recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Tokio Vətəndaş Günündə Ueno zooparkına giriş pulsuz olur.
**Tokio Vətəndaş Günü** (都民の日, *Tomin no hi*?) – Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərində hər ilin 1 oktyabr tarixində qeyd olunan əlamətdar gün.

Tarixi
------

Günün yaranma tarixi Meyci dövrü ilə bağlıdır. 1889-cu ildə rəsmi şəkildə Tokio şəhəri təşkil olunmuşdur. Lakin bələdiyyə sistemində bir istisna olaraq Tokio şəhərinin meri və meriyası yox idi, vətəndaşların şəhər idarəetməsində iştirakı məhdudlaşdırılmışdı. Şəhər idarəetməsini vətəndaşlara açıq etmək üçün başlayan hərəkat uğurlu olmuş və 1 oktyabr 1898-ci ildə bu sistem ləğv olunmuşdur. Nəticədə, Tokio özünü idarə edən şəhər olmuşdur. Bu hadisəni xatırlamaq üçün 1 oktyabr tarixi Muxtariyyəti Anma Günü elan olunmuşdur. 1952-ci ildə isə günün adı Tokio Vətəndaş Günü olaraq dəyişdirilmişdir.

Tokio Vətəndaş Gününün yadda qalan xüsusiyyətlərindən biri 1956–1997-ci illərdə satılmış xüsusi xatirə döş nişanları olmuşdur. 1959-cu ildən etibarən bu döş nişanları kappa təsviri ilə hazırlanmışdır. Bəzi qurumlar bu döş nişanlarını taxan şəxslərə pulsuz giriş və endirimlər təşkil edirdi. 2018-ci ildə Tokio prefekturasının yaranmasının 150 illiyi münasibətilə bu döş nişanlarının məhdud sayda olan xüsusi versiyası buraxılmışdır.

Qeyd olunması
-------------

Bu gündə Tokioda yerləşən ibtidai və orta məktəblər, eləcə də, liseylər bağlı olur, Ueno zooparkı, Tokio Dəniz Həyatı Parkı və Tokio Metropolitan İncəsənət Muzeyi kimi ictimai əyləncə yerlərinə daxil olmaq isə pulsuzdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Japan Trivia: 'Kappa' badges a happy memory of Tokyo Citizens' Day on Oct. 1". The Mainichi (ingiliscə). 27 sentyabr 2023. 3 oktyabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* Kappa döş nişanları
Zəhərlənmə 
**Zəhərlənmə** — orqanizmə zəhər və ya toksinlərin düşməsi ilə meydana gələn xəstəlik və ya rahatsızlanma, habelə bu xəstəliyə gətirib çıxaran hərəkətlər (məsələn, kiminsə zəhərlənməsi və ya zəhərlə öldürülməsi).

Kəskin zəhərlənmə zamanı orqanizmə birdən-birə çoxlu miqdarda toksik maddə daxil olur. Daxilolma təkcə mədə-bağırsaq yolu ilə deyil, həm də tənəffüs sistemi, dəri, inyeksiya və s. yollarla mümkündür. İlk yardım zamanı öncə zəhərin nə olduğu, nə qədər qəbul edildiyi, hansı yolla qəbul edildiyi, nə qədər vaxt keçdiyi nəzərə alınmalıdır.

Təcili tədbirlər 3 istiqamətdə aparılır:

1. Zəhəri orqanizmdən mümkün qədər çıxarmaq. Əgər xəstə zəhəri ağızdan qəbul edibsə tez mədə yuyulmalı, çox vaxt keçibsə həm də işlədicilər verilməli, imalə olunmalıdır. Mədəni yumaq üçün xəstə çoxlu miqdarda otaq temperaturunda su içib qusmalıdır. Suya 4-5 tablet aktivləşdirilmiş kömür əlavə etmək olar. Əgər zəhər dəriyə düşübsə dəri təcili yuyulmalıdır. Tənəffüs sistemi vasitəsilə zəhərlənmələrdə (məsələn, dəm qazı) xəstə həmin yerdən uzaqlaşdırılmalı, təmiz havaya çıxarılmalıdır. Həkim yardımı zamanı oksigen balonlardan istifadə olunur.
2. İkinci mərhələdə antidot verilir. Antidot qəbul edilmiş zəhərin əksinə təsir göstərən, onun aktivliyini azaldan, onu orqanizmdən çıxaran maddədir. Zəhərlər müxtəlif olduğu kimi, antidotlar da müxtəlifdir.
Ən çox təsadüf olunan zəhərlənmələrdə işlədilən bəzi antidotlar aşağıdakılardır: 

* Turşu məhlulu (essensiya, sirkə turşusu) qəbul edilibsə, xəstənin mədəsini soda məhlulu ilə yumaq lazımdır.
* Metil spirti və kalium-permanqanatla zəhərlənmə etil spirti və 5%-li C vitamini ilə, gümüş-nitrat adi duz məhlulu ilə neytrallaşdırılır.

Demək olar ki, bütün zəhərlənmələrdə, ən çox da dərman zəhərlənmələrində aktivləşdirilmiş kömür suya qatılıb antidot kimi qəbul oluna bilər. Çünki aktivləşdirilmiş kömür güclü adsorbentdir və mədə-bağırsaq yolunda olan zəhərli maddələri özünə hopdurur. Hər ehtimala qarşı hamının evində bu ucuz dərmanın olması məsləhətlidir.

3. Simptomatik müalicə — birbaşa olaraq zəhərin zədələdiyi orqanın funksiyasının bərpasına yönəldilir və əsasən həkimlər tərəfindən həyata keçirilir. Yalnız ağır hallarda – tənəffüsün dayanması, klinik ölüm baş verərsə yanında olan şəxs təxirəsalınmaz yardım göstərməlidir.

Xarici keçidlər
---------------

* Zəhərlənmə Arxivləşdirilib 2009-12-15 at the Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Tibb ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Transqressiya** — yer qabığının materik hissəsinin çökməsi, qismən okean səviyyəsinin qalxması ilə dənizin quruya irəliləməsi.

Ümumi məlumat
-------------

**Dəniz transqressiyası** – dəniz səviyyəsinin qalxaraq suyun qurunu basması və sahil xətlərinin daha hündür yerlərə doğru irəliləməsi ilə nəticələnən geoloji hadisədir. Transqressiya qurunun enməsi, okean dibinin qalxması və ya okean hövzəsində suyun həcminin artması nəticəsində baş verə bilər.

Transqressiya (eləcə də reqressiya) orogenez (dağəmələgəlmə) kimi tektonik hərəkətlər, ciddi iqlim dəyişmələri (buzlaşma dövrü) və ya buzlaqlar əridikdən sonra izostatik hərəkətlərdən yarana bilər.

Xəzər dənizinin Dördüncü dövrdə ən böyük və ən sürəkli transqressiyası Erkən Pleystosendə (Bakı əsrində) 730–460 min il əvvəl baş vermişdir. Sonrakı transqressiyalar əvvəlkilərdən öz gücünə və sürəkliliyinə görə zəif olmuşdur.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

İstinadlar
----------

1. ↑  Monroe, James S. and Reed Wicander. *The Changing Earth: Exploring Geology and Evolution*, 2nd ed. Belmont: West Publishing Company, 1997, pp. 112–113 ISBN 0-314-09577-2
EROM - Pozula bilən (Erasable) ROM
**Daimi yaddaş** (ROM) - enerjidən asılı olmayan yaddaş. Daxili və ya əsas yaddaşın bir hissəsidir. Daimi yaddaşın tutumu əməli yaddaşa nisbətən az olur və istifadəçilər oraya informasiya yaza bilmir. İnformasiya oraya kompüterin hazırlanması zamanı yazılır və adi hallarda dəyişdirilə bilməz. Orada tez-tez istifadə olunan proqramlar və verilənlər saxlanılır (məsələn, əməliyyat sisteminin bəzi proqramları, kompüterin düzgün işləməsini yoxlayan proqramlar və s.). Daimi yaddaş enerjidən asılı olmur, yəni kompüter şəbəkədən çıxarıldıqda oradakı informasiya saxlanılır.

