recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Qərbi Antarktikada Sentinel dağlarının yerləşməsi.
Sentinel dağlarının xəritəsi.
**Oreşak zirvəsi** (bolq. *връх Орешак*, ‘Vrah Oreshak’ \'vr&h o-re-'shak\) — Antarktidanın Elsuort dağlarına daxil olan, 2800 m hündürlüklü qaya zirvəsidir. Zirvə Marsa buzlağından şərqdə, Patleyna buzlağından cənub-qərbdə, Embree buzlağından şimal-qərbdə yerləşmişdir və dağ silsiləsinə daxildir. Sentinel dağlarının şimal mərkəzində yerləşmişdir. Bangey yüksəkliyinə daxildir.

Zirvə şimali Bolqarıstanda yerləşən Oreşak şəhərinin adını daşıyır.

Yerləşməsi
----------

Oreşak zirvəsi 78°02′24″ c. e. 85°44′06″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. Qolemani zirvəsindən 1.75 km şimal-qərbdə, Todd dağından 6.86 km şimal-şərqdə, Qoldtiveyt dağından 6.36 km cənub-şərqdə, Şmid dağından 4.43 km cənub-qərbdə, Fuça zirvəsindən 2.66 km qərbdə yerləşmişdir. ABŞ xəritəsinə 1961-cı ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

* Newcomer Glacier. Scale 1:250 000 topographic map. Reston, Virginia: US Geological Survey, 1961.
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR). Since 1993, regularly upgraded and updated.

Həmçinin bax
------------

* Antarktida
* Sentinel dağları

İstinadlar
----------

1. ↑  L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* Oreshak Peak.
* Bulgarian Antarctic Gazetteer. Antarctic Place-names Commission. (details in Bulgarian, basic data in English)
Şimali Koreya koronavirus barədə bir neçə məlumatları gizlədiyindən ilk koronavirus xəstəsinin bu xəstəliyə nə vaxt yoluxduğu bilinmir.

Gedişat
-------

Şimali Koreya bu dövrdə sərhədlərini bağlayan ilk ölkələrdən oldu.Hökumət geniş səyahət məhdudiyyətlərini tətbiq etdi,yanvar aylarının sonlarında turistlərin ölkəyə gəlməsi qadağan edildi.Sərhədin çox hissəsi bağlansa da, Dandonq və Sinicu arasındakı körpü bağlanmadı. Koreya bir neçə təchizat və avadanlıqları xəstəxanalara gətirdi.

Fevralın əvvəlində Nampo limanında və digər sərhəd bölgələrdə daha çox dezinfeksiyanın aparıldığı bildirildi. Bütün nəqliyyat dayandırıldı. Restoranlar, kafelər, bazarlar bağlandı.

12 fevralda karantin günü 14 gündən 30 günə qədər uzadıldı.Hökumət vaksinin tapılacağına qədər məktəbin,bazarların,restoranların,sərhədlərin bağlı qalacağını bildirdi.

Pxenyana qayıdan başqa ölkələrdə təhsil alan tələbələr üçün xəstəxanalarda yataqxanalar tikildi.

Kim Çen In ölkədə yeni xəstəxanaların tikilməsi barədə qərar verdi. Cənubi Koreya prezidenti Mun Çje İn ilə məktublaşdı. Tramp da Şimali Koreya ilə bu barədə çalışmağa hazır olduğunu bildirdi.

27 martda 2280 koreyalı karantində idi.

30 martda Kim Çen In Putinlə məktublaşdı. Putin Şimali Koreyaya yardım edəcəyini açıqladı və tibbi avadanlıqlar göndərdi.

Şimali Koreya yoluxanlar,ölənlər və sağalanlar barədə bütün məlumatları gizlədiyindən hətta ÜST belə bu barədə məlumat yaymır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Coronavirus: nearly 200 North Korea soldiers 'die from outbreak government refuses to acknowledge'". South China Morning Post. 2020-08-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-10.
**Pal Sinye-Merşe** (mac. Pál Szinyei Merse; 4 iyul 1845, Sinzeuyfalu — 2 fevral 1920, Ernye) — macar rəssam, macar rəssamlığının impressionizm cərayanının banisi.

Bioqrafiya
----------

İndiki Slovakiyada nəcib bir ailədə anadan olmuşdur. O, Macarıstanda bir məktəbdə şəkil çəkməyə başladı, sonra 1864-cü ildən Münhen akademiyasında təhsil aldı. 1867-ci ildən 1869-cu ilədək Karl Piloti akademik istiqamətinin sənətşünaslıq şagirdi idi. Akademiyanı bitirdikdən sonra Münihdə 1873-cü ilə qədər yaşamışdı. Münhen o zaman Avropanın ən böyük sənət mərkəzlərindən biri idi və Sinye-Merşe müasir Avropa sənətinə giriş əldə etdi. Akademiyanı bitirdikdən sonra Fransız sənətçilərinin, ilk növbədə Qustav Kourbet, Eduard Mane və impressionistlərin əsərlərinin təəssüratı altında, tamamilə akademik şəkildə çəkildi. Bu dövrdə o, Mərkəzi Avropanın bir sənətçisi tərəfindən yazılmış impressionizm tərzində ilk əsərləri yaratdı. Bu dövrdə o, rəng və işıqlandırmaya böyük əhəmiyyət verirdi. Əksinə, onun əsərlərində kompozisiyanın ciddiliyi yoxdur. Münhen dövrünün ən əhəmiyyətli əsəri «Mayda şənlik» (1873).

Lakin Sinye-Merşe, özünün innovativ tərzini tam qiymətləndirə bilməyən bədii tənqidlərlə uğurlu olmadı. 1873-cü ildə o, evləndi və Erne ailəsinin əmlakına köçdü. On ildir ki, rəsmini tamamilə tərk etdi, sonra Vyanada keçirilən sərgiyə göndərdiyi işi geri qayıtdı, lakin yenə də düşmənçiliklə qarşılandı və yenidən rəsmdən uzaqlaşdı.

Sinye-Merşenin rəssamlığa qayıtması üçün növbəti cəhd 1894-cü ildə başlamış və uğurlu olmuşdur. Bu dövrdə, Macarıstanın bədii iqlimi dramatik şəkildə dəyişdi, empresyonizm və post-impressionizmin təsirini uddu və sənətçinin özü daha çox məhdud bir şəkildə inkişaf etdi. 1894-cü ildən sonra fasiləsiz işləmiş, müntəzəm olaraq sərgilənmiş, 1905-ci ildə Dekorativ İncəsənət Məktəbinin direktoru təyin edilmişdir. Həyatının son onilliyində Sinye-Merşe, ilk əsərlərinin tərzinin təravətinə və yeniliyinə nail olmadıqlarına baxmayaraq Macar rəsminin ən nüfuzlu şəxslərindən biri idi.

* «Mayda şənlik» (1873), Macarıstan milli qalereya«Mayda şənlik» (1873), Macarıstan milli qalereya
* «Hava balonu» (1873), Macarıstan milli muzeyi«Hava balonu» (1873), Macarıstan milli muzeyi

Ədəbiyyat
---------

* *Jozsef Vadas.* Hungarian Masterpieces. Corvina Books (Budapest). 2003. səh. 90-95. ISBN 9631353044..  (ing.)

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. ↑  Pál Szinyei Merse (nid.).
3. ↑  Синьеи-Мерше Пал // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbar Vikianbarda **Пал Синьеи-Мерше** ilə əlaqəli mediafayllar var.
* Fine Arts in Hungary
**Cəngavər** — orta əsrlər dövründə, yəni Ağqoyunlu və Səfəvi imperiyaları zamanı orduda ağır süvariləri bildirmək üçün istifadə edilən söz. Termin qədim pəhləvi dilindən gələn iki sözdən yaranmış — *Cəng* (döyüş) və *Vər’е* (gedən)*-,* mənası *döyüşə getmək* deməkdir.

Bu termin sadəcə at üzərində döyüşə gedən süvarilər ilə ağır silahlarla silahlanmış və ya zirehlər geyinmiş döyüşçüləri tərif etmək üçün istifadə edilmişdir.

