recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nançan** (*çin.* 南昌市) – Çin Xalq Respublikasının Jianqxi idarə bölgəsinin şəhəri, həm Jiangxi bölgəsinin , həm də eyniadlı bələdiyənin mərkəzi.
Nançan şəhəri Yanszı çayının sağ qolu Qan çayının sahilində, çayın Poyan gölünə daxil olduğu yerin şimalında yerləşmişdir.

Tarixi
------

Nançan şəhəri b.e.ə. 201-ci ildə bugünkü adı ilə təməli qoyuldu və ətrafı qala divarları ilə çevrildi. Sonra Yuzhanq vilayətinin idatə mərkəzi oldu. Yuzhanq vilayəti 589-ci ildə Honqzhou vilayəti adlandırıldı. 763-cü ildən sonra da Jiangxi vilayətinin idarə mərkəzinə çevrildi və sürətlə inkişaf etməyə başladı. XII əsrdə Çinin ən böyük əhaliyə malik vilayət mərkəzlərindən biri idi. 959-cu ildə İmparator Tangın dövründə üst şəhər (*fu*) statusu alaraq cənubi Çinin paytaxtı elan olundu.

981-ci ildə Song sülaləsi dövründə şəhərə Honqzhou adını verildi. 1164-cü ildə Longxing vilayətinin üst şəhəri statusunu aldı və 1368-ci ilə kimi şəhərin adı belə qaldı. XVI əsrdəş Ninq şahzadəsi Zhu Chenhaonun Min sülaləsinə qarşı qaldırdığı üsyanın mərkəzi oldu. 1850-ci illərdə Taypin üsyanı (1850-64) nəticəsində şəhər böyük hissəsi dağıntıya çevrildi.

Çin-yapon müharibəsi (1937—1945) illərində 1939-cu ildə Milliyətçi Çinlilər ilə Yaponiya İmperator ordusu arasında gedən döyüşlər şehere xeyli ziyan vurmuşdur.

Yanszı sahilində böyük bir limana malik Jiujianq şəhəri iqtisadiatda Nançan şəhərinə rəqibdir. Nançan şəhəri 1949-cu ildə yeyinti sənayesindən başqa heç nəyi olmayan kiçik bir ticarət şəhəri idi. Əhalisi isə 275 minə yaxınıydı. 1949-cu ildən sonra iqtisatiatı və sənayesi inqilab etdi və şəhər vilayətin ən böyük sənaye mərkəzinə çevrilərək Szyutszyan şəhərini geridə qoydu.

İqtisadiyyat
------------

Nançan Jiangxi vilayətinin əsas sənaye mərkəzidir. 1949-cu ildən sənayeləşən şəhərdə pambıq, ip, kağız və yeyinti (əsasən düyü) istehsalı sənayenin əsasını təşkil edir. Ağır sənayesi ilk illərdə yalnız kənd təsərrüfatı maşınları və dizel motoru istehsal edirdisə sonradan təyyarə, traktor, avtomobil təkəri istehsalı əlavə edildi.
Şəhərdə kənd təsərüfatı dərmanları istehsal edən böyük bir fabrik vardır.

Nançan Ulduzu
-------------

Nançan Ulduzu
Nançan Ulduzu 2006-cı ildə 7,3 milyon dollar xərclənərək tikilmiş və 160 metr hündürlüyü ilə dünyadakı ikinci ən hündür şeytan çarxıdır. Yanszı çayı sahilindəki Nançan Ulduzu gecələr Çin dilində "Nançan xoş gəlmisiniz" yazan mavi və qırmızı işıqlar ilə rənglənir. Şeytan çarxında hər biri 8 nəfər daşıyan 69 kupe vardır.

Şəkillər
--------

* Nançan- məktəb binasıNançan- məktəb binası
* Nançan - Youmin məbədiNançan - Youmin məbədi
* Nançan - Jiangxi muzeyiNançan - Jiangxi muzeyi

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2017-11-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-11-18.
2. ↑
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-03-03 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-10.
**Sevastopol mühasirəsi** (*rus.* Панорама Оборона Севастополя ) - 1901-1904-cü illər ərzində fransız əsilli rus rəssamı Frans Rubo tərəfindən çəkilmiş rəsm əsəri. Tablo Panorama rəssamlığının ən mühüm nümunələrindən biri hesab olunur və əsərdə 1854-1855-ci illərdə Krım yarımadasının Sevastopol şəhəri yaxınlığında baş vermiş qanlı döyüş təsvir edilmişdir.

Əsər
----

Sevastopol mühasirəsi tablosunda 1854-1855-ci illərdə Rusiya İmperiyası ilə ittifaq dövlətləri arasında Sevastopol şəhəri ətrafında baş vermiş döyüş təsvir olunmuşdur. Rəsm əsəri böyüklüyü səbəbindən dairəvi planda tikilmiş xüsusi pavilyonda sərgilənmişdir. Frans Rubo rəsm əsərinin üzərində 1901-ci ildən etibarən işləməyə başlamış və işlər üç ərzində davam etmişdir. Rəssam, tablonu çəkməmişdən əvvəl Sevastopol şəhərinə gedərək tərəflər arasında döyüşün baş verdiyi əraziləri ziyarət etmiş və döyüşün təsvir olunduğu onlarla hərbi raportlarla tanış olmuşdur. Rubo eyni zamanda müharibədə iştirak etmiş, ancaq sağ qalmış keçmiş döyüşçülərlə də söhbətlər aparmışdır. Əsərin ilk eskizi Sankt-Peterburq şəhərində, rəssamın çalışdığı emalatxanada çəkilmişdir.

Əsərin çəkilməsinə Bavariya Rəssamlıq Akademiyasının mərkəzi emalatxanasında davam etdirilmişdir və rəssam tərəfindən burada 115 metr enində, 14 metr uzunluğunda kətan lövhədən istifadə olunmuşdur. Əsər tamamlandıqdan sonra 1904-cü ildə ilk dəfə olaraq Sevastopol şəhərinin xilas edilməsinin *50-ci il tədbirləri* münsasibəti ilə həmin şəhərdə də sərgilənmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sevastopol Panorama". 2014-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-04-21.
**Loren Mari Soka** (*ing.* Lauren Marie Socha; 9 iyun 1990, Derbi, Derbişir[d]) — İngiltərə aktrisası. "*Misfits*" serialında Kelli Beyli roluna görə "BAFTA" mükafatına layiq görülüb.

Karyerası
---------

Loren Soşa İngiltərənin Derbi şəhərində Robert və Katlin Sokanın ailəsində anadan olub. Onun qardaşı Maykl Soka da aktyordur. Loren bir sıra teatr məktəblərinin üzvü olub, daha sonradan Nottingem şəhərində çalışıb. 2006-cı ildə 15 yaşlı Loren Soka Arctic Monkeys qrupunun "When The Sun Goes Down" klipində çəkilib. 2009-cu ildə "The Unloved" teleserialında çəkilib və "Ən yaxşı ikinci dərəcəli aktrisa"-na aday olub. Elə həmin ildə Loren Soka "*Misfits*" serialında Kelli Beyli rolunu oynamağa başlayır. Qısa zaman ərzində populyarlaşan serial 2010-cu ildə "Ən yaxşı drama" nominasiyasında BAFTA-ya layiq görülür. 2011-ci ildə isə Loren yenidən "Ən yaxşı ikinci dərəcəli aktrisa" nominasiyasının adayı olur və bu dəfə qalib gələrək ikinci BAFTA mükafatını qazanır. 2012-ci ildə Loren Misfits serialında daha çəkilməyəcəyini bildirib.

