recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Atyuxta çayı** (yuxarı axarlarda — **Balka Atyuxta**) — Rostov vilayəti ərazisindən axan çay, Qruşevka çayının sağ qolunu təşkil edir. Don çayı hövzəsinə aiddir. İti axına malik olmaqla yanaşı bataqlaşmış ərazidən axır. Çayın ümumi düşmə meyilliyi 142 metrdir.

Çay sistemi: **Atyuxta** → Qruşevka → Tuzlov çayı → Aksay çayı → Don.

Şaxtinlilər bəzən onu adsız arx hesab edirlər.

Axını
-----

Çay öz başlanğıcını Rostov vilayətinın Krasnosulinski rayonu Ryabinocka qəsəbəsinin cənub-şərqindən götürür. Mənsəbində yüksəklik 175 metrdir. İlk əvvəl cənub-şərqə istiqamətlənir. Atyuxta qəsəbəsi yaxınlığında böyük bir süni gölməçədən axır. Buradan isə Şaxtı şəhərinin yazınlığından axır. Vasyuta küçəsində yerləşən körpüsünü keçdikdən sonra cənub-şərqə istiqamətlənir. Qruşevka çayına Şaxta şəhəri Qodqornaya küçəsində birləşir. Mənsəbdə hündürlük 33 metrdir. 
İnzibati cəhətdən Rostov vilayətinin Krasnosulinski və Oktyabrski rayonları, üstəlik Şaxtı şəhər dairəsi ərazisindən axır.

Tarix
-----

Çay haqqında ilk məlumat kazakların 1822—32-ci illərdə təşkil etdiyi torpaqların statistik təsvirdə əks etdirilmişdir:

> 
> * Çaya sağdan tökülən çaylar: Tuzlov çayı, soldan tökülən çaylar: Ayuta və Susol çayı
> 
> 
> 

Çay öz adını aşağıdakı abidələrə verir: Atyuxta qəsəbəsi, Atyuxta dəmiryol stansiyası və s.

Yaşayış məntəqəsi
-----------------

* Atyuxta qəsəbəsi
* Şaxtı şəhəri

İstinadlar
----------

1. ↑  Google məlumatlarına əsasən
2. ↑  Карта города Шахты, 11 ВКЧ, Ростов-на-Дону, 2007 год
3. ↑  "Don Kazaklarının toraqlar haqqında statistik məlumatları". 2011-11-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-04.

Mənbə
-----

* Краткая справка о городе Шахты  (rus.)
**Hacı Molla Abbas Hacı Abdulla oğlu Şölə** (İsfahan – 1899, Yelizavetpol) — şair.

Həyatı
------

Mərhum Hacı Molla Abbas Hacı Abdulla oğlu əslən isfahanlı imişsə də, yenə Gəncə şüərasının zümrəsindən hesab olunur.

Hacı Molla Abbas "Şölə" təxəllüs təxminən qırx beş sənə bundan müqəddəm Gəncəyə gəlib, orada evlənibdir və lakin övladı olmayıbdır. Şölə Hindistanı, İranın çox yerlərini, ərəbistanı və Misiri seyrü səyahət edib xeyli bilik və təcrübə kəsb etmiş bir vücud idi. Qafqaziyanın dəxi çox yerlərini gəzib, onda olan müxtəlif əqvamü miləlin adabü ayini ilə bələd olmuşdu.

Mərhum Şölə təvəllüdü zamanından ömrünün müsinn çağına qədər xəstə olmadığını və hətta baş və diş ağrısı nə olduğunu bilmədiyini öz dost və tanışları yanında iddia edərmiş. Şölə fars və türk dillərini kamil vəchdə bilirmiş. Amma əşarü kəlamının çoxusu türk dilindədir. Yazdığı əşarın əksəri, demək olur ki, Gəncə şəhərinin xüsusi vüquatına və onda vaxtbəvaxt zühur edən əlamata, vüqua gələn təğyirata və Gəncə əhlinin əxlaqü adatına dairdir. Şölənin dili açıq və sadə olduğuna binaən, onun kəlamları hər kəsə, hətta kəmsavad adamlara da xoş gəlir.

Məcmuəsi var, amma çap olunmayıbdır. Şölə vəfat edibdir Gəncədə 1899-cu ildə, təxminən yetmiş yaşında.

Xarici keçidlər
---------------


Vikimənbədə ***Molla Abbas Şölə*** ilə əlaqəli məlumatlar var.

Həmçinin bax
------------

* Divani-hikmət
**Atıcı** (*ing.* shooter) — ABŞ-nin USA Network kanalında 15 Noyabr 2016-cı ildən etibarən yayınlanmağa başlanan serial. Serialın rejissoru John Hlavn eyni zamanda ssenarisini də qələmə almışdır. Teleserial, Stephen Hunter'ın 1993-ci ildə çıxan Point of Impact adlı gərginlik romanından uyğunlaşdırılmışdır. 2007 istehsalı eyni adlı filmdən də ilhamlanan dizi, böyük bir maraqla izlənilir. Serialın inzibati prodüserliyini Shooter filmində baş rolda olan məşhur aktyor Mark Wahlberg boynuna götürmüşdür.

Süjet
-----

Shooter dizisi Vyetnam müharibəsində tapşırıq alan snayper Bob Lee Swagger xarakterini mərkəzə almışdır. Bu xarakter eyni zamanda gerçək həyatda Vyetnam Döyüşünə qatılan və uzun məsafəli müvəffəqiyyətli atışlarıyla tanınan snayper Carlos Hatchcock'u əks etdirir. Keçmişini geridə buraxmaq istəyən Bob, sakit bir qəsəbədə sıravi bir həyat sürməkdədir. Ancaq onun üçün son bir vəzifə daha vardır.Tapşırığa qayıtması üçün çağırılan Bob, birdən ABŞ başçısına təşkil edilən bir sui-qəsd tələsinin içinə düşər. Bob üçün artıq ən əhəmiyyətli mövzu bu hadisənin ardındakı sirr pərdəsini aralamaq və eyni zamanda ABŞ prezidentini hər cür təhlükədən qorumaqdır. Bu tapşırıq əhəmiyyətli olduğu qədər təhlükəlidir və bir-birindən nüfuzlu kəslərin hədəfində yer alacaq. Bundan sonra da son dərəcə hərəkətli və təhlükəli günlər Bob'u gözləməkdədir.

Rollarda
--------

* Ryan Phillippe — baş qəhrəman, Bob Li Svaqer
* Cynthia Addai Robinson — Bob Liyə inanan və köməklik göstərən FBI agenti Nadine Memfis
* Omar Epps — Bob Linin Əfqanıstandakı komandiri və onu yenidən xidmət etməyə çağıran Isaq Consun
* Eddie McClintock — Bob Linin tələyə salınmasına kömək edən və onu öldürməyə çalışan Ceyn Peyn
* Lexy Kolker — Bob Linin qızı Meri Svaqer
* Shantel VanSanten — Bob Linin həyat yoldaşı Culi Svaqer

Həmçinin bax
------------

* Gənc qurd (teleserial, 2011)
* Taxtların oyunu (teleserial, 2011)
* Vikinqlər (teleserial, 2013)

Xarici keçidlər
---------------

John Hlavin

Mark Wahlberg

İstinadlar
----------
Yohann Qotlib Fixte
**Primordializm** və ya **perennializm** millətlərin qədim və təbii fenomen olduğunu iddia edən nəzəriyyədir. Bəzən Azərbaycanca ilksəlçilik də deyilir.

Haqqında
--------

Primordializm alman romantizmi ideyalarında, xüsusən Yohann Qotlib Fixtenin və İohann Qottfrid Herderin əsərlərində izlənə bilər. Herderə görə, millət dil qrupu ilə eyni mənaya gəlir. Herderin düşüncələrinə görə, dil düşüncələrlə eyni mənaya malikdir və hər bir dil bir icmada öyrənilir, nəticədə isə hər bir icma fərqli düşünməlidir. Burada həmçinin, iddia edilir ki, hər bir icma zamanla sabit təbiətə malik olur.

