recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Veb hostinq** — (ing. Web Hosting) və yaxud internet hostinq servisləri müştərilərinin veb saytlarını özünə aid məlumat mərkəzlərində saxlayır və həmin veb saytların bütün dünya üzərində əlçatan olmasını təmin edir. Müştərilərinin veb saytlarını özünə aid kompüterlərdə(serverlərdə) və yaxud data centerlərdə saxlayan şirkətlər veb host olaraq da adlandırılır.

Tipik veb hostinqlərdə aşağıdakı keyfiyyətlər olur:

* Saytları host etmək üçün bir və ya birdən çox server. Bu serverlər fiziki və ya virtual ola bilər.
* Serverləri saxlamaq üçün məkan. Bu bir kolokasiya mərkəzi ola bilər. Həmin bu məkanda elektrik enerjisi, cihazlar üçün fiziki yer və internet bağlantısı olmalıdır.
* DNS-in olması. DNS domenləri veb hostinqə yönəltmək üçün istifadə olunur.
* Hostda veb serverin işləməsi.
* Serverdə olan veb saytlar üçün isə aşağıdakılar tələb olunur:
	+ Serverdə olan veb saytların məlumatları saxlam üçün lazımi qədər disk yeri olması.
	+ Hər sayta spesifik konfiqurasiya.
	+ Əksər veb saytlar üçün Databaza.
	+ Veb saytları yaratmaq və idarə etmək üçün proqram təminatı.
	+ Veb saytın və ya hostun müştəriyə məktub göndərməsi üçün e-poçt.

Tarixi
------

1991-ci ilədək internetin istifadəsi yalnız elmi araşdırma və mühəndislik sahələri üçün məhdud idi. Sözü gedən illərdə internet əsasən e-poçt, telnet, FTP və USENET traffiki(protokolu) üçün istifadə olunurdu. Bu illərdə internet üzərində çox az miqdarda veb saytlar mövcud idi. World Wide Web protokolu hələ təzəcə yazılmışdı. 1993-cü ilədək Mac və Windows əməliyyat sistemləri üçün qrafik veb brauzer mövcud deyildi. Bu illərdə internetə daxil olan bilən insan sayı artsada, 1995-ci ilədək ortada qarma-qarışıqlıq mövcud idi.

Həmin dövrdə bizneslər və ya inviduallar öz veb saytlarını yayımlamaq istəsəydi onlar server və yaxud kompüteri sahibi olmalı idilər. Əksər şirkətlərin bunun üçün lazımi büdcəsi olmadığından veb hostinq şirkətləri öz serverlərini şirkətlərə kirayələməyə başladı. Beləliklədə veb hostinq servisləri artmağa başladı. Veb hostinq şirkətləri müştərilərinin server və yaxud kompüter sahibi olmadan öz veb saytlarını internetdə yayımlamasını təmin edirdi. Həmin dövrdə veb sayt sahiblərinə vebmaster deyilirdi. Vebmasterlər veb hostinq şirkətlərindən hostinq kirayələyib, həmin hostinqə sayt yerləşdirib, vebdə paylaşırdılar.

İstinadlar
----------

1. ↑  "How the web went world wide". 2018-06-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-28.
2. TOP website hosting 2024. Which hosting to buy? Provider rating
**Məlik Aslan bəy Bağdad bəy oğlu** (1787, Tuğ – 1832, Tuğ) — Qarabağ bəylərindən, Dizaq mahalının naibi.

Həyatı
------

Aslan bəy Bağdad bəy oğlu Dizaq mahalının Tuğ kəndində dünyaya gəlmişdi. Bir neçə dildə savad almışdı. Rus dilini də bilirdi. Məliklik taxtına çıxıb, Dizaq mahalını idarə etməyə başladı. Tarixçi Mir Mehdi Xəzani "Kitabi-tarixi-Qarabağ" adlı əsərində yazır: "Amma sonra mərhum Mehdiqulu xan əsri və dövləti Rusiya zamanı yenə Məlik Aslan bəy və oğlanları tərəqqilər bulub, mahallara hakim və naib olub, əyani-vilayət cümləsindən məhsub oldular.".

Məlik Aslan Dizaq piyadalarının başında rus-Iran savaşlarında iştirak etmişdi. Bundan başqa rus əsgərlərini və zabitlərini öz hesabına ərzaqla təmin edirdi. Hətta bir dəfə feldmarşal Paskeviçi qoşunu ilə bərabər qonaqlamışdı. Tarixçi Mir Mehdi Xəzani bu barədə yazır: "Paskeviç sərdar dəxi o səfərdə gəlib, Qarabağda Təxti-tavusda ki, Dizaq mahalında və Quru çay üstə bir məhəldir, orda qoşun ilə bir müddət əyləndi. Çərəkən kənarında da bir ay yarım dayandı. Əlhəqq Məlik Aslan bəy Dizaqi o vaxtdan sərdar Paskeviç xidmətində çox layiqli xidmətlər etmişdi. Orada qoşuna nabələd vaxtı çox tüncü və tədarükat hazırlayıb, sərdarı və qoşunu məmnun və razı eləmişdi".

Məlik Aslan rus üsul-idarəsi dönəmində Zəngəzur mahalının da naibi olmuşdu.

Ailəsi
------

Məlik Aslanın uruğu Məlik-Aslanov soyadını daşıyır.

Övladları: Şirin bəy(1803-1863),  Hacı Fərhad bəy(15.06.1805,Tuğ-1889,Tuğ), Kərbəlayi Əli Qulu bəy(1810-?),  Firudin bəy(15.06.1811,Tuğ-27.05.1857,Tuğ), Nəcəf bəy(1816-?), Haci Abbas bəy(1817-?)

İstinadlar
----------

1. ↑  Qarabağnamələr. II kitab. Bakı: Yazıçı, 1991.
2. ↑  Qarabağnamələr. II kitab. Bakı: Yazıçı, 1991.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu. Məlik Yeqan və onun törəmələri. "Soy" elmi-kütləvi dərgi, 2011, № 3, səh.23–34.
* Məlik-Aslanovların soyağacı haqqında, N.A. Cavanşir Azərbaycan Tarixi Şəcərə Cəmiyyətinin Xəbərləri, İkinci Buraxılış, Səda, Bakı, 2001, səh: 23-25 ISBN 5-86871-204-4

Həmçinin bax
------------

● Məlik-Aslanovlar

● Məlik-Aslanovlar[+]
Məzmun
------

Qayınana gəlin problemindən bəhs edən filmdə Şərəf xanım (*Elmira Şabanova*) üç gəlini tərəfindən qəbul edilmir. Arvadlarının öhdəsindən oğlanları da gələ bilmədikdə, Şərəf bir fənd işlədir və gəlinlərin hamısınin ona münasibəti dəyişir...

Film haqqında
-------------

* Film Mirzəağa Atəşin əsərinin motivləri əsasında çəkilmişdir.
* Filmdə Eyyub Yaqubovun repertuarından olan mahnılardan istifadə edilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Mirzəağa Atəş
**Quruluşçu rejissor:** Məhərrəm Bədirzadə
**Quruluşçu operator:** İzzət Əzizov
**Montaj edən:** Rövşən Vaqifoğlu
**İşıq üzrə rəssam:** Mahmud Əhmədov
**Rejissor:** Yasin Qarayev, Emil Abdullayev
**Musiqi tərtibatçısı:** İsmayıl Dadaşov
**Bəstəkar:** Nadir Əzimov
**Kompüter qrafikası:** Vəfa Quliyeva
**Redaktor:** Mailə Muradxanlı
**Filmin direktoru:** Faiq Abbasov
**Musiqilərindən istifadə edilən bəstəkar:** Emin Sabitoğlu ("Dağ meşəsindən keçərkən..." və "Təhminə" filmlərindən)
### Rollarda

Dilarə Murtuzəliyeva — Xavər
Coşqun Rəhimov — Fikrət
Xuraman Əlizadə — Əsmər
Ramiz Sərkərov-Nahid
Mələk Həsrətova — Dilbər
Rafael İsgəndərov — Akif
Elmira Şabanova — Şərəf
**Pnitaqor** (q.yun. Πνυταγόρας; e.ə. 332/331 ildə vəfat edib) — Kipr adasında yerləşən Salaminin hökmdarı.

