**Kolumbiya çayı dərəsi**  — ABŞ-nin Sakit okeanın şimal-qərbindəki Kolumbiya çayının kanyonu. ABŞ-nin Sakit okeanın şimal-qərbindəki Kolumbiya çayının kanyonudur.

Məşhur istirahət məkanı olan dərə Kolumbiya çayı dərəsi Milli Scenic Ərazisi kimi federal qorunan statusa malikdir və Kolumbiya Çay dərəsi Komissiyası və ABŞ Meşə Xidməti tərəfindən idarə olunur.

Təsvir
------

Kolumbiya çayı, Kaliforniyanın şimalında Klamat və Pit çayı və Britaniya Kolumbiyasının cənubunda Fraser çayı Cascade silsiləsinin şərq tərəfindəki su hövzələrini Sakit Okeanla birləşdirən yeganə dörd çaydır. Hər çay Cascades vasitəsilə dərə yaratmışdır. Dərə yalnız 80 mil (130 km) məsafədə mülayim yağış meşələrindən quru çəmənliklərə keçir. Qərbdə mülayim yağış meşələri əraziləri, meşələr böyük yarpaqlı ağcaqayınlar, Duqlas küknarları və qərb hemlokları ilə örtülmüşdür. Keçid zonasında (Hud çayı və Dalles arasında) bitki örtüyü Oreqon ağ palıdına, ponderosa şamına və pambıq ağacına çevrilir. Şərq ucunda meşələrdən sonra geniş çəmənliklər görünür.

Dərə gəzinti, velosiped sürmək, görməli yerləri gəzmək, balıq tutmaq və su idmanı üçün məşhur yerdir. Ərazi yalnız dərənin Oreqon tərəfində 90-dan çox şəlalənin yüksək konsentrasiyası ilə tanınır. Onların bir çoxu tarixi Kolumbiya çayı şossesi boyunca, o cümlədən 620 fut hündürlüyündə (190 m) Multnomah şəlaləsidir. Yollar və gündəlik istifadə sahələri Meşə Xidməti və bir çox Oreqon və Vaşinqton əyalət parkları tərəfindən qorunur.

Geologiya
---------

Kolumbiya çayı dərəsi Miosendə (təxminən 17–12 milyon il əvvəl) formalaşmağa başladı və Pleistosen dövründə (2 milyondan 700.000 il əvvəl) formalaşmağa davam etdi. Bu dövrdə Kolumbiya çayının deltasını 100 mil (160 km) şimala yavaş-yavaş indiki yerinə köçürən Kaskad silsiləsi formalaşırdı.

Ekologiya
---------

Kolumbiya çayı dərəsidə endemik olan və ya əsasən dərə və ətraf ərazilərdə rast gəlinən bir sıra bitki növlərinə rast gəlinir. O cümlədən Heterotheca villosa, Lomatium columbianum, Lomatium klickitatense, Lomatium suksdorfii, Penstemon barrettiae və Primula poetica.

Tarix
-----

Dərə 13.000 ildən artıqdır ki, insan məskənini dəstəkləyib. Arxeoloji qazıntılarda Berinq quru körpüsünü Asiyadan keçən Folsom və Marmes insanlarına aid dəlillər tapılıb. Dallesdən bir neçə mil şərqdə yerləşən Celilo şəlaləsi yaxınlığında aparılan qazıntılar göstərir ki, insanlar 10.000 ildən artıqdır ki, bu ərazidə qızılbalıq balıq ovu ilə məşğul olublar. Bu dərə min illər boyu nəqliyyat dəhlizi olub. Yerli amerikalılar həm çay boyunca, həm də Hud dağının şimal tərəfindəki Lolo keçidi üzərindən Celilo şəlaləsində ticarət etmək üçün dərədən keçirdilər. Avropa və Amerika köçkünləri sonradan dərədən buxar gəmiləri və dəmir yolları qurdular.

20-ci əsrin əvvəllərində tikilmiş Kolumbiya çayı şossesi Sakit okeanın şimal-qərbindəki ilk böyük asfaltlanmış magistral idi.

1986-cı ilin noyabrında Konqres dərəni ABŞ-nin ikinci Milli Mənzərə Ərazisi etdi və dövlətlərarası müqavilənin bir hissəsi kimi Kolumbiya çayı dərəsi komissiyasını yaratdı. 2004-cü ildə dərə çayın hər iki tərəfində yerləşən 4,432 akr (1,794 ha) ərazi olan Kolumbiya dərəsi Amerika Üzümçülük Sahəsin oldu.

2017-ci ilin payızında Eagle Creek yanğını üç ay ərzində dərədə davam etdi və demək olar ki, 50.000 akr (78 kv mi; 200 km2) ərazini yandı. O, 30 noyabr 2017-ci ildə 100% qorunma səviyyəsinə çatdı, lakin hələ tam çıxmamışdı.

* Crown POintCrown POint
* DallesDalles
* Kolumbiya çay dərəsiKolumbiya çay dərəsi
* Triple FallsTriple Falls

İstinadlar
----------

1. ↑  *Staats, David.* "The Gorge". Spokane Chronicle. (Washington). Associated Press. November 21, 1983. səh. A15. October 28, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 12, 2023.
2. ↑  "Columbia River Gorge of Oregon" Arxivləşdirilib 2013-03-02 at the Wayback Machine. Northwest Waterfall Survey. Retrieved February 6, 2011.
3. ↑  "Columbia River Gorge". Northwest Power and Conservation Council. 2021. 2007-07-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-06-02.
4. ↑  *Ryan, Jim.* "Columbia Gorge fire declared 100 percent contained; hot spots still possible". The Oregonian. November 30, 2017. 2018-05-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-05.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | LCCN: sh85028742 · VIAF: 124618220 · WorldCat VIAF: 124618220 |

Kolumbiya çay dərəsi