|  |
| --- |
|  |
| Birinci versiya
Vinsent van Qoq
Doktor Qaşenin portreti. 1890
Rəqəmsal filialda Dr Gachet avec portreti
Kətan, yağlı boya. 67 × 56 sm
Şəxsi kolleksiya |

**"Doktor Qaşenin portreti"**  (fransızca: Portrait du Dr Gachet avec branche de digitale / Le Docteur Paul Gachet) — holland rəssamı Vinsent van Qoqun ölümündən az əvvəl, 1890-cı ilin iyununda çəkdiyi rəsm əsəridir. Rəssamın sonrakı illərdə səhhətinə nəzarət edən Pol Qaşenin tülkü budağı ilə (o, rəssam üçün dərman iksiri hazırlamışdı) portreti 1990-cı il mayın 15-də Christie's hərracında rekord məbləğə — 82,5 milyon dollara satıldı. Sonrakı 15 il ərzində rəsm ən bahalı rəsmlər (satışa çıxarılanlar) siyahısında birinci oldu.

Sahiblik tarixçəsi (ilk versiya)
--------------------------------

Van Qoqun ölümündən sonra rəsm onun bacısına miras qalmış, o da öz növbəsində 1897-ci ildə onu şəxsi kolleksiyaçıya satmışdır. Rəsm 1911-ci ildə Stadel İncəsənət İnstitutu tərəfindən alınana qədər bir neçə dəfə əl dəyişdirdi. Rəsm 1937-ci ilə qədər Frankfurt-Mayndə qaldı. 1933-cü ildə nasional-sosialistlər hakimiyyətə gəldikdən sonra rəsm sərgidən çıxarılaraq muzeyin saxlanc anbarına təhvil verilib. 1937-ci ildə, "degenerativ sənət" adlanan şeydən qurtulmaq üçün aparılan kampaniyanın ardınca, rəsm Reyx Təhsil və Təbliğat Nazirliyi tərəfindən müsadirə edildi. 1938-ci ildə Hermann Goering rəsm əsərini

|  |
| --- |
|  |
| İkinci versiya
Vinsent van Qoq
Dr. Paul Qaşen. 1890
Docteur Paul Gachet
Kətan, yağlı boya. 68,2 × 57 sm
Orsay Muzeyi, Paris
(inv. RF 1949 16) |

Amsterdamda bir sənət dilerinə satdı, o da öz növbəsində onu müharibə zamanı onunla birlikdə ABŞ-yə qaçan şəxsi kolleksiyaçı Ziqfrid Kramarskiyə satdı. Sonradan rəsm tez-tez Metropolitan İncəsənət Muzeyində sərgilənirdi.

1990-cı ildə Kramarski ailəsi rəsm əsərini auksiona qoydu və orada rekord məbləğə (82,5 milyon dollar) yapon maqnatı Ryoei Saitoya satıldı, o da öz növbəsində alqı-satqıdan sonra onu yandırmaq niyyətini bildirərək böyük qalmaqala səbəb oldu. ölümündən sonra onunla rəsm çəkir. Sonradan qalmaqal susdurulsa da, bu sözlərin güclü emosional təcrübədən (digər mənbələrə görə — şəklin həqiqiliyini yoxlamaq üçün qəsdən yayılan dezinformasiya) söyləndiyi bəhanəsi ilə susdurulub. 1996-cı ildə, sahibinin ölümündən sonra, rəsm beynəlxalq investisiya fonduna satıldı və bu da öz növbəsində onu tezliklə "naməlum əllərə" satdı.

Sahiblik tarixçəsi (ikinci versiya)
-----------------------------------

Van Qoq bu versiyanı doktor Qaşenin özü verib. Onun ölümündən sonra rəsm 1949-cu ildə Luvr muzeyinə bağışlayan həkimin oğlu kiçik Paul Qaşe tərəfindən miras qalmışdır; rəsm Jeu de Pomrufr qalereyasında nümayiş etdirildi). 1986-cı ildə Orsay Muzeyi yarandıqdan sonra rəsm bu muzeyin kolleksiyalarına köçürüldü.

Sitatlar
--------

"Cənab Qaşe, məncə, sizin və ya mənim kimi xəstə və əsəbidir, üstəlik, o, bizdən xeyli böyükdür və həyat yoldaşını bir neçə il əvvəl itirib; lakin o, kökündən həkimdir, ona görə də peşəsi və buna inamı ona tarazlığı qorumağa kömək edir. O və mən artıq dost olmuşuq. İndi onun portreti üzərində işləyirəm: ağ papaqlı baş, çox açıq və parlaq saçlar; əllər də yüngül, mavi gödəkçə və kobalt fon. Dirsəkləri ilə qırmızı stolda oturur, orada sarı bir kitab və bənövşəyi çiçəklərlə bir tülkü budağı var" — Vincent Van Gogh, 1890.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

İstinadlar
----------

1. ↑  *U.S.News & World Report Inc.* "Van Qoqun ən bahalı rəsmlərinin siyahısı". 23.10.2023. 2011-05-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-10-23.