**Ayon adası** — Şərqi Sibir dənizində Çaun körfəzində yerləşir.

İnzibati cəhətdən Rusiya Çukot Muxtar Dairəsinin Çaun rayonu ərazisində yerləşir.

Adının etimalogiyası
--------------------

Çukot ədəbiyyatında ае, аyо 'baş beyni' və ya eyu, eyo 'sağalmaq, rahatlanmaq' mənasını verir. Ada əsasən marallaraınn dincini almaq məqsədinə xidmət edirdi.

Coğrafiyası
-----------

Ayon Çaun körfəzinin qərbində, Kolıma körfəzinin şərqində yerləşir. Adanın ətrafında Çenkul, Riyanranot və digər adalar yerləşir. Adanın uzunluğu 63 km, eni 38 km təşkil edir. Ada ərazisi demək olar ki, düzənlikdən ibarətdir. Ən hündür nöqtəsi 64 metrdir. Adada çoxlu sayds göl vardır. Güçlü şəkildə bataqlaşmışdır.
Ada ərazisi Tundradır. Materikdən Kiçik Çaunski boğazı ilə ayrılır. Biğaz olduqca dayaz və ensizdir.

Adada iki kiçik yaşayış məntəqəsi vardır: Elvuney (Hazırda tərk edilib) və Ayon kəndi hansı ki adanın şimal-qərbində yerləşir.

İqlimi
------

Orta illik temeratur −11,4°С təşkil edir. Mütləq maksimum temperatur 1975-ci ildə iyul ayında qeydə alınmışdır. 1978-ci ilin fevralında isə −51,3°С olmuşdur.

Tarixi məlumat
--------------

Ada haqqında ilk məlumat İsaya İqnatyevə məxsusdur. 1646-cı ildə o, yerli əhali ilə ticarət əlaqələri qurmuşdur. 1761-ci ildə Ayon adasında məşhur tacir Nikita Şalaurov olmuşdur. Bir əsrdən sonra Ferdinant Petroviç Vrangel adada olmuş və onu **Sabadey** olaraq adlandırılır.

1933 ildə ada ərazisi kollektivləşdirilmişdir. 1950-ci ildə burada kolxoz yaradılmışdır. Çukot ərazisində uzun zaman aparıcı kolxoz olmuşdur. 1968-ci ildə kolxozun balansında sovxoz yaradılmışdır.

SSRİ dağıldıqdan sonra tundrada vəziyyət heçdə yaxşı deyildi. Təsərrüfat dağılmış və əhali isə azalmışdı.

Adada ekoloji problemlər vardır.

Elmi araşdırma
--------------

21 mart 1942-ci ildən adada Vasili Semyonoviç Sidorovun adına hidrometroloji MQ-2 stansiyası fəaliyyət göstərir.

1980-ci illərdə Vrangel adası qoruğunun əməkdaşları adada araşdırma aparmışlar.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Леонтьев В. В. Новикова К. А. Топонимический словарь северо-востока СССР. — Магадан: Магаданское книжное издательство, 1989. — С. 58. — 456 с. — 15 000 экз. — ISBN 5-7581-0044-7.
2. ↑  "Bulletin # 36". 2020-10-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-03-01.
3. ↑  "Weather. El'vuney. Chukotskiy Avtonomnyy Okrug. Ruska federacija Accurate Weather Forecast". 2019-03-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-03-01.
4. 1 2  "ФГБУ "Чукотское УГМС"". 2019-03-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-03-01.

Mənbə
-----

* Ayon adası[*ölü keçid*]

| ⛭Şərqi Sibir dənizi adaları |
| --- |
| Adalar | Ayon adası  • Böyük Lyaxovski  • Böyük Fyodorov  • Matar  • Vxodnoy  • Qlavsevmorput  • Kolesovski  • Kolesovskaya Otmel  • Kotelnı  • Krestovıy  • Kiçik Lyaxovski  • Mixalkino adası  • Yeni Sibir  • Bennett adası  • Jeleznyakov adası  • Vilkiski adası  • Vrangel adası  • Henriett adası  • Jannett adası  • Joxov  • Kotordır  • Şalaurov adası  • Polski  • Posadnıy  • Saxarnıy  • Uparovski  • Usun Arı  • Tas-Arı adası  • Çenkul adası  • Mosey adası  • Diomid  • Rıyanranot adası  • Xopto-Terer adası  • Nanosnıy adası  • Skrıtıy adası  • Xoptolox |
| Adalar qrupu | Anju adaları  • De-Lonq adaları  • Medvejı adaları  • Yeni Sibir adaları  • Routan adaları  • Neizvesniye adaları |