recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Seokyeonq Universiteti (*SU*) — Cənubi Koreyada yerləşən özəl universitetdir. Tələbə şəhərciyi 16–1 Jeonqneunq-donq, Seonqbuk-qu, Seulda yerləşir.

Tarixi
------

Seokyeonq Universiteti 1947-ci ilin oktyabrında Koreyada ilk 4 illik axşam məktəbi olan *Hankook Universiteti (한국대학)* kimi təsis edilmişdir. O, Koreya müharibəsi zamanı və ondan sonra çətinliklərlə üzləşdi və 1955-ci ildə məktəbin təməli Kookjae Hakvon ilə əvəz olundu; universitetin adı dəyişdirilərək Kookjae Universiteti oldu (*국제대학*, "Beynəlxalq Universitet"; Pyeonqtaekdəki indiki Kookje Universiteti ilə qarışdırılmamalıdır).
Müxtəlif fondlar universiteti əvəz etdi və 1988-ci ildə indiki tələbə şəhərçiyinə köçdü. 1989-cu ildə universitet üçün müstəqil və özəl fond yaradılmışdır. 1992-ci ilin aprelində universitet tam hüquqlu universitet kimi lisenziya aldı və 1992-ci ilin sentyabrında Seokyeonq Universiteti adlandırıldı. 1998-ci ilin noyabr ayından etibarən axşam tələbələrindən daha çox gündüz tələbələri qəbul edilmişdir.

Kolleclər (Bakalavriat Fakültələri)
-----------------------------------

* Humanitar Elmlər Fakültəsi
* Sosial Elmlər Fakültəsi
* Təbiət Elmləri və Mühəndislik Fakültəsi
* İncəsənət Fakültəsi

Magistr
-------

* Ali Biznes və Dövlət İdarəçilik
* Logistika İnstitutu
* Təhsil İnstitutu
* Sosial Elmlər İnstitutu
* Gözəllik İncəsənət İnstitutu

Tədqiqat institutları
---------------------

* Liberal İncəsənət İnstitutu
* Sosial Elmlər İnstitutu
* Sənaye və Biznes İnstitutu
* Koreya-Yapon Mədəniyyət Mərkəzi
* Şəhər Araşdırmaları Mərkəzi
* Birləşmə İşləri İnstitutu
* Sənaye Texnologiya İnstitutu
* Tələbə Rəhbərlik Mərkəzi
* Fəlsəfi Düşüncə Mərkəzi
* Keyfiyyət Akademiyası
* Hərbi Tədqiqat İnstitutu

Tanınmış məzunlar
-----------------

* Han Sanq-Jin, aktrisa
* Lee Janq-Voo, aktyor
* Hana, müğənni və aktrisa (Ququdan)
* Janq Ki-Yong, aktrisa və model
* Choi Younq-Jae, müğənni (Got7)

İstinadlar
----------

1. ↑   "A Brief History of the University: History". Retrieved 2015–04–14.
**Nikoloz Melitonoviç Barataşvili** (*gürc.* ნიკოლოზ მელიტონის ძე ბართაშვილი; 27 dekabr, 1817, Tiflis −21 oktyabr, 1845, Gəncə) — gürcü şairi.

Həyatı
------

Nikoloz Barataşvili 27 dekabr 1817-ci ildə Tiflisdə anadan olmuşdu. Anası adlı-sanlı gürcü knyazı Zurab Orbelianinin qızı idi. Dayısı Qriqol Orbeliani də gürcü romantik ədəbiyyatının əsas simalarındandır. Maraq üçün deyək ki, Q. Orbeliani də 1829-cu ildə bir müddət Naxçıvanda ezamiyyətdə olmuşdur. Nikoloz rus, fransız və alman dillərini təhsil aldığı pansionda əla öyrənmişdi. Ən çox sevdiyi müəllimi Solomon Dodaşvili Gürcüstanın tanınmış maarifçilərindən idi. Sankt-Peterburq Universitetini bitirmiş Solomon 1832-ci ildə yaradılmış gizli cəmiyyətin üzvü idi. O da istəyirdi ki, Gürcüstan azad, müstəqil ölkə olsun. Qeyd edək ki, bu cəmiyyətin üzvlərinin əksəriyyəti Nikolozun (evdə onu hamı "Tato" çağırırdı) qohumları idilər: Qriqol Orbeliani, Aleksandr Çavçavadze, Georgi Eristavi, Aleksandr və Vaxtanq Orbelianilər. Onların hamısını Rusiyaya sürgünə göndərirlər.

1844-cü ilin noyabr ayında Nikoloz Barataşvilinin gimnaziyada birlikdə oxuduğu Levan Melikişvilini keçmiş Naxçıvan xanlığında yaradılmış qəzaya rəis təyin edirlər. O, məktəb yoldaşı Nikolozu özünə köməkçi təyin edir. Nikoloz o vaxtlar Poliçeyski küçəsində yerləşən Qəza İdarəsində (indiki Naxçıvanşünaslıq Mərkəzi yerləşən bina) işləyir və həmin məhəllədə də yaşayırdı. Əvvəllər heç kimi tanımayan Nikoloz darıxsa da, sonralar Naxçıvanın yaradıcı gəncləri ilə ünsiyyət qura bilir. Rus dilini bilən naxçıvanlı gənclərlə yaxından tanış olan şair o vaxtlar Naxçıvanda məşhur ədəbi məclis olan "Qonçeyi-Ülfət"in şeir yığıncaqlarında müntəzəm iştirak edirmiş. Nikoloz Barataşvilinin 1845-ci ildə Naxçıvandan dayısı qızı Maiko Orbelianiyə yazdığı məktubda deyilir: "İndi Naxçıvanda Qonçabəyim adında on səkkiz yaşlı qızın mahnıları məşhurdur. O, xan qızıdır, çox gözəl və cazibədardır. Yazıq öz ərindən çox yanıqlıdır, ondan ayrılmaq istəyir. Binəvanı 12 yaşında ikən ərə vermişlər. Əgər onların həyatını bilsəydiniz, gözəl bir romandır".

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Discogs · MusicBrainz |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük rus · Kruqosvet · Brockhaus |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 90715416 · BNF: 106959760 · GND: 11885948X · ISNI: 0000 0001 1021 0552 · LCCN: n85147740 · LNB: 000140732 · NKC: xx0008081 · NTA: 106896016 · NUKAT: n2009104733 · SUDOC: 187537445 · VIAF: 10643345 · WorldCat VIAF: 10643345 |

 |
**Sınevir** (*ukr.* Синевир) — Ukrayna Karpatı ərazisinin ən məşhur və iri gölüdür. Göl Tereblya çayının yuxarı ararında yerləşir. Su səthinin sahəsi 4-5 hektardır. Gökü əsasən bulaqlar qidalandırır. Dağlardan gələn axarlar gölə tökülür. Göldən isə axan axar Tereblya çayına tökülür.

Sinevir gölündə çoxlu sayda forel gölü yaşayır. Ancaq onların ovlanması qadağandır

Göl 989 metr dəniz səviyyəsindən yüksəkdə yerləşir. Orta dərinliyi 10-12 metr təşkil edir. Maksimal dərinlik isə 22 metrdir. Göz buzlaşma dönəmindən sonra yaranmışdır. 1989 ildə gölün yerləşdiyi ərazi Sınevir Milli Parkı elan edilmişdir.

Əfsanə
------

Xalq arasında gölün yaranması haqqında əfsanə vardır. Gölün sahibi bir qraf olmuşdur. İnsanlar ona xidmət edirdilər. Göl ətrafında heyvanları ovlayır və meşə qırırdılar. Qrafın Sinya adında bir qızı vardı. Qısı bu adla onun gözlərinə görə adlandırırdılar. Qızın gözləri səma kimi mavi idi.

Bir dəfə qraf qızı ilə dağa çıxır. Qraf meşə qıranların işi ilə maraqlanarkən, qız çəmən çiçəkləri toplayırdı. Birdən bir oğlanın oturaraq tütək çaldığını görür. Vir adı olan oğlan coban idi. Bununlada onlar tanış olurlar.  

