recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Misirin yeni paytaxtı** — 13 mart 2015-ci ildə Misir İqtisadi İnkişaf Konferansında İnşaat naziri Mostafa Madbuli tərəfindən elan edilən irimiqyaslı layihədir.

Yeni şəhər Qahirənin şərqində və İkinci Böyük Qahirə şəhərətrafı yolunun çölündədir. Hələ ki, şəhərə ad verilməyib. Planlara görə şəhər Misirin inzibati və iqtisadi paytaxtı olacaq. Sahəsi 700 km2-dir. Şəhərdə 5 milyona qədər insanın yaşayacağı və əsas hökumət departamentlərinin və nazirliklərinin, həmçinin xarici səfirlikləri burda yerləşməsi planlaşdırılır.

Təklifə hal-hazırda Misir Hava qüvvələri tərəfindən istifadə edilən Vadi Al Candali aeroportunun ərazisində tikiləcək böyük əyləncə parkı və yeni beynəlxalq aeroport daxildir. 45 milyard ABŞ dolları xərci ilə parlamentin, prezident saraylarının, nazirliklərin və xarici səfirliklərin köçürülməsinin 2020-2022-ci illərdə tamamlanması planlaşdırılır. Proyekt üçün ümumi xərc və vaxt açıqlanmayıb.

Rəsmi açıqlamadan əvvəl danışan Misirin İnvestisiya naziri Əşrəf Salman yeni paytaxtın Misir xəzinəsindən istifadə etmədən "özəl sektör şirkəti tərəfindən inkişaf etdirilməsi, təfsilatı ilə planlanlaşdırılması və icra edilməsinin" mümkünlüyü barədə danışıb. Daha sonra ortaya çıxdı ki, BƏƏ biznesmeni Mohamed Alabbar tərəfindən idarə edilən *Capital City Partners* firması da bu planlara cəlb edilib.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Egypt to build new administrative and business capital". BBC News. 13 March 2015. 18 October 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 March 2015.
2. ↑  "Egypt plans new capital adjacent to Cairo". Al Jazeera. 14 March 2015. 1 August 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 March 2015.
3. 1 2  "Egyptian government reveals plans to build new capital city east of Cairo". ABC News. 14 March 2015. 2018-01-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-03-15.
4. ↑  "Wadi al Jandali Airport". 2015-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-03-15.
5. ↑  *Jennings, Gareth.* "US reaffirms Apache delivery to Egypt". Jane's Defence Weekly. 21 September 2014. 13 September 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 March 2015.
6. ↑  "Egypt announces plans for new capital city amid signals of renewed Gulf ties". Jerusalem Post. 1 March 2015. 4 July 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 March 2015.
**Avstriya pinçeri** — pinçerlərə aid olan it cinsi. Avstriya ərazisində yetişdirilmiş it cinsi. Əsasən çoban iti və anbarların sıçovullardan qorumasına xidmət etmişdir. Əvvəllər «Avstriya qısaayaq pinçeri» adlı cinsi sonradan Avstriya pinçeri ilə bir cinsə aid edilir.

Xarici görünüş
--------------

Digər çoban itləri kimi müxrəlif xüsusiyyətlərə sahibdir. Bununla belə onların əsas xüsusiyyəti təsərrefat işlərində istifadəsidir. Onlar it şouları üçün deyildir. Bu cinsə daxil olan itlər bir qayda olaraq müxtəlif rənglərdə olurlar. Bununla belə qarın, üz və quruğun sonuclarında ağ ləkələr olur.

Tarixi
------

Avstriya pinçeri bir cins olaraq 1928-ci ildə təstiqlənmişdir. Bu canlılar alman-avstriya pinçeri və yeli itlərin qarışmasından törəmişdir.

XIX əsrin sonlarından etibarən fermalarda onlara ehtiyac azalmağa başlaşası ilə saylarında kənkin eniş müşahidə edilmişdir. Bu itlər tədricən yoxa çıxmışlar. XX əsrin Emil Hauk bu yerli itlərin axtarışına çıxmışdır. 1843-cü ildə X. gom Meyer bu canlıları «batalıq» adlandırmışdır. O itləri Avstriya kəndində aşkarlamışdır. 1921-ci ildə bu cinsin yetişdirilməsinə başlamışdır. Üstəlik yeli digər itlərdən fərqi və öz xüsusiyyətlərini müəyyən etmişdir. Avstriya kinoloqlar klubu 1928-ci ildə «Österreichischer Kurzhaarpinscher» (Avstriya qısaayaq pinçer) cinsi olaraq təstiqləmişdir. Bu ad ona yerli qalın tüklü pinçerdən fərqləndirmək məqsədi ilə verilmişdir. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Avstriya pinçeri demək olarki tamamən yoxa çıxmışdır.

Sağlamlıq
---------

Onların sağlıqları barəsində məlumat olduqca azdır. Olduqca nadir hallarda xəstələnirlər.

### Temperament

Bu cinsə daxil olan fərdlər olduqca yaxşı ortaq olurlar. Üstəlik təbiət sevərdirlər. İtlərin standartlarına görə (FCI № 64) olduqca oynağan itdirlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  The Look Arxivləşdirilib 2007-10-13 at the Wayback Machine Austrian Pinscher Club l6e
2. ↑  "Breed Standard". 2003-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2003-10-12.
3. ↑  *Clark, Anne Rogers.* The International Encyclopedia of Dogs. Howell Book House. 1995. 98. ISBN 0-87605-624-9.
4. ↑  Situation Today from the Austrian Pinscher Club (Klub für österreichische Pinscher) in Austria Arxivləşdirilib 2007-10-13 at the Wayback Machine l6e
5. ↑  The History of the Geological Society of London, by Horace Bolingbroke Woodward, pg 79 Longmans, Green and Co publishers, New York, 1908  
**Note**: the *C. palustris* idea came from the early days of scientific thinking about animals, and is not and has never been an actual species. All dogs are *Canis familiaris*.
6. ↑  "Breed History". 2007-10-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-18.
7. ↑  "Österreichischer Pinscher, Arche Austria". 2011-05-31 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-05-18.
**Aleksandr Mixayloviç Nosov** (1924, Rusiya – 3 oktyabr 1943, Krasnodar diyarı) — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

Həyatı
------

Aleksandr Mixayloviç Nosov 1922-ci ildə Rusiya Federasiyasının Saratov vilayətinin Antarsk rayonunun Şerbinovka kəndində anadan olub. 1933-cü ildə ailəsi ilə birlikdə Bakı şəhərinə köçübdür. 1942-ci ildə könüllü orduya getmişdir. Qvardiyaçı kiçik serjant 56-cı ordunun 2-ci qvardiya atıcı divizyasının 15-ci qvardiya atıcı alayının bölmə komandiri olub. Şimali Osetiya Respublikasının İrafsk rayonunun Uikol qəsəbəsi uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmanlıq göstərib və 7 avqust 1943-cü ildə həlak olub. Adına Saratov vilayətində məktəb var.

Təltifləri
----------

Lenin ordeni, Qırmızı Ulduz ordeni ilə təltif edilib.

Müharibədə göstərdiyi şücaətlərə görə Aleksandr Mixayloviç Nosov 1943-cü il 25 oktyabr tarixində Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------

1. ↑  Носов Александр Михајлович // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. VII ҹилд: Мисир—Прадо. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1983. С. 297.

Ədəbiyyat
---------

* "Azərbaycan Respublikası Xatirə Kitabı", XI cild, M, N (Mu…-N.) hərfləri, Respublika Xatirə Kitabı redaksiyası, Bakı, 2011. 546-cı səhifə.
**Çal, oyna!** — Azərbaycan xalq mahnısı. Ermənilər keşiş Komitasın əsəri kimi təqdim edirlər. 1969-cu ildə Rəşid Behbudovun ifası ilə məşhurlaşmışdır.

