**Mirzə Hüseyn Həsənzadə** və ya **Mirzə Hüseyn İrəvani** (1869, İrəvan – 1947, Tbilisi) — azərbaycanlı müəllim, pedaqoq və Gürcüstan Demokratik Respublikasının Milli Şurasına seçilmiş 4 azərbaycanlı deputatdan biri.

Həyatı və fəaliyyəti
--------------------

Mirzə Hüseyn Həsənzadə 1869-cu ildə İrəvanda anadan olub. Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasının məzunlarından biridir.

1890-cı illərdə Mirzə Hüseyn Atsquri kənd məktəbində baş müəllim kimi fəaliyyət göstərib. 1912-ci ildə Tiflisdə *Kultura* mətbəəsində "Tamam əlifba" adlı dərslik nəşr etdirib. 38 səhifəlik bu kitab I sinif üçün yazılmış əlifba dərsliyi idi. Kitabda ərəb əlifbasına sait səslər əlavə edilmişdi. Kitab həmçinin şəkillərdən, qısa hekayələrdən və şeirlərdən ibarət idi. Həmin illərdə Mirzə Hüseyn Tiflis şəhər 2-ci Xarpux Azərbaycan ibtidai məktəbinin müəllimi kimi fəaliyyət göstərirdi.

Tiflisdəki həyatı Mirzə Hüseynin siyasi fəaliyyətində mühüm rol oynamağa başladı. Belə ki, 1918-ci ildə Gürcüstan Demokratik Respublikası qurulduqdan sonra parlament funksiyasını həyata keçirən Gürcüstan Milli Şurasının 1918-ci il 13 sentyabr tarixli qanunu ilə milli azlıqların nümayəndələrinə bu qanunverici orqanda təmsilçilik kvotaları ayrıldı. Buna görə də Gürcüstanda yaşayan Azərbaycan türklərinə də Milli Şurada təmsil olunmaq üçün 4 yer ayrıldı. Bu yerlər Gürcüstan ərazisində fəaliyyət göstərən milli şuraların nümayəndələri hesabına doldurulmalı idi. 1918-ci ilin sentyabrın 29-da Gürcüstan Müsəlmanlarının Milli Şurası tərəfindən Əliheydər Qarayev, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Əbdüləziz Şərifov və Mirzə Hüseyn Həsənzadəyə parlamentdə təmsilçilik mandatı verildi. Bir ay sonra şura öz fəaliyyətini Gürcüstan Müəssislər Məclisi adı altında davam etdirdi.

Mirzə Hüseyn Həsənzadə 1947-ci ildə dünyasını dəyişib. Bəzi mənbələrdə isə onun vəfat tarixi kimi 1948-ci il qeyd edilir.

Həmçinin bax
------------

* Borçalı Qəzasının Müsəlmanları
* Gürcüstan Müsəlmanlarının Milli Şurası
* Gürcüstan Demokratik Respublikası parlamentində təmsil olunan müsəlmanlar

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *ოქტაი ქაზუმოვი, გიორგი სორდია.* "რა უნდა ვიცოდეთ თანამოქალაქე ეთნიკური აზერბაიჯანელების შესახებ" (az.). tdi.ge. 15 noyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 noyabr 2022.
2. 1 2 3 4 5 6  *Memmedli, Gulnara Goca.* "Education History of Meskhetian (Ahiskaian) Turks: Tsarist Russia Period". International Education Studies. 14 (1). 2021: 110–112.
3. 1 2  *Fəxri Valehoğlu-Hacılar.* "Gürcüstan Demokratik Respublikasının ilk ali qanunverici orqanı: Gürcüstan Milli Şurası və onun azərbaycanlı üzvləri" (az.). zim.az. 25 may 2022. 15 noyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 noyabr 2022.
4. ↑  *Janelidze, Otar.* The Democratic Republic of Georgia 1918-1921. Tbilisi: Cezanne. 2018. səh. 42. ISBN 978-9941-8-0096-2. 29 December 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 December 2022.
5. ↑  "Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin həyat salnaməsinin Gürcüstan səhifələri - I yazı" (az.). 525-ci qəzet. 23 avqust 2020. 15 noyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 noyabr 2022.
6. ↑  *Fəxri Valehoğlu-Hacılar.* "Professor Əziz Şərif və Gürcüstan Demokratik Respublikası" (az.). medeniyyet.az. 9 oktyabr 2020. 15 noyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 noyabr 2022.

Ədəbiyyat
---------

* Gürcüstan Demokratik Respublikası Hüquqi Sənədləri Məcmuəsi (1918–1921). Tbilisi, 1990, s. 62.