilin Fevral ayının 18-də alındı.
4. ↑  "*Macedoniya siyahıyalınması, dil və din*" Arxivləşdirilib 2012-03-24 at the Wayback Machine (PDF). Alındı 2013–09-03.
**Araz Əliquliyev** (2 avqust 1962, Bakı) — tibb elmləri doktoru, professor.

Həyatı
------

Araz Ramiz oğlu Əliquliyev ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. O, Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu bitirmişdir.

Araz Əliquliyev 1985-ci ildə Respublika Narkoloji Dispanserinin baş həkimi təyin edilmişdir. 2000-ci ildə Baş narkoloq təyin edilmişdir. calışdığı dövurdə Qlobal fondun, BMT-in İnkişaf Proqramı, ÜST-ün layihələrin icracısı olmuşdur. Narkoloji xidmətin təkmilləşdirilməsi üçün qanunvericiliq təşəbüsləri ilə cixiş etmişdir. "narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və prekursorların dövriyyəsi haqqında" və "Narkoloji xidmət və nəzarət haqqında" qanunların hazırlanmasında bilavasitə iştirak etmiş, Nazirlər Kabinetinin 30 yaxın qərar layihəsinin müəlifi olmuşdur. Narkotik istifadəciləri üçün yeni müalicə üsulların, zərərin azadılması proqramların Azərbaycanda tədbiq edilməsinin təşəbrıdır.

2007—2012-ci illər ərzində **Vitaline** özəl narkoloji klinikanın təsiscisi olmuş.

2008-ci ildə Azərbaycan Respublikası Narkomanlığa və Narkotik Vasitələrin Qanunsuz Dövriyyəsinə Qarşı Mübarizə üzrə Dövlət Komissiyasının İşci Qrupunun Rəhbəri vəzifəsinə təyin edilmişdir. İlk olaraq beynalxalq standartlara uyğun narkotiklər üzrə Ölkə mərüzəsinin müalifidir. İlk olaraq Azərbaycan məktəblərində "Avropa şəhərlərinin asossiyasiyası narkotiklərə qarşı" epidemioloji tədqiqatlar layihəsinin rəhbəri olmuşdur.

2013—2014-cü illər ərzində Zabrat müalicə-diaqnostika mərkəzin baş həkimi vəzifəsində calışmışdır.

2014-cü ildə Milli Onkologiya Mərkəzinin baş həkim müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Axrıcı iş yeri **HMH Baku** MMC-də tibbi direktor vəzifəsində calışır.

Əmək fəaliyyəti ərzində çox saylı təkminləşdirmə kurslarında olmuş, xarici ölkələrdə təşkil edilmiş konfranslarda, seminarlarda, kongreslərdə iştirak etmişdir. ÜST-ün, BMT-in İnkişaf Proqramı, AB narkotklərin monitorinq Mərkəzinin layihələrində ekspert qismində fəaliyyət göstərmişdir.

2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi Hərbi Akademiyasında **Strateji Araşdırmalar və Dövlətin müdafiəsinin idarə olunması** rəhbər kadrlar rezervi Akademik kursları fərqlənmə ilə bitirmışdir.

2010-cu ildən Avropa Şurası Pompidu Qrupunun Azərbaycanda daimi nümayəndəsidir.

Bununla yanaşı qanunvericilik sahəsində Milli Məclisin və  Nazirlər Kabinetin müvafiq qurumları ilə sıx əməkdaşlıq etmişdir.

1991-ci ildə tibb elmləri namizədi, 2005-ci ildə isə tibb elmləri doktoru elmi adı almışdır. Evlidir 3 uşağı var.

Ramiz Əliquliyevin oğludur.

Elmi fəaliyyəti
---------------

100-dən artıq elmi məqaləsi çap olunmuşdur.

İstinadlar
----------
**Patrik Aşi** (*fr.* Patrick Achi; 17 noyabr 1955, Paris) — 26 mart 2021-ci ildən etibarən Kot-d'İvuarın Baş naziri vəzifəsini icra edən Kot-d'İvuar siyasətçisi.

Həyatı
------

Aşi Parisdə Kot-d'İvuar əsilli ana və fransız əsilli atadan doğulub. O, Fransa və ABŞ-da təhsil alıb. Atasının adı Eratum, anasının adı isə Attiyedir.

16 aprel 2020-ci ildə COVID-19-dan müsbət test verdiyini və növbəti bildirişə qədər özünü təcrid etdiyini açıqladı. 2021-ci ilin may ayında o, yorğunluq və tibbi müayinədən keçmək üçün Parisə aparılıb.

Fəaliyyəti
----------

2010–2017-ci illər arasında Aşi Qiyom Soro, Janno Aussu-Kuadio və Deniyel Kablan Dunkan hökumətlərində İqtisadi İnfrastruktur Naziri olub.

Aşi xəstəxanaya yerləşdirilən Baş nazir Həməd Bakayokonun vəzifələrini icra etmək üçün 8 mart 2021-ci ildə Baş nazir təyin edildi. Bakayoko iki gün sonra vəfat etdi. Aşi 26 mart 2021-ci ildə Prezident Uattara tərəfindən Baş nazir vəzifəsinə təyin edilib. O, bir neçə həftə ərzində şəhər yerlərində elektrik enerjisi təchizatını çətinləşdirən böyük enerji istehsalı kəsirini həll etmək üçün müzakirələrdə əsas fiqur oldu.

2021-ci ilin oktyabrında onun adı Pandora sənədlərində qeyd edildi. O, ən azı 2006-cı ilə qədər Baham adalarında yerləşən və 1998-ci ildə yaradılmış ofşor şirkət olan *"Allstar Consultancy Services Limited"*-ə nəzarət etdi, Aşi eyni anda Kot-d'İvuar Elektrik Şirkətində hökumət komissarı və Energetika Nazirinin texniki müşaviri oldu.

Digər fəaliyyətləri
-------------------

* Beynəlxalq Valyuta Fondu, Rəhbərlər Şurasının üzvü

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-29.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-11-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-29.
4. ↑
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-11-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-29.
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2011-03-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-29.

Xarici keçidlər
---------------
**Respublika Elmi-Texniki Kitabxanası** - Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən ən böyük elmi-texniki kitabxana, digər elmi-texniki kitabxanalara metodiki yardım göstərən mərkəz.[*mənbə göstərin*]

Tarixi
------

Azərbaycanın ilk elmi-texniki kitabxanası 1930-cu ildə Neftçi Bakı klubunun kitabxanasının bazasında yaradılan AzNeftin Mərkəzi texniki kitabxanası olmuşdur.

1957-ci ildə bu kitabxana Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Dövlət Elm və Texnika Komitəsi nəzdində Respublika Elmi-Texnika Kitabxanasına çevrilmişdir.