Əmrlər
------

**ROM** – daimi yaddaşda yerləşir. ROM çipləri xüsusi əmrlər saxlayır, bu əmrlər birlikdə yerinə yetirilir.

ROM-un daxilində olan əmrlər bunlardır:

* **POST** (ingiliscə: *Power On Self Test*) – kompüter qoşulduqda qurğuların elektrik enerjisinə qoşulmasını yoxlayır;
* **CMOS** (ingiliscə: *Complementary metal-oxide semiconductor*) – Fərdi kompüterlərə xidmət göstərən proqramların işləməsi üçün cari tarix, saat, kompüterin konfiqurasiyası haqqında müəyyən informasiya lazım olur. Bütün bu verilənlər CMOS-da saxlanılır.
* **BIOS** (ingiliscə: "Basic Input/Output System") – avadanlıqlarla müxtəlif əməliyyatlar aparmaq üçün tətbiq olunur;
* **BOOT** (yüklənmə) – əməliyyat sistemi ilə bağlı olan əmrlər.

Kompüter açılarkən mərkəzi prosessor **BIOS**-a müraciət edir, **POST** test aparılır, **BIOS** sistem qurğularını yoxlayır. Test qurtardıqdan sonra prosessor başlayır disklərdə əməliyyat sisteminin yüklənməsi üçün faylları axtarmağa. Kompüter yüklənmə fayllarını tapan kimi əməliyyat sistemi qoşulur və kompüterin üzərində nəzarət tamamilə əməliyyat sisteminə keçir.

ROM-un növləri
--------------

* **ROM** (ingiliscə: *Read-only Memory*)
* **PROM** (ingiliscə: *Programmable Read-only Memory*)
* **EPROM** (ingiliscə: *Erasable Programmable Read-only Memory*)
* **EEPROM** (ingiliscə: *Electrically Erasable Programmable Read-only Memory*)
* **Fləş yaddaş** (ingiliscə: *Flash Memory*)

Hər növün özünəməxsus xarakteristikaları vardır, və siz xarakteristikalar haqqında məlumatları bu məqalədə oxuya bilərsiniz. Ümumiyyətlə, bütün növ ROM-lara məxsus olan 2 anlayış vardır:

1. Məlumat bu çiplərdə qeyri-sabit (nonvolatile) olaraq yadda saxlanır-belə ki, enerji kəsildiyi zaman məlumat itmir,
2. Məlumat bu çiplərdə dəyişməz(unchangeable) olaraq qalır və ya məlumatları dəyişmək üçün xüsusi proseduralar tələb olunur.

Yəni bu anlayışlar təsdiq edir ki, ROM enerjidən asılı deyil və oradakı məlumatlar elektrik enerjisinin kəsilməsi zamanı silinmir və ya itmir.
RAM ilə oxşar olaraq ROM da sətir və sütunlardan təşkil olunan tordan ibarətdir. Lakin sətir və sütunların kəsişdiyi yerdə ROM və RAM çipləri bir-birindən tamamilə fərqlənir. RAM hər bir keçiddə kondensatora girişi yandırıb/söndürmək üçün (turn on/off) tranzistorlardan istifadə edir, lakin ROM- dəyərin "1"-ə bərabər olduğu qiymətində xətləri(lines) diodlardan istifadə edərək əlaqələndirir. Dəyər "0"-a bərabər olduğu halda xətlər(lines) arasında əlaqə yaranmır.

Həmçinin bax
------------

* RAM
* Kompüter
**İstanbul Müasir İncəsənət Muzeyi** (tr. *İstanbul Modern Sanat Müzesi*) və ya **İstanbul Modern** — Türkiyənin İstanbul şəhərində yerləşən incəsənət muzeyi. Muzeyin açılış mərasimi 11 dekabr 2004-cü ildə olmuşdur. Muzeyin özü isə Əczaçıbaşı ailəsinin və İstanbul Mədəniyyət-İncəsənət Fondunun təşəbbüsü ilə qurulmuşdur.

Muzey Karaköy limanında, Memar Sinan Universiteti İncəsənət Fakultəsinin yanında yerləşir. Muzey anbar binasının əsasında qurulmuşdur. 2003-cü ildə bu binada 8-ci Beynəlxalq İstanbul Bennaial tədbiri keçirilmişdir. Muzeyin açılış mərasimi isə 2004-cü ilin 11 dekabrında baş tutmuşdur.

Kolleksiya
----------

Muzeyin əsas sərgilənən kolleksiyası müasir incəsənət əsərləri — heykəllər, rəsmlər təşkil edir.

Mükafatlar
----------

Türkiyə prezidenti Abdullah Gül 2010-cu ilin 5 dekabrında Mədəniyyət və İncəsənət Böyük mükafatlarını tarix sahəsində Cemal Kafadara, rəsm sahəsində Ergin İnana, mədəniyyət qurumu sahəsində isə İstanbul Müasir İncəsənət muzeyinə vermişdir.

Muzeyin direktoru Oya Əczaçıbaşı ilə İMİF prezidenti Görgün Taner Fransanın ən yüksək dövlət mükafatı olan "Fəxri Legion ordeni"nə layiq görülmüşdürlər. Mükafat Fransanın Türkiyədəki səfiri Bernard Emiri tərəfindən verilmişdir.

2009-cu ildə Bursada keçirilən Avropa Muzeyləri Forumunda (EMF) İstanbul Müasir İncəsənət Muzeyi ziyarətçilərə verdiyi önəmə görə xüsusi mükafata layiq görülmüşdür.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* İstanbulİstanbul

Xarici keçidlər
---------------

* Muzeyin tanıtımı Arxivləşdirilib 2012-12-21 at Archive.today
* 
* Mükafatlar
**Şlam** — dərinlik buruq qazmaları zamanı quyuların dibində və divarlarında süxurların pozulması nəticəsində yaranan dispers hissəciklərin su ilə qarışdırılmış kütləsidir.

Buruq şlamlar
-------------

Şlamlar adətən yerin səthində buruqlardakı qazma baltalarının və başqa hissələrinin yerin üstündə su ilə yuyulduğu zaman toplanır ki, bunlara da buruq şlamları deyilir. Bundan başqa filiz saflaşdırma, əlvan və qara metallurgiya müəssisə və zavodlarında əsas məhsul istehsalı zamanı küllü miqdarda şlamlı tullantılar da əmələ gəlir. Həmin şlam kütləsinin həcmi bir neçə on mln kub.m-ə qədər olur. Gəncə alüminium zavodunun və Sumqayıt boru-prakat zavodunun ətrafında toplanan şlamlı tullantılar buna misal ola bilər.

Şlam töküntüləri
----------------

Filizin çıxarılması, saflaşdırılması və emalı zamanı maye halında olan tullantılardır.

Xarici keçid
------------

Həmçinin bax
------------

* Mazutlu-bitumlu şlam

İstinad
-------

1. ↑  Qəribov Q. Ş. Azərbaycan respublikasının texnogen-pozulmuş torpaqlarının tədqiqi, genetik xüsusiyyətləri və onların rekulvitasiya yolları, Bakı 2003
**Yuxarı Anbaras məscidi** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun inzibati mərkəzində yerləşən məscid.

Coğrafi mövqeyi
---------------

Ordubad şəhər əhalisi arasında yerləşdiyi məhəllənin adı ilə Yuxarı Anbaras məscidi adlandırılan məscidin inşa tarixi məlum deyildir.

Kitabələri
----------

XIX yüzilliyin ortalarında təmir olunarkən məscidin tavanında, taxta üzərində qara rənglə yazılmış kitabə qoyulmuşdur. Kitabənin mətni belədir: **"Ya Məhəmməd! Ya Əli! Ağa Mirzə Cəfər məscidini Ağababanın oğlu mərhum, mərifətli Cəfərqulu 1284-cü il tarixdə (05.05.1867–23.04.1868-ci il) təmir etdirdi"**.

