recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zaman amili nəzərə alınmaqla pulun dəyəri** (pulun zaman dəyəri, pulun zaman dəyəri nəzəriyyəsi, *ing.* time value of money) — bugünkü pul gəlirinin (xərcinin) eyni məbləğə sabahdan daha dəyərli olması anlayışı.

Pulun zaman dəyəri haqqında ifadə maliyyə riyaziyyatının əsas müddəalarından biridir. Dəyər fərqi ona görədir ki, pul yatırıla bilər və gəlir əldə edə bilər. Buna görə də pulun sahibi itirdiyi gəlirə görə kompensasiya tələb edə bilər. İtirilmiş gəlir fürsət dəyəri kimi çıxış edir.

İstehlakçı davranışı və seçimi nəzəriyyəsində də oxşar problem yaranır. İstehlakçı cari gəlirinin nə qədərini bu gün istehlak edəcəyi ilə sabah istehlak üçün nə qədər qənaət edəcəyi arasında seçim etməlidir. İstehlakçının optimal seçimi dövrlərarası seçim nəzəriyyəsində nəzərdən keçirilir.

Ümumi prinsiplər
----------------

Pulun dəyəri ilə gözləmə müddəti arasındakı əlaqə artıq orta əsrlərdə özünü büruzə verirdi. Məsələn, Pizalı Leonardo (Fibonaççi) 1202-ci ildə yazırdı ki, "bu gün alınan məbləğ sabah alınan məbləğdən çoxdur". Bu bəyanatı biznesin "qızıl" qaydası da adlandırırlar.

Professor Anthony A. Atkinsona görə, *pulun zaman dəyəri* ondan istifadənin fürsət dəyəridir. Pul, hər hansı bir məhsul kimi, dəyərə malikdir və gəlir gətirə bilər. Buna görə də, onların dəyəri onların nə vaxt xərcləndiyi və ya alındığı vaxtdan asılıdır. İnvestisiya variantları arasında seçim edərkən agent hər bir seçimdən gözlənilən gələcək faydaları müqayisə etməlidir. Qərar verməklə bağlı fürsət xərcləri var. Müəyyən bir seçim seçərkən, rasional agent ən yaxşı investisiya variantından itirilmiş mənfəət üçün kompensasiya tələb edəcəkdir. İnvestisiyaların qaytarılmasını gözləməli olduğunuz müddət nə qədər uzun olarsa, kompensasiya daha çox olmalıdır.

Pul istehlak üçün də istifadə oluna bilər, ondan sahibi müəyyən fayda əldə edir. Bir investisiya variantının xeyrinə faydalılıqdan imtina etmək də kompensasiya tələb edir.

Zamanla pulun dəyərinin dəyişməsi iki mühüm nəticəyə gətirib çıxarır.

1. İnvestisiya qərarları qəbul edilərkən və müxtəlif maliyyə əməliyyatları aparılarkən zaman amili açıq şəkildə nəzərə alınmalıdır.
2. Uzunmüddətli maliyyə əməliyyatlarının təhlili nöqteyi-nəzərindən, müxtəlif dövrlərə aid pul dəyərlərini ümumiləşdirmək düzgün deyil.

İstinadlar
----------

1. ↑  Аткинсон и др. 2019
**Binəqədi IV dövr flora və fauna qəbiristanlığı** — Azərbaycanın qədim fauna və flora qəbiristanlığı

Binəqədi IV dövr flora və fauna qəbiristanlığının tarixi təxminən 200 min il bundan əvvələ aiddir. Həmin dövrdə indiki Binəqədi qəsəbəsinin böyük bir hissəsi qırlı göldən ibarət olmuşdur. İçməli su kimi görünsə də həmin göl qədim, habelə nəsli kəsilmiş heyvanlar üçün ölüm yuvası olmuşdur.Çünki, qıra yapışmış heyvanlar asan yem kimi digərlərini də gölə cəlb edirmiş. Nəticədə həmin ərazidə qurbanların sayı daim artmışdır. Daha sonralar isə qırlı göl elmə məlum olmayan dövrdə qabarmalara məruz qalaraq torpağa çevrilmişdir.

Müasir dövrdə ərazinin əksər hissəsində tikinti işlərinin aparılması səbəbindən, yalnız 1938-ci ildə onun kiçik bir sahəsi aşkarlanmış və elm üçün zəngin sərvət kimi qiymətləndirilmişdir.

Mənbə
-----

* "Natural History" Azərbaycanın təbiətindən yazır. **elmipress.com** Arxivləşdirilib 2011-10-07 at the Wayback Machine  (az.)

Həmçinin bax
------------

* La Brea Tar Pits
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Həzi Aslanov (dəqiqləşdirmə).

**Həzi Arif oğlu Aslanov** (1965, Bakı) — Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə baş İdarəsinin rəisi, polis general-mayoru

Həyatı
------

Həzi Aslanov 1965-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1986–1988-ci illərdə SSRI Silahlı Qüvvələri sıralarında həqiqi hərbi xidmət keçmişdir. 1989-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir.

1989-cu ildən Azərbaycan Respublikası Daxili işlər orqanlarında xidmət edir. 1993–2003-cü illərdə Bakı şəhəri Yasamal rayon polis idarəsinin İstintaq şöbəsinin rəisi, 2003–2005-ci illərdə Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin Təşkilati-İnspektor İdarəsinin rəisi vəzifələrində çalışmışdır. 2005-ci ilin sentyabr ayından Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinin rəisi vəzifəsindədir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 iyun 2006-cı il tarixli 1546 nömrəli Sərəncam ilə "polis general-mayoru" xüsusi rütbəsi verilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1 iyun 2008-ci il tarixli 2912 nömrəli Sərəncamı ilə "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 29 iyun 2018-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif olunmuşdur.

Hüquq elmləri üzrə fəlsəfə doktorudur.

Xarici keçidlər
---------------

* Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin saytında Həzi Aslanov haqqında səhifə. mia.gov.az  (az.)

İstinadlar
----------
Doldurulmamış göstərici "Ölkə"

**İnam** — 225 km² ərazini əhatə edən və Bakı şəhərindən təxminən 140 km cənubda dənizdə yerləşən neft-qaz yatağıdır.

Tarixi
------

İnam Cənubi Xəzər hövzəsinin şelf hissəsində yerləşir. Bu sahədə suyun dərinliyi şimalda 45 metrdən cənubda 200 metrə qədər dəyişir. 1990-cı illərin əvvəlində İnam strukturunda ARDNŞ tərəfindən qazma işləri aparılmışdır. Bu quyu çox yüksək təzyiqlə üzləşdiyindən dayandırılmışdır. 1999-cu ildə İnam strukturunda əhatəli şəkildə 3 ölçülü seysmik tədqiqat aparılmışdır. 2000–2001-ci ildə konsorsium strukturun cənub qanadında INX-1 quyusunu qazmışdır. Bu quyuda da layihə dərinliyinin yaxınlığında olduqca yüksək təzyiqə rast gəlinmişdir. Bu iki quyudan əldə olunmuş məlumatlar Cənubi Xəzərdəki digər geoloji kəşfiyyat quyularından əldə olunmuş nəticələrlə birlikdə interpretasiya edilmiş və İnam strukturunda INX-2 quyusunun qazılması planının hazırlanmasına imkan yaratmışdır. İnam strukturunun potensialını uğurla qiymətləndirmək üçün INX-2 quyusunun layihələndirilməsində bütün bu əvvəlki quyulardan əldə edilmiş təcrübələr və qazma sahəsində bəzi ən son texnologiyalar nəzərə alınmışdır. 1998-ci ilin dekabr ayında Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən ratifikasiya olunmuş Hasilatın Pay Bölgüsü Sazişi (HPBS) BP şirkətinin idarə etdiyi konsorsiuma yataqları kəşf etmək, işləmək və hasilat işləri həyata keçirmək hüquqları verir. Bu konsorsium BP (25%), Şell (5%), ARDNŞ-nin Ortaq Neft şirkəti (Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin tam sahib olduğu filial) (AONŞ – 50%) və Koreya Dövlət Neft Şirkətindən (20%) ibarətdir.