Primordializm İkinci Dünya müharibəsindən sonra xeyli tənqidə məruz qaldı və bir çox millətçilik alimləri milləti müasir texnologiyalar və siyasət vasitəsiylə inşa edilmiş cəmiyyət kimi baxmağa başladı. Bu yanaşmaya modernizm deyilir.

Primordializm etnik mənsubiyyətlə bağlı olaraq iddia edir ki, etnik qruplar və milliyyətlər ona görə mövcuddur ki, bioloji faktorlar və xüsusən, territorial yerləşməyə yönəlik fəaliyyətlər və inanc ənənələri mövcuddur.

Bu nəzəriyyə və yaxud yanaşma etnik qrupun üzvlərinin eyni xarakteristikanı, mənşəni və bəzən qan bağı kimi nəsnələri paylaşan qohumluq əlaqəsinə əsaslanır. Nigeriyadakı İqboslar özlərini yəhudilərin nəvələri kimi hiss etdiklərini bildirirlər. Primordializm isə, etnik kimliyi bir dəfə inşa edildikdən sonra sabit olduğunu iddia edir.

Həmçinin bax
------------

* Millətçilik

İstinadlar
----------

1. ↑  Jack Hayward, Brian Barry, Archie Brown (2003) p 330
2. ↑  Dominique Jacquin-Berdal (2002) p 9
3. ↑  Steven Gryosby (1994) ‘The verdict of history: The inexpungeable tie of primordiality huth – A response to Eller and Coughlan’, Ethnic and Racial Studies 17(1), pp. 164-171, (p. 168).
4. ↑  Murat Bayar, ‘Reconsidering Primordialism: an alternative approach to the study of ethnicity’, Ethnic and Racial Studies, 32.9, (2009), pp. 1-20, (p. 2).
**Midhəd Qəfərov** (1966, Salyan rayonu) — hüquq elmləri doktoru, professor.

Həyatı
------

Midhəd Seyidəhməd oğlu Qəfərov 1966-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Salyan rayonunun Noxudlu kəndində anadan olmuşdur. 1973–1983-cü illərdə Salyan rayonunun Noxudu kəndindəki orta məktəbdə təhsil almışdır. O, 1988–1993-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Hüquq fakültəsini fərqlənmə ilə bitirmiş, 1994–1999-cu illərdə BDU-nun "Cinayət prosesi" kafedrasının aspirantı olmuşdur. M. Qəfərov 1993–1994-cü illərdə BDU-nun "Cinayət prosesi" kafedrasının baş laborantı vəzifəsində işləmişdir. 1994-cü ildən BDU-nun "Cinayət prosesi" kafedrasının müəllimidir.

Elmi yaradıcılığı
-----------------

Midhəd Qəfərov 1999-cu ildən hüquq elmləri namizədi, dosent, 2009-cu ildən hüquq elmləri doktorudur. 2004–2011-ci ildən BDU-nun hüquq fakültəsinin magistratura üzrə dekan müavini vəzifəsində çalışmışdır. 2012-ci ildən "Cinayət prosesi" kafedrasının professorudur.

Təhqiqat sahəsi: Cinayət prosesində müstəntiq tərəfindən müttəhimin hüquqları və qanuni mənafeyinin təmin edilməsi; Müqayisəli cinayət prosessual hüquq;AR-in hüquq-mühafizə orqanları; Təhqiqat; Appelyasiya və kassasiya instansiyalarında icraat.

Əsas əsərləri
-------------

* Hüquq-mühafizə orqanları. Bakı, 2010 (Hikmət Eyvazovla müştərək)
* İbtidai istintaqda müstəntiq tərəfindən müttəhimin hüquqları və qanuni mənafeyinin təmin edilməsi
* Azərbaycan Respublikasinin Cinayət prosesində şəxsiyyətin hüquqlarinin təmin edilməsi. monoqrafiya
* Azərbaycan Respublikasinin Cinayət prosesində şəxsiyyətin hüquqi vəziyyəti və onun təminatı problemləri monoqrafiya
* Azərbaycan Respublikasinin hüquq mühafizə orqanlari dərslik
* Azərbaycan Respublikasinin hüququ mühafizə orqanlari dərs vəsaiti
* Yuvenal Ədliyyə. Yetkinlik yaşina catmayanlar tərəfindən törədilən cinayət işləri üzrə ədalət mühakiməsi icraati.dərslik
* Yuvenal ədliyyə yetkinlik yaşina catmayanlarin ədalət mühakiməsi dərs vəsaiti

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  "Qəfərov Midhəd Seyidəhməd oğlu". 2020-08-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-02-06.
2. ↑  "Hüquqşünaslar üçün yeni dərslik çapdan çıxıb". 2014-04-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-02-06.
**Petrova Mariya Qriqoryevna** (1906, Sankt-Peterburq – 24 yanvar 1992, Sankt-Peterburq) — RSFSR Xalq artisti (1978), rejissor və Leninqrad radiosunun diktoru.

Bioqrafiya
----------

1906-cı ildə Sankt-Peterburqda fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. Leninqrad Teatr İnstitutunda təhsil almışdır. Təhsilini bitirdikdən sonra Leninqrad Gənc Tamaşaçılar Teatrında əmək fəaliyyətinə başlamışdır. M.Petrova eyni zamanda Leninqrad radiosu ilə əməkdaşlıq etmiş, uşaq verilişlərində iştirak etmişdir. 1934-cü il 1 apreldə Mariya Petrova Leninqrad radiosu əməkdaşı təyin edilmiş və fasiləsiz olaraq 56 il bu radioda çalışmışdır. Bu illərdə o, padio-tamaşalarda yüzlərlə rol canlandırmışdır.

1959-cu ildə Mariya Petrova RSFSR-nın əməkdar artisti, 1978-ci ildə isə RSFSR-nın xalq artisti adına layiq görülmüşdür.

M.Petrova 24 yanvar 1992-ci ildə vəfat etmişdir. O, Sankt-Peterburqun Boqoslav qəbristanlığında, rəssam əri Yaroslav Sergeyeviç Nikolayevin yanında dəfn olunmuşdur.

Xarici keçid
------------

* *Голос блокадного Ленинграда. Мария Петрова*
* *Могила М. Г. Петровой и Я. С. Николаева на Богословском кладбище Санкт-Петербурга*

1. 1 2  Mariâ Grigor'evna Petrova // MAK (pol.).
**Mien** (*ing.* Meighen Island) — Kanada Arktik arxipelaqının Kraliça Yelezaveta adaları və Sverdrup adaları qrupuna daxildir. Hal-hazırda adada həyat yoxdur (2012).

Coğrafiyası
-----------

Mien adası.
Adanın sahəsi 955 km², sahil xətdinin uzunluğu 188 km təşkil edir. Adanın uzunluğu 57 км (şimaldan cənuba), eni isə 14 km - 26 km arasənda dəyişir. Arxipelaqın digər adaları kimi adada hündürlük yüksək deyildir. Düzənliyin hündürlüyü 80 metr təşkil edir. 
Ada üzəri buz örtüyünə malikdir. Onun şərq sahillərindən 5 km daxili hissədən başlayır. 17,5 km uzunluğa və 8,5 km enə malikdir. Buzların qalınlığı 160 metr təşkil edir. Ən hündür nöqtəsində hündürlük buz qatı ilə birlikdə 260 m təşkil edir.

