recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Dmitri Buynov** (6 avqust 1859, Bakı – ən tezi 1916) — Bakıda doğulmuş və fəaliyyət göstərmiş memar. O, Bakı real məktəbinin binasının və Müqəddəs Nina qız gimnaziyasının binasının müəllifidir.

Həyatı və fəaliyyəti
--------------------

Dmitriy Buynov 6 avqust 1859-cu ildə Bakıda anadan olub. Onun atası 2-ci Bakı xəzinədarlığı şöbəsinin müdiri olub. İlk təhsilini Bakı real məktəbində alıb. 1878-ci ildə Tikinti məktəbinə daxil olur buranı 1884-cü ildə bitirdikdən sonra birinci dərəcəli mülki mühəndis rütbəsi alır. Əmək fəaliyyətinə Volınsk quberniyasında kiçik mühəndis kimi başlayıb. Burada 1884-1886-cı illərdə Ostroq şəhərində Viliyu və Qorın çayları üzərində 5 taxta körpü inşa edir.

1886-cı ildə Bakı quberniya idarəsinin tikinti şöbəsində fəaliyyət göstərməyə başlayır. 1889-cu ildə titulyar məsləhətçi rütbəsini alır. 1893-cü ildə Dmitriy Buynov Bakı quberniya memarı təyin olunur. O, bu vəzifədə 1900-cü ilə qədər fəaliyyət göstərir. 1886-1890-cı illər arasında Nikolayev (indiki İstiqlaliyyət) küçəsində Müqəddəs Nina qız gimnaziyası üçün bina inşa edir. 1900-cü ildə Buynov Bakı quberniya mühəndisi təyin olunur və bu vəzifədə 1907-ci ilə qədər fəaliyyət göstərir. 1901-1904-cü illər ərzində Bakı real məktəbi üçün öz verdiyi layihə üzrə yeni binanın tikintisi ilə məşğul olur. 1907-1908-ci illərdə Buynovu işləmək üçün Tiflisə göndərirlər. Burada o Qafqaz canişininin yanında tikinti və yol hissəsi üzrə mühəndis kimi xidmət edir. Bundan başqa o, Canişin idarəetməsinin yanında Texniki şuranın sədri olur. 1909-cu ildə həqiqi müşavir rütbəsini alır. 1916-cı ildə onu Rusiya Qırmızı Xaç Cəmiyyətinin Qafqaz Dairəsinin Təftiş Komissiyasına daxil edirlər.

Həyatının sonrakı dövrləri haqqında məlumat yoxdur.

Həmçinin bax
------------

* İosif Ploşko
* İosif Qoslavski
* Yevgeni Skibinski

İstinadlar
----------

1. ↑  *Şamil Fətullayev.* Bakı memarları XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəlində (PDF). Bakı: Şərq-Qərb nəşriyyatı. 2013. səh. 29. ISBN 975 9952-32-046-6.
2. 1 2 3  "Буйнов Дмитрий Дмитриевич - гражданский инженер / Buynov Dmitri Dmitriyeviç - mülki mühəndis" (*rus.* ). ourbaku.com. 6 dekabr 2012. 18 may 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 may 2020.
3. ↑  *О. Буланова.* ""Бакинское женское учебное заведение Св. Нины"" (rus). elibrary.az. 30.04.2016. 15.02.2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 01.04.2021.
**Semasiologiya**— dilin semantik sistemi haqqında linqvistik təlimdir.

Haqqında
--------

Semasiologiya termini yunan mənşəlidir. Yunan dilində semasio (semasia) "məna, fikir" anlayışını bildirir. Bu leksem "loqos" sözü ilə birləşərək dilçilik şöbəsinin adı olmuşdur. Dildə söz və ifadənin mənası, mənanın dəyişməsi: mənanın genişlənməsi, daralması, sözün məcazi məna bildirməsi, çoxmənalılıq, omonimlik, antonimlik və sair kimi semasioloji məsələlərin tədqiqi semasiologiya şöbəsinin mövzusunu təşkil edir. Semasiologiya mənanın tarixi ilə də məşğul olur.

Semasiologiya onomasiologiyanın əksidir. Onomasiologiya anlayış və ya obyektlə başlayır və onun adını soruşur, amma semasiologiya sözlə başlayır və onun mənasını soruşur.

Dilin semantik sistemi
----------------------

Nitqdə işlənən hər bir dil vahidi vacib və zəruridir. Bunların hər biri müəyyən məna daşıyır. Söz və ifadələrin əks etdirdiyi mənalar müxtəlif sahələri əhatə edir. Dilin ümumi semantikasında müəyyən qanunauyğunluqlar vardır. Burada ayrı-ayrı cəhətlərlə bağlı bir neçə sistem olur. Dilin semantika sahəsindəki həmin sistemlərin cəmi onun ümumi semantik sistemini təşkil edir. Dilin semantikası olduqca çoxcəhətli və mürəkkəbdir. Bununla təkcə dilçilik deyil, məntiq və fəlsəfə də məşğul olur.

Həmçinin bax
------------

* Omonim
* Sinonim
* Antonimlər

İstinadlar
----------

1. ↑  *Afad Qurbanov.* Ümumi dilçilik. 1. Bakı. 2019. səh. 210-212.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Dilçilik** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
Məzmun
------

Bakıda öz pərəstişkarlarını itirən müğənni Ayan (*Röya Ayxan*) depressiyaya düşməmək üçün baş götürüb şəhəri tərk edir, İstanbula gedir. İstanbulda fotoqraf Muradla *(İlyas Əhmədov)* tanış olur. Ayanın keçmişindən xəbər tutan Murad, özünə bildirmədən ona yardım etməyə çalışır, onun şəkillərini çəkir. Ayan da Muradı sevməyə başlayır. Amma bir gün yenə hər şey dəyişir. Ayan jurnalların üz qabığında öz şəkillərini görür. Muradın onu aldadıb istifadə etdiyini zənn edir. Bunu növbəti xəyanət kimi qəbul edən Ayan yenidən Bakıya qayıdır. Amma bu dəfə başqa cür olur. O, öz doğma şəhərində məşhur müğənni kimi qarşılanır.

Film haqqında
-------------

* Film Şamil Məmmədovun xatirəsinə həsr olunmuşdur.
* Filmin bütün hüquqları S-Amd Studiyasına məxsusdur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Əjdər Ulduz
**Quruluşçu rejissor:** Ülviyyə Könül (Ülviyə Könül kimi)
**Quruluşçu operator:** Laçın Allahverdiyev
**Montaj edən:** Ramiz Hüseynov
**Vizual effektlər:** Samir Fərzəlibəyov
**Bəstəkar:** Vüqar Camalzadə
**Səs rejissoru:** Teymur Abdullayev
**Redaktor:** Lalə Cəfərova
**İnzibatçı:** Emin İsrafilov (Emin İsrəfilov kimi)
**Rejissor assistenti:** Fuad Osmanov
**Operator assistenti:** Samir Əhmədov
**İşıq ustası:** Anar Quliyev
**Səs operatoru:** Zaur Məmmədov
**Qrim ustası:** Kristina
**Filmin direktoru:** Şamil Məmmədov
### Rollarda

Röya Ayxan — Ayan
İlyas Əhmədov — Murad
Nahidə Rostovskaya — Ayanın prodüseri
Rüfət Nəzərov — Ayanın keçmiş sevgilisi
Failə Orucova
Elmar
Bayram — sürücü
Tural Əsədov — müxbir
Fuad Osmanov — tədbirdəki adam

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------

Filmi izlə
**Anamın duaları** tammetrajlı sənədli-bədii televiziya filmi rejissor Ələkbər Muradov tərəfindən 2007-ci ildə çəkilmişdir. Lider Televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Qafqaz Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin sədri Şeyxülislam Hacı Allahşükür Paşazadənin həyat və yaradıcılığını əks etdirir. Rolları İbrahim Quliyev və Musabek Saleyev ifa edirlər.

Məzmun
------

Film Qafqaz Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin sədri Şeyxülislam Hacı Allahşükür Paşazadənin həyat və yaradıcılığını əks etdirir.

Filmdə Azərbaycanda fəaliyyət göstərən müxtəlif dini icmaların rəhbərləri ilə yanaşı, Buxaranın dini müşaviri, Özbəkistanın baş müftisinin çıxışları da yer alıb.

filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Ələkbər Muradov
**Rejissor:** Ələkbər Muradov
**Operator:** Sahib Səfərov

Rollarda
--------

İbrahim Quliyev — Allahşükür (uşaq)
Musabek Saleyev — Allahşükür (gənc)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Özbəkistanda "Anamın duaları" adlı bədii-sənədli film çəkilir" (az.). AzərTac. 29 iyun 2006. İstifadə tarixi: 2018-01-05.
2. ↑  "«Anamın duaları» adlı bədii-sənədli filmi «Lider» TV çəkib". Gündəlik Azərbaycan (az.). ANL. 8 mart 2007. 2020-02-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-05.
**Kreqor Zirk** (d. 3 iyul 1999) — Estoniyalı üzgüçü. Kreqor Zirk Estoniyanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.

Karyerası
---------

Kreqor Zirk birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 51.00 saniyəlik nəticəsi ilə 119 üzgüçü arasında 56-cı oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.

Sepp 7 dəfə uzun və 14 dəfə qısa məsafəyə üzgüçülük yarışları üzrə Estoniya çempionu olmuşdur. O, 22 Estoniya üzgüçülük rekordunun müəllifidir..

İstinadlar
----------

1. ↑  "Swimming: Men's 100m Freestyle Heats Results". FINA. Omega Timing. 26 July 2017. 29 July 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 May 2019.
2. ↑  "2017 World Aquatics Championships > Search via Athletes". Budapest 2017. 26 July 2017. 22 October 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 May 2019.
3. ↑  "Biography at esbl.ee" (Estonian). 10 July 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 December 2017.

Xarici keçidlər
---------------

* Kregor Zirk at ESBL
Amerika hərbi qəzetinin "*Stars and Stripes*" qəzetinin üz səhifəsi , 2 may 1945-ci il. 
 Eva Braun və Hitler ( Blondie ilə), iyun 1942 
Adolf Hitler 30 aprel 1945-ci il, Bazar ertəsi günü, saat 15:10 - 15.15 arasında (15:25 - 15:30 arasında, sovet KİV-inə görə), Berlində yerləşən fürerbunkerdə (təxminən bu vaxtlarda Qırmızı ordu, Reyxstaqın birinci mərtəbəsini nəzarət altına aldı və Reyx kanslerindən cəmi 700-750 metr məsafədə idi) odlu silah atəşi ilə özünü öldürərək intihar etmişdir.   Həyat yoldaşı Eva Braun da kalium sionid qəbul edərək intihar etdi.  Elə həmin gün Hitlerin əvvəlki təlimatlarına uyğun olaraq meyitləri bunkerin təcili çıxışı ilə pilləkənlərlə yuxarı qaldırdılar, üzərinə benzin tökdülər və bunkerin xaricindəki bağda yandırdılar  .

İstinadlar
----------

1. ↑  Fischer (2008) p. 47. *«…Гюнше заявил, что он вошёл в кабинет для осмотра последствий, и отметил, что у Гитлера капала кровь из его правого виска. Он застрелился из своего пистолета, ППК 7,65.»*
2. ↑  Kershaw (2008) p. 955. *«…Кровь капала из пулевого отверстия в правом виске…»*
3. ↑  Beevor (2002) p. 359. *«… её губы сморщились от яда».*
4. ↑  Kershaw (2008) p. 956.
Centaurea salicifolia Bieb. (Jacea salicifolia (Bieb.) Sojak)

Hündürlüyü (16) 40-80 (110) sm, gövdəsi düz, şırımlı, qısa narın tüklü, çox vaxt bozumtul rəngli, sadə və ya yuxarı hissədə budaqlnmış olan çoxillik ot bitkisidir.

Yarpaq
------

Aşağı yarpaqları saplağa daralmışdır. Yuxarıda yerləşənlər qısa saplaqlı, qaidə hissəsinə doğru daralmış, sonrakılar isə oturaqdır, adətən uzunsov-neştərvari, bəzən uzunsov-ellipsvari və yaxud enli-neştərvaridir, sivriləşmişdir, nisbətən aralıda yerləşən yarpaqlar qısa dişli və ya tamkənarlıdır, azalan təpə yarpaqları səbətə yaxın yerləşmişlər.

Çiçək
-----

Səbətlər tək-tək və ya 2-7 sayda olub, qalxan çiçək qrupunda yerləşmişdir, yumurta şəkilli və ya yumurtavari-şarşəkilli formadadır, eni 8-12(15) mm-dir; adətən üçkünc-neştərvari iti və ya sivriləşmiş qaraqonuru və ya qara törəməli qın əmələ gətirmiş yarpaqların kənarları uzun daraqşəkillikirpiklidir. Kirpiklər açıq-qəhvəyi və ya demək olar ki, qara rəngli kirpikciklidir. Tac cəhrayı-purpur (al-qırmızı) rəngdədir.

Meyvə
-----

Toxumlar uzunsov, hamar, ağ və ya bozumtul rənglidirlər, uzunluğu 3 mm-dir, az tükcüklüdür; qısa kəkillidir.

Çiçəkləməsi
-----------

(İyun) İyul-Sentyabr

Meyvə verməsi
-------------

Avqust-Sentyabr

Azərbaycanda yayılması
----------------------

BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, Alazan-Əyriçay, KQ şimal, KQ mərkəzi. Aşağı dağ qurşağından, subalp qurşağına qədər.

Yaşayış mühiti
--------------

Meşələrdə, talalarda, meşə ətrafında, kolluqlar arasında, dağ çəmənliklərində rast gəlinir. BQ qərbi, BQ şərqi, BQ Quba sahəsinin rayonlarında aşağı dağ qurşağından subalp qurşağına kimi yayılmışdır. Meşələrdə, meşə kənarlarında, kolluqların arasında, dağ çəmənliklərində bitir.

İstinadlar
----------

1. ↑  The Plant List (ing.). 2010.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Eldar Şükürov.İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı,Bakı 2016
3. ↑  Validə M. Əlizadə, Naibə P. Mehdiyeva,Vüqar N. Kərimov, Aidə Q. İbrahimova BÖYÜK QAFQAZIN BİTKİLƏRİ (Azərbaycan) Bakı 2019

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q15546568
* EPPO: CENSW
* GBIF: 3127546
* IPNI: 191498-1
* ISC: 113080
* Plant List: gcc-52687
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:191498-1
* Tropicos: 2702214
* WFO: wfo-0000096544

 |
**Lalə Yusifova** 16 oktyabr 1996-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycanın təqaüdçü bədii gimnastıdır.

Karyera
-------

Yusifova 2009-cu ildə azyaşlılar üçün Beynəlxalq yarışlarda iştirak edib.

2010-cu ildə Yeniyetmələr arasında Avropa çempionatında topla hərəkətlərdə gümüş medal qazanıb və qısa müddətdə Minsk qrupunun Minskdə keçirilən 2011 Avropa Gənclər Çempionatında bürünc medal qazanıb.

2012 Bədii gimnastika üzrə Berlində keçirilən "Qran-pri" turnirində iki medal qazanıb. Gürz ilə hərəkətlərin finalında 27,4 xal toplayaraq ikinci, lent ilə kombinasiyanı finalda yerinə yetirəndən sonra isə fəxri kürsünün üçüncü pilləsinə qalxıb.

2013 Buxarestdə keçirilən Dünya kubokunda bürünc medal qazanıb. O, təsnifat mərhələsini aşaraq finalda halqa ilə hərəkətlərdə 3-cü olub. Digər finalda - topla o 7-ci, çoxnövçülükdə isə 8-ci yeri tutub.

2014-ün sentyabrın 3-də , hələ 18 yaşı tamam olmamış karyerasını bitirib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "LALƏ YUSİFOVA BUXARESTDƏ KEÇİRİLƏN DÜNYA KUBOKUNUN BÜRÜNC MEDALÇISIDIR". 2015-03-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-07-01.
2. ↑  "Azərbaycanın gənclərdən ibarət olan komandası Avro-2011-də bürünc medal qazandı". 2019-10-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-07-01.
3. ↑  "Beynəlxalq Gimnastika Federasiyası. May 12 2014". 2017-07-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-07-01.

Xarici keçidlər
---------------

Lalə Yusifova[*ölü keçid*]
Bədii Gimnastika Nəticələri
**Əziz Kərimov** ( *azərb*. Əziz Elxan oğlu Kərimov‎ ) azərbaycanlı fotoqrafdır. O, Free Media Awards 2020 The Fritt Ord (təşkilat) mükafatına layiq görülüb.

Həyat və İş təcrübəsi
---------------------

1987-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin bitirib. 2013-cü ildə çəkdiyi fotolar Associated Press agentliyində dərc olunub çalışıb, sonradan karyerasına müstəqil fotoqraf kimi başlayıb.

2019-cu ildə, dünya nəhəndi olan Getty Images agentliyinə qoşulur. 

2013 Freedom House təşkilatının keçirdiyi müsabiqədə Azərbaycan, Bəhreyn, Belarus, Çin, Rusiya, Cənubi Sudan və Suriya da daxil olmaqla 20-dən çox ölkədən fotoşəkillərdən ibarət sərgi hazırlanır.

2014-cü ildə YARAT-ın təşkil etdiyi ."BEYNƏLXALQ YAY FOTO MƏKTƏBİ"ində MAGNUM PHOTOS peşəkar təlimçilərinin təlimində iştirak edir. 

" 2017-ci ildə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının müəllimi, idman fotojurnalistikası. 2019 Azərbaycan Dillər Universitetinin müəllimi – Fotojurnalistika fənnini tədris edib.

2020-ci ildə "İkinci Qarabağ Müharibəsi"ndə çəkdiyi foto fAssociated Press Agentliyinin hazırladığı "2020-ci ilin Ən Maraqlı Fotoları" hesabatında yer alır."

2021-ci ilin noyabrın 8-də həmkarları ilə birlikdə İkinci Qarabağ Müharibəsindən bəhs edən ilk foto jurnal - JPEG (foto jurnal) nəşr edirlər

2022-ci ildə Rusiya–Ukrayna müharibəsini işıqlandırmaq üçün Azərbaycandan Ukraynaya ezam olunan ilk foto Jurnalist olur.

2022-ci il noyabr ayında Italiyanın Venesiya şəhərində və 2023-cü il may ayında Türkiyənin İstanbul şəhərində MAGNUM PHOTOS agentliyinin təlimində iştirak edib.

Mükafatları
-----------

2013 Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin keçirdiyi "İlin Press Fotoqrafı 

2015 Azərbaycanlı jurnalistlər Aİ tərəfindən maliyyələşdirilən Media layihəsinin qalibləri arasında 

2020 Azərbaycan fotoqrafları qızıl medal qazandılar 

2020 Əziz Kərimov Free Media Awards 2020 mükafatına layiq görülüb 

2023 Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin keçirdiyi "İlin Press Fotoqrafı" mükafatına layiq görülüb

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-02-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-08.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-02-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-08.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi internet saytı

Archived 19 August 2013 at the Wayback Machine

* Fritt Ord, Helsingforskomiteen-də namizədliyini irəli sürdü
* Turan İnformasiya Agentliyinin fotomüxbiri nüfuzlu beynəlxalq mükafata layiq görülüb
* 2-ci Qarabağ müharibəsi haqqında müsahibə
* Ukraynada baş verənlər foto jurnalistin gözü ilə
* Əziz Kərimov - Buçada Rusiya əsgərləri öldürdükləri 70 sakini kütləvi şəkildə basdırıb ARB 24 | İşgüzar səhər
* Əziz Kərimov: 5 dəqiqə geciksəydik, bomba yanımızda partlayacaqdı – İşgüzar səhər
* - Ukraynada yaşananlar: azərbaycanlı jurnalistlər nələrin şahidi oldular?
* [ - Əziz Kərimov foto jurnalist olaraq Türkiyədə zəlzələ olan ərazilərdə olub.

]
**Leydis Brito** (5 iyul 1984, Maturin[d], Venesuela) — Venesuela oxatanı. Leydis Brito Venesuelanı 2008, 2012 və 2016-cı ildə Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Leydis Brito 2006-cı ildə Mərkəzi Amerika Oyunlarında gümüş və bürünc medal qazanıb.

Karyerası
---------

Leydis Brito birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2008-cı ildə qatıldı. O, Pekində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında fərdi yarışlarda, 1/32 final mərhələsində Çin Taybeyinin nümayəndəsi Vu Hui-Ju ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Leydis Brito rəqibinə 104:98 hesabı ilə qalib gəlsədə, növbəti görüşdə Gürcüstan idmançısı Xatuna Nərimanidzeyə 98:111 hesabı ilə uduzdu.

Leydis Brito növbəti Olimpiya Oyunlarına 4 ildən sonra Londonda qatıldı. O, XXX Yay Olimpiya Oyunlarında fərdi yarışlarda, 1/32 final mərhələsində Çin Xalq Respublikasının nümayəndəsi Çeng Ming ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Leydis Brito rəqibinə 2:3 hesabı ilə uduzdu.

Leydis Brito özünün üçüncü Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə Rio-de-Janeyroda qatıldı. O, XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında fərdi yarışlarda, 1/32 final mərhələsində Almaniyanın nümayəndəsi Lisa Unruh ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Leydis Brito rəqibinə 4:6 hesabı ilə uduzdu.

Mənbələr
--------

### İstinadlar
Loqosu
**Byuik- Buick** — ABŞ avtomobil markası.

Mənşəyi
-------

Güman olunur ki, "Buick" adı Azərbaycanca "buruq" deməkdir. Bu markalı maşınlar benzini çox işlətdiyi üçün firmanın adını "neft buruğu", sonralar isə sadəcə "buruq" adlandırıblar.

Tarixi
------

"Byuik" firmasının ("Buick Motor Car Company") əsasını 1902-ci ildə amerikalı mühəndis Devid Danbar Byuik qoymuşdur (Miçiqan ştatı, Flint şəhəri). Onun konstruksiya etdiyi ilk avtomobil 1903-cü ildə buraxılmışdır. Firma 1908-ci ildə "Ceneral Motors" ("General Motors") konserni ilə birləşmişdir.

Növləri
-------

4 silindrli (1908-ci ildən), 6 silindrli (1914-cü ildən) və 8 silindrli (1931-ci ildən) mühərriki olan avtomobillər istehsal etmişdir. Mühərrikinin işçi həcmi 1,8–5 l, gücü 63–200 kVt, maks. sürəti 160–220 km/saat-dır. 2008-ci ildən daha çox "Buick Enclave", "Buick La Crosse", "Buick Lucerne" modelləri istehsal edilir.

Həmçinin bax
------------

* "General Motors"

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  **Byuik/**/ Büssel – Çimli-podzol torpaqlar / baş red. M.K. Kərimov. — Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. — Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi, 2014. — 25 cilddə. — V  cild. — Səhifələrin sayı:  592. — Səh.: 159. — 25 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-10-9.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Buick ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Buick avtomobilləri Arxivləşdirilib 2018-05-15 at the Wayback Machine
* Rəsmi internet səhifəsi

| ⛭Ceksonda (Miçiqan) yaradılmış avtomobillər |
| --- |
| 
* Argo
* Briscoe
* Buick
* Cartercar
* Cutting
* CVI
* Earl
* Fuller
* Gem
* Hackett
* Hollier
* Imperial
* Jackson
* Marion-Handley
* Orlo

 |
**Yunanıstan Milli Kitabxanası** (Yunan: Εθνική Βιβλιοθήκη) — Afina şəhərinin mərkəzində olan kitabxanadır.

Qurucusu Yunanıstanın ilk dövlət başçısı Yannis Kapodistriasdır. Neoklasik kitabxana binası, Afina Akademiyasının və Afina Universiteti binalarının da memarı olan Danimarkalı Theophile Freiherr von Hansenin əsəridir.

1824-cü ildə ortaya çıxan bir milli kitabxana qurma fikri, 1829-cu ildə Yunanıstanın Osmanlı dövlətindən müstəqilliyini qazanmasından sonra reallaşdırıldı. Məktəb, muzey, mətbəə kimi başqa mədəni təşkilatlarla birlikdə kitabxana də hazırlandı. Hamısı Aegina adasında o zamana qədər yetimxana olaraq istifadə edilən bir binada xidmətə başladı. Kitabxana yeni paytaxt Afinaya 1834-ci ildə köçürülüb. Əvvəl köhnə bir hamamda, sonra da köhnə bir kilsədə yerləşirdi. Sürətlə genişlənən kolleksiyası 1842-ci ildə Afina Universiteti kitabxanası ilə birləşdirildi və yeni bir binaya küçürüldü. 1866-cı ildə Yunanıstan Milli Kitabxanası adını aldı. Yeni neo-klassik mərmər binanın təməli 1888-ci ildə atıldı; və 1903-də kitabxana bu binaya köçürüldü.

İstinadlar
----------

Rəsmi internet saytı[*ölü keçid*]

| ⛭Avropa Milli Kitabxanaları |
| --- |
| Albaniya  • Almaniya (Milli və iqtisadi)  • Andorra • Avstriya • Azərbaycan • Belarus • Belçika • Bolqarıstan • Bosniya və Herseqovina • Böyük Britaniya (Britaniya, Uels və Şotlandiya)  • Çexiya (Milli və Texniki) • Danimarka • Ermənistan • Estoniya • Finlandiya • Fransa • Gürcüstan • Xorvatiya • İrlandiya • İslandiya • İspaniya (Kataloniya) • İsveç • İsveçrə • İtaliya (Roma və Florensiya) • Kipr • Qazaxıstan • Latviya • Lixtenşteyn • Litva Milli kitabxanası • Lüksemburq • Macarıstan (Seçeni adına və Debreçen Universitetinin) • Malta • Moldova • Monako • Monteneqro • Niderland • Norveç • Polşa • Portuqaliya • Rumıniya •
Rusiya (RMK, RDK və PK) • San Marino • Serbiya • Slovakiya • Sloveniya • Şimali Makedoniya • Türkiyə • Ukrayna (Yaroslav Mudrı adına və Vladimir Vernadski adına) • Vatikan • Yunanıstan
**Avropa Kitabxanası** |
**Sakit okean gillemotu** — auk ailəsindən (Alcidae) orta ölçülü dəniz quşu. O, Cepphus cinsinin əlaqəli növlərinə, xüsusilə də bir qədər böyük olan adi gillemota (Cepphus gylle) bənzəyir.

Yetkin nümunələrdə qanadlarında ağ yamaq olan qara lələk var. Qaranlıq gağa olduqca nazik, pəncələri isə qırmızıdır. Qışda lələklərin yuxarı hissəsi boz rəngli bir rəng əldə edir, aşağı hissəsi isə ağ olur. Göyərçin gillemotları sürətli qaça bilər, həmçinin demək olar ki, dik vəziyyətdə dayana bilər.

Sakit okean gillemotları Sakit okeanın şimalındakı qayalı adalarda kiçik koloniyalarda çoxalır. Onların diapazonu Kamçatkadan Şimali Amerikaya qədər uzanır, burada Alyaskadan Kaliforniyaya qədər bütün sahil boyunca tapıla bilər. Göyərçin gillemotları qışda Alyaskadan cənubdakı buzsuz ərazilərə köç edir. Kaliforniya quşları şimaldan Britaniya Kolumbiyası ərazisinə köç edir. Bir qayda olaraq, böyüklər doğulduqları yerdə yuva qururlar. Onlar adətən yuvalarını kiçik mağaralarda və ya yuvalarda qururlar. Göyərçin gillemotları tez-tez digər dəniz quşlarının tərk edilmiş yuvalarından istifadə edirlər. Digər auks növlərindən fərqli olaraq, hər dəfə iki yumurta qoyurlar.

Sakit okean gillemotları yemək axtararkən havadan deyil, suyun səthindən dalar. Onlar dayaz sulara dalar və balıq, xərçəng və digər dəniz heyvanlarını tuturlar.

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
2. ↑  IOC World Bird List Version 6.3. 2016. doi:10.14344/IOC.ML.6.3
Chevrolet kamaro 2006
Chevrolet Bel Air
**Chevrolet**, 1911-ci ildə qurulmuş bir ABŞ avtomobil markasıdır. Adını qurucusu Louis Chevroletin soy adından götürüb. 1918-ci ildə 54.6%-ni satın alan General Motors bünyəsinə keçmişdir. Chevrolet bütün dünyaya adını eşitdirmişdir. Hər kəs tərəfindən bəyənilən bir avtomobildir. Chevrolet qısaldılmış adıda Chevydir. Chevroletin ən sürətli avtomobili Chevrolet Corvettedir. Bu avtomobil dünyaya adını eşitdirmişdir.Dünyada ən çox satılan avtomobillər içərisindədir

Modellər
--------

* Spark
* Aveo
* Lacetti
* Rezzo
* Epica
* Cruze
* Captiva
* Orlando
* Malibu
* Traverse
* TrailBlazer
* Corvette
* Camaro
* Tahoe
* Equinox
* Volt
* HR
* Impala
* Suburban
* Colorado
* Express
* Silverado
* Avalance

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Chevrolet ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Chevroletin Rəsmi saytı

Həmçinin bax
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Avtomobil** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Ford-T
**Ford Motor Şirkəti** (*ing.* Ford Motor Company) – ABŞ-nın ən böyük avtomobil şirkətlərindən biri.

Tarixi
------

Ford Motor Şirkəti 1903-cü ildə səhmlərin 25,5%-ə sahib olan Henri Ford başda olmaqla, Miçiqan ştatından 12 nəfər biznesmen tərəfindən təsis edilmişdir. Şirkətin vitse-prezident və baş mühəndis vəzifələrini də o icra edirdi. Avtomobil zavodu adı altında Detroyt ştatı Mek Avenyuda keçmiş furqon fabriki yenidən təchiz edilmişdi. Fordun birbaşa rəhbərliyi altında iki-üç işçidən ibarət briqadalar digər müəssisələrin sifarişi əsasında hazırlanan ehtiyat hissələrindən avtomobil yığırdılar. 1906-cı ildə Henri Ford şirkətin prezidenti və əsas sahibkarına çevrildi. Şirkətin mərkəzi Miçiqanda yerləşir.

Fəaliyyəti
----------

Ford A Phaeton
İlk Ford avtomobili 23 iyul 1903-cü ildə satılmışdır. Şirkət məşhur T modelini 1908-1926-cı illər arasında istehsal etməyə başladı. Məhz T modelinin meydana gəlməsi şəxsi nəqliyyatın inkişafında böyük rol oynamişdır. 1927-ci ildə T modelinin yerini yeni A modeli tutdu.

1920-ci ildə Ford Şirkəti və SSRİ arasında Nijni Novqorodda Qorki Avtomobil Zavodunun tikilməsi barəsində müqavilə bağlandı. Bağlanmış müqaviləyə əsasən SSRİ lazımi maliyyə dəstəyini, Ford isə 1938-ci ilə qədər firmaya lazımi texniki dəstəyi verməyi öz üzərinə götürmüşdü. İstehsal "Ford Model A" (QAZ-A) və "Ford Model AA" (QAZ-AA) ilə 1 yanvar 1932-ci ildə başladı.

Birinci dünya müharibəsindən sonra Amerikada hökm sürən büyük iqtisadi böhran, Amerikadakı bütün şirkətləri həmçinin, Fordu zəiflətdı və şirkət bir çox fabrikini bağlamaq məcburiyyətində qaldı. İkinci dünya müharibəsi dövründə tank istehsal edən şirkət müharibədən sonra yenidən əvvəlki günlərinə qayıtdı.

1955-ci ildə xalqa açıq bir şirkət olan Ford, sonraki illərdə Kanada, Meksika, İngiltərə, Almaniya, Braziliya, Argentina, Avstraliya, CAR ve Türkiyə kimi bir çox ölkədə fabriklər açdı. 5 qitədə, 200-ə yaxın ölkədə fəaliyyət göstərir. Dünyada təqribən 246 000 işçisi və 110 fabriki var.

Ford Motor Şirkətinə məxsus avtomobil markaları Aston Martin, Ford, Lincoln, Mazda, Mercury, qeyri-avtomobil sektorunda isə Ford Motor Credit Company ve Hertz daxildir. Ford Yaquar və Land Rover markalarını 2008-ci ildə hind şirkəti Tataya, Volvonu ise 2009-cu ildə Çin şirkəti Geelyye satmışdır.

Modellər
--------

Ford Comete
* Ford Mondeo
* Ford Focus
* Ford Focus C-C
* Ford C-MAX
* Ford S-MAX
* Ford Kuga
* Ford Galaxy
* Ford Ka
* Ford Focus RS
* Ford Focus ST
* Ford Fiesta
* Ford Transit
* Ford Transit Connect
* Ford Transit Connect Kombi
* Ford Ranger
* Ford Cargo
* Ford Mustang

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Ford ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Ford Rəsmi Web Saytı
* Ford Azərbaycanda Arxivləşdirilib 2010-01-06 at the Wayback Machine
**İnqilabçı Sosialist İşçi Partiyası** (*türk.* Devrimci Sosyalist İşçi Partisi, DSİP) — Türkiyədə trotskiçi partiya. 1997-ci ildə trotskiçi "*Sosyalist İşçi*" jurnalından Şövkət Doğan Tarkan və dostları tərəfindən təsis edilmişdir. Qrupun 1980-ci ildə Türkiyədə dövlət çevrilişindən əvvəl ifrat solçu "Qurtuluş Hərəkatı" ilə əlaqələri var idi.

DSİP Beynəlxalq Sosialist Tendensiyasının Türkiyə bölməsidir. DSİP "*Altüst*" siyasi jurnalını dəstəkləyir. Partiya 2012-ci ildə Xalqların Demokratik Partiyasının yaradılmasında mühüm rol oynayan siyasi təşəbbüs olan Xalqların Demokratik Konqresinin iştirakçılarından biridir.

Bir vaxtlar Gənc Mülki Şəxslər Təşəbbüsü ilə gündəmdə olan DSİP üzvü vəkil Müctəba Qılınc 2016-cı ildə "FETÖ" əməliyyatı çərçivəsində saxlanılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  ALTÜST.
2. ↑  "HDK Bileşeni Kurumlar" (Turkish). Halkların Demokratik Kongresi. İstifadə tarixi: 16 May 2016.
3. ↑  "Turkish leftist party member detained over suspected FETÖ links" (English). Hürriyet Daily News. İstifadə tarixi: 2 September 2016.

Xarici keçidlər
---------------

* dsip.org.tr — İnqilabçı Sosialist Fəhlə Partiyasının rəsmi saytı
**Port Lui** (*fr.* Port-Louis) — Mavrikinin əsas şəhəri, əsas portu və paytaxtı. Hind okeanının sahilində yerləşir.

Əhalisi 156 720 nəfər ( 2010-ci il siyahıyaalması).

Tarixi
------

Şəhər 1735-ci ildə fransızlar tərəfindən Ümüd Burnunu keçən gəmilərinin dayanacaq yeri kimi salınıb. Kral XV Lüdovikin şərəfinə adlandırılıb.

Əhalisi
-------

Şəhər əhalisi əsasən XIX əsrdə Hindistandan gəlmiş fəhlələrin nəticələridir. Ondan əvvəl XVIII əsrdə bura Fransa və Böyük Britaniya müstəmləkiçiləri tərəfindən zəncilər gətirilirdi. Hal-hazırda əhalinin 75 faizi hind, çinli, afrikalılar və avropalılarn qarışığından ibarətdir.

İqtisadiyyat
------------

Şəkər, yağ və tütün sənayesi müəssisələri vardır. Şəhərdə universitet və bir neçə muzey vardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  GEOnet Names Server. 2018.
3. ↑  Annual Digest of Statistics 2015 (ing.). Government of Mauritius.
4. ↑  "Mauritius: largest cities and towns and statistics of their population". 2013-02-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-08-11. World Gazetteer  (ing.) (alm.) (fr.)
**Mənzil kommunal istismar sahəsi** *(rusca: Жилищно-эксплуатационная контора (ЖЭК))* Sovet İttifaqında, sonra isə bir sıra MDB ölkələrində mövcud olan mənzil-kommunal təsərrüfatı müəssisəsidir. Rayon mənzil idarəsi, yerli hakimiyyət orqanları tərəfindən idarə olunur. Bir sıra MDB ölkələrində ləğv edilsə də, Azərbaycanın şəhər və rayonlarında hələ də mövcudluğunu qorumaqdadır.

Müxtəlif yaşayış məntəqələrində onun da adları var idi: mənzil istismar xidməti (ZhES), mənzil istismar idarəsi (ZhEU), təmir və istismar idarəsi (REU), təmir və istismar müəssisəsi (REP). SSRİ dövlət mənzil fondunun bir sıra standart evlərinə xidmət göstərmək üçün yaradılmışdır. Yuxarıda göstərilən təşkilatların rəhbərləri Sovet İttifaqında pasport sistemi qaydalarına riayət etmək üçün məsuliyyət daşıyırdılar..

İstinadlar
----------

1. ↑  Трансформация системы ЖКХ (советская модель хозяйствования в жилищно-коммунальной сфере на Дальнем Востоке России)
2. ↑  О сохранении жилищного фонда и улучшении жилищного хозяйства в городах
3. ↑  ЖКХ в СССР и сегодня: почувствуйте разницу
ABS BMW Markalı motosikldə
**ABS** (*ing.* anti-lock braking system) — avtomobillərdə kilidlənməyə qarşı əyləc sistemi. Avtomobillərin istənilən yük səviyyəsində, bütün yol vəziyyətlərində və müxtəlif sürətlərində məcburi hallarda ani əyləcləmələrdə təkərlərin kilidlənməsinin qarşısını alaraq sükandakı tam hakimiyyəti təmin edən əyləc sistemidir.

ABS 3 hissədən ibarətdir: 

1. Hərəkət, dayanma qeydiyyat sensoru (datçik).
2. Əyləc sistemində təzyiq idarəedici klapanlar.
3. Ümumi İdarəetmə qurğusu.

Tam hərəkətsiz hala gəlmiş təkərlər sürüşərək avtmobili idarə olunmaz hala gətirir. Təkərlərin tam dayanmasını əngəlləyərək, sürüşmə effektinin qarşısı alınaraq avtomobilin stabil hərəkətini təmin etmək mümkün olur. 
Hər hansı bir təkərin müəyyən müddət hərəkətsiz olduğunu sensor (datçik) qeydə alaraq mərkəzə ötürür. Ötürülən məlumat İdarəetmə qurğusuna siqnal verir və mərkəzi idarəetmə qurğusu dayanmanı saxlayaraq və yaxud buraxaraq sistemi daha optimal vəziyyətə gətirir. Bununla da avtomaşın yol üzərində daha dayanıqlı və idarə edilə biləcək olur. Qeyd etmək lazımdır ki, ABS-li avtomaşınların tam dayanma məsafəsi bəzi hallarda ABS olmayan avtomaşınların dayanma məsafəsindən daha uzun ola bilər.
**1548-1549 Səfəvi-Osmanlı müharibəsi**, 29 mart 1548-ci ildə Qanuni Sultan Süleyman I ordusu ilə bir il davam etdirdiyi ekspedisiyanın adıdır.

Qanuni Sultan Süleyman Avstriya səfərində ikən, Səfəvi şahı I Şah Təhmasib Təbriz, Naxçıvan və Vanı yenidən öz torpaqlarına qaytardı. O, güclü şiə hökmranlığını qurdu və hətta, bölgəyə "xəlifələr" adlı casuslar göndərmişdi. Təhmasbin qardaşı Əlqas Mirzə Səfəvi taxtına çıxmaq istəyirdi. Buna görə də Əlqas Mirzə üsyan etdi, fəqət istədiyini edə bilməyərək, Qanuni Sultan Süleymanın yanına sığındı. Bu vaxt Bosniya valisi Üləma sultan Təkəli, Səfəvi xalqının vəziyyətini bildiyinə görə Ərzurum Bəylərbəyliyinə gətirildi və Elqəsə lələ təyin edildi.
Əlqas və I.Süleymanın heyətində olan qüvvələrlə 29 mart 1548-ci ildə İstanbuldan hücuma başladı. I.Süleyman Təbriz səfərinə çıxıb, 19 apreldə Ağşəhərə gəlmişdir. Sultan Süleyman, Konya, Niğdə, Kayseri yolu ilə; 25 May 1548-ci ildə Ordu-i Humayun ilə Sivas vilayətinə gəldikdə, böyük oğlu Şahzadə valisi Mustafa Amasya valisi idi. Şahzadə Mustafa gəlib atasının əlindən öpdü və digər şahzadələrdən fərqli olaraq bir müddət atsı ilə birgə səfərə qatıldı. Qanuni Sultan Süleyman Şahzadə Səlimi Rumeliyanın müdafiəsi üçün Ədirnəyə göndərərkən digər oğlu Şahzadə Bəyazidi Qaraman sancağında saxladı.
Osmanlıdakı səfərlərdən xəbərdar olan Şah Təhmasib ordusunu topladı. Təbrizdəki Səfəvi şahı I.Təhmasib, sultanın Xoy şəhərinə gəldiyini biləndə bütün şəhəri boşaltdı və özü də Qəzvinə çəkildi. 27 iyul 1548-ci ildə Sultan Süleyman çox çətinliklə Təbrizi işğal etdi. Sultan Süleyman 5 gün Təbrizdə qaldıqdan sonra Vana gedərək şəhəri mühasirəyə aldı. Avqustun 25-də Van şəhərini ələ keçirtdi. Sentyabrın 29-da sultan Diyarbəkirə, Noyabrın 25-də isə Hələbə gedərək, qışı burada keçirtdi. Sultan Süleyman dekabrın 21-də İstanbula qayıtdı.

Müharibənin nəticələri
----------------------

* Osmanlıların sünni, Səfəvilərin şiə olduğu dəqiqləşdi.
* Səfəvilər bir daha Şərqi Anadolu torpaqlarını ələ keçirdə bilmədi.
* Sultan Süleyman Şərqi Anadolu bölgəsini təminat altına aldı.
* Müharibədəki üstün bacarıqları və şərq sərhədlərinin etibarsızlığı nəticəsində Süleyman oğlu Şahzadə Mustafanı Amasya sancağından götürdü və İstanbula yaxın olan Konya Sancağına təyin etdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Eravcı, Mustafa.* Safevî Hanedanı. Yeni Türkiye Yayıncılık. 2002. ISBN 975-6782-39-0.
2. ↑  *Sümer, Faruk.* Safevi Devletinin Kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü. TTK Yayıncılık. 1992.
3. ↑  name=Notlar> Arxivləşdirilib 2013-11-13 at the Wayback Machine
4. ↑  *Nesibli Nesib.* Osmanlı-Safevî Savaşları, Mezhep Öeseşes, ve Azerbaycan. Yeni Türkiye Yayıncılık. 2002. səh. 32. ISBN 975-6782-39-0.
5. ↑  name="100 Soruda Osmanlı Devleti Tarihi ">{{Kitap kaynağı| son =Başar | ilk =Fahamettin | başlık =100 Soruda Osmanlı Devleti Tarihi | il = 2004 | yayımcı =Aktüel Dünya Yayıncılık | dil = Türkçe | id = ISBN 9753040303
6. ↑  name="Büyük Osmanlı Tarihi (10 cilt)">| ilk =Yılmaz | başlık = Büyük Osmanlı Tarihi| yıl = 20 | yayımcı = Ötüken Yayıncılık | dil = Türkçe | id = ISBN 9754371415
7. ↑  name="Notlar"
**Uilyam Con "Liam" Nison** (*ing.* William John "Liam" Neeson; 7 iyun 1952[…]) — İrlandiya aktyorudur.

Həyatı
------

Liam Nison 7 iyun 1952-ci ildə Şimali İrlandiyada doğulmuşdur. Məktəb illərində boksla maraqlanmış, hətta burnunu da sındırmışdır. Nison boks üzrə idman karyerasını uğurla davam etdirməsinə baxmayaraq, onun ikinci arzusu teatrda işləmək idi. Liam Nison Kral Universitetini bitirdikdən sonra teatr truppasında kiçik səhnələrdə rol alır. 1970-ci illərin sonlarından başlayaraq filmlərdə çəkilməyə başlayır. 1986-cı ildə Liam Əgər sabah açılsa mini-serrialına çəkilir. Bu mini-serial onun karyerasında ən uğurlu filmlərindən biridir. 1999-cu ildə Ulduz müharibələri. Epizod 1: Fantom təhlükəsi filminə çəkilərək məşhurluq qazanır. Həmin ildə Böyük Britaniyanın kraliçası II Elizabet ona "Britaniya İmperiyasının Ordeni"nin ofiser vəzifəsini verir. 2008-ci ildə İrlandiya fondu ona İrlandiya incəsənətində gördüyü işlərə görə mükafat verir. Liam Nison katolik ailəsində dünyaya gəlməsinə baxmayaraq, İslam dininə böyük hörməti vardır.

Şəxsi həyatı
------------

Liam Nison 1994-2009-cu illər ərzində İngilis əsilli ABŞ aktrisası Nataşa Riçardson ilə ailə həyatı qurmuşdur. Amma Nataşa 2009-cu ildə qarlı dağ adlanan kurortda başına kaska qoymadan hərəkət etdiyi zaman ağır travma alır. Həkimlərin köməyini istəməyən Nataşa tez bir zamanda koma vəziyyətinə düşür. Bir müddət sonra xəstəxanada ailəsinin yanında vəfat edir. Nataşanın Liamdan iki oğlu Deniel və Maykl adlı övladları vardır.

Seçilmiş filmoqrafiya
---------------------

| İl | Film | Rol |
| --- | --- | --- |
| 1981 | Ekskalibur | Haveyn |
| 1986 | Əgər sabah açılsa | Andre Trenyan |
| 1986 | "Delta" dəstəsi | Delta dəstəsinin üzvlərindən biri |
| 1988 | Yüksək ruhlar | Martin Broqan |
| 1989 | Qaranlıq adamı | Peyton Uestleyk |
| 1990 | Böyük adam | Denni Skuler |
| 1992 | Ərlər və arvadlar | Maykl Qeyts |
| 1993 | Şindlerin siyahısı | Oskar Şindler |
| 1995 | Rob Roy | Robert Roy MakQreqor |
| 1996 | Maykl Kollins | Maykl Con Kollinz |
| 1996 | Əvvəl və sonra | Ben Ryan |
| 1999 | Ulduz müharibələri. Epizod 1: Fantom təhlükəsi | Kvay-Qon Cinn |
| 2002 | Ulduz müharibələri. Epizod II: Klounların yürüşü | Kvay-Qon Cinn |
| 2004 | Kinsi | Alfred Kinsi |
| 2005 | Simpsonlar | Ata Şon |
| 2005 | Ulduz müharibələri. Epizod III: Sithin qisası | Kvay-Qon Cinn |
| 2015 | Gecə təqibi | Jimmy |

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Liam Nison ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Liam Nison — IMDb səhifəsi}

1. ↑  *(unspecified title)*. Rivista del Cinematografo.
2. ↑  Liam Neeson // Internet Broadway Database (ing.). 2000.
3. ↑  William John Neeson // Internet Broadway Database (ing.). 2000.
**Osmanlı-İran müharibəsi** (1821–1823) — Osmanlı dövləti ilə İranda hakimiyyətdə olan Qacarlar arasında baş vermiş müharibədir.

Səbəb
-----

Müharibəyə yol açacaq əsas səbəblərdən biri Qacarlara qarşı üsyan etmiş Cənubi Azərbaycandan olan tayfa başçılarının Osmanlı imperiyasında sığınacaq tapması idi.

Həmçinin Birinci Rusiya-İran müharibəsində məğlub olaraq, böyük torpaqlar itirən Qacarlar bu itirilmiş torpaqları Osmanlıdan alacaqları ərazilər hesabına doldurmaq istəyirdilər.

Müharibə
--------

Qacarlar tərəfindən sərhəd pozuntularınnı və hücumların sayının artmasından sonra Osmanlı sultanı II Mahmud Qacarlara müharibə elan etdi (1820). Qacar qoşunu Bağdad və Şəhrizor bölgələrinə hücum etdilər. Ümumiyyətlə müharibə İraq və Anadolu bölgəsində getmişdir.

Osmanlıdan narazı olan Şərqi Anadoluda yaşayan tayfaların da Qacarların lehinə üsyan qaldırmasından sonra Qacar ordusu Şərqi Bəyazit və Bitlisi tutdu. Vəliəhd şahzadə Abbas Mirzənin başçılıq etdiyi Qacar ordusu iki istiqamətdə Ərzurum və Diyarbəkirə yönəldi, lakin yolda Qacar ordusunda vəba xəstəliyi yayıldı. Ordunun ağır itkilər verməsindən sonra Fətəli şah Qacar sülh istədi.

Nəticə
------

Qacarların sülh istəməsindən sonra ağır vəziyyətdə olan Osmanlı sülh təklifini dərhal qəbul etdi. İmzalanan Ərzurum sülh müqaviləsinə görə Qacarlar tutduqları torpaqları Osmanlı dövlətinə geri verərək geri çəkildilər. Həmçinin də Qacarlar dövləti ərazisindən gələn ziyarətçilrə İslam dininin müqəddəs ziyarətgahlarına girişinə Osmanlı dövləti tərəfindən qarantiya verildi.

Həmçinin bax
------------

* Ərzurum müqaviləsi

İstinadlar
----------

1. ↑  Sicker, 2001. səh. 118
2. 1 2 3  Tucker, 2010. səh. 1140
**Həyat nə qəribəsən** — 2022-ci ildə çəkilmiş Azərbaycan Film Akademiyası filmi. Bədii obrazın müəllifi Zaur Tahirsoydur. Layihə Azərbaycan Film Akademiyası Postmodern Aktyorluq Məktəbinin tədris proqramı çərçivəsində ərəsəyə gətirilib Baş obrazı Postmodern Aktyorluq Məktəbinin tələbəsi Həyat Məlikova canlandırır. 2021-ci il, iyun ayının 9-u filmin Həyat həkim obrazının qısa görüntüsü sosial şəbəkədə paylaşıldı  və obraz fenomen oldu.

Məzmunu
-------

Anasının arzularını gerçəkləşdirmək üçün tibb təhsili üçün Türkiyəyə gedən Həyat təhsil ala bilmir amma bunu anasından gizlədir. Təhsil müddətində Türkiyədə yaşayır və ordakı özəl klinikaların birində xadimə kimi çalışır. Bütün tibbi bilgiləri də məhz burda alır. Təhsil müddəti bitdikdən sonra Azərbaycana, kəndlərinə qayıdır. Hər kəs onu həkim olduğu üçün təbrik edir. Həyat da təhsil almadığı deməyə utanır və həkimlik fəaliyyətinə başlayır. Öz metodları ilə müalicə edən Həyat həkimin şöhrəti tez zamanda paytaxta yayılır və özəl klinikaların birinə dəvət alır. Bütün macəraları beləcə başlayır.

Filmin janrı
------------

Film Komediya janrındadır.

Yaradıcı heyət
--------------

**Quruluşçu rejissor:** Zaur Tahirsoy
**Ssenari müəllifi:** Zaur Tahirsoy
**Quruluşçu operator:** Elvin Mikail
**Montaj:** Azflix Pro
**Aktyorlarla iş:** Azər Ayazoğlu
**Rejissor asisstenti:** Zəhra Tahirsoy
### Aktyor heyəti

**Azərbaycan Film Akademiyası aktyor və aktrisa heyəti:**
Həyat Məlikova
Anar Əli
Tamilla Həsənova
Həlimə Həsənli
Nicat Əkrəm
Tural Bünyadzadə
Əfifə Əskərova
Rauf Muxtarov
Tural Rzayev
Hüseyn Əhədov
Elşən Həşimov
Arzu Abdulova
Teymur Qasımov

Çəkiliş yerləri
---------------

• Filmin çəkilişi Azərbaycan Film Akademiyasında aparılıb.

Həmçinin bax
------------

• Azərbaycan Film Akademiyası, Zaur Tahirsoy, Sayrışan işıqlar, Terapiya Otağı, Postmodern Aktyorluq Məktəbi

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-08-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-06.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-07-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-06.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-06.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-08-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-06.
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-08-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-06.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi instagram səhifəsi Rəsmi youtube səhifəsi
**Möcüzələr Akademiyası** — 2022-ci ildə çəkilmiş Azərbaycan Film Akademiyası filmidir. Quruluşçu rejissor və ssenari müəllifi Zaur Tahirsoy və həyat yoldaşı Zəhra Tahirsoydur. Layihə Azərbaycan Film Akademiyası Postmodern Aktyorluq Məktəbi Uşaq Aktyorluq Məktəbinin tədris proqramı çərçivəsində ərsəyə gətirilib.

Məzmunu
-------

Nağıllar aləminin mənfi personajları artıq xeyirlə mübarizədən yorulmuşdular. Nə illah edirdilərsə də mümkün olmurdu. Hər zaman xeyir qalib olurdu. Onlar fərqli çıxış yolları axtarırdılar. Gözəl Rapunzelin anası Hötel Manifisenta və Cəfər bir araya gəlib çox fikirləşib araşdırdılar. Nəhayət dünyanın varlığından xəbər tutdular. İllərlə dünyaya gəlmək üçün müxtəlif yollar axtardılar. Onlar bilirdilər ki, dünya ölümlüdür və dünyada xeyir hər zaman qəlib gəlmir. Cəfər düşünürdü ki, dünyada uşaqlar daha zəifdilər onlara asanlıqla qalib gələcəkdilər. Buna görə də müxtəlif sehrli güclərdən istifadə edərək onları dünyaya uşaq kimi göndərəcəkdilər. Nəhayət dünyaya bir portal açdılar. Portal Azərbaycan Film Akademiyasının teatr səhnəsinə açılır. Çünki tez-tez bu səhnədə nağıl qəhrəmanlarının hekayələri canlandırılırdı. Mənfi nağıl personajları ilə uşaqlar arasında güclü mübarizə başlayır. Görək dünyada kim qalib gələcək...

Filmin janrı
------------

Film Macəra Komediya janrındadır.

Yaradıcı heyət
--------------

**Quruluşçu rejissor:** Zəhra Tahirsoy
**Ssenari müəllifi:** Zaur Tahirsoy
**Quruluşçu operator:** Elvin Mikail
**Operator:** Oktay Abbaslı
**Montaj:** Azflix Pro
### Aktyor heyəti

**Azərbaycan Film Akademiyası aktyor və aktrisa heyəti:**
Həyat Məlikova
Nərmin Əhməd
Tamilla Həsənova
Nicat Əkrəm
Vüsal Dastan
Anar Əli
Həlimə Həsənli

```
və Azərbaycan Film Akademiyası, uşaq aktyorluq məktəbinin balaca aktyorları...
```

Çəkiliş yerləri
---------------

• Filmin çəkilişi Azərbaycan Film Akademiyasında aparılıb.

Həmçinin bax
------------

• Azərbaycan Film Akademiyası, Zaur Tahirsoy, Sayrışan işıqlar, Terapiya Otağı, Postmodern Aktyorluq Məktəbi

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi instagram səhifəsi Rəsmi youtube səhifəsi
**Endryu Lloyd Vebber** Andrew Lloyd Webber, Baron Lloyd Webber (d. 22 Mart 1948) — İngiltərə müzikl bəstəkarı və musiqili teatr impresariosu. Yaradıcılığı boyunca 17 müzikla imza atmışdır. Kommersiya baxımından tarixin ən uğurlu bəstəkarı olaraq göstərilir. Müzikllarından bəziləri West End'də ve Broadway'də 10 ildən artıq müddətdə səhnələşdirilmişdir. Eyni zamanda 7 Tony mükafatı, bir Oscar mükafatı, bir Emmy, 6 Olivier mükafatı və bir Qızıl Qlobus mükafatı sahibidir. 1992-ci ildə fəxri kavaler ünvanını almışdır.

Həyatı
------

24 yaşında ikən ilk həyat yoldaşı Sarah Hugill ilə 24 iyul 1972-ci ildə evlənmişdi. Imogen Lloyd Webber (d. 31 Mart 1978) və Nicholas Lloyd Webber (d. 2 Temmuz 1979) olmaq üzrə iki uşaqları oldu. 14 noyabr 1983-cü ildə Lloyd Webber ilə Hugill boşandılar. İkinci həyat yoldaşı müğənni/rəqqasə Sarah Brightman ilə 22 Mart 1984-cü ildə Hampshire'da evləndi. 3 yanvar 1990-cı ildə boşandılar. Üçüncü həyat yoldaşı Madeleine Gurdon ilə 9 fevral 1991'də Westminister, Londonda evləndi. Alastair Adam (d. 3 May 1992), William Richard (d. 24 avqusts 1993) və Isabella Aurora (d. 30 aprel 1996) olmaq üzrə 3 uşaqları oldu.

Variasiyalar (1978) - Bəstəkar Nikkolo Paqanininin məşhur A minor Kaprisinin mövzusuna Lloyd Vebberin qardaşı , violonçel ifaçısı Julian ilə birgə yazdığı variasiyalar toplusudur.Bu albom gitaraçı Geri Mur və pianoçu Rod Agent daxil olmaqla, 15 rok musiqiçisini təqdim etmiş və buraxıldığı gündən Böyük Britaniya çartlarında 2-ci pilləyə yüksəlmişdi.

İstinadlar
----------
**UFC** (tam adı: **Ultimate Fighting Championship**) — tərcümədə "son hədd mübarizə çempionatı" deməkdir.

Tarixi
------

UFC qarışıq döyüş növlərinin ilk beynəlxalq çempionat kimi 12 noyabr 1993-cü ildə yaradılmışdır. Çempionatın təşkilatçısı Dana Whitedir. Yarışlar ABŞ-nin Las-Veqas şəhərində keçirilir. Bu günə qədər bir çox idmançılar bu çempionatda güclərin sınayıblar və qalib olublar, bunlara misal olaraq məşhur Ciu-citsu döyüşçüləri yetirən Qreysi ailəsinin nümayəndəsi Roys Qreysi, Ken Şemrok, Anderson Silva, Corc Sen-Pier, Joze Aldu, Dominik Kruz və s. kimi göstərmək olar.

Bu çempionatda da başqa idman yarışlarında olduğu kimi idmançılar öz çəkilərindəki idmançılarla döyüşürlər (120 kq, 93 kq, 84 kq, 77 kq, 70 kq, 66 kq, 61kq).

Döyüşlər qəfəsdə keçirilir və bu qəfəs 8 künclü olur.

Çempionatı hakimlər idarə edir, tanınmış hakimlərdən biri də Con Makkartidir. Döyüş başlamamışdan əvvəl hakim idmançılara qadağan olunmuş zərbələri və qadağan olunmuş yerlərə zərbə vurulmasını başa salır və kənar şəxslər qəfəsdən xaric olduqdan sonra döyüşə başlamaq əmrini (fight) verir. Bu yarışlarda da qadağan olunmuş yerlərə zərbə vurmaq və xəsarət yetirmək olmaz, məsələn: gözə barma batırmaq, başın ənsə hissəsinə zərbə endirmək, onurğa sütununa zərbə endirmək və s. Yarışda qəfəsdə olan hakimdən başqa 3 hakim kənardan oyunun gedişinə diqqət edir.

Yarış 3 hissədən hər hissə isə 5 dəqiqədən ibarət olmaqla keçirilir, sonda əgər idmançıların heç biri nakaut və ya naqdaun vəziyyətinə düşməyibsə bu idmançıların hansının qalib olmasına yan hakimlər qərar verir.

Bu dünya şöhrətli idman yarışında güclü cinsin nümayəndələri ilə yanaşı zərif cinsin nümayəndələridə mübarizə aparırlar (Ronda Rousey).

UFC çempionatında qalib elan olunmuş döyüşçüyə yarışın fəxri qızıl kəməri və pul mükafatı verilir.

Xarici keçidlər
---------------

* UFC Arxivləşdirilib 2013-03-29 at the Wayback Machine
* UFC TV
* UFC döyüşləri

Həmçinin bax
------------

* UFC 16
* Pro FC
* Pride FC
* Qarışıq döyüş sənəti
**Samodiylər** və ya **Samoedlər** — Neneslər, Eneslər, Nqanasanlar, Selkuplar və hazırda tam məhv olmuş Sayan Samoedlərinə (Kamasinlər, Koyballar, Motorlar, Tayqiyslər, Karaqalar və Soyotlar) verilmiş ümumi addır. Ural dil ailəsinin Fin-uqor dillərinin Samodi dilləri qrupuna daxildir. Samoedlərin böyük əksəriyyəti (Neneslər, Eneslər, Nqasanlar, Selkun) Nenes muxtar dairəsi, Arxangelsk, Yamal-Nenes muxtar dairəsi, Tyumen vilayəti, Taymır Dolqan-Nenes rayonu və Kranoyarsk diyarı ərazilərində ysyılmışlar.

Adlanması
---------

İlk əvvəllər *Samoedamlar* (həmcinin *«samoyad»*, *«samoedin»*) samoedlərin ən iri xalqı olan nenesləri adlandırırdılar. Sonradan isə bu ad bir-biri ilə əlaqəsi olan Samoad dillırində danışan xalqlara şamil edilir. 
*Samodiy* adı rus dialekt forması ilə əlaqədar əmələ gəlmişdir. Ruslar Nqanasları və Enesləri bu çür adlandırırlar. 1930-cı illərə qədər şimal xalqlarının adı ruslarınn onları adlandırdığı kimi əsas götürülürdü. 1938-ci ildə sovet linqvisti Qergiy Nikolayeviç Prokofev Samodiy xalqı adlandırılması təklifini irəli sürür. Bir müddətdən sonra samodiy adı geniş yayılır. Digər avropa ölkələtində isə onların adı samoed olaraq keçir (*alm.* Samojeden‎)

Tarixi
------

Samoedlər.
XVIII əsrdə məlum olmuşdur ki, onlar şimal və cənub mərkəzlərinə bölünmüşlər. Filologiya Professor və səyahətçi Matias Aleksandr özünə məxsüs fikir irəli sürür. Onun firincə b,e I və II min illiklərində xalqların böyük köçü zamanı Türklərin təsiri ilə Dayan dağlarından şimala doğu irəliləməli olmuşlar. Bunun nəticəsində hazırkı Neneslər, Eneslər, Selkunlar kimi xalqlar meydana gəlmişdur. Cənuba istiqamətlənən samoedlər isə Tuvalılar, Xaxaslar, Şorların tərkibinə daxil olaraq tam yox olmuşlar. Saylarının azlığına səbən doğumun azlığı, iqlimin sərtliyi mühüm təsir göstərir. Gələcəkdə bura daxil xalqların soyunun tükənməsi ehtimalı yüksəkdir. Onlardan Eneslərin sayı barmaqla sayılır.

Məşquliyyətləri
---------------

Əsas kənt təsərrüfatı Maralçılıqdır. Ailədə qadın mühüm rol oynaydı. Tarix boyu onların sayı az olmuşdur. Ovçuluq və balıqçılıq belə yayılmışdı. .

Adətləri
--------

Etnoqrafik araşdırmalar bu xalqların əsas koma tipli yaşayış məntəqələrində (Çum) yaşayırdılar.

Mənbə
-----

* Dudinkada Samaoedlərin mərkəzi açılır
* Основные проблемы самоедологии в СССР

İstinadlar
----------

1. ↑  "2002-ci il siyahıya almanın nəticələri". 2015-09-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-11-27.
2. ↑  "Г. Ю. Ситнянский, О ПРОИСХОЖДЕНИИ ДРЕВНЕГО КИРГИЗСКОГО ПОГРЕБАЛЬНОГО ОБРЯДА.Печатная версия://Среднеазиатский этнографический сборник. Выпуск IV.М.2001.С.175-180". 2012-06-23 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-11-27.