**Lalə Məhəmməd qızı Əfəndiyeva** — Azərbaycan alimi, AMEA akad. Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun "Maye fazada oksidləşmə" laboratoriyası müdiri, Təhsil Şöbəsinin müdiri, kimya üzrə elmləri doktoru, dosent.

Həyatı
------

Əfəndiyeva Lalə Məhəmməd qızı 21 oktyabr 1974-cü ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1981-1991-ci illərdə orta ümumtəhsil məktəbdə təhsil almışdır.

1991-ci ildə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə adına Bakı Dövlət Universitetinin kimya fakültəsinə daxil olub, 1996-cı ildə kimyaçı-müəllim ixtisası üzrə həmin universiteti bitirmişdir.

1996-1997-ci illərdə "Təravət" İB-də, 1997-1998-ci illərdə "M&Y. Kristal LTD" MM-də KŞ rəisi vəzifəsində çalışmışdır. 
2006-cı ildə AMEA akaddemik Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda kimyaçı kimi işə başlamışdır. 2010-cu ildə elmi işçi, 2012-ci ildən böyük elmi işçi vəzifəsini icra edən, 2014-cü ildən isə aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır.

Elmi fəaliyyəti
---------------

L.M.Əfəndiyeva 2012-ci ildə "Beşnüvəli Co, Ni komplekslərinin iştirakı ilə sintetik neft turşularının alınması prosesinin işlənib hazırlanması" mövzusunda "Neft kimyası" və "Kimyəvi kinetika və kataliz" ixtisasları üzrə dissertasiya işini müdafiə etmiş, 2013-cü ildə kimya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini və 2016-cı ildə dosent elmi adını almışdır.

2017-ci ildə "Azərbaycan neftləri əsasında sintetik oksi-, neft turşularının, onların efirlərinin, metal və azot-saxlayan törəmələrinin alınması və tədqiqi" mövzusunda "Neft kimyası" ixtisası üzrə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının 18.05.2018-ci il tarixli qərarı ilə L.M. Əfəndiyevaya kimya üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsi verilmişdir. 20.12.2017-ci ildən "Maye fazada oksidləşmə" laboratoriyasının müdiri vəzifəsində çalışır. Eyni zamanda, həmin ildən NKPİ-nin Təhsil Şöbəsinin müdiri vəzifəsini icra edən təyin olunmuşdur.

Elmi nailiyyəti
---------------

L.M.Əfəndiyevanın əsas elmi istiqamətini neft-kimya prosesləri üçün perspektivli katalizatorların (metalsaxlayan çoxnüvəli, nanostrukturlaşmış komplekslər, qrafen və onun modifikasiya olunmuş formaları, keçid metalların asetilasetonatları və onların difenilhidrazinlə kompleksləri) iştirakı ilə neft karbohidrogenlərinin maye fazada aerob oksidləşməsindən yüksək çıxımla sintetik neft- və oksiturşuların, onlar əsasında təkmilləşdirilmiş üsulla mürəkkəb efirlərin alınması və tədqiqi təşkil edir. Eyni zamanda, sintez edilmiş sintetik oksi- və neft turşuları qarışığı əsasında yüksək effektli korroziya inhibitorları və konservasiya mayelərinin alınması istiqamətində də elmi-tədqiqat işləri aparılmışdır. L.M.Əfəndiyeva tərəfindən Azərbaycanın sənaye neftləri qarışığından alınan dizel distillatı əsasında oksigenli komponentlərə malik ekoloji əlverişli dizel yanacağının alınması sahəsində də tədqiqatlar aparılmış və müsbət nəticələr əldə edilmişdir.

Elmi tədqiqatları
-----------------

Apardığı işlərin nəticələri 137 elmi əsərdə, o cümlədən 4 monoqrafiya, 72 məqalə, 60 tezisdə və patentdə öz əksini tapmışdır.
L.M.Əfəndiyeva Beynəlxalq və respublika konfranslarında elmi məruzələrlə dəfələrlə çıxış etmişdir.

2011-ci ildə "Azərikimya" İstehsalat Birliyi və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası akademik Y.H. Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun birgə təşkil etdiyi Azərbaycanın Neft Çıxarma, Neft Emalı və Neft Kimyası sənayelərinin aktual problemlərinə həsr olunmuş Azərbaycanın Gənc Kimyaçılarının Respublika Elmi konfransında – I yerə, 2012-ci ildə "Gənc Alimlərin II Respublika İnnovativ İdeya Yarmarkası" çərçivəsində keçirilmiş Gənc alimlərin Elmi konfransında II yerə layiq görülmüşdür.

Elmi – təşkilati fəaliyyəti
---------------------------

* L.M.Əfəndiyeva, 2018-ci ildən NKPİ-nin Elmi Şurasının üzvüdür.
* Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının 18.10.2019-cu il tarixində Dissertasiya Şurasının elmi katibi təyin edilmişdir.