İnşa tarixi
-----------

Kitabədə verilən məlumatdan görünür ki, təmir olunan vaxt (1867–1868-ci illər) məscid "Ağa Mirzə Cəfər məscidi" adlanırmış. Bu məlumata əsasən demək olar ki, plan quruluşunun həlli, fasad hissələrinin qurulmasında tətbiq olunan memarlıq kompozisiyası üsulları XVII–XVIII əsr tikintilərinə uyğun gəldiyi üçün ehtimal ki, ХVII əsrdə Ağa Mirzə Cəfər adlı şəxsiyyət tərəfindən inşa etdirilmişdir. Abidə 1284-cü ildə təmir edilərkən "Ağa Mirzə Cəfər məscidi" adlanırmış.
El arasında məscidə bəzən "Hacı Mir Cəfər ağa məscidi" də deyirlər. Kitabədə isə məscidin adı "Ağa Mirzə Cəfər məscidi" kimi qeyd olunmuşdur. Görünür, zaman keçdikcə məscidin adındakı "Mirzə" sözü "Mir" şəklinə düşmüş və məscid "Mir Cəfər ağa məscidi" kimi adlandırılmağa başlamışdır. "Hacı" titulunun məscidin banisinin adına əlavə olunması isə onun sonralar Həcc ziyarətində olması ilə əlaqədardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Сафаров Ф. Арабо-персоязычные надписи Нахичеванской АССР (ХVI-ХIХ вв) как историко-культурные памятники. Диссертация на сосискание ученой степени канд. ист. наук. Баку, 1987, 179 с. НАИИ НАН Азербайджана. Инв.№ 8383. c. 25–26

Mənbə
-----

1. Hacıfəxrəddin Səfərli. Naxçıvanın türk-islam mədəniyyəti abidələri. Naxçıvan: "Əcəmi" Nəşriyyat Poliqrafiya Birliyi, 2017, 115 s.
**Mir Kazım Aslanlı**, **Mirkazım Aslanlı-Sarəng** (d. 1912, İsi, Masallı rayonu – ö. 25 yanvar 1975, Bakı) — şair, alim, həkim, müəllim və bəstəkar.

Həyatı
------

Mir Kazım Mir İskəndər bəy oğlu Aslanlı 1912-ci ildə Masallı rayonunun İsi kəndində bəy ailəsində anadan olmuşdur.

M. K. Aslanlı 25 yanvar 1975-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmiş, doğulduğu İsi kəndindəki qəbristanlıqda, özünün vəsiyyətinə görə müqəddəs "Göy öküzün məzarı"nın yaxınlığında dəfn edilmişdir.

Ailəsi
------

Mir Kazım Aslanlı doğulduğu il atası vəfat etmişdir. Onu anası Mehrac xanım, babası Mirabdulla bəy böyüdüb boya-başa çatdırmışdı. Mir Kazım Aslanlı xeyli gec, 1945-ci ildə öz həmyerlisi, özündən yaşca çox kiçik olan Fəridə xanımla ailə qurmuşdur. Mir Kazım Aslanlının övladı olmamışdır.

Fəaliyyəti
----------

### İstisu

*border=none Əsas məqalə: İstisu (Masallı)*
XX əsrin 60-cı illərində İstisuyun həqiqətən də müalicəvi olmasını Mirkazım Aslanlı sübut etmişdir.[*mənbə göstərin*] O vaxtlar alimin kəşfi böyük maraq doğurub və Sovet İttifaqının ayrı-ayrı yerlərindən 12 alim İstisu məkanına gələrək əlavə tədqiqat aparıb və kəşfi təsdiqləyiblər. 1971-ci ildə Masallı istisuyu xüsusi əhəmiyyətli ümumittifaq müalicəvi kurort sanatoriyası adını alıb.

Mirkazım Aslanlı-Sarəng elmi əsaslarla sübut edib ki, Dəmbəlov dağının döşündən çıxan isti su ilə revmatizm, oynaq ağrıları, artroz kimi fəsadları, pisarioz, germatit, neyrodermit, göbələk xəstəliyi, ekzema, böyrək və sidik yolları xəstəlikləri – pielit, uretrit, piolonefrit, habelə radikulit, prostatit, hipertoniya, qara ciyər xəstəlikləri və öd xəstəlikləri, qadın xəstəlikləri, mədə-bağırsaq ağrıları, travmatik ağrılar müalicə oluna bilər.

Xatirəsi
--------

Mir Kazım Aslanlının məzarı
Nurəddin Ədiloğlunun təşəbbüsü və ssenarisi əsasında 1992-ci ildə Mir Kazım Aslanlı–Sarəngin Masallıda 80 illik yubileyi təntənə ilə qeyd olunub. İştirakı ilə hazırlanan "Sarəng ömrünün hekayətləri" adlı ədəbi-musiqili veriliş Azərbaycan radiosunun qızıl fonduna daxil edilib. "Sarəng — ruhun gözəlliyi" məqaləsi ingilis, rus, türk dillərində Türkiyədə nəşr olunan "Azərbaycan dünyası" (*ing.* "World of Azerbaijan") dərgisində dərc olunub.

2012-ci ildə Mir Kazım Aslanlının 100 illiyinə həsr edilmiş "Tərk etmə məni" adlı film çəkilmiş və təqdimatı olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Xodaşirin Cəbiyev (Cabbarlı).* "Xodaşirin Cəbiyev Cabbarlı: Mir Kazım Aslanlı - Sarəngin həyat və yaradıcılığı". azpress.az (azərb.). azpress.az. 18-6-2015. İstifadə tarixi: 8 may 2016.[*ölü keçid*]
2. ↑  *Mustafa Çəmənli.* "Sarəng ürəyinin səsi". anl.az (azərb.). 525-ci qəzet. 19 aprel 2014. 6 July 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 may 2016.
3. ↑  "Azərbaycan dünyası" jurnalı, dekabr 2012, səh. 80–85.
4. ↑  "Tərk etmə məni" filmi təqdim edilib: [görkəmli alim, həkim, bəstəkar, seleksiyaçı Mir Kazım Aslanlının 100 illiyinə həsr edilmiş eyniadlı sənədli film haqqında] //Mədəniyyət. — 2012.- 29 avqust.- S. 7.

Mənbə
-----

* Nurəddin Ədiloğlu. "Mirkazım Aslanlı", "Masallı" kitabı. Bakı: 1990. səh. 51–53.
* Nurəddin Ədiloğlu. "Yarımçıq qalmış şikəstə". Bakı: "Adiloqlu" 2005
* Nurəddin Ədiloğlu. Sarəng zirvəsi": Bakı: "Elm və təhsil",2012.
**Landkreuzer P. 1000 Ratte** (Rat), İkinci Dünya Müharibəsi zamanı faşist Almaniyasının ordusu olan Wehrmacht tərəfindən istifadə üçün nəzərdə tutulmuş super ağır tankdır. 1942-ci ildə Adolf Hitlerin təsdiqi ilə Krupp şirkəti ilə birlikdə hazırlanan tank layihəsi 1943-cü ildə Albert Speer tərəfindən ləğv edilmiş və bir daha tamamlana bilinməmişdir. Ümumilikdə 1800 ton olması planlaşdırılan tank Almanların indiyə qədər istehsal etdiyi ən ağır tank olan Panzer VIII Maus tankından on qat daha ağır idi. Əgər istehsal edilsəydi, dünya tarixinin ən ağır tankı olardı. Rəngli rəsm-1 Rəngli rəsm-2

Landkreuzer P 1000 Ratte, Maus və Tiger tanklarının müqayisəsi
Əsas silah olaraq qülləsində istifadə olunacaq iki ədəd 280 mm-lik top Gneisenau sinifli döyüş gəmilərində istifadə edilmişdir. Layihə ləğv edilməmişdən əvvəl istehsal edilən böyük qüllə daha sonra Norveçdəki sahil mühafizə istehkamına quraşdırılmışdır. Lakin onun harada olduğunu tapmaq mümkün olmamışdır. Digər silahları bir ədəd 128 mm-lik top, 8 ədəd 20 mm-lik Flak 38 zenit silahı və iki ədəd 15 mm-lik Mauzer 151/15 pulemyotu olmalı idi.

Tankın hərəkəti biri 8500 at gücü hasil edə bilən iki ədəd MAN V12Z32/44 24 silindrli dəniz dizel mühərriki və ya hər biri 2000 at gücü hasil edə bilən 8 ədəd Daimler-Benz MB501 20 silindrli digər bir dəniz dizel mühərriki ilə təmin edilməli idi. Hər iki variantda da, ümumilikdə 16.000 at gücü təmin ediləcəkdi.