Bundan sonra qız tez-tez dağa, oğlanın yanına gəlir. Onlar bir-birini sevirlər. Qraf bundan xəbər tutduqdan sonra onlarınngörüşməsini qadağan edir. Ancaq olar bir-birindən ayrı yaşaya bilmədiklərini deyirlər. O zaman qraf Virin öldürülməsini əmr edir. Qrafın işçiləri qayadan ona daşlar atırlar.  

Bundan xəbər tutan Sin ora gəlir və ağlayır. Nəticədə göl əmələ gəlir.

Bundan sonr gölün adı Sınevir adlanır. Hazırda gölün kənarında ağacdan Sin və Virin heykəli vardır. Bura Karpatın müxtəlif hissələrindən evlənənlər gəlirlər. Deyirlər ki, əgər kimsə burada kimisə sevirsə onunların dərin məhəbbəti olur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  7 Чудес України Arxivləşdirilib 2022-09-28 at the Wayback Machine  (ukr.)
2. ↑  Sinevir gölü Arxivləşdirilib 2010-08-06 at the Wayback Machine (rus.)

Mənbə
-----

* Sinevir gölü haqqında əfsanə
* Sinevir — adının tarixi
* Sinevir
* На Синевир трембиты зовут (Ольга Мосьондз)
**Çöpüdüm** (çöpü-çöpü) – Üçayaq yallısının dəstələri üzbəüz dayanan məqamdan sonra musiqi sədası altında başlanan rəqsin oyun hissəsi "Çöpüdüm" adlanır. İki yallıbaşı üz-üzə durur. Bunlardan biri cibindən bir əşya çıxarıb qarşısında duranın ağzına qoyur.II yallıbaşı da bu hərəkəti cəld yerinə yetirməlidir. Əgər II yallıbaşıda həmin əşyadan yoxdusa, ona yoldaşları kömək edə bilərlər. Həmin əşya tapıldıqda II yallıbaşı öz növbəsində hər hansı bir hərəkəti edir (Uzanır, oturur, və s...) .Bu vaxt I yallıbaşı eyni hərəkəti etməlidir. Əgər lazım olan əşya tapılmazsa və ya I yallıbaşı eyni hərəkəti təkrar edə bilməsə, bu zaman əvvəlcədən hazırlanmış nazik çubuqla (uzunluğu 1-1,5m) uduzan dəstənin bütün üzvlərini cəzalandırır. Uduzan dəstənin yallıbaşısının müqavimət göstərməyə ixtiyarı var, lakin vurmağa ixtiyarı yoxdur. Qalib gələn qrupun üzvləri şənlənir və rəqs edirlər. Məğlub dəstənin üzvləri başlarını aşağı dikərək kədərli görünürlər. Qalib gələnlərdən biri dostcasına rəqibinin çiyninə vurur, ikincisi rəqibinə konfet verir, üçüncüsü rəqibinin belinə minir.Bununla Çöpüdüm rəqsi bitir. Ordubadın toy şənliklərində və bayram mərasimlərində bu xalq tərəfindən sevil-sevilə ifa olunur.

Mənbə
-----

* Ordubadda yaranmış milli rəqslər Arxivləşdirilib 2010-09-26 at the Wayback Machine
**Çörək ağacı** (*lat.* Artocarpus altilis) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin tutkimilər fəsiləsinin artokarpus cinsinə aid bitki növü. Malayziya, İndoneziyavə Papua Yeni Qvineyada bitir.

Vətəni Malay arxipelaqıdır. Cənubi Asiyada daha çox becərilir və əhalinin qidasında mühüm əhəmiyyətə malikdir.

Meyvəsi
-------

Çörək ağacı diametri 15-30 sm olan dairəvi formada mürəkkəb meyvə əmələ gətirir. Qabığı yaşıl, sarımtıl-yaşıl və ya qəhvəyi rəngdədir. Ətliyi xəmirəoxşar sarımtıl kütlədən ibarətdir. Daxilində 2-3 ədəd şabalıd boyda iri toxumu olur. Meyvəsinin iyi xoşagəlməzdir. Meyvəsi kulinariyada tərəvəz kimi, bişirilmiş halda istifadə olunur.

Bəzən onu torpağa basdırıb pendir kimi fermentləşdirdikdən sonra yeyirlər.

Artma
-----

Çörək meyvəsi əsasən toxumla çoxalır, baxmayaraq ki, toxumsuz çörək meyvəsi ağacın səth köklərindən böyüyən əmzikləri köçürməklə yayıla bilər. Köklər məqsədyönlü şəkildə zədələnə bilər ki, əmziklərin böyüməsini stimullaşdırsınlar, sonra kökdən ayrılaraq qazana əkilir və ya birbaşa yerə köçürülür. Budama həm də əmziklərin böyüməsinə səbəb olur. Sorma şlamları içərisində torpaq, torf və qum qarışığı olan plastik torbalara qoyulur və maye gübrə ilə nəmləndirilərək kölgədə saxlanılır. Köklər inkişaf etdikdə, transplant bağçada əkilməsi vaxtına qədər tam günəşə qoyulur.

Kəmiyyətcə çoxalmaq üçün təxminən 10 santimetr (2 düym) qalınlıq və 20 santimetr (9 düym) uzunluğunda seqmentlərdən istifadə edərək kök şlamlarına üstünlük verilir. Köklənmənin inkişafı 5 aya qədər çəkə bilər, gənc ağaclar 60 santimetr (2 fut) hündürlükdə olduqda əkməyə hazırdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Əhmədov Ə-C.İ. Əliyev N.T. Meyvə və tərəvəzin əmtəəşünaslığı. Ali məktəb tələbələri üçün dərslik. Bakı, ADIU-nin nəşriyyatı, 2009" (PDF). 2022-03-21 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2011-06-21.
2. 1 2 3 4 5 6  *Morton, Julia F.* "Breadfruit; In: Fruits of Warm Climates". NewCROP, the New Crop Resource Online Program, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University, West Lafayette, IN. 1987. 50–58. 5 January 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 January 2017.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q14677
* Wikispecies: Artocarpus altilis
* APDB: 24620
* APNI: 116573
* Ecocrop: 3423
* EoL: 594952
* EPPO: ABFAL
* FoAO2: Artocarpus altilis
* GBIF: 2984573
* GRIN: 4319
* iNaturalist: 70027
* IPNI: 582598-1
* IRMNG: 10998086
* ISC: 1822
* ITIS: 184181
* MoBotPF: 282739
* NCBI: 194251
* NZOR: 3818164e-43f1-4ca9-945c-f1cf3870d090
* Plant List: kew-2653919
* PLANTS: ARAL7
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:582598-1
* Tropicos: 21300472
* WFO: wfo-0000550425

 |
Pavel Lvoviç Şillinq
**Pavel Lvoviç Şillinq**(*alm.* Paul Schilling von Cannstatt‎) - (5 aprel 1786, Ravel (İndiki Tallin)- 25 iyul 1837) — diplomat, şərqşünas.

Həyatı
------

Pavel Lvoviç Şillinq 5 aprel 1786-cı ildə Raveldə (İndiki Tallin) anadan olmuşdur. 
O, 1812-1814-ci müharibə zamanı döyüşlərdə iştirak etmişdir. O, Sumy 3-cü alayının kapitanı idi. 1814-ci ildə "İgidliyə görə" Hərbi Merit yazısı ilə Sankt Vladimir ordeni və qılınc ilə təltif edilmişdir.

25 iyul 1837-ci ildə Sankt Peterburqda vəfat etmişdir

Fəaliyyəti
----------

СССР poçt markası, Pavel Lvoviç Şillinq, 1982-ci il.
O, 21 oktyabr 1832-ci ildə Sankt-Peterburqdakı mənzilində kəşf etdiyi teleqraf aparatını quraşdırmışdır. Şillinq qədim çin və tibet əlyazmalarını toplamaqla, Asiya xalqlarının tarixi və dilləri üzərində tədqiqatlar aparmaqla da məşğul olmuşdur.

25 iyul 1837-ci ildə Sankt Peterburqda vəfat etmişdir.

Ədəbiyyat
---------

* Əliquliyev R.M. Salmanova P.M. İnformasiya cəmiyyəti: maraqlı xronoloji faktlar. Bakı: "İnformasiya Texnologiyaları" nəşriyyatı, 2013, 169 səh.
**Çöpşəkillilər** (*lat.* Phasmoptera) — buğumayaqlılar tipinin açıqçənəlilər yarımfəsiləsinə aid olan dəstə.

