**Tuva Mədəniyyət Mərkəzi** (tam adı: TƏMSİM "Tuvanın Ənənəvi Mədəniyyət və Sənətlərinin İnkişafı Mərkəzi"), Rusiyanın Tuva Respublikasının paytaxtı Kızıl şəhərində, Mədəniyyət Nazirliyinə tabe olan bir Mədəniyyət Sarayıdır. respublika.

Mərkəz, bu tip iki əsas regional məkandan biri olan Rus Mədəniyyəti Mərkəzi ilə yanaşı ənənəvi mədəniyyətin qorunması və təqdimatı üçün tədbirlər təşkil etməsi ilə məşhurdur  .

Tarixi
------

Tuva Mədəniyyət Mərkəzi xalqın təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Kongar-ool Ondarın irsinin qorunması və daha da zəngin mədəni irsin inkişafı məqsədi ilə qurulmuşdur. Mərkəzin önündə Ondarın heykəli də istifadədədir.

Mərkəzin açılışı 2008-ci ildə olmuşdur  və 2012-ci ildə respublika muzeyinin köhnə binasının yerində tikilmiş yeni binaya köçmüşdür. Muzey üçün, öz növbəsində, yeni bir bina tikildi və köhnə, böyük tarixi dəyərə malik olmasına baxmayaraq, xüsusən Tuvanın Sovet Rusiyasına daxil olması barədə qərarın imzalanması səbəbiylə yıxıldı. Həddindən artıq dağıntı və yerinə mədəniyyət mərkəzinin binası qoyulmuşdur  .

> "Başqa bir baxış da var idi - taleyüklü qərarların verildiyi tarixi binanı qorumaq, xüsusən Tuvanın SSRİ-yə girməsi haqqında Bəyannamə. Ancaq Tomskdan dəvət olunan elm adamları öz qərarlarını verdi: bina çökə bilər, onu qorumaq mümkün deyil. Yenisini qurmağa qərar verərək ağıllı davrandıq. Bu gün əlamətdar bir hadisəmiz var. Bu gün açdığımız Tuva Ənənəvi Mədəniyyət və Sənətlər Mərkəzi və Qızılda onsuz da uğurla fəaliyyət göstərən Rus Mədəniyyəti Mərkəzi, yalnız milli mədəniyyətlərin inkişafı mərkəzləri deyil, həm də müxtəlif mədəniyyətlər üçün bir platforma çevrilməlidir, təcrübə mübadiləsi, mədəniyyətlərarası dialoq üçün. Burada hər il respublikanın turizm potensialının inkişafına təkan verəcək mövzularda beynəlxalq simpoziumlar keçirməyi planlaşdırırıq. "
> 
> — Şolban-Kara-ool

Fəaliyyəti
----------

Uzun illərdir ki, Tuva Mədəniyyət Mərkəzi Tuva xalqının maddi və qeyri-maddi mədəni irsinin (sənət və sənətkarlıq, milli geyimlər, ənənəvi oyunlar, xalq adət və ritualları) dirçəlişi, qorunması, inkişafı və populyarlaşdırılması üçün şərait yaratmaq üçün çalışır. Hər il respublika daxilində və Rusiya Federasiyası xaricində etnoqrafik məlumatlar toplamaq üçün səhra ekspedisiyaları edir .

Sədrlər
-------

* 2012 və 2013 arasında - Tuva Mədəniyyət Mərkəzinin qurucusu və ilk direktoru, Rusiya Federasiyasının əməkdar artisti Konqar-ool Borisoviç Ondar.
* 2013-2014 arasında - Tuva Respublikasının Xalq Ustası Aldar Konstantinoviç Tamdun, hal-hazırda Tuva Respublikasının Mədəniyyət Naziri;
* 2014-cü ildən bu günə qədər - İqor Mixayloviç Koşkenday ;

Yer və memarlıq
---------------

 Tuva Mədəniyyət Mərkəzinin binası qarşısında Tuva xalq höömeyji Konqar-ool Ondarın abidəsi
TƏMSİM "Tuva Ənənəvi Mədəniyyət və Sənətlərin İnkişaf Mərkəzi", Tuvanın paytaxtı Kızılda, İnternatsionalnaya və Lenin Küçələrinin kəsişməsində yerləşir.

Mərkəzin binası şərq memarlığı elementləri ilə yaradılmış, milli ləzzəti əks etdirən yeni ikimərtəbəli taxta binadır. Binanın tavanı tuvalıların sevdiyi ənənəvi musiqi aləti olan isil ilə taclandırılmışdır. Tuva Mədəniyyət Mərkəzi əlillər üçün bina və tikililərin əlçatanlığı üçün bütün tələblərə cavab verir.

Minnətdarlıq və mübarək xatirə əlaməti olaraq binanın qarşısında Tuva Mədəniyyət Mərkəzinin qurucusu və ilk direktoru, Tuvanın Xalq höömeyji Konqar-ool Borisoviç Ondara abidə ucaldıldı.

Qeydlər (redaktə edin)
----------------------

1. ↑  "Плюс Информ. Центр Тувинской культуры и Центр русской культуры. Чем запомнился 2016 год?". 2018-10-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-13.
2. ↑  Репортаж телеканала Культура про открытие центра[*ölü keçid*]
3. ↑  "Тува Азия. В Туве открылся Центр тувинской традиционной культуры и ремесел". 2021-07-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-13.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi sayt