Həyatı
------

E.ə. 351/350-ci ildə hakimiyyətə gəlmişdir, bu farsların tərəfini saxlayan əmisi II Evaqoru qovduqdan sonra mümkün olmuşdur. E.ə. 340-cı illərdə Sidon hökümdarı II Tabnit ilə farslara qarşı Kipr üsyanında iştirak etmişdir. E.ə. 344—343-cü illərdə Afina strategi Fokion və keçmiş hökümdar Evaqoromun başçılığı ilə fars muzdurlar qoşunu Salamini mühasirəyə almışdır. Ada bütövlüklə farslar tərəfindən zəbt olunanda, Pnitaqor təslim oldu. Naməlum səbəbdən o, Artakserks tərəfindən şəhərin hökmdarı təyin edilmişdir.

Durisə əsasən, İss vuruşmasından sonra Pnitaqor öz flotuyla İskəndərə qoşuldu və Tir şəhərinin mühasirəsində iştirak etdi və orada flaqman gəmisini itirdi. Tirin alınmasından sonra e.ə. 332-ci ilin yayında o, evə buraxıldı və mükafata kimi Tamassos şəhərini aldı..

Növbəti ildə Salaminin hökümdarı onun oğlu Nikokreon oldu.

İstinadlar
----------

1. ↑  Diodor, XVI, 42, 3—9
2. ↑  Diodor, XVI, 46, 1—2
3. ↑  Durid, 76 °F 4
**Paqta** (və ya**Paqtıqan**) - türk və altay xalq mədəniyyətində bir növ bərəkət mərasimi. Bu bayramın qoruyucu ruhu olan Baxtı Xan adına təşkil edilir.

Qoça, Saya, Payna, Paqta dördlü bir mərasim silsiləsi meydana gətirirlər. Bundan başqa Şumer ənənəsindən yaxın şərq və orta Asiyaya yayılan və bu sıralamaya uyğun düşən Narduqan bayramı bilinir.

Etimologiya
-----------

(Bax/Bağ/Baq/Paq) kökündən törəmişdir. Güdən, gözləyən deməkdir. Baxmaq feli ilə eyni mənşəyə malikdir. Baxşi (şaman) sözü ilə də əlaqəli görünməkdədir.

Azərbaycan mədəniyyətində yeri
------------------------------

Azərbaycan xalq inancında Ay və Günəş sevgilidir. Onların sevgisi əbədidir, amma heç vaxt birləşə bilməzlər. Lakin gecə ilə gündüzün bərabər olduğu gündə bir-birinin üzünü görə bilirlər. Buna baxmayaraq, onlar yenə də görüşə bilmədən bir-birlərini itirirlər. Azərbaycan kəndlərində bu gecə müxtəlif oyunlar oynayırlar.

Sabantoy (Kotan Bayramı)
------------------------

**Sabantoy** - türk, qazax və altay xalq mədəniyyətində payız bayramıdır. Sabantoy (Saban Şənliyi) payız gün dönümünde (gündüzlə gecənin bərabərləndiyi gündə) edilən bir bayramdır. Qazaxlarda payızın son isti günlərində "Altı Alaşı" (altı millət) və nümayəndələrini yığıb, onlara yemək vermə ənənəsi vardır. Bu yeməkdə at yarışı, güləş və kokpar təşkil edilər. İlin ən yaxşı və ən məhsuldar iş edən əkinçilərinə də hədiyyələr verilir.

Mənbə
-----

* Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)  (türk.)

Həmçinin baxın
--------------

* Sayaqan
* Narduqan
{{Avtomobi

```
| adı                          = BMW M5 (F90)
| şəkil                         = BMW M5 Competition IMG 0799.jpg
07 markasında 7 di masın var *— avtomobil şirkəti BMW tərəfindən hazırlanmış, yüksək texnologiyalı avtomobil. BMW 5 Series sport sedanını təmsil edir. BMW M5 ilk dəfə 1984-cü ildə Amsterdam avtosalonunda əl istehsalı və 535i şassisi və dəyişdirilmiş BMW M1 mühərrikindən istifadə etməklə təqdim edilib. BMW M5 təqdim edildiyi andan dünyanın ən sürətli sedanı hesab olunurdu.*
```

1970-ci illərin sonlarında həcmi 3,5 litr olan altı silindirli mühərrikə malik, BMW M hazırlanmışdır. 1980-ci illərdə BMW bu konsepsiyanı seriya istehsalına keçirdi, M5 belə yarandı.

E28 M5 (1985–1988)
------------------

İlk BMW M5 (E28 5 Series əsasında) 1984-cü ilin fevralında Amsterdam avtosalonunda debüt etdi. Sport avtomobilinin ümumi istehsalı ilə dörd qapılı sedan kateqoriyasından ibarətdir. BMW M5 535i şasisi və dəyişdirilmiş BMW M1 mühərrikindən istifadə edilib, çəkisi 1550 kq idi. E28 M5 təqdim edildiyi andan dünyanın ən sürətli sedanı hesab olunurdu. Dörd fərqli versiyada buraxılmışdır. 1985–1988-ci illərdə nəşr edilmişdir. Ümumilikdə 2191 ədəd buraxıldı. E28 M5, E34 M5 ilə əvəz olundu.

E34 M5 (1989–1995)
------------------

BMW E34 M5 3,6 litrlik mühərriklə, ilk dəfə 1988-ci ilin sentyabrında Frankfurt avtosalonunda təqdim edildi. BMW E34 M5, 311 at gücü hasil edir. 1991-ci ildə 3,8 litrlik mühərriklə eyni model təqdim edildi. Bütün M5 E34 modelləri Almaniyanın kiçik Qarxinq şəhərində yığılıb, 340 at gücü hasil edir. BMW E34 M5, E39 M5 ilə əvəz olundu.

E39 M5 (1998–2003)
------------------

BMW E39 M5 1998-ci ildə Cenevrə avtosalonunda təqdim edildi. Sələflərindən fərqli olaraq, E39 M5 Almaniyadakı Dinqolfinq zavodunda adi istehsal xəttində yığılmışdır. 4,9 litrlik V8 BMW S62 mühərriki ilə təchiz olub. 400 at gücü hasil edir. E39 M5, E60 M5 ilə əvəz olundu.

E60 M5 (2005–2010)
------------------

BMW E60 M5 istehsalına 2005-ci ildə başlanılıb. 5,0 litrlik V10 BMW S85B50 mühərriki ilə təchiz olunub. BMW E60 M5, 507 at gücü hasil edir. M5 E60 7 pilləli SMGIII transmissiyaya malikdir, yalnız Amerika üçün 6 pilləli mexaniki transmissiya ilə istehsal edilib. Bu modelin istehsalı 2010-cu ilə qədər davam etdi, və F10 M5 ilə əvəz olundu.

F10 M5 (2011–2016)
------------------

BMW F10 M5 2011-ci ildə Frankfurt avtosalonunda təqdim edilib. BMW F10 M5, 4,4 litrlik V8 mühərriki ilə təchiz edilib.

F90 M5 (2017–h.h.)
------------------

BMW F90 M5, 2017-ci ilin sentyabrında Frankfurt avtosalonunda, BMW M5 G30 əsasında kütləvi debüt etdi. BMW F90 M5 yerindən 0-dan 100 (km/s) kilometrə 3,4 saniyəyə, 0-dan 200 (km/s) kilometrə isə 11,1 saniyəyə sürətlənir.