Xarici quruluşu
---------------

Bu dəstənin nümayəndələri nisbətən iri, xeyli uzanmış, nazik, çöpşəkilli və ya enli yarpaqşəkilli bədənləri ilə səciyyələnir. Son formalar zahirən bitki yarpaqlarına bənzəyir, Görünür, bu, müdafiə məqsədi güdən bioloji əhəmiyyət daşıyır. Bütövlükdə çöpcüklərin qəribə formaları vardır ki, bu da onların mimikriya – ətraf muhitə uyğunlaşma qabiliyyətinin çox gözəl olduğuna dəlalət edir. Onların bədənində qoruyucu rənglər – yaşıl, qonur və boz üstünlük təşkil edir ki, bunlar da yaşadıqları bitki növlərinin rəngi ilə həmahəngdir. Başı – proqnatik, gözləri xırda, dəyirmidir. Erkəkdə ya 2-3 gözcük olur, ya da ümumiyyətlə olmur. Bığcıqları müxtəlif uzunluqda, çoxbuğumlu (8-dən 10-dək), sapşəkilli və ya qılşəkillidir. Ağız aparatı gəmirici, zəif inkişaf etmişdir. Qanadları yoxdur və ya ön cüt arxa cütdən gödəkdir. Döş, aydın ayrılmış seqmentlərdən ibarətdir, ön döş qısa, orta və arxa döşlərin hər biri isə ondan uzundur. Ayaqları yeriş, eynicinsli, çox vaxt uzundur. Bütün pəncələri 5 buğumludur. Qarıncığın sonunda serklər vardır. Dişinin yumurtaqoyanı qısadır və qarıncığın qurtaracağında aşağı tərəfdə yerləşmişdir.

Həyat tərzi
-----------

Çöpcüklərin bütün nümayəndələri bitkiyeyən olub, ağaclarda, yovşan kollarında, şoranotunda, otların arasında yaşayır. Onlar azhərəkətlidir. Saplaqvari zahiri görünüşləri, yaşıl və ya qonur rəngləri onları çox vaxt təbiətdə sezilməz edir. Onları narahat etdikdə özlərini ölülüyə vururlar. İl ərzində bir nəsil inkişaf edir. Təbiətdə dişilərə erkəklərdən daha çox rast gəlinir və onlar partenogenetik çoxalmağa qabildirlər. Yumurtalar bir-bir qoyulur və nizamsız şəkildə torpağın üstünə səpələnir. Yumurta və ya sürfə mərhələsində qışlayır. Çevrilməsi tam deyil.

Yayılması
---------

Yer kürəsində 2,5 minə yaxın, MDB-də 8, Azərbaycanda 1 növü məlumdur. Azərbaycanda yayılmış yeganə növ – Ramulus bituberculatus Retl. Lochodidae cinsinə aiddir. Rəngi bozdur. Şoranotu, yovşan kollarında tez-tez nəzərə çarpır, ətraf bitkiçiliyin fonuna tamamilə uyğun gəlir. Uzunluğu 52-80 mm-ə çatır. Tropik ölkələrdə bəzi çöpcük növləri meşələrin böyük sahələrini yarpaqdan məhrum edə bilər (Boqaçov, 1951).

Təsnifatı
---------

* Lochodidae (cins)
* Ramulus bituberculatus Retl. (növ)

Ədəbiyyat
---------

* Azərbayvcanın heyvanlar aləmi. II cild. Bakı: Elm, 2004.

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbayvcanın heyvanlar aləmi, II cild. Bakı, Elm, 2004
2. ↑  Azərbayvcanın heyvanlar aləmi, II cild. Bakı, Elm, 2004

Xarici keçidlər
---------------

* PHASMOPTERA

Həmçinin bax
------------

* Buğumayaqlılar
* Açıqçənəlilər
**Pavel Vasilyeviç Avramov** (*rus.* Павел Васильевич Аврамов; 1790 və ya 1791 – 5 (17) noyabr 1836, Akşa[d], Şərqi Sibir general-qubernatorluğu[d]) - Rusiya siyasətçisi, dekabrist, 1823-cü ildən polkovnik.

Həyatı
------

Pavel Avramov 1790-cı və ya 1791-ci ildə, Sankt-Peterburq Elmlər Akademiyasının əməkdaşı, kollegial məsləhətçi Vasili Mixayloviç Avramovun ailəsində anadan olmuşdur. 1798-ci ildən Birinci Kadet Korpusunda tərbiyə almış, 1806-cı ildə Üçüncü Artilleriya Alayının ikinci leytenantı kimi xidmətə başlamışdır. 1810-cu ildə Avramov leytenant rütbəsinə yüksəlmiş, 1811-ci ildə isə xidmətini Birinci Kadet Korpusunda davam etdirmək üçün köçürülmüşdür. 1812-ci il Fransa–Rusiya müharibəsi Avramov rus ordusunun ehtiyat hissələrinin hazırlanması ilə məşğul olmuş, fərqlənməyə görə 1813-cü ildə 4-cü dərəcəli "Vladimir" ordeni ilə təltif edilmişdir. 1816-cı ildə kapitan rütbəsi almış və 1818-ci ildə onun xahişi ilə qumbaraatan alayına, 1819-cu ildə mayor rütbəsində İkinci Karabineri alayına keçmişdir. Elə həmin il II Ordunun qərargahının baş adyutantı təyin edilmiş və polkovnik-leytenant rütbəsi almışdır. Avramovun dekabrist təşkilatlarda iştirakının başlanğıcı da eyni dövrə təsadüf edir. 1819-cu ildə "Rifah İttifaqı"nın üzvü olmuş və dağıldıqdan sonra Cənub Cəmiyyətinin işində iştirak etmişdir. 1822-ci ildə Avramov İkinci Ordu tabeliyindəki təlim batalyonunun komandiri olmuş və elə həmin il Kazan piyada alayının komandiri təyin edilmişdir. 1823-cü ildə xidmətdə fərqləndiyinə görə polkovnik rütbəsinə yüksəlmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Энциклопедический словарь. 2009. АВРАМОВ Павел Васильевич.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* Декабристы. Биографический справочник / Под редакцией М. В. Нечкиной. — М.: Наука, 1988. — С. 6, 215. — 50 000 экз. — ISBN 5-02-009485-4.
* *Нечкина М. В.* Декабристы. М.: Наука. 1982. 6, 215.
* Следственное дело П. В. Аврамова // Восстание декабристов (PDF). XII. 187–208, 442–444.
* *В. Базилевич.* Письма декабриста П. В. Аврамова из Сибири // Декабристы на каторге и в ссылке : Сб. новых материалов и статей. М. 1925. 244–248.

Xarici keçidlər
---------------

* Биография на сайте «Хронос»
**Hakan Peker** (5 fevral 1961, İstanbul) — Türk rəqqas, bəstəkar, müğənni və musiqi prodüseridir. Ən yaxşı mahnıları sırasında "Bir Efsane" mahnısını göstərmək olar.

Həyatı
------

Sənət həyatına Seyyal Taner və Deniz Erkanatın yanında rəqqas olaraq başlayan Hakan Peker 1981-ci ildə Türkiyə Rəqs Çempionatında birinci yeri tutdu. TRT 1 kanalının əyləncə proqramlarında və müxtəlif yerli və xarici konsert təşkilatlarında iştirak etdi. 1989-cu ilin aprel tarixində ilk albomu işıq üzü gördü. "Bir Efsane" adını daşıyan albomla eyni adı daşıyan çıxış mahnısı hit oldu. 1990-cı ildə çıxardığı "Şüşədən Şüşəyə" (Camdan Cama) adlı albomu sənətçiyə istədiyi müvəffəqiyyəti qazandıraraq onu məşhurlaşdırdı. "Şüşədən Şüşəyə" mahnısı eyni il Sinan Özen tərəfindən də səsləndirilmişdi. Bu albomların ardından müxtəlif albomlar çıxarmış və Türkiyədə məşhur olmuşdur.