23 yanvar 2012 tarixində bildirilib ki, Loren Soka Derbi şəhərində işləyən pakistan əsilli taksi sürücüsü Səkəndəq İqbalı rasizm zənnində təhqir edib. 2 may 2012 tarixində Loren Soka bu hərəkətinə görə 4 ay müddətində azadlıqdan məhrum olunma ilə cəzalandırıb.

Mənbə
-----

* Loren Soka — IMDb səhifəsi

| ⛭Misfits serialının aktyorları |
| --- |
| 1-3 mövsüm | Robert Şien  • İvan Reon  • Antonia Tomas  • Natan Styüart-Carret  • Lauren Soşa  • Josef Gilgan |
| 4 mövsüm | Josef Gilgan  • Natan Styüart-Carret  • Karla Krom  • Natan McMullen |
**Ədləs** (*ərəb.* أدلس‎) — Əlcəzairin cənub-şərq hissəsində, Tamanrasset vilayətində kiçik şəhər və kommuna. Təzruk dairəsinə daxildir.

Coğrafi mövqe
-------------

Şəhər vilayətin mərkəzi hissəsinin cənub-şərqində, Böyük Səhranın mərkəzi hissələrində, Əhəqqar Milli Parkında, paytaxt Əlcəzairdən təxminən 1450 kilometr cənub-cənub-şərqdə yerləşir. Mütləq hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 1391 metrdir.

Ədləs kommunası Fəqarət-əz-Zua, İn-Amgel, Tamanrasset, Təzruq kommunaları, həmçinin İllizi vilayətinin ərazisi ilə həmsərhəddir. Sahəsi 54,125 km2-dir.

İqlim
-----

Şəhərin iqlimi quraq isti kimi xarakterizə olunur. İl ərzində yağıntı demək olar ki, yoxdur (orta illik miqdarı – 38 mm). Orta illik temperatur 21,1 °C-dir. Ən soyuq ayın (yanvar) orta temperaturu 10,8 °C, ən isti ayın (iyul) isə 29,2 °C-dir. .

İstinadlar
----------

1. ↑  "Idles" (ingilis). GeoNames. 2022-07-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-27.
2. ↑  "Climate: Idles" (ingilis). Climate-Data.org. 2016-03-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-01-19.
**Qarayanlıq** — Naxçıvan Muxtar Respublikası Kəngərli rayonunun Qıvraq qəsəbəsindən qərbdə arxeoloji abidə.

Tarixi
------

Yaşayış yerinin sahəsi 2250 m2-dır. Onun mərkəzi hissəsindən su kanalı keçir. Abidənin ərazisinin bir qismi qazılıb dağı- dılmışdır. Mədəni təbəqə 1–1,5 m qalınlığında saxlanmışdır. Mərkəzi hissədə daş tikintilərin qalıqları nəzərə çarpır. Yaşayış yerinin yaxınlığında orta əsr qəbirstanlığı vardır. Lakin qəbirstanlığın ərazisi əkin sahəsinə çevrildiyindən qəbirlərin izi tamamilə itmişdir. Arxeoloji materiallar başlıca olaraq keramika məmulatından ibarətdir. Keramika məmulatı Son Antik dövrdən başlayaraq Son Orta əsrlərədək olan bir dövrü əhatə edir. Antik dövrə aid keramika məmulatı kasa tipli qabların parçalarından ibarət olub yaxşı bişirilmiş və cilalanmışdır. Son Orta əsr keramikası şirli və şirsiz keramika parçaları ilə təmsil olunmuşdur. Aşkar olunmuş arxeoloji materiallara əsasən yaşayış yerini 2–17 əsrlərə aid etmək olar.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Naxçıvan abidələri ensiklopediyası", Naxçıvan, AMEA Naxçıvan bölməsi, 2008, səh. 258.
**Messerschmitt Bf (Me) 109**, İkinci dünya müharibəsinin döyüş təyyarəsi. Willy Messerschmitt (Vili Mesırşimit) tərəfindən 1930-cu illərdə layihəsi hazırlanıb. Messerschmitt 109, ilk uçuşunu prototip Bf 109 V1 olaraq may 1935-ci il də etdiyi zaman dövrünün ən inkişaf etmiş tək nəfərlik ovçu təyyarəsi idi. 1937-ci ilin Fevralında istehsalına başlanan Jumo mühərrikli "B-1", Luftwaffedə xidmətə girdi. Jumo 210 mühərriyi, "B", "C" və "D" modellərində də istifadə edildi.1939-cu ilin Yanvarından 1942-ci ilin əvvələrinə qədər istehsalda qalan Bf 109 E modelində Daimler-Benz DB 601 mühərriki istifadə edilmişdir. "G" modelinin istehsalına 1942 Mayında başlanmışdır. Messerschmitt 109, təxminən 24,500 dənəsi Bf 109 G olmaq üzrə cəmi 35,000 ədəd emal edilmişdir.

Adın Mənşəyi
------------

Bf 109 Alman Hava Nazirliyinin (Reichsluftfahrtministerium, RLM) orijinal tərifinin. Bf qısaltması təyyarəsi emal edən firma olan Bayerische Flugzeugwerke 'nin baş hərflərindən ibarətdir. 1938-ci ildə firmanın adı baş dizayneri Willy Messerschmitt 'in firmanı almasıyla Messerschmitt AG olaraq dəyişmişdir. Bu səbəbdən bütün model kodları Bf yerinə Me olaraq dəyişdirildi. Ancaq bu dəyişikliyin nazirliyin bir çox addımında və Luftwaffe 'də tam qəbul olunmadığı rəsmi sənədləri araşdırıldığında görə bilərik. Ümumiyyətlə müttəfiqlər Me tərifini istifadə edərkən Almanlar hər iki tərifi də istifadə etmişlər.

Konstruksiya
------------

BF109'un dizaynı 6 iyul 1933 tarixində yayınlanan Alman Hava Nazirliyi taktika ov təyyarəsi ehtiyacları təbliğinə istiqamətli edilmişdir. Bu evrakta təyin xüsusiyyətlər bunlardır:

1. Gündüz üçüşlarına uyğun bir dizayn.
2. Hər biri 500 mərmilik sursat daşıyacaq iki ədəd avtomatik tüfəng və 100 mərmili maqazin bir avtomatik top .
3. Havadan havaya və yerə ünsiyyətin təmin edilə bilməsi məqsədiylə bir telsiz .
4. Yüksək hündürlük uçuşları üçün oksigen sistemi və kokpit qızdırıcı.
5. Paraşüt və lazımlı qaçış tərtibatı .
6. 17 dəqiqədə 19.500 feet yüksəkliyə qalxa bilməli. Bu hündürlükdə 250 millik sürətlə 20 dəqiqə uça bilməli idi
7. Maksimum uçuş hündürlüyü 33.000 feet olacaq.
8. Manevrlərdə hündürlük fərqini itirməməli idi.
9. Spin asanca çıkarılabilmelidir .
10. Ortalama böyüklükdəki bir Alman əsgəri hava xəttdindən qalxa bilməli idi (430m. X 430m .)
11. 9 təyyarəlik bir qrupla eniş və qalxa bilməli idi.
12. Qatarla daşınmalı idi, bu səbəbdən relsli daşıma sistemlərinə uyğun ölçülərdə olmalıdır.
**Arif İsmayıl oğlu Hüseynzadə** (23 sentyabr 1970, Bakı – 20 noyabr 1991, Qarakənd, DQMV) — Azərbaycan Dövlət Televiziyasında işıqçı, Qarakənd faciəsinin qurbanı.

