recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Mahir Əliyev.
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Mahir.

**Mahir Əliyev** (*azərb*. *Əliyev Mahir Məhəmməd oğlu*‎; 30 noyabr 1956, Qasım İsmayılov rayonu – 10 aprel 2021, Bakı) — Tibb üzrə elmlər doktoru (2011), Professor (2018).

Həyatı
------

30 noyabr 1956-cı ildə Goranboy rayonunda anadan olmuşdur. 1963–1973-cü illərdə Bakıdakı 36 saylı orta məktəbdə oxumuşdur. 1973–1978-ci illərdə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu stomatologiya fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1986–1991-ci illərdə Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Stomatologiya və üz-çənə cərrahiyyəsi kafedrasının assistenti, 1991–2017-ci illərdə Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Stomatologiya və üz-çənə cərrahiyyəsi kafedrasının professoru olmuşdur.

### Vəfatı

10 aprel 2021-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

Fəaliyyəti
----------

### Əmək fəaliyyəti

1978–1982-ci illərdə Baki şəhəri, 5 saylı stomatoloji poliklinikasında və Respublika Stomatoloji Mərkəzində — həkim-stomatoloq işləmişdir. 1982–1986-cı illərdə Moskva şəhərində Mərkəzi Elmi-Tədqiqat Stomatologiya İnstitutunda məqsədli aspirantura təhsilini almışdır.

### Elmi fəaliyyəti

1986-cı ildə tibb elmləri namizədi, 1991-ci ildə dosent (AAK), 2011-ci ildə Tibb üzrə elmlər doktoru, 2018-ci ildə professor adını almışdır.

Nəşrləri
--------

Terapevtik Stomatologiya sahəsində 170-dən çox elmi nəşr (o cümlədən, 3 dərslik, 10-dan çox dərs vəsaiti, 2 patent, 4 səmərələşdirici təklif) olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun stomatoloji və üz-çənə kafedrasının professoru, tibb üzrə elmlər doktoru Mahir Əliyev vəfat edib". 2021-04-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-10.
2. ↑  "Stomatologiya və üz-çənə cərrahı". 2021-04-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-10.
3. ↑  "Azərbaycanın tanınmış cərrahı vəfat etdi". 2021-04-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-10.
4. ↑  "Stomatologiya ixtisası üzrə həkimin Davamlı Tibbi Təhsili haqqında Məlumatlar" (PDF). 2021-04-10 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2021-04-10.

Xarici keçidlər
---------------

* Azərbaycanın tanınmış cərrahı vəfat edib
* Azərbaycanın stomatologiya və üz-çənə cərrahı vəfat edib
**Ambipolyar diffuziya (A.d)**-əks yüklü zərrəciklərin konsentrasiyalarının düşməsi istiqamətində birgə diffuziyasıdır. Neytral zərrəciklərin diffuziyasından fərqli olaraq elektrik cəhətdən təcrid olunmuş plazmada ion və elektronlar bir-birindən asılı olmayaraq diffuziya edə bilməzlər: bu halda plazmanın kvazineytrallığı pozula bilər. Kvazineytrallıqdan cüzi meyletmə yüklərin sonrakı bölünməsinə mane olan güclü elektrik sahəsinin meydana çıxmasına səbəb olur. Nəticədə "geri qalan" zərrəciklər irəli çıxan zərrəciklərin hərəkətini tormozlayır. Əgər əks işarəli zərrəciklərin diffuziya əmsalları bir-birindən əhəmiyyətli fərqlənirsə, onda A.d. əmsalı onlardan ən kiçiyindən təxminən 2 dəfə böyük olur və bütövlükdə proses asta diffuziya ilə təyin olunur. Beləliklə, məs. maqnit sahəsi olmayanda (və ya onun istiqamətində) bir qədər yüngül və mütəhərrik elektronlar ionlardan daha sürətli diffuziya edirlər: bu zaman A.d. əmsalı ionların diffuziya əmsalının 2 mislinə bərabər olur. Maqnit sahəsinin eni boyunca diffuziyada ionların diffuziya əmsalı əksinə, çox böyükdür (böyük siklotron radiusu hesabına) və A.d. əmsalı elektronların diffuziya əmsalının 2 mislinə bərabər olur.

A.d.-nın sadə halına silindrik boruda, maqnit sahəsinin olmadıqda zəif ionlaşmış plazmaya (yüklənmiş zərrəciklərin toqquşması nəzərə alınmaya bilər) alman fiziki V.Şottki (W.Schottky, 1924) baxmışdır. Elektron və ionların diffuziya əmsallarının fərqli olması səbəbinə komponentlər bütün həcmdə həmişə parçalanmağa (ayrılmağa) çalışır və divarda həcmi yük yaranır. Maqnit sahəsi olmayanda elektronların diffuziya əmsalı ionunkundan çox böyük olur və divarlar mənfi yüklənir. Lakin yüklərin zəif aralanması belə sonrakı bölünməyə mane olan elektrik sahəsinin yaranmasına (öz-özünə uzlaşan ambipolyar sahə) gətirir. Öz-özünə uzlaşan elektrik sahəsi elektronları ləngidir, ionları isə sürətləndirir; beləliklə, onların diffuzion axınının bərabərliyinə nail olur.

Lakin maqnit sahəsinin eninə diffuziyasında əgər plazma elektrik baxımından təcrid olunmamışsa (məs. plazma torpaqlanmış metallik boğuculu silindrik boruda yerləşdirilir), diffuziyanın xarakteri kəskin dəyişir; ionlar onlara məxsus böyük sürətlə diffuziya edə bilir, artıq elektronlar isə sərbəst olaraq maqnit sahəsi boyunca metallik boğucuya gedə bilərlər. Diffuziya A.d. olmur, onun sürəti böyük diffuziya əmsalı ilə müəyyən edilir. A.d. həmçinin elektrolitin konsentrasiya qradiyenti olan mayelərdə (elektrolitlərdə), sərbəst yükdaşıyıcılarına malik yarımkeçiricilərdə də mümkündür.

A.d. qazda elektrik boşalmalarına, məs. qövs boşalmasında itgiyə səbəb olan proseslərdən biridir.

İstinadlar
----------

* Д. А. Франк–Каменецкий "Плазма-четвертое состояние вещества", 2 изд. М. 1963;

* В. Н. Ораевский "Плазма на Земле и в космосе", К. 1980;
**OpenBSD**, Berkeley Software Distribution (BSD) əsasında pulsuz Unix-ə bənzər əməliyyat sistemidir. O, 1995-ci ildə NetBSD əməliyyat sistemi layihəsini tərk edərək Theo de Raadt tərəfindən yaradılmışdır. De Raadt-a görə, OpenBSD təhlükəsizlik tədbirlərinin hazırlanması üçün tədqiqat əməliyyat sistemidir.

OpenBSD layihəsi bir çox alt sistemin portativ versiyalarını digər əməliyyat sistemləri üçün paketlər kimi saxlayır. Layihənin kodun keyfiyyətinə önəm verdiyinə görə, bir çox komponentlər digər proqram layihələrində təkrar istifadə olunur. Məsələn, Android əməliyyat sistemi C standart kitabxanasından, LLVM normal ifadə kitabxanasından, Windows 10 isə LibreSSL və OpenSSH-dən istifadə edir.

OpenBSD adı mənbə kodunun İnternetdə mövcudluğunu ifadə edir. Bu, həmçinin sistemin dəstəklədiyi aparat platformalarının geniş spektrinə aiddir.

İstinadlar
----------

1. ↑  The UNIX system family tree: Research and BSD (ing.).
2. ↑  .
3. ↑  *Raadt T. d.* OpenBSD 7.4 released -- Oct 16, 2023. 2023.
4. ↑  OpenBSD/i386.
5. 1 2 3  OpenBSD Platforms.
6. ↑  OpenBSD/amd64.
7. ↑  OpenBSD/macppc.
**İti qovan** — Azərbaycanda istehsal olunan pilotsuz uçuş aparatı. Köhnə adı "Zərbə".