Ağqoyunlu və Səfəvi imperiyaları zamanı ordu əsasən qeyri-nizami hissələrdən təşkil edilirdi və müharibə zamanı müxtəlif türk tayfalarından toplanırdı. Səfəvilər dövründə cəngavərlər həm də qızılbaş hesab edilməklə birlikdə, şahın davamçıları mənasını verən müridlər — iman üçün döyüşən — kimi qəbul edilirdilər. Bu cəngavərlərin ən çox məşhurlaşdığı döyüşlərdən birinci Çaldıran döyüşüdür. Döyüşdə Səfəvi imperiyasının məğlub olmasına baxmayaraq, cəngavərlərin Osmanlı ordusunun yeniçəri və sipahilərinə qarşı inadlı müqavimətləri onların məşhurlaşmasına səbəb olmuşdu. Döyüş zamanı onlar yeniçərilərə və sipahilərə aramsız hücumlar edərək, ağır zərbələr vurur və dərhal da geri çəkilirdilər, Osmanlı ordusu onların öhtəsindən yalnız artilleriya atəşinin gücü ilə gələ bildi. Bu isə, Səfəvi ordusunda yox idi.

I Şah Abbas dövründə yenidən başlayan Səfəvi-Osmanlı müharibələrində də cəngavərlərdən istifadə edilmiş və bu dəfə uğurlu olunmuşdur. Beləki, I Abbas Osmanlılara qarşı 2 müharibəni tam qələbə ilə sonlandırmış, üçüncü müharibənin başlanğıcında da qələbələr qazansa da, sonradan vəfat etmişdir.

Bu termin bir qədər fərqli anlamda olsa da, hal-hazırda da Azərbaycan dilində istifadə olunmaqdadır.

Həmçinin bax
------------

* Cəngavər

İstinadlar
----------

1. ↑  *AZƏRBAYCAN MiLLi ELMLƏR AKADEMiYASI,A. BAKIXANOV ADINA TARİX İNSTİTUTU.* Azərbaycan tarixi.III cild.(XIII-XVIII əsrlər). Bakı: "Elm" nəşriyyatı. 2007. səh. 239. ISBN 978-9952-448-39-9.
2. ↑  Cooper, 1979, 634
3. ↑  Roemer, 1989, 285
4. ↑  "CƏNGAVƏR". obastan.com. 2023-07-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 iyul 2022.

Mənbə
-----

* *Cooper, J. P.* The New Cambridge Modern History, Volume IV: The Decline of Spain and the Thirty Years War, 1609–48/59. CUP Archive. 1979. ISBN 978-0521297134.
* *Roemer, H. R.* The Safavid Period // The Cambridge History of Iran, Vol. 6: The Timurid and Safavid Periods. Cambridge: Cambridge University Press. 1986. 189–350. ISBN 0521200946.
**Kroda** — pagan və folk metal üslubunda musiqi ifa edən Ukraynalı musiqi qrupu. Qrupun musiqi mətnlərinin mövzusu Təbiət, Paqanizm və Tarixdir.

Tarixi
------

### 2003

Qrup iki musiqiçi Eisenslav və Viterzgir tərəfindən 2003-cü ilin mart ayında yaradılmışdır. Eisenslav və Viterzgir qrupu yaradarkən hər ikisi artıq başqa proyektlərdə təcrübəyə malik idilər. Eisenslav və Viterzgir avropa folklor musiqisi və pagan konsepsiyalı Black Metal ifa etmək üçün səylərini birləşdirmək qərarına gəlirlər."Kroda" sözü qədim qərbi slavyan dilindən götürülmüşdür və tərcümədə "dəfn tonqalının tüstüsü" mənasını verir. Əfsanəyə görə qəhrəmanların cəsədini tonqalda yandırdıqdan sonra onların ruhu tüstü vasitəsilə tanrıların dərgahına qalxırdılar. Tüstü bir növ Roda vasitəçi rolunu oynayırdı.Sanskrit dilində Kroda sözü qəzəb, şiddət mənasın verir. Beləliklə, adın mənası qrupun konsepsiyasını göstərir. Bu ilin may ayından oktyabr ayınadək qrupun debüt albomu "Поплач мені, річко…" yazılmışdır.

### 2004

2004-cü ilin yazında qrup "Поплач мені, Річко… "Rarog Prodsda kaset variantın yazdırır. Materialın əsasında melodik, lakin kifayət qədər düzxətli folklor alətlərin harmonik sıxlığı olan black metal, həmçinin klassik isveç məktəbinin det metalı dayanır. Bir qədər "ruhsuz" səslənməsinə baxmayarq bu albom artıq pərəstiş obyektinə çevrilmişdir. Yay ərzində qrup "Легенда: Мак Цвіте" mini-albomunu yazdırıb. İlin sonunda "Поплач мені, Річко…"-nun Hammermark Art-da CD-də alman leyblin buraxmışdır

### 2005

### 2006

### 2007

### 2008

### 2009

### 2010

### 2011

### 2012

### 2013

### 2014

### 2015

Diskləri
--------

### Nömrəli albomları

### Digər ifaçıları ilə spliti

İstinadlar
----------

* kroda.com.ua — Krodanın rəsmi saytı

1. ↑  "Kroda - Encyclopaedia Metallum: The Metal Archives". Encyclopaedia Metallum. 23 November 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 May 2015.
2. ↑  Інтерв’ю з групою Крода (журнал Amosfear № 4) [*ölü keçid*]
3. ↑  "List of releases". Stellar Winter Records. 22 July 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 May 2015.
Krossinqoverin meyoz I və meyoz II-də təsviri
**Krossinqover** meyoz bölünmənin profaza I mərhələsində baş verən, cüt halda təsadüf edilən xromosomlar tərəfindən yerinə yetirilən hissə dəyişikliyidir. Bunun nəticəsində genetik rekombinasiya meydana gəlir, yəni fərqli xromosomlarda mövcud olan genlərin alellərinin yer dəyişməsidir.

Krossinqover adətən sinapsis adlanan müddət çərçivəsində baş verir. Sinapsis, xüsusilə pakiten müddətində sinaptonemal kompleksin yaranmasından öncə başlayır və profaza I'in sonuna qədər tamamlanmır. Krossinqover cütləşmiş xromosomların birləşdirmə bölgələrinin qırılıb sonradan təkrar digər xromosomla birləşməsi nəticəsində meydana gəlir. Bu dəyişmə nəticəsində genlər iki xromosom arasında yer dəyişdirir ki, buna genetik rekombinasiya deyilir. Bu müddət ərzində bir-birinə bənzər iki DNT parçası eyni nöqtədən qırılaraq, qarşı zəncirin digər parçasıyla birləşit və qırıqlarını bərpa edir.

Tarix
-----

Tomas Hant Morqanın krossinqover təsviri (1916)
Ailədən gələn allellərin rekombinasiyası nəticəsində genetik müxtəliflik meydana gəlir

İstinadlar
----------

1. ↑  Creighton H, McClintock B (1931).
**Krivaya çayı** — Rostov vilayəti ərazisindən axan çay. Krivaya çayı Çir çayının sol qolunu təşkil edir. O isə öz növbəsində Don çayına tökülür. Çir çayının mənsənibə 221 km qalmış ona tökülür. Krivaya çayının uzunluğu 56 kilometr təşkil edir. Hövzəsinin sahəsi isə 509 km²-dir. Rusiyanın Volqoqrad və Rostov vilayətləri ərazusindən axır.

Çay sistemi: **Krivaya** → Çir → Don → Azov dənizi.