Həyatı
------

Arif İsmayıl oğlu Hüseynzadə 1970-ci il sentyabrın 23-də Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub.

1977-ci ildə Yasamal rayonu 20 nömrəli tam orta məktəbin I sinfinə gedib. Məktəbdə təhsil aldığı dövrdə biliyi, bacarığı, nizam-intizamı, səmimiliyi, sakit və təmkinli olması ilə həmyaşıdlarından fərqlənib. 1987-ci ildə həmin məktəbi bitirib. 1988–1990-cı illərdə hərbi xidmətdə olub.

1990-cı ildən Azərbaycan Dövlət Televiziyasında işıqçı vəzifəsində çalışıb.

Uşaqlıq və gənclik illərində vətənpərvərliyi ilə seçilib. 1991-ci il noyabrın 20-də Xocavənd rayonunun Qarakənd kəndi yaxınlığında erməni hərbi dəstələri tərəfindən Azərbaycan hərbi helikopterinin vurulması nəticəsində həlak olub. I Fəxri Xiyabanda dəfn edilib.

Hazırda Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin tabeliyindəki 20 nömrəli məktəb-lisey Arif Hüseynzadənin adını daşıyır.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------


| ⛭Qarakənd faciəsində həlak olanlar |
| --- |
| Azərbaycanınyüksək vəzifəli şəxsləri | Tofiq İsmayılov   • İsmət Qayıbov  • Məhəmməd Əsədov  • Osman Mirzəyev  • Vaqif Cəfərov  • Vəli Məmmədov  • Zülfü Hacıyev  • Rafiq Məmmədov  • Qurban Namazəliyev  • İqor Plavskiy  • Vladimir Kovalyov  • Sergey İvanov  • Nikolay Jinkin |  |
| Rusiya və Qazaxıstandangəlmiş hərbçi və müşahidəçilər | Saylau Serikov  • Mixail Lukaşov  • Oleq Koçerev |
| Jurnalistlər | Alı Mustafayev  • Arif Hüseynzadə  • Fəxrəddin Şahbazov |
| Vertolyotun heyəti | Vyaçeslav Kotov  • Gennadiy Domov  • Dmitri Yarovenko |
CamelCase
**CamelCase** (Dəvə registri, Dəvə üslubu) — bir neçə sözdən ibarət ifadənin hər bir sözünün baş hərflə yazılmaqla bitişik yazılış üslubu. İfadənin daxilindəki baş hərflər dəvə hörgücünü xatırlatdığından belə üslub CamelCase adını alıb. CamelCase yazılışına örnəklər: BackColor, backColor, CamelCase.
CamelCase proqramlaşdırma dillərində geniş istifadə olunur: 

* Java dilində sinifləri adlandırmaq üçün UpperCamelCase, siniflərin nüsxələrini və metodları adlandırmaq üçün isə lowerCamelCase yazılışı tətbiq olunur.
* Microsoft.NET-də sinifləri və metodları adlandırmaq üçün принято использовать UpperCamelCase yazılışı tətbiq olunur.

Layihənin ölçüsü çox da böyük olmadıqda proqramın kodunda CamelCase üslubundan istifadə olunması proqramçının şəxsi zövqü ilə müəyyən olunur. Böyük layihələrdə isə, adətən, layihənin bütün iştirakçıları üçün adların (dəyişənlərin, funksiyaların, konstantların və s.) yaradılması qaydalarını müəyyənləşdirən xüsusi sənəd olur.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov). İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Xarici keçidlər
---------------

* CamelCase
**Qar qoyunu** (lat. Ovis nivicola "qar olan sahələrdə yaşayan qoyun") — Boşbuynuzlular fəsiləsinə Qoyunlar cinsinə aid növ. Əsasən Şərqi Sibirdə yayılmışdır.

Bəzi müəlliflər bu canlını müstəqil növ hesab etməyərək, onları Ovis canadensis növünün Ovis canadensis nivicola yarımnövü hesab edirlər.

Xarici görünüş
--------------

Qar qoyunu
Orta ölçülərə malik qoyun yığcam bədən quruluşuna malikdir. Başı elədə böyük deyil. Qulaqları qısadır (11 sm). Boynu qısa və enlidir. Quyruğuda olduqca qısa və kökdür. Yetkin erkəklərin uzunluğu 140–188 sm, hündürlüyü 76–112 sm, çəkisi 56–150 kq təşkil edir. Dişilər nisbətən balaca olurlar. Uzunluğu 126–179 sm, hündürlüyü 76–100 sm, çəkisi 33–68 kq-dır. Ən iri fərdlər Kamçatka və Çukotkada rast gəlinir.

Genetika
--------

Diploid qəfəsində cəmi 52 xromoson vardır. Bu isə digər qoyunlarda isə bu daha çoxdur.

Həyat tərzi
-----------

Qar qoyunları əsasən ot bitkiləri, şibyə və göbələklərlə qidalanır. Bu canlıların əsas araşdırmaçısı A. A. Danilkin qar qoyunlarının 320 növ bitki ilə qidalana bildiyini bildirmişdir. Yazdan payızın əvvəllərinə qədər əsasən müxtəlif növ bitkilərlə qidalanırlar. Payızın əvvələrindən isə giləmeyvə, şibyə və göbələklərlə qidalanırlar. Qar mövsümü isə onlar dırnqları ilə qarı qazıyaraq altda olan otlarla qidalanırlar.

Yaşayış yerləri
---------------

Yaşayış yerlərində əsas faktor qış ayları yemlə təminatla bağlədır. Bu cinsin adıda yaşadığı ərazilərlə bağlı verilmişdir. Onların qış ayları qidalanması üçün qarın qalınlığının 40 sm-dən çox olmamasıdır.

Yayılması
---------

Onların meydana gəlməsi 40 və ya 100 min il öncəyə aid edilir. Kuril adaları, Aleut adaları, Kamçatka və Saxalin ərazilərində yayılmışdılar.

Müasir arealı 1,4 milyon km² təşkil edir. Əsasən yayıldığı ərazilər dağlıq sahələr. Onlara Kamçatkanın dağlıq əraziləri, Koryak öndağlığı, Stanov silsiləsi, Stanov öndağlığı, Verxoyans dağları, Yablonov silsiləsi boyunca ərazilər qar qoyunlarının müasir arealıdır. XIX əsrdə areal Yenisey çayı hövzəsi və Taymır yarımadasında yerləşən Bırranqa dağları boyunca yayımışdı.

Qorunması
---------

Beynəlxalq Təbiəti Qoruma Birliyinin siyahısında qar qoyunu az təhlükə qarşısında olan növ kimi qeydə alınmışdır. 1960–1990-cı ildə sayları 30–97 min baş, 1997–2003 ildə 50–58 min baş olaraq qiymətləndirilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 2004.
2. ↑  Mammal Species of the World (ing.): A Taxonomic and Geographic Reference. / D. E. Wilson, D. M. Reeder 3 Baltimore: JHU Press, 2005. 35, 2142 p. ISBN 978-0-8018-8221-0
3. ↑  *Harris, R.B. & Tsytsulina K.* "Ovis nivicola". IUCN Red List of Threatened Species (ingilis). IUCN. 2008. 2013-01-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-01-18.
4. ↑  Данилкин А. А. Полорогие (Bovidae). — Москва: Товарищество научных изданий КМК, 2005. — (Млекопитающие России и сопредельных регионов). — 550 экз. — ISBN 5-87317-231-5.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Böyük rus · Britannica (onlayn) |
| Taksonomiya | EOL · GBIF · iNaturalist · NCBI · IRMNG · ITIS TSN |
| Normativ yoxlama | LCCN: sh97005485 |
**Parlamenrin spikeri** (*ing.* Speaker, hərf. natiq) — bir palatalı parlamentin və ya çox palatalı parlamentin palatasının sədri.