Haqqında
--------

Xalq mahnılarının, məişət mahnıları qrupuna daxildir və öz növbəsində məişət mahnılarının lirik mahnılar növünə aiddir. Sözlərinin və musiqisinin yaranma tarixi haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Mahnı bəzən "Mehribanım, mehriban" kimi də adlandırılır. İlk dəfə 1965-ci ildə, Rafiq Babayev və Rəşid Behbudovun tərtibatı ilə "Qaya qrupu"nun ifasında efirdə səslənmişdir. 1969-cu ildə Rəşid Behbudovun ifası ilə məşhurlaşmışdır.. Mahnı ümumiyyətlə, Rast muğamı təməlindədir.

Sözləri
-------

Mahnının sözləri müxtəlif ifaçılar tərəfindən müxtəlif variantlarda ifa edilib:

Göy göllərdə üzər qazlar,
Laçın, ay, vurar, tükünü tozlar.
Dəstə-dəstə gəlir qızlar,
Gəlir, ey, sallana-sallana…
Nəqərat
Mehribanım, güloğlan,
Dur, oyna, çal, oyna!
Yaxşı oğlan, qəşəng qız, dur, oyna!
Gözəl oğlan, qəşəng qız, çal, oyna!
Dost bağında açılmış güllər,
Sarılıb gülə sarı bülbüllər, (Sarılmışdır gülə bülbül)
Qızlar düzmüş (sancmış) telinə güllər,
Gülürlər nazlana-nazlana. (Gəlir, ey, sallana-sallana.)
Dost bağında bitər alçalar,
Tez çiçəkləyər, yetər alçalar.
Toylarımızda belə qaydadır,
Oğlan oynar, qızlar əl çalar.
Qızlar oynar, oğlan əl çalar.
### Rəşid Behbudovun ifasında:

Dost bağında açılmış güllər,
Sarılıb gülə sarı bülbüllər,
Qızlar düzmüş telinə güllər,
Gülürlər nazlana-nazlana
Mehribanım, Mehriban,
Dur, oyna, çal, oyna!
Yaxşı oğlan, qəşəng qız, dur, oyna!
Gözəl oğlan, gözəl qız, çal, oyna!
Dost bağında bitər alçalar,
Ay çiçəkləyər, yetər alçalar.
Toylarımızda qayda belədir,
Oğlan oynar, qızlar əl çalar.
Qızlar oynar, oğlan əl çalar.
Mehribanım, Mehriban,
Dur, oyna, çal, oyna!
Yaxşı oğlan, qəşəng qız, dur, oyna!
Gözəl oğlan, gözəl qız, çal, oyna!

Xarici keçidlər
---------------


Vikimənbədə ***Çal, oyna! (xalq mahnısı)*** ilə əlaqəli məlumatlar var.

* Rəşid Behbudov — Çal, oyna! (Mehribanım, mehriban)
* Qaya qrupu — Çal, oyna!
* Dalğa qrupu, Əli Novruzi — Mahur təsnifi *(4:46-dan sonra)*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Rəşid Behbudov Fenomeni". 2013-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-25.
2. ↑  "Rəşid Behbudov Fenomeni (ardı)". 2013-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-25.
3. ↑  "Muğam həyatımızın hissəsi deyil, o, bizim özümüzdür". 2019-07-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-25.
**Frederik Rafael** (*ing.* Frederic Raphael) — ABŞ yazıçısı, ssenaristi və jurnalisti.

Həyatı
------

Frederik Rafael 14 avqust 1931-ci ildə Çikaqoda anadan olmuşdur. 1938-ci ildə o, valideynlərilə birlikdə İngiltərənin Putni şəhərinə köçmüşdür.

Rafael iki müstəqil məktəbdə təhsil almışdır. Bunlar Koptorn xüsusi hazırlıq məktəbi və Çarterhaus məktəbi idi. Sonradan o, Kembric Universitetinin Seint Con Kollecində də oxumuşdur.

Frederik Rafael 1965-ci ildə "Əzizim" filminə görə "Oskar" mükafatı qazanır. İki ildən sonra isə "İki nəfər yolda" filminin ssenarisinə görə bu mükafata namizəd olur.

Onun məqalələri və kitab resenziyaları qəzet və jurnal nömrələrində çıxırdı. Bunların sırasına "*Los Angeles Times*" və "*The Sunday Times*" da daxil idi. Onun iyirmidən çox romanı işıq üzü görmüşdür. Yarıavtobioqrafik "Bərq vuran mükafatlar" (1976) əsəri daha çox tanınmışdır.

Rafael eləcə də tarixi kitablar, esselər toplusu və tərcümələr nəşr etdirir. O, həm də Somerset Moem və Corc Bayronun bioqrafiyasını yazmışdır. 1964-cü ildə o, ədəbiyyat üzrə Kral Cəmiyyətinin üzvü seçilmişdir.

1999-cu ildə Rafael "Geniş açılmış gözlərlə" adlı xatirələrini nəşr etdirir. Burada o, Stenli Kubriklə "Geniş bağlanmış gözlərlə" filminin ssenarisi üzərində işləməkləri haqqında yazıb. Bu film Kubrikin kinoda son işi olmuşdu. Elə həmin ildə "*Penguin Books*" nəşriyyatı Artur Şnislerin "Arzu" əsərini yeni tərcümədə çap edir. "Geniş bağlanmış gözlərlə" filmi məhz bu əsər əsasında çəkilmişdi. Kitabın ön sözünü Frederik Rafael yazmışdır.

Şəxsi həyatı
------------

O, 17 yanvar 1955-ci ildə Silviya Betti Qlattla ailə qurmuşdur. Bu evlilikdən onların 3 övladı olmuşdur. Pol Simon kinoprodüser, Sara Nataşa (1960–2001) rəssam, Stefen Mettyu Coşua isə ssenaristdir.

Filmoqrafiya
------------

1. İki nəfər yolda (film, 1967) / Two for the Road
2. Geniş bağlanmış gözlərlə (film, 1999) / Eyes Wide Shut

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-07-15.
2. ↑  "Christiane Kubrick's Website". 2009-03-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-03-31.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · Internet Broadway Database · IMDb · Kinopoisk |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 90170180 · BNE: XX948421 · BNF: 12175788f · CiNii: DA03062434 · CONOR: 12304995 · GND: 12118241X · ISNI: 0000 0001 0879 5387 · LCCN: n80067275 · NDL: 00755166 · NKC: jn19990006831 · NLA: 35442328 · NLG: 89134 · NSK: 000005464 · NTA: 068325096 · NUKAT: n2002017530 · SUDOC: 030317185 · VIAF: 24643548 · WorldCat VIAF: 24643548 |

 |
**Loq idarəetməsi** — böyük həcmli kompüter loqlarını idarə etmək üçündür. Həmçinin başqa adla audit izlənilməsi, hadisə loqları və s kimi tanınır. Loq idarə edilməsi aşağıdakı konsepsiyaları əhatə edir:

* Loqların toplanması
* Mərkəzləşdirilmə
* Uzun müddətli saxlanma
* Loq dönməsi
* Loqların analizi
* Loqların axtarışı və hesabatının hazırlanması

Böyük həcmli loqları analiz edərkən aşağıdakı çətinlikərlə üzləşmək mümkündür:
Çox böyük həcmli loqlar (böyük şirkətlər üçün gün ərzində 100 GB-a qədər);
Loq formatındakı müxtəlifliklər;
Sənədləşdirilməmiş şəxsi loqlar (bu analiz prosesini əngəlləyir);
Müxtəlif loqlarda yanlışlıqların olması (icazəsiz zorla daxil olma);

Loq idarəetməsinin userləri özlərinin şəxsi loq-idarə etmə alətlərini yarada bilərlər. Loq idarə etməsi qarışıq bir proses olub müəssisələrin hər zaman səhlənkar yanaşdıqları bir sahədir. 
Loqa tərif verərkən bir sıra təkliflər irəli sürülüb. Loq saytların və ya hər hansı tətbiqi proqramların informasiya mübadiləsini və userlərin daxil olmasını göstərən bir prosesdir. Audit prosesində isə toplanmış məlumatlar saxlanılır, icazə sxemləri tərəfindən qorunur və həmişə istifadəçiyə funksional tələblə bağlıdır. Loq prosesi proqramların və saytların daha yaxşı fəaliyyət göstərməsi üçün texniki informasiyaları özündə cəmləyir. 
Rapor edilmiş buqların həqiqətənmi buq olduğunun yoxlanılmasında Analiz etmək və buqları aradan qaldırmaq üçün Proqramın hazırlanmasında yeni funksionallıqların test edilməsi hazır vəziyyətə gətirmənin prosesləri