Qalereya
--------

* BMW M5 E28BMW M5 E28
* BMW M5 (E34S)BMW M5 (E34S)
* BMW M5 (E39S)BMW M5 (E39S)
* M5 E60M5 E60
* M5 F10M5 F10

Həmçinin bax
------------

* BMW
* BMW M
* BMW 5

İnternetdəki resurslar
----------------------

* BMW M5
* Autobild Gebrauchtwagentest

İstinadlar
----------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Avtomobil** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
"Tamaşa" bura istiqamətləndirilir. Digər istifadə formaları üçün Tamaşa (dəqiqləşdirmə) səhifəsinə baxın.
Orson Velsin "Papaq yeyən at" pyesindən fraqment. 1935-ci il
**Pyes** (*fr.* Pièce — hissə, parça, əsər) — səhnədə göstərilmək üçün yazılmış dram əsəri.

Strukturuna görə pyes obrazların dialoq və monoloqlarından və müəllifin qeydləri olan remarkalardan ibarət əsərdir. Pyes anlayışının özü formal xarakter daşıyır və hər hansı bir stil və ya emosionallıq kəsb etmir. Bu səbəbdən pyes müəllifi əsərin janrını başlıqda qeyd edir: klassik olaraq, dram, komediya və faciə. Bəzən isə "üç hissəli dialoq", "pyes-parabola" və s. qeydlər mövcud olur.

Pyesin növləri
--------------

**Komediya**

Komediyalar yumor üçün nəzərdə tutulmuş tamaşalardır. Komediyalarda hazırcavab, qeyri-adi personajlar, qəribə halların sayı çox olur. Bəzi komediyalar cəmiyyətin bütün qrupları üçün deyil, müəyyən yaş qrupları üçün nəzərdə. tutulur. Komediyalar faciələrlə yanaşı Qədim Yunanıstanın iki oyun növündən biri idi.

**Faciə**

Bu pyeslərdə ölüm və fəlakət kimi qaranlıq mövzular olur. Çox vaxt baş qəhrəmanda faciəvi bir qüsur, onun ölümünə səbəb olan bir xüsusiyyət olur. Faciələr bütün emosiyaları çatdırır və çox dramatik konfliktlərə malikdir. Faciə Qədim Yunanıstanda iki oyun növündən biridir.

**Tarixi**

Bu pyeslər vacib tarixi hadisələrə diqqət yetirir. Bunlar faciə və ya komediya ola bilər, olmaya da bilər. Ayrı bir janr kimi tarixi pyeslər Uilyam Şekspir tərəfindən populyarlaşdırıldı (məsələn "Kral Con").

Həmçinin bax
------------

* Dram
* Teatr

İstinadlar
----------



| ⛭Ədəbi janrlar |
| --- |
| Nəsr | Oçerk • Povest • Esse • Xatirə • Felyeton • Pyes • Təmsil • Hekayə (Novella • Mənzum hekayə) • Roman (Dilogiya • Trilogiya • Epopeya) • Səyahətnamə |
| Nəzm | Poema • Dastan • Məsnəvi • Qəzəl • Qəsidə • Qitə • Rübai • Mürəbbe • Tuyuq • Bayatı • Gəraylı • Qoşma (Təcnis • Dodaqdəyməz • Qıfılbənd) • Müxəmməs (Təxmis) • Müsəddəs • Müsəbbe • Müsəmmən • Müəşşər • Müstəzad • Tərkibbənd • Tərcibənd |
| Dram | Faciə • Dram • Komediya |
**Müxbir** — ərəb sözü olub "cavab vermək" mənasını bildirir. Ən qaynar xəbərləri çatdıran redaksiya, mətbuat və ya televiziya, radio müxbirlərinin işinin vacibliyini qeyd etmək lazımdır. Xarici ölkələrdə müxbirlər hətta hava limanı və vağzallarda gecələməli olurlar. Vacib bir məsələ ortaya çıxan kimi hadisələrin mərkəzində olurlar.

Müxbirin əsas işi ən aktual informasiyaları operativ şəkildə redaksiyaya çatdırmaqdır. Müxbirlər "xəbərlər" janrlarının müəllifləridirlər. Onlardan materialların emosional şəkildə bütün təfərrüatı ilə təqdim olunması gözlənilir. Hər redaksiyanın müxbirlər ştatı var. Onların çiynində informasiya yükü toplamaq yükü dayanır. Müxbirlərin başlıca vəzifəsi müntəzəm surətdə yeni xəbərlər toplamaqdır. Müxbirlər hər şeydən baş çıxarmağı bacarmalıdır. Bugünkü korespondent redaksiyanın tapşırığı ilə mitinqlərdə, xarici məşhurların konsertlərində, sərgilərin açılışında iştirak edə bilər. Qəzet və jurnallar öz səhifələrində xüsusi müxbirlərin göndərdiyi xəbərləri dərc edirlər. Qəzetlərin ştatdan kənar müxbirləri daha doğrusu köməkçiləri də vardır. Həmçinin müstəqil jurnalistlər də vardır ki, onlar öz materiallarını redaksiyaya təqdim edirlər və çox vaxt müstəqil jurnalistlərin nəzər nöqtəsi redaksiyanın rəyi ilə üst-üstə düşmür.

**JURNALISTIKA vəzifə üçün bir sıra bacarıqlara malik olunmalıdır.**

~məlumatlarla işləmək.

~yaxşı dinləyici olmaq. 

~nitqi yaxşı olmaq və.s.

Mənbə
-----

* Jurnalistika sahəsinin incəlikləri [*ölü keçid*]
* Könüllü ve Müstəqil Müxbirlərin Qəzeti Arxivləşdirilib 2019-09-23 at the Wayback Machine

Həmçinin bax
------------

* Jurnalistika
Məzmun
------

"Yerdənkənar varlıqlarla səylə əlaqə axtarırlar, bəs bizim aramızda, Yer kürəsinin adamları arasında əlaqə varmı?.." Personajların birinin verdiyi bu sual filmin müəlliflərini düşündürür və onlar "belə bir bəşəri, millətlərarası əlaqələr barədə həmişəkindən daha çox düşünməliyik" mesajını tamaşaçılara çatdırmağa çalışırlar.

Filmdə amansızlığın necə hərc-mərcliyə, zorakılığa, planetdə bütün varlığın məhvinə gətirib çıxardığı göstərilmişdir. Burada adamlara bir daha xatırladılır ki, əlaqələrin olmaması dəhşətli bəladır, qlobal qəzalar doğurur, amma film ümid hissilə sona çatır. Müsəlman və xristian dini mahnıları oxunur və yeni həyat başlanır.

Film haqqında
-------------

* Film yazıçı Anarın "Əlaqə" povesti əsasında ekranlaşdırılmışdır.
* Filmdə xronikal kadrlardan istifadə edilmişdir.
* Filmin 14-cü dəqiqəsində tələbə ilə qoca qadının daxil olduğu bina hal-hazırda Lider TV-nin yerləşdiyi binadır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi :** Anar
**Quruluşçu rejissor :** Cahangir Zeynallı
**Quruluşçu operator :** Kənan Məmmədov
**Quruluşçu rəssam :** Kamran Zeynallı
**Bəstəkar :** Firəngiz Əlizadə
**Səs operatoru :** Akif Nuriyev
**Rejissor :** Adil İsmayılov
**Operator :** Tərlan Babayev
**Montaj edən :** Esmira İsmayılova
**Geyim rəssamı :** Tamilla Dağıstanlı
**Qrim rəssamı :** Çingiz Paşayev, Berta Roqova
**Quraşdırılmış səhnələrin operatoru :** B. Travkin
**Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı :** M. Zavrajnı
**Rejissor assistenti :** F. Hüseynov
**Montaj üzrə assistent :** Tamilla Muxtarova
**Assistent :** F. Qaryağdı
**İnzibatçı :** M. Səfərov
**Səs Operatoru-Stajçı :** T. Babayev
**İşıq Tənzimçisi :** Əminə Cəfərova
**İşıq Ustası :** Tahir Bağırov (T. Bağırov kimi)
**Çalır :** SSRİ Dövlət Kinematoqrafiya Komitəsinin Simfonik Orkestri
**Dirijor :** Konstantin Krimets
**Redaktor :** Əhmədağa Qurbanov
**Filmin direktoru :** Əli Məmmədov
### Rollarda

İlqar Həsənov-Tələbə
Rafiq Əliyev-Psixiatr
Aliyə Əliyeva
Fikrət Məmmədov-Dazbaş
T. Babayeva
R. Axundova
Q. Süleymanov
Niyazi Bədəlov-Qoca
### Filmi səsləndirənlər

Pərviz Bağırov-Tələbə (İlqar Həsənov) (titrlərdə yoxdur)
Nəcibə Hüseynova-Qarı (titrlərdə yoxdur)
Eldəniz Rəsulov-Psixiatr (Rafiq Əliyev) (titrlərdə yoxdur)

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 278–298; 342–343.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 816.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Dumanlı Təbriz** — Məmməd Səid Ordubadinin romanı.

Mövzu
-----

Ədib "Dumanlı Təbriz"əsəri ilə Azərbaycanda tarixi roman janrının ilk gözəl nümünəsini yaratmışdır. XX əsrin ilk inqilablar dövrünün mənzərəsini müəllif məhz bu əsərində canlandırmışdır. Ümumiyyətlə, Şərq həyatı haqqında ilk həqiqi və dolğun təəssürat, bədii, əfsanəvi dona geydirilmiş zəngin, hərtərəfli məlumat bu əsərdə verilmişdir.

M. S. Ordubadinin Cənubi Azərbaycandakı inqilabı təsvir edən "Dumanlı Təbriz" romanı Səttar xan və Bağır xanın qəhrəmanlığından, eyni zamanda Cənubi Azərbaycan inqilabçılarının öz ölkələrini İran mürtəceləri və xarici imperialistlərinin zülmündən qurtarmaq üçün apardıqları
mübarizədən bəhs edir.

Əsərin əsas movzusu Məşrutə hərəkatıdır. Məşrutə hərəkatı 20-ci əsrdə baş vermiş azadlıq və demokratik inqilablar üçün ilk cığır açmışdı. Bu mənada Məşrutə hərəkatını Yaxın və Orta Şərq ölkələrində keçən yüzillikdəki milli azadlıq və demokratik hərəkatların "pioneri" adlandırmaq olar. 1905–1911-ci illərdə baş vermiş Məşrutə hərəkatının məqsəd və məramı yolunda canlarını qurban verənlərin sayı çoxdur. Əslində bu hərəkata pak vicdanla qoşulanlar, onu uğurlu qələbəyə çatdırmaq istəyənlərin hamısı qəhrəmandır, tariximizdə və yaddaşımızda həmişəyaşar insanlardır.

Romanın obrazlar qalereyası əlvan və zəngindir: Milli azadlıq hərəkatının rəhbərləri Səttar xan və Bağır xan, Əmir Heşmət Nisari, Hacı Əli Davafuruş, mücahidlər Tütünçüoğlu, Həsən ağa, Cavad ağa, maraqlı cizgiləri ilə seçilən azərbaycanlı qadınlar Mahru xanım, Nabat, Təhminə xanım, Zeynəb, Rusiya və ABŞ səfirliklərinin əməkdaşları Nina və Miss Hanna, inandırıcı və yaddaqalan xüsusiyyətləri ilə verilmiş Hacı Səməd xan, Sərdar Rəşid, Şümşad xanım, Məşədi Kazım ağa, rus zabiti Smirnov, Şeyx Əbdüləzəl və b. Obrazlar bitkindir və müəllif onları yalnız ayrı-ayrı epizodların iştirakçısına çevirməklə kifayətlənməyərək talelərini axıra qədər izləyir. Qədim Azərbaycan şəhəri Təbriz əsərdə bütün çalarları, koloriti ilə, daxili həyatı və beynəlxalq aləmdə yeri ilə görünür.

Xarici keçidlər
---------------

* Ordubadi M. S. Dumanlı Təbriz (roman). 1-ci kitab (2012)


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Ədəbiyyat** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Türk hamamı (dəqiqləşdirmə).

**Türk hamamı** (*fr.* Le bain turc) — 1862 ci ildə fransız rəssamı Jan Enqr tərəfindən, yağlı boya, kətan texnikası ilə erotizm üslubunda çəkilmiş 110 × 110 sm ölçülü, hal-hazırda Parisin Luvr muzeyində sərgilənən rəsm əsəri.
Bu tablo ilə 80 yaşlı Enqr öz yaradıcılıq yolunu bitirmiş olur. Nü üslubu Enqrin sevimli janrlarından sayılır. Nü rəssama bir o qədərdə uğur gətirən üslub sayılmırdı. Bu tablo ilə o nastalji hissi ilə keçmişə bir daha nəzər salmış olur. 
Tabloda ön planda göstərilmiş ud çalan qadın "Çimən Valpiunson" bənzəyir. Solda rəqs edən fiqur isə bir növ Rocerin Anjelinanı xilas etməsi tablosundakı qandallı Anjelikadır.
Tablo o qədər çanlıdır ki, ona baxdıqca sanki özünü o dövrdə hiss edirsən: ud və qaval səsi, qəhvə ətri, parlaq və zərif qadın cildləri. 
İlkin tablo 1859 cu ildə bitərkən dördkünc formada olmuşdur. Tablo bu formada şahzadə Napoleonun arvadı şahzadə xanım Klotildeyə xoş gəldiyindən alınmışdır. Sonralar şahzadə Klotilda onu geri qaytarır və 1863 cü ildə Enqr onu (ön planda sağ tərəfdə çimən qadın fiqurunun bir hissəsini ixtisar edərək) dairəvi formaya salmış olur. Lakin tartixini 1862 ci il qoyur. Geniş tamaşaçı kütləsinə isə 1905 ci ildə təqdim olunur. 1911 ci ildə Luvra təqdim olunan əsər ikinci mərtəbə 60-cı zalda Sülli qalereyasında R.F. 1934. kodu altında sərgilənir.

Süjeti
------

Tabloda Osmanlı sarayının hərəmxana həyatından bir epizod — hamam səhnəsi təsvir olunmuşdur. Rəssam tabloda qadınların nisgil, xumar, zərif və əzgin həyatını təsvir etmişdir. Ön planda türk hamamına xas ovqatda qadınlar süst, rahat uzanmış halda təsvir olunmuşdur. Şərq musiqisi, çılpaq gözəlin rəqs eməsi isə tamam ikinci planda verilmişdir. Əsər tamaşaçıda şəhvət və ətalət övqatı doğurur.

Oxşar fiqurlar
--------------


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| "Türk hamamı"Rəqs edən qadın | "Rocer və Anjelika"Qandallı Anjelika | "Türk hamamı"Ud çalan qadın | "Çılpaq Valpinson"çimən Valpinson
  |

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  .
3. ↑  Prat, Louis-Antoine Ingres. — Milan: 5 Continents, 2004. — С. 90. — ISBN 88-7439-099-8

Mənbələr
--------

* Словари и энциклопедии на Академике, Турецкие бани  (rus.)
* 

| ⛭Jan Ogüst Dominik Enqrin əsərləri |
| --- |
|  | Homerin tanrılaşması  • Baronne de Rothschild  • Birinci konsul Bonapart  • Böyük odalıq  • Yupiter və Tetis  • Madame Moitessier  • Madmazel Karolin Rivier  • I Napoleon imperiya taxtında  • Odalisk və qul  • Monsenyor Bertinin portreti  • La Grande Baigneuse  • Rocerin Anjelinanı xilas etməsi  • Edip və Sfinks  • Rafael və Fornarina  • I Napoleonun tanrılaşması  • Venera Anadiomena  • Mənbə  • Cionsettanın Paul və Fransiskanı tapması  • Estudo nude • Türk hamamı (1859-1863) |  |
**Andre Mariner** (*ing.* Andre Marriner) — İngiltərə futbol hakimi

Marinerin hakimlik karyerasında ciddi bir hadisə yaşanmasa da, bu sənətə sırf təsadüf nəticəsində gəlib. Doğma şəhərində - Şeldonda keçirilən bütün matçlara yollanan və heç kimə azarkeşlik etməyən Andre 1992-ci ildə iki həvəskar komandanın qarşılaşmasına gedir. Lakin bu görüşün hakimi naməlum səbəbdən stadiona gəlib çıxmır. Vəziyyətin belə olduğunu görən 21 yaşlı Mariner təşkilatçılara yaxınlaşıb, matçı idarə edə biləcəyini deyir. Və bu işin öhdəsindən gəlir. Çəkdiyi əziyyətə görə ona 10 funt-sterlinq qonorar verirlər. Bundan sonra gənc oğlan hakim olacağını qətiləşdirərək, ölkə miqyaslı turnirlərə 13 il vaxt sərf edir. 2005-ci ildə İngiltərə çempionatında peyda olan Mariner müxtəlif liqalarda oyunları sıralayır və nəhayət, FİFA hakiminə çevrilir.

Onun 2009-cu ilin yanvarında FİFA referisinə çevrilməsi böyük müzakirələrə səbəb olub. Bütün britaniyalıların sakit insan kimi tanıdıqları Marinerin FİFA dərəcəsi alması futbol ictimaiyyətini təəccübləndirib. Buna səbəb hakimin 37 yaşında olması idi. Bəzi ingilislər düşünürdülər ki, beynəlxalq oyun təcrübəsinə malik olmayan Mariner çox yaşlıdır. Hətta onun üçün "qırxında öyrənən, gorunda çalar" məsəlini də çəkirdilər. Andreyə FİFA dərəcəsi verilməsi iki amillə əlaqəli ola bilərdi: ya ölkədəki hakimlik məktəbinin zəifləməsi nəticəsində gənc ədalət təmsilçilərinin yoxluğu, ya da onun başıaşağı, doğru-dürüst olmasının İngiltərə Futbol Assosiasiyası tərəfindən mükafatlandırılması.

Beynəlxalq arenada
------------------

Üçüncü kateqoriyalı ingilis hakim indiyədək bir sıra beynəlxalq matçda fit çalıb.

### İdarə etdiyi beynəlxalq matçlar

* U-19, elit mərhələ (Fransa)
	+ 20 may 2009-cu il. Norveç - Rumıniya - 1:1
	+ 23 may 2009-cu il. Fransa - Rumıniya - 3:0
* Avroliqanın ikinci təsnifat mərhələsi
	+ 23 iyul 2009-cu il. "Uypeşt" (Macarıstan) - "Styaua" (Rumıniya) - 1:2

Mənbə
-----

* "Qarabağ" klubunun futbolçuları üçün 3 oyunluq və 10 funtluq təsadüfi hakim
Məzmun
------

Kinolentdə sədaqətli nökər və amansız, qəddar şah haqqında söhbət açılır.

Günlərin birində zalım şah gənc nökərinə hirslənib onu ac-yalavac itlərin qarşısına atır... İtlər nökərin üstünə hücum etsələr də onu tanıyıb çəkilirlər. Məlum olur ki, vaxtilə nökər həmin itlərə qulluq edib, onları yedizdiribmiş. Beləliklə də, itlər oğlanın yaxşılığını yerə vurmur, ona toxunmurlar. Şah isə cavan nökərin ona sədaqətlə qulluq etməsinə baxmayaraq onu öldürtdürmək qərarına gəlir.

Filmdə belə bir fikir irəli sürülür: şərlə mübarizədə xeyir həmişə qalib gəlir.

Film haqqında
-------------

Film Nizami Gəncəvinin əsərinin motivləri əsasında çəkilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Nizami Gəncəvi
**Ssenari müəllifi:** Ədhəm Qulubəyov
**Rejissor:** Nazim Məmmədov, Bəhmən Əliyev
**Quruluşçu rəssam:** Məsud Pənahi (Məqsud Pənahi kimi), Elçin Axundov
**Operator:** Antonina Korotnitskaya
**Bəstəkar:** Oqtay Rəcəbov
**Səs operatoru:** Kamal Seyidov
**Cizgi rəssamı:** Bəhmən Əliyev, Vaqif Məmmədov, Vahid Talıbov
**Fon rəssamı:** Tahir Piriyev
**Montaj edən:** Esmira İsmayılova
**Rejissor assistenti:** Hafiz Əkbərov
**Operator assistenti:** Ramiz Ağayev
**Rəssam assistenti:** Y.Uznadze
**Redaktor:** Fərman Kərimzadə
**Filmin direktoru:** A.Məhərrəmov

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 258-263.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
Qazanc

Sözün tərkib hissələri
----------------------

Sözün ayrılıqda işlənə bilən deyil, əsas mənanı ifadə edən hissəsinə kök deyilir. Sözün ayrılıqda işlənə bilməyən, yalnız kökə qoşulmaqla müəyyən leksik və ya qrammatik məna yaradan hissəsi şəkilçi adlanır. Kökün həm leksik həm də qrammatik mənası vardır. Şəkilçinin isə leksik mənası yoxdur, yalnız qrammatik mənası var. Azərbaycan dilində, bir qayda olaraq, kök əvvəl, şəkilçi sonra gəlir. Şəkilçilərdən hər birinin özünə görə müəyyən vəzifəsi olur.
Azərbaycan dilində şəkilçilər leksik və qrammatik olmaqla iki yerə ayrılır. Leksik şəkilçilər sözün leksik mənasını dəyişdirir. Qrammatik şəkilçilər sözün formasını dəyişdirir. Azərbaycan dilində şəkilçilər yazılışına görə iki, dörd və bir variantlıdır. İki variantlı şəkilçilərdə a/ə saitləri, dörd variantlı şəkilçilərdə qapalı saitlər iştirak edir. İki və dörd variantlı şəkilçilər ahəng qanununa əsaslanır, lakin bir variantlı şəkilçilər ahəng qanununa əsaslanmır.

Həmçinin bax
------------

* şəkilçilər
* morfem

İstinadlar
----------

1. ↑  *İ.Ə.Əhmədzadə,T.M.Hacıyev,Z.Ə.Şahbazova,A.F.Miriyev,M.H.Vəliyeva,S.M.Hüseynova,S.B.Əhmədova,S.C.Zeyniyeva,F.C.Ellazov,G.M.Veysəlov,S.H.İbrahimov,M.Ə.Hüseynov,R.K.Əliyeva.* Azərbaycan dili. Bakı: Polygraphic Production. 2016. səh. 86-87.


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Dilçilik** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
Məzmun
------

Film-nağıl poetik formada insanın yerin altından, dənizin dibindən qara qızıl çıxarmasından söhbət açır. Bu rəsm filmində eyni zamanda öz zəkasının qüdrəti ilə insanın neftdən xalq təsərrüfatına lazım olan çoxlu müxtəlif məhsul və əşyalar alması haqqında danışılır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi :** Alla Axundova
**Rejissor :** Nazim Məmmədov, Bəhmən Əliyev
**Quruluşçu rəssam :** Nazim Məmmədov, Bəhmən Əliyev
**Operator :** Aleksandr Milov
**Bəstəkar :** Oqtay Rəcəbov
**Səs operatoru :** Kamal Seyidov
**Multiplikasiya Rəssamı :** Tamilla Əsgərova, F. Eldinov, Valentin Kuşneryov
**Rejissor assistenti :** Hafiz Əkbərov
**Rəssam assistenti :** Elçin Axundov
**Operator assistenti :** Antonina Korotnitskaya
**Montaj edən :** Esmira İsmayılova
**Redaktor :** Ədhəm Qulubəyov
**Mahnı İfa edən :** Flora Kərimova, C. Əliyev
**Filmin direktoru :** A. Məhərrəmov
### Filmi səsləndirənlər

Amaliya Pənahova
Kamil Qubuşov
Almaz Əsgərova

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 258-263.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
Nüvənin protoplazmatik materialı, nukleoplazma olaraq etiketlənmiş nüvəni əhatə edir.
**Nukleoplazma** — Bir hüceyrənin sitoplazması kimi, nüvədə də karioplazma və ya kariolimfa və ya nüvə şirəsi olaraq da bilinən nukleoplazma var. Nukleoplazma bir növ protoplazmadır və ətrafı nüvə qabığıdır (nüvə membranı olaraq da bilinir). Nukleoplazmaya xromosomlar və nukleotidlər daxildir. Nukleotidlər (DNT replikasiyası kimi məqsədlər üçün lazımdır) və fermentlər (nüvədə baş verən hərəkətləri yönləndirən) kimi bir çox maddə nukleoplazmada həll olur. Nukleoplazmanın həll olunan maye hissəsinə nukleosol deyilir karioplazma nüvə şirəsi di. Karioplazmada xromatin ve nüvecikler , müxtəlif zülallar, fermentlər, amin turşuları, sərbəst nukleotidler olur.

*nüvəcik — dəyirmi və bərk cisimcik olub, membran quruluşuna malik deyil. Tərkibi ribosom RNT-si , DNT və zülallardan ibarətdir .*

*xromatin — DNT ve zülallardan təşkil olunmuşdur. Hüceyrənin bölünməsi zamani xromosomlara çevrilir .*

Etimologiya
-----------

"Nukleoplazma" termini Edvard Van Beneden (1875) və "karioplazma" — Valter Fleminq tərəfindən təqdim edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Usage example: *Schweiger, A; Mazur, G.* "Mammalian proteins with affinity to polynucleotides: Isolation by affinity chromatography from rat liver cytosol and nucleosol". FEBS Letters (ingilis). 46 (1–2). 1974-09-15 [1974]. p255, right column, line 11. doi:10.1016/0014-5793(74)80381-9. PMID 4417675. A soluble fraction of rat liver nuclei (nucleosol) was...
2. ↑  *Flemming, Walter.* "Beiträge zur Kenntniss der Zelle und ihrer Lebenserscheinungen". Archiv für mikroskopische Anatomie (alman). Verlag von Max Cohen & Sohn. 16. 1879 [1878]: 360. 2018-08-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-09-13 – Biodiversity Heritage Library vasitəsilə. (whole article:pp302–436)
3. ↑  *Battaglia, Emilio.* "Caryoneme alternative to chromosome and a new caryological nomenclature" (PDF). Caryologia (ingilis). University of Florence. 62 (4, Suppl. 1). 2010-01-20. p70 Table 10, p64 Table 1. ISSN 0008-7114. 2021-04-14 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2021-06-22. (whole article: pp1–83)
**Taleh Hacıyev** (19 avqust 1959, Bakı – 19 iyul 2008, Bakı) — pianoçu, konsertmeystr, bəstəkar.

Həyatı
------

Taleh Hacıyev 1959-cu il, avqustun 19-da Bakıda Azərbaycan bəstəkarı Şəfiqə Axundovanın ailəsində anadan olub. Anası ilə atası ayrıldığından kiçik Taleh anasının və onun yaxınlarının sevgisi, qayğısı ilə əhatələnib. Kiçik yaşlarından musiqiyə böyük həvəs göstərir və öz istedadı ilə diqqət çəkməyə başlayıb. Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbində və Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının, indiki Bakı Musiqi Akademiyası "bəstəkarlıq və pianoçuluq' fakültəsində təhsil alıb. Taleh Hacıyev 18–20 yaşlarından bəstəkar və pianoçu kimi fəaliyyətə başlayıb. İlk yazdığı "Belə qəmli dayanma" mahnısı, "Həyat, sən nə şirinsən" mahnıları bu gün də sevilir. Xüsusi mahnı yazmaq istedadı olmasına baxmayaraq sonralar Taleh Hacıyev daha çox pianoçu kimi tanınmağa başlayıb. Anası Şəfiqə Axundovanın tərəfindən yazılan ilk operanın konsertmeysteri də Taleh Hacıyev olmuşdur. Opera və Balet teatrında Şəfiqə Axundovanın "Gəlin qayası" operası səhnləşdirilərkən tamaşanın daxili baxışına qədər operanı Taleh Hacıyev müşayət etmişdir.

Xalq artisti Flora xanım Kərimova Taleh Hacıyev haqqında danışanda onu "insan orkestr" adlandırırdı. Bu o deməkdir ki, Taleh Hacıyevin bir tək piano ifası böyük bir orkestri əvəz edə bilirmiş. Taleh Hacıyevin ən uğurlu işlərindən biri isə anası Şəfiqə Axundovanın "Həsrətindən" mahnısının pifano ifasıdı. Taleh Hacıyevin bəstəkar olduğu ən uğurlu iş isə hələ gənc yaşlarında bəstələdiyi "Belə qəmli dayanma" mahnısı olub və elə ilk dəfə 1976-cı ildə Flora Kərimova bu mahnını ifa edib. Mahnıları xalq artistləri Flora Kərimova, Məmmədbağır Bağırzadə, Elmira Rəhimova, Gülyaz Məmmədova, Gülyanaq Məmmədova ifa etmişdir. Bir çox dövlət tədbirlərində konsertmeystr kimi çalışmışdır. Yaradıcılığının ən parlaq vaxtında gənc yaşlarında ruhi xəstəliyə tutulub. Bu da onun həm sağlamlığına, həm də psixoloji durumuna çox pis təsir edib. Uzun müddət bu xəstəliklə mübarizə aparsa da, o, 2008-ci ilin iyul ayında Maştağada yerləşən ruhi əsəb xəstəxanasında vəfat edib.

Xarici keçidlər
---------------

1. 
2. 
3. 
4.

İstinadlar
----------

1. ↑  Məşhur bəstəkarın ruhi dispanserdə ölən talesiz oğlu Taleh… – FOTOLAR[*ölü keçid*]
2. ↑  "Eyni ayda vəfat edən ana və oğlu — iki musiqi nəhəngi". 2019-05-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-27.
**Andrey Petroviç Zvyaqintsev** (*rus.* Андре́й Петро́вич Звя́гинцев) (doğum tarixi: 6 Fevral, 1964) Rus film rejissoru və aktyorudur. Daha çox 2003-cü ildə çəkdiyi "Qayıdış" (*The Return*) filmi ilə tanınır. Bu film Venesiya Film Festivalında Qızıl Ayı mükafatını qazanmışdır.

Həyatı
------

Zvyagintsev Novosibirskdə, Sibirdə doğulmuşdur. 1984-cü ildə 20 yaşında olarkən aktyorluq sahəsində təhsil aldığı Novosibirsk Dram Məktəbini bitirmişdir. 1986-cı ildən 1990-cı ilə qədər Moskvada, Rusiya Teatr Sənətləri Akademiyasında işləmişdir. 1992-ci ildən 2000-ci ilədək müxtəlif teatr və filmlərdə rol oynamışdır. 2000-ci ildə Ren Tv-də işləməyə başlamışdır. Üç seriyalı film olan *"Qara otaq"("Tha Black Room")*da rejissorluq etmişdir.
2003-cü ildə ilk filmi "Qayıdış"ı ("The Return") çəkir. İlk filmi olmasına baxmayaraq Qızıl Ayı mükafatı da daxil olmaqla bir neçə mükafat qazanır. Ikinci filmi "Sürgün"ün ("The Banishment") premyerası 2007-ci ilin Kann kinofestivalında keçirilmişdir. Eyni zamanda Qızıl Palma üçün mübarizə aparmışdır. 2008-ci ildə "Nyu-York, Səni Sevirəm"(*New York, I Love You*) filmi üçün qısametrajlı film çəkmişdir. Bu hissə kinoteatrlarda kəsilsə də, filmin DVD-sində vardır. Rejissorun son filmi *Elena*nın premyerası 2011-ci il Kann Film Festivalında, *Un Certain Regard* bölməsində göstərilərək edildi. Eyni zamanda Jüri xüsusi mükafatını qazandı.

Filmoqrafiya
------------

* *The Black Room* (2000) (Televiziya serialı)
* *The Return (2003 film)|The Return* (Qayıdış) (2003)
* ''The Banishment *(Sürgün) (2007)*
* *New York, I Love You* (2009) -
* *Elena (2011 film)|Elena* (2010)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #132426390 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2012-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-24.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2012-10-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-24.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2015-03-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-24.
5. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2015-10-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-24.

Xarici keçidlər
---------------

* Andrey Zvyaginsev — IMDb səhifəsi
* Qayıdış filmi - rus dilində Arxivləşdirilib 2016-03-09 at the Wayback Machine
Məzmun
------

Azərbaycan musiqisində yeddi əsas muğam vardır. Şur onların arasında əsas yerlərdən birini tutur. Şur xalq tərəfindən yüz illər əvvəl yaradılan Azərbaycan muğamıdır. Qəmgin, poetik və sadə melodiyalarını ilk olaraq çobanlar tütək sədaları altında oxuyardılar. XX əsrdə SSRİ xalq artisti, məşhur bəstəkar Fikrət Əmirov "Şur" və "Kürd ovşarı" simfonik muğamlarında xalqın bu gözəl yaradıcılıq nümunəsini yeni bir məna ilə səsləndirmişdir. Bəstəkarın bu əsərləri dünyanın ən gözəl orkestrlərində, Leopold Stakovski, Niyazi, Nikolay Anosov, Çarl Münş, German Abendrot, Xeşmet Sençeri kimi dirijorların idarəsi ilə səslənərək, Azərbaycan xalqının qədim melodiyalarını aləmə yaymışdır.

"Şur" improvizə xüsusiyyəti daşıdığı üçün televiziya filmində respublikanın ən yaxşı xanəndələri çıxış edir. Onlar qədim muğamın ən incə guşələrini dinləyicilərə çatdırmağa çalışırlar.

Festivallar və mükafatlar
-------------------------

1)1968-ci ildə Tbilisidə keçirilən "Prometey-68" kinofestivalı
* Film mövzunun orijinal həllinə görə xüsusi Diploma layiq görülmüşdür.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Arif Qazıyev
**Quruluşçu rejissor:** Arif Qazıyev
**Quruluşçu operator:** Rasim Ocaqov
**Quruluşçu rəssam:** Cəbrayıl Əzimov
**Səs rejissoru:** Tofiq Mirzəyev
**Rejissor assistenti:** Nurəddin Tağıyev
**Operator assistenti:** B.Zamçinski, Fazil Hadıyev
**Montaj üzrə assistent:** L.Sidorova
**Filmin direktoru:** P.Mejlumbekov
**Konsertmeyster:** Q.Bayramov
**Rəqs qrupu:** Z.Camalova, Q.Qurbanov, T.Əliyev, V.Əsədov, R.Əzizov
### Filmdə iştirak edənlər

Əhməd Bakıxanovun idarəsi ilə Xalq Çalğı Alətləri Ansamblı
Əbülfət Əliyev
Əlibaba Məmmədov
İslam Rzayev
Arif Babayev

İstinadlar
----------

1. ↑  *Mədəniyyət TV.* "Zəmanə. "Şur" televiziya filmi haqqında" (az.). Youtube.com. 10.07.2020. 2020-08-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-11.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Rayan Dal** (*ing.* Ryan Dahl) — Node.js və Deno iş mühitlərini yaratmağı ilə tanınan amerikalı proqram mühəndisi.

Həyatı
------

Dal San-Dieqoda doğulub və böyüyüb. Onun texnologiya ilə ilk təcrübələrindən biri anasının altı yaşında ikən aldığı Apple IIc ilə olmuşdur. Dal San-Dieqoda icma kollecində oxuyub. Ali təhsilini San-Dieqo Kaliforniya Universitetində riyaziyyat üzrə alıb. O, Roçester Universitetində riyaziyyat üzrə magistratura məktəbində oxuyub və burada bir neçə il ərzində "çox abstrakt və gözəl" hesab etdiyi cəbri topologiyanı öyrənib, lakin sonradan "real həyata o qədər də uyğun olmadığı üçün" ondan bezib.

Fəaliyyəti
----------

Dal məktəbi bitirdikdən sonra fəlsəfə doktoru dərəcəsi üçün oxumağa davam edib, lakin ömrünün qalan hissəsini riyaziyyata həsr etmək istəmədiyi üçün daha sonra imtina edib. Bunun əvəzinə o, Cənubi Amerikaya gedib və burada Ruby-də veb-proqramlar hazırlamağa başlayıb.

### Node.js

27 may 2009-cu ildə Dal öz layihəsini, Node.js iş mühitini buraxıb.

2012-ci ilin yanvarında, 2009-cu ildən bəri Node.js layihəsində işləyən Dal elan etdi ki, o, layihədən uzaqlaşacaq və layihənin idarəçiliyini NPM-in yaradıcısı və Joyent-in keçmiş əməkdaşı İsaak Şlüterə təhvil verəcək.

### Deno

2018-ci ildə Dal, V8 ilə yaradılmış JavaScript/TypeScript işləmə mühiti olan Deno-nu elan etdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  *McCarthy, Kevin.* "Node.js Interview: 4 Questions with Creator Ryan Dahl". Americaninno.com (ingilis). 2011-01-31. 2017-10-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-13.
2. ↑  *Harris, Amber.* "The Birth of Node: Where Did it Come From? Creator Ryan Dahl Shares the History - SiliconANGLE". Siliconangle.com (ingilis). 2013-04-01. 2017-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-13.
3. 1 2  *Okhotnikov, Andrey.* "Interview with Ryan Dahl, Creator of Node.js". LinkedIn. 2022-01-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-27.
4. 1 2  "A History of Node.js". BuiltInNode.com. 2016-11-17. 2019-05-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-20.
5. ↑  "One year with Node.js". Joyent.com. 2015-06-15. 2019-04-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-20.
6. ↑  *Krill, Paul.* "Ryan Dahl's Node.js regrets lead to Deno". InfoWorld (ingilis). 2018-06-21. 2018-09-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-09-10.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbarda əlaqəli media-fayllar

* tinyclouds.org — Rayan Dal rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | GitHub |
**Kira Naytli** (*ing.* Keira Knightley) — məşhur İngiltərə aktrisası.

Həyatı
------

Kira Naytli 1985-ci il mart ayının 26-da İngiltərənin Teddinqton şəhərində sənətçi ailəsində anadan olub. Onun anadan olması qəribə mərc əsasında baş verir. Belə ki, onun valideynləri - anası aktrisa Şerman Makdonald və atası aktyor Uill Naytli öz aralarında mərc qoşurlar. Şerman karyerasını yarımçıq qoyub, dramaturgiya ilə maraqlanır. Əgər o, özünün birinci əsərini təqdim etsə, onda ailədə ikinci uşaq anadan ola bilər. Şerman Makdonald mərcdə qalib gəlir və gələcək aktrisa Keira Knightley anadan olur. Kiranın özündən böyük Kaleb adlı bir qardaşı var. O, uşaqlıqdan aktrisa olacağına əmin idi. Bəlkə də artist ailəsində dünyaya göz açması onun bu arzusunu reallaşdırmağına kömək edir. Hələ üç yaşında olarkən valideynlərində olduğu kimi, onun da şəxsi agenti olmasını istəyir. Valideynləri dərslərini yaxşı oxuduğu zaman Kira Naytli üçün agent tutacaqlarına söz verirlər. Balaca Keira tərs, inadkar və istədiyinə nail olan uşaq olduğu üçün, dərslərini yaxşı oxuyur, baxmayaraq ki, şəxsin sözləri oxumaqda çətinlik çəkfiyi xəstəlikdən-disleksiyadan əziyyət çəkirdi. Lakin, Keira bütün səyi ilə çalışır. Məktəbdə fərqlənməyi sevir və bacardığı qədər digərlərindən seçilir. Məktəb tətillərində isə artistlik dərslərini öyrənir. Onun səyi layiqincə qiymətləndirilir və altı yaşında olanda artıq şəxsi agenti olur.