Tarixi
------

Bu termin siyasi leksikonda geniş yayılmışdır, lakin rəsmi olaraq yalnız ingilisdilli dövlətlərdə və ölkələrdə istifadə olunur. Parlamentin spikeri vəzifəsi ilk dəfə 1377-ci ildə İcmalar Palatasında təqdim edildi, onun ilk sədri Tomas Hangerford (*ing.* Thomas Hungerford) oldu. Spikerin əsas funksiyalarına Parlament Palatasının iclaslarının təşkili (qaydalara əməl olunmasına nəzarət, ayrı-ayrı deputatlara söz vermək, səsvermənin nəticələrini elan etmək) və onun vəzifəli şəxslərinə rəhbərlik etmək daxildir. Bundan əlavə, spiker hakimiyyətin digər qolları ilə münasibətlərdə parlamentin nümayəndəsi kimi çıxış edir. Bəzi hallarda spiker parlamentin lideri sayılır və ona digər deputatlara verilməyən səlahiyyətlər və səlahiyyətlər verilir. O, görkəmli siyasi xadimdir və qanunvericilik prosesinin gedişinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər. Bir sıra ştatlarda və ölkələrdə prezident vəzifəsində vakant yer yarandığı halda, bir və ya bir neçə palatanın spikeri eyni anda prezidentin səlahiyyətlərini icra edən təyin edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Journal of the House of Commons: January 1559* Arxivləşdirilib 2007-09-27 at the Wayback Machine; 1559; accessed August 2015
2. ↑  Lee Vol 28, pp. 257,258.
3. ↑  *Stubbs, William.* The Constitutional History of England in Its Origin and Development (ingilis). Clarendon Press. 1903.
4. ↑  "History of the Speakership", UK Parliament, 2021, İstifadə tarixi: 10 Aug 2023
**Bələncər** — Dərbənddən 25 km cənubda yerləşən orta əsr Belici şəhərgahı yerində olmuş şəhər.

Müasir tədqiqatçıların bir qismi ərəb müəlliflərinin məlumatlarına əsaslanaraq, Bələncəri coğrafi məkan etibarilə Sulak çayı ilə Buynaksk şəhəri arasında yerləşdirir və onu hunların keçmiş paytaxtı Varaçan şəhəri ilə eyniləşdirir; bəziləri isə Bələncərin vaxtilə Buynaksk şəhərinin ərazisində yerləşmiş olduğunu söyləyir

Tarixi
------

Bələncərin şəhər əhalisi, bizanslılar tərəfindən xristianlaşdırılan başqa xristian təbəələri kimi, xəzərlərin mülayim hakimiyəti altında yaşayan
albanlar olub.

* Bələncər döyüşü

Bələncər ərəblər tərəfindən hicri 104-cü ilin rəbi əl-əvvəl ayında alınmışdı (19. VIII- I7. IX.722).

İstinadlar
----------

1. ↑  V. Kotoviç. Erkən orta əsr Varaçan, Bələncər və Tarqıı şəhərlərinin yerləri haqqında. "Drevnosti Daqestana", səh.199,
2. ↑  А. Н.Гумилев. Тысячелетие вокруг Каспия. Азербайджанское Государственное издательство. Баку — 1991. səh. 151
3. ↑  İbn əl-Əsir, IVc, səh. 187.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

| ⛭Xəzərlərin şəhərləri |
| --- |
| Əl-Beyda  • Bələncər  • Varaçan  • Xamlic  • Sarışin  • İdil  • Xəzəran  • Tmutarakan  • Sarkel  • Səməndər |  |
**Sadıx bəy Fərhad bəy oğlu Məlik-Aslanov** (1855, Tuğ kəndi, Şuşa qəzası, Yelizavetpol quberniyası, Rusiya imperiyası-?) — dövlət qulluqçusu, kollec katibi mülki çinini daşıyırdı, mülkədar, xeyriyyəçi, maarifçi.

Həyatı
------

Sadıx bəy Fərhad bəy oğlu Məlik-Aslanov — (1855 - ?)

Qədim və nəcib Qarabağın zadəgan Məlik-Aslanov ailəsindəndir. Qarabağda və Zəngəzur mahalında nüfuzlu şəxs olub.

İlk təhsilini kənd mollaxanasında almışdı. Sonra rus-müsəlman məktəbində təhsilini davam etdirmişdi.

Fəaliyyəti
----------

● 1883-cü ildə (bəzi mənbələrdə 1885-ci il göstərilir) qardaşı Mehdi bəy Məlik-Aslanov ilə birlikdə o dövr üçün müasir hesab edilən Rus-Avropa tipli Tuğ kəndində məktəbi yaradıb açılar.

Həmin məktəb Sadıx bəyin evində yerləşirdi və binanın girəcəyində daş lövhənin üzərində "1883 год" ("1883 il") yazısı var idi. Təəssüf ki, işğal zamanı bu ev tamamilə dağıdılıb.

Məktəbin fəaliyyəti nəinki Qarabağda, hətta bütünlüklə Azərbaycanda maarifin inkişafına təkan verir. Məlik-Aslanov qardaşları məktəbinin kasıb şagirdlərinə tədris vəsaiti və maddi vəsaitlə kömək göstərirdilər.

Tuğ məktəbinin müəllimləri, məzunları bütövlükdə Qarabağda, maarifin, mədəniyyətin çiçəklənməsinin təməlini qoydular. Onların bir çoxu təkcə əyalətdə deyil, keçmiş imperiya miqyasında və Sovet İttifaqında adlı-sanlı şəxslər oldular.

● 1893-cü ildən dövlət idarələrində xidmət etmişdi. Cəbrayıl qəza idarəsində II dərəcəli dəftərxana qeydiyyatçısı kimi işə başlamışdı.

● 1895-ci ildən Cavanşir qəzasında çalışmışdı.

● 1896-cı ildən Yelizavetpol (indiki Gəncə) quberniyası Zəngəzur Polis idarəsində tərcüməçi işləmişdi. Sonra Zəngəzur qəzasının Minkənd nahiyəsində polis pristavı kimi xidmət etmişdi.

● Şuşa Rayon Polis Şöbəsində 3-cü Polis Bölməsinin rayon polis Pristavı vəzifəsində xidmət edib.

● 1906-cı ildən 2-ci bölməyə məhsus olan Xanazax kəndində rəhbərlik etmişdir.

Ailəsi
------

● Həyat yoldaşı: Şərəfcahan bəyim (?-1946) — Pirəhmədli kəndinin sahibi Mustafa ağa Cavanşirin qızı

● Övladları: Bahadur bəy, Fərhad bəy (1899–1971), Rəxşəndə xanım (1897–1962), Sara xanım, Firuzə xanım (1894–1956).

İstinadlar
----------

● Azərbaycan Respublikası Dövlət Tarix Arxivi (ARDTA). F.24. Op.1. D.142.