Həyat dövrünün istifadəsi
-------------------------

Hər hansi bir idarə Loq idarə edilməsi alətini hazırlayərkən aşağıdakı səviyyələrdən istifadə edə bilər

1. İlkin səviyyədə müəssisə bir neçə loq analizlərindən istifadə edərək loqları analiz edir və təhlükəsizlik baxımından araşdırır. Məqsəd müəsisəyə ola biləcək mümkün hücumların nümunəsi aşkarlamaqdır
2. Müəssisələr loqlardan istifadə edərək bütün gizli datalara nəzarət edir və təhlükəsizlik baxımından gizli olan hər bir datalara olan girişi aşkarlaya bilirlər
3. Yetkinliyin sonrakı mərhələsində, loq analitik enterprise səviyyəsində systemin performansını və mümkünlüyünü izləyə bilir – xüsusi ilə informasiyanın-varlığını yoxlayır.
4. Müəssisələr yaxşı nəticə almaq üçün çoxlu biznes tətbiqlərinin loqlarını enterprise loq idarə etməsinə inteqrasiya edirlər.
5. Müəssisələr fiziki girşi və məntiqi girişi vahid formada birləşdirirlər

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət" (PDF). 2015-02-26 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2016-05-21.
2. ↑  "Top 5 Log Mistakes - Second Edition". Docstoc.com. 8 August 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 August 2015.
Lomacı darvazasının marşrutu.
Ledra Küçəsi
Ledra Street
**Lokmacı qapısı və ya Lokmacı Sərhəd Qapısı**(*yun.* οδός Λήδρας, *türk.* Lokmacı Kapısı) — Kipr adasını iki hissəyə ayıran və BMT tərəfindən nəzarət olunan "yaşıl zona"da yerləşən Lokmaçı (Ledra) nəzarət-buraxılış məntəqəsi.

Lokmaçı sərhəd qapısının açılması barədə qərar yunan Kiprinin prezidenti Dimitris Xristofias və türk tərəfinin prezidenti Mehmet Əli Tələtin 21 martda keçirilən görüşündə qəbul olunub.

Kipr adasını ikiyə bölən təxminən uzunluğu 180 kilometr olan Yaşıl Xətt üzərindəki beş ayrı gömrük qapısından biridir. Kıbrıs Respublikasında ictimai qarşıdurmaların yaşandığı 1963–1964 hadisələri zamanı bağlanılan keçid, 3 aprel 2008 tarixində yenidən açıldı

Adanın yunan və türk icmaları arasında 1963-cü ildə başlanan hərbi münaqişə nəticəsində bağlı qalan keçidin açılışına hər 2 tərəfdən rəsmilər qatılıb. Kipr adasında tarixi hadisə baş verib. Adanın yunan və türk icmaları arasında 1963-cü ildə başlanan hərbi münaqişə nəticəsində 45 ildir bağlı qalan Lokmaçı qapısı gediş-gəliş üçün açıq elan olunub.

Yunanların Nikosiya, türklərin isə Lefkoşa adlandırdığı şəhərin mərkəzindəki keçidin açılışına hər 2 tərəfdən rəsmilər qatılıb. Rəsmi açılış zamanı Lefkoşa türk bələdiyyəsiylə Nikosiya yunan bələdiyyəsinin rəhbərləri əvvəlcə türk tərəfinə, sonra isə yunan tərəfinə keçməklə gediş-gəlişin əsasını qoyublar.

Bundan sonra adi vətəndaşlar da sərhəddən qarşı tərəflərə keçiblər. Türk bələdiyyəsi mərasim zamanı iştirakçılara şirniyyat paylayıb və xalq çalğı alətləri ilə şənlik təşkil edib. Açılışa Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin rəhbəri Mehmet Əli Tələtin BMT və Avropa Birliyi ilə üzrə xüsusi nümayəndəsi özdil Nami və Kipr yunan respublikasının dövlət müşaviri Yorqo Yakov, BMT-nin Kipr məsələsi üzrə nümayəndəsi də qatılıb.

Xarici keçidlər
---------------

* Lokmaçı qapısı açıldı [*ölü keçid*]
*

Mənbələr
--------

1. ↑  Lokmacı’da barış gitti geldi Arxivləşdirilib 2014-09-17 at the Wayback Machine (Türk dilində)
2. ↑  APA [*ölü keçid*]
3. ↑  Lokmacı Kapısı açıldı erişimtarihi Arxivləşdirilib 2012-03-11 at the Wayback Machine (Türk dilində)
4. ↑  "Kiprdə 45 il bağlı qalan Lokmaçı qapısı gediş-gəliş üçün açılıb". 2011-04-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-05-01.
5. ↑  Türklər və yunanlar dil tapır [*ölü keçid*]

Vikianbarda ***Lokmacı qapısı*** ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Misost Kamberdiyev** (oset. Хъамбердиаты Бимболаты фырт Мысост; 10 (23) iyun 1909, Kardjin[d], Şimali Osetiya Muxtar Vilayəti[d] – 5 dekabr 1931) — Osetin şairi.

Bioqrafiyası
------------

Az torpaq kasıbı olan bir kəndlinin oğlu. Məktəbi bitirdikdən sonra Vladiqafqaz, Mozdok, Ardonda oxumuşdur.

1930-cu ildə Moskvadakı fəhlə sənət fakültəsinin ədəbi şöbəsini bitirir. Vətəninə qayıtdıqdan sonra redaktorluq və ədəbi işə başlayır.

1931-ci ildə 22 yaşında ağciyər vərəmindən dünyasını dəyişir.

Vladiqafqazda Osetiya kilsəsinin yanında dəfn edilir. Osetiya ədəbiyyatının banisi Kosta Xetaqurovun, Vladiqafqazın uzun müddət bələdiyyə başçısı olan Qappo Bayevin və Osetiyanın digər nəcib insanlarının yanında dəfn edilmişdir.

Yaradılıcılığı
--------------

Uşaqlıqdan şeir yazmağa başlayır. İlk əsərlərini 1926-cı ildə çapa çıxır.

Moskvada təhsil aldığı illər Misost Kamberdiyein poetik fəaliyyətində ən məhsuldar illər olur. Bu dövrdə bir çoxu Moskva gənclik jurnallarında nəşr olunan ən yaxşı əsərlərinin çoxunu yazır.

Osetiya poeziyasına Vladimir Mayakovskinin əsərlərinə xas olan semantik fasilələrlə yeni bir ritm təqdim edir. Onu haqlı olaraq ən romantik Osetiya şairlərindən biri adlandırırlar.

Gənc şairin şeirləri məzmun yeniliyi, həqiqi səmimiyyəti və bədii kamilliyi ilə seçilirdi. O dövrün bir neçə osetin şairi Kamberdiyev kimi xalq sevgisi ilə qarşılanırdı.

Kamberdiyev dini xurafat və xurafatlara qarşı mübarizə mövzusuna bir çox şeir həsr etmişdir.

Köhnə adət və nizamları əvəz edən yeni bir əxlaq iddiası, şairin bir çox şeirlərinin ideoloji və estetik məzmununu təşkil edir. Kamberdiyevin vətənpərvərlik mövzusunda olan əsərlərində vətənin taleyi haqqında dərin düşüncələr vardır.

1947-ci ildə Şimali Osetiya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Dövlət Nəşriyyatı "Sevinc" (oset. «Цин») adlı toplusunu nəşr edir. 1965-ci ildə şairin "Şeirlər və poemalar" toplusu Moskvada rus dilinə tərcümə olunaraq nəşr olunur.