Bu gün Kitabxana Azərbaycan Rspublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərir.Azərbaycan Respublikası Prezidentinin "Azərbaycan Respublikasının Əqli Mülkiyyət
Agentliyinin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında" 30 iyul 2018-ci il tarixli 222 nömrəli Fərmanı ilə "Azərbaycan Respublikasının Əqli Mülkiyyət Agentliyinin Nizamnaməsi" təsdiq 
edilmiş, Standartlaşdırma,Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsinin tabeliyində olan Respublika Elmi-Texniki Kitabxanası Əqli Mülkiyyət Agentliyinin tabeliyinə verilmişdir. 
Nəticədə Əqli Mülkiyyət Agentliyi və tabeliyində olan Patent və Əmtəə Nişanlarının Ekspertizası Mərkəzi, Əqli Mülkiyyət Hüquqlarının Təminatı Mərkəzi və Respublika Elmi-texniki 
Kitabxanasından ibarət olan ixtisaslaşmış yığcam vahid dövlət qurumu yaradılmışdır.

Fəaliyyəti
----------

Bu gün Respublika Elmi-Texniki Kitabxanası respublikanın nazirlik, idarə, şirkət və müəssələri, elmi-tədqiqat və layihə institutlarına, eləcə də elm və texnika sahəsində tədqiqat aparan ayrı-ayrı şəxslərə, ali məktəb tələbələrinə məlumat-biblioqrafiya və kitabxana xidməti göstərən respublika mərkəzi hesab olunur. RETK respublikanın ən böyük kitabxanalarından biri olmaqla yanaşı, ənənəvi kitab təbliği və kitabxana-biblioqrafiya xidmətindən əlavə müəllif şəhadətnamələri və patent ədəbiyyatı, normativ-texniki sənədlər, xarici ölkələrin jurnalları və s. özündə əks etdirən, elmi tədqiqat işi və metodik fəaliyyətlə məşğul olan böyük müəssisədir. Təbii ki, bu kitabxananın fondu da digər kitabxanaların fondundan xeyli dərəcədə fərqlənir. Kitabxananın fondunda patentlər, sənaye məmulatı kataloqları, informasiya mərkəzlərinin buraxdığı texniki və informasiya vərəqələri, istehsalat plakatları, elmi-texniki icmallar, xarici sənaye nümunələrinin mikrofişdə və ultrafişdə pozitiv, neqativ və çoxrəngli fototekası, elmi-texniki hesabatlar üzrə jurnallar və s. mühafizə edilir.

Kitabxananın fondu özlüyündə bir neçə yerə bölünüb. Əsas fonddan başqa, Kitabxananın 1967-ci ildə yaradılmış Respublika Patent fondu, 1969-cu ildə yaradılmış Respublika Normativ-texniki sənədlər fondu və Depozitar fondu mövcuddur. Hazırda kitabxana bütün fondu ilə bərabər Mərdanov Qardaşları 124 ünvanında yerləşir. (keçmiş TDQK-nın arxası)
Kitabxananın Gəncə şəhərində filialı da mövcuddur.
**Araz tıs-tısı** (*lat.* Acantholimon araxanum) — plumbaqokimilər fəsiləsinin tıs-tıs cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

İran-Turan coğrafi elementinə daxildir. Cənubi Qafqaz, Cənub-Qərbi Asiya, Anadolunun cənub-şərqi, İranın şimal-qərbi, Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı və Araz çayı ətrafında yayılmışdır.

Botaniki təsviri
----------------

20-35 sm diametrində yastığı seyrək və yarımkürəşəkilli, alçaq koldur. Yaz yarpaqları qısa, yastı, 2 mm enindədir. Yay yarpaqları göyümtül-açıq yaşıl, yastı, üçtilli, xətti-bizşəkilli, sərt, 3-5 (5,5) sm uzunluqda və 1-1,5 sm enində, iti, kənarları narın kirpikli, kələ-kötürdür. Çiçək daşıyıcısı 15-20 sm hündürlükdə olub, yarpaqdan uzun, çılpaq, yuxarı hissəsi kəskin qıvrım, kövrək, adətən 1-2 yan budaqlı, bəzən isə sadədir. Çiçəkləri sünbül çiçək qrupunda yerləşmiş, sünbülcükləri 11-14 mm uzunluqda olub, birçiçəklidir. Çiçəkaltlığı çılpaq, xaricdəki 5-9 mm uzunluqda, üçbucaqlı, daxildəkilərdən qısa, yaxud onlara bərabər, sivriləşmiş, ensiz, pərdəvari haşiyələnmişdir. Kasacığı 10-14 mm uzunluqda, qıfşəkilli, damarların arası dağınıq tükcüklü, iti çıxıntılıdır. Ləçəkləri parlaq çəhrayıdır. May-iyun ayında çiçəkləyir, iyun-iyulda toxumları yetişir.

Ekologiyası
-----------

Kserofitdir. Şaxtaya, quraqlığa davamlıdır. Aşağı, orta və yüksək dağlıq qurşaqlarda, dəniz səviyyəsindən 900-2800 metr yüksəklikdə, quru daşlı-çınqıllı yamaclarda yayılmışdır. Ona bəzən əhəngdaşlı torpaqlarda da rast gəlinir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Naxçıvan MR ərazisində Arazboyu və Arpaçay Dövlət Təbiət Yasaqlığı ərazisində yayılmışdır. Naxçıvan MR-nın Qırmızı Kitabına (Talıbov, İbrahimov-2010) daxil edimişdir.

İstifadəsi
----------

Dağlıq sahələrin bərkidilməsində və quraq ərazilərin yaşıllaşdırılmasında istifadə edilə bilər.

Ədəbiyyat
---------

* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q17233658
* Wikispecies: Acantholimon araxanum
* EoL: 5490280
* GBIF: 4088929
* iNaturalist: 830854
* IPNI: 685904-1
* NCBI: 1526230
* Plant List: kew-2614599
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:685904-1
* Tropicos: 25400216
* WFO: wfo-0000513181

 |
Təbii yayılması:
----------------

Vətəni Cənubi Amerikadır.

Botaniki təsviri:
-----------------

Hündürlüyü 2 m-ə qədər olan, müxtəlif növlərin çarpazlaşması nəticəsində alınan, çox budaqlanan həmişəyaşıl koldur. Yarpaqları iri, ağcaqayınşəkilli, kənarı dişli, açıq yaşıl rənglidir. Yarpaqları növbəli, yumurtaşəkilli və ya ürəkşəkilli, ucu biz, üç-beş hissəli, kənarları dişli, yumşaq tüklü, yaşıldır. Bəzi bağ formalarında yarpaqları sarımtıl-yaşıl, uzun saplaqlıdır. Çiçəkləri yarpaq qoltuğunda yerləşir, iri, uzun çiçək saplaqlarında sallanan, kasaşəkilli, rəngi ağ, sarı, çəhrayı və ya qırmızıdır. Kasacığı 5 dişlidir.

Ekologiyası:
------------

Az miqdarda günəş şüalarına dözür. Suvarılma yazdan - payıza qədər bol, qışda isə az olmalıdır. İki həftədən bir yaz-yay aylarında maye gübrə verilir. Əkin üçün torpaq qarışığı yarpaq, çim, çürüntü və qum (1:2:1:0,5) qarışığından düzəldilir. Mənənə ilə yoluxa bilər.