İstehsalı
---------

Məmulatların istehsalı üçün hissələr ilkin mərhələdə konstruksiya ölçülərinə uyğun kompozit materiallardan hazırlanır. Daha sonra xüsusi qəliblərdə hazırlanan hissələr yoxlanılaraq yığım sexinə verilir və quraşdırma prosesi aparılır. Qurğuda xüsusi izləmə mini optik kamerası yerləşdirilir. Aparat xüsusi elektron mühafizə sisteminə malik olmaqla, elektron maneə vasitələrinə qarşı dayanıqlıdır. Peyk GPS əlaqəsi itən zaman aparat sərbəst döyüş tapşırığını yerinə yetirməyə qadirdir. Məhsulun istehsalı ilə müxtəlif ixtisaslar üzrə xüsusi təlim-tədris kursu keçmiş milli kadrlar məşğul olurlar. Xüsusi test yoxlamalarından sonra pilotsuz uçuş aparatları Silahlı Qüvvələrin istifadəsinə verilir.

"Zərbə" PUA gecə və gündüz, istənilən hava şəraitində sərbəst şəkildə düşməni izləmək və ona zərbə endirmək imkanına malikdir. Həmçinin partladıcı gücə malik yeni aparat qəlpəli fuqaslı piyada əleyhinə, müxtəlif texnikaya və canlı qüvvəyə qarşı effektivdir. Aparat əməliyyat baxımından xüsusi avadanlıqlarla təchiz edilmiş yüksək keçid qabiliyyətinə malik "K1-Zərbə" mobil xüsusi zirehli maşına quraşdırılıb və istənilən zaman düşmənə sarsıdıcı zərbə endirə bilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycanda PUA-ya "İti qovan" adı verildi - Fotolar". Qafqazinfo. 22 October 2020. 31 March 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 October 2020.
2. ↑  ""İti qovan" PUA-ların istehsalı davam edir (FOTO)". Trend İnformasiya Agentliyi. 22 October 2020. 31 March 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 October 2020.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  ""Zərbə" pilotsuz uçuş aparatlarının təqdimatı olub". kaspi.az. kaspi.az. Archived from the original on 2022-01-29. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2016.

Həmçinin bax
------------

* İti qovan kimi qovuruq
* Müdafiə Sənayesi Nazirliyi
**Baydaraskaya körfəzi** — Kara dənizinin ən iri körfəzlərindən biridir. Qərbdən Yaqorski yarımadası, şərqdən isə Yamal yarımadası ilə əhatələnmişdir.

Uzunluğu 180 km, eni çıxacaqda 78 km, dərinliyi isə 20 m təşkil edir.

Yayda suyun səthində temperatur 5–6°S olur. Oktyabrdan iyun ayına qədər səthi bütünlüklə buzla örtülü olur. Mərkəzi hissələrdə nadir hallarda donma baş vermiyə bilər. Səbəb isə güçlü küləklər və axınlardır. Şimal hissələri isə Kara dənizinə əsən güçlü külətlər səbəbindən bəzi hallarda buzlar mərkəz və cənuba yığılır.

Sahilləri hündür deyildir. Əsasən tundra bitkiləri yayılmışdır. Bəzi hissələr isə ğüçlü şəkildə bataqlaşmışdır. Körfəzə 70 çay tökülür. Ən irilərinə misal: Sibirçatayax, Kara, Labiyaxa, Pekuçeyaxa, Nqoyaxa, Nqosaveyaxa, Talvtayaxa, Tunqomayax, Nqındermayaxa, Nenzoyaxa, Baydarata, Erkutayaxa, Yavxayatose, Tambyaxa, Nqanoraxayaxa, Xeyaxa, Yoribey, Yasaveyyaxa, Toyase, Yombyaxa, Lıyaxa, Yoreyaxa, Lıxıyaxa, Sedatayaxa, Xaxayaxa, Marayaxa, və Yabtoyaxa.

Baydaraskaya körfəzi daxilində beş ada yerləşir: Litke, Nqonyarso, Polumesyac, Levdiyev və Torasavey. Adalarda yaşayış yoxdur.
Körəzin sahil hissələri Rusiyanın inzibati cəhətdən üç bölgəsinə aiddir. Priuralski rayonu, Yamalski rayonu (Yamalo-Nenets Muxtar Dairəsi) və Zapolyarnıy rayonu (Nenets Muxtar Dairəsi).

Sahillərinin böyük hissəsində demək olar ki, yaşayış yoxdur. Mövcud yaşayış məntəqələri Ust-Kara, Ust-Yoribey, Yarı, Morrasaledir. Körfəzi vənub-şərq və şərq hissəsindən (sahildən 20–90 km aralıda) əvvəlcə dəmir yolu keçir. Bu dəmir yolunun son stansiyası Xralovdur. Üstəlik sahilə nisbətən yaxın ərazidən avtomobil yolu keçir.

Baydaraskaya körfəzinin dibi ilə qaz kəməri keçir. Yamal yarımadasında yerləşən nəhəng qaz yatağında hasil olunan qaz bu kəmərlə əsas kəmərlərə ötürülür Üstəlik Xarasaveyskoye, Bovanenkovskoye və Yojno-Tambeyskoye neft yataqlarından çıxarılan neft buradan keçən kəmərlərlə daşınır.

Bovanenkovo-Uxta qaz kəmərini körfəzin altı ilə həyata keçirilən tikinti işlərini Mejriontruboprovodstroy şirkəti təyata keçirir.

Ədəbiyyat
---------

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 2. — С. 223. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2). (белор.)

Mənbə
-----

* Baydaraskaya körfəzi // Hər şey Yer haqqında Arxivləşdirilib 2015-11-17 at the Wayback Machine
* *Stepanov V. B.* Baydaraskaya körfəzindəki aparılan araşdırma materiyalları Arxivləşdirilib 2015-11-17 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  "Baydaraskaya körfəzi". 2017-04-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-11-18.
2. ↑  "*Mironyok S. Q.* Baydaraskaya körfəzi altından keçən qaz kəmərinin tikintisi və istismarı ilə yara biləcək ekoloji vəziyyət" (PDF). 2022-05-20 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2015-11-18.
**İino UNO Muzeyi** (福島市飯野UFOふれあい館, *Fukuşima İino UFO Fureaykan*?) – Yaponiyanın Fukuşima prefekturasının İino qəsəbəsində yerləşən muzey. Uçan naməlum obyektlərə və yadplanetlilərə həsr olunmuşdur.

Tarixi
------

Muzeyin yerləşdiyi İino qəsəbəsi Yaponiyada "UNO-ların evi" kimi tanınır və qəsəbənin gəlir mənbələrindən biri UNO turizmidir. Belə ki, burada tez-tez UNO müşahidələri qeydə alınmışdır və iddialara görə qəsəbə ətrafında yerləşən bir çox qayalıq yadplanetlilər tərəfindən qoyulmuşdur. Muzeyin yanında yerləşən Senqanmori dağının əslində yadplanetlilər tərəfindən tikilmiş piramida olduğu, dağdan baza kimi istifadə olunduğu iddia olunur. Qəsəbənin UNO-larla olan əlaqəsini işıqlandırmaq üçün hökumətin dəstəyi ilə 1992-ci ildə İino UNO Muzeyi açılmışdır. Muzeyin indiki direktoru Toşio Kannodur.

Xüsusiyyətlər
-------------

Muzey binası uçan boşqab formasındadır. Muzeydə UNO-lar və digər müəmmalara aid 935 CİA sənədi nümayiş etdirilir və sərgilər keçirilir. Muzeyin məqsədi UNO-ların fotolarını və videolarını toplamaq, UNO-lar haqqında tədqiqat işləri aparmaqdır. UNO-lardan bəhs edən 5000-dən çox kitab, foto və digər resursların 3000-i UNO tədqiqatçısı Kiniçi Arayın kolleksiyasına aid olmuş və onun 2002-ci ildəki ölümündən sonra muzeyə bağışlanmışdır. Muzeydə yadplanetlilərin mümkün görünüşlərində olan heykəllər, eləcə də, yadplanetlilərə həsr olunmuş ədəbiyyat və film nümunələri sərgilənir.