Şair Yaroslav Smelyakov onu "inqilabın komsomol igidi" adlandırmışdır.

Mənbə
-----

* Статья в Краткой литературной энциклопедии
* "Камбердиев Мисост". ÆMDZÆVGÆ.
* Двадцать два

İstinadlar
----------

1. ↑  "Камбердиев, Мисост Бимболатович". 2021-10-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-21.
2. ↑  "Misost Kamberdiyev". 2021-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-21.
**Aleksandr Alekseyeviç Sokolov** (*rus.* Александр Алексеевич Соколов; 1840, Rusiya imperiyası – 31 iyul (13 avqust) 1913, Rusiya imperiyası) — Rusiya jurnalisti, dramaturq və romançı.

Həyatı
------

Sankt-Peterburq Teatr Məktəbində oxumuş və aktyor kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1854-cü ildə "Rus xalqının fədakarlığı" dramını nəşr etdi və 1850-ci illərin sonlarından etibarən teatr haqqında məqalələr və qısa hekayələr dərc etməyə ("Mənim kim olduğumu soruşma" və "Teatr nihilisti" təxəllüsləri altında) başladı. 1867-ci ildə o, "Teatr bataqlığı" (dörd dəfə nəşr olundu və alman dilinə tərcümə edildi) romanını nəşr etdi, ardınca da "Şəfqət bacısı", "Qansız qətl", "Ozeryalı ata Aleksey", "Ataman Styopka Razinin çay ayağında olan sərbəst adamı", "Böyük Pyotrun xaç oğulluğu", "Çar Baba", "Fərəhləndirici kənd", "Ağ general" (fransız dilinə tərcümə edilmişdir) və s. cəmi 50-dən çox idi. Romanlarla yanaşı, 760 qısa hekayə və povest, 9 dram, 5 komediya və 17 kiçik dramatik əsər və "Nekrylov" təxəllüsü ilə 500-ə qədər nağıl yazmışdır.

1868-ci ildə demək olar ki, abunəçisi olmayan "Peterburqski listok" qəzetinə rəhbərlik etdi və tirajını 10 min nüsxəyə qədər artırdı. 1880-ci illərdə "Peterburqskaya qazeta"da" işə düzəldi, burada hər gün müxtəlif təxəllüslər altında yumoristik qeydlər və şeirlər yerləşdirirdi. Həmçinin, "Suflyor" adlı qəzeti nəşr və redaktə edirdi.

31 iyul (13 avqust) 1913-cü ildə krupoz pnevmoniyası zamanı ağ ciyər şişindən vəfat etdi. Mitrofaniyevskoye qəbirstanlığında dəfn olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Метрическая книга Симеоновской церкви на Моховой (ЦГИА СПб. — Ф. 19. — Оп. 127. — Д. 2818)". 2016-09-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-08-21.
**Mustafayev Dilsuz Murtaza oğlu** (1 mart 1945, Buruc, Tərtər rayonu) - şair, tərcüməçi, 1985-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü.

Həyatı
------

Dilsuz 1945-ci il martın 1-də Tərtər rayonunun Buruc kəndində anadan olmuşdur. Burada səkkizillik məktəbin ikinci sinfini bitirdikdən sonra ailəliklə Tərtər rayon mərkəzinə köçdüklərindən orta təhsilini orada, 1 saylı məktəbdə başa vurmuşdur (1961). Sonra Azərbaycan Dövlət Politexnik İnstitutunun avtomatika fakültəsində təhsil almışdır (1962-1968).

Əmək fəaliyyətinə Bakı yaxınlığında olan Əmircan qəsəbəsindəki sənaye müəssisəsində layihəçi-mühəndis kimi başlamışdır (1968-1970). Azərbaycan Radio və Televiziya Şirkətində səs operatoru (1970-1973), ədəbi-dram baş redaksiyasının incəsənət və radio teatrı şöbəsində redaktor (1973-1979), "Azərbaycan" jurnalı redaksiyasında ədəbi işçi, publisistika şöbəsinin müdiri (1979-1992), sonra "Axtarış" qəzetində ədəbi işçi (1992), "Kəndin səsi" qəzetinin redaktor müavini vəzifəsində çalışmışdır (1992-1993). Hazırda Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetində məsul işçidir (1993-cü ildən). Bədii yaradıcılığa 70-ci illərdən başlamışdır. Onun şerləri, publisist yazıları "Azərbaycan", "Ulduz" jurnallarında və qəzetlərdə müntəzəm çap edilir. Şerləri xarici ölkə xalqlarının dillərinə tərcümə olunmuşdur. Yaradıcılığında bədii tərcüməyə xüsusi yer verir.

Əsərləri
--------

* Ağ atlı oğlanın nağılı. Bakı: Yazıçı, 1981, 67 səh.

Filmoqrafiya
------------

* Günaydın, mələyim! (film, 2008)

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | VIAF: 68303907 · WorldCat VIAF: 68303907 |
**İnqalin Atom Elektrik Stansiyası**(lit. Ignalinos atominė elektrinėIgnalinos atominė elektrinė) —  26 il (1983–2009) fəaliyyət göstərmiş Litvanın Şimal-şərqində yerləşən və artıq fəaliyyətini dayandırmış AES-dir.

İstismar dövrü ərzində stansiyada 307.9 mlrd kVt saat elektrik enerjisi istehsal edilmişdir. Stansiya Drukşay gölünün yaxınlığında yerləşir. Bu ərazi İnqalin inzibati rayonuna daxil olduğundan stansiya da eyni adı daşıyır.

Texniki təsviri
---------------

İnqalin AES-də istilik neytronu ilə çalışan kanal tipli РБМК-1500 atom reaktorları quraşdırılmışdır.

İnqalin AES-in bir blokunun islitik gücü 4800 MVt, elektrik gücü isə 1500 MVt-dır. Çernobıl qəzasından sonra stansiyanın istilik gücü 4200 MVt-a endirilmişdir. birinci blok 1984-2004-cü illərdə, ikinci blok isə 1987-2009-cu illərdə fəaliyyət göstərmişdir. 2009-cu il 31 dekabr tarixində stansiyanın fəaliyyəti dayandırılmışdır.

Bütün РБМК tipli reaktorlar təchiz edilmiş stansiyalar kimi İnqalin AES də birkonturlu istilik sxeminə malikdir: qapalı dövrə üzrə sirkulyasiya edən və reaktora daxil olan yüngül suyun qaynaması nəticəsində, 6.5 MPa təzyiqli suya doymuş burax əmələ gəlir və turbinə ötürülür.

Stansiyanın ilk növbəsi 2 enerji blokunu əhatə edir.

Bir reaktorlu bloka 750 MVt gücü olan iki turbin quraşdırılır. Hər enerji blokunda nüvə yanacağının daşınması üçün sahə və idarəetmə pultu nəzərdə tutulmuşdur. Maşın zalı, qaztəmizləmə sahəsi və suyun hazırlanması sistemi bütün enerji bloklarının ümumi istifadəsindədir. İstismar müddəti ərzində stansiya Litvanın enerjiyə olan tələbatının 70%-ni ödəyirdi.

İstinadlar
----------
**Yenisey FK** (*rus.* ФК Енисей) — Rusiyanın Krasnoyarsk şəhərini təmsil edən və Rusiya Premyer Liqasında çıxış edən Peşəkar futbol klubu .

Tarixi
------

Klub, 1937-ci ildə *Lokomotiv Krasnoyarsk* adı ilə quruldu və Sovet liqasında D Liqasında ilk mövsümünü keçirdi. 1957-ci ildə klub yenidən qurulmuş və B sinfinin Uzaq Şərq bölgəsinə daxil olmuşdur. 1968-ci ildə *Lokomotiv Rassvet*, 1970-ci ildə isə "*Avtomobilist*" adlandırılmışdır. 1991-ci ildə *Avtomabilsk* adını dəyişdirildi və Metallurg-Yenisey adı altında Metallurg oldu. 2011-ci ildə klub *Yenisey* olaraq adlandırıldı. Klub Krasnoyarsk şəhərindən axan *Yenisey çayı*nın adı ilə Yenisey adlandırıldı .