Təsviri
-------

Krivaya çayı öz başlanğıcını Volqoqrad vilayətinin Serafimovski rayonu, Yaqodnı xutorunun şimalından götürür. Burada aşağıya doğru isə Volqoqtad və Rostov vilayətlərinin sərhəddindən axır. Rostov vilayətinə keçdikdən sonra Şoloxov rayonunun Kriuşinski xutorunun şərqindən axır. Sonradan Rusbşin xutorunun qərbindən (Volqoqrad) və Dubovoy xutorunun yaxınlığından keçir. Rostov vilayətinin Qorbatovv xutoru ərazisinfən keçdikdən sonra Belavin və Astaxov xutorlarına istiqamətlənir. Burada kiçik göl əmələ gətirir. Sonra Dulenkov xutoru yaxınlığında Çir çayına tökülür.

Bokovski rayonu ərazisində Krivaya çayı yol boyunca axır: «Oblivskaya s. — Sovetskaya s, — Bokovskaya s. — Karqinskaya s. — Bokovskaya s. — Belavin x — Dubovoy x»; çay üzərində kiçik piyada keçidi vardır.

Burada nərəkimilər, karp, som və digər balıqlara rast gəlmək mümkündür. Burada həvəskar balıqçılıq inkişaf etmişdir.
Çay əsasən yağış, qar və yer altı sularla qidalanır. Bölgəyə xass xüsusiyyətlərdən biri yazda suyunda gur sululuq müşahidə edilir. Bu isə qar sularınln əriməsi ilə əlaqədardır. Yay ayları isə yuyunda azalma müşahidə edilir.

Çayın axdığı rayonlar: Bokovski, Şoloxov (Rostov vilayəti), Serafimovski (Volqoqrad).

Su reyster xidmətinin məlumatı
------------------------------

Dövlət su reyster xidmətinin məlumatına görə çay Don hövzəsi dairəsinə daxildir. Çir çayına daxildir. Aid olduğu hövzə — Don çayı (Rusiyaya aid hövzəsi).

Mənbə
-----

* Непростая речка Чир Arxivləşdirilib 2017-04-03 at the Wayback Machine
* Серафимовичский муниципальный район

İstinadlar
----------

1. ↑  "Начата реконструкция моста в Боковском районе Ростовской области". 2017-04-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-14.
2. ↑  "Государственный водный реестр РФ: Река Кривая (Криуша)".[*ölü keçid*]
**Toxaristan yabquluğu** — Aşina sülaləsinin bir qolunun Toxaristan ətrafında qurduğu dövlət.

Hökmdarları
-----------

### Tarduş şad

Toxaristan bəzi mənbələrə görə 618, bəzi mənbələrə görə isə 625-ci ildə Tonq Yabqu xaqanın dövründə ələ keçirilmiş, hakimiyyət oğlu Tarduş Şada verilmişdir. Məşhur buddist rahib Syüançzan 630-cu ildə Tarduş şadın hələ hakimiyyətdə olduğunu yazırdı. Çin mənbələrində 635 və 645-ci illərdə Çinə səfir göndərildiyi yazılmışdır.

### İşbara Yabqu

650-ci illərdə İşbara Yabqu (阿史那乌湿波) Toxaristan hakimi idi.

### Pantu Nili yabqu

705-ci ildə hakimiyyətdə olmuş yabqu kimi Pantu Nilinin (般都泥利) adı çəkilir. 718-ci ildə qardaşı Puluo Tigini (阿史恃勒僕羅) Çinə səfir kimi göndərmişdir.

### Qutluq İl Tardu

729-cu ildə Çin tərəfindən Toxaristan yabqusu və Eftalit hökmdarı (悒怛王) kimi tanınmışdır. Bəzi mənbələrdə adı Qutluq Ton Tardu kimi keçir.

### Şilimanq Çialuo

Türkcə adı bilinməməklə bərabər 749-cu ildə və 758-ci ildə Çinə səfir yolladığı məlumdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Ş.S. Kamaliddinov (1996). *İstoriçeskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toharistana po araboyazıçnım istoçnikam IX-naçala XIII vv.*. ss. s. 196. Arxivləşdirilib 2022-01-20 at the Wayback Machine
2. ↑  J. Harmatta, B.A. Litvinsky (1999). "Tokharistan and Gandhara under Western Türk rule (650-750)". *History of civilizations of Central Asia*. South Asia Books. ss. c. 3, s. 367-402. ISBN 81-208-1540-8.
3. 1 2  Hüseyin Salman (Nisan 1990). "Toharistan Türk Yabguluğu". *Türk dünyası araştırmaları*: S. 65, s. 133-138.
4. 1 2  Yeni Tan Tarixi 221b:6252
5. 1 2  Chavannes, Edouard, Documents Sur Les Tou-Kiue (Turcs) Occidentaux, Librairie d’Amérique et d’Orient Adrien Maisonneuve, Paris, 1903, səh. 200
**Aza (Şah Abbas) körpüsü** - Ordubad rayonunun Aza və Darkənd kəndlərini birləşdirən körpüdür.

Tikinti materialı və memarlıq quruluşu
--------------------------------------

Qırmızımtıl rəngli yonulmuş yerli dağ daşından beş aşırımlı şəkildə inşa edilmiş və zəmanəmizədək tamamilə salamat vəziyyətdə gəlib çatan körpünün uzunu 46 paqonometr, eni 3,5 metrdir. Körpü inşa edilərkən onun yerləşdiyi ərazi nəzərə alınmış, tağların-aşırımların oturacaqları təbii özüllər-qayalar üzərində hörüldüyü üçün tağlar arasındakı məsafələr müxtəlif ölçülərdə qoyulmuşdur. Körpünün şimal üzündə, yəni suyun gəldiyi tərəfdə dörd tağın qarşısında dalğakəsən düzəldilmişdir. 

Böyük İpək yolu ilə hərəkət edən ticarət karvanlarının işini asanlaşdıran, onların rahatlığını təmin edən bu körpü Şərq ölkələrini, o cümlədən Çin və Hindistanı Qara dəniz sahilləri və Avropa ölkələri ilə birləşdirən mühüm ticarət-karvan yolu üzərində inşa edilmişdir. Bu yollarla şərqdən qərbə və əksinə hərəkət edən ticarət karvanlarının sahibləri keçdikləri ərazilərin malları ilə yanaşı Naxçıvan bölgəsinin məhsullarını da, o cümlədən duz, quru meyvə, sənətkarlıq məhsulları, xam ipək, ipək məhsullarını və s. də alıb aparır getdikləri ölkələrdə satırdılar .

Kitabəsi
--------

Körpü zamanın sınaqlarına mətanətlə sinə gərərək əsasən salamat qalsa da, müəyyən vaxtlarda təbii fəlakətlər və tarixi hadisələr nəticəsində dağıntılara məruz qalmış, sonralar bərpa olunmuşdur. Belə bərpa işlərindən biri XIX yüzilliyin ortalarında aparılmışdır. Bu haqda vaxtılə onun üzərində ərəb-fars və rus dillərində qoyulmuş kitabələr məlumat vermişdir. XX yüzilliyin 90-cı illərinin ortalarında güclü sel suları körpünün qərb tərəfini dağıtmış, həmin vaxt haqqında bəhs olunan kitabələr də itib bataraq məhv olmuşdur. Körpü 1997-ci ildə əsaslı surətdə bərpa olunmuşdur. 

Bu körpüdən təxminən 500 metr yuxarıda salınan yeni, müasir körpü istifadəyə verilənədək, keçən yüzilliyin 60-ci illərində, sovet hakimiyyəti dövründə Naxçıvan – Ordubad maşrutu ilə və əksinə hərəkət edən nəqliyyat vasitələri və insanlar bu körpüdən istifadə edirdilər. Hazırda, Azadkəndə gedən və oradan gələn insanlar, heyvan və mal-qara sürüləri, həmçinin minik və yük avtomobilləri bu körpüdən keçirlər.

Körpünün inşa tarixi haqqında dəqiq məlumat yoxdur.

Tarixi dövrləşdirməsi
---------------------

Yerli əhali arasında yayılan fikirlərə görə körpü Səfəvi hökmdarı I Şah Abbasın dövründə (1587-1629-cu illər) inşa edilmişdir. Hətta onu "Şah Abbas körpüsü" adlandırılanlar da var. Tikinti texnikasına, memarlıq-konstruktiv quruluşuna görə körpünü XVI-XVII yüzilliklərə aid etmək olar.