Muzeydə 3D virtual teatr, restoran və hədiyyə dükkanı yerləşir. Restoranda UNO-lara həsr olunmuş yapon yeməkləri satılır. Muzeyi hər il 30.000-dən çox şəxs ziyarət edir. 2022-ci ildən etibarən muzeyin 30 illiyi münasibətilə UNO festivalı keçirilir. Festival iştirakçıları yadplanetli kostyumları geyərək paradda və müsabiqədə iştirak edirlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "UFO hotspot hopes to make 'bright lights' in the sky a tourist draw – and reverse long economic decline". SCMP (ingiliscə). 14 mart 2023. 16 aprel 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 avqust 2023.
2. 1 2 3 4  "How tiny town become the 'home of ALIENS' with hundreds of UFO sightings, mystery mountain & 'crashed ship fragments'". The Sun (ingiliscə). 29 aprel 2023. 2023-08-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 avqust 2023.
3. ↑  "Inside a Dying Japanese Town Obsessed With Aliens". Vice (ingiliscə). 17 yanvar 2022. 2022-05-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 avqust 2023.
4. ↑  "Iino UFO Museum". Fukushima Guide (ingiliscə). 22 iyun 2021. 2023-08-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 avqust 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* ufonosato.com — İino UNO Muzeyinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
Buzüstü hokkey
**Buzüstü hokkey** – hokkeyin buz üzərində oynanılan növü. Oyunçular hokkey konkilərini geyib hokkey çubuqlarıyla diski (pakı) nəzarət etməyə çalışırlar. Oyunçular diski (pakı) qapıya soxaraq xal qazanırlar. Komanda biri qapıçı olmaq üzrə altı oyunçudan ibarət olur. Oyunçulardan biri qaydaları pozduqda hakim cəza olaraq onu bir müddətlik oyundan qovur. 26x56 metr ölçüləri olan bir sahədə oynanır. Oyun vaxtı 15 ya da 20 dəqiqəlik üç dövrdən ibarətdir.

Buzüstü hokkey Kanada, Rusiya, İsveç, Finlandiya, Çexiya, Amerika Birləşmiş Ştatları və Slovakiyada populyar idman növüdür. Dünyadakı ən yaxşı oyunçuların çoxu NHL-dəndir (Milli Hokkey Liqası). İlin sonunda Stenli Kubokunu uğrunda mübarizə gedir. Şimali Amerikada qadınlar Qadınlar Milli Hokkey Liqası və Qadınlar Qərb Hokkey Liqasında oynayır. Şimali Amerika və Avropada kişilər hokkeyi qadınlar hokkeyinden daha məşhurdur. Olimpiya Oyunlarında hokkey həm qadınlar həm də kişilər tərəfindən oynanır. Buzüstü hokkey 19-cu əsrdə Kanadalı göyərtəçilər tərəfindən tapılmışdır. NHL 1917-də başlamışdır. 2007 etibarilə şərq-qərb konfransı adlarıyla 15-lik iki liqası vardır.

Bu idmanın ən məşhur olduğu ölkələr ABŞ, Kanada, Rusiya, İsveç və Finlandiyadır.

Tarixçəsi
---------

Buz üstə hokkey, ilk dəfə orta çağlarda Şimali Avropalılar tərəfindən oynanmaqda idi. 19-cu əsrin ortalarında isə primitiv formada Kanadada oynanmağa başlanmış, ilk rəsmi hokkey oyununun 1855-də Kinqston, Ontarioda oynandığı düşünülməkdədir. Qeydlərə keçən ilk matç 1865-də bir universitet şagirdi olan Robertson tərəfindən təşkil edildi. Daha sonra Robertson, ilk Buz üstə hokkey qaydalarını inkişaf etdirdi. Bu qaydaların tələbimə görə komandalar doqquz oyunçuyla meydana çıxır və kvadrat şəklində bir pak istifadə edilirdi. Montrealda toplanan bir komitə oyunun yeddi nəfərlik komandalarla oynanmasını nəzərdə tutmuşdur. 1909-da milli hokkey təşkilatı, oyunçu sayının altıya endirilməsinə qərar verdi. 1893-də isə Stenli kuboku başladı. Bu kubokda ən yaxşı Kanadalı hokkey komandasına Lord Stenli mükafatı verilməkdə və indiki vaxtda davam etməkdədir.

Maraqlı
-------

* 1959-da "Monreal Kanadiens" komandasının qapıçısı Jak Plant 3-cü dəqiqədə burnunun sınmasından sonra maskadan istifadə etmiş və bu hadisədən sonra oyunda qapıçıların xokkey maskasından istifadəsinə icazə verilmişdir.

Əlavə
-----

* Bəzi xokkey terminlərinin azərbaycanca tərcüməsi

| ⛭İdman növləri |
| --- |
| Alpinizm  ·  At yarışı  ·  Avarçəkmə  ·  Avtoidman  ·  Basketbol  ·  Beysbol  ·  Bilyard  ·  Boks  ·  Boulinq  ·  Buzüstü xokkey  ·  Cüdo  ·  Dalğıclıq  ·  Fiqurlu konkisürmə  ·  Fitnes  ·  Futbol  ·  Gimnastika  ·  Güləş  ·  Həndbol  ·  Xizəkçilik  ·  Körlinq  ·  Kriket  ·  Qolf  ·  Lakros  ·  Marafon  ·  Oxatma  ·  Paraşütlə atlama  ·  Raftinq  ·  Reqbi  ·  Skeytbordinq  ·  Stolüstü tennis  ·  Su polosu  ·  Suya tullanma  ·  Tennis  ·  Triatlon  ·  Üzgüçülük  ·  Velosiped idmanı  ·  Voleybol  ·  Yelkənli qayıqsürmə ·  Yüngül atletika |
**Abdullah ibn Vəhb ər-Rasibi** (*ərəb.* عبد الله بن وهب الراسبي‎; {{DVTY}} şablonu boşdur ) — xaricilərin ilkin liderlərindən biri olmuşdur. Bacila qəbiləsindən olan Abdullah tabiin idi və təhsilini Məhəmməd peyğəmbərin (s.a.v) səhabələrindən almışdı. Namaz əsnasında o qədər tez-tez səcdə edərdi ki, alnında nəsirlər əmələ gəlirdi və buna görə o, zül-təfinat ləqəbini almışdır.

Abdullah ibn Vəhb ər-Rasibi Səd ibn Əbu Vəqqasın İraqı fəthi zamanı islam ordusunda iştirak etmişdir. Müsəlmanlar arasında vətəndaş müharibəsi zamanı o, xəlifə Əlinin tərəfini tutur və Şiffeyn döyüşündə (657) onun tərəfində vuruşur. O, Əlinin vətəndaş müharibəsini bitirmək üçün arbitrajı qəbul etmək qərarına qarşı çıxır və tezliklə İraqda Harurda toplaşan Xaricilər kimi tanınan müxaliflərə qoşulur. Onlar daha sonra Kufəyə köçürlər və burada bəzən iddia edildiyi kimi həqiqi xəlifəyə (Məhəmmədin canişini) deyil, Abdullahı əmir (sərkərdə) seçirlər. Onlar 658-ci ilin martında yola düşürlər və iyulun 17-də (hicri 38-ci ilin Səfər ayının 9-da) Nəhrəvan döyüşündə Əliyə məğlub olurlar. Abdullah döyüş zamanı öldürülür.

İstinadlar
----------

1. ↑  Şablon:Harvp, calls him "the first ‘Kharijite’ caliph".
2. 1 2  Gibb, (1960). səh. 54
3. ↑  Kenney, (2006). səh. 41

Kitablar
--------

* Şablon:EI2
* *Kenney, Jeffrey T.* Muslim Rebels: Kharijites and the Politics of Extremism in Egypt (ingilis). Oxford University Press, USA. 2006. ISBN 978-0-19-513169-7.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Asif Məmmədov.

**Asif Məmmədov** — (5 avqust 1986[…], Ağdam) Hal — Hazırda Qəbələ klubunda çıxış edir .

Bu mövsüm 6 dəfə fərqlənibb

Futbol Kariyerası
-----------------

Araz İmişli

Asif karyerasına 2006-cı ildə Araz İmişlidə başlıyıb. O bu mövsümdə ilk dəfə Sumqayıt Standarda qarşı oynayıb. Bu mövsüm o 4 oyun keçirib, amma qol vurmayıb

Sumqayıt Standard

Araz İmişlidən 50.000 manata transfer olan Məmmədov Sumqayıtda ilk qarşılaşmasına Bakı klubuna qarşı oynayıb. O burada da 1 sezon keçirsə də məhsuldar olmayıb

Keşlə(1. Dönəm)

2008-ci ildə Asif Keşlə ilə 3 illik müqavilə imzaladı. Keçirdiyi 2 sezonda 25 oyuna çıxdı və 1 qol 5 asist ilə oynadı. Həmin sezon Topaz premyer liqasının çempionu olur

Xəzər Lənkəran

Keşlədən 300.000 manata Xəzər Lənkərana keçən yarımmüdafiəçi 1 sezon sonunda müqavilə imzalayacaqdı. Ancaq o vaxt yeni gələn baş məşqçi Cüneyt Bəçir ilə münaqişə sonrası klubdan ayrıldı.

Keşlə (2.dönəm)

Yenidən Keşlə ilə müqavilə imzaladı.2013-dən sonra komandanın kapitanı oldu. Ümumilikdə 115 oyuna çıxıb,4 qol 10 asist eləyib

Qəbələ

2016-cı ildə 250.000 manata Qəbələyə transfer oldu.

1. ↑  Asif Mammadov // Transfermarkt (çd.). 2000.
2. ↑  Asif Mammadov // FBref.com (çd.).

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Futbolçu** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Ziya Yergök** (1873, Artvin - ö. 1 iyun 1949, İstanbul), türk əsgəri.

Həyati
------

1873-cü ildə Artvin mərkəzinin Aşağı Hod kəndində anadan oldu.Atası Çito ləqəbli Ahmet Usta, anası Esma Xanımdır. 6 yaşında olarkən ailəsi ilə birlikdə Ərzuruma köçdü. Yoxsul və yarı aclıqdan əziyyət çəkən bir uşaqlıq yaşadı və 12 yaşında yetim qaldı.

Ərzurumdakı hərbi liseyə keçdi. Hərbi Akademiyanı qazandı. Hərbi Akademiyanı bitirdikdən sonra Hərbi Akademiyanı bitirib Ərzincanı püşkatmada çəkdi.

1909-cu ildə qolağası rütbəsinə yüksəldi və Ərzurumda 7-ci Diviziyaya təyin edildi. 1914-cü ildə 83. Alay Komandanlığına təyin edildi. 1908-ci ildə Dersim əməliyyatında iştirak etmişdir. Birinci Dünya Müharibəsi əsnasında Köprüköy Döyüşlərində və Sarıqamış döyüşündə vuruşmuşdur. Əvvəlcə Sarıqamış Əməliyyatında yaralandı, sonra da Rus əks hücumu müvəffəq olduqdan sonra tutuldu. Əvvəlcə Semeydə, daha sonra Krasnoyarsk həbsxana düşərgəsində qaldı. 1920-ci ildə buradan qaçmağı bacardı və 6 illik əsirlikdən sonra Şərqi Türkistan və Orta Asiya şəhərlərindən keçərək Türkiyəyə döndü.

Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra Kazım Qarabəkirin Şərq Ordusunda xidmət etdi. Müharibədən sonra qırmızı zolaqlı İstiqlaliyyət Medalı ilə təltif edildi. 1926-cı ildə yenidən qərbə təyin edildi. Afyona 1. Korpus Hərbi Məhkəməsinin rəisi vəzifəsinə təyin edildi. 30 Avqust 1930-cu ildə Mirliva rütbəsinə yüksəldi və Paşa oldu. 1931-ci ildə təqaüdə çıxdı.

İkinci Dünya müharibəsinin 1939-cu ildə başlaması ilə elan edilən səfərbərlik çərçivəsində yenidən vəzifəyə çağrıldı və İstanbul Hərbi Dairəsinin komandiri oldu. 1942-ci ildə İstanbul 2 saylı Döyüş Məhkəməsi Başçılığına təyin edildi. 14 iyul 1943-cü ildə ikinci dəfə yaş həddindən təqaüdə çıxdı. 1 iyun 1949-cu ildə öldü.

Xatirəsi
--------

Hərbi xidmətinin ilk illərindən bütün xatirələrini yazdı. Bu xatirələri özündə cəmləşdirən 1800 səhifədən ibarət olan müəllif Sami Önal tərəfindən yayıma hazırlandı və "Hərbiyyədən Dərsimə və Sarıqamışdan əsarətə" adlı iki ayrı kitab olaraq yayımlandı.

*Birinci Dünya Müharibəsindən əvvəlki "Hərbiyyədən Dərsimə"* Hərbiyədəki Enver Paşa ilə iş yoldaşı olduğu illərdən başlayaraq 31 mart üsyanı və Dersim üsyanına qədər olan təlatümlü dövr xatirələrini əhatə edir.

*"Sarıqamışdan əsirliyə* "kitabında Ziya Yergökün 83. Alay komandirliyinə təyin olunduğu, Sarıqamış Əməliyyatında Ruslar tərəfindən əsir götürüldüyü və Krasnoyarsk həbsxana düşərgəsindən qaçdığı Orta Asiya şəhərləri, Şərqi Türkistan, Sibir, Azərbaycan kimi yerlərdə xatirələri və müşahidələri barədə yazılar əks olunur..

İstinadlar
----------

1. ↑  Önal, Sami (Oktyabr 2006). *Tuğgeneral Ziya Yergökün Anıları - Harbiyeden Dersim'e* (İstanbul bas.). Rəmzi Kitabevi. s. 13. ISBN 9789751411525.
**Musayev Beydulla Ağaəli oğlu** (10 avqust 1907, Ucar – 23 iyun 1979, Bakı) — azərbaycanlı tərcüməçi, 1942-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

Həyatı
------

Beydulla Musayev 1907-ci il avqustun 10-da Azərbaycanın Ucar şəhərində toxucu ailəsində anadan olub. İbtidai təhsili Ucarda alıb, Bakıda Pedaqoji Texnikumu bitirib. Mahaçqalada dil və ədəbiyyat müəllimi kimi əmək faliyyətə başlayıb. "Dağıstan füqərası" qəzetində və "Yeni yol" jurnalında çalışdığı illərdə (1926–1939) ilk hekayələri mətbuatda dərc olunub.

Moskva Dövlət Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsində təhsilini davam etdirərkən tərcüməçilik sənəti ilə yaxından maraqlanmağa başlayıb. Sonralar Bakıda Pedaqoji Texnikumda ədəbiyyat müəllimi, "Ədəbiyyat qəzeti"ndə şöbə müdiri və məsul katib, eyni zamanda bədii ədəbiyyat şöbəsində tərcüməçi və redaktor vəzifələrində çalışıb. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Tərcüməçilər bölməsinə rəhbərlik edib. 30-a yaxın kitabı, o cümlədən dünya ədəbiyyatı klassiklərinin onlarla əsərini rus dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə edib. Anatol Fransın "Mələklərin üsyanı" (1933), Aleksandr Dümanın "Üç müşketyor" (1949), Covanni Bokkaççonun, "Dekameron" (1966), Artur Konan Doylun "Baskervillərin iti" (1980), Viktor Hüqonun "Səfillər" (1988), Rafaello Covanyolinin "Spartak" (1970) və s. əsərlərin tərcüməsi olub. rus ədəbiyyatından etdiyi tərcümələr sırasında Novikov-Priboyun "Susima", Aleksey Tolstoyun "Birinci Pyotr", Mixail Saltıkov-Şedrinin "Seçilmiş əsərləri", Fyodor Dostoyevskinin "Cinayət və cəza" və "Alçaldılmış və təhqir olunmuşlar", Lev Tolstoyun "Sevastopol hekayələri", Valentin Katayevin "Alay oğlu" və s. əsərlər xüsusilə seçilir.

Beydulla Musayev 1979-cu il iyun ayının 23-də Bakıda vəfat edib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Musayev Beydulla — **kataloq.net** saytı". 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-04-07.