Yaradıcılığı
------------

Kira Naytli ilk dəfə olaraq yeddi yaşında "Royal Celebration" filmində kiçik qız rolunu canlandırır. On bir yaşında mini teleserial və teleşoularda çıxış edir. Oynadığı "Kənd işi", "Günahsız yalan", "Xəzinə axtaranlar", "Evə qayıdış" və digər filmləri Avropa kanallarında yayımlanmağa başlayır. Aktrisanın karyerasında uğur qazanmasına təsir edən amillərdən biri onun aktrisa Natali Portmanla bənzərsiz oxşarlığı olur. Məhz həmin oxşarlıq gənc aktrisa üçün böyük kino aləminə bilet rolunu oynayır.

Aktrisanın çəkildiyi ilk ciddi rolu ingiltərə serialı "Oliver Tvist" olur. 2002-ci ildə "Bekhem kimi oyna" filmi ekranlara çıxır. Film çəkilişlərinə xərclənən maddi vəsaitdən 20 dəfə çox gəlir əldə edir və aktrisaya unudulmaz şöhrət gətirir. Aktrisa 2002-ci ildə daxil olduğu məktəbdəki təhsilini yarımçıq qoyub, özünü bütünlükdə kinoya həsr edir. Kira Naytlinin həyatındakı dönüş nöqtəsi kimi "Karib dənizinin quldurları" filmindəki rolu sayılır. Conni Depp və Orlando Blum kimi məşhur aktyorlarla birlikdə çəkilmək ona ardı-arası kəsilməyən iş təklifləri gətirir. Müxtəlif obrazlar yaradır və özünün dediyi kimi onun ən yaxşı rolları hələ qabaqdadır.

Filmoqrafiya
------------

1. Karib dənizinin quldurları: Qara mirvarinin qarğışı (film, 2003) / Pirates of the Caribbean: The Curse of The Black Pearl
2. Gerçək sevgi (film, 2003) / Love Actually
3. Kral Artur (film, 2004) / King Arthur
4. Anna Karenina (film, 2012) / Anna Karenina

Mənbə
-----

* Kira Naytli: "Mən Britaniyanı Amerikaya dəyişmərəm!". //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 50-51.

1. ↑  .
2. ↑  .
3. ↑  Keira Knightley // Internet Broadway Database (ing.). 2000.
4. ↑  Keira Knightley // filmportal.de. 2005.
***Enamilər*** (vinilaminlər) – alkenilaminlər R2NCR=CR ümumi formuluya malikdirlər, burada amunoqrup ikiqat karbon-karbon əlaqəsinin yanında yerləşir. Enaminlər aldehid və ya ketonların ikili aminlərlə qarşılıqlı əlaqəsindən alinir.

"Enamin"1 sozü 2 hissədən ibarətdir: "En" şəkilçisi üzvi kimyada ikiqat rabitəni ifadə edir, "amin" isə üzvi birləşmələnin sinfinin adını göstərir.
Birli və ikili enaminlər enamin-imin tautomerizmlə xarakterizə olunur.

Alınması
--------

Enaminlər dayanıqsızdır və buna görə də kimyəvi cəhətdən faydalı olan hissələrdir ki, bu da kommersiyada mövcud olan başlanğıc reaktivlərindən asanlıqla istehsal oluna bilər. Enamin istehsalının ümumi yolu, ikincil aminləri olan bir α-hidrogen ehtiva edən keton (Stork, 1963) və ya aldehid (Mannich/Davidsen, 1936) turşusu ilə kataliz edilmiş nukleofilik reaksiyadır. Reaksiya verən aminin pKa -sı kifayət qədər yüksəkdirsə (məsələn, pKa 11.26 olan pirolidin), hər zaman turşu katalizinə ehtiyac yoxdur. Əgər reaksiyaya girən aminin pKa səviyyəsi aşağı olarsa, turşu katalizi həm əlavə, həm də susuzlaşdırma mərhələləri ilə lazımdır. (ümumi susuzlaşdırıcı maddələrə MgSO4 və Na2SO4 daxildir). Birincil aminlər, daha termodinamik cəhətdən daha stabil imin növlərinin üstünlük təşkil etməsi səbəbindən adətən enamin sintezi üçün istifadə edilmir. Metil ketonun öz-özünə kondensasiyası, reaksiya qarışığına TiCl4 əlavə etməklə (su çöpçü kimi çıxış etməklə) qarşısını almaq mümkün olan bir yan reaksiyadır. [11] [12] Bir karbinolamin ara maddəsi vasitəsilə bir enamin meydana gətirmək üçün ikincil aminlə reaksiya verən bir aldehidin nümunəsi aşağıda göstərilmişdi

Mənbə
-----

* Glossary of Class Names of Organic Compounds and Reactive Intermediates Based on Structure (IUPAC Recommendations 1995)
"İnsan və biosfer" (ingil. "The Man and the Biosphere" MAB)
-----------------------------------------------------------

Təbii sərvətləri idarə etmək problemi ilə əlaqədar aparılan fundamental tədqiqatların koordinasiyası üzrə dövlətarası proqram (MFB). Ümumittifaq bioloji proqramının davamı olaraq YUNESKO-nun Baş konfransının 16-cı sessiyasında qəbul olunmuşdur. 1984-cü ilə qədər bu proqramda 90-a qədər dövlət iştirak etmişdir. MAB-ın əsas vəzifəsi – dünyanın müxtəlif rayonlarında insanın biosferdə gedən proseslərə t əsirini öyrənmək üçün kompleks çoxillik tədqiqatlar aparmaq, həmçinin bu proseslərin dəyişilməsinin insanın özünə təsirini öyrənməkdir. Proqrama 14 layihə daxil edilmişdir. Bu layihələr yerin əsas biomlarına (meşə, tundra, savanna, çöl, səhra və s.), bütövlükdə ətraf mühitə insanın çoxtərəfli təsirinin (torpaqdan istifadə, mühəndis texniki işlər, energiyadan istifadə və s.) öyrənilməsinə həsr edilmişdir. Bu layihələr çərçivəsində 1000-ə yaxın «çöl» layihələri", o cümlədən meşə ekosistemlərinə havanın çirklənməsinin təsirinin öyrənilməsi, yeni suvarma sistemlərinin fəaliyyəti yerlərdə ətraf mühitin müxtəlif komponentlərinin dəyişilməsi üzərində müşahidə aparılması, resursların çoxtərəfli qiymətləndirilməsi ilə əlaqədar tədqiqatların yerinə yetirilməsi, müxtəlif dağ sistemlərində turizmin inkişafının təsirinin öyrənilməsi məsələləri işlənib hazırlanır. Biosfer qoruqlarının yaradılması da MAB-ın diqqət mərkəzindədir.

Xarici keçidlər
---------------

* Təbiət və insan Arxivləşdirilib 2017-07-06 at the Wayback Machine
* YUNESKO üzrə "İnsan və Biosfer" Azərbaycan Milli Komitəsinin əsərlərinin illik nəşri oxuculara təqdim olunmuşdur.
* Biosferin yaranması və inkişafı

Həmçinin bax
------------

* Biosfer

İstinadlar
----------

1. ↑   Məmmədov Q.Ş. Xəlilov M.Y. Ekoloqların məlumat kitabı. "Elm" nəşriyyatı. Bakı: 2003