● Məlik-Aslanovların soyağacı haqqında, N. A. Cavanşir Azərbaycan Tarixi Şəcərə Cəmiyyətinin Xəbərləri, İkinci Buraxılış, Səda, Bakı, 2001, səh: 28 ISBN 5-86871-204-4

● Məlik-Aslanovların şəcərəsinə aydınlıq gətirilməsi, E. E. İsmaylov Azərbaycan Tarixi Şəcərə Cəmiyyətinin Xəbərləri, Üçüncü Buraxılış. Bakı, "Adiloğlu" nəşriyyatı, 2001, səh: 165

● Akademik Hüseyn Əhmədov — "XIX əsr Azərbaycan məktəbi" kitabı

● Ənvər Çingizoğlu — Qarabağlı Difaiçilər

● Mirzə Rəhim Fəna — 1905-ci il hadisəsi. Bakı, "Nurlan", — 2009, səh: 122–123

● И.Алибегов — Елизаветпольские кровавые дни перед судом общества

Xarici keçidlər
---------------

Həmçinin bax
------------

● Məlik-Aslanovlar

● Məlik-Aslanovlar[+]

● Xudadad bəy Məlik-Aslanov

● Fərhad bəy Məlik-Aslanov
|  |  |
| --- | --- |
| **Giriş**A B | **Çıxış** A + B |
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 1 |
| 1 | 0 | 1 |
| 1 | 1 | 1 |

**OR elementi** məntiqi ayrılmanı yerinə yetirən rəqəmli məntiq elementidir.Əgər bir və ya hər iki giriş maxsimum 1 olarsa,nəticədə çıxış maxsimum 1 alınar.Əgər heç bir giriş maxsimum qiymət almazsa,nəticədə çıxış minimum-0 alınar.

Simvollar
---------

OR elementi üçün 3 simvol var: Alman(GNSI və "hərbi") simvolu, IEC simvolu və DIN simvolu.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| *MIL/ANSI simvolu* | *IEC simvolu* | *DIN simvolu* |

Tətbiqləri
----------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | CMOS OR elementi | diodlardan istifadə edən OR elementi |

Alternativlər
-------------

Əgər heç bir müəyyən OR elementləri mümkün deyilsə,aşağıdakı şəkildə göstərilən konfiqurasiyada NAND və ya NOR elementlərindən istifadə edilə bilər.İstənilən məntiqi element NAND və ya NOR elementlərinin birləşməsindən hazırlana bilər.

| NAND quruluşu | NOR quruluşu |
| --- | --- |
|  |  |

Həmçinin bax
------------


Vikianbarda OR elementi ilə əlaqəli mediafayllar var.

* AND elementi
* NOT elementi
* NAND elementi
* NOR elementi
* XOR elementi
* XNOR elementi
* Bul cəbri (məntiqi)
* Məntiq elementi

Xarici keçidlər
---------------

OR elementi
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: 1917 (dəqiqləşdirmə).

**NGC 1917**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. **GCL** tipli  qalaktikadır.  Ceyms Dunlop tərəfindən 1826-cı ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  SIMBAD Astronomical Database.
4. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1917: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1893 |
NGC 1894 |
NGC 1895 |
NGC 1896 |
NGC 1897 |
NGC 1898 |
NGC 1899 |
NGC 1900 |
NGC 1901 |
NGC 1902 |
NGC 1903 |
NGC 1904 |
NGC 1905 |
NGC 1906 |
NGC 1907 |
NGC 1908 |
NGC 1909 |
NGC 1910 |
NGC 1911 |
NGC 1912 |
NGC 1913 |
NGC 1914 |
NGC 1915 |
NGC 1916 |
**NGC 1917** |
NGC 1918 |
NGC 1919 |
NGC 1920 |
NGC 1921 |
NGC 1922 |
NGC 1923 |
NGC 1924 |
NGC 1925 |
NGC 1926 |
NGC 1927 |
NGC 1928 |
NGC 1929 |
NGC 1930 |
NGC 1931 |
NGC 1932 |
NGC 1933 |
NGC 1934 |
NGC 1935 |
NGC 1936 |
NGC 1937 |
NGC 1938 |
NGC 1939 |
NGC 1940 |
NGC 1941 |
NGC 1942



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 3192**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. **SBbc/P** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1788-ci ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 3192: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 3168 |
NGC 3169 |
NGC 3170 |
NGC 3171 |
NGC 3172 |
NGC 3173 |
NGC 3174 |
NGC 3175 |
NGC 3176 |
NGC 3177 |
NGC 3178 |
NGC 3179 |
NGC 3180 |
NGC 3181 |
NGC 3182 |
NGC 3183 |
NGC 3184 |
NGC 3185 |
NGC 3186 |
NGC 3187 |
NGC 3188 |
NGC 3189 |
NGC 3190 |
NGC 3191 |
**NGC 3192** |
NGC 3193 |
NGC 3194 |
NGC 3195 |
NGC 3196 |
NGC 3197 |
NGC 3198 |
NGC 3199 |
NGC 3200 |
NGC 3201 |
NGC 3202 |
NGC 3203 |
NGC 3204 |
NGC 3205 |
NGC 3206 |
NGC 3207 |
NGC 3208 |
NGC 3209 |
NGC 3210 |
NGC 3211 |
NGC 3212 |
NGC 3213 |
NGC 3214 |
NGC 3215 |
NGC 3216 |
NGC 3217



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Radio (dəqiqləşdirmə).
**Radiorabitə** — XX əsrin əvvəllərindən istifadəyə verilmiş bir telekommunikasiya sistemidir.
Bu sistem elektromaqnit dalğaları hesbına əmələ gəlir və verilənləri almaq və ötürmək qabilliyətinə malikdir. Onu elmə Qulyelmo Markoni gətirmişdir. Sistem inkişaf etdikcə onu hətta qitələrarası teleqraf rabitəsində də istifadə edirlər.

Yaranma yolları
---------------

Elekromaqnit rəqsləri almaq üçün rəqs koturundan istifadə olunur. Rəqs konturunda elektrik sahəsi kondensatorun köynəkləri arasında , maqnit sahəsi isə sarğac daxilində və onun ətrafında mövcud olur. Bu cür kontur fəzaya elektrommaqnit dalğaları şüalandırmır. Ona görə belə kontur qapalı rəqs konturu adlanır.

Həmçinin bax
------------

* Radoilokasiya
* Radoidalğalar
* Radoitexnika
* GSM
* Elekromaqnit dalğaları

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Fizika** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**Bülbülolan** - İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indiki Keşişkənd
(Yeğeqnadzor) rayonu ərazisində kənd olmuşdur.

Toponimikası
------------

Orta kənddən 3-4 km qərbdə, Həsənkəndlə Qoytul kəndləri arasında Təkədonduran dağının yaxınlığında yerləşirdi. Kəndin digər adı Bülbüloğlu və Kaha olmuşdur.Kənddə 1831-ci ildə 67 nəfər, 1873 - cü ildə 163 nəfər, 1886-cı ildə 205 nəfər, 1897-ci ildə 252 nəfər, 1904 - cü ildə 398 nəfər, 1914 - cü ildə 437 nəfər, 1916-cı ildə 223 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.1918-ci ildə kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq deportasiya olunmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kənd əhalisindən sağ qalanlar atababa yurdlarına dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 53 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.Onlar yenidən 1923-1925-cı illərdə qovularaq kənd ləğv edilmişdir. İndi xaraba kənddir. Toponim şəxs adı (Bülbül olan// Bülbüloğlu) əsasında yaranmışdır. Antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.

Həmçinin bax
------------

* İrəvan quberniyası

İstinad
-------


1. ↑  İbrahim Bayramov.Qərbi Azərbaycanın Türk Mənşəli Toponimləri.Bakı-"Elm"-2002
**Rəşad Ənvər oğlu Tağıyev** (1981, Neftçala rayonu) — Şəmkir Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı.

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

Rəşad Ənvər oğlu Tağıyev 1981-ci ildə anadan olub.

Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini "Hüquqşünaslıq" ixtisası üzrə bitirib. Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetində "Korporativ hüquq" üzrə magistr elmi-ixtisas dərəcəsi alıb. 2003–2007-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının İqtisadi İnkişaf Nazirliyində məsləhətçi, aparıcı məsləhətçi, baş məsləhətçi vəzifələrində çalışıb. 2007–2013-cü illərdə *"Ata Konsaltinq" MMC*-də İdarə heyətinin üzvü-Hüquqi məsələlər üzrə sədr müavini və *"Konsaltinq-AZ" MMC*-də baş direktorun müavini kimi fəaliyyət göstərib.

2013–2015-ci illərdə Bakı şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin İnsan resursları sektorunun müdiri, 2015–2018-ci illərdə Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin müdir müavini vəzifələrində çalışıb. Təhsil nazirinin 28 dekabr 2018-ci il tarixli əmrinə əsasən, Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin müdiri vəzifəsinə təyin edilib. Təhsil nazirinin 2020-ci il 11 dekabr tarixli əmri ilə vəzifəsindən azad edilərək Təhsil Nazirliyinin Ümumi təhsilin təşkili və idarəolunması şöbəsinin müdiri vəzifəsinə təyin olunub

"Dövlət qulluqçularının təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 iyun 2021-ci il tarixli Sərəncamı ilə Dövlət qulluğunda səmərəli fəaliyyətinə görə "Tərəqqi medalı" ilə təltif olunub.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021-ci il 14 sentyabr tarixli sərəncamı ilə Şəmkir Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir.

### Ailəsi

Ailəlidir, iki övladı var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Prezidentin icra başçısı təyin etdiyi Rəşad Tağıyev - Dosye". 2021-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-09-14.
2. 1 2  "Rəşad Ənvər oğlu Tağıyev" (az.). baku.edu.gov.az. 2019-02-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-02-28.
3. ↑  "Təhsil Nazirliyində növbəti kadr dəyişikliyi". 2021-09-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-09-17.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-02-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-03.
5. ↑  "Şəmkirə yeni icra başçısı təyin edilib". 2022-08-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-09-17.
**Pedant** (*it.* Pedante tərbiyəçi, müəllim) xırdaçıl, izafi dərəcədə dəqiqçil, məlumatfüruş, özünü hərtərəfli bilikli göstərməyə, öz biliyini nümayiş etdirərək, başqalarna ağıl öyrətməyə çalışan adam. Bu cür yersiz formal hallar isə pedantizm sayılır. Xalq arasında çox vaxt bu cür insanlar "xırdaçıl", "zəhlətökən", "hərfbaz", "bürokrat" adlandırılırlar.

Məsələn; bir dinləyicinin mühazirəçiyə əhəmiyyət kəsb etməyən ədədi (99 qəpik əvəzinə 1 manat; saat 12:29 əvəzinə 12:30; oksigenin atmosferdə miqdarı: 20,942 % əvəzinə 21 %) yuvarlaq ifadə etməsinə görə nümayişkarcasına tututduğu irad.

Ziqmund Freyd psixoseksual inkişafın fazaları mülahizəsində pedantizmi "anal fazanın" bir xarakter tipi hesab edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Academic dictionaries and encyclopedias Arxivləşdirilib 2015-06-27 at the Wayback Machine (alm.)
2. ↑  Национальная психологическая энциклопедия[*ölü keçid*] (rus.)
3. ↑  Gertraud Turrini. *Abweichendes Verhalten aus psychoanalytischer Sicht*. Vortrag Tainach, 23.–25. September 2004  (alm.)

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Britannica (11-ci) |
| Normativ yoxlama | Microsoft: 2780076791 |
**Səlim Müslümov** (1 noyabr 1961, Pirhəsənli, Ağsu rayonu) — Azərbaycan siyasətçisi. O, 2013–2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri kimi xidmət etmişdir. Müslümov 2021-ci ilin fevralında barəsində olan korrupsiya faktlarına görə həbs edilmişdir.

Həyatı
------

Müslümov Səlim Yanvar oğlu 1961-ci il noyabrın 1-də Ağsunun Pirhəsənli kəndində anadan olmuşdur. 1983-cü ildə D. Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun uçot-iqtisad fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1983–1987-ci illərdə Moskva Dövlət Universitetinin məqsədli aspiranturasında təhsilini davam etdirmiş və 1987-ci ilin noyabrında namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

1988-ci ilin yanvarından 1995-ci ilin iyulunadək Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunda müəllim, baş müəllim, dekan müavini vəzifələrində çalışmışdır.1992-ci ilin yanvarından 1995-ci ilin iyununadək Türkiyə Cumhuriyyətinin Mərmərə Universitetində elmi ezamiyyətdə və doktoranturada olmuşdur. 1995-ci ilin iyulundan 2000-ci ilin martınadək Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyində idarə rəisi vəzifəsində çalışmışdır. 2000-ci ilin martında Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Sədr müavini təyin edilmişdir. 2002-ci ilin 17 dekabr tarixində Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

2004-cü il sentyabrın 18-də Beynəlxalq Sosial Təminat Assosiasiyasının Pekində keçirilən 28-ci Baş Assambleyası zamanı bu qurumun Büro üzvü seçilmişdir. 2006-cı ilin fevral ayında Rusiyanın Kazan şəhərində "Pensiya sığorta sistemində mühasibat uçotu, təhlil və audit islahatları" doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək İqtisad elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almışdır.

S. Y. Müslümov iqtisadi sahədə bir neçə qanunvericilik aktının hazırlanmasında yaxından iştirak etmişdir. O, 4 kitabın və 50-dən artıq elmi məqalənin müəllifidir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 17 yanvar 2002-ci il tarixli 643 nömrəli Fərmanı ilə ona gömrük xidməti general-mayoru ali xüsusi rütbə verilmişdir.

22 oktyabr 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri vəzifəsinə təyin edilib.

Şəxsi həyatı
------------

Rus və ingilis dillərində sərbəst danışır. Evlidir, 3 övladı var.

Müslümov 2021-ci ilin fevralında barəsində olan korrupsiya faktlarına görə həbs edilmişdir.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin rəsmi internet informasiya resursu

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Arxivlənmiş surət". Oxu.az (az.). 3 fevral 2021. 2021-04-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 fevral 2021.
2. ↑  Səlim Müslümov elmlər doktoru adına necə sahib olub? [*ölü keçid*]
3. ↑  Муслимов, Cалим Январ оглы. [*ölü keçid*]
4. ↑  *Crocusoft.* "E-QANUN". e-qanun.az (ingilis). 2024-03-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-12.
5. ↑  "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin yeni tərkibi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2014-11-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-22.
**Bozbaş** və ya **Bozartma** — Azərbaycanın milli yeməyi. Azərbaycan mətbəxinin şah yeməklərindən sayılan bozbaş sözü heç də bəzilərinin düşündüyü kimi "boz" və "baş" sözlərindən yaranmayıb. Qədimdə bütün yeməklərə "aş" deyilirdi. Əslində "bozbaş" sözü "bozardılmış aş" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. 

Güney Azərbaycan bozbaşı

Tərkibi
-------

*1 nəfərlik*

150 qr qoyun əti, 15 qr ərinmiş yağ, 30 qr noxud, 100 qr kartof, yarım baş soğan, 15 qr tomat püre, quru nanə və tam üçün duz, istiot

Hazırlanma qaydası
------------------

Bozbaş üçün qoyun ətindən 50 – 60 qr – lıq 2 – 3 tikə ət götürülür. Noxud arıtlanıb 3 – 4 saat ərzində soyuq suda isladılır. Ət və noxud qazana qoyulub üstünə soyuq su tökülür və bişirilir. Kəfi alınır. Xörəyin hazır olmasına bir az qalmış içinə doğranmış baş soğan, soyulub doğranmış kartof və yağda qızardılmış tomat – püre qatılaraq bişirilir. Süfrəyə verilən zaman bozbaşın üstünə quru nanə səpilir. "Aşpaz" sözü də əslində "aşpəz" sözündən meydana gəlib.

Maraqlı faktlar
---------------

2011-ci il 17-22 yanvar tarixlərində Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə yerləşən Mərkəzi Avropa Universitetində keçirilən Beynəxalq Mədəniyyət Festivalı çərçivəsində həftəsonu universitetin yataqxanasında yeməkxanada müxtəlif ölkələrin mətbəxindən yeməklər təqdim olunub. Günün nəticələrinə əsasən ən çox sifariş olunan yeməklərin arasında birinci yeri bozbaş qazanıb.

İstinadlar
----------

1. ↑  Rəşad Mehbaliyev: Azərbaycanlı tələbələr Beynəxalq Mədəniyyət Festivalında ölkəmizi təbliğ edib[*ölü keçid*]

Mənbə
-----

* Parça bozbaş Arxivləşdirilib 2015-05-28 at the Wayback Machine
* Azərbaycan mətbəxi - Sulu xörəklər
**Lora Marano** (29 noyabr 1995, Los-Anceles, Kaliforniya) — Amerikan yeniyetmə aktrisası.Without a Trace və Back to You adlı iki serialda də baş rolu qızı olaraq iştirak etdi. Ulduzunun daha çox parlamasına səbəb olan serial isə hələ də davam edən Disney Channel serialı Ostin və Ellidir. Eyni zamanda bacısı Vanessa Marano da aktrisadır. Anası Ellen Marano bir aktrisadır, atası isə xüsusi bir universitetdə profesordu.

Həyatı
------

Lora Marano ilk rolunu beş yaşındaykən boynuna götürdü. Karierində saysız reklam aktyorluğu və boynuna götürdüyü kiçik rollar var. Daha böyük rollar əldə Without a Trace serialı ilə birlikdə başlamışdır.

FOXun oyun şousu olan Are You Smarter "Than a 5th Grader?"də yer almışdır və FOX'un "Back to You" adlı "sitcom" serialında Gracie Carr rolunu oynamışdır. Star işığını ən çox göstərməsini təmin edən Ostin və Elli serialındaki Elli rolu. Lora özü kimi oyunçu olan bacısı Vannesa Maranonun "Switched At Birth" serialına qonaq olmuşdur

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Lora Marano bioqrafiyası
**Oblivion** — Cozef Kosinskinin rejissorluğu ilə 2013-cü ildə çəkilmiş postapokalpitik döyüş-macəra filmi.

Baş rollarda Tom Kruz, Olqa Kurilenko, Andrea Raysboro, Morqan Frimen, Melissa Leo, Zoi Bell və Nikolay Koster-Valdau. Filmin premyerası ABŞ-da 19.04.2013-cü ildə, Rusiyada isə 11.04.2013-cü il tarixdə baş tutmuşdur.

İngilis sözü "Oblivion" tərcümədə "unutma" kimi olur.

Yad planetlilərlə müharibə etmiş Yer insansız qalmaq üzrədir. Sağ qalanlar artıq həyat üçün yararlı olmayan planeti tərk etmək üzrədir. Baş qəhrəman-Cek Harper(Cek-49) dronların düzəldilməsi üzrə mühəndis- NASA-nın qəzaya düşmüş gəmisini tapırki, hansıki onun heyəti qəhrəmanın gözləri önündə məhv olur. Amma o ancaq bir qadını xilas edə bilir- və sonra o başa düşür ki, bu qadın tezliklə onun həyatını dəyişəcək.

Məzmun
------

Keçmiş dəniz piyadası Jek Harper(Tom Kruz) və onun rabitə zabiti Viktoriya Olsen hündür yerdə tikilmiş nəzarət və idarəetnə stansiyasında yaşayırlar. 60 il öncə yadplanetlilər yerə hücum etdilər, onlar Yerin peyki Ayı partlatdılar və buda öz növbəsində arasıkəsilməz zəlzələ və sunamiyə səbəb oldu. Yerlilər bu zərbəyə cavab verə bildilər, nüvə silahını istifadə etməklə bir çox şəhərlər məhv oldu və Yer yaşamaq üçün münasib olmadı. Sağ qalanlar nəhəng kosmik stansiyaya- "TET" evakuasiya olundular və ordanda Saturnun Titan peykinə. Yerdə ancaq nəhəng qurğular qaldılar hansıki su toplamaqla məşğul olurdular. Onlar tez-tez sağ qalmış yadplanetlilərin dəstələri tərəfindən hücuma məruz qalırdılar. Stansiya silahlı dronları qorumaqlar məşğul olur. Jek Harper — "Texnik-49" dronların iş qabiliyyətinə görə cavabdehlik daşıyır. Həmin vaxt Viktoriya dronların hərəkətini izləyir və bu barədə "TET" də olan Salliyə — tapşırıqlar üzrə nəzarətçiyə məlumat verir. Tapşırığın sona çatmasına artıq 2 həftə qalır. Tapşırıq sona çatandan sonra Viktoriya və Jek digər insanlar kimi Yeri tərk eləməlidirlər.

Jek və Viktoriyanın yaddaşı 5 il bundan qabaq silinmişdir ki, birdən Yerdə olan yadplanetlilər onu tutsa əsas məlumatları öyrənə bilməsinlər. Amma bu rəğmən Jek həmişə eyni yuxunu görür. O özünü tanımadığı Nyu-York şəhərində görür- müharibədən əvvəl.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2 3 4 5  .
3. 1 2 3  .
4. 1 2  .
5. ↑  .
6. ↑  .
7. ↑  .
8. ↑  .

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Film** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Səməni** — hər il mart ayında Novruz Bayramı ərəfəsində Şərq ölkələrində və Azərbaycanda taxıl buğdasından qablarda göyərdilən etnoqrafik element. Almanlar səmənini pasxa bayramına cücərdir, adına isə "Ostergras" deyirlər. Həyat və bolluq rəmzi, baharın ilk müjdəçilərindən hesab olunur. Səməni ilk çərşənbə axşamına yaxın vaxtda göyərdilir və Novruz bayramından sonra da evlərdə, iş yerlərində və ictimai yerlərdə görünən yerlərə qoyulur.