Daha ağır P. 1500 "Monster" özüyeriyən haubitsa layihəsi ilə paralel olaraq, hələ hər iki layihə çox erkən mərhələdə olarkən ləğv edilmişdir. Lakin təhlükəli Schwerer Gustav (və ya Dora) 800 mm-lik topu istehsal edilmişdir.

Hər nə qədər ölçüləri ilə dəhşətli görünsə də, bu tankın bir çox mənfi cəhətləri mövcud idi. Məsələn, bu boyda tankın keçə biləcəyi hər hansısa bir körpü mövcud deyildi. Yolda mövcud deyildi. Ağırlığına görə ərazidə hərəkət etməsi də çox çətin olacaqdı. Onun sürəti də çox aşağı idi. Ərazi şəraitində, məsələn, çayı keçmək üçün belə təbii yol tapmalı idi. Bu da öz növbəsində, tank üçün əlavə vaxt itkisi idi. Bu ölçülərdə olan bir nəqliyyat vasitəsi hər nə qədər kamuflyaj edilmiş olsa da, düşmən təyyarələri üçün asan hədəf olacaqdı. Ona görə də sığınacağa ehtiyacı var idi. Onun həm də düşmən piyadalarına qarşı lazımi müdafiəsi yox idi.

Xarici linklər
--------------

* German site with a scale model
* German site with data sheet
* An article about the Ratte tank
**Əsgərlər unudulanda ölürlər** — 2018-ci ildə Azərbaycanda istehsal olunmuş tammetrajlı sənədli film.

Texniki məsələlər
-----------------

Jurnalist Arif Əliyevin "Yalama" povesti əsasında ekranlaşdırılmış bu film Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyinə həsr olunmuşdur.

Film ARB televiziya kanalının "Aranfilm" Kino Mərkəzində hazırlanmışdır.

Filmin çəkilişləri dörd ay davam etmişdir. Çəkilişlər Bakıda, Yalamada, Xaçmazda, habelə Gürcüstanda, Türkiyədə, Rusiyada aparılmışdır.

Məzmunu
-------

Filmdə 1920-ci ildə Azərbaycana təcavüz etmiş 70 minlik XI Qırmızı Ordunun qarşısına birinci çıxan və son nəfəsinədək düşmən qarşısından çəkilməyən Yalama qarnizonunun 350 igid əsgərinin taleyindən bəhs edilir. Qarnizonun 350 əsgəri 70 minlik işğalçı ordunun zərbəsi qarşısında Yalama döyüşü zamanı iki saat duruş gətirmiş və son nəfəsinə qədər mövqeyindən çəkilməmişdir.

Musiqi
------

Bəstəkar Vaqif Gərayzadə film üçün orijinal musiqi bəstələyib. Belə ki, filmdə istifadə olunan mahnıların mətnləri şəhid əsgərlərin son məktublarında yazdıqları şeirlər əsasında tərtib olunmuşdur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Arif Əliyev
**Rejissor:** Rövşən Almuradlı
**Baş operator:** Rafiq Əliyev
**Bəstəkar:** Vaqif Gərayzadə
**Montaj və qrafika:** Pərviz Səlimov
**İcraçı direktor:** Nicat Məmmədov
**Prodüser:** Arif Əliyev

Təqdimatı
---------

20 noyabr 2018-ci il tarixində Nizami Kino Mərkəzində filmin təqdimatı keçirilmişdir.

Təqdimatla bağlı ən üzücü hadisə 2019-cu ilin 2 aprel tarixində olmuşdur. Belə ki, həmin gün səhər saatlarında şəhərin Sülh küçəsində Qubaya rejissoru olduğu "Əsgərlər unudulanda ölürlər" filminin təqdimatına getməyə hazırlaşan Rövşən Almuradlının vəziyyəti qəflətən pisləşir. Əraziyə dərhal təcili tibbi yardım çağırılır. Lakin o, xəstəxanaya aparılarkən yolda dünyasını dəyişir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Əsgərlər unudulanda ölürlər Arxivləşdirilib 2020-05-07 at the Wayback Machine. azertag.az, 11.10.2018  (az.)
2. 1 2  "Əsgərlər unudulanda ölürlər" — "Yalama" ekranlaşdırılır Arxivləşdirilib 2022-01-22 at the Wayback Machine. aznews.az, 20.08.2018  (az.)
3. 1 2 3 4  "Əsgərlər unudulanda ölürlər" sənədli filminin təqdimatı Arxivləşdirilib 2022-01-22 at the Wayback Machine. turan.az, 19.11.2018  (az.)
4. ↑  Azərbaycanın tanınmış rejissoru dayanacaqda vəfat edib- FOTO Arxivləşdirilib 2021-06-17 at the Wayback Machine. xeberle.com, 02.04.2019  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* "ayna.az" "YouTube" kanalının "Əsgərlər unudulanda ölürlər" adlı verilişinin videosu  (az.)
* Filmin Sumqayıtda təqdimatı  (az.)
**Kürd qaçqınlar** — XX əsrdə Yaxın Şərqdə yaranmış və davam edən problem. Kürdlər Qərbi Asiyada, əsasən İran, İraq, Suriya və Türkiyənin bitişik hissələrini əhatə edən Kürdüstan kimi tanınan regionda yaşayan etnik qrupdur.

Şimali bərəkətli hilal, Zaqros və Toros dağlarının ona bitişik ərazilərində hökmranlıq etdiyi dövrdə kürd üsyanlarını yatırmaq səbəbilə artıq Osmanlı imperiyası daxilində kürdlərin köçürülməsi baş verirdi. XX əsrin əvvəllərində Osmanlı imperiyasının xristian azlıqları soyqırıma məruz qalmışdır və tayfaları türklərə qarşı çıxan bir çox kürd eyni vaxtda didərgin düşmüşdür.

İraqda kürdlərin muxtariyyət və müstəqillik arzularının boğulması 1919-cu ildə Mahmud Bərzəncinin üsyanından sonra silahlı qarşıdurmaya çevrilmişdir. Kürdlərin yerdəyişməsi İraq–kürd münaqişəsi və İraq Kürdüstanını kürd əksəriyyətindən təmizləməyə çalışan BƏƏS rejiminin paralel ərəbləşdirmə proqramları zamanı ən şiddətli hal almışdır. 1960 və 1970-ci illərdə Birinci və İkinci İraq–kürd müharibələrindən sonra on minlərlə kürd didərgin düşərək döyüş regionlarını tərk etmişdir. 1980-ci illərin İran–İraq müharibəsi, 1990-cı illərin əvvəllərindəki ilk Körfəz müharibəsi və sonrakı üsyanlar səbəbilə ümumilikdə bir neçə milyon kürd qaçqın olmuşdur. Onlar əsasən İrana sığınmış, digərləri isə Avropa və Amerikadakı kürd diasporuna dağılmışdır. İranda əksəriyyəti kürd olan 1,400,000 iraqlı qaçqına sığınacaq verilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑ . The situation for Kurds in the newborn nation of Turkey turned disastrous during the 1920s and 1930s, when large scale rebellions resulting in massacres and the expulsion of hundreds of thousands. Since the 1970s, the renewed violence of the Kurdish–Turkish conflict has created about 3,000,000 internally displaced people and refugees, many of whom remain unable to return to the thousands of village destroyed by the Turkish security forces.
2. ↑  "\_Toc78803800 Forced Displacement and Arabization of Northern Iraq". 18 November 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 November 2014.
Gürcüstanın seçki qanunvericiliyinə əsasən, **Gürcüstanda növbəti prezident seçkiləri** 2024-cü ildə gözlənilir. Bu, Gürcüstanın 1991-ci ildə müstəqilliyini elan etməsindən sonra doqquzuncu prezident seçkiləri olacaq. Prezident 5 il müddətinə seçilir.

2017-ci ildə qəbul edilən və prezidentin səlahiyyətlərini azaldan Konstitusiyaya əsasən, bundan əvvəlki seçkilər sonuncu birbaşa prezident seçkiləri olub. Artıq bu seçkilərdə parlamentin yarısından və eyni sayda regional nümayəndədən ibarət Seçicilər Kollegiyasının 300 üzvü səs verəcək. Ən azı 15 il Gürcüstanda yaşayan 40 yaşdan yuxarı Gürcüstan vətəndaşı prezident seçilə bilər ("seçkilərə qədər son üç il ərzində ölkədə yaşamaq tələbi" götürülüb).

İstinadlar
----------

1. ↑  "Новая Конституция Грузии вступила в силу". Civil.ge (rus). 2018-12-17. 2021-10-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-20.
2. ↑  "Основные пункты новой Конституции Грузии". Civil.ge (rus). 2017-09-27. 2021-10-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-20.
**Qızıl bulaq mis-qızıl kolçedan yatağı** - Ağdərə rayonu ərazisində yerləşən mineral yataq. Yatağın geoloji quruluşunda Orta Yuranın vulkanogen süxur kompleksləri iştirak edir. Bu süxur komplekslərinin qalınlığı 300 m-dir və Bat yaşlı tuf konqlomeratlar və tuf qum daşları ilə örtülür. Batın üzərində Kollovey-Oksvord tufları və tuf qum daşları yatır. Yatağın əsas qırışıqlıq strukturu trambon antiklinalıdır. Bu antiklinal morfoloji cəhətdən vulkano–tektonik strukturları xatırladır. Strukturun gümbəz hissəsi bat yaşlı riodasitlərlə yarılmışdır. Yataq sahəsində əsas parçalanma strukturu "qızıl bulaq" dərinlik qırılmasıdır. Bu qırılma meridianal istiqamətdə uzanaraq 550-600 bucaq altında şərqə düşür. Yer səthində filiz kütlələri güclü oksidləşməyə məruz qalmışlar və oksidləşmə zonasının qalınlığı 15 m-ə qədərdir. Yataq daxilində əsas filiz kütləsi şimal-qərb istiqamətində uzanaraq sərt bucaq altında cənub-şərqə düşən iki qırılma arasında yerləşmişdir. Bu filiz kütlələrinin morfologiyası ştokverkləri xatırladır. Ştokverklər pirit, xalkopirit damarcıqlarından təşkil olunub.Əsas filiz mineralı pirit və xalkopirit, ikinci dərəcəli minerallar isə barit, sfalerit və az miqdarda isə qalenitdən təşkil olunub.

İstinadlar
----------

1. ↑  Elnur İbiş oğlu Səfərov "Kiçik Qafqazın faydalı-qazınti yataqları" Bakı-2012
Azərbaycanın siyasi xəritəsi
**Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhədi** — Azərbaycan Respublikasının dövlət ərazisinin (quru və su ərazisinin, yerin təkinin, dəniz və hava fəzasının) hüdudlarını müəyyən edən xətt və bu xətt üzrə keçən şaquli səthdir. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhədi Azərbaycan Respublikasının dövlət suverenliyinin ərazi hüdududur. Azərbaycan Respublikasının sərhədinin uzunluğu 3360 km, o cümlədən quru sərhədlərinin 2648 km-dir və su sərhədlərinin uzunluğu 816 km-dir. Azərbaycan Respublikası şimalda Rusiya Federasiyası ilə 390 km, şimal-qərbdə Gürcüstan ilə 471 km, qərbdə və cənub-qərbdə Ermənistan ilə 1007 km, qərbdə Türkiyə ilə 15 km və cənubda iran 765 km ilə həmsərhəddir. Şərqdə sərhədlərin ümumi uzunluğu 713 km olan Xəzər dənizi yuyur.

Rusiya Federasiyası ilə sərhəd xətti Samurçay, Sudur silsiləsi və Baş Qafqaz silsiləsinin yal hissəsindən keçir. Gürcüstanla sərhədi, əsasən, Qanıxçay ilə Qabırrıçayın və Kür ilə Qabırrıçayın suayırıcısı təşkil edir. Ermənistanla sərhədi, əsasən, Murğuz, Şahdağ və Şərqi Göyçə silsilələri və Qarabağ yaylası ilə ayrılır. Türkiyə və İran ilə sərhədini çox yerdə Araz, Bolqarçay, Astaraçay və Talış dağları təşkil edir. Biləsuvardan Araz çayına qədər 50 km-lik məsafədəki sərhəd Muğan düzündən keçir.

| Azərbaycan sərhədləri |
| --- |
| Dövlət (saat istiqamətinin tərsinə sıralama) | Sərhəd xəttinin uzunluğu (km) |
|  Rusiya | 391 |
|  Gürcüstan | 471 |
|  Ermənistan | 1007 |
|  Türkiyə | 15 |
|  İran | 765 |
| **Ümumi:** | 2649 |

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət Qulluğu Məsələləri üzrə Komissiya - Ümumi Coğrafiya". 2016-11-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-11-14.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Azərbaycanın sərhədləri ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidməti

Həmçinin bax
------------

| ⛭Azərbaycan Azərbaycan sərhədləri |
| --- |
| Gürcüstan Gürcüstan  • Ermənistan Ermənistan  • İran İran  • Rusiya Rusiya  • Türkiyə Türkiyə |
**Valerian Aleksandroviç Zubov** (1771 — 1804) — rus hərbi xadimi, Rus ordusunun İran yürüşü (1796) zamanı baş komandanı, Dərbəndin alınmasında fərqlənib və 25 yaşında general-mayor (1796) rütbəsi alıb.

Fəaliyyəti
----------

Zubov II Yekaterinanın məşuqlarından biri olmuşdur. Polşada üsyanı yatıran zaman qıçını itirmiş və əvəzində ona qızıl protez qoyulmuşdur. Ağa Məhəmməd xan Tiflisi tutandan sonra II Yekaterina başda Zubov olmaqla rus qoşunlarının 30 minlik korpusunun Azərbaycana yürüşünü təşkil edir. Xəzər dənizindəki Rusiya hərbi donanması da onun sərəncamına verilmişdi.

Azərbaycan xanlıqlarına yürüş 1796-cı il aprelin 18-də başlandı. Rus qoşunlarının yürüşü xəbərini alan Ağa Məhəmməd xan Azərbaycanı tərk etdi. Qubalı Şeyxəli xanın müqavimət göstərməsinə baxmayaraq, mayın əvvəllərində rus qoşunları Dərbəndə daxil oldular. Şeyxəli xan yaxınları ilə birlikdə əsir götürülüb Zubovun yanına gətirildi və o, imperatriçənin adından əsirlərə əfv olunacaqlarını vəd etdi. Dərbəndin idarəsini Rusiyameylli mövqedə duran Fətəli xanın qızı və Şeyxəli xanın bacısı Pəricahan xanıma tapşıran Zubov rus qoşunlarını Qubaya tərəf yeritdi və iyunun 6-da onu tutdu. Müqavimət göstərməyin mənasızlığını görən bakılı Hüseynqulu xan iyunun 13-də Bakı qalasının açarlarını Zubova təqdim etdi. Şamaxıya tərəf hərəkət edən Zubov Şamaxı xanı Mustafaya məktub və hədiyyələr göndərdi və cavab aldı ki, xanın özü Zubovu qarşılamağa çıxacaq. Rus qoşunları Qurdbulaq yaylası yaxınlığında, sonra isə Pirsaatda düşərgə saldılar. Qarabağlı İbrahimxəlil xan öz nümayəndələrini hədiyyələrlə Zubovun düşərgəsinə göndərib Rusiyaya itaət etdiyini bildirdi. Lakin elə həmin zamanda İbrahimxəlil xan Zubova qarşı sui-qəsd təşkil etdi, amma qəsdin üstü açıldı. Əsirlikdən qaçan qubalı Şeyxəli xan da mübarizəni davam etdirdi. O, Rusiyaya qarşı koalisiya yaratdı və Quba xanlığındakı Alpan kəndi yaxınlığında 500 nəfərlik rus qoşun dəstəsini darmadağın etdi. Oktyabrın 21-də rus qoşunlarının bir dəstəsi Gəncə xanlığını zəbt etdi. Lakin II Yekaterinanın 1796-cı ilin noyabrında qəfil ölümü şəraiti tamamilə dəyişdirdi. Onun yerinə keçən oğlu imperator I Pavel rus qoşunlarının Azərbaycanın şimal xanlıqlarından çıxarılması haqqında əmr verdi. Rus qoşunlarının çıxarılması 1797-ci ilin yazında başa çatdı. Rus qoşunları Azərbaycandan çıxarılan kimi Ağa Məhəmməd şah yenidən buraya soxuldu.

Həmçinin bax
------------

Derbende yurushValerian Zubov Dərbənd
* Platon Zubov
* Pavel Sisianov
Kyakuk syaye-(*Ququşka çay*; başq. Кәкүк сәйе, tatar. Кәкүк чәе, *кәкүк*—"ququşka",*сәй, чәй*—"çay") Yazın gəlişinə həsr olunmuş, Başqırd mərasim bayramıdır.

Tarixi
------

Kyakuk siyaye adının başlanğıcı islamdan öncəki inanclara əsaslanır. Belə ki, ölənlərin ruhlarının quşlara çevrilməsi inancının mövcud olması.

Ənənələri
---------

Kyakuk siyaye yaz və yay mövsümündə keçirilir, belə ki, aprel ayından iyul ayına kimi. Bayramın təşkilatçısı bayramın qaydalarını bilən yaşlı qadın olur. Bəzi rayonlarda onu yulbars adlandırırlar. Yulbarslar qısa qollu, qırmızı üstü sikkələrlə bəzədilmiş paltar geyinirlər. Onların başına 2 dəsmal atılır, onlardan birinin ucunda mis dəyirmi lövhələr olur və o kürəyə qədər düşür, digəri isə şal ilə bağlanır. Şalın üzərindən isə tüllü papaq taxılır. Adətən təşkilatçılar bayramın keçirilmə tarixi quşun gəlmə vaxtı ilə eyni olsun. Bayram günü bəzəkli geyinmiş uşaqlar və qadınlar dağın yamacında, çayın sahilində bəzən isə evlərinin qarşısında toplanırlar. Çay süfrələri üçün bəzi yemeli şirniyyatlar da gətirirlər. Uşaqlar ağacların köklərinə süd və qatıq tökürlər, yumurta basdırırlar və ağacların budaqlarına qırmızı lentlər bağlayırlar. Yaşlı qadınlar isə ağacların yuxarılarına baxaraq dualar edirlər. Dualar ona görə edilir ki, qəbilələrin və dünyanı sülh əhatə eləsin. Sonra uşaqlar ocaq qalamaq üçün odun hissələri toplayırdılar. Qadınlar çay hazırlayana kimi cavan gənclər milli rəqslər oynayırdılar. Yaşlı qadınlar çay süfrəsində kukuşka haqqında əfsanələr, nağıllar danışırdılar. Çay süfrəsindən sonra arzular tutulur, fala baxılır və kukuşkanın səsinə qulaq asılırdı. Bəzən bayramdan qalan yemekləri dağların üzərinə tökürdülər bu quşlara və təbiətə qarşı olurdu və əminəmanlıq üçün edilirdi.
**Billi Co Armstronq** (d. 17 fevral 1972) – amerikalı musiqiçi, müğənni, gitaraçı, pank-rok qrupu olan Green Day-in solisti və prodüseri. Həmçinin Pinhead Gunpowder, The Network, Foxboro Hot Tubs, Blatz, Rancid, The Lookouts, Goodbye Harry, Corrupted Morals qruplarının da gitaraçısı və solistidir.

Həyatı
------

Billi Co Armstronq 1972-ci ilin 17 fevralında Kaliforniya ştatının Rodeo şəhərində anadan olmuşdur. O, ailədə 6 uşaq arasında ən kiçiyidir. Onun atası sürücü idi, həmçinin də klublarda caz musiqini ifa edirdi. Onun anası restoranda ofisiant işləyirdi. 1980-ci ilin sentyabrında, Billinin cəmi 10 yaşı olanda atası vəfat edir. 2 il sonra anası yenidən ərə gedir. Billi isə bunu çox ağır qəbul edib, bu adama nifrət edirdi. Billinin 14 yaşı olanda o, ilk mahnısını - "Why Do You Want Him?" mahnısını yazıb, bu mahnıda onun anası və atalığı haqqında söhbət açılır. Billi 5 yaşından artıq mahnılar oxuyurdu. O, çox vaxt xəstəxanalarda xəstələr üçün mahnılar oxuyardı. Onun 11 yaşı olanda, anası ona məşhur "Blue" elektro-gitarasını hədiyyə edib ki, Billi indiyə kimi bu gitarada mahnılar ifa edir.

Billi 10 yaşında ikən Mayk Dirnt ilə məktəb kafesində tanış olmuşdu. Onlar 1 yerdə rok qrandları olan Ozzy Osbourne, Van Halen, Rolling Stones, Def Leppard kimi qruplara qulaq asırdılar. 1987-ci ildə onlar öz qruplarını yaratmaq istədilər. Bu qrupun adını "Sweet Children" qoymuşdular. Qrupun ilk təbilçisi Al Sobrnte olmuşdur. Onların ilk çıxışı "Rods Hickory Pit in Vallejo" klubunda olmuşdur. Öz 18 illiyindən 1 gün əvvəl Billi məktəbini atır və öz vaxtını ancaq qrupuna həsr edir.

Şəxsi həyatı
------------

1990-cı ildə o, Mankatada (Minnesota ştatında) konsertlərinin birində öz gələcək həyat yoldaşı olan Edrien Nesser ilə tanış olub və onunla 1994-cü ilin 2 iyulunda evlənib. Onların 2 uşağı var - Cozef Marçano Armstronq (28 fevral 1995) və Ceykob Deyncer Armstronq (12 sentyabr 1998). Edrien Nesserin və Billinin Adeline Records adlı şirkətləri var. Billi ailəsi ilə hazırda Berkli şəhərində (Kaliforniya) yaşayır.

2003-cü ildə Billi içkili vəziyyətdə maşının sükanı arxasında oturduğu üçün həbs olunaraq, sürücülük vəsiqəsindən məhrum edilib.

Hobbiləri
---------

2009-cu ildə prezident seçkilərində Barak Obamanı dəstəkləyib.

Həmçinin bax
------------

* Green Day

|  |  |
| --- | --- |
|  |  ***Musiqiçi** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

1. ↑  Billie Joe Armstrong // Internet Broadway Database (ing.). 2000.
2. 1 2  Montreux Jazz Festival Database.
**Robin van Persi** (Niderlandca tələffüz: [ˈrɔbɪn vɑmˈpɛrsi]  ( dinlə))(6 avqust, 1983) — Fənərbaxça PFK-da forma geyinən Hollandiyalı futbolçu. Əsas mövqeyi hücumçu olsa da, hücumçu arxasında da oynaya bilir. Hollandiya milli futbol komandasının əsas futbolçularından olmuşdur. Sənətkar ailəsində dünyaya gələn Robin van Persi ailəsi kimi sənətə yönəldilsə də, o futbolu seçmişdir. Karyerasına Ekselsior Rotterdam klubunda başlamışdır. Daha sonra Feyenoorda transfer olunmuşdur. Klubu ilə birlikdə 2002-ci il UEFA Avropa Liqasını qazanmışdır. 2004-cü ildə Arsenala, 2012-ci ildə Mançester Yunaytedə transfer olunmuşdur.2015-ci ildən isə Fənərbaxçada forma geyinir.

İlk illəri
----------

Robin van Persi Rotterdamda böyüdü. Və həmin Şəhərin Ekselsior Rotterdam klubunda futbola başladı.

Klub Karyerası
--------------

### Feyenoord

Mövsüm əvvəlində Robin van Persi Feyenoord ilə 3.5 illik müqavilə imzaladı. Van Persi bu klubda 2002-ci ildə UEFA Avropa Liqasını qazanmışdır. Keçirdiyi üç ildə 78 matçda 22 qol atmışdır.

### Arsenal

Robin Van Persi bu klubda 277 oyunda 132 qol atmışdır.

### Mançester Yunayted

Hollandiyalı 105 oyunda 58 qol atmışdır.

### Fənərbaxça

#### 2015-2016

Robin van Persi Fənərbaxçadakı ilk mövsümündə Türkiyə Super Liqasında 31 görüşdə 16 qol atdı, 3 məhsuldar ötürmə etdi.Avrokuboklarda 12 matçda 1 qol atmışdır. Türkiyə Kubokunda isə 5 oyunda 5 qol atmışdır.

Robin van Persi və Fənərbaxça
#### 2016-2017

Robin Van Persi Türkiyə Super Liqasında 24 matçda 9 qol atmışdır. Türkiyə kubokunda 4 matçda 4 qol,Avrokuboklarda isə 1 qol atmışdır.

Milli Komanda Karyerası
-----------------------

101 oyunda 50 qol atmışdır.
**Gülbəddin Hikmətyar** (puşt. **ګلبدین حکمتیار**; *fars.* **گلبدین حکمتیار**‎; 1 avqust 1949) — Əfqanıstanlı siyasətçi və komandan. Əfqanıstanın ən böyük silahlı müxalifəti olan "Hizbul-İslami"nin yaradıcısı. Əfqanıstanın keçmiş baş naziri.

Həyatı
------

Hikmətyar 1937-ci ildə  puştu qəbiləsinin haruti klanından (Gilzəi) olan iri torpaq mülkiyyətçisinin ailəsində Vartaboz qışlağında  anadan olub. 1956-cı ildə gənc Hikmətyar ibtidai məktəbə, 1961-ci ildə isə Kabulda hərbi peşə məktəbinə daxil olub, lakin 1964-cü ildə hərbi məktəbdən xaric edilib. Bundan sonra o, Kunduza gedir və burada təhsilini aristokrat liseydə davam etdirir. 1970-ci ildə Kabul universitetində mühəndislik fakültəsinə daxil olmuş, amma təhsilini başa çatdıra bilməmişdi. Kabul universitetində təhsil aldığı müddətdə o "Müsəlman qardaşlığı" tərəfdarları qrupu ilə tanış oldu və 1967-ci ildən 1972-ci ilə qədər islamçıların bir neçə nümayişində iştirak etdi. Hikmətyar həmin dövrlərdə Tələbə Şurasında fəal iştirak edir, ideyalar yayır, amma hələ də Tələbə şurasının rəhbərliyinə seçilə bilməmişdi. 1972-ci ildə Hikmətyar "Müsəlman Qardaşlığı"nın digər iki üzvü ilə şah ailəsi və əfqan aristokratiyası ilə bağlı təhqiramiz ifadələr işlətməkdə və tələbələrin iki qarşıduran siyasi qruplaşmasında baş vermiş hərəkatın gedişində həlak olmuş maoçu təşkilatın üzvü Saydal Soxandan adlı bir kimsənin qətlindən ittiham olunaraq bir il yarım həbs cəzası aldı. O, həbsdən 1974-cü ilin yanvarında çıxdı.

Həmçinin bax
------------

* Bürhanəddin Rəbbani
* Əhməd Şah Məsud

İstinadlar
----------

1. 1 2  Security Council ISIL (Da’esh) and Al-Qaida Sanctions Committee Removes One Entry from Its Sanctions List (çd.). *(untranslated)*, 2017.
2. ↑  1947,1944 və 1949 ildə doğulub deyənlər çoxdur.
3. ↑  İmamsahib dairəsi, Kunduz vilayəti; başqa məlumata görə-ailəsi Kunduza köçməzdən əvvəl Qəzni vilayətində anadan olub
**Nika qiyamı** (*yun.* Στάσις τοῦ Νίκα) — 532-ci ilin yanvar ayında 1 həftə ərzində imperator Yustinianı devirmək üçün baş verən qiyam. Üsyan bəzən şəhərin tarixi boyunca ən qanlı qiyam olaraq qeyd edilir, Konstantinopol əhalisinin demək olar ki, yarısı yandırıldı, on minlərlə insan öldürüldü.

Tarixi
------

Qədim Roma və Afinanın demes adlanan assosiasiyası idman oyunları əsasən də at arabası yarışları ilə dəstəklənirdi. İlk başlar yarışlarda oyunçular dörd hissəyə bölünürdü, oyunçular hər hissənin rənginə uyğun uniformalar geyinirdi. Onlar Mavilər (Veneti), Yaşıllar (Prasini), Qırmızılar (Russati) və Ağlar (Albati) idi. 6-cı əsrdə öz aktivliyini qoruyan sadəcə mavilər və yaşıllar idi, hətta imperator Yustinian özü də mavilərin tərəfdarı idi.

Demes artıq Bizansın həm sosial həm də siyasi mövzusu halına gəlmişdi. Onlar artıq küçə quldur dəstələrinin və siyasi partiyaların aspektlərini birləşdirərək, teoloji problemlər və taxt iddiaçıları ilə bağlı mövqe tuturdular. Onlar tez-tez yarışlar arasında siyasi tələblər səsləndirərək imperiya siyasətinə təsir göstərməyə çalışırdılar. Artıq bəziləri onların Yustiniandan daha çox taxta layiq olduğunu düşünürdülər. 

531-ci ildə Mavilər və Yaşıllar at arabası yarışlarından sonra çıxan bəzi qətllərə görə günahlandırılıb həbs edildi. Qatillərin çoxu daha sonra tapıldı və edam edildi. Lakin 532-ci il yanvarın 10-da onlardan ikisi, bir Mavi və bir Yaşıl qaçaraq qəzəbli kütlənin əhatəsində olan kilsədə sığınacaq axtardılar. 

Yustinian gərgin idi: İberiya müharibəsi artıq qurtarmaq üzrə idi və onlar farslarla danışıq aparırdılar, bu məqamda Yustinian şəhərdəki qiyamlara vaxt ayıra bilmirdi. Bu səbəbdən Yustinian 13 yanvarda yenidən at yarışlarının keçiriləcəyini və edam qərarlarını sadəcə həbs cəzasına çevriləcəyini elan etdi.

Səbəbləri
---------

İstinadlar
----------

1. ↑  This is the number given by Procopius, *Wars* (Internet Medieval Sourcebook Arxivləşdirilib 2006-02-12 at the Wayback Machine.)
2. ↑  *Joseph Henry Dahmus.* The Middle Ages: A Popular History. Doubleday. 1968. səh. 86. ISBN 9780575003156. 2022-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-14.
3. ↑  *Gibbon, Edward.* The History of the Decline and Fall of the Roman Empire (ingilis). London: Bell & Daldy. 1867. 301. 2022-02-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-14.
4. ↑  *Hugh Chisholm; James Louis Garvin.* The Encyclopædia Britannica: A Dictionary of Arts, Sciences, Literature & General Information. Encyclopædia Britannica Company, Limited. 1926. səh. 121. 2022-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-14.
5. ↑  "CLIO History Journal – Justinian and the nike riots". Cliojournal.wikispaces.com. 2012-06-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-09-25.
**Lajos Baróti** (19 avqust 1914 – 23 dekabr 2005) macar futbolçu və menecer idi.

Karyera
-------

Baroti 1928–1946-cı illərdə Szegedi AK komandasında və 1946–1948-ci illərdə Győri ETO komandasında çıxış edib. 1939–1941-ci illər arasında iki dəfə milli komandada çıxış edib.

Baróti 1957-ci ildə milli komandaya baş məşqçi təyin olunub. 1966-cı ilə qədər və 1975–1978-ci illər arasında 117 oyunda komandasını idarə edib. Baróti Macarıstanı 1958, 1962, 1966 və 1978-ci illərdə Dünya Kuboklarına çıxarıb. 1960-cı ildə Romada keçirilən Olimpiadada və 1964-cü ildə Avropa Millətlər Kubokunda komanda üçüncü yeri tutdu. Ən böyük nailiyyət 1964-cü ildə Tokioda keçirilən Olimpiadada qızıl medalın qazanılması idi.

1971–1972-ci illərdə Peru millisinin məşqçisi olub: 1971-ci ildə Baróti Peru Olimpiya yığmasını Olimpiya seçmələrində idarə edib.