Mənbə
-----

1. Hacıfəxrəddin Səfərli. Naxçıvanın türk-islam mədəniyyəti abidələri. Naxçıvan: "Əcəmi" Nəşriyyat Poliqrafiya Birliyi, 2017, 115 s.

İstinadlar
----------

1. ↑  Naxçıvan abidələri ensiklopediyası, 2008, s. 31-32
2. ↑  афаров Ф. Арабо-персоязычные надписи Нахичеванской АССР (ХVI-ХIХ вв) как историко-культурные памятники. Диссертация на сосискание ученой степени канд. ист. наук. Баку, 1987, 179 с. НАИИ НАН Азербайджана. Инв.№ 8383. c. 23-24
**Taştıp aymağı** (xakasca:*Таштып аймағы / Taştıp aymağı*) — Rusiya Federasiyasının Xakasiya Respublikasında rayon səviyyəsində adminstrativ orqan. Mərkəzi Taştıp kəndidir.

Tarixi
------

Rayon 1924-cü ildə Yenisey quberniyasının Minusinsk rayonunun iki volostu əsasında - Tashtypskaya və Seyskaya, 25 may 1925-ci ildən Xakassky dairəsinin tərkibinə daxil olmuş və bu da öz növbəsində Sibir ərazisinin bir hissəsi olmuşdur. Rayonun tərkibinə 10 kənd məclisi daxil idi. Sərhədlər və inzibati bölgülər dəfələrlə dəyişdirilib. 1963-cü ildə rayonun ərazisi yenidən qurulmuş Abazin sənaye rayonu ilə Abaza kəndində bir mərkəz və kəndin mərkəzi olan Əskiz kənd təsərrüfatı bölgəsi arasında bölündü. Askiz. 1965-ci ildə rayon yenidən əvvəlki sərhədlərinə qaytarıldı, ancaq 1968-ci ilə qədər rayon mərkəzi Abaza şəhəri oldu. 1968-ci ildə rayon mərkəzi statusu ilə geri qaytarıldı. Tashtyp. XX əsrin sonu - XXI əsrin əvvəlləri. Mahala 9 kənd məclisi və 1 şəhər məclisi daxil idi (1966-cı ildə Abaza kəndinə fəhlə kəndi statusu verildi). 2003-cü ildə Abaza şəhəri respublika əhəmiyyətli bir bələdiyyə statusu alaraq mahaldan ayrıldı. Belə bir bölgüdən sonra bölgədə əsasən kənd təsərrüfatı müəssisələri qaldı. Bölgə iqtisadiyyatı ən yüksək inkişafına 1970-ci illərin sonu və 1980-ci illərin əvvəllərində çatdı. Abakan mədənçıxarma idarəsi, Abazinski ağac emalı və ağac emalı zavodları, Xakasski və Maturski ağac emalı müəssisələri, Abazinski tikiş fabriki, Abazinsky, Tashtypsky, Arbatsky, Tashtypsky təmir-tikinti şöbəsi və digərləri kimi böyük müəssisələr fəaliyyət göstərirdi.Hazırda bəzi müəssisələr yerləşir. iflas vəziyyətində, digərləri mülkiyyətlərini dəyişdirdilər. 01.01.2003, rayon Tashtyp mahalının bələdiyyəsinə çevrildi.

Coğrafiya
---------

Taştıp aymağı Xakasiyanın cənub qismində yerləşir. Krasnoyarsk krayı, Kemerova oblastı, Altay Respublikası və Tıva Respublikası ilə rayon sərhədi vardır. Sahəsi 20.290 km²2-dir.

Əhalisi
-------

2010-cu il siyahıyaalmasının nəticəsinə görə, 16.582 nəfərdir. Ortalama əhali sıxlığı km başına 0.8 nəfərdir.

### Etnik tərkibi

1989-cu ilin siyahıyaalmasına görə:

* Ruslar - 73.2  %
* Xakaslar - 21.2  %
* Ukraynalılar - 1.4  %
* Almanlar - 0.9  %

Həmçinin bax
------------

* Xakasiya
* Ağban piltiri aymağı
* Altay aymağı
* Şira aymağı
* Ashıs aymağı
* Pii aymağı

İstinadlar
----------

1. ↑  "General Information" (russian). Tashtypsky District. April 28, 2017 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 13, 2017.
2. ↑  "Таштыпский район". cfrog.ru. 27 iyun 2017 tarixində arxivləşdirilib.
**Аzа yаşаyış yеri** — Аzа kəndinin şimаlındа, Gilаnçаyın sоl sаhilində, hündür təpənin üzərində yеrləşir. Yаşаyış yеri hər tərəfdən dаşdаn hörülmüş divаrlаrlа əhаtə оlunmuşdur. Lаkin divаrlаrın əksər hissəsi uçub dаğılmışdır. Divаr qаlıqlаrı yаlnız аbidənin cənub hissəsində, Gilаnçаyın sаhilində sаlаmаt qаlmışdır. Qаlаnın içərisindəki binаlаr tаmаmilə dаğılmışdır. Tikinti qаlıqlаrınа əsаsən, оnlаrın dаşdаn və möhrədən tikildiyini dеmək оlаr. Аbidənin ərаzisindən аşkаr оlunаn yеrüstü mаtеriаllаr Оrtа əsrlərin Еrkən və inkişаf еtmiş dövrünə аiddir. Аrхеоlоji mаtеriаllаrа əsаsən, yаşаyış yеrini III-XIX əsrlərə аid еtmək оlаr. Yаşаyış yеri tərk еdildikdən sоnrа оnun bir qismindən qəbiristаnlıq kimi istifаdə оlunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bахşəliyеv, Vəli.* Nахçıvаnın аrхеоlоji аbidələri (PDF) (az.). Bakı: "Elm". 2008. 301s. 2019-04-12 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2019-04-12.
**Tbilisi Marriott Hotel** (*gürc.* თბილისი მარიოტი) – Tbilisi şəhərində yerləşən Marriot otelidi. Otel, Rustaveli prospekti 13 ünvanında yerləşir. Otelin hazırda yerləşdiyi bina, 1911–1915-ci ildə zəngin erməni taciri Mikael Aramyantsın sifarişi ilə lüks otel kimi inşa edilmişdir.

Tarixi
------

Bina, 1911-ci ildə Rusiya tərəfindən idarə olunan Gürcüstan paytaxtında o cümlədən bütövlükdə Qafqazda ən böyük otel kimi Aleksandr Ozerov tərəfindən layihələndirilmiş, daha sonra isə Mikael Aramyantsın dostu Qavriil Ter-Mikelov tərəfindən yenidən modelləndirilmişdir. Binanın tikintisi 1915-ci ildə tamamlanmış və açılış zamanı o, *"Hôtel Majestic"* adlandırılmışdır. Birinci Dünya müharibəsi dövründə 1915–1917-ci illərdə bina hərbi hospital kimi istifadə edilmişdir.

1921-ci ildə Gürcüstanın SSRİ tərkibinə qatılmasından sonra binada Həmkarlar İttifaqı fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Binanın zirzəmisində müxtəlif tipli obyektlər fəaliyyətə başlamış, otel binası tipoqrafiya, mağazalar və kinoteatra ev sahibliyi etmişdir. 1939-cu ildə bina əsaslı bərpa edilərək ilkin təyinatı üzrə fəaliyyətə başlamış və *Hotel Tbilisi* adlandırılmışdır. 1991-ci ildə Gürcüstan vətəndaş müharibəsi zamanı binada yanğın baş vermiş və abidə ciddi zədələnərək yararsız hala gəlmişdir. 1995–2002-ci ildə gürcü memarlar G. Metreveli və V. Kurtişvilinin rəhbərliyi altında binada yenidənqurma işləri aparılmış, 2002-ci ilin sentyabrında isə bina *Tbilisi Mariott Oteli* kimi faəliyyətə başlamışdır.