Xarici keçidlər
---------------

* Müşfiq 1937-ci ildə keçirilən o iclasda niyə ağlamışdı? — Şahid gündəliyi üzə çıxdı — İlk dəfə
**Askar Uzakbay oğlu Mamin** (*qaz.* Асқар Ұзақбайұлы Мамин; 23 oktyabr 1965, Selinoqrad) – Qazaxıstanın keçmiş baş naziri. 9 sentyabr 2016–21 fevral 2019-cu illər arasında baş nazirin müavini, 21 fevral 2019-cu il tarixindən isə baş nazir postuna təyin edilmişdir. Bir müddət "Qazaxıstan Dəmir Yolları" qurumuna rəhbərlik etmişdir. 2008-ci ildən isə "Qazaxıstan Buzüstü Xokkey Federasiyası"nın rəhbəri mövqeyindədir.

Həyatı
------

Mamin Tselinoqrad İnşaat Mühəndisliyi İnstitutunu və Plexanov adına Rus İqtisad Universitetini mülki mühəndislik və iqtisadiyyat ixtisasları ilə bitirmişdir. Kariyerasına "Tselintyazstroy" etimadının bir hissəsi kimi başladı. Qazaxıstanın İnnovativ Müəssisələr Birliyinin Baş Direktor müavini vəzifəsində çalışmışdır. 1996-2008-ci illər arasında Astana şəhərinin birinci müavini, Qazaxıstan Respublikası Nəqliyyat və kommunikasiya nazirinin müavini, Qazaxıstan Respublikası Sənaye və Ticarət nazirinin birinci müavini vəzifəsində çalışmışdır.
**Nival iqlim** lat. nivalis — qarlı, soyuq — Penkin (1910) iqlimlərin geomorfoloji təsnifatına görə, soyuq iqlim olub, ilin isti fəsillərində əriyib buxarlana bilən hissəsindən daha artıq yağan yağıntıların (qar şəklində) miqdarının artıq olması ilə səciyyələnir. İlin soyuq vaxtlarında yağan qarın əriyib, buxarlanmayan hissəsi ildən-ilə toplanıb, firn və buza çevrilir. Qütb en dairələrinin arktik qurşağı və dağların qar sərhədindən yuxarı zonaları üçün səciyyəvidir.

Geomorfoloji termin
-------------------

**Nival qurşaq -** *ing.* nival belt *rus.* нивальный пояс dağların ən yüksək təbii qurşağı, iqlim qar sərhədindən yuxarıda yerləşir. Qar yığını, buzlaqlar və intensiv fiziki aşınma səciyyəvidir. Üzvi aləmi çox kasıb, bitki örtüyü zəifdir. Aşağı sərhədi qütb dairəsində dəniz səviyyəsinə qədər enir. Mərkəzi Asiyanın səhra dağlarında isə 6500 metrə qədər qalxır.

Nival qurşaq
------------

Daimi qar qurşağı-dağlarda, adətən qar sərhədindən yuxarıda yerləşən ən yüksək təbii qurşaq. Nival iqlimlə səciyyələnir. Nival qurşaq üçün qar və buzlaqlar xarakterikdir. İntensiv surətdə fiziki (əsasən, şaxta) aşınma prosesləri gedir. Üzvi aləmi çox kasıbdır; bitki örtüyü (şibyə, mamır və s.) çox seyrəkdir. Heyvanlardan bəzi quş və cücü növlərinə rast gəlmək olur. Nival qurşağın aşağı sərhədi qütb rayonlarında dəniz səviyyəsinə qədər enə bilir, səhra rayonlarındakı dağlarda isə 6500 m-ə qədər qalxa bilir. Böyük və Kiçik Qafqaz dağlarında 3000 m-dən yuxarıda yerləşir.

Nivasiya
--------

Qar eroziyası, qarın təsiri altında ekzogen relyefəmələgəlmə prosesinin gedişi. Qütb, yüksək dağlıq rayonlar üçün səciyyəvidir.

Xarici keçid
------------

* Azərbaycanın iqlimi

Həmçinin bax
------------

* İqlim
* Azərbaycanın iqlimi
* Lava brekçiyaları
* Torpaq
* Yerin mantiyası

Mənbə
-----

Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı: 679.

İstinadlar
----------

1. ↑  Nival iqlim // Geomorfoloji terminlərin izahlı lüğəti. Bakı: "Elm". 2012. səh. 177. ISBN 978-9952-453-14-0.
**Okean yatağı**- (*rus.* ложе океана, *ing.* floor of ocean, sea floor) Yerin nəhəng relyef elementlərindən biri. Yer səthinin ən aşağı səviyyəsini/ dərinliyi 6–7 min metrə qədər/ təşkil edib, materik yamacı ilə orta okean silsiləsi arasında yerləşir. Okean tipli yer qabığına malik olması ilə səciyyələnir.

Həmçinin bax
------------

* Laxar brekçiyaları
* Nohur
* Xionosfer

Geomorofloji termin
-------------------

**Okean dibi** — (*rus.* дно океанское, *ing.* ocean bottom) litosferin Dünya okeanı suları ilə örtülmüş səthi; qitələr vasitəsilə iri okean çökəklərinə bölünür. Sonuncuların hüdudlarında Yerin dörd çox böyük relyef elementi (geotekturu) ayrılır: qitə dayazlığı, keçid zona (qitədən okeana), okean yatağı və aralıq okean sıra dağları. Qitə dayazlığı və qitə yamacı çox vaxt vahid sualtı qitə kənarı geotekturunda birləşdirilir. Okean dibi dörd geotektura bölünməsi geofiziki məlumatlarla – yer qabığının quruluşu və Yerin maqnit, qravitasion və istilik sahələrinin xüsusiyyətləri ilə təsdiqlənir.
Materiklərlə, O.d. 4 iri relyef elementinə (geotektura), okean çökəkliklərinə bölünür. O.d. materik dayazlığı; keçid zonası / materikin okeana keçidi/; okean yatağı; orta okean silsilələri ayrılır .

İstinadlar
----------

1. ↑  Okean yatağı // Geomorfoloji terminlərin izahlı lüğəti. Bakı: "Elm". 2012. səh. 177. ISBN 978-9952-453-14-0.
**Naxçıvanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyəti** — elmi mərkəz.

Haqqında
--------

1925-ci ildə Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyətinin şöbəsi kimi yaradılmış, 1929-cu ilədək fəaliyyət göstərmişdir. Sədri maarif xadimi Vahab Həsənzadə, elmi katibi Mir Bağır Mirheydərzadə olmuşdur. Cəmiyyətin fəal üzvləri Məhəmməd Rasizadə, Xəlil Hacılarov, Əbdüləzim Rüstəmov, Lətif Hüseynzadə və başqaları idi. Cəmiyyətdə 3 bölmə: - 1. iqtisadi, ictimai, təbii bölmə, 2. arxeoloji bölmə, 3. etnoqrafiya, türkologiya, tarix və ədəbiyyat bölməsi fəaliyyət göstərmişdir. 1925-1928-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının maddi mədəniyyət abidələrini, etnoqrafiya, tarix və ədəbiyyatını, iqtisadiyyat və təbiətini öyrənməklə məşğul olmuşdur. Naxçıvan Muxtar Respublikasını müxtəlif bölgələrində arxeoloji qazıntılar aparmaqla qiymətli maddi mədəniyyət abidələrinin aşkarlanması, 1926-cı ildə Bakıda keçiriləcək I Türkoloji qurultaya hazırlıq aparması (bu məqsədlə cəmiyyət üzvlərindən M. Rasizadə "Dillərin tüluu və qürubu", H. Səfərli "Azərbaycan dilinin mənşəyi və tarixi inkişafı", Ə. Rüstəmov "Azərbaycan dilinin bugünkü vəziyyəti, ərəb və latın əlifbası ilə islah və tövsihi", Ə. Qılmanov "Türk tayfalarının ibtidai tarixi və dini təsəvvürü" mövzularında ictimaiyyət qarşısında məruzələr etmişlər), respublika ərazisində xalq ədəbiyyatı nümunələrini toplayıb qeydə alması, müxtəlif bölgələrə (Cəhri, Camaldın, Qızılburun, Türküş, Şərur, Nürgüt, Milax və s.) elmi komissiya və ezamiyyətlər təşkil etməsi, Naxçıvan muzeyini qiymətli eksponatlarla zənginləşdirməsi, Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyətini geniş miqyasda təbliğ etməsi cəmiyyətin fəaliyyətinin əsasını təşkil etmişdir. Məşhur şərqşünas və arxeoloqlardan İ.İ.Meşşaninov, A.A.Müller, İ.Əzimbəyov, V.M.Sısıyev və başqaları müxtəlif vaxtlarda Naxçıvana gəlmiş, Xarabagilan, Qızılburun, Xanəgah, Culfa və başqa yerlərdə arxeoloji qazıntılar aparmışlar.