Albomlar
--------

|  |  |
| --- | --- |
| * 1989: Bir Efsane
* 1990: Camdan Cama
* 1991: Hey Corç - Seni Unutmalı
* 1992: Düş ve Fantezi
* 1993: Amma Velakin
* 1994: Yıllardan Sonra
* 1995: Ateşini Yolla
 | * 1997: Salına Salına
* 1998: Dünden Bugüne
* 2000: İlla ki
* 2001: Canım İstedi
* 2003: Aşk Bana Lazım
* 2004: Yak Beni
* 2006: Gece Gözlüm
* 2011: Karamela
 |

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi sayt

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Foto, video və audio | Spotify · Yandex Music |
| Tematik saytlar | Discogs · MusicBrainz |
**İstehsal funksiyası** — istehsal dəyərləri (istehsalın miqdarı) və resurs xərcləri, texnologiya səviyyəsi kimi istehsal amilləri arasında iqtisadi və riyazi kəmiyyət əlaqəsidir. Onu izokvantlar toplusu kimi ifadə etmək olar.

**Məcmu istehsal funksiyası** bütövlükdə milli iqtisadiyyatın məhsulunu təsvir edə bilər.

İstehsal amillərinin müəyyən vaxtda və ya müxtəlif dövrlərdə məhsulun həcminə təsirinin təhlilindən asılı olaraq istehsal funksiyaları statik {\displaystyle P=f(x\_{1},x\_{2},...x\_{n})} və dinamik {\displaystyle P=f(x\_{1}(t),...x\_{k}(t),...x\_{n})}. Xətti ({\displaystyle P=a\_{1}{\cdot }x\_{1}+...+a\_{n}{\cdot }x\_{n}}) vurma gücü ({\displaystyle P=\prod \_{i=1}^{N}x\_{i}^{\alpha }{^{\_{i}}}}, amillərdən biri olmadıqda belə funksiyalar yox olur).

Neoklassik istehsal funksiyası
------------------------------

Əgər {\displaystyle Y} — çıxış, {\displaystyle x=(x\_{1},x\_{2},...x\_{n})} — istehsal amilləri olsun (adətən {\displaystyle K} — kapital və {\displaystyle L} — əmək). {\displaystyle Y=F(x)} istehsal funksiyası aşağıdakı şərtlər yerinə yetirildikdə neoklassikdir:

1) Faktorların müsbət və azalan marjinal məhsuldarlığı:

{\displaystyle F\_{x\_{i}}^{'}>0,F\_{x\_{i}}^{''}<0}
2) Xətti vahidlik və ya miqyasda sabit gəlirlər:

{\displaystyle F(\lambda x)=\lambda F(x)}
Buradan xüsusilə belə nəticə çıxır ki, istehsal funksiyası {\displaystyle Y/x\_{i}=f(x/x\_{i})} kimi təqdim edilə bilər, xüsusən də iki amil - kapital və əmək üçün adətən aşağıdakı kimi təmsil olunur: {\displaystyle Y/L=f(K/L)}, yəni əmək məhsuldarlığının onun kapital-əmək nisbətindən asılılığı kimi. Bundan əlavə, eynicinsli funksiyalar haqqında Eyler teoremi yerinə yetirilir: {\displaystyle \sum \_{i=1}^{n}F\_{x\_{i}}^{'}x\_{i}=Y}.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Барро Р. Дж. Сала-и-Мартин Х.* Экономический рост (М.: Бином). 2010. 40–42. ISBN 978-5-94774-790-4.
**Hakan Ünsal** — Türkiyə milli futbol komandasının və Qalatasaray klubunun sabiq oyunçusu. Hazırda TRT 1 kanalında şərhçi kimi fəaliyyət göstərir.

Karyerası
---------

Futbola Sinopun Ayancıq Gəncliksporda başlamışdır. 1991-ci ildə Həvəskar liqada oynayan Əmlak Bankı Eyüpspora transfer olmuş və 2 il bu klubun şərəfini qoruduqdan sonra 1993-cü ildə Karabükspora keçmişdir. 1994-cü ildə Qalatasaraya transfer olduqdan sonra 2002-ci ili Blekbern Roversdə keçirərək yenə Qalatasaraya qayıtmışdır. 2005-ci ildə Çaykur Rizəspora keçdikdən sonra karyerasını bitirmişdir.

Oyun tərzi
----------

Bir hücuma meyilli müdafiəçi olan Hakan Ünsal sol cinah boyunca oyuna hakim ola bilən futbolçu olmuşdur. Fiziki gücünə görə və "vəhşi" oyununa görə fərdi mübarizələrdə çox ayaq üstə qala bilmişdir. Məsələn, 2000-ci ildə UEFA Avropa Superkuboku uğrunda oynanılan Qalatasaray-Real Madrid oyununda topu meydanın mərkəzindən cərimə meydanına gətirərək komandasına penalti qazandıra bilmişdir.

Karyerasından sonra
-------------------

Karyerasına bitirdikdən sonra futbol şərhçisi kimi işləməyə başlamışdır.

Uğurları
--------

### Klubda

* **UEFA Çempionlar Liqası 2000/2001** (Qalatasaray): ¼ final
* **UEFA Avropa Liqası 1999-2000** (Qalatasaray): çempion
* **UEFA Superkuboku 2000** (Qalatasaray): çempion

### Milli komandada

* **FİFA Dünya Kuboku 2002**: 3-cü yer
* **UEFA Avropa Kuboku 2000**: ¼ final

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* ayancuk.com Ayancuk Arxivləşdirilib 2009-11-15 at the Wayback Machine
* Rəsmi saytı
* TFF.org
* MacKolik.com
**Samson Georgiyeviç Pirtsxalava** (*gürc.* სამსონ გიორგის ძე ფირცხალავა, 3 yanvar 1872 – 26 iyul 1952, Tbilisi)) — gürcü siyasətçisi, Gürcüstan Təsis Məclisinin üzvü (1919–1921).

Həyatı
------

Gürcüstan Təsis Məclisi.  *Pirtsxalava* ,sondakı cərgədə ən solda
Samson Pirtsxalava Georgi Pirtsxalava və Barbala Çirqadzenin ailəsində anadan olmuşdur. Oxumağı və yazmağı böyük qardaşlarından, sonra yerli kilsənin dekonundan öyrənmişdi. Xoni şəhərində iki illik məktəbi,1893-cü ildə Kutaisi klassik gimnaziyasını, 1898-ci ildə Sankt-Peterburq İmperator Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. Sankt-Peterburqda olarkən gürcü diasporunun fəalları İvane Cavaxişvili, Zurab Avalişvili, Qriqol Rtsxiladze, İosif Barataşvili, Arçil Djordjadze, İlya Nakaşidze və Luarsab Andronikaşvili ilə dostluq münasibətləri qurdu.

1893-cü ildən ədəbi yaradıcılıqla məşğul olur. 1901–1902-ci illərdə "İveriya" qəzeti ilə əməkdaşlıq etmişdir. Yazıları "Kalami" (qələm) və "Sitkva" (söz) təxəllüsləri ilə nəşr edilmişdir.

Gürcüstan Sosialist-Federalist Partiyasının qurucularından biri (1901) və rəhbəri, "Qlexi" qəzetinin ("Krestianin", 1906) qurucularından və redaktorlarından biri idi. 1902–1910-cu illərdə fəaliyyət göstərmiş Elmin Təşviqi Cəmiyyətinin katibi olub. 1908-ci ildə Akaki Tseretelinin yubiley komitəsinin katibi seçildi. 1910-cu ildə Tverə sürgün edildi, 1913-cü ildə geri qayıtdı. 1917–1921-ci illərdə Xalq qəzetinə rəhbərlik edib.

İlya Çavçavadze, Kraliça Tamara, qədim Mesxetiya, Gürcüstanın qədim tarixi haqqında tarixi əsərlərin müəllifidir. 1907-ci ildə İlya Çavçavadzenin haqqında toplunun müəllifi olub.

1917–1919-cu illərdə Gürcüstan Milli Şurasının, 1919–1921-ci illərdə Gürcüstan Təsis Məclisinin üzvü olub. 26 may 1918-ci ildə Gürcüstanın İstiqlal Bəyannaməsini imzalayır.

Gürcüstanın sovetləşməsindən sonra (1921-ci ilin fevral-martı) ölkədən mühacirət edir, 1922–1946-cı illərdə Fransada yaşayır. Fransada ictimai, siyasi və jurnalist fəaliyyətləri ilə məşğul olur.

Samson Pirtsxalava 1946-cı ildə Vətəninə geri qayıdır.

Samson Pirtsxalava 1951-ci ildə "anti-sovet elementi" ünsürü adı ilə həbs edilir. Elə həmin il dekabrın 25-də Orta Asiyaya sürgün edilir.1952-ci ildə sürgündə vəfat edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Remix of "საქართველოს დამოუკიდებლობის დეკლარაცია" by Liza Buskhrikidze". 2019-08-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-15.
2. ↑  Каталог РНБ

Ədəbiyyat
---------

* *Иремашвили Н. А.* Общественно-политические взгляды Самсона Пирцхалава. Автореферат диссертации на соискание учёной степени кандидата исторических наук. Тбилиси. 1992.
* სიდამონიძე უ. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, გვ. 332, თბ. 1986 წელი.

Xarici keçidlər
---------------

* *Эбралидзе М.* "Видный публицист, общественный и политический деятель". Тбилисская неделя. 2017-11-01. 2019-10-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-13.
* საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921)
* სამსონ გიორგის ძე ფირცხალავა

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | BAV: ADV11493318 · ISNI: 0000 0000 3254 007X · LCCN: n98037756 · SUDOC: 188089195 · VIAF: 11619873 · WorldCat VIAF: 11619873 |
**Axoblanko** (İspan dilində:ajoblanco) — İspaniya mətbəxinə aid, Qranada, Malaqa və Estremadura mətbəxlərində geniş istifadə olunan soyuq şorba. Bu yemək qaspaçoya oxşayır və onun 4 əsas inqridiyentlərini (su, yağ, sarımsaq və çörək) əhatə edir

Axoblankonun tərkibinə çörək, badam, sarımsaq, su, zeytun yağı, duz və bəzən sirkə daxildir. Adətən süfrəyə üzüm və ya qovun dilimləri ilə birlikdə verilir. Badam qıtlığı dövründə isə badam quru lobya və unla əvəz olunur.

Axoblanko şorbasının hazırlanmasında əsas ərzaq Əndəlus mətbəxindən götürülmüş badamdır. Bu yeməyin ilkin vətəni dəqiq olmasa da, ehtimal olunur ki o, ya Malaqada və ya Sevilyada meydana gəlmişdir.

Axoblanko şorbasına, bir qayda olaraq, köhnə, axşamdan qalan çörək qatılırdı. Badam və sarımsaq sirkə ilə qarışdırılır, ona su və zeytun yağı əlavə olunur və əzilir.

Qranadanın bəzi bölgələrində axoblankoya bişmiş kartof da əlavə olunur, nəticədə şorbanın qatılığı bir qədər artır. Malaqada Axoblanko şorbası təzə tərəvəz, muşket üzümü, alma və qovun dilimləri ilə verilir.

Hər il sentyabrın 2-də Malaqa vilayətinin Almaçar şəhərində Axoblanko festivalı keçirilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ajo Blanco Extremeño". 2011-06-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-02-18.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2012-07-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-02-18.
3. ↑  "Fiesta del ajoblanco web-page(in Spanish)". 2018-07-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-02-18.

Xarici keçidlər
---------------

* Authentic Spanish Ajoblanco recipe
* A recipe for Ajoblanco Arxivləşdirilib 2004-07-13 at the Wayback Machine
**Asgardia**, İnternetdə yaradılan ölkədir.

Quruluş
-------

İqor Aşurbəylinin 12 oktyabr 2016-cı il tarixində Paris kosmik konfransında qurulan Kosmik millətdir. Hal-hazırda öz veb saytı altında vətəndaşlıq müraciətlərini qəbul edir və təsdiqlənmiş müraciətlər 100.000-ə çatdıqda rəsmi ölkəyə çevrilmək üçün müraciətlərin ediləcəyi elan eliyib. Hal-hazırda Asgardia'ya müraciət 1000.000'a çatdı. Yalnız 126.000 insan Türkiyədən müraciət etmişdir, buna görə Türkiyə Çindən sonra vətəndaşlıq üçün müraciət edən ikinci ölkə olub. Azərbaycan isə 4000-dən artıq müraciətlə 37-ci yerdədir.

Parisdəki bir konfransdakı çıxışında İqor Aşurbəyli kosmosa çıxmağı hədəfləyən peyk ölkəsinin yer kürəsini qorumaq, kosmik texnologiyalara əli çatmayanları bu texnologiyalarla qanun çərçivəsində təmin etmək və insanları sülh içində yaşamağı hədəfləyən peyk ölkəsinin yaratmağı hədəf aldığını ifadə etmişdir.

logo
----

Loqotipdə Qədim Misir ilahəsi (Ra)ya aid olan Gözün Ra və altı guşəli ulduz və ya papatya kimi şəkillər var.

Vətəndaşlıq
-----------

Asgardia üçün vətəndaşlıq müraciətlərinin də başladıldığı elan edilsə də, layihə rəhbəri İqor Aşurbəyli, vətəndaş olmaq istəyən insanların, yer kürəsindəki ölkələrindəki vətəndaşlıqlarından imtina etmələrinin lazım olmadığını söyləmişdir.

İqor Aşurbəyli: "Asgardia vətəndaşları fiziki olaraq Yer üzündə olacaq, ancaq sadəcə Yer kürəsinin başqa bir ölkəsində yaşayacaqlar. Müraciətlərin sayı 100 mindən çox olarsa Dövlət statusu üçün BMT- yə müraciət edə biləcəyik." şəklində açıqlama vermişdir.

Qaynaqlar
---------

1. ↑  .
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-12-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-03.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-10-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-03.

xarici linklər
--------------

* Asgardia vətəndaşlığı haqqında


| ⛭Virtual dövlətlər |
| --- |
| 
* Aerika İmperiyası
* Aeterna Lucina
* Axzivlend
* Independent State of Aramoana
* Asgardia
* Atlantium
* Austenasia
* Avram
* British West Florida
* Bumbunga
* Celestia
* Azad şəhər Kristianiya
* Konk Respublikası
* Copeman Empire
* Coral Sea Islands
* Elleore
* EnenKio
* Flandrensis
* Forvik
* Freedomland
* Freedonia
* Frestonia
* Glacier Republic
* Global Country of World Peace
* Hajdučka Republika
* Hay-on-Wye
* Humanity
* Hatt-River
* Imperial Throne
* Kugelmugel
* Ladonia
* Lagoan Isles
* L'Anse-Saint-Jean
* Liberlandiya
* Llanrwst
* Kingdom of Lovely
* Lundy
* Marlborough
* Melchizedek
* Minerva
* Molossiya
* Morac-Songhrati-Meads
* Neue Slowenische Kunst
* New Utopia
* North Sudan
* Nova Roma
* Other World Kingdom
* Perloja
* Peščenica
* Rainbow Creek
* Redonda
* Reunion
* Rose Island
* Saugeais
* Silend
* Seborga
* Talossa
* Ujupis
* Valtio
* Vikesland
* Wanstonia
* Waveland
* Wendland
* Westarctica
* Whangamomona
* Wirtland
* Wy

 |
**İqnasio Qreqorio Komonfort de los Rios** (*isp.* Ignacio Gregorio Comonfort de los Ríos; 12 mart 1812, Puebla-de-Saraqosa – 3 noyabr 1863, Quanaxuato ştatı[d]) — Meksika dövlət xadimi, hərbi və siyasi lider, general. 1855-ci ildən 1857-ci ilə qədər Meksika Prezidenti olmuşdur.

Həyatı
------

İqnasio Qreqorio Komonfort de los Rios 12 mart 1812-ci ildə anadan olmuşdur. O, Xuan Alvarezlə birlikdə general Lopes de Santa-Annanın diktaturasına qarşı çıxmışdır. İqnasio Komonfort 1855-ci ildə Meksika Prezidenti seçilmişdir. Əsasən kilsəyə və hərbi imtiyazlara təsir edən islahat qanunlarının elan edilməsi səbəbilə katolikləri, mühafizəkarlar və ordu ona müxalif olmuşdur. Komonfort prezidentliyi dövründə bir neçə üsyanı yatırmalı olmuşdur. Konstitusiyaya dəyişiklik etmək cəhdi göstərmiş, lakin bu, uğursuz olmuşdur. Liberallar 1858-ci ildə onu istefa verməyə məcbur etmiş və Komonfort ABŞ-yə sürgünə getməyə məcbur qalmışdır. O, daha sonra Meksikaya qayıtdı. Komonfort Fransanın Meksikaya müdaxiləsinə qarşı müharibə zamanı döyüşdə həlak olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* Ignacio Comonfort // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  .
3. ↑  "Ignacio Comonfort | enciclopedia.cat". www.enciclopedia.cat. 2023-02-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-02-11.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Britannica (onlayn) |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNE: XX1230198 · BNF: 171009134 · GND: 1105483444 · ISNI: 0000 0003 8515 7498 · LCCN: n90627530 · VIAF: 34833658 · WorldCat VIAF: 34833658 |

 |
**İqnimbrit** — vulkanik kül axınlarının və qızmar vulkanik duman çöküntülərinin konsolidasiyası nəticəsində əmələ gələn vulkanik süxur; anlayış genetik məna daşıyır. İqnimbrit adətən müxtəlif şəkildə deformasiyaya uğramış uzunsov kül hissəciliklərindən təşkil olunmuş psevdoflüidal teksturlu sıx əsas kütlədən ibarətdir. Bu ilkin əsas kütlənin içərisində mineral fenokristalları və fyamme möhtəviləri olur. Sonuncular əsas kütlədə flüidlərin hərəkəti istiqaməti üzrə yerləşir. Sementləşdirici kütlə şüşənin devitrifikasion qırıntılarından və təkrar kristallaşmış linzalarından ibarətdir. Şüşə qırıntıları uzunsov, itibucaqlı və oraqvari formada olub, filiz tozunun xətti yerləşməsi ilə qeyd edilir. E.K.Ustiyevə görə, iqnimbrit qranitlərlə assosiasiyada vahid vulkan- plutonik formasiya əmələ gətirir. Sinonim: lapidit, pulverulit. Növləri: 1) tərkibinə görə – andezitli, dasitli, riolitli, traxitli; 2) quruluşuna görə — kristalklastit, porfirklastit; 3) teksturuna görə – şlaklı, reoiqnimbrit, lentikulit; 4) tərkib və teksturuna görə – iqnispumit.

Mənbə
-----

* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.
**Sebu adası** (*isp.* Cebú, seb. Sugbo) — İnzibati baxımdan Filippinnin eyni adlı vilayətə daxil oilan ada. Adanın sahəsi 4467,5 km² təşkil edir. Adada 2010-cı il məlumatına görə 4 167 320 nəfər yaşayır (2010). Arxipelaqın mərkəzində yerləşir. Filippin arxipelaqına daxil olan orta ölçülü adadır
Adanın inzibati mərkəzi Sebu şəhəridir. Filippinin ərazisinin böyüklüyünə görə ikinci və ən qədim şəhərlərindən biridir.

Coğrafiyası
-----------

Sebu limanı
Sebu adası Neqros adasından şərqdə, Leyte adasından qərbdə, Bohol adasından isə cənub-şərqdə yerləşir. Bohol adasından Sebu boğazı, Neqros adasıntan isə Tanon boğazı ilə ayrılır. Neqros və Bohol adaları arasındadır. Ada 9°25’ş.e. və 11°15’ş.e. və 123°13’ş.u. və 124°5’ ş.u arasındadır. filippion arxipelaqının mərkəzində yerləşir.

Sebu adası uzunsov formaya malikdir. Ada şimal-şərqdən cənub-qərbə doğru uzanır. Onun uzunluğu şimaldan cənuba 225 km-dir. sebu adasının yaxınlığında ümumilikdə 167 elə də böyük olmayan ada vardır. Maktan, Bantayan, Malapaskua, Olanqo və Kamot adaları. Bu adalar arasında ən böyüyü Maktan adasıdır. Maktan Sebu adasına iki körpü il birləşmişdir. Sebu adasından şərqdə yerləşir. Yaxınlıqda yerləşən yüzlərlə adada yaşayış yoxdur.

İqlimi
------

İqlimi tropikdir. isti və rütubətli olan iqlim şəraitinə sahibdir. Orta illik temperatur +26,5 °C-dir. maydan oktyabra kimicənub-qərb mussonları müşahidə edilir. Bu mussonlar «Habakat» adlanır. Noyabrdan aprelə kimi isə quru küləklər müşahidə edilir. Bu küləklər isə «amixan» adı ilə tanınır. Adanın maksimal hündürlüyü 1097 metrdir.

Relyefi
-------

Sebu adası əsasən əhəng daşından təşkil olunmuş bir platodur. Ada sahilləri düzəndir. Ərazisində az meyilli təpələr geniş sahə tutur. Burada hündürlüyü 1000 metrə çatan dağlar da vardır. adanın cənub-qərbində çoxlu sayda şəlalə vardır. Onlar arasında ən məşhuru Kavasandır.

Tarixi
------

Sebu adası 1521-ci ildə Fernan Magellan tərəfindən kəşf edilmişdir. Elə həmi Sebu adası yaxınlığımnda yerləşən Maktan adasında döyüş baş vermişdir. Döyüş Fernan Magellanın rəhbərlik etdiyi İspan ekspedisiyası ilə yerli əhali arasında baş verir. Bu döyüşdə yerli əhalinin döyüşçüsü Lapu-Lapu döyüş əsnasında Magellanı öldürmüşdür.

Təbii ehtiyyatları
------------------

Adada qarğıdalı, tütük, pambıq, şəkər qamışı, kokos palması kimi bitkilər yetişdirilir. Buradan qonur kömür, mis, qızıl, gümüş çıxarılır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-04-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-05.
2. ↑  *Republic of the Philippines. National Statistics Office.* "Population and Annual Growth Rates for The Philippines and Its Regions, Provinces, and Highly Urbanized Cities Based on 1990, 2000, and 2010 Censuses" (PDF). April 2012. 2018-12-26 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-04-04.

Mənbə
-----

* Sebu vilayətinin rəsmi saytı Arxivləşdirilib 2017-05-01 at the Wayback Machine  (ing.)
**İqlimlər** — 2006-cı ildə rejissor və ssenarist Nuri Bilgə Ceylanın çəkdiyi Türkiyə filmi.

Film haqqında
-------------

Dörd illik fasilədən sonra rejissor Nuri Bilgə Ceylan yenə iş başına keçir. Bu dəfə həm rejissor, həm əsas rol ifaçısı olaraq. Rejissorun tərəf müqabili öz xanımı, tanınmış fotoqraf Ebru Ceylan olur. Bu film Nurinin digital kameraya çəkdiyi ilk film kimi də yadda qalır. Filmdə görüntü o qədər mükəmməldir ki, bəyənməmək mümkünsüz. Bu filmdəki "hoqqalar" rejissorun necə gözəlliklərə və ustalığa malik olduğunu göstərir. Uzunluğu 7 dəqiqəyə (!) qədər olan kadrlardakı dramatizmi tamaşaçıya çatdırmaq çox nadir rejissora nəsibdir ki, bunlardan biri də Nuridi. Filmdə ssenari yenə ikinci plandadı və tamaşaçı yenə baş qəhrəmanın iç dünyasını öz düçüncəsində çözməlidi. Film "Kann"da, "Skip city", "İstanbul", "Antalya" festivallarında müxtəlif nominasiyalarda mükafat qazanır.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmin Resmi Sitesi
* Filmde kullanılan ve özgür lisanslı olan Scarlatti'nin K.466 no.lu piyano sonatının mp3 formatında indirilebileceği site Arxivləşdirilib 2016-05-27 at the Wayback Machine
* Aşk iklimleri - Emrah Kolukısa'nın film üzerine yazısı. (22.10.2006)
**Aydın Menderes** (5 may 1946, Ankara – 23 dekabr 2011, Ankara) — Türk siyasətçisi

Həyatı
------

Aydın Menderes 1946-cı ildə Ankarada doğulub. 1968-ci ildə Ankara İqtisadi və Ticari Elmlər Akademiyasının məzunu olub.

Siyasətə 1970-ci ildə Demokratik Partiyanın vilayət başçısı kimi daxil olan Menderes, 1977-ci ildə Ədalət Partiyasından Konya millət vəkili seçilib.

12 Sentyabr dövlət çevrilişindən sonra 10 il siyasətdən kənarlaşdırılan Menderes, 1993-cü ildə banisi olduğu Böyük Dəyişiklik Partiyasının başçısı seçilir.

1994-cü ildə Demokrat Partiyanın başçısı olur. 1995-ci ildə Rifah Partiyasından İstanbul millət vəkili seçilən və 1996-cı ildə bu partiyada başqan müavini vəzifəsinə gətirilən Aydın Menderes, 1999-cu ildə Fəzilət Partiyasından İstanbul millət vəkili olub. Menderes elə həmin il Fəzilət Partiyasından istefa verib.

3 noyabr 2002-ci il tarixində Doğru Yol Partiyasından (DYP) millət vəkilliyinə namizəd olub, ancaq DYP baryeri keçə bilmədiyi üçün siyasətdən uzaqlaşdığını elan edən Menderes, tərcüməçiliklə məşğul olub və "Yeni Əsr" qəzetində köşə yazısı hazırlayıb.

Edam edilən keçmiş baş nazir Adnan Menderesin son oğulu olan Aydın Menderes, keçirdiyi yol qəzası nəticəsində qismən iflic olub.

Menderes 2011-ci ilin dekabrın 23-də 1 aydır müalicə gördüyü Ankara Atatürk Təhsil və Araşdırma Xəstəxanasında vəfat edib. Menderesin 65 yaşı var idi.

* Adnan Menderesin oğludur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
Çexiyadakı Brno məscidi
**Çexiyada islam** — Çexiyada təxminən 20.000 müsəlman var ki, bu da ölkə əhalisinin 0,2%-ni təşkil edir. 2010-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən, 1991-ci ildəki 495-ə qarşı Çexiyada təxminən 3500 müsəlman yaşayır. Bu da ölkə əhalisinin 0,1%-dən azını təşkil edir.
Çexiyada Praqada iki, Brnoda bir məscid var.

Tarix
-----

İslamdan xəbəri olan bir şəxsin ilk sənədləşdirilmiş səfəri yəhudi taciri İbrahim ibn Caqub tərəfindən (964–965) olmuşdur. Onun xatirələri sonralar Mərkəzi Avropanın ilk hesabatlarından biri kimi İslam dünyasında nəşr olundu. Vyananın hər iki mühasirəsi zamanı Osmanlı ordularının kəşfiyyat qrupları Moraviyaya çatdı. 19-cu əsrdə Avstriya-Macarıstan ilə Osmanlı İmperiyası arasında güclü ticarət əlaqələri yarandı. 19-cu əsrin sonlarından Bosniya Avstriya-Macarıstan imperiyasının bir hissəsi olduqdan sonra ayrı-ayrı müsəlmanlar Çexiya torpaqlarında məskunlaşmağa başladılar. Ənənəvi olaraq İslamın Çexiya mədəniyyətinə təsiri azdır.

Müasir dövr
-----------

Avstriya-Macarıstan monarxiyasının 1912-ci il qanunu İslamı "dövlət dini" kimi tanıdı və onun indiki Çexiya ərazisində mövcud olmasına rəsmi icazə verdi. İlk icma 1934-cü ildə yaradılıb və 1949-cu ildə ləğv edilib. 1968-ci ildə yeni bir icma yaratmaq cəhdi uğursuz oldu. 1991-ci ildə müsəlman icmalarının mərkəzi yaradılmışdır. 1998-ci ildə Brnoda ilk məscid tikildi. Bir il sonra isə paytaxt Praqada məscid açıldı. Digər şəhərlərdə məscidlərin açılması cəhdlərinin qarşısı yerli sakinlər tərəfindən alınıb. 2004-cü ildə İslam Çex Respublikasında rəsmi qeydiyyata alınıb: buna görə də icma dövlətdən pul almaq hüququna malik idi. Müsəlmanların əksəriyyəti Bosniya və Herseqovinadan, Kosovodan və keçmiş Sovet İttifaqı ölkələrindəndir. Misirli, Suriyalı və digər Yaxın Şərq əcdadlarından olan orta təbəqəli insanlar onun mühüm və nüfuzlu hissəsidir. Bir neçə yüz müsəlman Çexiyaya qayıtdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Europe's Growing Muslim Population  *Arxivləşdirilib 2017-12-01 at the Wayback Machine*, Pew Research Center, 2016.
2. ↑  *Tungul, Lucie,* "Turkish Community in the Czech Republic: A Diaspora in the Making?", Politics in Central Europe, 16 (2), 2020: 499, ...the position of Turkish migrants, the single largest Muslim community in the Czech Republic, in the specific context of the Czech Republic.
3. ↑  *Račius, Egdūnas.* Muslims in Eastern Europe. Edinburgh: Edinburgh University Press. 2018. 142. ISBN 978-1-4744-1579-8. 2023-03-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-13.
4. ↑  Panýrková, Petra: *Konvertité k islámu v České republice Arxivləşdirilib 2014-03-07 at the Wayback Machine*, University of Pardubice, 2009.

Xarici linklər
--------------

* Portal of Islam in the Czech Republic
* History of Islam in the Czech Republic
**Məmməd İbrahim** (24 noyabr 1966, Yevlax) — azərbaycanlı ictimai-siyasi fəal; sabiq siyasi məhbus; Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (AXCP) sədrinin müşaviri, Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının Rəyasət heyətinin üzvü.

Həyatı
------

Məmməd İbrahim 1966-cı il noyabrın 24-də Yevlax şəhərində anadan olub. O, 1983-cü ildə Yevlax şəhər Mirzə Ələkbər Sabir adına 2 saylı orta məktəbi bitirmişdir. Elə həmin il Baki Maliyyə-Kredit texnikumuna daxil olub. 1985-1987-ci ildə Sovet Ordusu sıralarında Krosnayarski diyarının Kansk şəhərində hərbi xidmətdə olmuşdur. 1988-ci ildə Maliyyə-İqtisad Kollecini bitirib. 1989-cu ildə Yevlax şəhər İctimai İaşə Birliyində təftişçi vəzifəsində çalışmışdır. Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra rəsmi iş yeri yoxdur.

Fəaliyyəti
----------

1989-cu ildən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) üzvü olan Məmməd İbrahim, 2012-ci ildən AXCP sədrinin müşaviri, 2015-ci ildən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasınin Rəyasət Heyətinin üzvüdür.

### Həbs edilməsi

2015-ci il sentyabrın 30-da Nərimanov rayon Polis İdarəsində Azərbaycanın Cinayət Məcəlləsinin 221-ci maddəsilə *(xuliqanlıq)* cinayət işi başlanıldı və Məmməd İbrahim şübhəli şəxs qismində saxlanıldı. Azərbaycan Xalq Cəhbəsi Partiyasının (AXCP) müavini Gözəl Bayramlı onun həbsini belə izah etdi: Cinayət işi bir müddət əvvəl AXCP sıralarından uzaqlaşan Razi Nurullayevin rəhbəri olduğu "AXCP Etimad Qurultayı" adlandırılan qurumun üzvü olan Mikayıl Quliyevin ərizəsi əsasında başlanılıb. Mikayıl Quliyev ərizəsində, Məmməd İbrahimin ona qəfil hücum etdiyini və vurduğunu göstərdi.

Məmməd İbrahim isə tam tərsi Mikayıl Quliyevin ona hücum etdiyini və təhqir etdiyini bildirdi.

### Yeni cinayət işi və azadlığa buraxılması

2018-ci ildə azad olmağına bir gün qalmış, ona yeni qondarma cinayət işi açaraq, həbs müddəti 5ay 20 gün artırilib. 2019-cu il fevralın 13-də Suraxanı rayon Məhqəməsinin 10 yanvar 2019-cu il tarixli qərarından verilən apelyasiya ərizəsinə baxılıb.Cəzası 1ay 6 gun azaldılaraq azadlıga buraxılib.

**Yeni həbsi və məhkəmə qərarı**

2020-ci ildə Qarabağa dəstək yürüşündə iştirak etmədiyi halda, guya törədilən təxribatın təşkilatçı adı ilə şərlənərək, 26.07.2020 tarixdə saxta ittihamlarla həbs olunaraq 4 ay həbs yatdıqdan sonra, ev dustaqlığına buraxılıb. İstintaq başa çatdıqdan sonra, saxta ittihamlarla, Səbail məhkəməsinin sifarişli qərarı ilə 4 il 1 ay 13 gün şərti həbs cəzası almışdır.