Mien adası Kanada Artik arxipelaqının şimal-qərbində yerləşir. Sverdrup boğazı adanı onda 41 km şərqdə yerləşən Aksel-Heyberq adasında ayırır. Piri boğazı isə adanı 88 km cənub-qərbdə yerləşən Ellef-Rinqnes adasında ayırır. Qərb və şimal sahillərini Şimal Buzlu okeanın suları yuyur.

Tarixi
------

Ada 1916-cı ildə Vilyalmur Stefanson tərəfindən Kanada arktik ekspedisiyası kəşf edilir. Bir müddət sonra ada Kanadanın baş vaziri (1920-1921, 1926) olmuş Artur Meyenenin şərəfinə adlandırılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "The Canadian Encyclopedia. Queen Elizabeth Islands". 2011-11-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-07-08.
2. ↑  "Atlas of Canada. List of Islands". 2012-01-28 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-07-08.
3. ↑  "The Island Encyclopedia. Meighen Island". 2010-12-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-07-08.
4. ↑  "The Canadian Encyclopedia. Stefansson, Vilhjalmur". 2007-08-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-07-08.
**Amin İsmayılov** (*İsmayılov Amin İsmayıl oğlu*; d. 14 mart 1951, Kürdəmir rayonu) — Aqrar elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü (30 iyun 2014).

Həyatı
------

Amin İsmayılov 14 mart 1951-ci ildə Kürdəmir rayonunda anadan olmuşdur.

Yeni Azərbaycan Partiyasının VII qurultayında (5 mart 2021-ci il) YAP İdarə Heyətinin üzvü seçilib.

Elmi əsərləri
-------------

1. Torpaqların diaqnostik modelləri .Bakı,2000,-274s.

2.Azərbaycan torpaq təsnifatının WRB sistemi ilə korrelyasiyası (həmmüəliflərlə). Bakı,2002,-252s.

3. Azərbaycan torpaqlarının informasiya sistemi. Bakı, 2004, -308 s.

4. Kadastrın əsasları. (ali məktəblər üçün dərslik). Bakı, 2008, -212s.

5. Coğrafi İnformasiya Sistemləri (ali məktəblər üçün dərslik, həmmüəlliflə). Bakı, 2011, -232s.

6. Soil Resources Of Azerbaijan. In: "Soil Resources of Mediterranean and Caucasus Countries", Y. Yigini, P. Panagos, and L. Montanarella, (eds). (2013), 18-39p. Office for Official Publications of the European Communities, Luxembourg. –243 pp.

7. Torpaqların münbitlik modelləri yaradılmasının bəzi problemləri. AMEA-nın "Məruzələri", Bakı, 2002, 57-ci cild, №4-6, s.252-255

8. Azərbaycanda torpaq informatikasının inkişaf mərhələləri. AMEA TAİ əsərləri , Bakı, 2004, XVI cild, s.571-585

9. ГИС в земельной реформе Азербайджанской Республике. Обзор: Современные геоинформационные технологии "ARCREVIEW" №2, Совместное издание ООО DATA+, ESRI Inc. и Leica Geosystems, Москва,2005

10. О создании концептуальных диагностических моделей основных типов почв Азербайджана на базе ЭВМ. Матер.межд.конф. Ростов-на-дону,2006, с.229-233

İstinadlar
----------

1. ↑  "İsmayılov Amin İsmayıl oğlu" (az.). science.gov.az. 2017. 2021-04-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-28.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-02-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-11.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Alim ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Qryaznaya çayı** — Rostov vilayəti ərazisindən axan çay. Qryaznaya çayı Çir çayının sağ qolunu təşkil edir. O isə öz növbəsində Don çayına tökülür. Çir çayının mənsənibə 246 km qalmış ona tökülür. Qryaznaya çayının uzunluğu 17 kilometr təşkil edir. Hövzəsinin sahəsi isə 130 km²-dir.
Çay sistemi: **Qryaznaya** → Çir → Don → Azov dənizi.

Təsviri
-------

Qryaznaya çayı öz başlanğıcını Rostov vilayətinin Sovetski rayonu, Krasnaya Durbaxa xutoru ərazisindən götürür. Sonradan aşağıya doğru Ust-Qryaznovski xutoruna istiqamətlənir. Burada isə Çir çayının mənsəbinə 130 km qalmış ona tökülür. Sağ istiqamətdən ona iki qol axır. Onların isə adları yoxdur. Ust-Qryaznovski xutoru öz adını çayın mənsəbində yerləşməsinə görə almışdır. Yəni "Qryaznayanın mənsəbi" anlamını verir.
Burada nərəkimilər, karp, som və digər balıqlara rast gəlmək mümkündür. Burada həvəskar balıqçılıq inkişaf etmişdir.
Çay əsasən yağış, qar və yer altı sularla qidalanır. Bölgəyə xass xüsusiyyətlərdən biri yazda suyunda gur sululuq müşahidə edilir. Bu isə qar sularınln əriməsi ilə əlaqədardır.

Çayın axdığı rayonlar:Sovetski.

Su reyster xidmətinin məlumatı
------------------------------

Dövlət su reyster xidmətinin məlumatına görə çay Don hövzəsi dairəsinə daxildir. Çir çayına daxildir. Aid olduğu hövzə — Don çayı (Rusiyaya aid hövzəsi)
Dövlət su reyster xidmətinin obyektə verdiyi kod — 05010300812107000009924

Mənbə
-----

* Притоки Дона
* Непростая речка Чир Arxivləşdirilib 2017-04-03 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  "Государственный водный реестр РФ: Река Грязная".[*ölü keçid*]
**Məmmədyеri yаşаyış yеri** — Şərur rayonunun Axaməd kəndinin şimаlındа yеrləşir. Yаşаyış yеri hər tərəfdən su kаnаlı ilə əhаtə оlunmuşdur. Təsərrüfаt işləri nəticəsində mədəni təbəqə dаğılmış və mаddi-mədəniyyət nümunələri ətrаfа yаyılmışdır. Mаddi-mədəniyyət qаlıqlаrı bаşlıcа оlаrаq çəhrаyı və bоz rəngdə bişirilmiş kеrаmikа nümunələrindən ibаrətdir. Bоz rəngdə bişirilmiş kеrаmikа nаrın qum qаrışığı оlаn gildən hаzırlаnаrаq yахşı bişirilmiş, хаrici səthi hаmаrlаnmış, bəziləri isə cilаlаnmışdır. Çəhrаyı rəngli kеrаmikа yахşı bişirilmiş və cilаlаnmışdır. Хаlq аrаsındа оlаn məlumаtа görə аbidənin оlduğu ərаzi «kəbirli» və «kəlbili» аdı ilə də tаnınmışdır. Аşkаr оlunаn mаddi-mədəniyyət qаlıqlаrınа əsаsən yаşаyış yеrini е.ə. I minilliyə аid еtmək оlаr.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bахşəliyеv, Vəli.* Nахçıvаnın аrхеоlоji аbidələri (PDF) (az.). Bakı: "Elm". 2008. 301s. 2019-04-12 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2019-04-12.
**Server** (en. server ~ ru. сервер ~ tr. sunucu) — kompüter şəbəkəsində öz disklərini, eləcə də periferiya qurğularını, məsələn, printerləri və modemləri birgə istifadəyə verən kompüter. Server şəbəkədə başlıca kompüterdir və şəbəkədəki bütün kompüterlər ona birləşir ki, onun sərt disklərinə və şəbəkə printerinə müraciət edə bilsin. Serverlər "servislər" adlanan müxtəlif funksiyaları, məsələn, çoxsaylı müştərilər arasında məlumat və ya resursların paylaşılmasını, yaxud hesablamaların aparılmasını həyata keçirir. Bir server birdən çox müştəriyə xidmət edə və ya bir müştəri birdən çox serverdən istifadə edə bilər. Müştəri prosesi eyni cihazda və ya şəbəkə üzərindən başqa bir cihazdakı serverə qoşularaq işləyə bilər. Tipik serverlərə verilənlər bazası serverləri, fayl serverləri, poçt serverləri, çap serverləri, veb serverləri, oyun serverləri və proqram serverləri aiddir.

