**XXIX Olimpiya Oyunları** və ya **2008 Yay Olimpiya Oyunları** (ing. *2008 Summer Olympics*, fr. *Jeux Olympiques d'été de 2008*, çin. 2008年夏季奥林匹克运动会) — 8–24 avqust 2008-ci il tarixlərində Çinin paytaxtı Pekin şəhərində keçirilmişdir. Bu şəhərdə keçirilməsi barədə qərar Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin 13 iyul 2001-ci ildə Moskvada toplanan 112-ci sessiyasında verilmişdi. Keçirilmiş səsvermənin nəticəsinə əsasən Çin paytaxtı Toronto, Paris, İstanbul və Osakanı qabaqlamışdı.

Pekinlə yanaşı bəzi oyun növləri üzrə yarışlar Honkonq, Tyançzin, Çzindao, Çzinhuandao, Şanxay və Şenyan şəhərlərində keçirilmişdir.

Oyunların açılış mərasimi Çin standart vaxtına görə 08.08.08-ci il tarixində saat 08:08:08-də Pekin milli stadionunda baş tutdu. 28 idman növü üzrə keçirilən 302 yarışda 204 ölkədən 11 000-dən artıq atlet iştirak edirdi. Monteneqro, Marşall adaları və Tuvalu komandaları ilk dəfə bu Olimpiya oyunlarında debüt etmişdilər.

Rəmzləri
--------

### Emblemi

Oyunların Təşkilat komitəsi 2003-cü ilin martında Çin Olimpiya Komitəsinə 1985-ci ildən bəri göndərilən eskizlər arasından 30 layihəni seçərək Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinə göndərdi. Həmin layihələr arasından seçilən emblemin tanıtımı 3 avqust 2003-cü ildə Pekindəki Səma məbədində keçirildi. Bu emblem "Rəqs edən Pekin" adını almışdır. O, 3 hissədən ibarətdir: Olimpiya həlqələri, ingilis dilində "Beijing 2008" yazısı və idmançı fiquruna bənzəyən kalliqrafik üsulla yazılmış "çzin" (京, paytaxt) heroqlifi.

### Tilsimləri

Oyunların tilsimləri Olimpiadanın başlamasına 1000 gün qalmış, 2005-ci il noyabrın 11-də elan edilmiş Uğur uşaqlarıdır (çin. 福娃 [fuva]). Çin fəlsəfəsinə görə onların sayı 5-ə bərabərdir: balıq, nəhəng panda, od, Tibet antilopu və qaranquş. Adları isə müvafiq olaraq Bey-bey, Çzin-çzin, Huan-huan, İn-in və Ni-nidir. Əgər bu adların birinci hissələrini ard-arda oxusaq onda "Bey-çzin huan-in ni" (北京欢迎你), yəni "Pekin sizi salamlayır" ifadəsi alınacaq.

### Şüarı

26 iyun 2005-ci ildə Çin Olimpiya Komitəsi oyunların şüarının "Bir dünya, bir arzu" (ing. One World, One Dream; çin. 同一个世界同一个梦想) ifadəsi olacağını elan etdi. Bu şüar 210 000 variant arasından seçilmişdir.

Televiziya yayımı
-----------------

XXIX Olimpiya Oyunları HD texnologiyası ilə yayımlanan ilk Olimpiada olmuşdur və ekran başında 4 milyard tamaşaçı topladığı hesab olunur.

Ölkələrin göstərdiyi nəticələrı
-------------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| **Medalların ümumi sayı** |  |
| **№** | **Ölkə** |  **Qızıl** |  **Gümüş** |  **Bürünc** | **Ümumi** |
| 1 | Çin ÇXR | 51 | 21 | 28 | 100 |
| 2 | ABŞ ABŞ | 36 | 38 | 36 | 110 |
| 3 | Rusiya Rusiya | 23 | 21 | 28 | 71 |
| 4 | Böyük Britaniya Böyük Britaniya | 19 | 13 | 15 | 47 |
| 5 | Almaniya Almaniya | 16 | 10 | 15 | 41 |
| 6 | Avstraliya Avstraliya | 14 | 15 | 17 | 46 |
| 7 | Cənubi Koreya Cənubi Koreya | 13 | 10 | 8 | 31 |
| 8 | Yaponiya Yaponiya | 9 | 6 | 10 | 25 |
| 9 | İtaliya İtaliya | 8 | 10 | 10 | 28 |
| 10 | Fransa Fransa | 7 | 16 | 17 | 40 |

İstinadlar
----------

1. ↑  "Beijing 2008 Summer Olympics Games". Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi. June 23, 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 aprel, 2015.

Xarici keçidlər
---------------

* The Official Website of the Beijing 2008 Olympic Games

| ⛭Olimpiya oyunları |
| --- |
| **Yay** | Afina 1896  • Paris 1900  • Sent-Lüis 1904  • Afina 1906 (sayılmır)  • London 1908  • Stokholm 1912  • Berlin 1916  • Antverpen 1920  • Paris 1924  • Amsterdam 1928  • Los-Anceles 1932  • Berlin 1936  • Tokio 1940  • London 1944  • London 1948  • Helsinki 1952  • Melburn 1956  • Roma 1960  • Tokio 1964  • Mexiko 1968  • Münhen 1972  • Monreal 1976  • Moskva 1980  • Los-Anceles 1984  • Seul 1988  • Barselona 1992  • Atlanta 1996  • Sidney 2000  • Afina 2004  • Pekin 2008  • London 2012  • Rio-de-Janeyro 2016  • Tokio 2020

|  |  |
| --- | --- |
| Planlı | *Paris 2024  • Los-Anceles 2028  • Brisben 2032* |

 |  |
| **Qış** | Şamoni 1924  • Sankt-Morits 1928  • Leyk-Plesid 1932  • Qarmiş-Partenkirhen 1936  • ~~Sapporo 1940~~  • ~~Kortina d’Ampetso 1944~~  • Sankt-Morits 1948  • Oslo 1952  • Kortina d’Ampetso 1956  • Skvo-Velli 1960  • İnsbruk 1964  • Qrenobl 1968  • Sapporo 1972  • İnsbruk 1976  • Leyk-Plesid 1980  • Sarayevo 1984  • Kalqari 1988  • Albervill 1992  • Lillehammer 1994  • Naqano 1998  • Solt-Leyk-Siti 2002  • Turin 2006  • Vankuver 2010  • Soçi 2014  • Pxençxan 2018

|  |  |
| --- | --- |
| Planlı | *Pekin 2022  • Kortina d’Ampetso və Milan 2026  • 2030* |

 |
| **Yay(Yeniyetmələr)** | Sinqapur 2010  • Nankin 2014  • Buenos Ayres 2018

|  |  |
| --- | --- |
| Planlı | *Dakar 2026  • 2030* |

 |
| **Qış(Yeniyetmələr)** | İnsbruk 2012  • Lillehammer 2016  • Lozanna 2020

|  |  |
| --- | --- |
| Planlı | *Qanqvon-do 2024* |

 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Olimpiya Oyunları** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı daha da zənginləşdirin.* |