İstinadlar
----------

1. 1 2  **Naxçıvanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyəti**// Naxçıvan Ensiklopediyası / V.Y. Talıbov. — Təkminləşdirilmiş və yenidən işlənmiş ikinci nəşr. — Naxçıvan, 2005. — 2 cilddə. — II cild. — Səhifələrin sayı: 380. — Səh.: 171-172. — ISBN 5-8066-1468-9.

Xarici keçidlər
---------------

* Naxçıvan-Qarabağlar turist marşrutu Arxivləşdirilib 2017-06-18 at the Wayback Machine
* Xeyriyyəçi və tarixçi-diyarşünas

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyəti
**Kambocanın dövlət quruluşu** - 1993-cü ildə qəbul edilmiş Konstitusiyaya əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sisitemi.

Dövlət quruluşu
---------------

Kamboca mütləq formalı idarəetmə üsuluna malik konstitusiyalı monarxiyadır. Milli bayram günü olan müstəqillik günü (1953) 9 noyabrda qeyd olunur. Ölkə Konstitusiyası 21 sentyabr 1993-cü ildən (6 mart 1999-cu ildə edilmiş düzəlişlə) qüvvədədir.

İnzibati bölgüsü
----------------

Kamboca 23 əyalətə (Kamponqtxom, Pousat və s.) və 1 əyalət statusuna bərabər olan Pnompen bələdiyyəsinə, 185 dairəyə, 1621 kommunaya və 14073 kəndə bölünür.

Kambocanın inzibati-ərazi bölgüsünün xəritəsi

Dövlət başçısı
--------------

Kral taxt şurası tərəfindən seçilən Kral - dövlətin başçısı və silahlı qüvvələrin ali baş komandanı, habelə ölkədə müstəqil məhkəmə hakimiyyəti sisteminin qarantıdır. Mövcud Konstitusiyaya görə Kral "idarə etməli deyil, krallıq etməlidir". Kral olmadıqda onun səlahiyyətləri Senatın (Yuxarı Palata) sədrinə həvalə olunur. Kambocanın irsi monarxiya institutuna yalnız kişi cinsinə mənsub 30 yaşına çatmış şəxslər rəhbərlik edə bilərlər.

Qanunvericilik hakimiyyəti
--------------------------

İkipalatalı Parlamentdən: 61 yerlik Senatdan (Yuxarı Palataya 2 üzvü Kral təyin edir, 2 üzv Milli Məclis tərəfindən seçilir, qalan 57 üzvü isə seçicilərin funksional dairələri tərəfindən 5 il müddətinə seçilirlər) və 123 yerlik Milli Assambleyadan (Aşağı Palataya deputatlar ümumxalq səsverməsi yolu ilə 5 il müddətinə seçilirlər) ibarətdir.

Parlamentin rəsmi vəzifəsi qanunların qəbulu və dərc edilməsidir. Kral Milli Assambleya tərəfindən qəbul edilən qanunlara veto qoymaq hüququna malik deyil. Kamboca Parlamenti 2/3 səs çoxluğu ilə Baş naziri və onun rəhbərlik etdiyi Hökuməti istefaya göndərmək səlahiyyətinə malikdir.

İcraedici hakimiyyət
--------------------

Milli Assambleyada daha çox səs qazanmış siyasi partiyanın lideri - Baş nazirin rəhbərlik etdiyi Nazirlər Kabineti ölkədə icra hakimiyyətini həyata keçirilir. Nazirlər Kabinetinin tərkibi, bir qayda olaraq Parlament seçkilərində qalib gəlmiş siyasi partiyanın üzvlərindən formalaşır.

Baş nazir Parlamentdə etimad qazandıqdan sonra, Milli Assambleyanın sədrinin və sədr müavinin təqdimatı ilə Kral tərəfindən təyin olunur. Vəzifəsinin icrasına başladıqdan dərhal sonra Baş nazir, onun qarşısında məsuliyyət daşıyan Nazirlər Kabinetini təyin edir və onun iclaslarına sədrliyi həyata keçirir.

Məhkəmə hakimiyyəti
-------------------

Mövcud Konstitusiyaya görə məhkəmə hakimiyyəti, ölkədə ən yüksək məhkəmə instansiyası sayılan Ali Magistratura Şurası, habelə 17 üzvdən ibarət Ali Məhkəmə, Apelyasiya Məhkəməsi və digər aşağı instansiya məhkəmələri tərəfindən həyata keçirilir (ölkədə həmçinin hərbi məhkəmələr sistemi də mövcuddur).

Mənbə
-----

* История Кампучии. Краткий очерк. — М.: Наука, Главная редакция восточной литературы, 1981.
* Кампучия: от трагедии к возрождению. М.: Политиздат, 1979.
* Камбоджа // Правовые системы стран мира. Энциклопедический справочник / Под ред. А. Я. Сухарева. — М.: НОРМА, 2003.
* Литвинов И. П. Кампучия — страна кхмеров. — М.: Мысль, 1976. — 144 с.: ил.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Hüseyn Hüseynov.

**Hüseyn Muxtar oğlu Hüseynov** (11 mart 1944, Qabıllı, Naxçıvan Muxtar Respublikası – 19 fevral 2022) — Naxçıvan Muxtar Respublikası prokuroru, ədliyyə generalı.

Həyatı
------

Hüseynov Hüseyn Muxtar oğlu 11 mart 1944-cü ildə Qabıllı kəndində anadan olmuşdur. Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Marksizm və Leninizm institunda iki il əlavə təhsil alır. 1963-ci ildə hərbi vəzifəsini yerinə yetirmişdir.

Fəaliyyəti
----------

Birinci təyinatını Xanlar rayonuna almışdır. Sonra 6 ay Tərtər rayonunda işləmişdir. 1969-cu ildə Qusar rayonunda prokurorluq müstəntiqi vəzifəsində işləmişdir. Daha sonra Quba şəhərinə təyinatını alır. Bir müddət burada işlədikdən sonra təyinatını Abşeron rayonuna alan Hüseyn Hüseynov burada müstəntiq işləyir və ərazi prokurorluğuna təyin edilmişdir. 1973–74-cü illər Şəki-Şirvan zonası prokuroru işləmişdir. 1981–82-ci illər Bakı şəhəri Nərimanov rayon prokuror müavini vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. 1983–84-cü illər Bakı şəhər Oktyabr rayonu prokuroru təyin edilmişdir. Sonra isə Bakı istintaq şöbəsinin rəisi, daha sonra isə Bakı Baş Prokurorluğunun rəisi vəzifəsinə yüksəlir. İki il burada işlədikdən sonra,1991-ci ildən Naxçıvan Muxtar Respublikasının prokuroru vəzifəsinə təyin edilmişdir. 9 sentyabr 1992-ci il tarixində vəzifədən azad edilmişdir. 1992-ci il sentyabr ayının 14-də Səbail rayonu prokuroru vəzifəsinə təyin olunmuşdur. gömrük istintaq rəisi, ordu istintaq rəisi, təhlükəsizlik nazirliyinin istintaq idarəsinin rəisi vəzifələrini icra etmişdir. Sonra Yasamal rayon prokroru olur və 2000-ci ildə ixtisara düşür. 2002-ci ildən təqaüdə çıxmışdır.

Ədliyyə generalıdır.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

23 fevral 2013-cü il tarixdə Açıq Cəmiyyət Partiyasının Ali Məclisinin yığıncağı keçirilmişdir. Yığıncaqda təşkilatı məsələyə baxılaraq Hüseyn Hüseynov Ali Məclis sədrinin müavini seçilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-02-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-25.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-02-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-25.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-25.
**İlmir Rəşad oğlu Xəzəddinov** (*rus.* Ильмир Ришатович Хазетдинов, tatar. Илмир Ришат улы Хәзетдинов; 28 oktyabr 1991, Ulyanovsk və ya Ufa) — Tatar əsilli Rusiya xizəklə tramplindən tullananı, Rusiya çempionu (2013), beynəlxalq dərəcəli idman ustası.

Bioqrafiya
----------

İlmir Xəzəddinov 28 oktyabr 1991-ci ildə Ufa şəhərində anadan olmuşdur. Ufa Ali İdman Ustalığı məktəbinin şagirdi olmuşdu.

Karyerası
---------

Xəzəddinovun ilk məşqçisi Vladimir Andreyeviç Nikulin olmuşdur. Gənc idmançı, SDYUŞOR və ŞVSM "Lokomotiv" klublarının üzvü olmuşdur. Xəzəddinov 2005-ci ildən bəri beynəlxalq dərəcəli müsabiqələrdə iştirak edir. İlmir Xəzəddinov Rusiyada keçirilmiş olan 2014 Qış Olimpiya Oyunlarında iştirak etmişdir. O, normal təpə yaşının seçmə mərhələsini 18-ci, final mərhələsini isə 35-ci yerdə bitirmişdir. Böyük təpə yarışının seçmə mərhələsində 32-ci, final mərhələsində isə 29-cu yerə layiq görülmüşdür. O həmçinin, komanda tədbirində 9-cu yeri tutan Rusiya komandasının üzvü idi. Xəzəddinov Dünya Kuboku debütünü 2012-ci ilin mart ayında etmişdir. İdmançının hal-hazırkı məşqçisi Ramil Razyapoviç Abrarovdur. Dünya Kubokunda ən yaxşı fərdi nəticəsi 25-ci yerdir (Bişofşofen 2015).

Şəxsi həyatı
------------

İlmir Rəşad oğlu Xəzəddinov rok-musiqisi və avtomobillərlə maraqlandığını demişdir. Qardaşı, xizəklə tullanma üzrə idman ustası olan Razil Rəşad oğlu Xəzəddinovdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Olympedia (ing.). 2006.
2. ↑   Arxivləşdirilib 2015-02-06 at the Wayback Machine İlmir Xəzəddinov Soçidə K-95 tramplenini qazandı. İdman Ekspress. İdman xəbərləri: futbol, xokkey, tennis, basketbol, biatlon (rus.)
3. ↑  "İdman İstinad Profili". 2014-10-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
4. ↑  "Sochi2014.com saytında profili". 19 mart, 2014. 19 mart, 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
5. ↑  "Xəzəddinov İlmir Rəşadoviç". 2021-11-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-25.

Xarici keçidlər
---------------

* Xizəklə tramplindən tullanma federasiyasının saytında
* FIS-in rəsmi saytında profili
* Uçan xizəkçi saytında Arxivləşdirilib 2015-02-06 at the Wayback Machine
Məzmun
------

Cizgi filminin süjeti beş yumoristik əhvalat üzərində qurulmuşdur.

Film haqqında
-------------

Cizgi filmi "Azərkinovideo" İB-nin sifarişi ilə çəkilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər (titrlərdəki sıraya görə)

**Rejissor:** Tahir Piriyev
**Rəssam:** Tahir Piriyev
**Ssenari müəllifi:** Tahir Piriyev
**Animator:** Rauf Dadaşov, Firəngiz Quliyeva, Aleksandra Şirinova, Ələkbər Məmmədov, Hüseyn Cavid İsmayılov
**Cizgi rəssamı:** Tamilla Əsgərova, Lalə Məmmədova
**Rəng ahəngdarı:** Əminə Azayeva
**Operator:** Həmzə Əhmədoğlu, Fərhad Rzayev, Antonina Korotnitskaya
**Bəstəkar:** Cavanşir Quliyev
**Musiqi redaktoru:** İsmayıl Dadaşov
**Səs operatoru:** Nataliya Nuriyeva, Əsəd Əsədov
**Montaj edən:** Tamilla Muxtarova
**Rejissor köməkçisi:** Gülqız Süleymanova
**İcraçı prodüser:** Aydın Abdullayev
**İnzibatçı:** Çingiz Əliyev
**Rejissor:** Əbdülsəlim Soltanov
**Rejissor:** Akif Əliyev
**Rejissor:** Əliağa İbrahimov
**Rejissor:** Elxan Hüseynov
**Rejissor:** Vyaçeslav Jestkov
**İşıqçı:** Oruc Şahməmmədov
**Rejissor:** Vera Melnikova

Sponsor
-------

"Azərkinovideo" İB

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 380.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
Məzmun
------

Gizli şəkildə başqasının əməyinin bəhrəsindən istifadə etmək olarmı? Filmin balaca tamaşaçılara ünvanlandığını və uşaqların mənəvi tərbiyəsində əhəmiyyətli rol oynaya biləcəyini nəzərə alsaq, sual heç də ritorik deyil.

İki siçanın başına gələn əhvalatdan belə nəticə çıxarmaq olar ki, bir parça halal çörək qeyri-qanuni əldə edilmiş var-dövlətdən şirindir.

Ekran əsərində halal zəhmət, işgüzarlıq və əməksevərlik kimi yüksək amillər tərənnüm edilir.

Film haqqında
-------------

Film məşhur Ezopun təmsilinin motivləri əsasında yaradılmışdır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Sabir Rüstəmxanlı
**Rejissor:** Hafiz Əkbərov
**Quruluşçu rəssam:** Nazim Məmmədov
**Bəstəkar:** Cəmil Əmirov
**Operator:** Ramiz Ağayev
**Səs operatoru:** Akif Nuriyev
**Cizgi rəssamı:** Vaqif Məmmədov, Gennadi Tişşenko, Rauf Dadaşov, Arifə Hatəmi, Bəhmən Əliyev, Firəngiz Quliyeva, Gülşən Quliyeva
**Rəssam:** Hüseyn Cavid İsmayılov, B.Qaflanov
**Montaj edən:** Lidiya Vyalsova
**Rejissor assistenti:** Z.Rəhimova
**Rəssam assistenti:** Məlahət Hümbətova
**Operator assistenti:** Ziya Xəqani
**Redaktor:** Çingiz Qaryağdı
**Filmin direktoru:** Məmməd Qurbanov
### Filmi səsləndirən

Ramiz Əzizbəyli — siçan (Azərbaycan variantı) (titrlərdə yoxdur)

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 317.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 815.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Baba Mustafayev Xanlar oğlu** — azərbaycanlı əməkdar məşqçi, Ulduz klubunun təsisçisi, hakim , keçmiş futbolçu və uşaq futbol məşqçisi,  bədən tərbiyəsi müəllimi,  həmçinin Mingəçevir şəhər idman komitəsinin keçmiş sədri.

Həyatı və fəaliyyəti
--------------------

1940-cı il yanvar ayının 17-də Samux rayonunun Mansarlı kəndində anadan olub.. Atasının Xanlar balıqçı, anası Güləsər evdar qadın olmuşdur. 40-cı illərin sonunda, Baba Mustafayev və ailəsi kəndi tərk edərək Mingəçevir şəhərinə köçməyə məcbur olurlar. 

Mingəçebir şəhərinə köçükdən sonra, Baba Mustafayev futbolla maraqlanmağa başlayır. O "Azərelektroizolasiya" zavodunun komandasında çıxış etməyə başlayır. Həmçinin o dövrdə hakimlik də edirdi. 

Baba Mustafayev, Rusiyanın "Penza" futbol klubunda hücumçu mövqeyində çıxış etmişdir. 
1960-cı ildə, "Azərbaycan Bədən Tərbiyəsi" adlı texnikomun nəznində fəaliyyət göstərən "Gəncə Məşqçilər Məktəbində" oxumağa başlayır. 1962-ci ildə isə, məktəbi bitirir.  Bununla birlikdə 3, 6 və 13 nömrəli Mingəçevir şəhər məktəblərində idman müəllimliyi etməyə başlayır.

Bir müddət sonra isə o, uşaq futbolunun inkişafı üçün məşqçi kimi çalışmağa başlamışdır. O, Mingəçevir şəhərində Ulduz adlı futbol klubu yaratmış, 1967-ci ildə, SSRİ keçirilən, "Dəri Top" yarışlarında iştirak etmiş və ilk ildəcə çempion olmuşdur. 

1972-ci ildə Respublikanın əməkdar məşqçisi adına layiq görülüb. 

1974-cü ildə o, Mingəçevir şəhər idman komitəsinin sədri təyin olunur. 7 il bu işdə çalışır. 

  

5 iyun 1993-cü ildə Baba Mustafayev vəfat edir 

### Ulduz

Baba Mustafayevin "Ulduz" klubunda oynayan təcrübəli futbolçu olan Yuri Romenski ilk vaxtlar hücumçu mövqeyində çıxış etsə də, məhz onun sözü üzərində "qapıçı" olaraq oynamağa başladı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "SSRİ-yə nur saçan kəndin idman dastanı". 2023-10-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-10-25.
2. ↑  Ulduzları Yandıran Məşqi, 1999, səh.10
3. ↑  Ulduzları Yandıran Məşqçi, 1999, səh. 4
4. ↑  Ulduzları Yandıran Məşqçi, 1999, səh.10
5. ↑  Ulduzları Yandıran Məşqçi, 1999, səh.26
6. ↑  Ulduzları yandıran məşqçi, 1999, səh.9
7. ↑  Ulduzları Yandıran Məşqçi, 1999, səh.10
8. ↑  Ulduzları Yandıran Məşqçi, 1999, səh.10
9. ↑  Ulduzları Yandıran Məşqçi, 1999, səh.10
10. ↑  Ulduzları yandıran məşqçi, 1999, səh. 4
11. ↑  Ulduzları Yandıran Məşqçi, 1999, səh. 4,5
12. ↑  Ulduzları Yandıran Məşqçi, 1999, səh.26
13. ↑  Ulduzları Yandıran Məşqçi, 1999, səh.8
**İbn əl-Ravəndi** və ya **Qutbəddin Ravəndi** (tam adı; *Əbul-Hüseyn Əhməd ibn Yəhya ibn İshaq ibn Ravəndi*; (827-911)— filosof və mütəkəllim.

Həyatı
------

Qəməri təqvimi ilə 245-ci ildə Kaşan şəhəri yaxınlığında, Ravənd kəndində anadan olub.

İlk təhsilini atasından alıb. Həmçinin Şeyx Səduq, Seyid Mürtəza, Seyid Rəzi, Şeyx Tusi kimi öncül alimlərin baxışları onun təfəkür tərzində təsir qoyub.
O, İsfahan, Xorasan və Həmədanda yaşayan hədis böyüklərindən rəvayətlər eşidib və nəql etmişdir.

Onun ustadları arasında Əbu Cəfər Məhəmməd ibn Əli ibn Möhsün Hələbi, Əbul-Həsən Məhəmməd ibn Əli ibn Əbdüssəməd Təmimi Nişapuri, Seyid Əbul Bərəkat Məhəmməd ibn İsmayıl Məşhədi, Səfiyyəddin Mürtəza ibn Dai ibn Qasım kimi alimlər var.

Həmçinin böyük ustadı Təbərsinin təsiri əsasında Quranla daha sıx ünsiyyət qurub və bu mövzuda əsərlər qələmə alıb.

Qutbəddin Ravəndi özü də çoxlu böyük elm adamları yetişdirib. Misal olaraq, İbn Şəhr Aşub kimi məşhur olan Məhəmməd ibn Əlinin adını qeyd etmək olar.

Q. Ravəndidən xeyli sayda əsərlər qalmışdır. Misal olaraq, "Ümmul-Quran", "Təfsir əl-Quran", "Xulasə ət-təfasir", "Şərhu ayatul-muşkulə fi ət-tənziyə", "Ayatul-əhkam", "Əl-Mucizat", "Əl-İxtilafat" və s. kitabları qeyd etmək olar.

Ravəndi 573-ci il 14 şəvvalda Qum şəhərində vəfat edib. Qəbri Qumda Xanım Məsumənin ziyarətgahındadır.

İstinadlar
----------

1. ↑ . S. 37.
2. ↑  .
3. ↑  "Encyclopedia Iranica, "EBN RĀVANDĪ, ABU'l-ḤOSAYN AḤMAD"". 2014-03-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-04.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

* *Александр Колодин.* "ар-РАВАНДИ Ахмад ибн Йахйа Абу-л-Хусайн". İstifadə tarixi: 2014-09-19.
* *А. Закуев.* "ИБН АР-РАВАНДИ". İstifadə tarixi: 2014-09-19.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus |
| Normativ yoxlama | GND: 102413304 · ISNI: 0000000048117807 · LCCN: n99833056 · VIAF: 79259027, 281492157 · WorldCat VIAF: 79259027, 281492157 |
**Böhtan** və ya **iftira** — olmayan bir şeyi olmuş kimi təqdim etmək. Böhtan və ya iftira çox mənfi olaraq qiymətləndirilir.

İslamda böhtan
--------------

İslamda böhtan böyük günahlardandır. Qurani-Kərimdə insana böhtan atmağın günah olması aşkar şəkildə qeyd edilir: "Mömin kişiləri və qadınları etmədikləri bir işdən (günahdan) ötrü incidənlər, şübhəsiz ki, öz üzərlərinə böhtan və açıq-aydın bir günah götürmüşlər!" ; "(Ey insan!) Bilmədiyin bir şeyin ardınca getmə (bacarmadığın bir işi görmə, bilmədiyin bir sözü də demə). Çünki qulaq, göz və ürək-bunların hamısı (sahibinin etdiyi əməl, dediyi söz barəsində) sorğu-sual olunacaqdır." "Məgər o yalan sözü eşitdiyiniz zaman mömin kişilər və qadınlar öz ürəklərində (özləri haqqında yaxşı fikirdə olduqları kimi, dostlarının da əhli-əyalı barəsində) yaxşı fikirdə olub: "Bu, açıq-aydın bir böhtandır!" - deməli deyildilərmi? (Aişəyə iftira yaxanlar) nə üçün özlərinin doğru olduqlarını təsdiq edəcək dörd şahid gətirmədilər? Madam ki, şahid gətirmədilər, deməli, onlar Allah yanında əsl yalançıdırlar! Əgər Allahın dünyada və axirətdə sizə neməti və mərhəməti olmasaydı, o yalan sözünüzə görə sizə şiddətli bir əzab toxunardı. O zaman ki, siz (münafiqlərin yaydığı) yalanı dilinizə gətirir, bilmədiyiniz sözü ağzınıza alır və onu yüngül (asan, insana günah gətirməyən) bir şey sanırdınız. Halbuki bu (Peyğəmbərin əhli-əyalı haqqında nalayiq söz danışmaq) Allah yanında çox böyük günahdır!"

Hz. Əlidən nəql olunan hədisdə böhtan atma həyasızlıq və abırsızlıq kimi dəyərləndirilir: "Böhtan atmaq kimi həyasızlıq və abırsızlıq yoxdur."

Əli ibn Hüseyndən nəql olunan hədisdən aydın olur ki, camaatın eyblərini açan, onların qeybətini edən şəxslər bu dünyada böhtana məruz qalarlar: "Kim camaatda olan eyb barəsində danışsa, camaat onda olmayan eybi ona aid edər." 

Böhtan atanın Qiyamət günü cəzalandırılacağı haqqında kifayət qədər hədis nəql olunub. Məsələn İslam peyğəmbəri (s) buyurur: "*Kim mömin kişiyə və ya qadına böhtan atsa, yaxud onun barəsində onda olmayan şeyi desə, Allah Qiyamət günü onu həmin şəxs barəsindəki sözünü geri götürənə kimi bir od təpənin üstündə saxlayar.*"

İstinadlar
----------

1. ↑  Əhzab surəsi, 58
2. ↑  İsra surəsi, 36
3. ↑  Nur surəsi, 12-15
4. ↑  Ğurərul-Hikəm, hədis 10455
5. ↑  Biharul-Ənvar, c.78, səh.160, hədis 21
6. ↑  Biharul-Ənvar, c.75, səh.194, hədis 5.