Tərif və məna
-------------

Səməni əsasən toxumluq buğdadan qoyulmalıdır. Sini qablarda göyərdilən səməni həm də yazda səpiləcək toxumun keyfiyyətini yoxlamağa imkan verir. Əgər səməni yaxşı cücərib boy atsa, bu həmin toxumdan bol məhsul alınacağından xəbər verir. Bəzən suda isladılmış başqa toxumlardan da səməni qoyurlar. Bayram süfrəsi nemətləri arasında səməni mütləq olmalıdır. Səməni yalnız evdə hazırlanmalıdır. Son dövrlərdə satış üçün də səməni hazırlanır və hər bir evdə səməni olmasına yaxşı imkan yaradır.

Hazırlanması
------------

* Buğdanı təmizləyib suya qoyub 2-3 gün saxlayırıq.  
Buğda şişəcək.  
Buğdanı sudan çıxarıb dəsmalın üstünə səririk suyu çəkilir.  
Suyu çəkildikdən sonra buğdanı qaba tökürük.  
Tənzifi suya salıb isladıb buğdanın üstünə səririk.  
Tənzif yaş qalmalıdır. Buğda cücərməyə başlayanda tənzifi götürürük.  
Səməninin suyunu elə vermək lazımdır ki, altında su yığılıb qalmasın. Quruluğuna baxıb 2 gündə bir su vermək olar.

Etimologiya
-----------

Səməni fars sözü olub "toxum" deməkdir. Toxum sözü digər hind- avropa dillərində də eyni mənanı verir: Farsca "Sem/Som" kökündən törəmişdir. Doluluk, saflıq bildirir. *Sümen/Suma* sözcüyü qədim altayca və monqolcada "şaman" mənası daşıyır. Halha ləhcəsində *sum*, buryatçada *hum*, dagur dilində *sum* sözləri işlədilir. Mongur dilində isə söz *semen* şəklindədir. Monqolcada "sem" gizlilik, sirr mənaları daşıyır. Som/Soma sözü türk dilində özündə qürur, şərəf və iz, işarə kimi mənalar da ehtiva edir. Bu məna tunquzcada "sama" sözü ilə qarşılanır. Monqolca "sem", tunquzca "sümen" kökü "gizlətmək" mənasını da verir.

Həmçinin bax
------------

* Səməni (rəqs)
* səməni hazırlamanın qaydası Arxivləşdirilib 2015-05-28 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  "Səməni, saxla məni!". 2021-11-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-03-16.
2. ↑  Səməninin hazırlanma qaydası[*ölü keçid*]

Mənbə
-----

* Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0) tərcümədə ing. — "{{{1}}}"
* Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca tərcümədə ing. — "{{{1}}}"

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Səməni ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Səməni necə hazırlanır Arxivləşdirilib 2015-05-28 at the Wayback Machine
**NGC 1466**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdır. Göy üzündə Cənub Hidrası bürcü istiqamətində yerləşir. **GCL** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1834-cü ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  SIMBAD Astronomical Database.
4. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1466: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1442 |
NGC 1443 |
NGC 1444 |
NGC 1445 |
NGC 1446 |
NGC 1447 |
NGC 1448 |
NGC 1449 |
NGC 1450 |
NGC 1451 |
NGC 1452 |
NGC 1453 |
NGC 1454 |
NGC 1455 |
NGC 1456 |
NGC 1457 |
NGC 1458 |
NGC 1459 |
NGC 1460 |
NGC 1461 |
NGC 1462 |
NGC 1463 |
NGC 1464 |
NGC 1465 |
**NGC 1466** |
NGC 1467 |
NGC 1468 |
NGC 1469 |
NGC 1470 |
NGC 1471 |
NGC 1472 |
NGC 1473 |
NGC 1474 |
NGC 1475 |
NGC 1476 |
NGC 1477 |
NGC 1478 |
NGC 1479 |
NGC 1480 |
NGC 1481 |
NGC 1482 |
NGC 1483 |
NGC 1484 |
NGC 1485 |
NGC 1486 |
NGC 1487 |
NGC 1488 |
NGC 1489 |
NGC 1490 |
NGC 1491



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 1786**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. **II** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1834-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1786: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1762 |
NGC 1763 |
NGC 1764 |
NGC 1765 |
NGC 1766 |
NGC 1767 |
NGC 1768 |
NGC 1769 |
NGC 1770 |
NGC 1771 |
NGC 1772 |
NGC 1773 |
NGC 1774 |
NGC 1775 |
NGC 1776 |
NGC 1777 |
NGC 1778 |
NGC 1779 |
NGC 1780 |
NGC 1781 |
NGC 1782 |
NGC 1783 |
NGC 1784 |
NGC 1785 |
**NGC 1786** |
NGC 1787 |
NGC 1788 |
NGC 1789 |
NGC 1790 |
NGC 1791 |
NGC 1792 |
NGC 1793 |
NGC 1794 |
NGC 1795 |
NGC 1796 |
NGC 1797 |
NGC 1798 |
NGC 1799 |
NGC 1800 |
NGC 1801 |
NGC 1802 |
NGC 1803 |
NGC 1804 |
NGC 1805 |
NGC 1806 |
NGC 1807 |
NGC 1808 |
NGC 1809 |
NGC 1810 |
NGC 1811



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 1958**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. **GCL** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1834-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  SIMBAD Astronomical Database.
4. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 1958: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1934 |
NGC 1935 |
NGC 1936 |
NGC 1937 |
NGC 1938 |
NGC 1939 |
NGC 1940 |
NGC 1941 |
NGC 1942 |
NGC 1943 |
NGC 1944 |
NGC 1945 |
NGC 1946 |
NGC 1947 |
NGC 1948 |
NGC 1949 |
NGC 1950 |
NGC 1951 |
NGC 1952 |
NGC 1953 |
NGC 1954 |
NGC 1955 |
NGC 1956 |
NGC 1957 |
**NGC 1958** |
NGC 1959 |
NGC 1960 |
NGC 1961 |
NGC 1962 |
NGC 1963 |
NGC 1964 |
NGC 1965 |
NGC 1966 |
NGC 1967 |
NGC 1968 |
NGC 1969 |
NGC 1970 |
NGC 1971 |
NGC 1972 |
NGC 1973 |
NGC 1974 |
NGC 1975 |
NGC 1976 |
NGC 1977 |
NGC 1978 |
NGC 1979 |
NGC 1980 |
NGC 1981 |
NGC 1982 |
NGC 1983



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 370** — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduz. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. **\*3** tipli  qalaktikadır.  Henrix Arrest tərəfindən 1861-ci ildə 27.94 sm (11 inç) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 370: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 346 |
NGC 347 |
NGC 348 |
NGC 349 |
NGC 350 |
NGC 351 |
NGC 352 |
NGC 353 |
NGC 354 |
NGC 355 |
NGC 356 |
NGC 357 |
NGC 358 |
NGC 359 |
NGC 360 |
NGC 361 |
NGC 362 |
NGC 363 |
NGC 364 |
NGC 365 |
NGC 366 |
NGC 367 |
NGC 368 |
NGC 369 |
**NGC 370** |
NGC 371 |
NGC 372 |
NGC 373 |
NGC 374 |
NGC 375 |
NGC 376 |
NGC 377 |
NGC 378 |
NGC 379 |
NGC 380 |
NGC 381 |
NGC 382 |
NGC 383 |
NGC 384 |
NGC 385 |
NGC 386 |
NGC 387 |
NGC 388 |
NGC 389 |
NGC 390 |
NGC 391 |
NGC 392 |
NGC 393 |
NGC 394 |
NGC 395



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |