**Kərtənkələ** (*ing.* Lizard) və ya əsl adı ilə **Kurt Konnors** (*ing.* Curt Connors) – *Marvel Comics* tərəfindən yaradılmış personaj. Sten Li və Stiv Ditko tərəfindən yaradılmış, ilk dəfə "Amazing Spider-Man" komiksinin 6-cı sayında (noyabr 1963) görünmüşdür. Hörümçək-adamın düşmənlərindən biridir. Kərtənkələ çox vaxt Konnorsun bədxah alternativ şəxsiyyəti kimi təsvir edilir: Konnors hər dəfə ona çevriləndə onun zehnini ələ keçirir. Buna baxmayaraq, Kərtənkələ antiqəhrəman və Hörümçək-adamın müttəfiqi kimi də təsvir olunmuşdur. Marta Konnorsun əri və Billi Konnorsun atasıdır.

Komikslərdə Kurt Konnors sürünənlərin regenerasiya qabiliyyətini araşdırıb insanların itirdikləri üzvlərini qaytarmağa çalışan genetikaçıdır. Araşdırmaları zamanı kərtənkələ DNT-si əsasında vaksin hazırlamışdır. Lakin vaksini öz üzərində sınaqdan keçirib itirdiyi sağ qolunu qaytarmaq istəyəndə antropomorfik kərtənkələyə çevrilmişdir. Hörümçək-adam onunla döyüşüb əvvəlki halına qaytarsa da, Kərtənkələ Konnorsun şüuraltısında qalmağa davam edir və hər dəfə daha dominant şəxsiyyətə çevrilməyə çalışır. Kərtənkələnin əsas məqsədi dünya əhalisini onun kimi varlıqlarla əvəz etmək, Konnorsun əsas məqsədi isə şüurunu qoruyub yaxşılığın tərəfində olmaqdır.

Kərtənkələ bir çox Hörümçək-adam adaptasiyalarında (filmlər, animasiya serialları, video oyunlar) peyda olmuşdur. Kurt Konnors "Hörümçək-adam 2" (2004) və "Hörümçək-adam 3" filmlərində Dilan Beyker tərəfindən canlandırılsa da, bu trilogiyada Kərtənkələ şəxsiyyəti və Hörümçək-adamla düşmənçiliyi göstərilməmişdir. "Heyranedici Hörümçək-adam" (2012) filmində isə Kərtənkələ Ris İvans tərəfindən canlandırılmışdır. 2009-cu ildə IGN tərəfindən "Bütün dövrlərin ən böyük komiks supercinayətkarları" siyahısında 62-ci yerdə göstərilmişdir.

Güclər
------

Dr. Curtis Connors, Kərtənkələ Formulasına məruz qalması nəticəsində özünə fövqəlbəşər güclər verdi və onun Kərtənkələ çevrilməsinə imkan verdi. İnsan şəklində onun fövqəlbəşəri güclərinin heç biri yoxdur, lakin o, yüksək intellektli və genetika, fizika, biokimya və herpetologiya sahələrində tanınmış alimdir.

Connors kərtənkələ çevrildikdə onun gücü fövqəlbəşəri səviyyələrə yüksəlir. Eyni şəkildə, onun sürəti, dözümlülüyü, çevikliyi və refleksləri də Hörümçək Adamınkına bərabər səviyyəyə qaldırılır. O, həmçinin iti pəncələri və əllərində və ayaqlarında gekkon kimi molekulyar sürtünmə yaradan mikro tərəzilərin birləşməsindən istifadə edərək divarları ölçə bilir. O, qalın pullu dərisinə görə zədələrə yüksək davamlıdır, bu ona adi silahların və aşağı çaplı odlu silahların deşilməsi və deşilməsinə müqavimət göstərməyə imkan verir. Bundan əlavə, Kərtənkələ ağır yaralardan tez sağalmağa, o cümlədən itirilmiş əzalarını bərpa etməyə imkan verən yüksək dərəcədə inkişaf etmiş sağalma qabiliyyətinə malikdir. Həm də yüksək sürətlə qamçılaya bilən güclü bir quyruğu var. Kərtənkələnin əzələli çənələrə yerləşdirilmiş ülgüc kimi iti dişləri var ki, onlar ölümcül dişləmə ilə nəticələnə bilər (sonuncu kərtənkələnin sonrakı görünüşlərində müəyyən edilir; əvvəlki görünüşlərində onun heç dişləri olmadığı görünür). Sürünən kimi, soyuqqanlı xüsusiyyətlərə malikdir və buna görə də temperaturun düşmələrinə həssasdır; kifayət qədər soyuq mühit onun maddələr mübadiləsinin kəskin şəkildə yavaşlamasına və çox uzun müddət soyuq temperaturlara məruz qaldığı təqdirdə hərəkətsiz vəziyyətə düşməsinə səbəb olacaqdır.[69]

Kərtənkələ məhdud telepatiya vasitəsilə özündən bir mil məsafədə olan bütün sürünənlərlə zehni olaraq ünsiyyət qura və onlara əmr verə bilər. O, həmçinin ən azı bir dəfə yaxınlıqdakı insanların zorakı davranmasına səbəb olan güclü feromonlar ifraz edib. Post-Brand New Day, telepatiyasının daha da təkmilləşməsi ona amigdalasında ("kərtənkələ beyni") emosional nəzarəti boğaraq, telepatik cəhətdən insanları öz əsas çağırışlarını həyata keçirməyə məcbur etmək gücü verdi.[həcm və buraxılış tələb olunur].

Müxtəlif fizioloji və ətraf mühit amillərinə əsaslanaraq, Kərtənkələnin zəkası heyvani və heyvani zəkadan normal insan zəkasına qədər dəyişə bilər. Kərtənkələ şəxsiyyəti ən çox nitq qabiliyyətinə və yüksək düşünməyə qadir olan insan zəkasında özünü göstərirdi, baxmayaraq ki, bəzi versiyalar digərlərindən daha vəhşi idi. Xüsusilə "Gizli Döyüşlər" zamanı o, normal təsvirindən daha az amansız göründü, Vulkan[70] və Arı[71] insanlara qarşı adi nifrətinə baxmayaraq, ona xeyirxahlıq göstərdikdən sonra onlara qayğı göstərdi. Bununla belə, hətta insan səviyyəsində fəaliyyət göstərdikdə belə, Kərtənkələ nadir hallarda Dr. Konnors qədər ağıllıdır, bir çox hallarda insan özünün işini başa düşmək və ən yaxşı səylərinə baxmayaraq, ondan öz məqsədləri üçün istifadə etmək qabiliyyətinin olmadığını göstərir.[69] ]

Kərtənkələ, görünür, Curt Connors personasını "məhv etdi", lakin sonradan Konnorsun bəzi insani duyğularını nümayiş etdirməyə başladı. [həcmi və buraxılış tələb olunur] Əvvəlki vəhşi təbiətindən fərqli olaraq, o, həm də Konnorsun işini təkrarlamaq üçün kifayət qədər intellektual imkanlar nümayiş etdirdi. özü üçün, baxmayaraq ki, hələ də insan duyğularını tam dərk edə bilməməsi ona mane olur.[həcm və buraxılış tələb olunur]

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

Pulsuz online komikslər

| ⛭Hörümçək-adam personajları |
| --- |
| Hörümçək-adam ailəsi | 

|  |  |
| --- | --- |
| Gizli şəxsiyyətinə görə | 
* Hörümçək-adam
* Hörümçək-qadın
* Qırmızı hörümçək

 |
| İctimai şəxsiyyətinə görə | 
* Piter Parker
* Ben Reyli
* Culiya Karpenter
* Kain Parker
* Metti Franklin
* Anya Korazon
* Cessika Dryu
* Sindi Mun

 |

 |
| Köməkçi personajlar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Əsas | 
* Liz Allan
* Mey xala
* Betti Brant
* Karli Kuper
* Cin Divolf
* Qlori Qrant
* Cey Cona Ceymson
* Con Ceymsson
* Ned Lids
* Madam Tor
* Harri Ozborn
* Riçard və Meri Parker
* Rendi Robertson
* Robbi Robertson
* Corc Steysi
* Qven Steysi
* Fleş Tompson
* Ben əmi
* Ben Urix
* Meri Ceyn Uotson

 |
| Digər | 
* Salli Avril
* Marta Konnors
* Billi Konnors
* Plaş və Xəncər
* İezekiil
* Vin Qonzales
* Eşli Kafka
* Anna Mariya Markoni
* Kenni Makfarleyn
* Maks Modell
* Normi Ozborn
* Yuri Vatanabe
* Sara Steysi
* Polad hörümçək
* Debra Uitman
* Leo Zelinski

 |

 |
| Antaqonistlər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Əsas | 
* Karnaj
	+ Kletus Kessidi
* Buqələmun
* Doktor Osminoq
* Elektro
* Yaşıl qoblin
	+ Norman Ozborn
* Hobqoblin
	+ Roderik Kinqsli
* Ovçu Kreyven
* Kərtənkələ
* Misterio
* Kərgədan
* Qum-adam
* Əqrəb
* Şokçu
* Venom
	+ Eddi Brok
* Kərkəs

 |
| Cinayətkarlar | 
* Böyük adam
	+ Frederik Fosvell
* Oğru
* Cinayət ustası
* Fensi Den
* Riçard Fisk
* Çəkicbaş
* Kinqpin
* Mozes Maqnum
* Dağ adam Marko
* Mister Neqativ
* Montana
* Öküz
* Qızılgül
* Silvermeyn
* Qəbirdaşı

 |
| Alimlər / İxtiraçılar | 
* Conas Harrou
* Çaqqal
* Alistar Smayt
* Spenser Smayt
* Mendel Stromm
* Misgərçi

 |
| Digərləri | 
* Böcək
	+ Abner Cenkins
	+ Leyla Deyvis
	+ Cenis Linkoln
* Böyük çarx
* Bumeranq
* Kalipso
* Cəmdək
* Cingilti
* Siklon
* Demoqoblin
* Doktor Dum
* Doppleqanqer
* Karlton Dreyk
* Əcnəbi
* Qibbon
* Qoq
* Boz qoblin
* Qrim Hanter
* Qrizli
* İnsan-milçək
* Hidro-men
* Hipno-cibgir
* Cek O' Lantern
	+ Ceyson Makendeyl
* Kenquru
* Yaşayan beyin
* Ölüsoyan
* Adam-canavar
* Ovçu Kreyven (Ana Kravinov)
* Ovçu Kreyven (Alyoşa Kravinov)
* Leydi Osminoq
* Qırğın
* Təhlükə
* Tökmə adam
* Morlun
* Overdrayv
* Zəngçi
* Müqəvva
* Çox isti
* Əqrəb-qadın
* Şatra
* Fəryad
* Günayhyeyən
* Sürət demonu
* Ləkə
* Steqron
* Stiks və Daş
* Beçə
* Tarantula
* Fil Urix
* Ziyanverici
* Morj
* Ağ dovşan
* Hərəkətli işıq

 |
| Komandalar | 
* Muzdlu qatillər
* Füsünkar xanımlar
* Məşum altılıq
	+ üzvlər
* Məşum sindikat
* Hörümçək-doğrayan
	+ Hörümçək-doğrayanların siyahısı

 |

 |
| Neytral personajlar | 
* Anti-Venom
* Qara pişik
* Kardiak
* Yaşayan vampir Morbius
* Vurnuxan
* Puma
* Cəzalandırıcı
* Roket yarışçısı
* Gümüş samur
* Toksin

 |
| Alternativ versiyalar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Hörümçək-adam | 
* Hörümçək-qız
* Hörümçək-BK
* Hörümçək-donuz
* Hörümçək-adam 2099
* Hörümçək-adam Nuar
* *Marvel Mangaverse* versiyası
* Hörümçək-adam (Maylz Morales)
* Hörümçək-adam (Pavitr Prabhakar)
* Hörümçək-qadın (Qven Steysi)
* Ultimate Marvel Hörümçək-adam

 |
| 
* Meri Ceyn Uotsonun alternativ versiyaları
* Yaşıl qoblinin alternativ versiyaları
* Venomun alternativ versiyaları

 |

 |
| Digər mediada | 
* Alov ulduzu
* Centlmen
* *Hörümçək-adam* (1994) personajları
* *Valehedici Hörümçək-adam* personajları

 |
| Digər mövzular | 
* Qoblin
* Simbiotlar
* Sapandçılar

 |

| ⛭Məşum altılıq |
| --- |
| 
* Sten Li
* Stiv Ditko

 |
| Üzvlər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Orijinal | 
* Doktor Osminoq
* Elektro
* Ovçu Kreyven
* Misterio
* Qum-adam
* Qırğı

 |
| Başqa | 
* Böcək
	+ Abner Cenkins
	+ Cenis Linkoln
* Bumeranq
* Buqələmun
* Qoq
* Yaşıl qoblin
	+ Norman Ozborn
* Qəddar ovçu
* Çəkicbaş
* Hobqoblin
	+ Ceyson Masendeyl
* Hidromen
* Kərtənkələ
* Overdrayv
* Kərgədan
* Əqrəb
	+ Mak Qarqan
* Şokçu
* Sürət demonu
* Beçə
* Qəbirdaşı
* Tələquran
* Venom

 |

 |
| Digər mediada | 
* *Spider-Man: Return of the Sinister Six*
* *Spider-Man 2: The Sinister Six*

 |
| Digər | 
* Hörümçək-adam
* Bütün Hörümçək-adam düşmənləri
* Digər mediada
* Vəhşi altılıq
* Məşum sindikat
* *The Superior Foes of Spider-Man*
* *Ultimate Six*

 |