Azərbaycanda yayılması:
-----------------------

Respublikanın bir çox bölgələrində park və bağlarda mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi:
-----------

Dekorativ xüsusiyyətlərinə görə Abşeronda yaşıllaşdırmada tək və qrup əkinlərində istifadə üçün əlverişlidir.

İstinadlar
----------

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. Arxivləşdirilib 2019-11-17 at the Wayback Machine T.S.Məmmədov

Məlumat mənbələri
-----------------

* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.

İstinad
-------

* Флoрa Aзeрбaйджaнa. т.5. 1954; Флoрa Kaвkaзa. т.5. 1954;
* Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
* Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q4670708
* APNI: 243848
* EPPO: ABUHY
* GBIF: 3938295
* GRIN: 317689
* iNaturalist: 698936
* MoBotPF: 291793
* NCBI: 93741
* NZOR: a825f9b1-ff2c-46be-8f9b-2bedf58291ac
* PfaF: Abutilon x hybridum
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:323514-2
* Tropicos: 50111159
* WFO: wfo-0000511978

 |
**Araz Böyükağa oğlu Əzimov** (13 iyun 1962, Bakı) — Azərbaycan Respublikası xarici işlər nazirinin müavini, diplomat.

Həyatı
------

Araz Əzimov 1962-ci il iyunun 13-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Sovet ordusunun tərkibində Əfqanıstanda xidmət etmişdir. 1984-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirmişdir. 1984–1989-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Teleradio Şirkətində işləmişdir. 1989–1990-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin informasiya şöbəsində 2-ci katib, 1990–1991-ci illərdə 1-ci katib, 1991–1992-ci illərdə müdir müavini, 1992–1994-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi Beynəlxalq təşkilatlar idarəsinin rəisi olmuşdur.

1994-cü ildən indiyə kimi Azərbaycan Xarici İşlər Nazirinin müavinidir. 2019-cu ilin iyul ayında Araz Əzimov 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunub. Fövqəladə və səlahiyyətli səfir diplomatik rütbəsi vardır.

İngilis, fars, rus və türk dillərini bilir.

Evlidir, iki oğul atasıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ölüm labirinti". 2009-10-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-10-08.
2. ↑  "Nazir Müavinləri". 2016-03-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-10-15.
3. ↑  "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2019-07-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-11.
4. ↑  "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı". 2017-04-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-10.
**Seyid Əhməd Arvasi** (15 fevral 1932 - 31 dekabr 1988)—türk sosiloqu, etnoqrafı, pedaqoqu və yazıçısı.

Həyatı
------

Seyid Əhməd Arvasi 1932-ci ildə Ağrının Doğubeyazıt mahalında doğulub. Ailə tərəfindən Vanın Baxçasaray (Müküs) qəsəbəsinə bağlı Doğanyayla (Arvas) kəndindəndir
Mühitlərində bu kəndin adına görə «Arvasilər» kimi tanınıblar. Soyadı qanunu çıxdıqdan sonra kəndlərinin adı soyadları oldu. Atası Abdülhakim Arvasidir.
1952-ci ildə Ərzurum Müəllim məktəbindən məzun olub. Bir müddət ibtidai məktəb müəllimliyi etdi. 1958-ci ildə Qazi Təhsil İnstitutu Pedaqogika fakultəsindən məzun olub. Balıkesir və İstanbuldakı Təhsil İnstitutlarında müəllimlik edib. 1979-cu ildə təqaüdə çıxıb. Eyni il Milliyyətçi Hərəkət Partiyası (MHP) Ümumi İdarə heyətinə seçilərək, bu partiyadakı vəzifəsinə 12 sentyabr 1980 — ci tarixində baş verən dövlət çevrilişinə kimi davam edib. MHP — dən İstanbul senatorluğuna namizəd olub.
«Hər gün» qəzetində, «Türk-İslam ülküsü» başlığı ilə gündəlik məqalələr yazıb. 12 sentyabr çevrilişindən sonra, MHP və ülkücü təşkilatlara görə mühakimə olunub. Mamak Həbsxanasında işgəncə görüb. Həbsdən azad olunduqdan sonra idealist qəzet və jurnallarda yazılar yazıb. Türkiyə qəzetində «Həsbihal» başlığı ilə məqalələri nəşr edilib.
56 illik ömürünün hər dövründə dayanmadan yazıb. 31 dekabr 1988 — ci il tarixində İstanbul Erenköydəki evində vəfat edib.

Əsərləri
--------

* Türk-İslam ülküsü (3 cild)
* Özünü axtaran adam
* İnsan və insandan sonra
* Dialektikamız və Estetikamız
* Şeirlərim
* Təhsil sosiologiyası
* Şərqi Anadolu gerçəyi
* Qabaqcıl Türk milliyyətçiliyinin əsasları,
* «Həsbihal» (6 cild) («Həsbihal» daha sonra mövzularına görə bu adlarda nəşr olunub: «İmperializmin oyunları», «Dövlətin dini varmı?», «Qadın və kişi», «İnsanın təkliyi».

Həmçinin bax
------------

* Ülküçülük
**Seyid Əli Möhsun oğlu** (*ərəb.* علی‌بن‌محسن, میرقلنج)‎ **Mir Qılınca** məşhur olan, Mərənd mahalında yerləşən Yekan Kəhriz kəndinin Səfəvilər dövründə yaşamış, orada Mir Qılınc Baba adlı türbənin sahibi seyid.

Soy və yaşayış
--------------

Mir Qılınc Seyid Həsən Babanın soyundadndır və Mərəndin Yekan Kəhriz kəndində dəfn olunmuşdur Mir Qılınc o, kəndin seyidlər və əşraflarındanidi və orada məşhur türbəsi vardır. Seyid Əlinin yaşamına görə indiyədək sənədli və mötəbər mənbələrdə heç bir söz tapılmayıb. Amma camaat içində onu Mir Qılınc adıyla tanıyıb və yad edirlər. onun qəbir daşı üzərində belə yazılıb:

> 
> 
> Farsca:
> 
> 
> {{{1}}}
> 
> 
> مقبره سید جلیل‌القدر مشهور و معروف به مرحوم میر قلنج که در زمان عهد صفویه وفات نموده در این مکان مقبره قدیمی داشت اهالی یکانات مخصوصا مردم یکان کهریز با مشاهده کرامات عدیده با اهدا نذورات و با همت اشخاص نیکوکار و خیر و با مباشرت چند نفر ریش سفید و معتمد در مورخه 62/1/1 شمسی اقدام به تجدید‌البنا و مقبره نوساز و جدیدالاحداث نمودند.
> 
> 
> Azərbaycan dili:
> 
> 
> Səfəviyyə dövründə vəfat etmiş Mir Qılınca məşhur olan böyük məqamlı seyidin türbəsi. bu yerdə əski bir türbə varidi ki Yekanat və xüsusilə Yakan Kəhriz əhalisi çoxlu möcüzələri görərək nəzirlər verərək və xeyrsevər insanlar və neçə ağ saqqal və mötəmidin məşvərətiylə 62.1.1 şəmsi ilində bu binanı yenidən düzəldib və türbəni yeniləmişlər.
> 
> 
> 

* Qəbir daşının şəkli-1Qəbir daşının şəkli-1
* Qəbir daşının şəkli-2Qəbir daşının şəkli-2
* 
* 
* 
*

Mir Qılınc rütbəsi
------------------

Mir qılınc Türk əmirlər və döyüş başçıları arasında bir ləqəb və rütbəimiş.