Müştəri-server sistemləri adətən sorğu-cavab modeli ilə həyata keçirilir (və tez-tez onunla eyniləşdirilir): müştəri serverə sorğu göndərir, bu sorğu hansısa prosesləri yerinə yetirir və adətən nəticə ilə birlikdə müştəriyə cavab göndərir. Kompüterin "server sinifli aparat" kimi təyin edilməsi onun üzərindəki serverləri işə salmaq üçün ixtisaslaşmış olduğunu bildirir. Bu, tez-tez onun standart fərdi kompüterlərdən daha güclü və etibarlı olduğunu göstərir, lakin alternativ olaraq, böyük hesablama qrupları nisbətən sadə, dəyişdirilə bilən bir çox server komponentlərindən ibarət ola bilər.

Mənbə
-----

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***İnternet** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


| ⛭Kompüterlərin sinifləri |
| --- |
| Kompüterlərin sinifləri |
| Mikrokompüter,personalkompüter | 

|  |  |
| --- | --- |
| Stasionar kompüterlər | 
* Workstation
* Desktop
* Ev
* Personal superkompüter
* Kiçik
	+ Nettop
* Pluq
* Portativ
	+ Stolüstü
* Oyun avtomatları
	+ Oyun avtomatı sistemləri
* Ev konsolu
* Mikrokonsol
* Interaktiv kiosk
* Smart TV
* Smart speaker

 |
| Mobil kompüterlər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Laptop | 
* Desktop əvəzedici
* Notbuk
* 2-si-1
* Subnotbuk
	+ Netbuk
	+ Smartbuk
	+ Ultrabuk
* Ultra-mobil PC

 |
| Tablet | 
* Ultra-mobil PK
* 2-si-1
* Mobil Internet avadanlığı
* Tabletop
* Fablet

 |
| Informationappliance | 
* Əl PK
	+ Palm-ölçülü PK
	+ Poket PK
	+ Pocket computer
	+ Palmtop PK
* PDA
	+ Electronik orqanayzer
	+ EDA
* Mobil telefon
	+ Klassik telefon
	+ Smartfon
		- Fablet
* PMP
* E-reader
* Əl oyun konsolu
* Portativ/Mobil məlumat terminalı

 |
| Kalkulyatorlar | 
* Elmi
* Proqramlaşdırıla bilən
* Qrafik

 |
| Gəzdirilən | 
* Rəqəmsal qol saatı
	+ Kalkulyator saat
	+ Ağıllı saat
* Ağıllı eynək
* Ağıllı üzük

 |

 |

 |
| Mini (köhnəlmiş) | 
* Orta sinif
* Supermini
* Server

 |
| İri | 
* Super
* Minisuper
* Mainframe

 |
| Digər | 
* Mikrokontroller
* Nanokompüter
* Piçça qutusu form faktorlu
* Bir-lövhəli kompüter
* Smartdust
* Simsiz sensor şəbəkəsi

 |
**Məmmədəmin Əbdül Xalıq oğlu Ramazanov** -1903-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

Həyatı
------

Məmmədəmin Əbdül Xalıq oğlu Ramazanov 1903-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olmuşdur. Universiteti bitirdikdən sonra ədkiyyə orqanlarında və bakı şəhər prokrorluğunda prokuror vəzifəsində işləməyə başlamışdır.Prokurorluq nəzarətinin ən yaxşı və prespektivli işçilərindən olan M.Ramazanov eyni zamanda tibbi təhsil alır.

Fəaliyyəti
----------

Məmmədəmin Ramazanov 4 il məhkəmə və prokrorluq orqanlarında çalışandan sonra, öz ərizəsi ilə Ədliyyə nazirliyinə müraciət edərək onu Ali məktəbim "tibb məhkəməsi" kafedrasına köçürməyi xahiş edir. O Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetində "İnfeksion xəstəliklər" kafedrasında fəaliyyətini davam etdirir. Bununla bərabər "Semaşko" xəstəxananın "İnfeksion xəstəliklər" şəbəsinə də başçılıq edir və dissertasiya müdafiə edərək tibb elmləri namizədi alimlik dərəsi alır. Məmmədəmin Ramazanov 1936-cı il aprel ayının 21-də qəflətən vəfat etmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Tofiq Əsgərov
* Nurəddin Hümbətov

İstinadlar
----------

1. ↑  T.Səlimov-Şağani Binə- Bakı 2001 s.77
**Qruzuqol trestinin binası** – Tbilisi şəhərində 1953-cü ildə memarlar Konstantin Çxeidze və Mixail Çxikvadzenin layihəsi əsasında inşa edilmiş inzibati binasıdır. Rustaveli prospekti 52 ünvanında yerləşən bina, prospektin ən son ünvanlarından biridir. Hazırda bina Gürcüstan Elmlər Akademiyasına məxsusdur. Həmçinin binada Gürcüstan Kinematoqrafçılar İttifaqının ofisi yerləşir. Binanın Rustaveli prospektinə baxan əsas fasadındakı kollonadanın altında yerli sakinlər hər gün suvenir ticarəti ilə məşğul olurlar.

Tarixi
------

1955-ci ildə məşhur *"Layihələndirmə və inşaatda artıqlıqların aradan qaldırılması haqqında"* qaydanın qüvvəyə minməsindən sonra, bina, (Stalin amprinin digər nümunələri kimi) ciddi tənqidlərə məruz qalmışdır:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *Tbilisi şəhərində "Qruzuqol" kombinatının inzibati binasının (memarlar Çxikvadze və Çxeidze) tikilməsi zamanı, 55 metr hündürlüyə malik, inşası 3 milyon rubla başa gəlmiş və praktiki olaraq istifadə edilməyən qüllə inşa edilmişdir; həmin binanın fasadlarının üzlənməsinə 8.1 milyon rubl və ya başqa sözlə desək, ümumi inşaat xərclərinin 33 faizi sərf olunmuşdur.* | "|

Memarlıq xüsusiyyətləri
-----------------------

Binanın memarlığı eklektika üslubunda həll edilmişdir. Binanın əsas fasadında yerləşən eyvanların memarlığında mavritan memarlığının təsiri aydın hiss olunur.

SSRİ yazıçısı Leonid Volınski "Gecənin içindən" (*rus.* Сквозь ночь, 1974) adlı kitabında, binanın memarlığının 1923-cü ildə Stokholm ratuşasını inşa etmiş İsveç memarı Raqnar Estberqin işlərindən götürüldüyünü qeyd edir. Stokholm ratuşası və Qruquqol trestinin binası küncdə qüllə ilə birləşdirilən oxşar fasad strukturuna malikdir.

Binanın fasadlarının üzlənməsi zamanı tuf daşından istifadə edilmişdir.

* Binanın Rustavelinə baxan, kollonadalı əsas fasadıBinanın Rustavelinə baxan, kollonadalı əsas fasadı
* Binanın daxili həyətində yerləşən kiçik qülləBinanın daxili həyətində yerləşən kiçik qüllə

İstinadlar
----------

1. ↑  "Постановление Центрального Комитета КПСС и Совета Министров СССР от 4 ноября 1955 года №1871 «Об устранении излишеств в проектировании и строительстве»". ЦК КПСС. 1955-11-04. 2015-05-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-05-26.

Xarici keçidlər
---------------

* Архитектура Тбилиси: Восток vs Запад
**Xəqani Həbiboğlu** (*Verdiyev Xəqanı Həbib oğlu*; d. 18 aprel 1966, Şaplar, Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan şairi.