Yenisey 2018-ci ilə qədər Sovet Top Liqasında və ya Rusiya Premyer Liqasında oynamamışdı. Sovet Liqasında ən yaxşı nəticəsi 1959-cu ildə B sinifinin 7-ci qrupunda 2-ci, Rusiyanın tarixində ən yaxşı nəticə isə 3-cü mövqe idi. 2016–17 və 2017-18-ci illərdə Rusiya Milli Futbol Liqasında. Sovet İttifaqının sona çatmasından bu yana klub ikinci dəfə 5 dəfə, ən yaxın zamanda, 2006-cı ildə düşüb. 2015–16 mövsümündə yenisey FNL-də 16-cı yeri tutub, - Rusiya Professional Futbol Liqası zona zəfəri, FC Smena Komsomolsk-na-Amure, maliyyələşmə çatışmazlığı səbəbiylə təşviq etməkdən imtina etdi və Yenisey FNL-də qaldı. 2016–17 mövsümünün sonunda Yenisey, Rusiya Premyer Liqasının promo play-offlarına çatdı, amma Fənərbaxçada "Arsenal Tula" ya qol vurdu (2-1, evdə 0-1) və FNL'de qaldı. Önümüzdəki 2017–18 mövsümünün bir hissəsini doğrudan doğruya yüksəltmə nöqtəsində keçirməsinə baxmayaraq, Yenisey mövsüm sonuna qədər 3-cü mövqeyə düşdü və yenə də play-off-larda oynamağa başladı. Təqdimat play-offlarında ümumi olaraq Anji Makhachkala 6-4 məğlub etmişlər və 2018–19 mövsümündə Rusiya Premyer Liqasında komandanın tarixində ilk dəfə qalib gəlmişlər.
**Kalininqrad yarımadası** və ya **Sambi yarımadası** (*alm.* Samland‎) — Şərqi Avropada, Kalininqrad vilayəti ərazisinddə yerləşən yarımada.

Coğrafiya
---------

Kalininqrad yarımadasının xəritəsi
Baltik dənizinin cənub-şərq sahillərində, şirinsulu Kalininqrad körfəzini Primorski buxtasıpndan ayırır. Yarımadanın şimalında Taran burnu yerləşir. Burunda Taran mayakı və hərbi hissə yerləşir. Yarımada ərazisindən çoxlu çay axır. Kalininqrad körfəzinə Preqolya, Primorski körfəzinə isə Nelma çayı töplülür. Digər yarımadalar: Aleyka, İnstruç, Deyma, Anqrapa, Neman.
Yarımadanın relyefi əsasən düzəndir. Elədə hündür olmayan yüksəkliklər yarımadanımn cənub və cənub-şərqində yerləşir. Ən hündür nöqtəsi Qaltqarben dağıdır (110 m). Meşələr az bir sahəni tuutur. Şimal və qərb hissələri sıldırımlıdır. Kurş dili yarımadanın şimal hissəsindən başlayır. Cənubundan isə Baltik dili keçir. Sahil çimərliklərində seyrək meşələr vardır

Şelf zomnası hamardır. Dərinlik tədricən 20 metrə qədər düşür.

Müasir dövr
-----------

Yarımadada yol sis\temi yaxşı inkişaf etmişdir. Burada Kalininqrad, Svetloqorsk, Zelenoqrandsk və Pionerski ysaşayış məntəqələri vardır.

Ədəbiyyat
---------

* *Кучерявый П. П. Фёдоров Г. М.* География Калининградской области. — Калининград: Калининградское книжное издательство, 1989. С. 33 — 35.

İstinadlar
----------

1. ↑  Балтийск // Энциклопедия туризма Кирилла и Мефодия. 2008.
**Dimdikvari evkalipt** (*lat.* Eucalyptus camaldulensis) — mərsinkimilər fəsiləsinin evkalipt cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Təbii halda Avstraliyada bitir. Aralıq dənizyanı ölkələrdə, tropik, subtropik və cənub-mülayim rayonlarda yayılmışdır.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 70 m-ə çatan iri gövdəli, həmişəyaşıl ağacdır. Vətənində hündürlüyü 100 m-ə qədər olur. Budaqları uzunsov, qabığı hamar, narıncı və ya çəhrayı-ağ, pulcuqları çatlayan, töküləndir. Cavan yarpaqları üzbəüz, göyümtül, ürəkvari, yumru və ya ellipsvari, uzunluğu 6-9 sm və eni 2,5-4 sm, oturaq və ya qısa saplaqlarda yerləşir. Orta yarpaqlar növbəli düzülüşlü, ellipsvari və ya uzunsov, yaşıl və ya göyümtül hissəlidir. İri yarpaqları növbəli düzülüşlü, ensiz və ya enli-neştərvari, saplaqlı, uzunluğu 12-22 sm, eni 8–15 mm, nazik, yaşıl, əsas damarlanması aydın görünür. Çiçəkləri 5-10 ədəd olmaqla çətirvari çıçək qrupunda, qoltuqda, üç rəngli, uzunluğu 3–8 mm olan ayaqcıqlarda yerləşir. Çiçək yatağının borucuğu uzanmış və ya təxminən qabşəkilli; tozluqları uzunsov və ya yumru, məsamələrlə açılır, şarşəkilli, iri vəziciklidir. İyun-avqust aylarında çiçəkləyir. Meyvələri təxminən oturaq, şarşəkilli və ya zəngvari, bəzən yumurtavari-kəsik, uzunluğu 7–8 mm, diametri 5–6 mm-dir.

Ekologiyası
-----------

Təbiətdə subalp zolağında, ağır, nəmişli, bəzən müvəqqəti bataqlaşmış torpaqlarda bitir, soyuğa qismən davamlı növdür.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Qafqazda və Cənubi Qafqazın qərbində, Zaqatala, Lənkəran, Astara və digər subtropik zonalarda, eləcə də Bakıda yaşıllaşdırmada geniş istifadə edilir.

İstifadəsi
----------

Tək və qrup əkinlərində istifadəsi məqsədyönlüdür, tərkibində efir yağı vardır.

Ədəbiyyat
---------

* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q162822
* Wikispecies: Eucalyptus camaldulensis
* APDB: 16466
* APNI: 94050
* Calflora: 3531
* Cal-IPC: eucalyptus-camaldulensis
* Ecocrop: 1017
* eFloraSA: Eucalyptus\_camaldulensis
* EoL: 301398
* EPPO: EUCCM
* EUNIS: 175985
* FloraBase: 5580
* FoAO2: Eucalyptus camaldulensis
* FoC: 200014774
* FoIO: EUCCAM
* GBIF: 3176197
* GRIN: 15867
* iNaturalist: 64128
* IPA: 13214
* IPNI: 592777-1
* IRMNG: 10583009
* ISC: 22596
* ITIS: 502465
* IUCN: 61909812
* NCBI: 34316
* NSWFlora: Eucalyptus~camaldulensis
* NTFlora: 3791
* NZOR: 58c8a790-11ce-4af2-8a16-7f3b780255f8
* Plant List: kew-72616
* PLANTS: EUCA2
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:592777-1
* SANBI: 2950-1
* Tropicos: 22101716
* VicFlora: b81ef7c6-89a0-45d7-9b2b-cebb16c7033a
* WCSP: 72616
* WoI: 1072
* WFO: wfo-0000954597

 |
**Meymunə binti əl-Haris** (*ərəb.* **ميمونه بنت الحارث**‎; təq. 592, Məkkə – yanvar 672, Məkkə və ya Əməvilər xilafəti) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri, möminlərin anası.

Bioqrafiyası
------------

O, Məkkədəki Bəni Hilal qəbiləsindən olmuşdur. Anasının adı Hind bint Avfdır. Meymunə binti əl-Haris Məhəmməd peyğəmbərin əmisi Abbas ibn Əbdülmüttəlibin həyat yoldaşı Umm əl-Fədlin bacısı olmuşdur. Doğulanda onun adı Barra olur, lakin Məhəmməd peyğəmbər onun adını Meymunə qoyur. Bütpərəstlik dövründə o, Məsud ibn Amrla evlənir, lakin sonra onu boşayır. Meymunə binti əl-Haris Əbu Ruxum ibn Əbdül-Uzzu ilə evlənmişdir. Bir müddət sonra o, dul qalır.

Məhəmməd peyğəmbər 628-ci ildə müsəlmanların ilk kiçik həcc ziyarəti (ümrə) zamanı Abbas ibn Əbdülmüttəlibin məsləhəti ilə onunla evlənir. O, onun son həyat yoldaşı idi, bundan sonra heç kimlə evlənməmişdir. Meymunə fəzilətli və dindar bir qadın olmuşdur. Onun nəql etdiyi 70-ə yaxın hədis məlumdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Али-заде А.* Маймуна бинт Харис (rus.). // *Исламский энциклопедический словарь* Москва: Ансар, 2007. ISBN 978-5-98443-025-8
2. ↑  "Ehli Sünnet Büyükleri". 2013-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-14.
3. ↑  "Prof.Dr.Mehmet SOYSALDI" (PDF). 2013-09-21 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-14.
**Məmməd bəy İbrahim bəy oğlu Abaşidze** (*gürc.* მემედ იბრაჰიმის ძე აბაშიძე; 18 yanvar 1873, Batumi, Trabzon vilayəti, Osmanlı imperiyası – 1937) — gürcü ictimai xadimi, yazıçı, publisist. Stalin repressiyalarının qurbanı.

Sancaq bəy Abaşidze nəslindəndir. Orta təhsilini gürcülər arasında Savadlılığın Təbliği Cəmiyətinin Batumi filiyalında almışdır. Atasının rəhbərliyi altında ərəb, fars və türk dilərini mənimsəmişdir. 20-ci əsrin əvvəllərində ortaya çıxan Gürcüstan mətbuatında sistemli şəkildə publisistik məqalələr və məktubları dərc etdirdi. Müsəlman gürcülərin milli mənlik şüurunun yüksəldilməsi və Gürcüstanın birliyi üçün fəal şəkildə mübarizə apardı, bir neçə dəfə həbs olundu və sürgün edildi. 1917-ci ildə Batumiyə qayıtdı. Gürcüstan Müsəlman Xeyriyyə Cəmiyyətinə rəhbərlik etmişdir. 1918-ci ildə etiraz olaraq Acarıstana girən türklərlə qarşı çıxdı, buna görə həbs olundu və Trabzon həbsxanasına salındı. Həbsxanadan qaçıb Tbilisiyə gəldi və Müsəlman Gürcüstanın Azadlıq Komitəsi nə rəhbərlik etdi. 1919‒1921-ci illərdə "Müsəlman Gürcüstanı" qəzetinin redaktoru olub. Acarıstanda Sovet hakimiyyətinin qurulması uğurunda mübarizədə iştirak etmişdir. Acarıstan İnqilab Komitəsinin üzvü idi və müxtəlif məsul vəzifələr tuturdu. Ömər Xəyyam və Namiq Kamalın əsərlərini gürcü dilinə tərcümə edib. Bir neçə hekeyənin müəllifidir. Tbilisidə onun adını daşıyan küçə var.

Ədəbiyyat
---------

* გერსამია ს. მემედ აბაშიძე. ბიოგრაფიული ნარკვევი, ბათ. 1960
* 

* Gürcüstan Sovet Ensiklopediyası, I cild, səh. 20-21, Tbilisi, 1975

Xarici keçidlər
---------------

* მემედ აბაშიძე
**Məmməd Əfəndiyev** — professor, APİ Riyaziyyat və təbiət elmləri fakültəsinin dekanı (1934-1936), ADU Riyazi analiz kafedrasının müdiri (1935-1965), Azərbaycanın görkəmli maarifçisi Rəşid bəy Əfəndiyevin oğludur.

Həyatı
------

Məmməd Rəşid oğlu Əfəndiyev 5 oktyabr 1887-ci ildə Şəkidə anadan olmuşdur. 1908-ci ildə Peterburq Universitetinin Fizika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuş və oranı bitirdikdən sonra bir müddət Tbilisi şəhərində müəllim işləmiş, sonra Şəki şəhərindəki gimnaziyada müəllim və direktor vəzifəsində çalısınışdır.1920-ci ildə Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra o, Bakı şəhərində riyaziyyat üzrə ali pedaqoji kursların təşkilatçısı olub. 1930-cu ildə Lenin adına APİ-də riyaziyyat kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdı.

M.Əfəndiyev APİ-də Riyaziyyat və təbiyyat elmləri fakültəsinin dekanı (1934-1936), ADU-da Riyazi analiz kafedrasının müdiri (1935-1965), professor dərəcəsinə layiq görülmüşdür. Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyin fondlarında şəxsi əşyaları, fotoşəkilləri, tarixi sənədləri mühafizə edilir.
1943-cü ildə Əməkdar elm xadimi fəxri adına layiq görülmüş, 1945-ci ildə professor elmi adı almışdır. Riyazi ifadələrin Yaxın Şərqdə yayılmış yazılış formaları əvəzinə latınca yazılışını ilk dəfə Əfəndiyev işlətmişdir. O, ilk dəfə riyazi analiz, analitik həndəsə və riyaziyyatın tədrisi metodikası fənlərindən Azərbaycan dilində mühazirələr oxumuşdur.

Riyazi ifadələrin Yaxın Şərqdə yayılmış yazılış formaları əvəzinə latınca yazılışını Azərbaycanda ilk dəfə Əfəndiyev işlətmişdir. Əfəndiyev "Cəbrə aid proqram və tapşırıq ", "Adi deferensial tənliklər" (1950) və.s. əsərlərin müəllifidir. 
Sovet hakimiyyəti illərində Lenin ordeni və iki Qırmızı əmək Bayrağı ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Əfəndiyev Məmməd Rəşid oğlu 1 iyun 1977-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

Bakıda adına küçə vardır.

Mükafatları
-----------

* SSRİ "Lenin" ordeni
* SSRİ "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni
* SSRİ "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni

Əsərləri
--------

* "Cəbrə aid proqram və tapşırıq",
* "Matematik analizdən kontrol tapşırıqlar", 1935
* "Adi diferensial tənliklər", 1950

Xarici keçidlər
---------------

* Məmməd Rəşid oğlu Əfəndiyev Arxivləşdirilib 2014-07-03 at the Wayback Machine


1. ↑  Əsədova Nüşabə. Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyində qorunan eksponatlar Rəşid bəy İsmayıl oğlu Əfəndizadə və Məmməd bəy Əfəndiyevin həyat və yaradıcılığının öyrənilməsində mənbə kimi. Bakı,səh,50."Azərbaycan tarixinin öyrənilməsində muzeylərin rolu" IV Respublika elmi konfransının materialları
**Hornblend** — monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: hər yerdə rast gələn.

Növ müxtəliflikləri
-------------------

Mineraləmələgətirən komponentlərin miqdarının dəyişkənliyindən asılı olaraq çoxsaylı növ müxtəliflikləri vardır.

Xassələri
---------

Rəng – açıq-yaşıldan tünd-yaşıla- və qarayadək; Mineralın cizgisinin rəngi – müxtəlif çalarlı yaşıl; Parıltı – şüşə, ipəyi (asbestdə); Şəffaflıq – qeyri-şəffaf, yarımşəffaf; Sıxlıq – 2,91-3,4; Sərtlik – 5,5-6; Kövrəkdir; Ayrılma – {110} üzrə 56° bucaq altında mükəmməl; Sınıqlar – pilləli-qeyri-hamar; asbestəoxşar əmələgəlmələrdə – tikanlıyadək; Morfologiya – kristallar: prizmatik, sütunvari, bəzən izometrik; İkiləşmə: {100} üzrə; sadə və polisintetik; Mineral aqreqatları: dənəvər, çubuq- və yelpikvari, şüalı, lifli, naziklifli kütlələr, avqit yaxud diopsid üzrə uralit adlanan psevdomorfozalar.

Mənşəyi və yayılması
--------------------

Maqmatik hornblend intruziv süxurlarda – siyenit, diorit, qranodioritlərdə geniş yayılmışdır. Peqmatitlərdə də qeyd edilir. Mineralın bazaltik hornblend adlanan növ müxtəlifliyi əsasən effuziv süxurların tərkibində iştirak edir. Məxsusi amfibol süxurlarının – amfibolitlərin əsas süxurəmələgətirən mineralı və epidot-amfibol və qlaukofan şistlərinin mühim tərkib hissəsi olan hornblend başqa metamorfik süxurlarda – qranulit, qneys və ekloqitlərdə də geniş yayılmışdır; Hornblendin yığınları kontakt-metasomatik əmələgəlmələrdə də qeyd edilmişdir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: qranat, epidot, hedenbergit, kalsit, xlorit, maqnetit, kvars və b. Mineralın tapıldığı yerlər: çoxsaylıdır. Azərbaycanda əsası və orta tərkibli intruziv əmələgəlmələrdə, Kiçik Qafqazın ofiolit qurşağının ultraəsasi süxurlarında, Daşkəsən rayonunun skarnlarında, Konqur-Alangöz intruzivində və s. qeyd olunur.

İstinadlar
----------

Mənbə
-----

* Azərbaycan mineralları. Bakı: Nafta-Press, 2004.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (11-th) · Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | GND: 4160663-2 · Microsoft: 2777212541 |

* THE HORNBLENDE MINERAL GROUP
**Arxiyepiskop Serafim** (dünyəvi adı *Aleksandr Alekseyeviç Protopopov*, 19 oktyabr 1894 – 8 avqust 1937, Lipetsk, Voronej vilayəti) — Rus Pravoslav Kilsəsinin yepiskopu, Zadon və Elen arxiyepiskopu.

Həyatı
------

Aleksandr Alekseyeviç 19 oktyabr 1894-cü ildə Don Qoşunları əyalətinin Akişev stanitsasında anadan olmuşdur. O, 1913-cü ildə Novoçerkassk gimnaziyasını bitirərək Petroqrad universitetinin tarix-filologiya fakultəsinə daxil olmuşdur. Təhsilini başa vurduqdan sonra Petroqrad universitetinin elmi əməkdaşı kimi fəaliyyətə başlamışdır. Daha sonralar Aleksandr Akekseyeviç Petroqrad Ruhani Seminariyasının 2 kursunu başa vurmuşdur.

1920-ci ildə Coğrafiya İnstitutunun elmi əməkdaşı olmuşdur. Özünü yeniliyin əleyhdarı kimi göstərən Aleksandr Akekseyeviç Protopopov 1922-ci ilin yayında həbs olunmuş və elə həmin ilin 13 sentyabrında onun haqqında açılmış cinayət işinə xitam verilmişdir.

1923-cü ilin avqustunda Petroqradda keçirilən pravoslav din xadimlərinin yığıncağında Aleksandr Alekseyeviç yepiskop vəzifəsinə üç namizəddən biri seçilmişdir (digər ikisi Manuil Lemeşevski və Varlaam (Saserdotski idi). Patriarx Tixon yepiskop vəzifəsinə Manuilin təyin edilməsi barədə qərar vermişdir.

4 mart 1924-cü ildə yenidən həbs olunmuş, iki il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir. Aleksandr Akekseyeviç məhkumluğunu Solovesdə xüsusi təyinatlı düşərgədə keçirmişdir.

O, 30 noyabr 1926-cı ildən Petroqrad yeparxiyasına daxil olan Kolpin yepiskopu təyin edilmişdir.

Aleksandr Akekseyeviç Protopopov 1928-ci ilin aprelində Don yeparxiyasının Akskay kilsəsinin yepiskopu vəzifəsinə təyin olunmuş, 1928-ci ilin 27 iyunundan Sızran kilsəsinin yepiskopu olmuşdur.

O, 25 sentyabr 1928-ci ildə Ufa yeparxiyasının Sterlitamak yepiskopu kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir.

23 noyabr 1928-ci ildə Bakı Rus Pravoslav Kilsəsinin yepiskopu vəzifəsinə təyin olunan Aleksandr Akekseyeviç Protopopov eyni zamanda Yerevan və Suxumi yeparxiyalarını da idarə etmişdir.

O, 3 aprel 1930-cu ildə Bakı Rus Pravoslav Kilsəsinin yepiskopu vəzifəsindən azad olunaraq Yaroslav yeparxiyasının Rıbin Rus Pravoslav Kilsəsinə yepiskop təyin olunmuşdur.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Биография
* Об участии в иосифлянском движении
**Şamaxı zəlzələsi** — 2019-ci ilin 5 fevral tarixində, yerli vaxtla saat 23:19-da Azərbaycannın Pirqulu stansiyasından 7 km cənubda Ağsu ərazisində 4,4 bal gücündə zəlzələ 10 km dərinlikdə qeydə alınıb. Zəlzələ episentrdə 5 bala yaxın, ətraf rayonlarda 4,3 bala qədər hiss olunub. Ardından 5,3 bal gücündə zəlzələ yerli vaxtla saat 23:31-də Pirqulu stansiyasından 10 km cənub-qərbdə İsmayıllı ərazisində qeydə alınıb. Yeraltı təkanların ocağı 8 km dərinlikdə yerləşib.

Zəlzələ episentrdə 6 bal, ətraf rayonlarda 5,3 bala qədər hiss olunub.
Bu zəlzələ Şamaxıda dağıntılara səbəb olub. Bir neçə evdə uçqunlar olub, 6 nəfər yaralanıb. Təcili yardım stansiyasına 20-yə yaxın müraciət olub. Daha çox dağıntı rayonun Qəleybuğurd, Qızmeydan və Nağaraxana kəndlərində qeydə alınıb.

İstinadlar
----------

1. ↑  Şamaxıda zəlzələ[*ölü keçid*]
2. ↑  "Azərbaycanda seysmik aktivlik davam edir - 13 saatda 6 zəlzələ oldu + Cədvəl". 2019-08-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-02-06.
3. ↑  "Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzi". 2022-08-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-02-06.
4. ↑  "Şamaxı rayonunda baş verən zəlzələ nəticəsində bir neçə evə ziyan dəyib". 2020-11-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-02-06.

| ⛭2018 ← • 2019-cu ildəki zəlzələlər • → 2020 |
| --- |
| Fevral | Şamaxı zəlzələsi (2019) |
| Noyabr | Albaniya zəlzələsi (2019) • Şərqi Azərbaycanda zəlzələ (2019) |
Qumuq Musiqili Dram Teatrı
1910–20-ci illərdə Dağıstanın ayrı-ayrı kəndlərində həvəskar dram dərnəkləri yaranmış və sonralar onların əsasında peşəkar teatrlar formalaşmışdır. Mahaçqalada M. Qorki adına Respublika Rus Dram Teatrı (1925), Qumuq Musiqili Dram Teatrı (1930, 1955 ildən A.P. Salavatov ad.), Lak Musiqili Dram Teatrı (1935, 1952 ildən Ə. Kapiyev ad.), Avar Musiqili Dram Teatrı (əsası 1935-ci ildə Xunzax k.-ndə qoyulmuşdur, 1951-ci ildən H. Sadasa ad.), Kukla teatrı (1941), Opera və balet teatrı (1999), Dərbənddə Azərbaycan Dram Teatrı (1930), S. Stalski ad. Ləzgi Musiqili Dram Teatrı (1938), Tatteatrı (1962); İzberbaşda O. Batıray ad. Dargin Musiqili Dram Teatrı (1961). Tabasaran dram teatrı (2001) fəaliyyət göstərir. Dağıstanın müxtəlif illərin teatr sənəti xadimləri arasında A.A. Maqayev, Z.N. Nəbiyeva, M.A. Abdulxalıqov, P.X. Xizroyeva, B.M. İnusilov, N.M. İbrahimov, N.M. Əliyev, Q.İ. İsayev və b. var.

1935-ci ildə Sovkralak aulunun sakinləri A. Abakarov, Y. Hacıqurbanov, M. Zakirbəyov və S. Qurbanov Mahaçqala da kəndirbazlar sənətinin özünəməxsus ənənələrini inkişaf etdirən "4 Sovkra" peşəkar kollektivini yaratmışlar. 1947-ci ildən kollektiv iki müstəqil qrupa ("Dağıstan kəndirbazları" və "Sovkra") bölünmüşdür. 1984-cü ildə Mahaçqalada Dağıstan teatrlar tarixi muzeyi açılmışdır. Respublikada həmçinin Dağıstan mahnı və rəqs ansamblı, "Ləzginka" rəqs ansamblı, "Dağıstan gəncliyi" Qafqaz xalqlarının rəqsləri ansamblı fəaliyyət göstərir.

### M. Qorki adına Respublika Rus Dram Teatrı

Mahaçqala şəhərində yerləşir. 1925-ci ilin oktyabrında yaradılmış. İlk peşəkar səhnə 9 oktyabr 1925-ci ildə Aleksandr Qriboyedovun "Ağıldan bəla" komediyası oynanılmışdır. 1936-cı ildə teatra M. Qorkinin adı verilmişdir.

### Qumuq Musiqili Dram Teatrı

Mahaçqalada, 1925-ci ildə yaradılmış. Pedoqoji texnikumun bazası əsasənda yaradılmış və rəsmi olaraq 1930-cu ildə Abdulhəmidin "Hindli qız" pyesi ilə açılmış.

### Avar Musiqili Dram Teatrı

Teatrın yaranmasında A. Maqayev böyük rol oynamışdır. Teatrın ilk rəhbərləri və rejisorları isə A.Maqayev, A.Artyomov, P.Şyanovski olmuşdur.

Mənbə
-----

* Поэты Дагестана. Махачкала, 1959;
* Деятели музыкального искусства Дагестана. Махачкала, 1960;
* Я к у б о в М.А. Очерки истории дагестанской советской музыки. Махачкала, 1974. Т. 1: 1917–1945;
* Г а м з а т о в Г.Г. Литература народов Дагестана дооктябрьского периода. Типология и своеобразие художественного опыта. М. 1982;
* Г а з и м а г о м е д о в М.Г. Народные художественные промыслы Дагестана. Махачкала. 1988;
* Древняя и средне вековая архитектура Дагестана / Сост. М.С. Гаджи ев. Махачкала, 1989;
* Культурная география Дагестана. М. 2002; М а р к о в и н В.И. Наскальные изображения предгорий Дагестана. М. 2006.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. ISBN 978-9952-441-00-0.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Кино-театр.ру". 2011-10-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-24.
2. 1 2  "Республиканский русский драматический театр им. М. Горького Министерства Культуры РД, г. Махачкала". 2018-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-24.
25 ere nominalında island markası-ferraritet
**Ferraritet** (Ferrari soyadı ilə "raritet" sözünün birləşməsindən yaranmışdır; *ing.* Ferrarity) - saxta poçt markası (həqiqi qəlib və orijinal materialların köməyi ilə hazırlanmış da ola bilər). 1900-cü illərdə Filip la Renotyer de Ferrari (1848-1917) tərəfindən nadir markaların toplanması haqqında məlumatlar geniş yayıldıqdan sonra onu aldatmaq üçün belə markalar hazırlanırdı

Tarixi
------

Filip la Renotyer de Ferrari
XIX-XX əsrlərin qovşağında Parisdə yaşamış varlı italyan Filip la Renotyer de Ferrari məşhur filatelist idi və poçt markalarının ən iri və məşhur özəl kolleksiyasına sahib idi. Onun kolleksiyasında bir çox nadir markalara (məsələn, "Britaniya Qvianası", mavi və çəhrayı "Mavriki"lər, "Havay missionerləri", "Sakson üçlükləri" və s.) rast gəlmək olardı.

Ferrarinin nadir markalara olan marağını bilən saxta marka hazırlayanlar onun axtardığı markaları ona satmaq üçün hazırlayırdılar. O yeni markaları alarkən özünü çox impulsiv aparırdı və demək olardı ki, onu markaların qiyməti maraqlandırmırdı .

Ferrarinin ölümündən sonra onun kolleksiyasında ekspertlər tərəfindən aşkar edilmiş çoxlu saxta "nadir" markalar ironiya ilə "ferraritet" adlandırılmağa başladılar.

Ferrarinin kolleksiyasının taleyi
---------------------------------

1917-ci ildə vəfat etmiş Ferrarinin kolleksiyası Berlin Poçt muzeyinə vəsiyyət olunmuşdu. Lakin bu kolleksiya Fransa hökuməti tərəfindən müsadirə edilmiş, 1921-1926-cı illərdə müxtəlif hərraclarda satılmış  və satışdan 402 965 funt sterlinq əldə edilmişdir. Hərraclardan qazanılmış vəsait Almaniyanın ödəməli olduğu təzminatın hesabına nəzərə alınmışdır .

Ferraritet adlandırılan markalara adətən ikili, üçlü və ikitərəfli şəkildə çap edilən markalar, qəsdən kəsilmiş markalar və s. aid edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Филателистический словарь Граллерта и Грушке/Статьи "Ферраритеты" и "Феррари, Филипп ля Ренотьер де"*, стр.194-195*
2. 1 2 3  "Филателистический словарь, статья «Ферраритеты»". 2021-12-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-05-06.
3. 1 2  Филателистический словарь Граллерта и Грушке/Статьи "Ферраритеты"*, стр.194*
4. ↑  "Ferrarities", *Stamp Collecting,* vol. 16, no. 14, 9 July 1921, p. 383.
5. ↑  "Ферраритеты // Большой филателистический словарь / Н. И. Владинец, Л. И. Ильичёв, И. Я. Левитас, П. Ф. Мазур, И. Н. Меркулов, И. А. Моросанов, Ю. К. Мякота, С. А. Панасян, Ю. М. Рудников, М. Б. Слуцкий, В. А. Якобс; под общ. ред. Н. И. Владинца и В. А. Якобса. — М.: Радио и связь, 1988". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-05-06.
6. 1 2  Большой филателистический словарь (Л — Я)[*ölü keçid*]
**Mehdiyev İlqar Ərşad oğlu** — şəhid.

Həyatı
------

İlqar Mehdiyev 1958-ci il oktyabrın 24-də Cəbrayılda müəllim ailəsində doğulmuşdur. 1975-ci ildə M. Qorki adına Cəbrayıl qəsəbə orta məktəbini bitirmişdir. 1975–1977-ci illərdə Bakı şəhəri Lenin rayon OADKYC-də məlumatçı işləmişdir. 1977–1979-cu illərdə ordu sıralarında xidmət etmişdir.

23 avqust 1993-cü ildə erməni qəsbkarları tərəfindən Cəbrayılı işğal edilən zaman, İlqar Mehdiyev şəhəri tərk etməmiş, əhalini ərazidən çıxararkən, düşmənə əsir düşmüşdür. 1997-ci ildə onu "Qırmızı xaç"ın xətti ilə azad edi

5 fevral 1997-ci il tarixdə faciəli şəkildə vəfat etmişdir.

Ailəsi
------

Ailəli idi, bir oğlu və iki qızı var.

Oğlu Samir Mehdiyevin üzvü olduğu silahlı birləşmə 2008-ci il avqust ayının 17-də Bakı şəhəri, Nərimanov rayonunda yerləşən "Əbu-Bəkr" adı ilə tanınan "Cümə" məscidində partlayış törətməkdə ittiham olunmuş və cəzasının 2 ilini qapalı rejimdə çəkmək şərti ilə 15 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ata əsirlikdə erməni bayrağına tüpürmüşdü, oğlu məscid partlatdı". 2022-01-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-09-04.