Pedaqoji fəaliyyəti
-------------------

L.M.Əfəndiyeva elmi fəaliyyətlə yanaşı, pedoqoji fəaliyyətlə də məşğul olur və 2017-ci ildən AMEA NKPİ-nin magistratura şöbəsində "Neft kimyası", "Nanomateriallar kimyası" və "Ətraf mühit kimyası" ixtisasları üzrə təhsil alan tələbələrə dərs deyir.

Təltif və mükafatları
---------------------

2019-cu ildə Azərbaycanda kimya elminin inkişafındakı xidmətlərini nəzərə alaraq və "Elm günü" ilə əlaqədar Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Kimya Elmləri Bölməsinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilmişdir.

Əsas elmi əsərlərin adları
--------------------------

1. V.M.Abbasov, Hany M. Abd-El- Lateef, L.M.Afandiyeva et al. The CO 2 corrosion inhibition of carbon steel C1018 by some novel complex surfactants based on petroleum acids and nitrogen-containing compounds // Advances in Materials and Corrosion, 2013, №2, p. 26-32
2. Abbasov V.M. Afandiyeva L.M. Aliyeva L.İ. et all. Investigation of Liquid-Phase Oxidation of Naphthene-Paraffinic Hydrocarbons of Balakhany Oil // Journal of Advances in Chemistry, 2015, Volume 11,№5, p. 3540-3546
3. L.İ. Aliyeva, L.M. Afandiyeva, L.H. Nuriyev. Determination of optimal parameters for obtaining synthetic oil acids and oxyacids mixture from the catalytic oxidation of naphthene-paraffinic hydrocarbons of diesel distillation // International Journal of Scientific Engineering and Applied Science (IJSEAS), 2016, Vol.-2, Issue-3, p. 232-239
4. Afandiyeva L.M. Abbasov V.M. Ahmadbayova S.F. et all. İnvestigation of Inorganic Complexes of Amidoamines Synthesized from Synthetic Oxy- and Petroleum Acids as Corrosion Inhibitor // International Journal of Scientific Research in Environmental Sciences, 2016, №4 (2), pp. 0040-0046
5. Afandiyeva L.M. Abbasov V.M. İsmayilov E.H. et all. Liquid-phase aerobic oxidation of petroleum hydrocarbons in the presence of Cr- and Co-complexes // European Science Review, 2016, №1-2, p. 197-200
6. Эфендиева Л.М. Аббасов В.М. Алиева Л.И. и др. Амидоамины на основе синтетических oкси- и нефтяных кислот в качестве ингибиторов углекислотной коррозии стали // Практика противокоррозионной защиты, 2016, № 3 (81), стр.23-28
7. L.M. Afandiyeva, V.M. Abbasov, L.İ. Aliyeva et all. Synthesis of Synthetic Petroleum Acids Based on Naphthene-Paraffinic Consentrate in the CXatalytic Presence of Reduced Graphene Oxide // Processes of petrochemistry and oil- refining, 2016, V.17, №4 (65), p. 302-315
8. L.M. Afandiyeva, V.M. Abbasov, İsmailov E.H. et all. Liquid-Phase Oxidation of Naphthenic Petroleum Hydrocarbons in the Presence of Chromium and Cobalt Nanocomplexes // Theoretical and Experimental Chemistry, 2017, V. 57, №6, p. 373-379
9. Аббасов В.М. Зейналов Э.Б. Эфендиева Л.М. Природные нефтяные кислоты и производные на их основе: происхождение, структура и свойства, синтетические и прикладные аспекты. Баку- Элм, 2014, 232 с.
10. В.М. Аббасов, Л.И. Алиева, Л.М. Эфендиева и др. Реагенты и продукты для нефтяной, газовой, нефтеперерабатывающей и нефтехимической промышленности. Баку-Элм, 2017, 436 с.
11. V.M.Abbasov, R.Ə.Cəfərova, N.Ş.Rzayeva, F.Ə.Əmirov, M.M.Abbasov, A.M.Tağıyeva, İ.H.Əyyubov. L.M.Əfəndiyeva. / Tsikloalkanlar kimyası. Bakı-Müəllim. 2019, 385 s.
12. V.M.Abbasov, N.Ş.Rzayeva, A.H.Talıbov, T.A.İsmayılov, L.M.Əfəndiyeva, S.Ə.Məmmədov, N.İ.Mürsəlov. İxrira. İ 2020 0014, iddia sənədinin nömrəsi: a2018 0068, ilkinlik tarixi: 24.05.2018, Dövlət reyestrində qeyd olunan olunub: 12.05.2020.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-03-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-06.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-03-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-06.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-02-25 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-06.