Qılınc xan qədim xaqanlar arasında böyük əmir, başçı və sultana deyilirdi. o, sultan və əmirə ki iradəsi Qılınc kimi keçərli və kəskindir.

Övladları
---------

* Mirzə Möhbəli xan Yekani
* Mirzə Cahangir xan Ziyai
* Nəzərəli xan Mərəndi
* Əlirza xan Yekani

Həmçinin bax
------------

* Əli Əsğər Əli oğlu
* Həsən Əftəs
* Seyid
* Seyid Həsən Baba
* Ələvi Misri duası

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Məhəmməd Əlvansaz Xoyi, Məsnəd Nişini Quds, Homaye Qədir nəşri,s. 18, ISBN 978-964-8493-17-7
2. 1 2 3  Məhəmməd Əli Müdərris, Reyhanətül Ədəb, c.5-6, s.123-124(مدرس محمدعلي، ريحانه الادب، جلد 5 و 6، ص 123 و 124 )
3. 1 2  Fayl:Mir Qilinc yekan.jpgƏsasında bəyan edilmişdir
4. ↑  Fayl:Mir Qilinc yekan1.jpgƏsasında bəyan edilmişdir
5. ↑  Noormags saytı,Zeynəli və Eynəli türbəsi, Vəhid aylıq dərgisi, Xurdad və tir aylarının ilk bölməsi, 1357h.ş ili, nö. 234-235
6. ↑  Divani Luğati Türk,c. 1,s. 300
**Seyid Əhməd Paşa** (ö. 1799) — I Əbdülhəmid və III Səlim səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi.

Həyatı
------

Doğum tarixi bilinməsə də, Ədirnədə dünyaya gəldiyi məlumdur. Atası Anadolu bəylərbəyliyinə qədər yüksələn Kürəkən Süleyman Paşadır. Atası ölümündən bir neçə ay öncə Sultan Əhmədin qızlarından Zübeydə Sultanla evlənmiş, bu səbəblə uşaqlığından bəri saraya yaxın olmuşdur. Əndərunda təhsil aldıqdan sonra saraya alındı və baş qapıçılığa qədər yüksəldi. Ardından 1780-ci ildə Bozox, 1781-ci ilin iyulunda Moreya, 1782-ci ilin sentyabrında isə vəzir rütbəsiylə Krit sancaqbəyliyinə təyin edildi. Bu vəzifədə ikən 29 aprel 1784-cü ildə Sultan Mustafanın qızlarından Xədicə Sultanla nişanlandı və həmin ilin iyununda Anadolu bəylərbəyi oldu. Cütlüyün toy mərasimi isə 1787-ci ilin oktyabrında baş tutdu. Bu nikahdan paşanın övladı olmadı.

Toy mərasiminin ardından Sofiya mühafizəsi ilə vəzifələndirildi və Rumeli bəylərbəyi seçildi. 1798-ci ilədək Anadolu və Rumelinin müxtəlif əyalətlərində xidmət göstərdi. Ən son xidmət yeri olan Ərzurumda 1799-cu ildə vəfat etdi.

İlk evliliyindən dünyaya gələn böyük oğlu Ələddin Paşa özü kimi Anadolu bəylərbəyliyinə qədər yüksəlmiş, 1801-ci ildə Sultan Əbdülhəmidin qızlarından Hibətullah Sultanla evlənmişdir. 1813-cü ildə vəfat etmişdir. Digər oğlu Osman Paşa isə 1808-ci ildə Karesi sancaqbəyi olmuş, 1809-cu ildə bölgədəki iğtişaşlarda şəhid düşmüşdür.

Mənbə
-----

* Sicil-i Osmani I, s. 220.
* Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, Oğlak Yyaınları, 4. baskı, s. 311–313

İstinadlar
----------

1. ↑  Uluçay, Mustafa Çağatay (1985). Padışahların kadınları ve kızları. Türk Tarihi Kurumu Yayınları. p. 220.
**Yelena Haqverdiyeva** — Azərbaycan rəssamı, Azərbaycanın əməkdar rəssamı (2018), Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü (1997).

Həyatı
------

Yelena Haqverdiyevanın yaradıcılığında qadınlar mövzusu, milli geyimlər, qurama, əsas yer tutur. Həmçinin Qacar üslubunun təsirdə duyulur.

1982-1987-ci illərdə Azərbaycan pedaqoji institutunda təhsil alıb.

1997-ci ildən başlayaraq Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür.

Rəssamın əsərləri Azərbaycanda, Fransada, Almaniyada, Rusiyada, Böyük Britaniyada, Türkiyədə, ABŞ-də şəxsi sərgilərdə saxlanılır. Həmçinin xarici ölkələrdə keçirilən müxtəlif sərgilərin iştirakçısı olub. Muzeyimizdə nümayiş etdirilən "Günəşli xoş bir gün" əsərində rəssam soyuq bir qış günündə həsrətini çəkdiyi isti yayı təsvir edib.

Mükafatları
-----------

27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın əməkdar rəssamı fəxri adına layiq görülmüşdür.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Əsrlərin qovuşağında: Yelena Haqverdiyeva". 2013-12-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-28.
2. ↑  *President.Az.* "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). President.az. 27.05.2018. 2020-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-27.
Avstriya-Macarıstan feldtseyxmeysterin rəsmi nişanı
**Feldtseyxmeyster** (*alm.* Feldzeugmeister‎, qısaca *FZM*) — Müqəddəs Roma, Avstriya və Avstriya-Macarıstan ordularında artilleriya və ordu generallarına verilən hərbi rütbə.

Tarixi
------

XVI əsrdə Feldtseyxmeyster adı Almaniyada artilleriya komandirlərinə verilirdi. Rütbə Baş Komandan (Feldhauptmann) və feldmarşaldan aşağı və piyada komandirindən üstün dayanırdı. İmperator II Maksimilyanın hərbi nizamnaməsinə görə, feldtseyxmeysterlərə yüksək maaş, 6 cangüdən (trabant) və müxtəlif rütbələrdən qərargah verilirdi. Fəth olunan qalalardakı bütün alətlər, mərmi, döyüş sursatları və hər cür silah ona məxsus idi.

Sonradan feldtseyxmeyster hərbi hissələrin komandanlığını aldı və ardınca piyada və artilleriya komandirlərinin general rütbəsi (artilleriya generalı) səviyyəsinə çatdırıldı. Beləliklə o, süvari general rütbəsi ilə eyni səviyyədə, feldmarşal-leytenantdan üstün və feldmarşaldan aşağı oldu.

İnfanteriya generalı rütbəsi verilməyə başlandıqdan sonra (1908-ci il) feldtseyxmeyster rütbəsi yalnız artilleriyaçılara verildi.

Ədəbiyyat
---------

* *Gullberg, Ingvar E.* Svensk-engelsk fackordbok för näringsliv, förvaltning, undervisning och forskning [*A Swedish-English dictionary of technical terms used in business, industry, administration, education and research*] (isveç) (2nd). Stockholm: Norstedt. 1977. ISBN 91-1-775052-0. LIBRIS 8345587.
* Olsson, B. F.; Rosén, John; Westrin, Theodor, eds.Nordisk familjebok: konversationslexikon och realencyklopedi innehållande upplysningar och förklaringar om märkvärdiga namn, föremål och begrepp (isveç). 5. Stockholm. 1882. LIBRIS 78095.
* Westrin, Theodor, ed.Nordisk familjebok: konversationslexikon och realencyklopedi (isveç). 9 (Ny, rev. och rikt ill. uppl.). Stockholm: Nordisk familjeboks förl. 1908. LIBRIS 8072220.
* *Östergren, Stefan; Lindblad, Carl Wilhelm; Norberg, Erik.* Arméförvaltningens historia. Armémusei skrifter, 0349-9898 ; 4 (isveç). Stockholm: Försvarets materielverk. 1987. ISBN 9138092859. LIBRIS 7262602.
**Azərbaycan Şurası** və ya **Əncüməni Azərbaycan** — İran İslam İnqilabı zamanı Cənubi Azərbaycanda yaradılmış və İrandakı Azərbaycan türkləri üçün geniş muxtariyyət istəyən siyasi təşkilat.

Tarixi
------

İnqilabın gətirdiyi nisbi rahatlıq dövrü zamanı Təbriz əsas olmaqla bir çox təşkilatlar və Azərbaycan türkcəsində mətbuat orqanları meydana çıxdı. Cənubi Azərbaycana aid qurulmuş mühüm təşkilatlardan biri də Əncüməni Azərbaycan idi. Əncümənin çap edilmiş proqramında "Azərbaycanın milli dilinin və mədəniyyətinin" tanınmasını, Azərbaycan türkcəsində növbəti tədris ilindən etibarən məktəblərin və media orqanlarının yaradılmasını, habelə bu dilin rəsmi qurumlarda, məhkəmələrdə istifadəsinin rəsmi olaraq qəbul edilməsini tələb edirdi. Əncümən daha da irəli gedərək rəsmi Tehranla konfederasiya əlaqəsində olmağı tələb edirdi. Rəsmi olaraq yalnız regional muxtariyyət tələb edilsə də, Əncümən bütün inzibati, mədəni, hüquqi, iqtisadi və hətta təhlükəsizlik məsələlərinin yerli nümayəndələrdə və şuralarda olmasını istəyirdi. Tələbə əsasən bu şuralar və təmsilçilər yerli xalq tərəfindən seçilməli idi. İslam İnqilabından sonrakı ilkin dövrdə bir çox Azərbaycan siyasətçiləri və ziyalıları İslam Respublikasının yeni konstitusiyasında, Yazıçılar Birliyi kimi bir çox ictimai qurumların nizamnamələrində və bir çox mövcud İran siyasi hərəkatları daxilində etnik azlıqların dil hüquqlarının təmin edilməsində fəal iştirak etmişlər. Yeni İran konstitusiyasının XV maddəsinin yerli və milli dillərin mətbuatda və məktəblərdə istifadəsinə rəsmi şəkildə icazə versə də, rejim bu maddənin reallıqda həyata keçməsinə icazə vermədi. Artıq Ali Dini Lider olmuş Ruhullah Xomeyni "İslamda fərqli dilləri danışan müsəlmanlar arasında fərq yoxdur" və "belə tələblər müsəlmanların birləşməsini istəməyən qüvvələr tərəfindən yaradılır deyərək buna qarşı çıxmışdı". Buna baxmayaraq, bu maddə daha sonralar aktivistlərin öz doğma dilləri uğrunda mübarizə aparmalarına hüquqi zəmin formalaşdırdı. Konstitusiyaya belə bir maddənin salınmasını Brenda Şaffer o. dövrdə bütün İranda etnik haqlar uğrunda mübarizənin güclü olmasının işarəsi kimi dəyərləndirir.

İnqilabdan sonra Ruhulla Xomeyninin öz hakimiyyətini möhkəmləndirməsindən və İran-İraq müharibəsinin başlanmasından sonra bütün İranda etnik haqların tələblərinə qarşı sərt siyasət yürüdüldü. Bir müddət sonra Azərbaycan Şurası və ya digər adı ilə Əncüməni Azərbaycan da qapadıldı.

Həmçinin bax
------------

* Cənubi Azərbaycan
* İran azərbaycanlıları

İstinadlar
----------

1. ↑  Litvak, 2017. səh. 20
2. 1 2  Shaffer, 2000. səh. 455

Mənbə
-----

* *Meir Litvak.* Constructing Nationalism in Iran From the Qajars to the Islamic Republic. Routledge. 2017. 330. ISBN 9780367275303.
* *Brenda Shaffer.* The formation of Azerbaijani collective identity in Iran (PDF). Nationalities Papers,. 2000. 449–477.
**Belqrad Universitetinin kitabxanası** (*serb.* Универзитетска библиотека Светозар Марковић) — Belqrad Universiteti mərkəzi kitabxanası; XIX əsr serb siyasi fəalı Svetozar Markoviçin adını daşıyır. Direktoru Aleksandar Yerkovdur.

Tarixi
------

Kitabxananın zalı
Kitabxananın əsası 1844-cü ildə qoyulmuşdur. Həmin vaxt bu kitabxana Belqrad liseyinə aid idi. Hansı ki, həmin lisey Serbiya Knyazlığının ən böyük təhsil ocağı idi və kitablar ianələr hesabına ölkə daxilindən burada toplanmışdır. Liseyin nizamnaməsinə uyğun olaraq, ilk kitabxanaçı filoloq və tarix müəllimi olan doktor Yanko Şafarik idi. 1850-ci ilə aid məlumata görə bu kitabxanada 927 kitab var idi.

1863-cü ildə lisey Ali Məktəbə çevrilmişdir. Həmin zaman xüsusi təhsil ədəbiyyatı istisna olmaqla, digər bütün kitablar Serbiya Milli Kitabxanasına köçürülmüşdür.

Svetozar Markoviç

Binası
------

Kitabxananın hazırkı binası 1926-cı ildə istifadəyə verilmişdir.

Kitabxana Kral Aleksander Bulvarı üzərində, Hüquq fakültəsinin yaxınlığında, Mülki mühəndislik, Elektrik mühəndisliyi və Memarlıq fakültələrinin qonşuluğunda yerləşir.

Kitabxana fondu
---------------

1,7 milyonluq kolleksiyası ilə bu kitabxana ölkənin ən böyük universitet kitabxanasıdır. Belqrad Universitetinə aid olmasına baxmayaraq, digər ali təhsil müəssisələri, elmi-tədqiqat institutları və başqa qrupların üzvlüyünə açıqdır.

Kataloq
-------

Belqrad Universitetinin kitabxanasında iki kataloq sistemi var. Birincisi kart kataloq sistemi, digəri isə elektron kataloq sistemidir. 1998-ci ildən bu yana kart kataloqu yenilənməsə də, məlumatlar elektron kataloqda yenilənir.

### Kart kataloq sistemi

Bu kitabxanada kart kataloqu iki əsas istiqamət üzrə qurulmuşdur. Biri müəllif, digəri isə xüsusi kataloqdur.

### Elektron kataloq sistemi

Kitabxanada elektron kataloq yayınıyla axtarış aparmaq mümkündür. Bu sistem kitabxanadakı kart kataloqları ilə birlikdə 1989-cu ildən bəri istifadə edilməkdədir. Sistem tam avtomatlaşdırılmışdır. İnternet üzərindən hər gün 24 saat mütəmadi olaraq aktivdir. Əsas, aralıq və qabaqcıl olmaqla burada elektron kataloqun üç növü var.

Xarici əlaqələri
----------------

Kitabxananın universitetlər, institutlar və digər kitabxanalar ilə geniş əməkdaşlıq fəaliyyəti var.

Şəkilləri
---------

* Kitabxana keçmiş görünüşüKitabxana keçmiş görünüşü
* Oxu salonuOxu salonu
* Kataloq bölməsiKataloq bölməsi
* Şərq əlyazmalarıŞərq əlyazmaları
* Belqradın qədim xəritəsiBelqradın qədim xəritəsi
* İsidora Sekuliç xatirə otağıİsidora Sekuliç xatirə otağı

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Belqrad Universitetinin kitabxanası*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* unilib.rs — Belqrad Universitetinin kitabxanasının rəsmi saytı
**Gəncə şəhərinin gerbi** — Gəncə şəhərinin rəmzidir. Cavad xanın (1748-1804) hakimiyyəti dövründə Gəncə xanlığının (1747-1804) bayrağında əks olunmuş simvolların əksini tapdığı gerb 2004-cü ildə qəbul edilmişdir.

Tarixi
------

Gəncə şəhərinin gerbi 2004-cü ildə Cavad xanın hakimiyyəti dövründə Gəncə xanlığının bayrağı olmuş qədim bayrağın simvolları əsasında bərpa olunmuşdur. Cavad xanın bayrağında əks olunmuş simvollar, xanın özünün də mənsub olduğu Ziyadoğlular nəslinin qədim dövrdən daşıdığı bayrağın simvolları idi. Ziyadoğlular nəsli Azərbaycanın ən nüfuzlu doqquz Qızılbaş tayfasından biri olan Qacarların bir qolu idi. 

IX-X əsrlərdən etibarən Azərbaycanın siyasi hakimiyyətində müxtəlif vəzifələri tutmuş Ziyadoğlular 400 ilə yaxın Gəncə bəylərbəyliyini idarə etmişlər. Azərbaycanda mərkəzi hakimiyyətin parçalanması dövründə isə müstəqil Gəncə xanlığını qurmuşlar. Ziyadoğluların Gəncədə hakimiyyətdə olmuş son nümayəndəsi olan Cavad xanın 1804-cü ildə döyüşdə öldürülməsindən sonra bu sülalənin hakimiyyətinə də son qoyulmuş, onların rəsmi simvolları isə sıradan çıxarılmışdır.

Simvolikası
-----------

***Günəş*** – əbədi həyat simvoludur.  

***Ay*** – əbədi işıq rəmzi, paklıq, təmizlik, ağ rəngi əks etdiməklə azadlıq anlamını da daşıyır.  

***Səkkizguşəli ulduz*** – İslam dini etiqadına görə Cənnətin səkkiz qapısına, bununla da Gəncənin Cənnət-məkan olmasına işarədir.  

***Palıd yarpağı*** – möhtəşəmlik, uzun ömürlülük və müdriklik simvoludur.  

***Tərəzi*** - Bərabərlik, ədalətlilik, düzlüyün simvoludur.  

***Yaşıl rəng*** – İslamın rəmzidir.

Həmçinin bax
------------

* Gəncə şəhərinin tarixi

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Gəncə Şəhərinin Gerbi[*ölü keçid*], Gəncə Mərkəzi Kitabxanası
Bu Məqalə Türkiyə Respublikasının bayramlarına aiddir.

Bayramlar və tətillər
---------------------

### Yeni il Bayramı

**1 Yanvar Yeni il günü** - Yeni ilin başlanğıcı. Dövlət İdarələri, Nazirliklər, ve digər ticarət mərkəzləri də yeni il səbəbi ilə qısa zaman ərzində çalışır.

### Milli Müstəqillik və Uşaqlar günü

Türkiyə Respublikasının tarixində xüsusi əhəmiyyətə malik gündür. 23 aprel 1920-ci ildə Türkiyə Böyük Milli Məclisinin (TBMM) qurulduğu gündür. Eyni zamanda **Uşaqlar günü** kimi də qeyd edilir. Rəsmi olaraq tətil 22 apreldə başladığı üçün dövlət idarələri 22 aprel günorta saatlarından başlayaraq tətilə çıxır.

### İşçi və Fəhlə günü

1 may tarixi Türkiyə Respublikasında **işçi və fəhlə günü** kimi düşmüşdür.

### Atatürkü anma, Gənclik və İdman günü

19 May 1919-cu il Türkiyə Respublikasının qurucusu Mustafa Kamal Atatürkün Samsuna gəlişi və Müstəqillik mübarizəsinin başladığı gün kimi qeyd edilir. Eyni zamanda **İdman bayram** kimi qeyd edilir. 18 May günortadan sonra bayram başlanğıcı kimi qəbul edilir. 18 may tarixində rəsmi dairələr günortaya qədər işləyir.

### Qələbə günü

Türkiyənin Azadlıq mübarizəsində qələbə qazandığı gündür. Dövlət idarələri 29 avqust tarixindən rəsmi tətilə çıxır. 30 avqust bütün gün tətil günü kimi qeyd edilir.

### Respublika günü

Respublika günü - Türkiyə Respublikasının 29 oktyabr 1923-cü ildə qurulmasından etibarən Respublika günü kimi qeyd edilir. Dövlət idarələri 28 oktyabrı günortadan sonra və 29 oktyabr bütün gün ərzində rəsmi tətilə çıxır.

Dini Bayramlar
--------------

### Ramazan bayramı

Ramazan ayının sonunda qeyd edilən bayram. Bu bayram 3 gün qeyd edilir. Bu 3 gün ərzində dövlət idarələri, banklar, təhsil müəssisələri bağlı olur. Ramazan bayramının günləri hər il dəyişir.

### Qurban bayramı

Qurban bayramı 4 gün qeyd edilir. Bayram müddətində dövlət idarələri, banklar, təhsil müəssisələri bağlı olur. Qurban bayramının günləri hər il dəyişir.

Xarici keçidlər
---------------

Türkiyədə rəsmi bayram və tətil günləri[*ölü keçid*]

Həmçinin bax
------------

| ⛭Türkiyə mövzularda |
| --- |
| Gerb  • Bayraq  • Himn  • Dövlət quruluşu  • Konstitusiya  • Parlament  • İnzibati bölgü  • Coğrafiya  • Şəhərlər  • Paytaxt  • Əhali  • Dillər  • Tarix  • İqtisadiyyat  • Kənd təsərrüfatı  • Energetika  • Valyuta  • Mədəniyyət  • Din  • Kinematoqrafiya  • Ədəbiyyat  • Musiqi  • Bayramlar  • Türkiyədə idman  • Təhsil  • Elm  • Nəqliyyat  • Memarlıq  • Turizm  • Poçt (tarixi və markaları)  • İnternet  • Silahlı Qüvvələr  • Xarici siyasət  **"Türkiyə" portalı** |  |
**Gəncə Əkinçilik və Dövlət Əmlakı İdarəsi** — əkinçiliyin, digər kənd təsərrüfatı sahələrinin yayılmasına və təkmilləşdirilməsinə, dövlət əmlakının qorunmasına, xəzinə və töycü rüsumlarının toplanmasına, meşələrin mühafizəsinə rəhbərlik və nəzarət edən qurum.

Fəaliyyəti
----------

1903-cü il mayın 1-də yaradılmışdı. Əkinçilik və Dövlət Əmlakı Nazirliyinə tabe idi. 1918-ci ilin 2-ci yarısında idarə 1917-ci ilin sonu 1918-ci ilin əvvəllərində baş vermiş hadisələrlə əlaqədar xüsusi mülkiyyətdə olan malikanələrə və torpaqlara, eləcə də dövlət əmlakına dəymiş ziyanı müəyyənləşdirməyə, torpaq və meşə sahələrində qayda yaratmağa başlamışdı. 

Meşələrin amansızcasına qırılmasını dayandırmaq üçün ağac materiallarına və oduna kəndlər üzrə məhdudiyyət qoyulmuşdu. 1919-cu ilin əvvəlində 1919-1920 illər üçün yeni smetalar tərtib edilmişdi. Meşə təsərrüfatı məsələlərini tam həll etmək üçün meşə sahələrinin qorunması, ağac materiallarının verilməsi qaydasının dəyişdirilməsi və s. haqqında qərarlar qəbul olunmuşdu. Torpaq və töycü sahəsində istər köçürülmüş rus kəndlilərinin, istərsə də yerli sakinlərin tərk etdikləri torpaqların müəyyən edilməsinə dair tədbirlər görülürdü. 1919-cu ildə xüsusi şəxslərin tərk etdikləri mülklərin və torpaqların qeydiyyatı həyata keçirilir, onlardan səmərəli istifadəyə dair tədbirlər işlənib hazırlanırdı.

İdarə xəzinə torpaqlarının gəlirliliyini artırmaq üçün xəzinə torpaqları, yerləri və otlaqlarından istifadə haqqını qaldırmışdı. İstifadə haqqı torpaq sahələrinin gəlirliliyi nəzərə alınmaqla müəyyənləşdirilmişdi. Meşə materiallarının da qiyməti qaldırılmışdı. Gəlirləri tam və düzgün hesablamaqdan ötrü hökumət 1920-ci il üçün xəzinə torpaqları və meşələrinin idarə olunmasına dair ətraflı smeta tutmuşdu. 

Qarşıdakı aqrar islahatı düzgün aparmaq məqsədilə quberniyada torpaqlardan istifadəyə dair bir sıra cədvəl və siyahılar tərtib olunmuş, aqrar islahata aidiyyəti olan müxtəlif təsərrüfat məsələləri barədə arayışlar toplanmışdı.

Həmçinin bax
------------

* Əkinçilik və Dövlət Əmlakı Nazirliyi

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Gəncə Əkinçilik və Dövlət Əmlakı İdarəsi // Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. I. Bakı: "Lider". 2004. səh. 416. ISBN 9952-417-14-2.
**Belqorod teleqülləsi** Belqorod vilayətininin Belqorod şəhərində Vatutina prospektində yerləşən televiziya və radio yayım qülləsi. Qüllənin yüksəkliyi 220.875 metrdir, qüllə Belqorodun ən hündür binasıdır və qüllələr arasında yüksəklik baxımından Rusiyada 10-cu yerdədir.

Tikinti
-------

Qüllənin tikintisi 1996-cı ildə başlamışdı, lakin müəssisənin nəzarəti altında olan səbəblər üzündən, 21-ci əsrin əvvəlində dayandırılmışdı və 2001-ci ildə tikintiyə "Rusiya Federasiyasında 2009-2015-ci illərdə televiziya və radio yayımı inkişafı" federal hədəf proqramının bir hissəsi kimi davam etdirilmişdir

Regionun qubernator müavini Elena Batanova, Belqorod şəhəri Bələdiyyə başçısı Sergey Bozenov, "Rusiya Televiziya və Radio Yayımları Şəbəkəsi" Federal Dövlət Unitar Müəssisəsinin baş direktoru Andrey Romançenko, RTRS Federal Dövlət Unitar Müəssisəsinin Direktoru Belqorod Regional Radio və Televiziya Yayım Mərkəzinin rəhbəri Sergey Moisev 13 avqust 2013-cü ildə təməlatma mərasimində iştirak etmişdir.

Avadanlıqlar
------------

Rəqəmsal yayım 5500 W ötürücü tərəfindən təmin edilir. Vericinin əhatə dairəsi Belqorod vilayətinin və ətraf ərazilərin inzibati mərkəzini əhatə edir.

Gecə qüllədəki qüllə işıqları (LED rəng dəyişdiriciləri) (qüllənin xaricində quraşdırılıb), işıqlandırma olmadan strukturanın birbaşa işıqlandırılmasını təmin edir. Hər bir işıq ayrı-ayrılıqda nəzarət olunur, bu da məhdudlaşdırıcı işıqlandırma dizaynını yaradır: bir rəngdə və ya qrupda işıqlandırmadan kompleks dinamik nöqtələrə qədər - bütün dövrələr paralel birləşdirilib  .

Belgorod teleqülləsi 50 metr hündürlükdə bir baxış platformasına malikdir, bura çıxış da xüsusi liftlə həyata keçilir  .

Qalereya
--------

* Belqorod teleqüllə inşaatı. Belqorod teleqüllə inşaatı.
* Gündüz  görünüşü iləteleviziya qülləsi. Gündüz görünüşü iləteleviziya qülləsi.
* Bənövşəyi işıqda teleqüllə. Bənövşəyi işıqda teleqüllə.
* İki rəngli işıqlandırmalı görünüşlü teleqüllə. İki rəngli işıqlandırmalı görünüşlü teleqüllə.
* Şahzadə Vladimir abidəsindən görünüş. Şahzadə Vladimir abidəsindən görünüş.
* Quş-baxışı görünüş Quş-baxışı görünüş
* Enerjimaş stadionundan görünüş Enerjimaş stadionundan görünüş

*

Xarici keçidlər
---------------

* RTRS saytında
* RTRS "Belqorod ORTPT" filialının saytı Arxivləşdirilib 2014-01-11 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. 1 2  Yeni Belqorod TV Qaynağı rəqəmsal formatda yayımına başladı Arxivləşdirilib 2013-12-03 at the Wayback Machine .
2. ↑  "Belqorodda yeni televiziya qülləsi açıldı". 2019-02-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-02-12.
3. ↑  "Gecənin qüllə şəkilləri". 2020-06-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-02-12.
**Vahid Axundov** (*azərb.* Axundov Vahid Cümşüd oğlu‎; 9 fevral 1942, Bakı) — Azərbaycan Respublikasının İqtisadi siyasət məsələləri üzrə Dövlət müşaviri.

Həyatı
------

Vahid Axundov 9 fevral 1942-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1964-cü ildə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetini mühəndis-iqtisadçı olaraq bitirib.

Fəaliyyəti
----------

### Elmi fəaliyyəti

Vahid Axundov 1970-ci ildə iqtisad elmləri üzrə namizədlik, 1980-ci ildə doktorluq dissertasiyalarını müdafiə etmiş və 1987-ci ildə professor elmi rütbəsini almışdır. O, 150 elmi əsərin müəllifidir.

### Əmək fəaliyyəti

Vahid Axundov 1959–1960-cı illərdə Bakı Dəri Qalantereya fabrikində çilingər, 1964-cü ildə isə Avtomobil Ehtiyatları Zavodunda mühasib vəzifəsində çalışmışdır. 1965–1966-cı illərdə Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsində iqtisadçı, 1966–1970-ci illərdə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunda böyük iqtisadçı, baş iqtisadçı olaraq işləmişdir.

Vahid Axundov 1970–1987-ci illərdə Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsinin Elmi Tədqiqat İqtisadiyyat və Planlaşdırma İnstitutunda şöbə müdiri, direktorun elmi işlər üzrə müavini, direktor vəzifəsini icra etmişdir.

1987–1991-ci illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Kabineti yanında Azərbaycan Xalq Təsərrüfatını İdarəetmə İnstitutunda Elmi işlər üzrə prorektor, 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müşaviri, 1991–1993-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının İqtisadi siyasət üzrə Dövlət müşaviri, 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin İqtisadi siyasət və beynəlxalq əməkdaşlıq mərkəzinin direktoru – Baş nazirinin baş iqtisadi müşaviri, 1993–2005-ci illərdə isə Azərbaycan Respublikasının İqtisadi siyasət üzrə Dövlət müşaviri vəzifələrində çalışmışdır.

Vahid Axundov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 iyul 2005-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının İqtisadi siyasət məsələləri üzrə Dövlət müşaviri təyin edilib.

Mükafatları
-----------

Vahid Axundov 2012-ci ildə Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafındakı xidmətlərinə görə "Şərəf" ordeni ilə təltif edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  "Əlamətdar və tarixi günlər təqvimi" (PDF) (Azərbaycan). anl.az. 25.12.2020 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
2. ↑  "V.C.Axundovun «Şərəf» ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (Azərbaycan). anl.az. 1.31.2021 tarixində arxivləşdirilib.

Ədəbiyyat
---------

* Azərbaycan Respublikası regionlarının 2009–2013-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı /burax. məs. V.Axundov; tərt. ed. T.Əhmədov; Azərbaycan Respublikası İqtisadi İnkişaf Nazirliyi.-Bakı: [Nurlar], 2009.-183 s.
* Axundov Vahid Cümşüd oğlu //Azərbaycanda kim kimdir: ensiklopedik sorğu kitabı /T.Cahangir; red. Ə.Cəfərov; [ing. dilinə çevirən X.Hüseynova; dizayner R.Səttarov].- Bakı, 2010.- S.11.
**Azərbaycanda qeyri-ənənəvi yanar faydalı qazıntılar** — Azərbaycanda xeyli sayda qeyri-ənənəvi yanacaq faydalı qazıntılar mövcuddur (təbii bitum, yanar şistlər, daş və qonur kömür). Bunlardan ən mühümləri böyük ehtiyata malik olan təbii bitum və yanar şistlərdir.

Təbii bitumlar
--------------

Abşeron yarımadasında, Qobustanda və Aşağı Kür rayonlarında 50-dən çox təbii bitum yataqları və təzahürləri mövcuddur. Bitum yığımları müxtəlif yaşlı çöküntülərdə (Eosen-Alt Pliosen) toplanmışdır. Onlar mikroelementlərlə (Mg,Ni,Cu,Mo,Zn və s.) zəngindir. Respublikada təbii bitumun ehtiyatları 2 milyon tondan artıqdır. Təkcə Abşerondakı Qırmaki yatağında 50 milyon ton bitumlu qum-ağır neft ehtiyatı vardır. Bəzi bitum təzahürləri palçıq vulkanları (Ayrantökən, Qırlıq, Axtarma-Paşalı, Şorbulaq, Xıdırzindi və s.) ilə əlaqədardır.
Abşeron yarımadasında qədim neft yataqları ərazilərində (Balaxanı, Binəqədi, Lökbatan və s.) neft hopmuş torpaq sahələri vardır. Hesablamalara görə, təqribən 10 mədə sahəsindəki həmin torpaqlardan 63 milyon ton neft emal etmək mümkündür. Bitumlu qumlardan asfalt yol örtüyü üçün istifadə olunur. Onlardan müxtəlif neft məhsulları — benzin, liqroin, sürtgü yağları və digər yanacaq məhsulları alınır; ağır fraksiya olan mazutdan elektrik stansiyalarında istifadə edilir.

Yanar şistlər
-------------

Azərbaycanda yanacağın bu növü geniş yayılmışdır. Onların əsasən, İsmayıllı, Quba, Şamaxı-Qobustan rayonlarında və Abşeron yarımadasında 70-dən çox yataq və təzahürləri aşkar edilmişdir.

Yanar şistlər müxtəlif yaşlı çöküntülərlə (Təbaşir-Miosen) əlaqədardır. Bəzi süxurlarda üzvi maddənin miqdarı 29 faizə, istilikvermə qabiliyyəti isə 12 MC/kq-a çatır. Quba, Diallı, Cəngiçay, Pirəkəşkül yataqlarında geoloji-kəşfiyyat işləri aparılmışdır. Yanar şistlərin kəşf olunmuş ehtiyatı 450 milyon tona yaxındır. Təbii bitum və yanar şistlərin 1:500000 miqyasında xəritəsi tərtib edilmişdir.

Daş kömür və qonur kömür
------------------------

Əvvəllər daş kömür təzahürləri respublikada Kiçik Qafqazda Torağaçay (Tərtər rayonu) sinklinoriumu və Böyük Qafqazda Vəndam (Qəbələ rayonu) zonalarında məlum idi. 2002-ci ildə isə Qanıx-Əyriçay qırışıq zonasının Çayqaraqoyunlu antiklinal strukturunun şimal qanadında yeni qonur kömür təzahürləri aşkar edilmişdir. Kömürün tərkibində üzvi maddənin miqdarı 29-55 faiz, kükürdünkü 0.2-0.4 faiz,istilikvermə qabiliyyəti isə 14 MC/kq-a qədərdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası.Bakı.2007.
2. ↑  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası.Bakı.2007.

Ədəbiyyat
---------

* Вопросы геологии и разработки нефтяных и газовых месторождений Азербайджана.Б.1987.
* Геология Азербайджана.Т.6.
* Полезные ископаемые.Б.2003.

Xarici keçidlər
---------------

* Yanar şist alternativ enerji mənbəyi kimi
* Yanacaq – energetika sənayesi