İstinadlar
----------
**Caxo Qatuyev** (1892, Vladiqafqaz – 11 iyun 1938 və ya 1937) — Osetiyalı yazıçı, publisist, inqilabçı və ictimai xadim.

Bioqrafiyası
------------

1892-ci ildə Vladiqafqazda keşiş Aleksey Qatuyev ailəsində anadan olmuşdur. Tarskaya küçəsindəki atasının evində yaşayır. Vladiqafqaz gimnaziyasını bitirdikdən sonra 1912 -ci ildə Moskva Universitetinə daxil olur. Tələbə ikən gizli marksist dərnəyin fəaliyyətində iştirak edir. Vladiqafqazda bolşevik təbliğat ədəbiyyatını payladığı Sergey Kirovla tanış olur.

1917-ci ilin oktyabrında Moskvada qiyamda iştirak etdi. Eyni ilin sonunda Sovet hakimiyyətinin qurulmasında iştirak etdiyi Vladiqafqaza qayıdır. "Qorskaya Jizn" qəzetinin müxbiri olaraq 1918-ci ildə Terek vilayəti xalqlarının qurultayında iştirak edir. Terek vilayəti Ağ Qvardiya qoşunları tərəfindən tutulduqdan sonra Xristianovskoye kəndində gizlənir.

1920-ci ildə Rusiya Teleqraf Agentliyinin (ROST) Terek-Qafqaz şöbəsinin müdir müavini təyin edilir. 1921-1923-cü illərdə Dağlılar SSR Xalq Maarif Komissarlığının incəsənət şöbəsinin müdiri olur. 1923-cü ildən Rostov-na-Donuda yaşayır. 1925-ci ildən Şərq Xalqları İnstitutunun Qafqaz bölməsinin aspirantı olur. Qafqaz tarixini öyrənir, ekspedisiyalarda iştirak edir və etnoqrafik materiallar toplayır. Eyni zamanda, 1926-cı ildə Leninqradda nəşr olunan "İnquş" adlı ilk böyük publisistik əsərini yazır.

1928-ci ildən Moskvada yaşayır, burada Şərq Kommunist İşçilər Universitetində çalışır. Moskvada "Uzun-Hacı İmperiyası" və "Avqust hadisələri" tədqiqat əsərlərini yazır.

Vətənə qayıdaraq Şimali Qafqazın kəndlərini gəzərək jurnalist fəaliyyətinə davam edir. O, məqalələrini "Narodnı Üçitel" (1930-1934) və "Naşı dostijeniya" (1935-1936) jurnallarının səhifələrində dərc etdirmişdir. 1935-36-cı illərdə Maksim Qorkinin redaktorluğu ilə nəşr olunan "Naşı dostijeniya" jurnalında Caxo əsərini bəyənən və ona kömək edən böyük proletar yazıçısı ilə bir neçə dəfə görüşmüşdür. 

Sergey Kirov haqqında tərcümeyi-hal məlumatlarını ehtiva edən "Mironıç" oçerkini yazır.

Stalinin şəxsi sanksiyası ilə güllələnməyə məhkum edilir. 13 iyun 1938-ci ildə güllələnir. 1955-ci ildə ölümündən sonra üzərindən bütün ittihamlar götürülmüş və ona bəraət verilmişdir.

Mənbə
-----

* Биографические сведения и творчество
* Сатцаев Э. Осетинские писатели

İstinadlar
----------

1. 1 2  Gatujev, Dzacho // Czech National Authority Database.
2. ↑  "Очерк «Мироныч»". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-17.
3. ↑  "Сталинские списки: Северо-Осетинская АССР". stalin.memo.ru. 2021-04-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-02.
4. ↑  "Жертвы политического террора в СССР". lists.memo.ru. 2018-10-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-02.
**Sed** (stream editor) – mətn verilənlərinin ardıcıl axınına qabaqcadan müəyyən olunmuş müxtəlif mətn çevirmələri tətbiq edən mətn redaktoru (eləcə də proqramlaşdırma dili). İlkin variantı 1973-74-cü illərdə Bell Labs əməkdaşı Li Makmahon (Lee E. McMahon) tərəfindən UNIX-utilit kimi yazılıb. Hazırda sed faktiki olaraq komanda sətri ilə işi dəstəkləyən istənilən əməliyyat sistemində işləyir. Olduqca dolaşıq proqram olsa da, çox güclüdür.

sed giriş axınını (adətən, fayl) sətirbəsətir qəbul edir, sed-skriptlə müəyyən olunmuş qaydalara uyğun olaraq hər bir sətri redaktə edir və nəticəni çıxış axınına verir. Tez-tez sed qeyri-interaktiv mətn redaktoru hesab olunur. Adi mətn redaktorları öncə sənədin bütün mətnini yükləyir, sonra isə komandaları bir-bir ona tətbiq edir. Bundan fərqli olaraq, sed öncə komandalar toplusunu özünə yükləyir, sonra isə bütün komandaları mətnin hər bir sətrinə tətbiq edir. Eyni anda yaddaşda yalnız bir sətir ola bildiyindən, sed istənilən böyüklükdə mətn fayllarını emal edə bilər. Super-sed (ssed) adlı genişləndirilmiş versiyası vardır.

```
sed 's/regexp/replacement/g' inputFileName > outputFileName

```

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı,759 s.
**Çako Milli Tarix Parkı** (*ing.* Chaco Culture National Historical Park) — 137 kvadrat kilometr ərazini əhatə edir və arxeologiya baxımından Şimali Amerikanın ən vacib ərazilərindən biri hesab olunur..

Nyu-Meksiko ştatının şimal-qərbində, Albukerke və Farminqton şəhərləri arasında, Çako Kanyonunda yerləşir.

Tarixi
------

Bu diyarda məskunlaşan insanlar, tarixinin 1800-cü ilə qədər olan dövrünün bölgənin ən kütləvi tikililərini yaratmışlar.
Çako Anasazi mədəniyyətinin və ya qədim pueblo xalqının (navaxo dilində "anasazi" sözü "əcdadlar" mənasını verir) çiçəklənmə dövrünün mərkəzi idi.
Ərazi ümumilikdə səhralıq olsa da, kanyonun ərazisində həyat bütün sürətiylə davam edirdi.
Yerli sakinlər, içərisində geniş otaqları olan nəhəng qüllələr (pueblos) ucaldırdılar, onların ətrafında isə kiçik yaşayış məntəqələri yarandı.
Bu tikinti sistemi bütün bölgənin əlamətdar xüsusiyyətinə çevrilmişdi.
Yerli tikililərin memarlığının əsas elementləri daş divarlar, çay daşlarından bünövrələr və iti daşlardan hazırlanmış xarici üzlüklər idi.
Bu, o dövr üçün xarakterik olmayan. hündürlüyü dörd mərtəbədən artıq olan binalar yaratmağa imkan verirdi.
1980-ci illərin əvvəllərində Çako Kanyonunu Araşdırma Mərkəzi ərazinin aerofotoşəkli, torpaq tərkibinin təhlili və infraqırmızı termoqrafiya da daxil olmaqla bir çox araşdırma apardılar.
Əldə edilən məlumatlar göstərdi ki, eni 6 metrə qədər olan yollar ərazinin relyefindən asılı olmayaraq, yalnız düz xətlidir.
Belə yolların konfiqurasiyası bir çox cəhətdən İngiltərədə və Perudakı Naska səhrasında tapılan sirli xətləri xatırladır.
Bəlkə də bu cür tikililərin dini əhəmiyyəti nəqliyyatdan qat-qat yüksək imiş.
Çako Kanyonu 1907-ci ildən milli abidə, 1980-ci ildən isə tarixi park statusu alıb.

Qalereya
--------

* Tarixdən əvvəlki Çako pilləkəni.Tarixdən əvvəlki Çako pilləkəni.
* 
* Çakonun daxili divarı.Çakonun daxili divarı.
* Çako pintaqraması.Çako pintaqraması.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Chaco Culture National Historical Park". www.britannica.com. 2021-01-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-05.
2. ↑  "Chaco Canyon Photos: Amazing Ruins from an Ancient World". www.livescience.com. 2021-01-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-05.
3. 1 2 3 4 5 6  "Каньон Чако, Нью-Мексико, США". www.mysticspot.ru. 2016-06-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-05.