Həyatı
------

Xəqani Həbiboğlu 1966-cı il aprel ayının 18-də Kəlbəcər rayonunun Şaplar kəndində müəllim ailəsində anadan olub. 1973-cü ildə Şaplar kənd orta məktəbinin 1-ci sinifinə daxil olub. Sonra təhsilini Kəlbəcər şəhər 1 saylı orta məktəbində davam etdirib. 1981-ci ildə həmin məktəbin tam kursunu bitirib.

1983-cü ildə indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin riyaziyyat fakültəsnin riyaziyyat-fizika şöbəsinə daxil olub. Birinci kursu başa vurduqdan sonra, 1984-1986-cı illərdə Ukraynada ordu sıralarında xidmət edib. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra universitetdə təhsilini davam etdirib və 1990-cı ildə riyaziyyat-fizika müəllimi ixtisasına yiyələnib.

Hal–hazırda öz ixtisası üzrə müəllim işləyir.

Ailəsi
------

Ailəlidir üç övladı var.

Şairin əmiləri Qəmkeş Allahverdi və İdris Verdiyev Azərbaycanın tanınmış şairləridir.

Yaradıcılığı
------------

1979-cu ildən dövri mətbuatda şeirləri, hekayələri və publisistik yazıları ilə müntəzəm çıxış edir.

1998-ci ildə "Arxamca arana gəlibdi Tərtər", 2006-cı ildə "Allah, məni özün dindir", 2016-cı ildə "Dünya eşqin salamını almadı" şeirlər kitabı çap olunub.

Şeirləri müxtəlif dillərə tərcümə edilib.

Kitabları
---------

1. Arxamca arana gəlibdi Tərtər, Bakı: 1998.
2. Allah, məni özün dindir, Bakı: 2006.
3. Dünya eşqin salamını almadı, Bakı: 2016.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Xəqani Həbiboğlunun anadan olmasının 50 illiyi qeyd olunub". İTV. 18 aprel 2016. İstifadə tarixi: 20 aprel 2016.[*ölü keçid*]
2. ↑  "Görən o at kəndimizə qayıtdımı?." bakuinfo.az. 2015-11-30. İstifadə tarixi: 20 aprel 2016.[*ölü keçid*]
**Müqəddəs İttifaq** (lat. Sacra Ligua) — 1684-cü ildə XI İnnokenti tərəfindən Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi zamanı Osmanlı İmperiyasına qarşı yaradılmış ittifaq idi. İttifaqın ilkin üzvləri Papal Dövləti, Müqəddəs Roma İmperiyası, Reç Pospolita və Venesiya Respublikası idi. Çar Rusiyası İttifaqa 1686-cı ildə qatıldı. Bir çox Avropa dövlətlərindən fərqli olaraq Fransa birliyə qatılmadı. Çünki Fransa və Osmanlı dövləti arasında bu dövrdə sülh davam etməkdə idi. Osmanlı dövləti XVII-XVIII əsrlərdə Fransaya böyük həcmdə kapitulyasiya vermişdi. Müqəddəs ittifaqla müharibədə Osmanlı dövləti məğlub oldu və 1699-cu ildə Karlovitsa müqaviləsini imzalamalı oldu. Müqaviləyə görə Osmanlı dövlətinin bir hissəsi Müqəddəs İttifaqa daxil olan dövlətlər arasında bölüşdürüldü. Beləliklə Osmanlılar geniş ərazi itirdilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "1684: The Holy League of Blessed Pope Innocent XI". History.info. 3 April 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 April 2016.
2. ↑  *Roman, Eric.* Austria-Hungary & the Successor States: A Reference Guide from the Renaissance to the Present (Online-Ausg.). New York: Infobase Pub. 2003. səh. 587. ISBN 9780816074693. 2020-08-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-28.
3. ↑  John B. Wolf, *The Emergence of the Great Powers: 1685-1715* (1951), pp 15-53.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Tarix** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Məmmədəmin.

**Məmmədəmin Mustafa oğlu Əfəndiyev** (23 sentyabr 1897, Şamaxı rayonu – 1984, Bakı) — Tibb elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Terapevtlər Cəmiyyətinin sədri.

Haqqında
--------

Məmmədəmin Mustafa oğlu Əfəndiyev 1897-ci il sentyabr ayının 23-də Şamaxı rayonunda anadan olmuşdur. M. M. Əfəndiyev 1934-cü ildə tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsini, 1936-cı ildə professor elmi adını almış, Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun (indiki ATU) 1-ci müalicə-profilaktika fakültəsinin Daxili xəstəliklər propedevtikası kafedrasının professoru vəzifəsində işləmişdir.

Professor M. M. Əfəndiyevin elmi tədqiqatları, əsasən kurortologiya, neft sənayesi işçilərinin peşə xəstəlikləri və tibb tarixi problemlərinə həsr edilmişdir. Rus dilindən bir neçə daxili xəstəliklər dərsliyini (müəllifləri: M. V. Çernorudski, M. P. Konçalovski, A. L. Myasnikov) tərcümə etmiş, Azərbaycan dilində tibb termin-lərinin işlənib hazırlanmasında böyük xidməti olmuşdur.

Respublikada malyariya xəstəliyinin aradan qaldırılmasında böyük işlər həyata keçirmişdir. O, neftçilər arasında təsadüf edilən peşə xəstəliklərinin profilaktika və müalicə üsullarını öyrənmişdir. Əfəndiyevin ixtisaslı kadrlar hazırlanmasında xidmətləri var. Professor M. M. Əfəndiyev 1944-cü ildən ömrünün sonuna qədər Azərbaycan Tibb İnstitutu I Daxili xəstəliklər propedevtikası kafedrasının müdiri olmuşdur. 1954-cü ildən ömrünün sonuna qədər Azərbaycan Terapevtlər Cəmiyyətinin sədri olmuşdur.

M. M. Əfəndiyevin xidmətləri layiqincə qiymətləndirilmişdir. O, 1957-ci ildə Azərbaycan SSR-in "Əməkdar elm xadimi" fəxri adına layiq görülmüşdür. "Lenin" ordeni və bir neçə orden və medallarla təltif edilmişdir.

Görkəmli alim Məmmədəmin Əfəndiyev Mustafa oğlu 1984-cü ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  ƏFƏNDİYEV Məmmədəmin Mustafa oğlu Arxivləşdirilib 2022-01-17 at the Wayback Machine — Şamaxı ensiklopediyasının rəsmi veb saytı. Arxivləşdirilib 2022-06-28 at the Wayback Machine
2. 1 2  ASE, IV cild, Bakı, 1980, s. 245
**Peykər Sultan** (tam titulu:  *Banui Dövran, Nəvvab'i-Naibəyi-Səfəviyyə Peykər Sultan Səfəvi*) (1537-1598)— Səfəvi Sultanı, Şahbanu, Seyid Baqi Yəzdinin və Xanış Sultan Səfəvinin qızı.

Həyatı
------

Peykər Sultan 1537-ci ildə İsfahanda dünyaya gəlmişdir.Atası məşhur xanlardan Seyyid Nurəddin Neymətullah Baqi Yəzdi, anası isə Şah I İsmayılın qızı Xanış Sultan idi. Uşaq yaşlarından gözəlliyi ilə seçilmiş Peykər Sultan ara-sıra ailəsi ilə birgə paytaxt Qəzvinə gedər, bu səfalı diyardan gəlmək istəməz, bu gözəl yerlərdə ara sıra 'Pəri Peykər' ləqəbi ilə şeirlər yazarmış. Lakin dayısı qızı olan Pərixan Sultan ilə heç yola getməz, hər zaman mübadisə edərmişlər.Həddi-bülüğa çatmış Peykər Sultan anasının təkidi ilə dayısı oğlu Şah I Təhmasibin 2-ci oğlu II İsmayıl ilə 1555-ci ildə ailə həyatı qurur. Beləlilkə, Xanış Sultan ilə İsmayıl Mirzənin anası Şahbanu Məvzili Sultan ilə ittifaq yaranır. Xanış Sultan bütün bunları Məhinbanu Sultanın olan nüfuzunu sarsıtmaq və yerinə keçmək üçün edirdi. Çünki onlar, əsasında, ögey idilər və Pərixan Sultan onun yanında yetişirdi. Lakin bu səadət çox sürmür. Əvvəlcə 1564-ci ildə anası Xanış Sultan vəfat edir. İsmayıl Mirzə atasının əmri ilə Qəhqəhə qalasına zindana salınır. O gündən vəziyyət dəyişir. Amma Pərixan Sultan ilə onun mənafeyi kəsişir. Onların ikisi də gələcəkdə İsmayıl Mirzənin şahlıq taxtına oturmasını istəyirlər. İsmayıl Mirzən zindana olan zaman Peykər Sultan bir yandan qızı Safiyəni böyüdür, bir yandan da ərini ordan çıxarmağa çalışırdı. Ona şeirlər yazar gizli yolla zindana göndərdiyi də olmuşdur. Ancaq I Təhmasibin digər arvadı gürcü qızı Zəhra və oğlu Heydər Mirzə çox güclü rəqib idilər. Gün Peykər Sultan üçün 1576-cı ildə doğur. I Təhmasib vəfat edir. Qanlı saray çəkişmələrindən sonra şahlıq taxtı onun əri üçün açılır. İsmayıl Mirzə II İsmayıl adı ilə taxta keçir. Bu zaman Pərixan Sultanla işi bitən Peykər Sultan onu artıq lazımsız sanıb, ərindən onu Sarayü-hümayündən uzaqlaşdırmasını istəyir. Və qardaşı bacıya qarşı qoyur. II İsmayıl Pərixanın səlahiyyətlərini alır və Şahbanusu Peykər Sultana verir. Peykər sultan qayınanası Məvzilli Sultan ilə bütün gücü ələ keçirirlər və xənədan qətilləri törətməyə başlayırlar. Lakin bu hakimiyyət çox uzun çəkmir. Bir ildən sonra II İsmayıl zəhərlənərək öldürülür bütün gücü Pərixan Sultan ələ alır. Pəri Peykər Pərixan Sultan devrilməsində Heyrannisə Sultanın tərəfində yer alır,ona yardım göstərir. Məvzilli Bəyimin fəryad sarayına göndərilməsində iştirakcı olur. Lakin Məryəm Sultanın geri gəlməsi ilə nə Peykər Sultan, nə də Heyrannisə Sultan ortada qalır. Məryəm Sultan bacısının intiqamını alır. Heyrannisə Sultan öldürülür. Məvzilli Sultanı köhnə saraydan çıxartdırır. Peykər Sultan isə saraydan uzaqda xüsusi malikanədə nəzarətdə yaşayır. Qızı Safiyə Sultansa, böyüyüb dindar bir xanım olur. Şah Xudabəndə bu qətldən sonra Heyrannisəyə yas saxlayır, bütün xənədan mənsublarını paytaxdan göndərir. Özü isə 1587-ci ildə isə elə bacısı Məryəm Sultan tərəfindən taxdan salınır.

* Xənədani-Ali-Səfəviyyə *II Bölmə*
**Tənzilə Zumakulova** (18 iyul 1934, Tırnıauz) — Sovet və rus, balkar şairəsi. Kabardin-Balkar Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının xalq şairi (1982). 1975-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü.

Bioqrafiyası
------------

1934-cü il iyulun 18-də Qırxojan (indiki Kabardin-Balkar Respublikasının Elbrus rayonu Tırnıauz qəsəbəsi) kəndində Şimali Qafqazda vətəndaş müharibəsinin iştirakçısı Mustafa Başçıyeviç Zumakulovun (1898-1963) ailəsində anadan olmuşdur. Uşaqlığı Böyük Vətən müharibəsi illərinə təsadüf edir.

1940-1944-cü illərdə Qırxocan kəndində ibtidai məktəbdə oxuyur. Lakin Balkar xalqı deportasiya edildikdən sonra təhsilini Qırğızıstanda davam etdirir. Artıq məktəb illərində ədəbiyyatda özünü sınayır. İlk şeirləri 1954-cü ildə çap olunur.

1957-ci ildə, on üç illik deportasiya dövrünün sonunda balkarlar vətənlərinə qayıdır.

1957-ci ildən ölkənin ictimai həyatında iştirak etmişdir. 1989-cu ildə SSRİ xalq deputatı seçilir. SSRİ Yazıçılar İttifaqının Təftiş Komissiyasının üzvü, RSFSR Yİ-nın idarə heyətinin üzvü seçilmişdir. O, Kabardin-Balkar Respublikası Yİ İdarə Heyətinin Rəyasət Heyətinin üzvü və Beynəlxalq Yazıçılar Birlikləri İttifaqının icraiyyə komitəsinin üzvüdür.

1961-ci ildə SSRİ Yİ-na qəbul olunmuşdur. 1968-ci ildə Moskvada Ali Ədəbiyyat Kursunu bitirmişdir.

Yaradıcılığı
------------

1959-cu ildə "Kayada Güllə" ("Qayada çiçəklər") adlı ilk şeirlər toplusu çapdan çıxır.

### Yaradıcılıq haqqında rəylər

S. Baruzdin yazırdı - "Onun yaradıcılığı, istedadının dərəcəsinə, düşüncələrinin və poetik kəşflərinin dərinliyinə görə nəinki balkar, həm də çoxmillətli poeziya hüdudlarını çoxdan aşıb. Bu isə dünya poeziyasının fəxri olan A.Tvardovski, M. Kərim, Y. Smelyakov, P. Brovka, D. Kuqultinov, A. Keşokov, Zülfiyyə və başqa şairlərin səviyyəsidir".

Mükafatları
-----------

Kabardin-Balkar MSSR xalq şairəsi (1982);

M .Qorki adına RSFSR Dövlət Mükafatı (1977) - "Sokrovennost" şeirlər toplusuna görə;

Kabardin-Balkar Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Mükafatı (1970) - "Dağların sərinliyi" (1967) və "Çıraq" (1969) kitablarına görə;

Nalçik şəhərinin fəxri vətəndaşı.

Ailəsi
------

Mustafa Başçıyeviç Zumakulov (1898 - 1963) - atası, partiya lideri;

Boris Mustafayeviç Zumakulov (1940) - qardaşı, sovet, rus partiya və dövlət xadimi

İstinadlar
----------

1. ↑  Баруздин С. Заметки о творчестве Танзили Зумакуловой. /В кн.: Танзиля Зумакулова: поэзия сокровенных чувств: Слово о Танзиле.. — Посвящение. 2010.
2. ↑  Атабиева, Асият Даутовна. Лирика Т. Зумакуловой :Традиции и новаторство. — 2002-01-01.
3. ↑  "Почётные граждане города Нальчика". 2016-03-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-28.
**İt valsı** sadə bir piano əsəridir,ifa etmək asan olduğundan pianoda ifa etməyə yeni başlayanlar tərəfindən tez-tez istifadə olunur.

Musiqisi
--------

Adına baxmayaraq əsər vals deyil.Parça G-flat major açarındə qeyd olunur, çünki notların əksəriyyəti bu düymələrdəki qara düymələrdə çalınır və daha da asanlaşır.

### Notlar

Haqqında
--------

Parça bütün dünyada tanınır.Buna baxmayaraq əsər müxtəlif ölkələrdə müxtəlif adlar almışdır. Məsələn Yaponiyada "Neko Funjatta" (ねこふんじゃった) (Pişiyin üzərinə basdım),İspaniyada "La Chocolatera",Hollandiyada "Vlooienmars" (milçək marşı),Belçikada "Valse de Puce" (Milçək valsı),Rusiyada Собачий Вальс(İt valsı),Polşada "Kotlety"(kotlet),Almaniyada "Flohwalzer" (Milçək marşı), Bolqarıstanda "Koteshki Marsh" (Pişik marşı),Macarıstanda "Szamárinduló" (Uzunqulaq marşı),Malyorkada "Polca de los Tontos" (Axmaqların polkası),Meksikada "Los Changuitos"(Balaca meymunlar),Finlandiyada "Kissanpolkka" (Pişik polkası),Çexiyada "Prasečí valčík" (Donuz valsı),Slovakiyada "Somársky pochod"(Uzunqulaq marşı),Koreyada "Somársky pochod"(Pişik rəqsi),Çində "跳蚤圆舞曲" (Milçək valsı) və Böyük Britaniyada isə Chopsticks (yemək çubuqları) adlarır.

Aranjimanlar
------------

Əsər üzərindəki dəyişikliklərdən biri "Lesson One",1962-ci ildə pianoçu Rass Konuey tərəfindən edilmiş və hit olmuşdur..Danimarkalı pianist Bent Fabrik 1963-cü ildə əsərin cazdan təsirlənmiş versiyası olan "Chicken Feed"-i yazmışdır.

Maraqlı faktlar
---------------

Əsərin bəstəkarı bilinmir.Erik Baumun musiqi parodiyası əsərində musiqinin bəstəkarının Fendinand Loh olduğu barədə zarafat var.(Floh=almanca milçək)

İstinadlar
----------

1. ↑  ""What is 'Chopsticks' – and why does it have so many variations?"". ClassicFM.com. 2022-08-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-12-22.
2. ↑  Russ Conway and orchestra — YouTube
3. ↑  "Chicken Feed" — YouTube
4. ↑  *Baumann, Eric.* Der Komponist Ferdinand Loh und sein opus magnum: Der Flohwalzer. Zürich: Atlantis Musikbuch-Verlag. 1996. ISBN 3-254-00205-9. 62 pages.

Xarici keçidlər
---------------

* Youtube
* Jan Panojotoff-12 müxtəlif versiya,Youtube
* Notlu nümayiş-Youtube
**Qızılı rododendron** (*lat.* Rhododendron aureum) — bitkilər aləminin erikaçiçəklilər dəstəsinin erikakimilər fəsiləsinin rododendron cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Altay, Uzaq Şərq, Saxalin, Şimali Kurildə yayılmışdır.

Botaniki xarakteristikası
-------------------------

Qızılı rododendron tünd-qonurqabıqlı, sürünən, gövdələri əyilmlş və torpağın üzərindən 20-100 sm hündürlüyə qalxan həmişəyaşıl koldur. Budaqları vəzicikli-tükcüklütumurcuq pulcuqları ilə örtülmüşdür. Yarpaqları növbəli,uzunluğu 2-8 sm, kənarları bütöv, üst tərəfdən tünd-yaşıl, parlaq, alt tərəfi daha açıq, yaxşı bilinən torvarı damarcıqlı, ellipsvari və ya yumurtavari, bünövrəsi ensiz, dərili, hamar, kənarları aşağıya burulmuş, saplaqlıdır. Qızılı çiçəkləri budaqların uclarında, uzun çiçək saplaqlarında 3-5 (8) ədəd yığılmışdır. Çiçək tacı bir az əyri, diametri 4-5 sm, açıq-sarı, enli-qıfvarı, 5 qanadlıdır. Erkəkcikləri 10 ədəd, qeyri-bərabər uzunluqdadır. Dişiciyin yuxarı tərəfi keçəl-tükcüklü yumurtalıqlı, uzun sütuncuqlu və 5 qanadlı dişicik ağızlıdır. Meyvəsi 5 laya açılan, 5 yuvalı qutucuqdur. Toxumları xırda, çoxsaylıdır. May-iyun aylarında çiçəkləyir, iyul-avqustda isə meyvə verir.

Ekologiyası
-----------

Kölgəsevən, mezofit bitkidir. Yüksək dağ zolağında, alp və subalp zolağında kolluqlar əmələ gətirir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Mərkəzi Nəbatat Bağında introduksiya olunmuşdur. Gəncədə rast gəlinir.

İstifadəsi
----------

Yarpaqlarından dərman hazırlanır. Onun həlimi və cövhəri ürək əzələsinin tonusunu qaldırır, ürək döyüntüsünün amplitudasını tənzimləyir, qan təzyiqini çox dəyişmir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q4387744
* Wikispecies: Rhododendron aureum
* EPPO: RHOAQ
* FoC: 242343556
* GBIF: 7328058
* GRIN: 105057
* iNaturalist: 732942
* IPNI: 331982-1
* NCBI: 184574
* Plant List: tro-12300086
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:331982-1
* Tropicos: 12300086
* WFO: wfo-0001046884

 |
**Viçentsa FK** (it. Vicenza Calcio) — İtalİyanı təmsil edən futbol klubu. Klub Viçenza şəhərini təmsil edir. 2018-ci ildəki iflasdan sonra İtaliyanın C Seriyasında Vicenza Virtus adı ilə çıxış edir.

9 mart 1902-ci ildə qurulan klub 1911-ci ildən bəri İtaliya çempionatlarında iştirak edir. 1942-ci ildə Vicenza ilk dəfə A Seriyasına yüksəlib. 1953–1990-cı illərdə klub "Lanerossi Vicenza" adlandı.

Komanda A Seriyasında ən böyuk uğuru 1978-ci ildə ikinci yeri tutmasıdır. Komandanın 1997-ci ildə İtaliya kubokunun qalibi olur və bir il sonra 1998-ci ildə Kuboklar Kubokunun yarımfinalına kimi yeksəlib.

Viçenzanın heyətində fərqli illərdə Qızıl topun qalibi olmuş iki futbolçu oynayıb. Bunlar Paolo Rossi və Roberto Bacciodur.

A Seriyasının bombardiri olmuş futbolçuları
-------------------------------------------

* 1966 — Luis Vinisiyo (25 qol)
* 1978 — Paolo Rossi (24 qol)

Tarixi
------

Vicenzada futbol 1902-ci ildə yaranıb. Komanda 18 may 1903-cü ildə əyalətin Məktəb Çempionatında debüt edir. Növbəti 10 il ərzində "Viçenzadakı Futbol Birliyi" adlanan komanda yalnız kiçik turnirlərdə iştirak edir.

Rəsmi debüt 1910–1911 mövsümünə təsadüf edir. 12 fevral 1911-ci ildə klub iştirak etdiyi ilk rəsmi turnirdə Bolonyadan olan rəqib ilə Borgo Casale meydanında qarşılaşır. Ardınca turnirin finalında Pro Verçelli üzərində qələbə qazanılır və komanda Vento-Emiliano qrupunda qalib olur.

Birinci Dünya müharibəsindən əvvəlki illərdə Viçenza, regional qrupların qalibləri tərəfindən qurulan ölkənin milli çempionatında iştirak edir. Komanda tez-tez Bolonya, Juventus, İnter, Milan kimi güclü komandalarla görüşur. 10 yanvar 1915-ci ildə Milanda "İnter" ilə qarşılaşmada 0:16 hesabı məğlub olur.

Titulları
---------

* **İtaliya çempionatı (A seriyası)**
	+ **Vitse çempion (2):** 1910/11, 1977/78
* **B seriyası :**
	+ **Çempion (3):** 1954/55, 1976/77, 1999/2000
* **İtaliya Kuboku**
	+ **Qalibiyyət:** 1996/97
* **İtaliya Super Kuboku**
	+ **Finalçı:** 1997
* **Viarejo Turniri**
	+ **Çempion (2):** 1954, 1955
	+ **Vitse çempion:** 1961
* **Saat Kuboku**
	+ **Qələbə:** 1965

Tanınmış oyunçuları
-------------------

* Paolo Rossi
* Piermario Morosini
* Luka Toni
* Roberto Baccio
* Cibril Sisse

Məşhur məşqçiləri
-----------------

* Pyerpaolo Bizoli (2016–2017)

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi sayt  (ital.) )

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Transfermarkt |
**Elena Cionat** (tam adı: *Elena Cionat*, *rum.* Elena Djionat; 8 may 1888, Bozieni kommunası[d], Bessarabiya quberniyası[d], Rusiya imperiyası – 1936) — Rumıniyalı pedaqoq, jurnalist, qadınlara seçki hüququnun verilməsi uğrunda mübarizə aparan şəxs, qadın hüquqları uğrunda mübarizə aparan feminist. 1928-1935-ci illərdə Bessarabiya Qadınlar Təşkilatının (*rum.* Reuniunii Femeilor Basaribene) qurucusu və lideri idi.

Həyatı
------

Cionat Rusiya İmperiyasında anadan olmuş və iki il Odessa Universitetində tibb fakültəsində təhsil almışdır. Daha sonra Kişinyovda yerləşən Şahzadə Elena İbtidai Məktəbində müəllimlik fəaliyyətinə başlamışdır. 1919-1935-ci illərdə həmin məktəbdə pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur.

1917-ci ilin sentyabrında Elena Kişinyovda ilk rumın məktəbinin əsasını qoymuşdur. 1907-ci ildə feminizm fəaliyyəti ilə maraqlanmağa başlasa da, 1919-cu ildə Bessarabiya Rumıniyanın tərkibinə daxil olanadək daha çox Runıniyanın birləşməsi məsələsinə diqqət ayırmışdır. Rumıniyanın qadınlara seçki hüququnun verilməsi məsələsinə laqeyd yanaşdığını gördükdən sonra buna cavab olaraq qadın hüquqları məsələləri ilə məşğul olmağa başlamışdır. 1927-ci il inzibati islahatı Rumıniyanın qadınların siyasi həyatda iştirak etməsinə imkan yaratdı və bu da qadınların sosial fəallığının inkişafına kömək etdi. 1930-cu illərdə qadın hüquqları hərəkatına rəhbərlik onunla Elena Amistar arasında bölünmüşdü. 1933-cü il iyunun 18-19-da Bessarabiya Elena Cionatın rəhbərliyi ilə qadınlarının ilk qurultayı keçirildi. Qurultaya ölkənin hər yerindən gələn nümayəndələr dəvət olundu.

Elena Cionat öz məqsədlərinə nail olmaq üçün Milli Kəndli Partiyasına qoşulub öz hesabına maliyyələşdirilən *"Feminist hərəkatı"* jurnalını yaratdı.

Onun haqqında 1936-cı ildən sonraya aid heç bir məlumat yoxdur.

Ədəbiyyat
---------

* Francisca de Haan, Krasimira Daskalova & Anna Loutfi: *Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Easterna and South Eastern Europe, 19th and 20th centuries.* Central European University Press, 2006

İstinadlar
----------

1. ↑  *1957-, Haan, Francisca de,.* Biographical dictionary of women's movements and feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe : 19th and 20th centuries (1st ed). New York: Central European University Press. ISBN 9637326391.
2. ↑  "Maria Barbă, Elena Alistar – pedagog de vocație, prima femeie în sfatul țării, în Analele ştiinţifice ale universităţii de stat "B. P. Hasdeu" din Cahul, vol. x, 2014, p." (PDF). 2018-05-15 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2019-05-23.
3. ↑  "Familia Română" (PDF). 2018-04-17 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2019-05-23.
4. ↑  "FAMILIA ROMÂNÃ" (PDF). 2018-04-17 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2019-05-23.
**İta Rina** (sloven. Ita Rina 7 iyul 1907, Divaça[d], Avstriya-Macarıstan – 10 may 1979, Budva, Yuqoslaviya) — Yuqoslaviya aktrisası.

Bioqrafiyası
------------

Avstriya-Macarıstanda (indiki Sloveniya) kiçik Divas şəhərində anadan olmuşdur. Birinci Dünya müharibəsinin başlanmasından qısa müddət sonra ailəsi Lyublyana köçür. Burada 1923-cü ildə Rina məktəbə gediR. 1926-cı ildə Miss Slovenia gözəllik yarışmasının qalibi olUR və bununla da Ümumqyuqoslav gözəllik yarışmasında iştirak etmək üçün növbəti mərhələyə keçir. Ancaq anası əvvəlcə onu Zaqrebə buraxmaq istəmir və Rina buna baxmayaraq yarışmaya gələndə artıq qalib seçilmişdi. Buna baxmayaraq, o, Zaqrebdəki ən böyük kinonun sahibi Adolf Müllerin diqqətini çəkir. Onun fotoşəkilini alman film prodüseri Peter Ostermeyerə göndərir. Gənc model onu maraqlandırdır və film çəkmək üçün Berlinə dəvət edilir. Ancaq Rinanın anası yenidən onun getməsinə qarşı çıxır. Bu səbəbdən o evdən qaçır.
Berlinə gəldikdən sonra Rina bir müddət aktyorluq, rəqs kurslarına qatılır. 1927-ci ildə Franz Ostenin "Uşaqlar valideynlərindən nəyi gizlədir" filmində debüt edir və bir il sonra "Sonuncu şam yeməyi" filmindəki işi alman kino tənqidçiləri tərəfindən müsbət qiymətləndirilir. Rina Qustav Mahatın "Erotikon" melodramında əsas rol oynayır. Onun növbəti əsas rolu ilk çex səs filmi olan "Tonka Sibenice"-də Tonka rolu olur. Bir il sonra, aktrisa Miodraç Çorjeviç ilə evlənir və katoliklikdən pravoslavlığa keçir. Bundan sonra Tamara Çorjeviç adını alır.
Aktrisa 1939-cu ilə qədər filmlərdə çəkilməyə davam edir. Hollivudda da bir iş təklifi alır, ancaq əri buna qarşı çıxır və Rina imtina etməli olur. Film karyerasını başa vurduqdan sonra Rina və əri Belqradda köçür. Burada İta 1940-cı ildə Mil adlı bir oğlan övladı dünyaya gətirir. 1941-ci ildə şəhərin bombalanması ilə, ailəsi ilə birlikdə qızı Tiyananın doğulduğu Vrnyaçka Banyaya şəhərinə köçür. İkinci Dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra ailə Belqrada qayıdır. Burada yeni sosialist rəhbərliyi onun kinoda yeni rollarını vəd edir. Ancaq planlaşdırılan bütün filmlər ləğv edilir və bundan sonra Rina yalnız 1960-cı ildə fantastikVelko Bulayiçin "Döyüş" filmində kiçik bir rol oynayaraq böyük ekranda görünür. Ömrünün sonunda aktrisa astma xəstəliyindən əziyyət çəkir və 1967-ci ildə əri ilə Adriatik sahillərində yerləşən Budva şəhərinə köçür. Üç il sonra 71 yaşında dünyasını dəyişir və Belqradda dəfn edilir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  Ita Rina // filmportal.de. 2005.
3. 1 2 3 4  *Politikin zabavnik*: Obožavana i proklinjana: Ita Rina, naša prva filmska zvezda Arxivləşdirilib 2009-12-01 at the Wayback Machine *(31 October 2009)*
4. 1 2 3 4  *YU FIPRESCI*: Međunarodna federacija filmskih kritičara: Ita Rina Arxivləşdirilib 2019-09-13 at the Wayback Machine *(7 July 2007)*
5. 1 2  *Politika*: Ita Rina, diva iz ukrštenih reči Arxivləşdirilib 2012-02-22 at the Wayback Machine *(10 July 2007)*