İstinadlar
----------
**İssey Miyake** (三宅 一生, *Miyake İssey*?, 22 aprel 1938, Hiroşima – 5 avqust 2022, Tokio) – Yaponiya dəb dizayneri. Hazırladığı büzməli geyimlərə görə "Büzmələrin kralı" ləqəbi ilə tanınmışdır. 1980-ci illərdə Yaponiyanın moda gücünün simvollarından biri olmuşdur.

Həyatı
------

İssey Miyake 22 avqust 1938-ci ildə Yaponiyanın Hiroşima şəhərində doğulmuşdur. 1945-ci ildə Hiroşimaya atom bombasının atıldığı an sinifdə idi, lakin bu hadisədən sağ qurtula bilmişdir.

Miyake rəqqas və ya atlet olmaq istəsə də, bacısının dəb jurnallarını oxuduqdan sonra dəb dizayneri olmaq qərarına gəlmişdir. Tokio şəhərində yerləşən Tama İncəsənət Universitetində qrafik dizaynerlik təhsili aldıqdan sonra paltar dizaynını öyrənmək üçün 1965-ci ildə Parisə getmişdir.

5 avqust 2022-ci ildə qaraciyər xərçəngindən ölmüşdür.

Karyerası
---------

Miyake moda karyerasına 1966-cı ildə başlamışdır. O, Parisdə Qi Laroş, Ceffri Biin və Yuber de Jivenşi kimi dəb dizaynerləri ilə işləmişdir. 1970-ci ildə Tokioya qayıdaraq Miyake dizayn studiyasını qurmuşdur. 1973-cü ildə Paris dəb şousunda ilk kolleksiyasını nümayiş etdirmişdir. Tezliklə Nyu-Yorkun Bloomingdale alış-veriş mərkəzində Miyakenin yapon tatuları ilə dizayn edilmiş köynəkləri və saşiko texnikası ilə işlənmiş paltoları satılmağa başlanmışdır.

1980-ci illərdə parçanı kağız təbəqələrinin arasında bükərək və isidərək qat-qat geyim hazırlamağın yeni metodunu hazırlamış və *"Pleats, Please"* adlı geyim xəttini başlatmışdır. O, qadın və kişilər üçün onlarla çanta, saat və ətir xətti yaratmışdır. 1992-ci ildə yaratdığı *"L’Eau d’Issey"* onun ən məşhur ətir xətti hesab olunur. Bu ətir xətti okean qoxulu ətirlərin populyarlaşmasına səbəb olmuşdur. 1997-ci ildə təqaüdə çıxaraq özünü tədqiqata həsr etmək qərarına gəlmişdir.

Miyake Stiv Cobsla dostluq etmiş, onun üçün qara rəngli vadalaska geyimini dizayn etmişdir. Stiv Cobs ondan Apple işçiləri üçün vahid geyim yaratmasını istəmişdir.

Miyake işlərində Qərb və Şərq elementlərini birləşdirmişdir. Onun işləri tez-tez oriqami ilə müqayisə olunmuş, büzməli geyimlərinə görə "Büzmələr kralı" ləqəbi ilə tanınmışdır.

* Indigo Batik, 1984*Indigo Batik*, 1984
* Rhythm Pleats, 1990*Rhythm Pleats*, 1990
* Flying Saucer, 1994*Flying Saucer*, 1994
* Guest Artist, 1996-97*Guest Artist*, 1996-97
* Guest Artist, 1998.*Guest Artist*, 1998.

Mükafatları
-----------

Miyake 2005-ci ildə Yaponiya İncəsənət Assosiasiyası tərəfindən təqdim olunan İmperiya mükafatına layiq görülmüşdür. 2006-cı ildə İnamori Fondu tərəfindən təqdim olunan Kioto mükafatına layiq görülən ilk dəb dizayneri olmuşdur. Mükafata diplom, 20 karatlıq qızıl medal və 50 milyon yen daxil idi.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  *Lies, Elaine.* "Issey Miyake, Japan's prince of pleats, dies of cancer aged 84". Reuters. 9 avqust 2022. 2022-09-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-21.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  İssey Miyake *Encyclopædia Britannica Online* ensiklopediyasında
3. 1 2  *Davis, Wynne.* "The story of Steve Jobs and Issey Miyake's friendship (and a nixed Apple uniform)". NPR. 2022-08-10. 2022-10-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-13.
**Prometey** — Avropada 1926-cı ildən 1939-cu ilə qədər fəaliyyət göstərən siyasi təşkilat.

Tarixi
------

Parisdə 1920-ci illərdə mühacirlərlə əlaqəli ciddi işlər aparılırdı. Mühacirlərə dəstək planının genişlənməsi üçün 1926-cı ildə keçmiş Çar Rusiyası xalqlarının liderləri beynəlxalq təşkilat kimi fəaliyyət göstərən "Prometey" klubunu yaratdılar. Bu hərəkatın genişlənməsi üçün 1926-cı ildə fransız dilində "Prometey" jurnalı nəşr edilməyə başladı. Jurnalın redaksiya heyəti və daimi müəllifləri tərkibinə Qafqazın, Türküstanın və Ukraynanın aşağıdakı görkəmli xadimləri daxil oldular: Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Noy Jordaniya, Aleksandr Şulqin, Ayaz İshaqi, Mustafa Çokayoğlu, Mir Yaqub Mehdiyev və digərləri.

Parisdə çap edilən "Prometey" jurnalında isə Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin aşağıdakı maraqlı məqalələri çap edilmişdi: 1) "Azərbaycan Respublikası", 1926, N1, səh. 25-31; 2) "Bolşeviklərin Şərq siyasəti", 1928, N20, səh. 10-14; N21, səh. 6-11; 3) "Qafqaz Birliyi", 1929, N36, səh. 5-7; 4) "Milli Azərbaycan hərəkatının xarakteri", 1930, N42, səh. 11-13; 5) "Siyasətçi tarixçiyə qarşı", 1931, N51, səh. 6-8.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin mühacirət fəaliyyəti". www.anl.az. www.anl.az. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2018.
2. 1 2 3 4  "Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Fransadakı fəaliyyəti". musavat.com. musavat.com. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2018.
**Tatar Milli Azadlıq *İttifaq* Partiyası** (tatar. Татар милли бәйсезлек партиясе "Иттифак", *rus.* Тататрская партия национальой независимости "Иттифак") 1990-cı ilin aprel ayında Tatarıstan MSSR-da əsası qoyulan siyasi partiya. 3 yanvar 1992-ci il tarixində rəsmi olaraq qeydiyyatdan keçmişdir. İttifaq Tatarıstanda yaradılmış ilk qeyri-kommunist partiya olaraq tarixə keçmişdir. Bu ad Çar Rusiyasının parlamentində (Duma) müsəlman partiyası olmuş İttifaqi-əl-Müslimin partiyasının şərəfinə verilmişdir.

Partiya aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirməyi qarşısına məqsəd qoymuşdur:

* Tatar xalqının dirçəlişi;
* Tatar dövlətçiliyinin bərpası;
* Tatar dövlətinin beynəlxalq birlik tərəfindən tanınması.

Partiyanın lideri Fəvziyə Bayramovadır. O, bu partiyaya 20 ildən daha çox müddətdir ki, rəhbərlik etməyə davam edir. İttifaq Partiyasının mətbu orqanı 1993-1998-ci illər aralığında fəaliyyət göstərmiş "Altın Urda" qəzeti olmuşdur.

Həmçinin bax
------------

* Tatarlar
* İttifaqi-əl-Müslimin

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-01-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-19.
**Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının viza siyasəti** — Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasına gələnlər vizadan azad olan ölkələrdən birindən gəlmirlərsə, viza almalıdırlar.

Viza siyasəti
-------------

Aşağıdakı ölkələrin vətəndaşları Dağlıq Qarabağ Respublikasına vizasız gedə bilərlər:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Ermənistan
* Belarus
* Qazaxıstan
* Qırğızıstan
* Moldova
 | * Rusiya
* Tacikistan
* Ukrayna
* Özbəkistan
 |  |

Yuxarıda göstərilən ölkələrlə yanaşı, daha üç keçmiş Sovet dövlətinin vətəndaşları Artsaxa vizasız gedə bilərlər. Tanınmamış dövlətlər birliyinin bütün üzvləri öz vətəndaşları üçün viza tələbini qaldırmağa razılaşıblar:

|  |  |
| --- | --- |
| * Abxaziya
* Cənubi Osetiya
* Dnestryanı
 |  |

Digər ölkələrin vətəndaşları Ermənistanın Dağlıq Qarabağdakı daimi nümayəndəliyindən viza ala bilərlər. İstisna hallarda, giriş vizası Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən də Xankəndidə verilə bilər. Tək 21 günlük turist vizası mövcuddur, tək və çoxlu viza maksimum bir, iki və ya üç ay müddətinə verilə bilər.

Azərbaycana getmək istəyən şəxsin pasportunda Dağlıq Qarabağ vizası, möhürü və ya ora səfər etməsi ilə bağlı hər hansı sübut olarsa, onun Azərbaycan Respublikasına girişi həmişəlik qadağan ediləcək və bu şəxs "persona non qrata" siyahısına (arzuedilməyən adam siyahısına) daxil ediləcək.

Həmçinin bax
------------

* Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası pasportu

İstinadlar
----------

1. ↑  "The procedure of foreign citizens' entry to the NKR". nkr.am (erməni). 6 yanvar 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 sentyabr 2015.
2. ↑  "The Embassy of the Republic of Azerbaijan in Romania - Consular Issues - Visa Section". bucharest.mfa.gov.az (az.). 16 iyul 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 mart 2016.
**Moldova pasportu** — Moldova vətəndaşlarına beynəlxalq səyahət üçün verilən sənəd. Pasport Dövlət Təşkilat və İnformasiya Resursları mərkəzi "Registru" tərəfindən, xaricdə isə Moldovanın xarici nümayəndəlikləri tərəfindən verilir. Pasportun etibarlılıq müddəti 7 ildir. 7 yaşa qədər uşaqlar üçün pasportun etibarlılıq müddəti 4 ildir. 2006-cı il yanvarın 1-dən Moldova vətəndaşları eyni vaxtda iki pasport almaq imkanı üçün yerli pasport idarəsinə yazılı müraciət etməlidirlər.

Moldovanın ilk biometrik pasportu 2008-ci il yanvarın 1-də verilib. Yeni məcburi Moldova biometrik pasportu 1 yanvar 2011-ci ildə buraxılıb və qiyməti 700 MDL (45 avro) təşkil edir. Pasportun çipində sahibinin qan qrupu, rəqəmsal barmaq izi və rəqəmsal şəkli var. Rəqəmsal barmaq izi 12 yaşdan kiçik uşaqlar üçün məcburi deyil. Köhnə qeyri-biometrik pasportlar istifadə müddəti bitənə qədər etibarlı olacaq, səyahət üçün isə yalnız yeni biometrik pasportlar etibarlı olacaq.

Pasport 32 səhifədən ibarətdir. Məlumat vərəqi rumın, ingilis və fransız dillərində çap olunur.

Bundan əlavə, Rumıniya Hökuməti Rumıniya əsilli Moldova vətəndaşlarına Rumıniya pasportları verir ki, bu da onlara Avropa İttifaqında və region ölkələrində vizasız səyahət etməyə imkan verir. Bu gün 120 minə yaxın Moldova vətəndaşı Rumıniya vətəndaşlığı üçün müraciət edib və Rumıniya pasportu alıb.

Avropa İttifaqı 2008-ci ildən bəri viza rejimini asanlaşdırdığı Moldova ilə vizadan azad olmaq üçün danışıqlar aparıb. 2010-cu ilin iyununda Avropa İttifaqı (Aİ) Moldova ilə vizasız səyahət danışıqlarına başlayıb. Aİ və Moldova arasında viza rejiminin sadələşdirilməsinə dair saziş 2012-ci ilin iyununda baş nazir Vlad Filat və Avropa komissarı Sesiliya Malmström tərəfindən imzalanıb. 2013-cü ilin noyabrında Avropa İttifaqı Moldova vətəndaşları üçün vizanın 2014-cü ildən ləğv edilməsini təklif edib.

Biometrik pasportu olan Moldova vətəndaşları 28 aprel 2014-cü il tarixindən etibarən Şengen zonasına daxil olarkən vizadan azad ola bilərlər.

Henley Viza məhdudiyyətləri indeksinin 2016-cı il hesabatına əsasən, Moldova vətəndaşları sərhəd qapısında vizalı və ya vizasız 101 ölkəyə səyahət edə bilərlər. Bu yolla Moldova vətəndaşları dünyada səyahət azadlığına görə 52-ci yerdədirlər.

Moldova vətəndaşlarının vizasız və ya sərhəd qapısında viza alaraq səyahət edə biləcəyi ölkələr.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Visa Liberalization Recommended For Moldova". rferl.org. 2 mart 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 fevral 2014.
2. ↑  "Moldova vizeden muaf". yeniasya.com.tr (türk). 29 aprel 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 aprel 2014.
3. ↑  "The Henley & Partners Visa Restrictions Index 2016" (PDF). henleyglobal.com. 2 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 12 mart 2016.
Ümumi yayılması
---------------

İranda təbii arealı vardır.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Lerik, Lənkəran, Masallı ilə Yardımlı arasında olan Viləşçay vadisində, Yuxarı Qarabağda və Daşaltı meşələrində rast gəlinir.

Statusu
-------

Nəsli kəsilmək təhlükəsində olan relikt növdür. CR A1ab; B1bc (iii,iv).

Bitdiyi yer
-----------

Enliyarpaqlı meşələrin alt yarusunda daha çox rast gəlinir.

Təbii ehtiyatı
--------------

Arealı geniş deyildir.

Bioloji xüsusiyyətləri
----------------------

Həmişəyaşıl, yarpaqları növbəli düzülüşlü, ağac və ya koldur. İki və ya birevli bitkidir. Budaqlarının qabığı ağımtıl-bozdur, zoğları qonurumtuldur, qısa tüklüdür. Yarpaqları 2-7 sm uzunluqda, 1-3 sm enində olur, həmişəyaşıl, dərivarı, üstdən tünd yaşıl, parlaq, kənarları oyuqdişlidir. Damarların toru yarpağın üst hissəsində aydın nəzərə çarpır, yan damarlar 4-6 cütdür. Yarpaq saplaqları qısa olub, 5–6 mm uzunluqdadır. Çiçəkləri bir və ya ikicinsli, xırda, yaşılımtıl-ağ, 4-5 üzvlüdür. Yumurtalığı üst, 4-5, çox yuvalıdır. Meyvəsi 2-4 (bəzən 9) çəyirdəkli olub, bərk və yağlıdır. Meyvəsi qırmızıdır, 7–9 mm uzunluğunda, 6–7 mm enindədir. Çəyirdəkləri ensiz, güclü görünən qabırğacıqlı və yan tərəfdən tillidir. May ayında çiçəkləyir, sentyabr-oktyabrda meyvəsi yetişir.

Çoxalması
---------

Təbiətdə əsasən vegetativ yolla çoxalır.

Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
---------------------------------------

Başlıca olaraq insan fəaliyyəti və toxum keyfiyyətinin aşağı olmasdır.

Becərilməsi
-----------

Mədəni halda becərilir.

Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
-------------------------------

Azərbaycanın "Qırmızı kitabı"na daxil edilmiş, milli park və dövlət qoruqlarında qorunur.

Zəruri qoruma tədbirləri:
-------------------------

Yasaqlıqların yaradılması vacibdir.

Ədəbiyyat
---------

* Деревья и кустарники СССР. Т.4. 1958.;
* Флора Азербайджана. т.6.1955;
* Azəraycanın ağac və kolları. III cild. 1970;
* Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər.2005;2006;2008;
* Azərbaycanın nadir və nəsli kəsilməkdə olan oduncaqlı bitkilərinin in sutu və ex situ şəraitində bioekoloji xüsusiyyətlərinin reproduksiyasının və repatriasiyasının elmi əsasları, b.e.d. alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya. Bakı. 2011

Məlumat mənbəsi
---------------

* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.

 Arxivləşdirilib 2019-11-17 at the Wayback Machine

  


|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q17251978
* GBIF: 5534215
* GRIN: 458868
* IPNI: 83382-1
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:83382-1
* WFO: wfo-0000729498

 |
**Sindi** (est. Sindi) - Estoniyada şəhər, Pyarnunun sputnik hesab edilir. DYS-dən 21 km. məsafədədir.

Tarix
-----

Sindi ətrafında arxeoloji qazıntılar nəticəsində (1965), mezolit dövrünə aid Pulli yaşayış məntəqəsi aşkar olunmuşdu. Bu Estoniya ərazisində aşkar edilmiş ən qədim yaşayış məntəqələrindəndir. Hipoteza əsasında məlum olmuşdur ki, Pulli Kund mədəniyyətinə aiddir. 
Sindi öz adını 1565-ci ildə, ətrafda malikanəsi olan Klaus Zindt adlı şəxsin adından götürülüb. 1601-ci ildən şəhər Suria, 1638-ci ildən isə Zintenhof adlanırdı. 

* 
* 
* 
* 

### Sindi şəhərinin əhalisinin siyahıyaalınması və etnik tərkibi

| Əhali | 1970 | 1979 | 1989 | 2000 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| faiz | % | faiz | % | faiz | % | faiz | % | faiz | % |
| **Ümumi** | **3908** | **100** | **4428** | **100** | **4548** | **100** | **4179** | **100** | **4076** | **100** |
| estonlar | 3255 | 83,29 | 3235 | 73,06 | 3268 | 71,86 | 3300 | 78,97 | 3304 | 81,06 |
| ruslar | 426 | 10,90 | 901 | 20,35 | 965 | 21,22 | 656 | 15,70 | 605 | 14,84 |
| ukraynalılar | 38 | 0,97 | 89 | 2,01 | 116 | 2,55 | - | - | 60 | 1,47 |
| finlər | 53 | 1,36 | 87 | 1,96 | 83 | 1,82 | - | - | 33 | 0,81 |
| beloruslar | 21 | 0,54 | 27 | 0,61 | 35 | 0,77 | - | - | 12 | 0,29 |
| digər | 115 | 2,94 | 89 | 2,01 | 81 | 1,78 | 223 | 5,34 | 62 | 1,52 |
**"Vostok"** — Yer kürəsi ətrafı orbitdə uçuşlar üçün nəzərdə tutulmuş "Vostok" seriyasından olan birpilotlu kosmik gəmilər üçün sovet kosmik proqramıdır. Onun sınaqdan keçirilməsi zamanı kosmonavt Yuri Alekseyeviç Qaqarin 1961-ci il aprelin 12-də "Vostok-1" gəmisində kosmosa uçan ilk insan olmuşdur.

Tarixi
------

1957-ci ilin yazında Sergey Korolyov öz BKT çərçivəsində yerin ilk süni peyklərinin yaradılması üzrə işlərin aparılması üçün 9 saylı xüsusi şöbəni təşkil edir. Şöbənin başçısı Korolevin silahdaşı Mixail Klavdiyeviç Tixonravov seçilir. Tezliklə süni peyklərin yaradılması ilə yanaşı, şöbədə pilotlu peyk-gəminin yaradılması məsələsi üzrə tədqiqatlar aparılmağa başlandı. Raket daşıyıcı korolevski "R-7" olmalı idi. Hesablamalar göstərdi ki, o, üçüncü pillə ilə təhciz olunmaqla aşağı Yer kürəsi ətrafı orbitə 5 tona qədər yük apara bilər.
Pilotlu gəminin yaradılması işləri atmosferdə eniş, etibarlı istilik müdafiəsi, yüksək səsli aerodinamika və s. kimi yeni sahələrin dərindən öyrənilməsini tələb edirdi.

Vistok proqramının uçuşları
---------------------------

* Vostok-1
* Vostok-2
* Vostok-3
* Vostok-4
* Vostok-5
* Vostok-6

İstinadlar
----------

1. ↑  
Космонавтика: энциклопедия. М.: Советская Энциклопедия. 1985.
Java proqramlaşdırma dilində, dəyişənlərin tipləri iki yerə bölünür. 

1. **Primitiv** tipli dəyişənlər. 

2. **Referans** tipli dəyişənlər.

**Primitiv tipli dəyişənlər:**

Javada səkkiz ədəd primitiv dəyişənlər mövcuddur. Bunlar **byte**, **short**, **int**, **long**, **float**, **double**, **boolean** və **char** tipləridir. Bunlardan byte, short, int və long tiplərinin dəyərinə tam ədəd (yalnızca tam rəqəm) vermək olur. float və double tiplərinin qiymətinə kəsrli ədəd (məsələn: 1,3) vermək olur. boolean tipi biraz fərqli olaraq sadecə true (doğru) və false (yanlış) qiymətlərini alır. char (character) tipinə isə tək dırnaq içərisində bir simvoldan ibarət dəyər vermək olar.

| Tipin adı | Minimum dəyər | Maksimum dəyər | Varsayılan (Default) | Ölçü |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| byte | -128 | 127 | 0 | 8 bit +/- |
| short | -32768 | 32767 | 0 | 16 bit +/- |
| int | -2147483648 | 2147483647 | 0 | 32 bit +/- |
| long | -9223372036854775808 | 9223372036854775807 | 0 | 64 bit |
| float | -1.40239846e-45 | 3.40282347e+38 | 0.0 | 32 bit IEEE float |
| double | -4.94065645841246533e-324 | 1.79769313486231570e+308 | 0.0 | 64 bit IEEE float |
| boolean | false | true | false | N/A |
| char | \u0000 | \uffff | \u0000 | 16-bit Unicode |

İstinadlar
----------
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: K2 (dəqiqləşdirmə).

**Çoqori**, (və ya K2, Dapsanq, Qoduin-Osten) urdu کے ٹو,hind के२) (8611 m  — hündürlüyünə görə dünyada Everestdən sonra ikinci ən hündür dağ zirvəsi. Türk dünyasını ən hündür dağ zirvəsi. Himalaydan şimal-qərbdə daha dəqiq Kəşmir (Pakistan nəzarətində olan şimal ərazilər) və Çinin (Sintzyan) sərhədində Baltoro dağ silsiləsində yerləşmişdir. Qaraqorum dağ sistemimə aid edilir.

Tarixi
------

Çoqori dağı 1856-cı ildə avropa ekspedisiya qrupu tərəfindən aşkar edilmişdi. Dağ Qaraqorumun ikinci zirvəsi kimi "K2" olaraq göstərilmişdi. Zirvələr, K1, K3, K4 və K5 şəklində göstərilmişdir. Zaman keçdikcə adı dəyişdirilmiş və hal-hazırda bu zirvələrin adı müvafiq olaraq Maşerbrum, Broud-pik, Qaşerbrum II və Qaşerbrum I adlanır. O zaman K2 zirvəsinin adı avropalılara məlum deyildi. Tarixən belə yarandı ki, K2-in texniki adı Avropa ədəbiyyatlarında sıx istifadə olundu və məşhurlaşdı.. 1950-ci ilə qədər SSRİ xəritələrində bu dağın adı Qoduin-Osten kimi göstərilirdi və daha sonralar isə Çoqori olaraq göstərildi.
Zirvəyə ilk dəfə 1902-ci ildə Oskar Ekkenşteyin və Alister Krouli qalxmaq istəyirdi, lakin alpinistlər zirvəyə qalxa bilmədilər. Zirvə ilk dəfə 1954-cü ildə Ardito Desionun başçılığı altında italyan ekspedisiyası tərəfindən fəth edilmişdir. 31 iyul italyan alpinistləri Lino Laçedelli və Akille Kompanoni K2 zirvəsinə qalxdılar.

Çoqoriyə qalxmış ilk qadın Polşa alpinisti Vanda Rutkeviç (1986) idi.

Bir vaxt dağ dünyada ən yüksək hesab edilirdi. "K-2" amerika ekspedisiyası 6 mart 1987-ci ildə bildirdi ki, peyk ölçülərinə əsasən, dağın hündürlüyü daxildə 8858-dən 8908 m-ə qədərdir, bununla da o dünyada ən yüksək zirvədir. 13 avqust 1987-ci ildə bu ölçülər Çin topoqrafları tərəfindən təkzib edilmişdir. Onlar, Everest zirvəsini 8848 metr və Çoqori dağını 8611 metr müəyyən etmişdilər.

Mənbə
-----

1. ↑  "Peakbagger.com". 2016-11-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-03-25.
2. ↑  peakbagger.com.
3. ↑  *Китай. Справочная карта*. Масштаб 1:6 000 000. М. Роскартография, 2008
4. ↑  "K2 Tarixi". 2010-02-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-03-25.
5. ↑  "55 лет назад альпинисты впервые взошли на Эверест". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-03-25.
6. ↑  "Facts about China: World and Asia Records". 2012-09-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-03-25.

Xarici keçidlər
---------------

* ***Azərbaycan Alpinizm Federasiyası**.* "K-2 (Çoqori) zirvəsində mövsümündə faciə, uğursuzluq və uğur (?!)" (az.). aaf.az. İstifadə tarixi: 2008-08-18.[*ölü keçid*]

| ⛭Səkkizminliklər |
| --- |
| Şişabanqma | 

Everest — 8848 m,
K2 — 8611 m,
Kançencaqra — 8586 m,
Lhotze — 8516 m,
Makalu — 8481 m,
Ço-Oyu — 8188 m,
Dhaulagiri — 8167 m,
Manaslu — 8156 m,
Nanga Parbat — 8126 m,
Annapurna I — 8091 m,
Gaşerbrum I — 8080 m,
Broud-Pik — 8051 m,
Gaşerbrum II — 8035 m,
Şişabanqma — 8027 m

 | Everest |
**Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin nəzdində Sosial-İqtisadi Kollec** (Əvvəki adı:**Bakı Dövlət Sosial-İqtisadi Kolleci**) — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan orta-ixtisas təhsili müəssisəsi.

Tarixi
------

Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Sovetinin 23 noyabr 1965-ci il tarixli 747 saylı qərarı və Azərbaycan Respublikası Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin 7 may 1966-cı il tarixli 128 saylı əmri ilə Bakı Plan-İqtisad Texnikumu yaradılmışdır.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin "Orta ixtisas təhsili müəssisələri şəbəkəsinin təkmilləşdirilməsi haqqında" 26 avqust 2002-ci il tarixli 140 saylı qərarına əsasən Baki Plan-İqtisad Texnikumunun bazasında Bakı Dövlət Sosial-İqtisadi Kolleci fəaliyyətə başlamış, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 2 sentyabr 2002-ci il tarixli 855 saylı əmrinə əsasən Kollecdə 13 ixtisas üzrə mütəxəssis hazırlığına icazə verilmişdir. Kollec 11 avqust 2005-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyata alınmışdır (Dövlət qeydiyyatı şəhadətnaməsi № 11.05-A1-432).

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin11 iyul 2020-ci il tarixli 250 nömrəli "Bakı İdarəetmə və Texnologiya Kollecinin, Bakı Qida Sənayesi Kollecinin, Bakı Dövlət Sosial-İqtisadi Kollecinin, Bakı Humanitar Kollecinin, Bakı Dövlət İqtisadiyyat və Humanitar Kollecinin, Sumqayıt Musiqi Kollecinin, Gəncə Dövlət Regional Kollecinin, Lənkəran Dövlət Humanitar Kollecinin, Şəki Dövlət Regional Kollecinin yenidən təşkili və Azərbaycan RespublikasıNazirlər Kabinetinin 2011-ci il 15 iyul tarixli 118 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumların Siyahısı"nda dəyişiklik edilməsi haqqında" qərarı ilə Bakı Dövlət Sosial-İqtisadi Kolleci Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin nəzdində publik hüquqi şəxs statusuna malik olan Sosial-İqtisadi Kollecə çevrilmə yolu ilə yenidən təşkil edildi.

İxtisaslar
----------

Hal-hazırda Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə subbakalavr hazırlığı aparılır:

* Arxiv işi və kargüzarlıq;
* Mühasibat uçotu;
* Maliyyə işi;
* Vergi işi;
* Bank işi;
* Avtomatlaşmış sistemlərin və hesablama texnikasının proqram təminatı;
* Sosial iş.

İstinadlar
----------

1. ↑  *""Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumların Siyahısı"nın təsdiq edilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 15 iyul 2011-ci il tarixli, 118 nömrəli **Qərarı**. Arxivləşdirilib 2018-12-29 at the Wayback Machine  (az.)
2. ↑  *"Orta ixtisas təhsili müəssisələri şəbəkəsinin təkmilləşdirilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 26 avqust 2002-ci il tarixli, 140 nömrəli **Qərarı**. Arxivləşdirilib 2021-05-07 at the Wayback Machine  (az.)
3. ↑  "Arxivlənmiş surət" (PDF). 2021-04-20 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-07-11.

Xarici keçidlər
---------------

* Bakı Dövlət Sosial-İqtisadi Kolleci Arxivləşdirilib 2014-07-02 at the Wayback Machine bilgi.az saytında  (az.)
**Nayrobi** — Keniyanın paytaxtı.

1899-cu ildə qurulmuş, 1905-ci ildə isə ölkənin paytaxtına çevrilmişdir. Eyni zamanda Nairobi əyalətinin də mərkəzidir. Ölkənin cənubundakı Nayrobi çayı sahilində qurulan şəhər dəniz səviyyəsindən 1661 metr hündürlükdədir. Şəhər Şərqi Afrikanın əhalisinə görə ən böyük şəhəridir. 1999-cu il siyahıya alınmaya görə əhalinin sayı 2.143.254 nəfər olmuşdur. 1899-cu ildə şəhər bir dəmiryol stansiyası kimi qurulmuş, lakin tez bir müddətdə böyüyərək nəinki Keniyanın, eyni zamanda Şərqi Afrikanın ən böyük şəhəri olmuşdur.

Nairobi şəhəri bu gün Afrikanın ən mühüm siyasi və maliyyə mərkəzlərindən biridir. Bir çox şirkətə və təşkilata ev sahibliyi edən Nairobi, iş və mədəniyyət baxımından əhəmiyyətli bir mərkəzdir. Qloballaşma və Dünya Şəhərləri İş Qrupu və Şəbəkəsi (The Globalization and World Cities Study Group and Site — GaWC) Nairobidə gözə çarpan bir ictimai mərkəzdir. Yerli dildə Nairobi, "yaşıl və sulu yer" mənasını verməkdədir.

2019-cu il siyahıyaalınmasına görə, Nayrobinin inzibati ərazisində 696 km 2 (269 kv mi) ərazidə 4,397,073 sakin yaşayırdı.

Nayrobi Keniya Parlament Binasına və minlərlə Keniya biznesinə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ətraf Mühit Proqramı (BMT Ətraf Mühit) və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nayrobidəki Ofisi (UNON) daxil olmaqla 100-dən çox böyük beynəlxalq şirkət və təşkilatlara ev sahibliyi edir. Nayrobi biznes və mədəniyyət üçün qurulmuş mərkəzdir. Nairobi Qiymətli Kağızlar Birjası (NSE) Afrikadakı ən böyük və qitədəki ikinci ən qədim birjalardan biridir. Gündə 10 milyon ticarət edə bilən ticarət həcminə görə Afrikanın dördüncü ən böyük birjasıdır. Böyük bir oyun ehtiyatı olan Nayrobi Milli Parkı da var. Nayrobi hazırda Nayrobi Metropolitan Xidmətinin tabeliyindədir.

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Open Directory Project |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Britannica (11-th) · Britannica (onlayn) · Treccani · Universalis |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNE: XX453921 · BNF: 118650453 · GND: 4041172-2 · ISNI: 000000010791732X · LCCN: n79011090 · NDL: 00628843 · NKC: ge432139 · VIAF: 264835402 · WorldCat VIAF: 264835402 |

 |

| ⛭Afrika paytaxtları |
| --- |
| Afrika paytaxtları | Abuca | Akkra | Antananarivu | Bamako | Bangi | Banjul | Bisau | Brazzavil | Bujumbura | Cibuti | Cuba | Dakar | Dodoma | Əddis-Əbəbə | Əlcəzair | Əsməra | Fritaun | Harare | Xartum | Kampala | Kiqali | Kinşasa | Konakri | Librevil | Lilonqve | Lome | Luanda | Lusaka | Maseru | Malabo | Maputu | Mbabane | Moqadişo | Monroviya | Moroni | Nayrobi | Ncamena | Niamey | Nuakşot | Port-Lui | Porto-Novo | Praya | Pretoriya | Qaborone | Qahirə | Rabat | San-Tome | Tripoli | Tunis | Uaqaduqu | Viktoriya | Vindhuk | Yamusukro | Yaunde |
| Digər ərazilər | Ceymstaun | Sen-Deni |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Keniya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Xınalıq tarix-etnoqrafiya muzeyi** — 2001-ci ildə Azərbaycan Respublikası, Quba rayonunun Xınalıq kəndində yaradılmış muzey.

Muzeyin girişindəki lövhə.
Xınalıqın köklü və nəcib ailələrindən gələn Xəlilrəhman Cabbarovun rəhbərliyi altında yerli əhalinin köməyi ilə kəndə qurduqları muzeydə çox maraqlı əsərlər nümayiş etdirilir. Xınalığın qədim dövrlərindən qalmış arxeoloji və etnoqrafik materiallar, o cümlədən kilim və xalçalar, gil və mis qablar, müxtəlif ev və məişət əşyaları, daş kitabələr və daha bir çox əşyalar Xınalığa gələnlərə burada vaxtı ilə mövcud olmuş yüksək bir mədəniyyətdən xəbər verir. 160 kvadratmetrlik iki zaldan ibarət olan bu muzey, sanki "Muzey içərisində muzey"dir.

Muzeydə diqqət çəkən ən önəmli bölmə əlyazma kitabların olduğu hissədir. XV əsrdən XX əsrin əvvəllərinə qədər tarixləşən bu kitablar sovet dövrünün qorxusundan damlarda, qəbirlərdə saxlanılmış və müstəqillik dövründə ortaya çıxarılmış qiymətli əlyazma əsərlərdir. Burada olan kitablardan aydın olur ki, kəndin keçmişi elmlə sıx bağlı olub, vaxtı ilə Xınalığın mühüm bir elmi mərkəz olduğundan xəbər verir. Tarix, dil, məntiq, riyaziyyat, təbabət kimi elmlərə aid olanlar ilə birlikdə fiqh, kəlam, təfsir, hədis kimi dini elmlərlə əlaqəli yüksək səviyyəli kitabların varlığı bunu sübut edir. Bu qiymətli əsərlərin tədqiq edilərək kataloqunun hazırlanması ve nadir nüsxələrin surətlərinin çıxarılması təcili görülməli işlərdir.

Kənd ağsaqqallarının deyiminə görə bu yerlərə İstanbul, İzmir kimi şəhərlərdən çox sayda kitablar gətirilirmiş.

Həmçinin bax
------------

* Xınalıq
* Xəlilrəhman Cabbarov

Mənbə
-----

* **Əmirxanov S.**, *Xınalıq - açıq səma altında muzey*

| ⛭**Xınalıq** |
| --- |
| Xınalıq kəndi  • Xınalıqlılar  • Xınalıq dili  • Xınalıq xalçaları  • Xınalıq mətbəxi  • Xınalıq pendiri  • Əbu Müslim məscidi  • Xınalıq Dövlət tarix-memarlıq və etnoqrafiya qoruğu  • Xınalıq tarix-etnoqrafiya muzeyi  • "Xınalıq" qəzeti  • Xınalıq mahalı  • Qırx Abdal piri  • Xınalıq dağı  • Alxas bulağı  • Xınalıq kurqanları |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Muzey** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: Poluxov.

**Nazim Şamil oğlu Poluxov** (22 mart 1960, Sadaxlı, Marneuli rayonu) — Azərbaycan inşaatçısı, texnika üzrə fəlsəfə doktoru (2006).

Həyatı
------

Nazim Poluxov 1960-cı il martın 22-də Gürcüstanın Marneuli rayonunun Sadaxlı kəndində anadan olmuşdur. 1977-ci ildə kənd orta məktəbini, 1982-ci ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun inşaat fakültəsini bitirmişdir. 1982–1994-cü illərdə "Bakıdövlətlayihə" İnstitutda müxtəlif mühəndis vəzifələrində işləmişdir.

1994-cü ildən başlayaraq müxtəlif özəl şirkətlərdə mühəndis vəzifələrində işləmişdir. Azərbaycanda tikilən yüzlərlə yüksəkmərtəbəli yaşayış binalarının və ictimai təyinatlı binaların konstruktiv layihələrinin müəllifidir. Bakı şəhərində C. Cabbarlı küçəsində ilk dəfə ən dərin — 5 mərtəbəli yeraltı avtomobil dayanacağı olan 18 mərtəbəli inzibati binanın konstruktiv layihəsinin müəllifidir.

2006-cı ildə "Dəmir-beton yatıq qabıqların kontur konstruksiyaların sərtliyindən asılı olaraq zəlzələyə davamlılığının tədqiqi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib texnika elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alımışdır. Onlarla elmi məqalələrin müəllifidir.

2008-ci ildən "Bakı Dövlət Layihə Institutu"nun baş konstruktorudur.

İstinadlar
----------

1. ↑  - **elibrary.az** saytı  (az.) [*ölü keçid*]
2. ↑  Konstruktor şöbəsinin əməkdaşları: Nazim Poluxov Arxivləşdirilib 2019-09-15 at the Wayback Machine — **bdli.az** saytı  (az.)]

Mənbələr
--------

1. İlyas Adıgözəlli."Borçalının Sadaxlı dünyası". Bakı, 2014, səhifə 300–302.
2. İlqar İsbatov, Elçin Əliyev."Bakı Dövlət Layihə İnstitutu". Bakı,2012, səhifə 290.
3. Bəhram İbrahimov, Zərbalı Mirzə. "Azərbaycan Tikinti Kompleksinin Ensiklopediyası". Bakı,2014, səhifə 156–160.
**Reünyon** (*fr.* La Réunion Fransızca tələffüz: [la ʁe.y.njɔ̃]) — Fransanın xarici departamentlərindən biri. Hind okeanının qərb hissəsində eyni adlı adada yerləşir. Reünyon Maskaren adaları arasında ən böyüyüdür. Adanın uzunluğu 75 km-dir. Bu vulkan mənşəli adanın çox hissəsini dağlar tutur, onlardan ən hündürü adanın mərkəzində olan Piton-de-Nej dağıdır (3069m).

Coğrafiyası
-----------

Ada tropik iqlim qurşağında yerləşsə də, yüksəkliyə doğru hava sərinləşir, yağıntıların miqdarı yüksəklikdən asılı olaraq dəyişir. Cənub və şərqdə leysan yağıntıları ildə 4000 mm, şimalda və qərbdə isə il ərzində 1000 mm-ə qədər rütubət gətirir. Ada siklonların müntəzəm olaraq hərəkət etdiyi zonada yerləşir və güclü leysan yağması ilə müşahidə olunur.

İqtisadiyyatı
-------------

Təsərrüfatda kənd təsərrüfatı məhsullarının becərilməsi üstünlük təşkil edir. Adada şəkər qamışı becərilən əsas bitkidir, həmçinin rom, vanil, efir yağı da ixrac edilir.

Turizm
------

1988-ci ildən turizm yüksək sürətlə inkişaf edir. Gözəl landşaftı, qumlu çimərlikləri turist axınına səbəb olur.

Din
---

Adanın mərkəzi olan Sen-Deni tolerant bir şəhərdir. Burada məscidlər və kilsələr qonşuluqda yerləşir. Adaya müxtəlif dövrlərdə ərəblər, portuqallar və fransızlar sahiblik ediblər. Hazırda burada müxtəlif dinlərə ibadət edən davranış qaydaları, adət-ənənələrinə görə tamamilə fərqlənən insanlar yaşayırlar.

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  Populations légales 2021. Fransa Statistika və İqtisadi Araşdırmalar üzrə Milli İnstitutu, 2023.
3. 1 2 3 4  Reyunyon, Fransanın Hind okeanında bir parçası Arxivləşdirilib 2016-02-05 at the Wayback Machine. milli.az, 03.02.2016  (az.)

| ⛭Fransa Fransa |
| --- |
| Regionlar | Akvitaniya  • Aşağı Normandiya  • Bretan  • Burqon  • Elzas  • Franş-Konte  • İl-de-Frans  • Korsika  • Lanqedok-Russilyon  • Limuzen  • Lotaringiya  • Cənub-Pireneylər  • Nor-Pa-de-Kale  • Overn  • Luara torpaqları  • Pikardiya  • Puatu-Şaranta  • Sentr  • Şampan-Ardenn  • Yuxarı Normandiya  • Provans-Alp-Kot-d'Azür  • Rona-Alplar |  |
| Regionlar (2016) | Bretan  • Burqundiya – Franş-Konte  • Qrand Est  • İl-de-Frans  • Korsika  • Mərkəz – Luara vadisi  • O-de-Frans  • Normandiya  • Oksitaniya  • Overn – Rona – Alplar  • Luara torpaqları  • Provans-Alp-Kot-d'Azür  • Yeni Akvitaniya |
| Dənizarxasılar | Fransa Qvianası  • Martinika  • Mayotta  • Qvadelupa  • Reünyon  • Fransanın Cənub və Antarktika əraziləri |
**Tretyakov Qalereyası** — Rusiyanın ən böyük muzeylərindən biri, Moskvada yerləşir. O, rus incəsənətinin simvoludur. Qalereya dəyərli rus kolleksiyalarına və daha sonra sovet incəsənəti və mədəniyyətinə, əlli mindən çox rəngkarlıq, qrafika, heykəltaraşlıq və tətbiqi incəsənət nümunələrinə malikdir.

Tarixi
------

Tretyakov Qalereyasının tarixi 1856-cı ildən başlanır. Moskvanın tanınmış taciri Pavel Tretyakov öz ilk rəngkarıq işlərini rus rəssamlarından alır və bununla ən gözəl incəsənət əsərlərinin kolleksiyası onun həyatının işinə çevrilir.

Tretyakov sayəsində Qalereya rus peredvijniklərinin-XIX əsrin II yarısında rus rəssamlar məktəbinin üzvlərinin ən yaxşı kolleksiyalarının sahibinə çevrildi. İlya Rupin(onun "Dəhşətli İvan və onun oğlu" əsəri daxilolmaqla), Perov, Kramskoy, N.Ge, Savrasov, Şişkin, Vasnetsov, Vereşşaqin, Serov, Aleksandr İvanov (oz kətan üzərində məşhur əsəri "İsanın insanlardan əvvəl təzahür etməsi" ilə) və başqaları Rus incəsənətinin öncülləri idilər.XII-XⅦ əsrlərin qədim Rus ikona rəngkarlığı,Andrey Rublyovun məşhur "Üçlük" əsəri Qalereyaya daxil edildi.

1892-ci ildə Tretyakov öz qalereyasını Moskvaya bağışladı. Sonralar bu Qalereya onun şərəfinə "Tretyakov Qalereyası" adlandırıldı. Unikal muzey əldə edən dünya şöhrətli Moskva şəhəri bu vaxtdan sonra dünya maştabında mədəni missiyanı gerçəkləşdirməyə başladı. Qalereya ümumicəmiyyət mülkiyyətinə çevrildi.

Tezliklə o, yalnız Rusiya deyil, həm də Avropada şöhrət qazandı.

Oktyabr inqilabından sonra SSRi-ni təşkil edən Respublikalarının rəssamları da bu Qalereyada əsərlərini sərgiləmək şansı qazandılar.Ölkənin hər yerindən ən məşhur rəssamların ən gözəl əsərləri Qalereyaya daxil edildi. İndi məşhur Rus rəssamları Rokotov, Brevlov, Vrubel, Konenkov, Valentin İvanov, Milkinov, Anikuşinin əsərlərinin yanında həmçinin T.Salahov, M.Abdullayev, S.Bəhlulzadə, T.Nərimanbəyov və s. kimi görkəmli Azərbaycan rəssamlarının əsərlərini də görmək mümkündür.

Qalereyada incəsənət sərgilərindən başqa depo,əlyazmalar bölməsi,böyük kitabxana və fotokolleksiya da var.

Qeydlər
-------

* Arxivləşdirilib 2011-11-03 at the Wayback Machine
*

Xarici keçidlər
---------------

* 
* 
* Arxivləşdirilib 2008-05-02 at the Wayback Machine



1. ↑  .
2. ↑  .
**Azərbaycanın Təbriz Baş Konsulluğu** — Azərbaycan Respublikasının İranın Təbriz şəhərindəki siyasi və diplomatik nümayəndəliyi.

Tarixi
------

Azərbaycanın Təbriz Baş Konsulluğunun yaranma tarixi 1992-ci il avqustun 19-dan başlayır. Həmin gün Azərbaycan Respublikası ilə İran İslam Respublikası arasında diplomatik əlaqələrə əsaslanaraq, iki dövlət arasında Təbriz və Naxçıvan şəhərlərində Baş konsulluqların təsis edilməsi haqqında protokol imzalanmışdır.

Baş konsul
----------

Əli Fikrət oğlu Əlizadə İran İslam Respublikasının Təbriz şəhərində Azərbaycan Respublikasının baş konsulu təyin olunmuşdur.

Yeri
----

Konsulluğun binası Təbriz şəhərindəki Arif xiyabanında yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "tabnak Portekiz xaber Acansı(farsca)". 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-15.
2. ↑  "İran İslam Respublikasının Təbriz şəhərində Azərbaycan Respublikası Baş konsulluğunun təsis edilməsi barədə" Arxivləşdirilib 2023-06-30 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 26 avqust 1992-ci il tarixli, 294 nömrəli Qərarı  (az.)
3. ↑  "azərbycani prezident ilham əliyev (tarix:06 iyul 2010)". 2013-10-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-15.
4. ↑  "ulduzdəştşərqşirkətı(farsca)". 2014-05-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-15.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycanın İran səfirliyi
* İranın Naxçıvan Baş Konsulluğu
**Aydaşı** – Na-K-lu alümosilikat mineralıdır. Kimyəvi formulu (Na, K)AlSi3O8-dir. Ortoklazın şəffaf, rəngsiz növüdür. Mineral həmçinin **adulyar** (İsveçrədə Adula dağ yatağın adına görə) kimi də tanınır.

Etimologiya
-----------

Tarixi
------

Geologiya
---------

### Formasiya

Yataqları
---------

Aydaşının yataqları əsasən Qərbi Azərbyacanda Göyçə gölü ətrafında, Avstraliya, Avstriya Alpları, Meksika, Madaqaskar, Norveç, Polşa, Hindistan, Şri-Lanka və ABŞ-dadır.

Adulyarlaşma
------------

Andezit-bazalt tərkibli vulkanitlərin metasomatoz nəticəsində dəyişilərək başqa minerallarla yanaşı adulyarın əmələgəlmə prosesi. Adulyarlaşma adətən müasir vulkanların solfatar fəaliyyəti sayəsində baş verir. Adulyarlaşma propillit və törəmə kvarsit formasiyaları üçün səciyyəvidir. Qızıl, gümüş, civə, sürmə və b. metal filizlərinin çökməsini müşayiət edən kvars-adulyar-serisit tərkibli metasomatitləri əmələ gətirir. Nisbətən az dərinliklərdə propilitlərin aşağı temperaturlu adulyar fasiyası və daha aşağı temperaturda isə seolit fasiyası əmələ gəlir. Adulyarlaşma alp tipli damarlar üçün də səciyyəvidir.

Mənbə
-----

Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press. 2006. 679 səhifə.

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-10-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-03.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-04-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-03.
**Çenqyanq körpüsü** və ya **Külək və yağış körpüsü** — Çində körpü

Tarixi
------

Körpü 1912-ci ildə Çində etnik azlıq olan Dun əhalisi tərəfindən tikilmişdir.

Quruluşu
--------

Körpü Çinin Quansi əyalətində yerləşir. Dağlar və düyü tarlaları ilə əhatə olunmuş bu körpü Lindsay çayının sahillərini birləşdirir. Ənənəvi Çin memarlığı bu tikiliyə möhtəşəm görüntü qazandırır və ən maraqlısı isə odur ki, bu körpünün tikintisində bir mismardan belə istifadə olunmayıb. Körpü sadəcə bir neçə memarlıq fəndləri vasitəsilə quraşdırılmışdır. 5 ayrı hücrədən ibarətdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Müasir dövrün möhtəşəm körpüləri. Arxivləşdirilib 2013-05-04 at the Wayback Machine  (az.)
2. ↑  "People celebrate 100th anniversary of bridge completion in SW China". Global Times. 2012-12-02. 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 may 2013.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Çin ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Zəylik alunit yatağı** — dünyada ən böyük alunit yataqlarından biri ola­raq, filizləşmənin miqyasına, yaranma şəraitinə və layşəkilli yatımına görə çox nadirdir və Azərbaycan Respublikasının və dünyanın başqa yataqla­rından kəskin surətdə fərqlənir. Yataq Daşkəsən sinklinalının orta və üst yura vulkanogen və vulkanogen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş şimali-şərq qanadında yerləşir və sənaye ehtiyatları 170 mln. tondan çoxdur.

Minerallar paragenezinə alunit, kaolinit (dikkit), kvars, xalsedon, pirofillit, serisit, diaspor, züniit, korund, hematit və flüorit daxildir. Hipergen minerallardan qalluazit, limonit, tək-tək hallarda isə kalsit, gips və başqa­larına rast gəlinir.

Yataq Daşkəsən rayonunda, Quşçu körpüsündən 18 km məsafədə yerləşir. Azərbaycanda ən iri faydalı qazıntı obyektlərindən biri və istismar edilən yeganə alunit yatağıdır.

Zəylik alunit yatağı Gəncə Gil-Torpaq Kombinatının mineral-xammal bazası kimi 1964-cü ildən istismar olunur 1990-cı ilin əvvəllərinə qədər istismar olunmuşdur. Yatağın qalıq ehtiyatları 160 mln. tondan çoxdur. Yataq SSRİ ərazisində alüminium xammalı kimi istismar olunan yeganə yataq olmuşdur.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikasının geoloji irsi. Bakı: Nafta-Press, 2013.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Azərbaycan Coğrafiya Cəmiyyəti,* AZƏRBAYCANIN FAYDALI QAZINTILARI, 2023-02-03 tarixində arxivləşdirilib, İstifadə tarixi: 2023-12-24
2. ↑  *Səfərov, Elnur.* Kiçik Qafqazın faydalı qazıntı yataqları. Bakı: "Apostrof" nəşriyyatı. 2012. 23.
3. ↑  *Cəfərov, Allahverdi.* "Milyonlar səltənəti...Vanadium və qallium kimi metallarımız da var". Zaman. 8–9 fevral 2011. səh. 9.
4. ↑  *Azər Şükürov.* "Ağır sənaye. Dağ-mədən sənayesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında yeri və rolu" (PDF). Geo strategiya. 5 (11). 2012: 32-35. 2023-07-16 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2023-12-24.
**Çaxmaqdaşı -** silisium oksidinin kristallik və amorf növlərinin aqreqatıdır. Xalsedon-kvars, kvars, xalsedon və opal-xalsedon çaxmaq daşları ayrılır. Çox vaxt karbonat qatışığı olur. Sınması qabıqvari. Rəngi sarımtıl-bozdan qarayadək. Sərtliyi 7. Çaxmaqdaşı süxurlarda, adətən, əhəngdaşlarında jelvak və konkresiyalar, bəzən linza və təbəqəciklər əmələ gətirir.

Çaxmaqdaşı konkresiyaları
-------------------------

Çaxmaqdaşı konkresiyaları hər hansı bir silisium oksidi mineralının (adətən, kvars və ya xalsedon) əmələ gətirdiyi və içərisində ətraf süxurların, habelə üzvi maddələrin, dəmir oksidləri, kalsit, dolomit və başqa möhtəviləri olan konkresiya və konkresion linzalarıdır. Çox vaxt erkən diagenezdə, bəzən diagenezin son mərhələsində, nadir hallarda sedimentasion mərhələdə əmələ gəlirlər. Adətən, müəyyən stratiqrafik horizonta uyğun gəlir və korrelyativ əlamət kimi istifadə edilir. Əsasən, dəniz və bəzən laqun-dəniz mənşəli karbonat süxurlarda, nadir hallarda dəniz mənşəli bəzi gil qatlarında rast gəlirlər.

Həmçinin bax
------------

* Mineral

Mənbə
-----

* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı: 679.
"Qəbələnd" əyləncə mərkəzinin girişi
**"Qəbələnd" əyləncə mərkəzi** Qəbələ şəhərində yerləşir. Ümumi ərazisi 16 hektardır. Azərbaycanın Disneylandı adlandırılır. Uşaqlar və böyüklər üçün Britaniya, İtaliya, Almaniya və İsrail istehsalı olan 60-dan artıq oyun aparatları, 6D attraksionu, "LaserMaxx", yarış avtomobilləri üçün iki trek, motosikllər üçün yol, buz meydançası, voleybol, basketbol və futbol üçün oyun meydançaları, fitnes-mərkəz, istər Azərbaycan, istərsə də dünya mətbəxinin xörəklərini təklif edən qəhvəxana və restoranlar, suvenir mağazası fəaliyyət göstərir. "Qəbələnd" əyləncə mərkəzində yeddi süni göl yaradılmışdır. Bura Azərbaycanlı turistlərdən başqa İran, Türkiyə və Rusiyadan da turistlər gəlir.

Xarici keçidlər
---------------

Rəsmi saytı Arxivləşdirilib 2016-05-12 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  "Qəbələnd – Qəbələdə əyləncə və təbiətin təntənəsi". Qəbələ Rayon İcra Hakimiyyəti. 2022-03-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 iyul 2016.
2. ↑  "GABALAND". Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi. 2017-05-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 iyul 2016.