recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Calcium gluconate
**Kalsium qlükonat** 
**(C6H11O7)2Ca** - qlükon turşusunun kalsium duzudur. **Mr**((C6H11O7)2Ca) = 430.373.

Alınması
--------

Preparatı almaq üçün qlükozanı qlükon turşusuna qədər oksidləşdirib, sonra ona kalsium-karbonat vasitəsilə kalsium duzuna çevirilər. Qlükozanı xlorun, bromun təsirindən mikrobioloji üsulla - Penicillium luteim, penicillium citrinum və s. kif göbələklərinin köməyi ilə oksidləşdirmək olar. 
Sənayedə bu proses elektrokimyəvi üsulla yerinə yetirilir. Bunun üçün tərkibində kalsium-karbonat və kalsium-bromid olan qlükoza məhlullarını elektroliz edirlər. Elektroliz zamanı kalsium-bromiddən sərbəst brom əmələ gəlir, o isə qlükoza oksidləşdirib qlükon turşusuna çevirir, kalsium-karbonat isə onu neytrallaşdırır.

Fiziki - kimyəvi xassələri
--------------------------

Kalsium qlükonat ağ dənəvari və ya kristalik toz olub, iysiz və dadsızdır. Suda həll olur, spirtdə və efirdə praktiki həll olmur.

Tətbiqi
-------

Kalsium qlükonat metabolik prosesləri tənzimləyən vasitə olub, orqanizmdə kalsium çatışmazlığını aradan qaldırır, hemostatik, allergiyaəleyhinə təsir göstərir və kapillyarların keçiriciliyini azaldır. Kalsium ionları sinir impluslarının ötürülməsində, saya və skelet əzələlərinin yığılmasında, miokardın fəaliyyətində, qanın laxtalanmasında iştirak edir, onlar sümük toxumasının formalaşmasında, digər sistem və orqanların fəaliyyətində lazımdır. Qanda kalsium ionlarının konsentrasiyası bir çox patoloji proseslər zamanı azalır, aydın hipokalsiemiya isə tetaniyanın yaranmasına səbəb olur. Kalsium qlükonat hipokalsiemiyanı aradan qaldırır, damarların keçiriciliyini azaldır, allergiyaəleyhinə, iltihab əleyhinə, qanaxmanı dayandırıcı təsir göstərir. Qalxanvariətraf vəzilərin funksional çatışmazlığı, orqanizmdən kalsiumun xaric olunmasının artması, allergik xəstəliklər (zərdab xəstəliyi, övrə, angionevrotik ödem) və dərman müalicəsindən allergik ağırlaşmalar zamanı köməkçi vasitə kimi, müxtəlif mənşəli patoloji proseslər zamanı (iltihabi prosesin ekssudativ fazası, hemorragik vaskulit, şüa xəstəliyi) damarların keçiriciliyini azaltmaq üçün, parenximatoz hepatit, qaraciyərin toksiki zədələnmələri, nefrit, eklampsiya, hiperkalemiya, paroksizmal mioplegiyanın hiperkalemik forması, dəri xəstəlikləri (dəri qaşınması, ekzema, psoriaz), hemostatik (qanaxmanı dayandırıcı) vasitə kimi, maqnezium duzları, turşəng turşusu və ya onun həllolan duzları ilə zəhərlənmələr zamanı antidot qismində istifadə olunur.

Mənbə
-----

1. 
2. 
3.

Xarici keçidlər
---------------

1. 
2. 
3.
İngilis boğazı, solda Robert adası və sağda Qrinviç adası.
**İngilis boğazı** — 17 kilometr uzunluğu və 2 kilometr eni olan, Antarktidanın Cənubi Şetland adalarında Robert adası ilə Qrinviç adası arasında yerləşən geniş boğazdır. Cənub-şərqdən, şimal-qərbdən və cənubdan Santa Kruz burnu və Edvards burnu, şimaldan isə Fort Vilyam burnu və Okol qayası, Aitço adaları ilə əhatə olunmuşdur. Adı 1822-ci ildə təsadüf edilmişdir və indi də beynəlxalq söz kimi istifadə edilir.

Yerləşməsi
----------

İngilis boğazı 62°26′00″ c. e. 59°38′00″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1821, 1822 və 1968-ci ildə, Çili xəritəsinə 1971-ci ildə Argentina xəritəsinə 1980-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2010. ISBN 978-954-92032-9-5 (First edition 2009. ISBN 978-954-92032-6-4)

Həmçinin bax
------------

* 60° S cənub enliyindəki Antarktida adalarının siyahısı
* ATEK

İstinadlar
----------

1. ↑  L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* English Strait.
**Huşartsan** — erməni soyqırımı qurbanlarına həsr olunmuş ilk memorial olan mərmər abidə. Bu, 1919-cu ildə Osmanlı imperiyasının İstanbul şəhərində, Taksim meydanı yaxınlığında, qismən indiki Gəzi parkı ərazisində ucalmışdır. Abidə keçmiş Panqaltı erməni qəbiristanlığının ərazisində yerləşirdi. 1922-ci ildə Türk Milli Hərəkatı zamanı abidə sökülmüş və sonradan naməlum şəraitdə itmişdir.

Tarixi
------

İlk anım mərasimindən sonra soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə abidənin ucaldılması planları həyata keçirilmişdir. Layihəni həyata keçirmək üçün komissiya yaradılmışdır. Nəhayət, abidə 1919-cu ildə Panqaltı erməni qəbiristanlığının ərazisində ucaldılmışdır. Daha sonra 1930-cu illərdə Türkiyə hökuməti tərəfindən sökülərək müsadirə edilən qəbiristanlıq İstanbulun Taksim meydanı yaxınlığında, indiki Gəzi parkında yerləşirdi. Abidə erməni soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə həsr olunmuş ilk memorial olmuşdur.

1922-ci ildə Türk Milli Hərəkatının dirçəlməsi zamanı abidə sökülmüş və sonradan naməlum şəraitdə itmişdir. Tarixçi Gevork Pamuqcıyanın sözlərinə görə, abidənin əsası sonuncu dəfə "Hərbiyyə" kazarmasının (hazırda İstanbul Hərb Muzeyi) bağçalarında görülmüşdür.

Mirası
------

Bildirilir ki, abidənin təsviri erməni yazıçısı və naşiri Teotiqin 1919-cu ildə yazdığı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə həsr olunmuş kitabının üz qabığında yer almışdır.

Gəzi parkı etirazları zamanı müxtəlif fəallar abidənin yenidən qurulmasını tələb etmişdilər. "*Dur De*" adlı qeyri-hökumət təşkilatının aparıcı üzvü Çingiz Alqan abidənin yenidən tikilməsinə dəstəyini bildirmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Greenhouse, Emily.* "The Armenian Past of Taksim Square". New Yorker. 28 June 2013.
2. ↑  *Demirer, Temel; Çetinoğlu, Sait.* Hrant'in katil(ler)i (Turkish). Pêrî Yayınları. 2009. səh. 18. ISBN 978-9759010966.
3. ↑  "Gezi Parkı'na Hrant Dink Parkı adını verelim, 1915'te katledilen Ermenilerin anısına yapılmış anıtı yeniden dikelim". Radikal. 8 June 2013. 2 April 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 March 2015.
4. ↑  *Esayan, Markar.* "April 24: Can we start over again?". Today's Zaman. 23 April 2011. 2 April 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
5. 1 2  *Adam, Sarkis.* "İstanbul Taksim Gezi Parkı, Ermeni Mezarlığı ve 11 Nisan Anıtı" (Turkish). Akunq. 6 June 2013.
6. ↑  "Ermeni soykırımı anıtı yeniden dikilecek" (Turkish). Demokrat Haber. 9 June 2013. 2 April 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 March 2015.
7. ↑  "Monument to Armenian Genocide victims in Istanbul to be restored". Aysor. 10 June 2013.

Xarici keçidlər
---------------

* Full online edition of Teotig's Hushartsan April Tasnemegi (in Armenian)
Buddizm Asiyada meydana gəlmişdir. Dünyada 488 milyon buddist yaşayır. Onlar 2010-cu ildə dünya əhalisinin 7%-ini təşkil edirdilər.

Tarixi
------

Buddizmin 2 qolu vardır – Mahayana və Teravada.Bəzi mənbələr onun 3cü qolunun – tibet- qolunu da qeyd edirlər.Əslində isə Tibet qolu Mahayana-ya daxildir və onun ən inkişaf etmiş formalarından biridir.Sorğu və siyahıya almalarda buddizmin hansı qoluna aid olmaq soruşulmur.Mahayana qoluna inananların sayı daha çoxdur – Çin, Yaponiya, Cənubi Koreya, Vyetnam.Teravadaya Tailand, Myanma, Şri-Lanka, Laos, Kambocada geniş yayılıb .
Tibet qolu – Tibet,Nepal, Butan, Monqolustanda yayılıb.2010-cu ilə əsasən Asiya –Sakit okena regionunda 481 milyondan çox buddist yaşayır.Yaxın şərq –şimali afrika regionunda onların sayı təxminən 500000-dir.Ümumiyyətlə buddistlərin təxmini 50%-i Çində yaşayır.Yaxın Şərq və şimali afrika regionunun bir çox ölkələrində buddistlər yaşayır və bəzi buddist icmalarının özlərinin mərkəzləri və ya cəmiyyətləri var.

Bəhreyn
-------

Bəhreyn Meditasiya Mərkəzi buddizmin Teravada qoluna aiddir.Özünü inkişaf mərkəzidir.Qeyri kommerisya təşkilatıdır və burada meditasiya ilə bağlı seminar və mühazirələr təşkil olunur.Bəhreyndə fəaliyyət göstərən digər mərkəz də Teravada qolu ilə bağlıdır.

Dubay
-----

Dubayda fəaliyyət göstərən Zen qrupu Mahayana qoluna inananların əsas icmasıdır.Dubayda yerləşən Beynəlxalq Meditasiya Mərkəzi isə Teravada qoluna sitayiş edənlər üçündür.

Livan
-----

Livan Buddist Cəmiyyəti proqressiv buddizmin mərkəzlərindın biri sayılır.

ABŞ-nin 2007-ci il Beynəlxalq Dini Azadlıq məruzəsində 8 milyon xarici vətəndaşın Sədiyyə Ərəbistanında yaşadığı qeyd olunur.Onların içərisində həm müsəlman, həm də qeyri müsəlmanlar var.Yaxın şərqə əsasən Şərqi Asiyanın Şri-Lanka, Çin, Vyetnam, Tayvan, Nepal kimi ölkələrindən gəlirlər .

BƏƏ – 200.000

Küveyt - 100.000

Qətər – 45.000 

Bəhreyn – 7000

Livan – 3000-dən çox buddist yaşayır.

Həmçinin bax
------------

Ərəb ölkələrində ateizm

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-02.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-05-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-02.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-02.
| Mühasibat uçotu |
| --- |
|  |
| 
Əsas anlayışlar |
| * Mühasib
* Mühasibat
* Əsas mühasibat kitabı
* Cari dövriyyə balansı
* Hesabat dövrü
* Uçot siyasəti
* İkili yazılış
* Debet = Kredit
* Aktiv = Passiv
* Qiymətləndirmə
* Maya dəyəri
* RMUS
* UMUS
* MHBS
* GAAP
 |
| Maliyyə hesabatları |
| * Mühasibat balansı
* Pul vəsaitlərinin dövriyyəsi haqqında hesabat
* Bölüşdürülməmiş mənfəət hesabatı
* Kapitaldakı dəyişikliklər haqqında hesabat
* Konsolidasiya
 |
| 
Mühasibat uçotunun sahələri |
| * Xərclər uçotu
* Maliyyə uçotu
* Məhkəmə mühasibatı
* Fond uçotu
* İdarəetmə uçotu
* Vergi uçotu
* Büdcə uçotu
* Bank uçotu
 |
| Audit |
| Maliyyə nəzarəti |
| * b
* m
* r
 |

**Ümumi qəbul olunmuş mühasibat uçotu prinsipləri** (*ing.* Generally Accepted Accounting Principles, GAAP) — milli qanunvericiliyə uyğun olaraq hər ölkədə tətbiq olunan milli mühasibat standartları (məsələn, Rusiya GAAP termini var). Bir qayda olaraq, GAAP qısaltması, fərqli praktik vəziyyətlər üçün mühasibat prosedurunun ətraflı tənzimlənməsindən fərqli bir xüsusiyyəti (xüsusən də *Beynəlxalq Maliyyə Hesabatı Standartları*, BMHS) olan ABŞ GAAP-a istinadla istifadə olunur.

2008-ci ilin avqust ayında ABŞ Qiymətli Kağızlar və Mübadilə Komissiyası (SEC) beynəlxalq maliyyə hesabat standartlarına keçid və ABŞ GAAP-dan imtina üçün təklif olunan bir yol xəritəsini (*ing.* proposed roadmap) təqdim etdi. Xarici şirkətlərin IFRS hesabatını SEC-ə təqdim etmələrinə icazə verilir. Bununla birlikdə, 2011-ci ilin fevral ayında SEC, BMHS-nin Amerika hesabatına tətbiq edilməməsi barədə qərarı ehtiva edən başqa bir sənəd yayımladı: Boeing, Pepsico və digər şirkətlərin tələbi ilə beynəlxalq standartların məcburi tətbiq olunması üçün son tarixlər 2015-2016-cı illərə köçürüldü. Bütün Amerika şirkətlərindən ABŞ-də qızıl mühasibat standartı hesab olunan GAAP-a uyğun olaraq maliyyə hesabatlarının yayılması tələb olunur, çünki bu, sui-istifadəni minimuma endirir və hesabat istifadəçilərinin hədəflərinə uyğun gəlir.

BMHS-nin əleyhdarları arasında McDonalds kimi bir çox Amerika şirkəti var ki, bu sistemə keçid nisbətən kiçik fayda ilə müqayisədə yüksək xərclərlə əlaqələndirilir. BMHS tətbiqinin tərəfdarları, sponsorluq edən və IFRS standartlarının inkişafına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərən Böyük Dördlərdir (KPMG ümumiyyətlə FASB-nin IASB ilə tamamilə əvəz edilməsini təklif etmişdir). Hesabat istifadəçilərinin maraqlarını rəhbər tutaraq, SEC standartların yaxınlaşması yolunu tutdu, FASB-yə güclü dəstəyini ifadə etdi və BMHS-nin tətbiqi məsələsini araşdırmağa davam edir. Amerika Maliyyə Mühasibat Standartları Şurası (FASB) ilə Beynəlxalq Maliyyə Hesabat Standartları Şurası (IASB) arasında standartların yaxınlaşması ilə bağlı sıx dialoq mövcuddur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *ing.* Russian GAAP
2. ↑  "IFRS and U.S. GAAP Convergence - Delays Upon Delays". 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-05.

Xarici keçidlər
---------------

* US GAAP standartlarının buradan yükləmək olarArxivləşdirilib 2012-02-05 at the Wayback Machine
**Ərciş döyüşü** — 1394-ci ildə Qaraqoyunlular ilə Teymurilər dövləti arasında baş vermişdir.

Arxa Plan
---------

Əmir Teymur Avnik qalası'nı çox böyük dirənişlə qarşılaşmasına rəğmən almağı bacardı.Bu qalanı Qara Yusifin qardaşı Misir Xoca müdafiə edirdi.Əmir Teymur 43 gün boyunca Avniki mühasirədə saxladı .Misir xoca bir neçə dəfə Əmir Teymurun təslim olma tələbini geri çevirsədə nəhayət 1 avqust 1394-cü ildə Qaladaki aclıq ve digər səbəblərə görə məcburən qılınc kəfən ilə Əmir Teymurun hüzuruna gedərək əhv dilədi,Əmir Teymur onu Səmərqəndə göndərdi və qısa müddət sonra burda öldü  Avnik Qalasının idarəçiliyini öz əmirlərindən Atlamışa tapşıran Əmir Teymur bundan sonra indiki Gürcüstan istiqamətində hərəkət etdi.Bunu eşidən Qara Yusif indiki Türkiyənin Van şəhərində yerləşən Ərcişə gəldi.Həmin vaxt orda Əmir Teymurun Əmirlərindən İzzətdin şir var idi.Qara Yusifin gəlişindən xəbər tutan əmir dərhal Atlamışa xəbər göndərdi və özü Türkmən ordusuyla vuruşmağa getdi.İlk həmlədəcə Mğlubiyətə uğradı. Bu zaman Qara Yusif Atlamışın 400 atlı ilə oraya gəldiyini eşidərək atlamışa hücum etdi.Bu döyüşde Teymuri ordusu qılıncdan keçirildi,Atlamış Yar Əli tərəfindən əsir alındı.

Döyüş
-----

Atlamış ilə müharibədən sonra Qara Yusif Teymurilərin ana mərkəzinə hücum etdi,Qaraqoyunlu ordusu qat qat böyük düşmən ordusunu məğlubiyətə uğratdı.Məmlüklü Tarixçilərindən İbn Əl furat,İbn Qazı Şübhə,İbn Həcər və Makrizi'nin yazdığına görə Qara Yusif çox parlaq bir qələbə qazandı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Şahabeddin,Berkuk Dönemi Memlükler s.93
2. ↑  Əkbər N.Nəcəf,Qara Yusif s.44
3. ↑  Təkiyəddin Əbul-Abbas Əhməd ibn Əli əl-Makrizi,Kitab əs Süluk li-mərifəti-düvəl əl-Müluk.Məhəmməd Mustafa Ziyadə nşr, Qahirə 1941
4. ↑  İ b n ul-Furat, s. 416
5. ↑  Faruk Sünmer Karakoyunlular s.59
6. ↑  Metsopski, Timurlenk ve Haleflerinin Tarihi, 21-22
7. ↑  Macit, Timurlular
Zamanında Azerbaycan, 92.
8. ↑  Kazanasmaz,Kara Yusuf ve Zamanı Atatürk Üniverstiesi Erzurum,2019 s.34
9. ↑  Arayancan, Karakoyunlu Hükümdarlarından Cihânşah ve Dönemi, 72.
10. ↑  Əkbər N.Nəcəf Qara Yusig s.44
11. ↑  Varlık, "Karakoyunlular", s. 449.
**Sulduz** və ya **suldus** — XIII əsrin əvvəllərində Çingiz xanın imperiyasına daxil olan monqol tayfası.

Sulduz eli darlekin-monqollar icmasının bir hissəsi idi. Tayfa adının sulduzların hərəkət etdiyi ərazilərdə sıx bitdiyi güman edilən eyniadlı çöl bitkisinin verdiyi versiya var. XII əsrin sonlarından etibarən suldusların bir hissəsi besut və baarinlərlə birlikdə tayciutların bir hissəsi olmuş, onların tabeliyinə düşmüşdülər. Tayciutların məğlubiyyətindən sonra Çingiz xanın qoşunlarının tərkibində sulduzların böyük dəstələrindən biri Dəşt-i Qıpçaqda və qismən də müasir Özbəkistan ərazisində, eləcə də Əfqanıstanın şimalında məskunlaşmışdır. Onlar sonra da Azərbaycana və İrana köçmüşdülər. Çingiz xanın əmrində olan ən nüfuzlu əmirlərdən bəziləri tayciutlarla müharibədə böyük köməklik göstərdiklərinə görə sulduzlardan ibarət idi.

Çingiz xanın doqquz nökərindən biri olan Sorqan-Şirə sulduz elindən çıxmışdır. Sorqan-Şirənin oğulları Çilaun və Çimbay Çingiz xanın şəxsi mühafizəsi olan keşik komandanları idi. Çilaun övladları Hülaku ulusunda yüksək vəzifələr tutan Çobanilər sülaləsinin əsasını qoymuş, sonradan İran Azərbaycanı ərazisində öz dövlətlərini qurmuşdular. Həzaraların tərkibindəki Çobanilərin nəsli Day Çopan kimi tanınır. Sorqan-Şirənin qızı Xadaan Çingiz xanın cariyələrindən biri idi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Чингисиана: свод свидетельств современников. Тайны древних цивилизаций (5000 nüs.). М.: Эксмо. Пер. сост. и коммент. А. Мелехина. 2009. ISBN 978-5-699-32049-3.
2. ↑  *Очир А.* Монгольские этнонимы: вопросы происхождения и этнического состава монгольских народов (PDF). Элиста: КИГИ РАН. д.и.н. Э. П. Бакаева, д.и.н. К. В. Орлова. 2016. ISBN 978-5-903833-93-1. Arxiv surəti 7 iyul 2021 tarixindən Wayback Machine saytında
3. ↑  *Elizabeth Emaline Bacon.* The Hazara Mongols of Afghanistan: A Study in Social Organization. University of California, Berkeley. 1951. 32.
4. ↑  *Robert L. Canfield, Gabriele Rasuly-Paleczek.* Ethnicity, Authority and Power in Central Asia: New Games Great and Small. Routledge. 2010-10-04. ISBN 9781136927508.
**Entoni Giddens, baron Giddens** (*ing.* Anthony Giddens, Baron Giddens; 18 yanvar 1940 və ya 18 yanvar 1938, London) — ingilis sosioloqu. Lester Universiteti və Kembric Universitetində işləmiş; London İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbinin direktoru olmuş (1997-2003), hazırda fəxri professordur. Asturiya Şahzadəsi mükafatı laureatı (2002, sosial elmlər).

Giddens müasir dövrün ən mühüm sosioloqlardan biri hesab olunur və 29 dildə nəşr olunmuş 34 kitabın müəllifidir. 2007-ci ildə Giddens humanitar elmlər üzrə ən çox istinad edilən alimlər siyahısında beşinci yeri tutdu. Strukturlaşdırma nəzəriyyəsi və müasir cəmiyyətlərin vahid orijinal konsepsiyası ilə tanınır.

Giddensin elmi fəaliyyətini üç dövrə bölmək olar. Birincisi, klassiklərin tənqidi anlayışına əsaslanan, əsasən nəzəriyyə və metodologiya sahəsində sosiologiyaya yeni baxışın yaradılması ilə xarakterizə olunur. Bu dövrün əsas əsərləri "Kapitalizm və Müasir Sosial Nəzəriyyə" (1971) və "Sosioloji Metodun Yeni Qaydaları"dır (1976). İkinci mərhələdə Giddens struktur funksionalizmi və mikrososiologiyanı sintez edərək strukturlaşdırma nəzəriyyəsini inkişaf etdirdi. "Sosial nəzəriyyənin mərkəzi problemləri" (1979) və "Cəmiyyətin quruluşu" (1984) kitabları ona beynəlxalq elmi şöhrət qazandırmışdır.

Üçüncü dövrə Giddensin müasirlik, qloballaşma və siyasət problemlərinə, xüsusən də müasirliyin sosial və siyasi gündəlik həyata təsirinə olan marağı daxildir. O, postmodernizmi tənqid edir və siyasətdə "üçüncü yol"un  mümkünlüyünü təhlil edir. Onun bu dövrdə yazdığı əsas əsərləri: "Müasirliyin nəticələri" (1990), "Müasirlik və özünüidentiklik" (1991), "Soldan və sağdan kənarda" (1994) və "Üçüncü yol: Sosial Demokratiyanın Yenilənməsi" (1998). Bu əsərlərdə Giddens sosial nəzəriyyə və müasirliyin inkişafı və dəyişməsinə yanaşmaları yenidən nəzərdən keçirir.

Siyasi sahədə "Yeni leyborist "və "Üçüncü yol "nəzəriyyəçisi kimi çıxış etmişdir. 2004-cü ilin iyun ayında Giddens xidmətlərinə görə Sautqeytin lordu və baronu oldu. 2005-ci ildən Leyboristlər Partiyasını təmsil edən Böyük Britaniya Parlamentinin Lordlar Palatasının üzvü kimi fəaliyyət göstərir.

O, müxtəlif ictimai təşkilatların, o cümlədən Böyük Britaniyada İctimai Siyasət Araşdırmaları İnstitutunun idarə heyətində yer alır. 1985-ci ildən o, Britaniyanın ən böyük akademik elmi nəşriyyatlarından biri olan Polity Press Ltd-nin həmtəsisçisidir.





1. ↑  Anthony Giddens // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. ↑  Anthony Giddens // Munzinger Personen (alm.).
3. ↑  Czech National Authority Database.
4. ↑  Gill, J. Giddens trumps Marx but French thinkers triumph // Times Higher Education, 2009, 26 March.
5. ↑  Times Higher Education Most cited authors of books in the humanities, 2007// Times Higher Education, 2009, 26 March.
6. ↑  Halpin, David. Hope and Education: The Role of the Utopian Imagination. — Routledge, 2003. — P. 63. ISBN 0-415-23368-2 Google Print
**Tağar** — çəki ölçü vahidi.

Ümumi məlumat
-------------

Az işlənən çəki vahidlərindən olan tağar, mənbələrdən göründüyü kimi, Azərbaycanda XIV-XVIII əsrlərdə elxanilər və xanlıqlar dövründə daha çox istifadə olunmuşdur. Tağar və tağarbaşı adlanan vergilərin mövcudluğu da bu fikri təsdiqləyir. Tağardan daha çox arpa, buğda, darı, düyü və s. dənli bitkilərin məhsullarını ölçmək üçün istifadə edilmişdir.

Ayrı-ayrı qaynaqlarda tağarın sabit olmadığı göstərilir; tağarın Təbrizdə 295 kq-a, Şamaxı xanlığında 400 kq-a bərabər olduğu, digər xanlıqlarda isə 240-600 kq arasında dəyişdiyi aydın görünür. Bəzi mənbələrdə isə tağarın konkret olaraq 83,2 kq-a bərabər olduğu haqqında bilgilər vardır.

Xalqımızın yaddaşında "bir tağar darının yerində hərlənə bilmir" deyimi var. Bizcə, bu bir tağar toxum səpilən sahəni yox, biçiləndə bir tağar məhsul götürülən sahəni göstərir və sahə ölçüsü yox, yenə çəki vahidi yerində işlənir. Çünki tağarın sahə ölçüsü kimi işləndiyinə heç bir qaynaqda rast gəlinmir.

Mənbə
-----

**Azərbaycan etnoqrafiyası, Bakı-2007, "Şərq-Qərb" nəşriyyatı. Üç cilddə. III cild. səh. 460. ISBN 978-9952-34-152-2**

Xarici keçidlər
---------------

Həmçinin bax
------------

| ⛭Xalq ölçü vahidləri |
| --- |
| Uzunluq ölçü vahidəri | Addım • Ağac • Arşın • Barmaq • Çərək • Dirsək • Qarış • Qulac • Mənzil • Mil  • Dəniz mili • Fərsəx • Verst |  |
| Çəki ölçü vahidəri | Arpa • Çanaq  • Girvənkə • Karat  • Misqal  • Batman • Təbriz batmanı • Kisə  • Hoqqa • Pud • Dirhəm • Daqqa • Dang  • Tağar • Dinar • Rətl • Xalvar |
| Sahə ölçü vahidəri | Kotan  • Hektar • Ar |
| Həcm ölçü vahidəri | Düymə • Tuluq • Tas |
| Sadə ölçü vahidəri | Baş  • Boyun  • Tüstü  • Top  • Kəllə  • Qol  • Diş  • Qulaq |
| Sürət ölçü vahidəri | Düyün |
**Anaksarx** (q.yun. Ἀνάξαρχος; e.ə. 380, Abdera, Makedoniya və Frakiya – e.ə. 320, Kipr Respublikası) — Makedoniyalı İskəndərə təsiri ilə tanınan qədim yunan filosofu.

Asiyada yürüşün başlaması ilə Anaksarx Makedoniya ordusuna qoşuldu və İskəndərin yaxın adamlarından biri oldu. Antik mənbələrdə Anaksarxla başqa bir saray filosofu Kallisfen arasında bir neçə münaqişələr olduği göstərilir. Onların qarşıdurması təkcə şəxsi deyil, həm də ideoloji xarakter daşıyırdı. Anaksarx rəsmi olaraq İskəndəri ilahiləşdirməyi və proskinezi (ayaqları öpməklə diz çökmək) tətbiq etməyi təklif edən ilklərdən biri idi. Antik mənbələrə görə, nə Anaksarx, nə də İskəndər tanrı statusuna ciddi yanaşmır, ona yalnız siyasi alət kimi baxırdılar. Anaksarx da hökmdarın qanunlar və əxlaq normaları üzərindəki üstünlüyünü müdafiə edirdi.

Kallisfenin həbsindən sonra Anaksarx Makedoniyalı İskəndərin ən yaxın sirdaşı və dostu oldu. Onun təsiri, hərəkətləri yalnız öz istəkləri ilə təyin olunan bir insana çevrilən İskəndərin şəxsiyyətinin çevrilməsi ilə əlaqələndirilir. İskəndərin ölümündən sonra Anaksarx Kiprə getdi, burada yerli çar Nikokreon tərəfindən əsir götürüldü və xüsusi qəddarlıqla edam edildi. İşgəncələr zamanı Anaksarx özünü əsl filosof kimi apardı. Bir versiyaya görə, çar Anaksarxın möhkəm döyülməsini əmr edərkən filosof dedi: "Anaksarxın yalnız dərisini döyə bilərən, amma Anaxarxı əzə bilməyəcəksən!"

Anaksarxın fəlsəfi baxışları haqqında çox az şey məlumdur. Onun tələbələrindən biri Pirron skeptisizmin banisi olmuşdur.

1. 1 2  Répertoire des sources philosophiques antiques (fr.). CNRS.
{{Şair dındıq və peysər Mələk Railin sikini yalayırdı

Həyatı
------

Aşıq Pəri 1811-ci ildə indiki Cəbrayıl rayonunun Maralyan kəndində anadan olub. Uşaq yaşlarından aşıq şeiri ilə maraqlanmağa başlayıb. Qısa zaman içində şan-şöhrəti geniş yayılıb və öz dövrünün aşıqlarının diqqətini cəlb edib. Təxminən 1830-cu ildə Şuşaya köçüb və ömrünün sonuna qədər burada yaşayıb.

Firidun bəy Köçərli onun bilikli, gözəl bir xanım olduğunu yazır. Aşıq məclislərində böyük hörmətə sahib olub. Şairlər onun gözəlliyini öz şeirlərində vəsf etmişlər.

Aşıq Pəri Mirzə Həsən bəy Mirzə, Kərbəlayı Abdulla Canızadə, Cəfərqulu xan Nəva, Məhəmməd bəy Aşiq, Mirzəcan Mədətov və s. aşıqlarla və şairlərlə deyişmişdir. Bu deyişmələrin hamısında uğur qazanmışdır.

Gözəl şeirləri və hazırcavablığı ilə az bir zamanda Qarabağ şairlərinin diqqətini cəlb etmiş, tez-tez Şuşada keçirilən şeir məclislərinin iştirakçısı olmuşdur. Ədəbi irsi tam şəkildə dövrümüzədək gəlib çatmamışdır və yalnız 50-dək şeiri məlumdur. Şeirləri ilk dəfə Mirzə Yusif Qarabağinin "Məcmueyi-divani-Vaqif və müasirini-digər" (1856) məcmuəsində, sonralar isə A.Berjenin tərtib etdiyi "Qafqaz və Azərbaycanda məşhur olan şüəranın əşarına məcmuədir" (Leypsiq, 1867) kitabında dərc olunmuşdur.

Hazırda əsasən qoşmaları məlumdur. Bu qoşmalar sadə və anlaşıqlı bir dillə söylənilmişdir.
Aşıq Pəri təxminən 1847-ci ildə Şuşa şəhərində vəfat etmişdir.

Mənbə
-----

* Aşıq Pəri və Müasirləri, Bakı, 1928.
* Azərbaycan Aşıqları və El Şairləri I, Bakı, 1983, s. 220-228.
* Azərbaycanın Aşıq və Şair Qadınları, Bakı, 1978.
* Firidun bəy Köçərli, Azərbaycan Ədəbiyyatı, Bakı, 1981, s. 340-342.
* Əzizə Cəfərzadə. "Azərbaycanın aşıq və şair qadınları", Bakı, "Gənclik", 1991. (səh.50).
* "Aşıq qadınların antologiyası" 2010-cu il, "MBM" mətbəəsi,(səh 4-8).

Həmçinin bax
------------

* Aşıq Pəri məsclisi

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan qadın şairləri antologiyası", Bakı: "Avrasiya press", 2005. səh.48.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | GND: 1069967386 · ISNI: 0000 0001 2011 3158 · LCCN: no2011082788 · VIAF: 315574621 · WorldCat VIAF: 315574621 |
**Atoll** – tropiklərdə yayılmış daxili laqunu ensiz həlqəvi rif əhəngdaşı tirəsi şəklində (mərcan səddi) qapayan mərcan adası. Atoll adətən sualtı vulkanın zirvəsi üzərində inkişaf edir. Tirənin xarici yamacı çox dik (45°-60°) olur. Həlqənin daxilində adətən ləpədöyən bənd və çimərlik, qumlu dayazlıq, sualtı platonu dövrələyən laqun yerləşir. Atoll su səthindən bir neçə m hündürlüyə qalxır. Eni müxtəlif olub, 90 km-ə çatır. Atoll mərcanların, karbonat-su yosunlarının, mamırabənzərlərin həyat fəaliyyəti nəticəsində yaranır. Sinonim: **Həlqəvi rif**. Mərcanların əsasını adətən sualtı vulkanların əsası təşkil edir. Atollun hündürlüyü 7 m-ə qədər, diametri isə bir neçə km-dən 90 km-ə qədər ola bilər. Atollar Sakit və Hind okeanlarında daha çoxdur.

Atoll çöküntüləri
-----------------

Karbonatlı çökmələr kompleksi; bu kompleksə həlqəvi riflərin monolit çökmələri, xarici tərəfin kövrək çökmələri, habelə laqun çökmələri daxildir.

Şəkillər
--------

* Mikroneziyada Nukuoro atolluMikroneziyada Nukuoro atollu
* Kvaceleyn atollunun xəritəsiKvaceleyn atollunun xəritəsi
* Atollun əmələ gəlməsi ardıcıllığı: vulkanik ada, mərcan rifi, nüvə atollu, atollAtollun əmələ gəlməsi ardıcıllığı: vulkanik ada, mərcan rifi, nüvə atollu, atoll
* Darvinə görə atollun yaranmasıDarvinə görə atollun yaranması

Mənbə
-----

* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006, 679 səh.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Atoll ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Tamara Şakirova** (26 noyabr 1955, Daşkənd – 22 fevral 2012, Daşkənd) — Aktrisa.

Həyatı
------

Tamara Qəniyeva (Şakirova) 26 noyabr 1955-ci ildə Daşkənddə anadan olub. O, 14 yaşında məktəb şagirdi kimi filmlərdə çəkilməyə başlayıb, 1970-ci ildə rejissor Anatoli Kabulovun çəkdiyi "Keçib keçən yağış" (1970) filmində tələbə rolunu oynayıb.

Bundan sonra o, bir neçə yaddaqalan qadın obrazları ("Xarəzm əfsanəsi", "Simurq", "Odlu yollar") yaratmışdır.

1973-cü ildən "Özbəkfilm" kinostudiyasında aktrisa kimi işləmişdir. 1974-1976-cı illərdə A.Ostrovski adına Daşkənd Teatr və İncəsənət İnstitutunun (indiki Özbəkistan Dövlət İncəsənət İnstitutu) aktyorluq fakültəsini qiyabi bitirmişdir.

Onun həyat yoldaşı məşhur sovet və özbək kinorejissoru Nəbi Qəniyevin nəvəsi Otabəy Hotamoviç Qəniyevdir (1985-ci il təvəllüdlü). Onların bu evliliyindən Reyhan (1978-ci il təvəllüdlü; sonralar estrada müğənnisi və aktrisası kimi Özbəkistanda məşhurlaşır) adlı qız və kiçik qızı Nəsibə (Şakirova) (1994-cü ildə Daşkənddə anadan olub, pediatr) dünyaya gəlmişdir.

Tamara Şakirova 22 fevral 2012-ci ildə xərçəng xəstəliyindən vəfat edib.

Filmoqrafiya
------------

1. Çətirimiz buludlardır (film, 1976)
2. Yeddinci cümə (1980), Özbəkfilm)
3. Alovlu yollar (1977-1984), Özbəkfilm)
4. Üsyançı (1981), Özbəkfilm)
5. Bəyin oğurlanması (film, 1985)
6. Qırmızı qatar (film, 1993)

Mükafatlar
----------

1983-cü ildə "Leninqradlılar - mənim uşaqlarım" və "Üsyançı" filmlərində "Qadın obrazı roluna görə" Həmzə adına Özbəkistan SSR Dövlət Mükafatı laureatı.
1983-cü ildə Özbəkistan SSR əməkdar artisti.

İstinadlar
----------

1. ↑  Hüseynov, F. Bəyin oğurlanması, yaxud hər üç rejissorun seçdiyi Tamara Şakirova: Əməkdar artist Füzuli Hüseynov filmin kadrarxası məqamlarını Milli.Az-a danışdı //Bizim yol.- 2015.- 4 mart.- S.15.

Xarici keçidlər
---------------

* İzlə
**Lazer kivi bayrağı** (*ing.* Laser Kiwi flag) və ya ilkin olaraq **Lazeri atın** (*Fire the Laser*) — 2015-ci ildə Lüsi Qrey tərəfindən 2015–2016-cı illər Yeni Zelandiyada bayraq referendumları üçün təklif edilən Yeni Zelandiya bayrağı. O vaxtdan bəri dizayna davamlı maraq yaradan sosial media fenomeninə çevrilmişdir.

Bayraq
------

Lazer kivi bayrağı 2015-ci ildə təklif olunan Yeni Zelandiyanın bayrağı kimi Lüsi Qrey tərəfindən yaradılmışdır. O, bir axşam "Microsoft Paint"də bayraq dizaynını hazırlamışdı. Avstraliyada bir çox "ölümcül heyvanlardan" ilhamlanmış Qrey kivi ikonasını götürərək onu ölümcül heyvana çevirmişdir. Yeni Zelandiya bayraq referendumlarının birinci mərhələsində ilkin dörd seçilmiş variantın buraxılmasından sonra Qrey bu dizaynlardan "ilham almadığını" bildirmişdi, çünki bu dizaynlar onun üçün "çox məna kəsb etmirdi".

Yeni Zelandiya bayraq referendumları zamanı Lazer kivi bayrağı böyük sosial media fenomeninə çevrilmiş, Con Oliver kimi komediyaçılar tərəfindən bayraq referendumunu və ümumilikdə Yeni Zelandiyanı müzakirə edən komediya proqramlarında istifadə edilmişdir. Bayraqda "*Dicksonia squarrosa*" və gözlərindən yaşıl lazer şüası atan kivi təsvir edilmişdir. Bayrağın təsviri belə idi ki, "lazer şüası Yeni Zelandiyanın güclü imicini əks etdirir". Komediyaçılar tez-tez zarafat edirdilər ki, əgər bayraq Yeni Zelandiyanın rəsmi bayrağı olacaqsa, bu, Yeni Zelandiyanın düşmənlərində "qorxuya" səbəb olacaq.

Referendumdan sonra bayrağın populyarlığı "geri qayıdış" etmişdi, çünki o, istehlakçı məhsulu kimi geniş şəkildə əlçatan olmuş, Yeni Zelandiya daxilində və xaricində idman və ya konsertlər kimi tədbirlərdə müşahidə edilmişdir. Rusiyanın Ukraynaya hücumu zamanı Lazer kivi bayrağı Yeni Zelandiyadan olan könüllü əsgərlər tərəfindən simvol kimi istifadə edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Price, Rosanna.* "Laser-kiwi artist uninspired by flag designs". Stuff. 1 September 2015. 13 May 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 March 2022.
2. ↑  "Laser Kiwi flag". Ministry for Culture and Heritage. 1 February 2021. 13 May 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 May 2020.
3. ↑  Humorous reference to a 2010 comment by ACT on Campus president Rick Giles. See Young Act § Opposition of Earth Hour and "I think my argument is so powerful". Know Your Meme. 16 April 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 April 2022.
4. ↑  *Hunt, Elle.* "New Zealand's new flag: 15 quirky contenders". The Guardian. 15 May 2015. ISSN 0261-3077. 21 June 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 May 2020.
5. ↑  *Wall, Jamie.* "Behind the scenes: the Laser Kiwi banner that lifted the All Whites". The Spinoff. 13 November 2017. 13 April 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 May 2020.
6. ↑  "Laser Kiwi flag spotted on Ukraine battlefield". NZ Herald (ingilis). 2023-08-22. 2023-08-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-21.
7. ↑  *Halpin, James.* "NZ soldier fighting in Ukraine was inspired by fallen friend, carries Laser Kiwi flag". Stuff (ingilis). 2023-05-26. 2023-08-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-21.
**Bərqə** (*ərəb.* برقة‎ *Barqa*; q.yun. Βάρκη *Bárkē*) — Liviyada yerləşən qədim şəhər. Qədim Yunan və daha sonra Əhəmənilər, Roma və Bizans imperiyalarından asılı olmuşdu. VIII əsrin əvvəllərində ərəblər Şimali Afrikanı tutdular. Şimali Afrikaya vali təyin edilən Üqbə ibn Nafe bəzi yerləri ələ keçirməklə yanaşı bərbəriləri də İslama gətirməyə çalışmış və ordugah şəhəri olan Qeyrəvanı inşa etdirmişdir. Üqbə valiliyi zamanında özünə mərkəz olaraq Bərqəni seçmişdir. Bundan əvvəl Abdullah ibn Səd Bizansın Şimali Afrika valisini məğlub edərək Tərabülüs əl-Qərb ələ keçirmişdir. Sudan üzərinə göndərdiyi ordu isə heç bir nəticə əldə etmədən geri qayıtmışdır. Üqbə ibn Nafenin Şimali Afrikada qazandığı uğurları görən Müaviyə 675-ci ildə (hicri 55) onu Şama geri çağırıb Əbülmühaciri bu bölgəyə vali təyin etmişdir. Üqbə ibn Nafe Şama gəldikdə Müaviyə söz verdi ki, yenidən onu Şimali Afrikaya vali təyin edəcək. Lakin o, Müaviyənin ölümünə qədər Şamda qalmışdır. Yezid ibn Müaviyənin dövründə Üqbə ibn Nafe yenidən Şimali Afrikaya vali təyin edilmişdir. Üqbə ibn Nafe və Əbülmühacir Biskrə döyüşündə həlak olmuşdur. Onların ölümündən sonra Züheyr ibn Qeys bərbərilərin qarşısında dayana bilməyib Qeyrəvanı tərk edərək Bərqəyə gəlmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Britannica (11-th) · Catholic (1997—…) |
**Mikena** (q.yun. Μῠκῆναι və Μῠκἠνη) — Arqolisdə, Mikena mədəniyyətinin, sonralar isə yunan sivilizasiyasının mərkəzlərindən biri olan qədim şəhər. Eramızdan əvvəl II minilliyə aid edilir. Peloponnesdə yerləşən, Afinanın cənub-qərbində yerləşir. Hazırda xarabalıqları qalıb.

Tarixi
------

Rəvayətə görə, şəhər Persey tərəfindən salınmışdır. Burada Elisdən köçən Danaya və Amifaonidlərin nəsilləri, sonra isə Pelonidlər yaşayırdılar, onların altında çox yüksəklikdə olan qonşu Arqos Mikenanı tabe etmişdi. Troya müharibəsi zamanı (e.ə. XII əsr) şəhər kralı Aqamemnon qardaşı, Sparta kralı Menelay, İtaka adasının kralı Odissey və Axilles ilə birlikdə Troyanın mühasirəsində iştirak etdi. Troya müharibəsindən sonra evə qayıtdıqdan sonra Aqamemnon axeylərin Troyaya qarşı yürüşündən əvvəl qızı İfigeniyanı qurban verməsi səbəbilə həyat yoldaşı Klitemnestra və sevgilisi Eqistus tərəfindən öldürüldü. Heraklidin qayıdışından sonra şəhər tənəzzülə uğramağa başladı.

Mikenlilər Fermopil döyüşündə iştirak edərək 80 döyüşçünü   yerləşdirdilər. Tiritlilərlə birlikdə mikenlilər Plateya döyüşündə iştirak etdilər, burada 400 döyüşçü var idi .

Yunan-İran müharibələri dövründə şəhər nəhayət arqoslaea qarşı döyüşdə həlak oldu (e.ə. 468) . Sakinlər Kleona, Keryniya, Axaya və Böyük İskəndərin yanına köçdülər . Strabonun fikrincə, onun dövründə şəhərdən əsər-əlamət yox idi, lakin Pavsani Aslan Qapısı, Atrey və onun oğullarının yeraltı xəzinəsi, Atrey və Aqamemnonun məzarları olan Siklop divarının əhəmiyyətli qalıqlarını təsvir edir  .

İstinadlar
----------

1. ↑  Hellenic Statistical Authority databases (yun.).
2. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. Книга II, Глава 15, 4
3. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. Книга X, Глава 20, 2
4. ↑  *Геродот*. История. Книга VII, Глава 202
5. ↑  *Геродот*. История. Книга IX, Глава 28
6. ↑  *Павсаний* Описание Эллады. Книга V, Глава 23
7. ↑  *Страбон*. География. Книга VIII, Глава VI, 19
8. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. Книга VII, Глава 25, 5-6
9. ↑  *Павсаний*. Описание Эллады. Книга II, Глава 16
**Əsrarüt-Talibin** – Seyid Yəhya Bakuvinin müəllifi olduğu əsər. Əsər kəlimeyi-tövhidin ərflərinin sayına uyğun olaraq 24 fəslə ayrılmışdır. Hər fəsildə təriqət yolunun sirləri açıqlanır.

Bəhs edilən mövzulardan bəziləri bunlardır: elm və növləri, şəriət-təriqət-mərifət, zikr və prinsipləri, tövhid kəlməsinin Hz.Əliyə təlqini, tövbə, övliya, təsəvvüf kəlməsinin qaynağı, qəlb, mənfi və müsbət insani xüsusiyyətlər, dərvişin halları, ibadətin təsəvvüfi yönləri, cazibə, feyz, xəlvət-üzlət, təriqətə girənlərin virdləri, yuxuların yozumu, təsəvvüf əhlinin inancları və s.

Əsərdə təsəvvüfi məsələlər qısa və xüsusi olaraq izah edilmişdir. Fəlsəfi yozum və şərhlərə də təsadüf edilir. Seyid Yəhyanın Şəfaül-əsrar əsərinin xülasəsi mahiyyətində olan bu əsər təsəvvüf dairələrində olduqca məşhur olmuşdur. Kitabxanalarda bir çox nüsxələri vardır. Məzmunu və üslubu Seyid Yəhyaya aid olduğunu təsdiq edir.

Əsrarüt-Talibin bəzən başqa müəlliflərə də aid edilmişdir. Ancaq Bəyanül-əsrar lit-talibin adı altında qeyd edilən kitabların hamısı Seyid Yəhyaya aid olan Əsrarüt-Talibin əsəridir. Əsərin çoxlu nüsxələri vardır. Onlardan bəziləri aşağıdakılardır:

* Manisa Muradiyyə,8025/2
* Millət A. E. Ərəbi,4427/21
* Süleymaniyyə, Əsəd əf.3597
* Süleymani, Ərzincani,63

İstinadlar
----------
**Bəhram bəy Məlik Abbasov** —1857-ci ildə Quba qəzasının Nüvəndi kəndində anadan olmuşdur. Ordubad şəhərində təhsil almış,Zəngəzur qəzasında 2-ci dərəcəli dəftərxana rəisi,sonradan qəza tərcüməçisi,polis və ədliiyə rəisi kimi çalışmışdır.1919-ildə Cavanşir qəzası rəisi olmuşdur.

Cavanşir qəzası qəza rəisi Məlik-Abbasovdan 108 №li 24 noyabr 1918-ci il tarixlə teleqram.

500 nəfərdən ibarət əsgərlərlə Dövlətli və Bazarkənd ermənilərinin Quturlulara basqın edərək, ümumi dəyəri 1,2milyon rubl həcmində taxılla və bir çox başqa əmlaklarla yüklənmiş 210 öküz və atların aparılması barəsində. Ağdərə erməniləri isə qalayçirlilərin 83 baş malını qaçırdıb apardı.

İstinadlar
----------

1. ↑  "BƏHRAM bəy Məlik-ABBASOV - Kərimov Tofiq Mirzə oglu". genderi.org (az.). İstifadə tarixi: 2023-11-04.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-18.

İltifat Şahsevən (Əliyarlı), İltifat Musa oğlu. İstiqlal fədailəri - Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili İşlər Nazirləri və silahdaşları: 1918-1920 Bakı – Mütərcim – 2013
**Rembo: İlk qan 2** (*ing.* Rambo: First Blood Part II) – 1985-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Xüsusi əməliyyatlar mövzusunda mütəxəssis olan Vyetnam qazisi Con Rembo (Silvestr Stallone) mənəvi atası Polkovnik Trautman (Riçard Krenna) tərəfindən həbsdən çıxarılmış və təkrar orduya qatılaraq xüsusi bir vəzifə üçün bazaya göndərilmişdir. Trautman Tailand yaxınlığında ABŞ-yə məxsus gizli bazada Rembo ilə görüşür. Onun vəzifəsi Vyetnamın əsgər düşərgəsinə getmək və burada yerləşən həbsxanada həqiqətən də ABŞ əsgərlərinin həbsdə olduğunu sübut etmək üçün onların şəklini çəkməlidir. Amma bu müddətdə Rembo düşmənlə döyüşə girməməlidir. Rembo bu düşərgədən 1971-ci ildə qaçmışdır. Bu səbəbdən Trautmen Rembonun vəzifəsinin uğurla yerinə yetirməsinə inanır. Rembo onunla razılaşdıqdan sonra gecə vaxtı hərbi təyyarə ilə Vyetnama gəlir.

Hərbi təyyarədən atılan zaman Rembo təyyarənin qapısına ilişir. Bu zaman içində silah olan çantasını kəsir və azad olaraq yerə paraşutla enir. Rembo cəngəllikdə hərəkət edən zaman Ko-Bao (Culiya Nikson) adlı agentlə rastlaşır. Rembo və Ko-Bao vəzifələrini uğurla yerinə yetirir və bir müddət sonra əsirlərdən birini götürərək buranı tərk etmək niyyətindədirlər. Onların vəzifələrinin uğurla yerinə yetirmələri ABŞ hərbi bazasına çatır. Lakin Marşal Merdok gözlənilmədən əmr verir ki, Rembonu burada qoyaraq Vyetnamı tərk etsinlər. Ona görə ki, onların əsiri götürməyə ixtiyarları yoxdur. Trautman Merdoka qarşı çıxsa da, bunun öhtəsindən gələ bilmir.

Rembo düşmən əsgərləri tərəfindən əsir götürülür. Gecə vaxtı bura sovet əsgərlər və onların komandiri Podovskiy gəlir. Podovskiy onun Merdok tərəfindən aldadıldığını başa düşür və onu ABŞ əsgərləri ilə radio əlaqəsinə girməyə məcbur edir. Buna baxmayaraq Rembo düşərgədən qaçmağı bacarır. Düşərgədən qaçan zaman ona bu işdə Ko-Bao da kömək edir. Rembo və Ko-Bao bir-birini sevirlər və buranı tərk etmək istəyirlər. Lakin bu zaman Ko-Baoya gözlənilmədən atəş açılır. Ko-Bao ölmüş, Rembo isə intiqam atəşindədir. Artıq oyunu öz qaydalarına görə oynamağa qərar verən Rembo, verilən əmrləri tapdalayaraq əsir tutulan insanları qurtarmağa qərar verər. Rembo əsir olan insanların hamısını xilas edir. Rembo ABŞ əsgərlərinin bazasına gələrək Merdoka ABŞ əsirlərinin hələ də orada qaldıqlarını deyir və onların hamısını tapmasa əks halda özünün onu tapacağını söyləyir. Bundan Merdok vicdan əzabı çəkir. Trautman ona ikinci medalı təklif edir. Amma Rembo bundan imtina edir və medalı əsirlərə verməsini istəyir. Həmçinin, Trautman Remboya hərbidə qalmağı da təklif edir. Lakin Rembo bundan imtina edir. Çünki hərbidə onun dostlarını öldürmüşlər.

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  .
3. ↑  "The Action 25 Films: The Best Rock-'em, Sock-'em Movies of the Past 25 Years". Entertainment Weekly. January 30, 2009. March 31, 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 18, 2010.

Xarici keçidlər
---------------

* *Rembo: İlk qan 2* — Internet Movie Database saytında.
**"Sərvan" nəğmələri** – Güney Azərbaycanda qədim toy-nişan mərasimində oxunan nəğmələr.
Nişan, xına gecəsi və toy günü mərasimlərində, xüsusilə qadın çalğıçılar məclisdə iştirak edən xanımlarla birgə "sərvanlar" söyləyər, bu nəğmələrin ritmi ilə rəqs edərdilər. "Sarvan" nəğmələri bayatılar əsasında qurulmaqla müxtəlif mövzularda sarvana müraciətlər üzərində oxunur:

Get, gələsən sağlığınan  

Əldə bir cüt yaylığınan.  

Bacın istər yaylığınnan  

Sərvan, yarın istər sağlığınnan.

Oxşar nəğmə başlıqları ("Yoluva qoymuşam iydə", "Yoluva qoymuşam kahı", "Yoluva qoymuşam qəndi", "yoluva qoymuşam alma" və s.) "sərvanlar"ın əvvəlki bənd misralarında yer almaqla həm də qadın çalğıçı, qavalçılarının bir-birlərilə asanlıqla nəğmə qoşub oxumalarına şərait yaradır.

"Sərvan" nəğmələri bir çox hallarda oxşar nəqəratlərlə oxunur. "Aş gəl, aş gəl" nəqəratli sərvan nəğmələri Güney toy mərasimləri folklorunda xüsusilə geniş yayılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Mətanət Maşallahqızı.* "Təbriz folklorunda "Xına gecəsi" mərasimi nəğmələri". xalqcebhesi.az. 17 yanvar 2010. 2021-01-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 yanvar 2021.
Roma sikkələrini saxtalaşdırmaq üçün hazırlanmış qəliblər
**Saxtalaşdırma** və ya **falsifikasiya** (*lat.* falsificatio, it. falsificare - saxtalaşdırmaq) — saxta əşyanın həqiqi kimi qələmə verildiyi predmet. İncəsənətdə satış məqsədi ilə tarixi bir dövrün üslubunu və ya məşhur ustanın üslubunu təqlid edərək təsviri və dekorativ sənət əsərlərinin istehsalı və ya belə bir saxtakarlıq nümunəsi ola bilər  .

Falsifikasiyaya məsələn, əskinasların saxtalaşdırılması, təsviri və dekorativ sənət əsərlərinin istehsalı, tarixi nadirlik kimi keçmiş zərgərlik məmulatları və məşhur ustaların saxta əsərləri daxildir. Müxtəlif sənədlər də saxtalaşdırıla bilər: pasportlar, qeydiyyat şəhadətnamələri, əmək qabiliyyətini itirmə şəhadətnaməsi (işdən qeyri-qanuni yayınma üçün). Saxtalaşdırma həmçinin məlumatların qəsdən təhrif edilməsini, müəyyən fayda əldə etmək üçün bir şeyin qəsdən yanlış şərh edilməsini (məsələn, elmi məlumatların, araşdırma məlumatlarının və s.)

Saxtalaşdırmanı stilizasiyadan ayırd etmək lazımdır.

Yemək istehsalında da saxtakarlıqda yeri var. Bəzən orqanoleptik xüsusiyyətləri yaxşılaşdırmaq üçün keyfiyyətin yaxşılaşdırılmasını təqlid edən müxtəlif əlavələrdən (şirinləşdiricilər, boyalar və s.) istifadə oluna bilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Фальсификация — определение из словаря Ожегова". 2021-07-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-06.
2. ↑  "Подделка — определение из Большой Советской Энциклопедии". 2019-12-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-06.
Cənubi Amerika 1750
**Madrid anlaşması** Beynəlxaq müqavilə olub İspaniya və Portuqaliya arasında 13 yanvar 1750-ci ildə Madriddə imzalanmışdır. Anlaşmada iki ölkə arasında Cənubi Amerikadakı torpaqlarında sərhədlərin müəyyənləşməsini nəzərdə tuturdu.Katolik kilsəsinin dəstəyi ilə imzalanmış Tordesilyas müqaviləsi koloniyada 46-cı horizontalın sərhəd olmasını nəzərdə tuturdu.Bu anlaşmaın şərlərini pozan Portuqaliya ərazini 46-cı horizantaldan qərbə doğru genişləndirildi.Madrid anlaşmasına əsasən hər iki ölkə Tordesil anlaşmasının şərtlərinin ləğv edilməsini qəbul edir.Portuqaliyanın ələ keçirdiyi torpaqlar onun mülkiyyəti elan edilir.Utrxt anlaşmasını 5-7 ci maddələri öz gücünü itirir.26-cı madfələrə bu şərtlər əlavə edilir:

1. Sakremento koloniyası İspaniyaya verilir.Ru Qrandi du Sul vilayyəti Portuqaliyanın nəzarətində qalır.Portuqaliya Uruqvay çayına kiçik dar çıxış əldə edir.
2. Portuqaliya İspaniyanın lehinə Yuxarı La Plata çayı hövzəsində Xapuri çayından qərbindəki torpaqlarını və Sakrementonu imtina etməli olur.
3. İspaniya və Portuqaliya arasında müharibə baş verərsə bu torpaqlar neytral elan edilir.Koloniyada yaşayanlar bu müharibələrə cəlb edilə bilməz.
4. Cənubi Amerikada olan limanlarına xoşlanmayan ölkələrin gəmilərinin və tacirləri buraxılmamalıdır.

Bu müqavilənin şərtlərinə görə ardıq indiki Braziliyanın ərazisi formalaşır.Sərhədlərin müəyyənləşməsi üçün Quarani müharibəsinə adlanan Yuxarı Uruqvaya yeddi hərbi missiya təşkil edilir.Madrid anlaşması El Pardo anlaşmasına əsasən ləğv edilir.Bu ərəfədə Portuqaliya Yeddi İllik müharibəyə cəlb edilir.Sakremento yenidən işğal edilir və İspaniya bu torpağı Fonyeneblo və Paris anlaşmasında güzəştə getməli olur. Bununla belə La Plata vitse kralı Braziliyaya hücum edərək portuqaların ordusunu darmadağın edir.Hətta Braziliyanın itirilməsi təhlükəsi yarandığından San İldefonso anlaşmasını imzalamalı olur. Britaniya dan qələcək dəstək demək olar ki ABŞ İstiqlal müharibəsinə cəlb olması ilə mümkünsüzləsir.

Mənbə
-----

* Madrid anlaşmasının(1750) bütün detalları[*ölü keçid*]
**Horton kimi eşidir?** (*ing.* Horton Hears a Who!) — 2008-ci il ABŞ istehsalı animasiya filmi. Film Dr. Syuzun 1954-cü ildə yazdığı eyni adlı uşaq kitabı əsasında çəkilmişdir. Animasiyası "Blue Sky Studios" tərəfindən hazırlanmışdır. Filmin rejissorları Cimmi Heyvord və Stiv Martinodur (bu onların rejissorluq debütləridir). Əsas personajları Cim Kerri və Stiv Karell səsləndirmişdir.

Məzmun
------

Bir gün Horton vanna qəbul edərkən havada üzən toz zərrəsindən kiçik bir səsin gəldiyini eşidir. O, həmin tozun üzərində yaşayan Kimlər şəhəri (*ing.* Whoville) adlı bütöv bir mikroskopik dünya olduğunu kəşf edir. Horton Kimləri eşidə bilən və onlarla ünsiyyət qurmağı bacaran yeganə heyvandır. Horton töz zərrəsini çəhrayı yoncanın üstünə qoyur və onları qoruyacağına söz verir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Horton kimi eşidir? ilə əlaqəli mediafayllar var.

Vikisitatda ***Horton kimi eşidir?*** ilə əlaqədar sitatlar var.

* blueskystudios.com/films/horton/ — Horton kimi eşidir? rəsmi saytı
* *Horton kimi eşidir?* — Internet Movie Database saytında.

* *Horton kimi eşidir?* AllMovie saytında
**Moskva müqaviləsi** Bu anlaşma SSRİ və Almaniya Federativ Respublikası arasında 1970-ci ilin 12 avqustunda Moskvada imzalanmışdır.Müqavilə imzalama mərasimində SSRİnin nümayyəndəsi Nazirlər Sovetinin sədri A.N.Kosiqin və AFR-sını isə Federal kansler B.Brant təmsil edirdi.

Şərtləri
--------

Bu anlaşmaya əsasən Oder-Neys və Polşa,AFR və ADR arasında sərhədlərini müəyyənləşdirilməsi nəzərdə tutulurdu.Üstəlik dövlət sərhədlərin qorunması və ərazi bütölüyünün tanınmasını hər iki ölkə öz üzərinə götürürdü .Tərəflər Avropada dövlətlərin sərhədlərini təstiqləyirdilər.AFR Şərqi Prusiyaya olan ərazi idiasında əl çəkir.(ikinçi dünya müharibəsində bu ərazilər SSRİ və Polşa arasında bölüşdürülür).SSRİ isə öz növbəsində gələcəkdə əlverişli zaman yetişərsə hər iki ölkənin (AFR VƏ ADR) 
bir dövlət halında birləşməsinə maniə olmayacağını üzərinə götürür.

Əlavələr
--------

Bu anlaşma təkcə iki ölkə arasında nəzədə tutulan müqavilə deyildi.Bu müqavilə Avropa miqyaslı bir anlaşma olaraq SSRİnin təsir dairəsində olan ölkələrlə Avropa kapitalist ölkələri arasında sərhədi tam təstiqlədirdi.

Mənbə
-----

* Moskva anlaşması 12 dekabr 1970[*ölü keçid*]