Memarlıq xüsusiyyətləri
-----------------------

Yeddi mərtəbəli otel binasının iki mərtəbəsi yerin altındadır. Binanın zəngin fasadları rustika, massiv yarımdairəvi Korinf orderli pilyastrlar və üçbucaq və yarımdairəvi frontonlar və daş kronşteynlərlə bəzədilmişdir. Binanın Rustaveli prospektinə açılan əsas girişi iki böyük sütunla qeyd edilmişdir. Əsas fasadda həmçinin iri antablement, ballüstradalarla bəzədilmiş parapet çardaq yerləşdirilmişdir.

Binada 110 otaq, 17 syut (iki prezident və vitse-prezident syutları), 8 konfrans zalı, lobbi bar, restoranlar, patio, sağlamlıq mərkəzi vardır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  "თბილისი მარიოტი" [Tbilisi Marriott]. georgianencyclopedia.ge (Georgian). National Academy of Sciences of Georgia. 2 September 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 may 2019.
2. ↑  *Liddell, Robert Scotland.* Actions and reactions in Russia. London: Chapman & Hall. 1917. səh. 51.
3. ↑  "Tbilisi Marriott Hotel". Marriott International. 19 January 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 may 2019.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı
**Məhərrəm Mirzə oğlu Hüseynov** (1915, Qaracəmirli, Yelizavetpol qəzası) — Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin sədri (13 aprel 1951–12 mart 1957).

Həyatı
------

Məhərrəm Hüseynov 1915-ci ildə Şəmkir (keçmiş Şamxor) rayonunun Qaracaəmirli kəndində anadan olmuşdur. 1938-ci ildə K.Marks adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun Hüquq fakültəsini bitirmişdir.

1937-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsi cinayət işləri üzrə məhkəmə kollegiyasının katibi, 1938-ci ildə isə Azərbaycan SSR Ədliyyə Nazirliyində məsləhətçi vəzifələrində işləmişdir. 1938–1941-ci illərdə Şəmkir rayon birinci dairəsinin xalq hakimi olmuşdur. 1941-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin üzvü seçilmişdir.

1941–1945-ci illərdə Naxçıvan MSSR Ali Məhkəməsinin sədri işləmişdir. Həmin vəzifədən azad olunduqdan sonra 1945-ci ildə qısa bir müddət ərzində respublika Vəkillər Kollegiyası Rəyasət Heyətinin sədri vəzifəsini icra etmişdir. 1945–1951-ci illər ərçində Azərbaycan SSR Ədliyyə Nazirinin müavini olmuşdur.

10 aprel 1951-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin sədri vəzifəsinə təyin olunmuş və 12 mart 1957-ci ilədək həmin vəzifədə işləmişdir.
1957-ci ilin mart ayının 12-də Ali Məhkəməyə yeni seçkilərin keçirilməsi ilə əlaqədar Məhərrəm Hüseynov Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin sədri vəzifəsindən azad edilmişdir. Həmin vaxt o, Ali Məhkəmənin üzvü seçilərək Ali Məhkəmənin sədr müavini vəzifəsinə təsdiq olunmuş və 1962-ci il martın 17-dək həmin vəzifədə işləmişdir. Bundan sonra Məhərrəm Hüseynov 1 sentyabr 1971-ci ilədək müxtəlif məsul vəzifələrdə çalışmışdır.

1971-ci il avqust ayının 31-də Məhərrəm Hüseynov Azərbaycan SSR Ədliyyə Naçirliyi Notariat və VVAQ idarəsinin rəisi və nazirliyin kollegiya üzvü təyin olunmuşdur. 1976-cı ilin mart ayında həmin vəzifədən təqaüdə çıxmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-09-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-05.

| ⛭Azərbaycan Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin sədrləri Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası |
| --- |
| 
* İsay Dovlatov (1924–?)
* Seyidcəfər Yaqubov (1931–1932)
* Muxtar Hacıyev (1932–1933)
* Ayna Sultanova (1936)
* Teymur Quliyev (1936–1937)
* Böyükağa Hüseynov (1937–1939)
* Əlisultan Quliyev (1939–1941)
* Hüseyn Ələkbərov (1946–1948)
* Məhərrəm Hüseynov (1951–1957)
* Sənan Musayev (1957–1962)
* Abdulla İbrahimov (1962–1980)
* İbrahim İsmayılov (1980–1986)
* Hüseyn Talıbov (1986–1991)

 |
**Kozvey-Kost** (irl. Causeway Coast) və ya **Nəhənglər keçidi** — İrlandiyanın şimalında Antrim qraflığında, Başmills qəsəbəsindən təqribən 3 km şimalda yerləşən və İrlandiyanın şimal-şərqi sahili boyunca yayılmış olan vulkanik mənşəli bazalt geoloji quruluş.

Haqqında
--------

Vulkanik püskürmələr nəticəsində yaranmış olan, bir-birinə bağlı 40.000 bazalt sütununun yan-yana düzüldüyü bir yerdir. Bölgənin ən xarakteristik xüsusuyyəti olan bazalt sütunlar, 50–60 milyon il əvvəlki vulkanik fəaliyyətlərin nəticəsidir. Antrim tavası, təxminən 3800 km²-lik sahəsi ilə Avropanın ən böyük lava tavasıdır.

Dənizdən yüksəkliyi orta hesabla 100 metr olan bu qayalıq bölgə, geoloji dönəmdən qalma bir neçə lava hərəkəti səbəbi ilə pilləkənli bir görünüşə sahibdir. Bazalt sütunlardan ən yüksəyi 12 metrdir. Sütunların üst hissəsi pilləkən şəklində olarkən, alt hissəsi isə dənizin altına enməkdədir. Böyük hissəsi altıbucaqlı şəklində olsa da bəzıları yeddi ya da səkkiz bucaqlıdır. Lavalar 28 metr qalınlığa çata bilməkdədir.

1986-cı ildə Kozuay sahili 369-cu üzv kimi YUNESKO-nun Dünya irsi siyahısına salınmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Giant's Causeway ve Causeway Sahili". Gezi Alemi. 27 November 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 may 2022.

Xarici keçidlər
---------------

* National Trust profili

| ⛭Şimali İrlandiyada turizm |
| --- |
| Qalalar: | 
* Karrikferqus qalası
* Dandrum qalası
* Danlyus qalası

 |  |
| Tikililər | 
* Belfast Şəhər Zalı
* Linen Kitabxana Zalı
* Maunt Stüart

 |
| Sahil | 
* Nəhənglər keçidi
* Morne Dağları
* Stranqford Lox

 |
**Curriculum vitae  (lat.)** (*azərb.* xülasə‎, *fr.*  résumé — "həyatın axını", tərcümeyi-hal) qısaldılmış forması **CV** — bacarıqlar, iş təcrübəsi, təhsil və təqdim olunan yer üzrə digər lazımı məlumatları özündə saxlayan sənəd. Adətən, mahiyyətcə işəqəbulunma - namizədlik sənədi sayılır

Tərcümeyi-hal, yəni CV, xülasəsinin həcmi bir namizədin bacarıqları ilə müəyyənləşir.

Strukturu
---------

Xülasə adətən bir neçə bölmədən ibarətdir. Bu bölmələrin hər birində informasiya qısa və anlaşıqlı bir şəkildə yazılmalıdır. CV-ə heç bir qeyri-dəqiq informasiya daxil etmək olmaz. Xülasədə sizi maksimal xarakterizə edəcək məlumatlar yerləşdirilməlidir.

