**Cabir Mirzəbəy oğlu Novruzov (Cabir Novruz)** (12 mart 1933, Upa, Xızı rayonu – 12 dekabr 2002, Bakı) — Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Respublikasının xalq şairi (1999).

Həyatı
------

Cabir Novruz 1933-cü il mart ayının 12-də Xızı rayonunun Upa kəndində anadan olmuşdur. O, orta məktəbi bitirdikdən sonra M. Ə. Sabir adına Bakı Pedaqoji Texnikumunda təhsil almış və 1952-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə daxil olmuşdur. Bir il sonra Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının tövsiyəsi ilə təhsilini davam etdirmək üçün Moskvaya, Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna göndərilmiş və 1957-ci ildə oranı bitirmişdir.

1958-ci ildə "Bakı" axşam qəzetinin ədəbiyyat şöbəsində ədəbi işçi kimi əmək fəaliyyətinə başlayan Cabir Novruz 1967–1970-ci illərdə "Azərbaycan" ədəbi-bədii jurnalının, 1991–1993-cü illərdə isə "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetinin baş redaktoru vəzifələrində çalışmışdır. O, 1970–1997-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı İdarə Heyətinin katibi olmuşdur. 2002-ci il12 dekabrda vəfat etmişdir.

Yaradıcılığı
------------

Cabir Novruzun poeziyası XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının parlaq səhifələrindən birini təşkil edir. Onun əsərlərində milli irsimizin zəngin ənənələri müasir ədəbi cərəyanların tələbləri ilə üzvi şəkildə birləşir. Ədəbiyyat aləminə gəldiyi ilk illərdən şair yüksək bəşəri-mənəvi dəyərləri tərənnüm edən şeirləri ilə oxucuların dərin məhəbbətini qazanmışdır. Onun qələmindən çıxan lirik poeziya nümunələri və epik lövhəli əsərlər bədii səviyyəsi, mövzu rəngarəngliyi ilə seçilir. Şairin yüksək mənəviyyata səsləyən yaradıcılığı və vətəndaş ruhunun hakim olduğu olduğu poeziyası öz dilinin bədii gözəlliyi və rəvanlığı ilə səciyyələnir. Onun sözlərinə bəstələnmiş çoxsaylı mahnılar musiqisevərlər tərəfindən həmişə böyük rəğbət və sevinclə qarşılanmışdır.

Cabir Novruz yaradıcılığı vətənpərvərlik və mübarizlik ruhunun aşılanmasına mühüm xidmətlər göstərmişdir. Vətənin taleyi üçün narahatlıq hissinin xas olduğu Cabir Novruz poeziyasının başlıca mövzuları azərbaycançılıq ideyaları ilə sıx bağlı olmuşdur. Şairin poetik təfəkkürü onun lirikasının tarixiliyini qüvvətləndirmiş və bu poeziyanı daha həyati etmişdir.

Şairin əsərləri dünyanın müxtəlif xalqlarının dillərinə tərcümə edilərək nəşr olunmuşdur. Onun bədii tərcümələri sayəsində isə Azərbaycan oxucusu dünya poeziyasının bir sıra qiymətli nümunələri ilə tanış olmaq imkanı qazanmışdır.

Cabir Novruzun ictimai fəaliyyəti də zəngin olmuşdur. O, həyatının bütün mərhələlərində Azərbaycanda gedən ictimai-siyasi proseslərin həmişə fəal iştirakçısı olmuş, xalqımızın həyatında baş verən təleyüklü hadisələrə düzgün qiymət verməsində əsl vətəndaşlıq mövqeyi nümayiş etdirmişdir.

Şairin ədəbi və ictimai fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilmişdir. O, "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" (30.07.1979), "Azərbaycan Respublikasının xalq şairi" (09.12.1999) fəxri adlarına, dövlət mükafatına, orden və medallara layiq görülmüşdür. Cabir Novruz 1995-ci ildə Azərbaycan Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir.

Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan Respublikası prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, xalq şairi Cabir Mirzəbəy oğlu Novruzov (Cabir Novruz) 2002-ci il dekabrın 12-də ömrünün 69-cu ilində Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

Şeirlərinə yazılmış mahnılar
----------------------------

* Şövkət Ələkbərova — Məhəbbət — musiqi: Oqtay Kazımi
* Yalçın Rzazadə — Bakının qızları — musiqi: Oqtay Kazımi
* Yalçın Rzazadə — Mənim duyğularım — musiqi: Oqtay Kazımi
* Zeynəb Xanlarova — Cavanlığım — musiqi: Oqtay Kazımi
* Zeynəb Xanlarova — Bulaq suyu, dağ havası — musiqi: Oqtay Kazımi
* Yalçın Rzazadə — Dünya düzələn deyil — musiqi: İqbal Ağayev
* Yalçın Rzazadə — Böyüməyə tələsmə — musiqi: İqbal Ağayev
* Manana Caparidze — Bu nə cür məhəbbətdir — musiqi: Eldar Mansurov
* Aygün Kazımova — Səsim səsinə öyrəşib — musiqi: Eldar Mansurov
* Mübariz Tağıyev — Ömür keçir — musiqi: Eldar Mansurov
* Ruhəngiz Abdullayeva — Məhəbbət ölməyəcək — musiqi: Eldar Mansurov

* Ağadadaş Ağayev — Gəlin gələndə — musiqi: Oqtay Kazımi
* Mübariz Tağıyev — Sən oldun — musiqi: Eldar Mansurov
* Brilliant Dadaşova — Gecikmiş məhəbbət — musiqi: Eldar Mansurov
* İlqar Muradov — Sən oldun — musiqi: Eldar Mansurov
* Heydər Anatollu — Tənhalıq — musiqi: Eldar Mansurov
* Abbas Əhməd — Təki sənin səsin gəlsin — musiqi: Eldar Mansurov
* Səbinə Cabbarzadə — Məhəbbət — musiqi: Eldar Mansurov

* Niyaməddin Musayev — Səni unutmaqdan ötrü

İstinadlar
----------

1. ↑  Tanınmış azərbaycanlı şairin oğlu vəfat edib Arxivləşdirilib 2014-06-30 at the Wayback Machine milli.az (az.)
2. ↑  "Cabir Novruz, həyatı". 2013-09-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-09-06.
3. ↑  Respublikanın ədəbiyyat xadimlərinə Azərbaycan SSR fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 30 iyul 1979-cu il tarixli **Fərmanı** Arxivləşdirilib 2020-01-16 at the Wayback Machine — **anl.az** saytı
4. ↑  "Bu gün Cabir Novruzun doğum günüdür". 2021-12-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-12.