Onun klub məşqçisi kimi ən uğurlu vaxtı 1967–1971-ci illər arasında Budapeştdə Ujpesti Dózsa komandasında olub və burada klubun qızıl dövrünü açıb. Fazekas – Göröcs – Bene – Dunai II – Zámbó komandalarından ibarət ön sıra 1970-ci illərin ən yaxşı komandaları arasında idi. Baróti 1969 və 1970-ci illərdə kubok və çempionatlarla birlikdə klubu 1971-ci ildə ardıcıl üçüncü titula aparıb. Bu uğur o vaxt klubun son on ildə ilk çempionluğuna uyğun gəlirdi. Baróti həmçinin 1968–69 Şəhərlərarası Yarmarka Kubokunda Nyukasl Yunayted-ə qarşı finala yüksəldi, lakin finalda 0–3 və 2–3 hesabları ilə məğlub oldu.

Baroti 1980-ci ildə Portuqaliya Super Kubokunu və 1981-ci ildə ikiqat kuboku qazandığı SSW Innsbruck və SL Benfica ilə Avstriyanın Vasas SC, Avstriya ilə uğur qazandı.

Mənbə
-----





1. ↑  Macaristan mourns Baróti Arxivləşdirilib 2017-10-15 at the Wayback Machine Şablon:Webarşiv UEFA, 24 December 2005
2. ↑  .
3. ↑  "Lajos Baróti". Transfermarkt. 2023-04-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-19.
4. ↑  "Lajos Baróti: Information, teams and honours". BeSoccer Livescore. 2023-04-19. 2023-04-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-19.
**Mustafa bəy Behbudov**-şair, məmur, Qasım bəy Zakirin qardaşıoğlu

Həyatı
------

Mustafa bəy Şahvеrən bəy oğlu 1841-ci ildə Şuşa qəzasının Kəbirli sahəsinin Xındırstan kəndində dünyaya gəlmişdi. Şuşa qəza məktəbini bitirmişdi. Dövlət idarələrində məmur işləmişdi. Bir müddət Avşar obasının yüzbaşısı olmuşdu. 
Mustafa bəy şair idi. Təxəllüssüz, öz adıyla şеir yazırdı.

Gülməcələri
-----------

Mustafa bəy zərif, zarafatcıl bir adam olub. Еl içində, yazılı ədəbiyyatda gülməcələri yaşayır. Gülməcələrində gülləmələr.

* 

Bir il Qarabağa qış pis gəlibmiş. Bu soyuq toyuğu təndirə təpibmiş. Mustafa bəy baxır ki, baqqal qışın çilləsində küçəyə paltosuz çıxıb. Ağzını açıb, gözünü yumur:
-Ə, filan-filan olmuş, ə, atası gorbagor olmuş, niyə bu soyuqda bеlə çılpaq еvdən çölə çıxırsan? Ayıb dеyil, utanmırsan? Qərəz, ağzına gələnin birini də qaytarmır. Camaat da qalır mat-məəttəl. Axır biri qayıdır ki, ay bəy, bu kişinin dərdi saa qalıbmı? Nə işinə qalıb ya paltar gеydi, ya çılpaq çıxdı. Gеt öz dərdini çək. Mustafa bəy də qayıdır:
-Rəhmətliyin uşağı, siz nə danışırsız? Bu kişi mənə xеyli pul borcludu. Birdən soyuq dəydi, sətəlcəm oldu, sonra borcu kim qaytaracaq?!.

* 

Mustafa bəy divanxanada qulluq еlədiyi vaxtlar tеz-tеz kəndləri yoxlamağa gеdərmiş. Bir gün də qoca mirzəsini götür yan-yörə kəndləri təftişə yollanır. O zaman mirzələr künlüyü qara lakla örtülmüş şapka gеyərmiş. Axşam onlar bir kəndə gеcələməli olurlar. Yay günü olduğundan hamı damda yatmalı olur. Mustafa bəyin kеfi qalxır, zarafat еləmək istəyir. Gеcəyarısı mirzənin şapkasını başına qoyub gəlinin yatdığı yеrə yaxınlaşır. Yorğanı qaldırıb gəlinin ayağını qıdıqlayır. Gəlin ayılıb baxır ki, bir şapkalı kişidir. Söyüb qovur. Mustafa bəy şapkanı orda qoyub yatağına girir. Səhər gəlin yatağının yanına düşmüş şapkanı götürüb, qaynatasına göstərir ki, bəs gеcəyarısı bu şapkanın sahibi ona sataşmaq istədi. Еv yiyələri tökülüb mirzəni o qədər döyürlər ki, binəva kişi on gün xəstə yatır.

* 

Bir kəndli Ağdam bazarına düşüb cəhrə üçün qır axtarırmış. Lotular onu göndərirlərr Mustafa bəyin yanına. Soruşa-soruşa gəlib Mustafa bəyi tapıb kamali-ədəblə salam vеrir. Əlеyk alandan sonra qayıdır ki, bəs mənə qır lazımdır. Mustafa bəy də mətləbi anlayıb kəndliyə cavab vеrir:
--Qır var, amma pulunu vеrməlisən!
Kəndlidən pulu alandan sonra, Mustafa bəy başlayır nazi-qəmzə, çəm-xəm еləməyə. Kəndli də mat-mat buna tamaşa еdəndən sonra bildirir:
--Mənə qır lazımdır, еy mütrüf yox!
Mustafa bəy də onu başa salır:
--Sən dеdin, qır vеr, mən də qır vеrirəm. Mənim qırım bеlə olur…

Ailəsi
------

Mustafa bəyin Cabbar bəy, Şahvеrən bəy adlı oğulları vardı.

Həmçinin bax
------------


Vikimənbədə ***Müəllif:Mustafa bəy Behbudov*** ilə əlaqəli məlumatlar var.

* Qasım bəy Zakir
**Cavidan Novruz** (*Cavidan Ramiz oğlu Novruz*; 12 fevral 1987, Bakı) — aktyor, müğənni, bəstəkar.

Həyatı
------

Cavidan Novruz 12 fevral 1987-ci ildə Bakı şəhərində xalq artisti Ramiz Novruzun ailəsində anadan olub.

Səbail rayonu 7 nömrəli orta məktəbi 2005-ci ildə bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində dram-kino aktyorluğu fakültəsinə Xalq artisti Kamal Xudaverdiyevin kursuna qəbul olub. Universiteti 2009-cu ildə bitirmişdir.

Ailəsi
------

Cavidan Novruz xalq artisti Ramiz Novruzun oğlu, stilist Şəfəq Novruzovanın qardaşıdır.

Ailəlidir. Turan adında bir oğlu var.

Fəaliyyəti
----------

### Musiqi

Aktyorluqla bərabər vokalla da məşğul olub. Azər Zeynalovdan təhsil alıb.

Cavidan Novruz müğənnidir. O ifaçı kimidə Türkdilli dövlətlərdə Azərbaycanı layiqincə təmsil edib. "Avrasiya yıldızı" yarışmasında 2-ci yerə qədər çıxmışdır. Eyni zamanda da ifa etdiyi mahnılar var ki, bəstələri özünə aiddir.

"Son qərar", "Yasandı bitdi", "Gəl gör məni eşq neylədi", "İkimiz" adlı mahnılarını bəstələyib və "Ezizim Fellini" kino-filmdəki soundtrack "Hardasan" mahnısını ifa edib.

### Kino

Universitetə qəbul olduğu il Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının istehsalı olan "Cavad xan" filmində ilk böyük rola Cavadxanın kiçik oğlu (Əliqulu xan) roluna dəvət alıb.

Uşaq yaşlarından Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının səhnəsində bir çox tamaşalarda rollar alıb və uşaq yaşlarından filmlərdə çəkilib.

Filmoqrafiya
------------

1. Axırıncı yol
2. Ayıq sürücü
3. Bəsdir, ağlama! (film, 1999)
4. Cavad xan. Filmin filmi (film, 2007)
5. Cavad xan (film, 2009)
6. Qız atası (teleserial, 2014) *(27-ci, 90-cı bölümlər)*
7. Vicdan haqqı (teleserial, 2016)
8. Axırıncı yol (film, 2016)
9. Bacanaqlar (film, 2017)
10. De sən öl (film, 2018) Kama
11. Komedixana (2019-günümüz)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Cavidan Novruz". 2023-02-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-02-21.
2. ↑  "Cavidan Novruz: "Oğlumun bayağı aktyorların sayını artırmasını istəmirəm" - VİDEO". 2023-02-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-02-21.