CV formasında olmalıdır:

* Ad və soyad;
* Doğum tarixi;
* Namizəd ilə əlaqə vasitələri - əlaqə nömrəsi və elektron poçt ünvanı;
* Təhsil - burada təhsil səviyyəsi (məktəb, kollec, bakalaviatura, magistratura, doktorantura və s.), təhsil müəssisələrinin adları, təhsil alınan zaman aralığı və ixtisas qeyd olunmalıdır;
* Sertifikat və diplomlar (nailiyyətlər);
* İş həyatı və könüllülük fəaliyyəti;
* Maraq və bacarıqlar (dil, komputer və s.)
* Namizədi tövsiyə edə biləcək şəxslər və onların əlaqə nömrələri (referanslar).
* 
* 
* əks xronoloji sıra ilə (bir qayda olaraq, üç son iş yeri) ixtisas üzrə iş təcrübəsinin icmalı

Bəzən xülasədə həmçinin peşəkar assosiasiyalara, elmi nəşrlərə və müəllif patentlərinə üzvlük haqqında informasiyanı da daxil edirlər. Həmçinin xülasədə sizin həvəsləriniz (hobbi) haqqında informasiyanı daxil etmək olar. Daha yaxşı olar ki, bu aktiv həvəslər (məsələn, idman, turizm, rəqslər) olsun.
Xülasədə əmək haqqının arzu olunan səviyyəsi haqqında informasiyanı daxil etmək (qoşmaq) lazım deyil. Bunu xülasəyə müşayiət məktubunda göstərmək daha yaxşıdır. Burada xülasəyə istənilən əlavə izahları vermək olar.

Müxtəlif ölkələrdə xülasə və ya CV strukturu fərqli ola bilər. Son zamanlar müəyyən şablon üzrə doldurulan və işə qəbul agentliklərinin ixtisaslaşmış saytlarında yerləşdirilənlər internet-xülasə geniş yayılmışdır. Həmçinin "ağıllı" xülasənin tərtib edilməsini təklif edən peşəkar xidmətlər mövcuddur.

Daha biri forma, hələlik az yayılmış, video-xülasə formasıdır. Burada, qısa videoçarxı təşkil edilir və namizəd özü haqqında (öz bacarıqları və s.) danışır. İnternet-xülasə kimi bu forma CV-lər üçün ixtisaslaşmış saytlar mövcuddur.
**Musayev Binəli İsa oğlu** – fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.

Həyatı
------

Binəli Musayev 1944-cü il avqust ayının 15-də Gürcüstan Respublikası Bolnisi rayonunun Saraçlı kəndində anadan olmuşdur. 1961-ci ildə Saraçlı kənd orta məktəbini, 1966-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə də elə həmin ildə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası Kibernetika İnstitutunda başlamışdır.

1967-ci ildə institutun aspiranturasına qəbul olunmuş, 1971-ci ildə "Hilbert nüvəli qeyri-xətti sinqulyar inteqral tənliklər sistemi üçün kvadratur və iterasiya–interpolyasiya metodlarının əsaslandırılması" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.

1972-1995-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin "Riyazi analiz" kafedrasında asissent, baş müəllim, dosent, professor vəzifələrində çalışmışdır. 1989-cu ildə A.M. Razmadze adına Tbilisi Riyaziyyat İnstitutunda "Sinqulyar inteqral tənliklər nəzəriyyəsində konstruktiv metodlar" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1995-1997-ci illərdə M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında kafedra müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 

Binəli müəllimin gənc riyaziyyatçıların yetişməsində böyük əməyi olmuşdur. Onun rəhbərliyi altında 15-dən artıq namizədlik dissertasiyası müdafiə edilmişdir. Binəli müəllim 100-dən artıq elmi əsərin müəllifidir. Bir sıra Beynəlxalq, Ümumittifaq və Respublika miqyaslı elmi konfransların iştirakçısı olmuş və məruzələrlə çıxış etmişdir. O, elmi dərəcələr verən bir neçə ixtisaslaşdırılmış elmi şuranın və Azərbaycan Riyaziyyatçılar Cəmiyyətinin idarə heyətinin üzvü idi.

1995-ci ildə Kanada keçirilən Beynəlxalq Riyaziyyat Olimpiadasında iştirak edən Azərbaycan komandası heyətinin rəhbəri olmuşdur.

1997–2005-ci illərdə Türkiyə Cümhuriyyətinin Kütahya şəhərindəki Dumlupınar Universitetində professor vəzifəsində çalışmışdır. 2005-ci ildən ömrünün sonunadək isə elmi və pedaqoji fəaliyyətini Bakı Dövlət Universitetində davam etdirmişdir.

2008-ci il aprel ayının 20-də Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

Mənbə
-----

* Fikrət Süleymanoğlu. Borçalı Saraçlısı. Bakı, 2009
**Nəmrud** (q.yəh. נִמְרוֹד‎; e.ə. 1751 – e.ə. 1638) —Tövratda və Quranda xatırlanan şah, ovçu.

İbrahim peyğəmbər və Nəmrud
---------------------------

(Bəqərə surəsi 158-ci ayə və sonrakı ayələr)

Nəmrudun adı İbrahim peyğəmbərlə bərabər çəkilir.

Millətinə bütlərin heç bir fayda verə bilməyəcəyini, dəfələrcə deyən və ancaq Uca Allahın üstün vəsflərə sahib olduğunu bildirən İbrahim (ə.s.) millətinin özünə inanmadığını gördükdə dərhal Nəmrudun yanına getdi. Qurani-Kərimdə adı keçməyən və o dövrdə millətin idarəçisi olan Nəmrud, sahib olduğu sərvət və səltənəti ilə özünü tanrı hesab edirdi.

İbrahim (ə.s.) Nəmruda Allah inancı haqqında bəhs etdi. Ancaq o, rədd etdi və İbrahim (ə.s.) ilə Rəbbi haqqında mübahisə etdi. İbrahim (ə.s.) Allah təalanın həm dirildən həm də öldürən olduğunu dedikdə, Nəmrud da bunu edə biləcəyini dedi. Nəmrud bunu isbat etmək üçün həbsdə olan iki adamı gətizdirir, onlardan birini öldürür, birini isə azad edir. Beləcə öldürməyə və diriltməyə qadir olduğunu göstərir. Bu dəfə İbrahim (ə.s.): "Allah Günəşi şərqdən doğdurur, bacarırsansa, sən onu qərbdən doğdur!" – dedikdə, o kafir (Nəmrud) donub qalmışdı". (əl-Bəqərə surəsi, 2/285)

İbrahim peyğəmbərin möcüzəsi kafir Nəmrud şahın qəzəbini daha da coşdurdu. İbrahim peyğəmbəri yanına çağırıb dedi: Hamı mənə ümüd bəsləyib hamı məndən qorxur bütün bunlara baxmıyaraq mənim allahlığıma şübhəmi edirsən? İbadətinə çağırdığın Allah kimdir? İbrahim peyğəmbər isə cavabında dedi: Allah günəşi yaratmış və onun iradəsi ilə hər gün onu şərq tərəfdən çıxarar. Əgər qüdrətin varsa bu qanunu dəyiş. Nəmrud bu cavabın qarşısında çıxılmaz qaldı. Sonralardan öz ölkəsindən çıxıb Hürran (Əfur yarmadasında böyük şəhərlərdən biri idi. İraq və Suriya arasında yerləşırmış) şəhərinə getdi.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

* Bəqərə surəsi
* Nəmrud dağı

Xarici keçidlər
---------------

1. 1 2 3 4  .
**Məhərrəm Usta** (d. 1 Sentyabr 1965, Trabzon) Türk iş adamı, həkim və idman meneceri. İstinye Universiteti heyətin sədri.

Həyatı
------

Məhərrəm Usta 1965-ci ildə Trabzonda anadan olub. 1989-cu ildə Doqquz Sentyabr Universiteti Tibb Fakültəsini bitirmişdir. 1992-ci ildə Qulaq Burun Boğazı mütəxəssisi oldu. 1993-cü ildə o, xəstəxana idarəetmə sahəsində işləməyə başladı. 1995-ci ildə Türkiyənin ən böyük xəstəxanalar zənciri Medical Parkın təməllərini atdı. Medical Park Xəstəxanalar Qrupu və Liv Hospital Xəstəxanası İdarə heyəti Başçısı olan Məhərrəm Usta, uzun müddət xüsusi xəstəxanalar və sağlamlıq təşkilatları Başçısı olmuşdur. Məhərrəm Usta, həmçinin İstanbul Ticarət Palatası Sağlamlıq Komissiyasının üzvüdür və sağlamlıq baxımından etdiyi investisiyalar, idmana və idmançılara dəstəklərilə də tanınır. Məhərrəm Usta evlidir və üç övladı var.Trabzonsporun 16-cı prezidentidir.

Mənbə
-----

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2017-02-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-26.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-26.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-09-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-26.
**Curculeşti** (*mold.* Giurgiulești) — Moldovanın Kaqul rayonunda kənd. Kommuna formalaşdırmayan kəndlər qrupuna daxildir.

Tarixi
------

Curculeşti kəndi 1806-cı ildə Nekrasov kazakları tərəfindən salınmışdır. Onlar Osmanlı imperiyasının ərazisinə daxil olan Curcu qalasından bu bölgəyə köç etmişdilər.

XIX əsrin əvvələrində Curculeşti Kaqul-Prut koloniya dairəsinin bolqar koloniyası idi. Yaşayış məntəqəsinin statusundan fərqli olaraq moldovanlar bolqarlardan sayca çox idilər. Ərazidə bir daş kilsə, 126 ev var idi. Koloniya əhalisinin ümüm sayı 619 nəfər idi (116 ailə). Onlardan 471 nəfəri moldovan (81 ailə), 148 nəfəri (35 ailə) isə bolqar idi.

Coğrafiyası
-----------

Kənd Moldovanın cənub-qərb hissəsində, Rumıniya və Ukrayna sərhəddində yerləşir. Curculeşti Prut çayının Dunaya birləşdiyi yerin yaxınlığındadır. Kənd dəniz səviyyəsindən 54 metr hündürlükdə yerləşir.

Curculeşti yaxınlığında Moldovanın ən ucqar cənub nöqtəsi yerləşir. Curculeşti — ölkənin Dunay çayında olan yeganə limanıdır. Moldovaya 480 metrlik sahil məxsusdur. Bu sahil xətti Odessa vilayəti ilə Palanka kəndini birləşdirən avtomobil yolunun Ukrayna ilə dəyişdirilməsi nəticəsində əldə edilmişdir.

Əhalisi
-------

2004-cü ilin əhalinin siyahıyaalınmasına görə Curculeşti kəndində 2995 nəfər yaşayır. Onlardan 1485 nəfəri kişi, 1510 nəfəri isə qadındır. Etnik tərkibi aşağıdakı kimidir:

| Etnik tərkibi | Əhali sayı |  %-lə tərkibi |
| --- | --- | --- |
| moldovanlar | 2897 | 96.73 |
| rumınlar | 39 | 1.3 |
| ukraynalılar | 15 | 0.5 |
| qaqauzlar | 15 | 0.5 |
| ruslar | 10 | 0.33 |
| bolqarlar | 5 | 0.17 |
| polyaklar | 2 | 0.07 |
| qaraçılar | 1 | 0.03 |
| digərləri | 11 | 0.37 |
| **Cəmi** | 2995 | 100 % |

Liman
-----

Neft terminalının tikintisini göstərən lövhə
1996-cı ildə kənd yaxınlığında neft qəbul edən terminalın tikintisinə start verildi. Tikinti 2006-cı ilə yekunlaşdı. Terminal daxilində neft tankerlərini qəbul edən lövbər yeri mövcuddur. Terminalda 52 min ton tutumluq 8 rezervuar var. Xüsusi neft məhsullarını çənlərə göndərən kompleks sistemlər fəaliyyət göstərir. Neft tankerlərlə terminala gəlir, daha sonra isə avtomobil və dəmir yolları ilə istehlakçılara çatdırılır. 2007-ci ildə ərazidə yük və sərnişin limanı inşa olunmağa başlanılmış və 2009-cu ildə istifadəyə verlimişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  2014 Moldovan census. 2017.
2. ↑  "Закон № 764 от 27.12.2001 об административно-территориальном устройстве Республики Молдова". 2012-02-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-06.
3. 1 2  *А. А. Скальковский.* Болгарские колонии в Бессарабии и Новороссийской крае. — Одесса: Типография Т. Неймана и К°, 1848. — С. 71. — 156 с.
4. ↑  В Молдавии открыт нефтеналивной терминал Джюрджюлешть
Koordinat:Sky map 12s 14d 6,4sn; +14º 43' 12″

**NGC 4192B**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. **Sab** tipli  qalaktikadır. Fransız astronomu Pierre Mechain tərəfindən 1781-ci ildə 7.62 sm (3 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS Arxivləşdirilib 2007-09-21 at the Wayback Machine
* 

* WikiSky-da NGC 4192B: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4168 |
NGC 4169 |
NGC 4170 |
NGC 4171 |
NGC 4172 |
NGC 4173 |
NGC 4174 |
NGC 4175 |
NGC 4176 |
NGC 4177 |
NGC 4178 |
NGC 4179 |
NGC 4180 |
NGC 4181 |
NGC 4182 |
NGC 4183 |
NGC 4184 |
NGC 4185 |
NGC 4186 |
NGC 4187 |
NGC 4188 |
NGC 4189 |
NGC 4190 |
NGC 4191 |
**NGC 4192** |
NGC 4193 |
NGC 4194 |
NGC 4195 |
NGC 4196 |
NGC 4197 |
NGC 4198 |
NGC 4199 |
NGC 4200 |
NGC 4201 |
NGC 4202 |
NGC 4203 |
NGC 4204 |
NGC 4205 |
NGC 4206 |
NGC 4207 |
NGC 4208 |
NGC 4209 |
NGC 4210 |
NGC 4211 |
NGC 4212 |
NGC 4213 |
NGC 4214 |
NGC 4215 |
NGC 4216 |
NGC 4217



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Tisa çayı** (*ukr.* Тиса, mac. Tisza, slovak. Tisa, *serb.* Тиса) — Dunay çayının ən uzun qolu olub, Mərkəzi Avropadan axır.

Coğrafi mövqeyi
---------------

Bu çay başlanğıcını Ukraynanın qərb əyalətindən götürür. Onu demək olar ki, Raxova şəhəri yaxınlığında Qara Tisa və Ağ Tisanın birləşməsi əmələ gətirir. Qara Tisanın mənbəyi dəniz səviyyəsindən 1400 m-də olub, şimal-şərq Svidov qalxmasından başlanğıc götürür. Ağ Tisa isə öz başlanğıcını cənub-qərbi Çernoqoriya massivindən 1650 m hündürlüyündən başlanğıcını götürür. Ukrayna daxilində Tisa çayı 201 km məsafədə uzanır. Tisa əvvəlcə Ukrayna və Rumiya sərhəddi ilə, sonra isə Ukrayna və Macarıstana sərhəddindən axır. Serbiya ərazisində Dunay çayına tökülür. 1973-cü ildə çayın üzərində Tisa su anbarı tikilmişdir.

Bu növdən olan pərvanələr əvvəllər Avropanın bir çox çaylarında geniş yayılmışdı. Lakin antropogen amillərin təsiri nəticəsində suyun keyfiyyətinin pisləşməsi ona gətirib çıxarmışdır ki, indi belə kütləvi uçuşlar yalnız Macarıstanda və Serbiyada müşahidə olunur.

Sahillərindəki şəhərlər
-----------------------

**Ukraynada olanlar**

* Raxov
* Tyaçev
* Xust
* Çop

**Ruminiyada olanlar**

* Siqetu-Marmaçiyey

**Macarıstanda olanlar**

* Dombrad
* Tokay
* Solnok
* Seqed

Çayın qolları
-------------

* Sağ qolları: Kosova (41 km), Teresva (56 km), Tereblya (91 km), Rika  (92 km), Borjava (106 km), Bodroq  (188 km), Eqer (291 km), Zadva, Eqricka, Kereş.
* Sol qolları: Viseul, İza, Someş, Kereş, Mureş, Beqa, Batar, Krasna, Moskva

Həmçinin bax
------------

* Dunay çayı
* Serbiya

İstinadlar
----------

1. ↑  Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. — Т. 6. Украина и Молдавия. Вып. 1. Западная Украина и Молдавия (без бассейна р. Днестра). — Л. Гидрометеоиздат, 1978. — 47-57 с.
**Yevgeniya Stepanovna Nevmerjitskaya** — Azərbaycan teatr aktrisası, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2018).

Həyatı
------

Y.Nevmerjitskaya Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram-kino aktyoru fakültəsini 1965-ci ildə bitirib.
1963-cü ildən S.Vurğun ad. Rus Dram teatrının aktrisasıdır.
Bu illər ərzində teatr səhnəsində 70-dan çox rol oynamışdır.
Onların arasında Alfa "Den rojdeniya Terezı" Q.Mdivani, Nigər "Qayıtmış insan" Ə.Nəsibov, Vera "Posledniye" M.Qorki, Tünzalə "Bereqa i sudbı" Nəbi Xəzri, Şərqiyə "Sən nəyə yaşayırsan?" İ.Kasumov, Qertruda "Mariya Stüart" F.Şiller, Ada "Dom na peske" R.İbrahimbəyov, Tamara "Leto v qorode" Anar, Ranevskaya "Vişnyovıy sad" A.P.Çexov, Beatris "Vid s mosta" A.Miller, Belina "Mnimıy bolnoy" J.B.Molyer, Jozefina "Napoleon I" F.Brukner, Sosipatra Semenovna "Krasaves-mujçina" A.Ostrovski, Mod "Qarold i Mod" K.Xiqqins kimi obrazları aktrisanın rəngarəng yaradıcılıq palitrasının nümunələrindəndir.

2000-ci ildə Y.Nevmerjitskaya "Əməkdar artist", 27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
2006-cı ildən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsüdür.

Filmoqrafiya
------------

1. Ən vacib müsahibə (film, 1971)

İstinadlar
----------

1. ↑  *President.Az.* "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (az.). President.az. 27.05.2018. 2020-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-27.
**Cüzeppe Pankoro** (it. Giuseppe Pancaro; 26 avqust 1971-ci il, Kozensa, İtaliya) — keçmiş İtaliya futbolçusu, müdafiəçi.

Həyatı
------

Pankaronun karyerası beş titullu klubda çıxışından ibarətdir - "Torino" (1989-91, 2006-07), "Kalyari" (1992, 97) "Latsio" (1997-2003), "Milan" (2003-05) və "Fiorentina" (2005-06). Lakin o, yalnız Roma və Milanda titul qazanıb. Karyerasının zirvə nöqtəsi şübhəsiz ki, paytaxtdakı dövrünə təsadüf edir. 2000-ci ildə "canavarlar"ın "skudetto"nu qazanmasında Cuzeppenin rolu çox böyük idi. Həmin mövsümdə 28 oyunda meydana çıxan müdafiəçi rəqib qapılarına 3 dəfə yol tapa da bilmişdi.

2006/07-ci illər mövsümü
------------------------

Pankaro "Torino"da çıxış edərkən, demək olar ki, oyun praktikasından məhrum idi və cəmi 10 matç keçirmişdi. Özü də onun sonuncu görüşü fevralın 24-də fiasko ilə nətigələnən "Kyevo" ilə səfər qarşılaşması olub.

Nailiyyətləri
-------------

İtaliya çempionu (2000, 2004), ölkə kuboku (1998, 2000) və Superkubokunun sahibi (1998, 2000, 2004), Kuboklar Kuboku (1999), Avropa Superkubokunun qalibi (1999, 2003).

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Futbolçu** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Evgeny Grinko** və ya **Yevgeni Grinko** (Rusca: Евгений Гринько; 1984, Jukovski, Moskva vilayəti) — Rus musiqiçisi və pianoçu ifaçısıdı.

Həyatı
------

1984-cü il Rusiyanın Jukovski kəndində doğulmuşdur Greendaizer adı ilə də tanınır. Müxtəlif Rus qruplarında fəaliyyət göstərən musiqiçidir.  Joy Division’ın Love Will Tear Us Apart musiqilərinə bir ordu qrupu üçün etdiyi düzənləmə ilə orkestr sahəsinə keçmişdir. Türkiyədə Rusiyadan daha çox məşhur olan musiqiçi burada bir neçə konsert vermişdir.

Yaradıcılığı
------------

Dünya’da bir çox ölkədə konsert verən Evgeny Grinko, çıxışlarında geniş bir skripka, akkordeon qrupu ve davulcu ilə səhnə alır. Sənətçinin 'Morning in Pripyat' musiqisi də məşhurdur. Bununla belə Evgeny Grinko Valse adlı bəstəsi ilə YouTube da 30+ milyon izlənmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-10-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-11.
2. ↑
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-03-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-11.
**Aleksandr Arsenoviç Ayriyan** (1920, Mərv, Türkistan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası – 2 sentyabr 1988) — sovet dövlət və partiya xadimi, Azərbaycan SSR meşə və ağac emalı sənayesi naziri (1972–1988).

Həyatı
------

1920-ci ildə fəhlə ailəsində anadan olmuşdur, ermənidir, 1943-cü ildən Sov.İKP üzvüdür, ali təhsili var – M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Sənaye İnstitutunu bitirmişdir. Texnika elmləri namizəd olmuşdur.

1943-cü ildən l. Şmidt adına maşınqayırma zavodunda mühəndis-texnik, texniki nəzarət qrupunun rəhbəri, mühəndis-konstruktor, şöbə rəisi, baş texnoloq, ÜİK (b) P MK-nın partiya təşkilatçısı olmuşdur. 1954-cü ildən Keşlə Rayon Partiya Komitəsinin birinci katbi, Azərbaycan SSR Xalq Təsərrüfatı Şurası Maşınqayırma İdarəsi baş mühəndisinin müavini, Təchizat və Satış İdarısi rəisinin müavini və həmin idarənin baş mühəndisi vəzifələrində işləmişdir. 1963-cü ildə l. Şmidt adına maşınqayırma zavodunun baş mühəndisi təyin edilmişdir. 1972-ci ildən Azərbaycan SSR meşə və ağac emalı sənayesi naziri olmuşdur.

Azərbaycan KP MK üzvlüyünə namizəd olmuşdur.

Doqquzuncu çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinə deputat seçilmişdir (Naxçıvan üçüncü şəhər seçki dairəsi).

1988-ci ildə vəfat edib.

İstinadlar
----------

* Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Deputatları. Doqquzuncu çağırış. Bakı: Azərnəşr. 1976.
**Arutyun Svacıyan** (*rus.* Հարություն Սվաճյան; 1831, Konstantinopol – 1874, Konstantinopol) — Osmanlı ermənisi yazıçı, siyasi fəal, pedaqoq. O, erməni siyasi yumoristik ədəbiyyatının banilərindən biri hesab olunur.

Həyatı
------

Svacıyan 1831-ci ildə Konstantinopolda anadan olmuşdur. Çox gənc yaşda hər iki valideynini itirmişdir. Yerli məktəbdə təhsilini başa vurduqdan sonra Xaçatur Bardizbanyanın maliyyə dəstəyi ilə xaricdə təhsil almışdır. Svacıyan Parisdəki Müqəddəs Varvara Kollecində təhsil almışdır. 1852-ci ildə Konstantinopola qayıtdıqdan sonra Nahapet Rusinyanın ziyalı dərnəyində iştirak edir. Daha sonra yerli Beşiktaş erməni məktəbində müəllim olmuşdur.

1981-ci ildə Sovet Ermənistanında onun anadan olmasının 150 illiyini qeyd edilmi.dir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Յարութիւն Սվաճեան // Հայաստանի գրադարանների համահավաք գրացուցակ.
2. 1 2 3  *Hacikyan, Agop; Gabriel Basmajian; Edward S. Franchuk.*  Nourhan Ouzounian (ed.). The Heritage of Armenian Literature Volume III: From the Eighteenth Century to Modern Times. Detroit, MI: Wayne State University Press. 2005. 330–331. ISBN 0-8143-2815-6. İstifadə tarixi: 19 October 2011.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |