recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Polis əhvalatı.

**Polis Hekayəsi** (警察 故事; Jǐngchá Gùshì; Jyutping: Ging2 caat3 gu3 si6, *ing.* Police Story) — 1985-ci ildə Honq Konq fəaliyyətli filmdir.Həm də baş rollarda ulduz olan Ceki Çan tərəfindən

yazılmış və rejissor.Çan'ın "Kevin" Çan Ka-Kui adlı bir Honq Konq polis detektivi olaraq göstərdiyi Polis Hekayəsi seriyasından birincisidir. Çan, filmin Amerikalı film bazarına girməsi üçün nəzərdə tutulan The Protector-da rejissor Ceyms Glickenhausla işləməkdən məyus bir təcrübədən sonra başladı.

Polis Story, hazırlanmış döyüş ilə bir çox genişmiqyaslı fəaliyyət səhnələrini, aralı bir şəhər içərisindəki bir avtomobili təqib edən Çan, xidməti revolveri ilə ikiqat qatlı avtobusun dayanmasını və böyük bir yer alış-veriş mərkəzindəki bir iqlim döyüş səhnəsini ehtiva etdi.Bir neçə şüşə qab və Çan'ın bir neçə mərtəbədən aşağı sürüşən işıqlar ilə örtülmüş bir dirək səhnəsi çox təhlükəli idi.

Polis Hekayəsi Şərqi Asiyada böyük bir uğur idi. 1986 Honq Konq Film Mükafatında ən yaxşı film mükafatını qazandı. Çanın avtobioqrafiyasına görə, Polis Story’ni ən yaxşı fəaliyyət filmi hesab edir. 2016-cı ildə Polis Hekayəsi Time Out-in kino tənqidçiləri, rejissorları, aktyorları və stunkt aktyorları arasında keçirdiyi sorğuda bütün dövrlərin ən yaxşı dördüncü ən yaxşı filmi seçildi. 1 Fevral 2019-da, filmin 4K bərpası sonrakı Polis Hekayəsi 2 ilə birlikdə Şimali Amerikada məhdud bir teatr sərbəst buraxılışı oldu.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Police Story (1985) (ing.). 1994.
2. ↑  *Blanc J.* Police Story (fr.). 1993.
3. ↑  Policyjna opowieść (pol.). 1996.
4. ↑  Police Story (1985) (alm.).
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Release info (ing.). 1990.

| ⛭*Polis Əhvalatı' seriyası* |
| --- |
| Əsas seriyalar | 
* *Polis əhvalatı*
* *Polis əhvalatı 2*
* *Polis əhvalatı 3: Süper Polis*
* *Polis əhvalatı 4: İlk zərbə*
* *Yeni polis əhvalatı*
* *Polis əhvalatı 2013*

 |
| Digər | 
* *Süper polis 2*
* *Dedektiv*

 |
| Həmçinin bax | 
* *Polad ürək*

 |
**Laoşan Şanyü** (çin: 老上單于, E.ə. 174 – E.ə. 160) — hunların üçüncü şanyüsü.

Adı
---

Mete xaqanın oğlu. Anadan olarkən ona **Çiçu** adını qoymuşdular (稽粥). Laoşan adının mənbəyi məlum deyil. Hulsevə görə bu Hun dilindəki bir sözün tərcüməsi yaxud sözün bənzədilməsi ola bilər. Çin dilində Laoşan "qoca və üstün" mənasına gəlir. Hun dilində olan adının **Kökxan** olduğu düşünülür.

Hakimiyyəti
-----------

Onun hakimiyyəti dövründə Hunlar Çinə böyük yürüş başlatdılar. Laoşanın istəyi Çini tamamilə ələ keçirmək idi. E.ə. 166-cı ildə Hunlar 140.000 əsgərlə birlikdə paytaxt Siana çatarkən imperator ətraf ərazilərdən yığdığı 100.000 əsgərlə onu qarşılamağa çıxdısa da Laoşan geriyə, Monqolustana çəkildi. Onun bu səyahəti bir ay çəkdi. O daha sonra 10.000 hun əsgəri ilə Lyaodun yarımadasına hücuma keçdi. İndiki Pekinin yaxınlıqlarında yerləşən Çili şəhərinəcən gələn Laoşan imperatorun sülh təklifi ilə razılaşaraq geri qayıtdı. Mərkəzi Asiyadakı son Hind-Avropa qövmü olan Yueçjilər qovuldu. E.ə. 162-ci ildə Yueçji xanının qafatasından qımız qabı düzəldən Laoşan imperiyanı qərbə doğru genişlətdirdi. Sonradan bu qab atadan-oğula keçməyə başladı. O hakimiyyətə gələn kimi İmperator Venin qızı ilə evlənmişdi.

Ölümü və ailəsi
---------------

O e.ə. 160-cı ildə vəfat etdi. Övladları:

* Günçen şanyü
* İçiz şanyü
* Hunye
* Syuçu

İstinadlar
----------

1. ↑  Hulsewé, A.F.P. (1979). China in Central Asia: The Early Stage 125 BC – AD 23: an annotated translation of chapters 61 and 96 of the History of the Former Han Dynasty. Introduction by M. A. N. Loewe. ISBN 90-04-05884-2. Leiden: E. J. Brill

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **SƏLƏF**Mete xaqan |  | **Laoşan**E.ə. 174 - E.ə. 160 |  | **XƏLƏF**Günçen |
**Qış yuxusu** (*türk.* Kış Uykusu) — Nuri Bilge Ceylan tərəfindən çəkilmiş 2014-cü il istehsalı Türkiyə filmi. Film 2014 Kann Film Festivalında Qızıl Palma qazanmışdır. Film ayrıca eyni festivalda FIPRESCI mükafatına da layiq görülmüşdür. Filmin ilk nümayişi festival daxilində 16 may 2014-cü ildə edilmişdir. Rejissorluğunu Yılmaz Güneyin etdiyi "Yol"un ardından Qızıl Palma qazanan ikinci Türkiyə filmidir.

Məzmun
------

Aydın təqaüdçü bir oyunçudur; aktyorluğu buraxdıqdan sonra Orta Anadoluda öz halında kiçik bir hoteldə çalışaraq günlərini keçirər. Həyatında isə iki qadın vardır: özünə hər anlamda uzaq və soyuq olan gənc arvadı Nihal və boşanmış olan bacısı Necla. Qışın gəlməsi və qar yağışının artması bu kiçik yerdə ən çox Aydının sinirlərinə toxunar və onu uzaqlara getməyə təşviq edər…

Rollarda
--------

* Haluk Bilginər
* Demet Akbağ
* Tamər Ləvənt
* Melisa Sözən
* Ayberk Pekcan
* Serhat Mustafa Kılıç
* Nejat İşler
* Nadir Sarıbacak

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  IMDb (ing.). 1990.
3. ↑  .
4. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

* Qış Yuxusu Kinotap
* Winter Sleep IMDB
* Kış Uykusu Beyazperde
* WINNERS OF THE 67TH FESTIVAL DE CANNES Kann Film Festivalı
**Fort Vilyam burnu** — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Robert adasının Koppermin yarımadasının sahillərindən şimal-qərbdə yerləşən qayalardan ibarət burundur. İngilis boğazından şimal-qərbdə, Karlota buxtasından qrəbdə yerləşmişdir.

Burun 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf olunmuşdur və onlar tərəfindən İngilis boğazına uyğun olaraq adlandırılmışdır.

Yerləşməsi
----------

Fort Vilyam burnu 62°22′13″ c. e. 59°43′33″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. Katarina burnundan 7.2 km cənub-qərbdə, Spark burnundan 8.18 km şimalda, Barrientos adasından 3.67 km şimal-şərqdə, Okol qayasından 1.82 km şərqdə, Teybl adasından 4.74 km cənub-şərqdə yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Çili xəritəsinə 1971-ci ildə Argentina xəritəsinə 1980-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

* L. L. Ivanov et al. Antarctica: Livingston Island and Greenwich Island, South Shetland Islands. Scale 1:100000 topographic map. Sofia: Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, 2005.
* L. L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Həmçinin bax
------------

* Robert adası
* Cənubi Şetland adaları

İstinadlar
----------

1. ↑  L. L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
**Aygün** tammetrajlı bədii televiziya filmi rejissor Kamil Rüstəmbəyov tərəfindən 1960-cı ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Bakı Televiziya Studiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə də hadisələr əsasən təzəcə ailə qurmuş iki gəncin münasibəti və taleyi ətrafında cərəyan edir. Filmdə əsas rolları Nəcibə Məlikova, Həsənağa Salayev və Rəna Topçubaşova ifa edirlər.

Məzmun
------

Film-poemadır. Əsərdə olduğu kimi, filmdə də hadisələr əsasən təzəcə ailə qurmuş iki gəncin münasibəti və taleyi ətrafında cərəyan edir.

Aygünlə Əmirxan xoşbəxt cütlük idilər. Əmirxanın içkiyə qurşanması onların ailəsini parçalayır. Aygün (Nəcibə Məlikova), Əmirxan (Həsənağa Salayev) və onların qızları Ülkər (Rəna Topçubaşova) əzab çəkirlər. Sonda Əmirxanın içkinin daşını atması və karyerasında nailiyyətləri onların yenidən birləşməsini təmin edir.

Film haqqında
-------------

* Film Səməd Vurğunun eyniadlı poeması əsasında ekranlaşdırılmışdır.
* Film ilk Azərbaycan televiziya bədii filmidir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

**Əsərin müəllifi:** Səməd Vurğun
**Ssenari müəllifi:** Kamil Rüstəmbəyov
**Rejissor:** Kamil Rüstəmbəyov
**Operator:** Əlihüseyn Hüseynov
**Rəssam:** Faiq Əhmədov
**Bəstəkar:** Zakir Bağırov

Rollarda
--------

Nəcibə Məlikova — Aygün
Həsənağa Salayev — Əmirxan
Rəna Topçubaşova — Ülkər
Sürəyya Qasımova — Şəfiqə
Gündüz Abbasov — Elyar
Fateh Fətullayev — sovxoz direktoru
Rza Əfqanlı — müəllim
Sofa Bəsirzadə — müəllimə Filmi səsləndirənlər: Əli Zeynalov — Kadrarxası mətn (titrlərdə yoxdur)

İstinadlar
----------

1. ↑  Azəri, L. İlk Azərbaycan bədii televiziya filmi "Aygün" – kino-poema: [Kamil Rüstəmbəyovun quruluş verdiyi eyniadlı film haqqında] //Mədəniyyət.- 2016.- 20 yanvar.- S.12.
2. 1 2 3 4  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 1 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 47-48

Mənbə
-----

* Bəhramoğlu, R; Əhmədov, T. ""Aygün" ekranda" [S. Vurğunun həmin adlı poemasının ekrana çəkilməsi haqqında] //Ədəbiyyat və incəsənət.- 1959.- 14 fevral.
* İsmayıl Şıxlı. ""Aygün" ekranda" //Ədəbiyyat və incəsənət.- 1961.- 7 yanvar.
* Babayev, N. "Tamaşaçı razı qalır" //Kommunist.- 1961.- 11 may.
* Süleymanova, Z. "Tamaşaçılar arasında" //Azərbaycan gəncləri.- 1961.- 12 may.
* Nizami, N. "Aygün" //Nuxa fəhləsi.- 1961.- 14 may.
**General-feldmarşal** (*alm.* Generalfeldmarschall‎) — alman və rus ordusunda quru qoşunlarında ali hərbi rütbə, dünyanın bir çox ölkələrində anoloji rütbə -feldmarşal.

General-feldmarşal rütbəsi ilk dəfə XVII əsrdə — 1620-ci ildə Bohemiyada tətbiq edilmişdir.. Sonralar bu rütbədən (1657-ci ildən) Brandenburqda (Prussiyada) istifadə olunmuş və eyni zamandau bu rütbə digər alman dövlətlərində (Bavariyada, Saksoniyada, Hannoverdə, həmçinin Avstriyada və Niderlandda feldmarşal variantında hərbi rütbələr sırasına daxil edilmişdir.

Rusiyada general-feldmarşal rütbəsi 1699-cu ildə I Pyotr tərəfindən tətbiq edilmişdir.

Fransada və bir sıra digər ölkələrdə general-feldmarşal rütbəsinə uyğun olan marşal rütbəsindən istifadə olunmuşdur.

Həmçinin bax
------------

* Marşal
* General-feldmarşal (Rusiya)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Фельдмаршалы Богемии". 2014-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-08-24.
2. ↑  "Фельдмаршалы Баварии". 2022-03-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-08-24.
3. ↑  "Фельдмаршалы Саксонии". 2013-11-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-08-24.
4. ↑  "Фельдмаршалы Брауншвейга и Ганновера". 2021-10-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-08-24.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Ayna.

***Ayna*** qısametrajlı bədii televiziya filmi rejissor Azər Zamanlı tərəfindən 2000-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film sadə həyat yaşayan fotoqrafın bir günü haqqındadır. Əsas rolu Arif Qasımov ifa edir.

Məzmun
------

Film sadə həyat yaşayan fotoqrafın (Arif Qasımov) bir günü haqqındadır. Filmin sonuna qədər adama elə gəlir ki, bu adam bədbəxtdir. Amma filmin sonunda belə bir kəlam xatırlanır. İnsan sənətini sevirsə o onun xoşbəxtliyidir.

Film üzərində işləyənlər
------------------------

Ssenari müəllifi: Azər Zamanlı  

Rejissor: Azər Zamanlı  

Operator: Mətləb Yaqubov  

Rəssam: Azər Zamanlı

Rollarda
--------

Arif Qasımov — fotoqraf  

Vahid Əliyev — küçədəki kişi  

Almaz Amanova — kələğayılı qadın  

Mikayıl Əjdəroğlu — papaqlı

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2000-ci ilin Azərbaycan filmləri  

2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Ayna və Həmid** — rejissor Cəmil Fərəcov tərəfindən 1990-cı ildə çəkilmiş qısametrajlı sənədli film. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə 1937-ci ilin günahsız qurbanları olan dövlət xadimləri Ayna və Həmid Sultanovların keçdikləri həyat yolundan və fəaliyyətlərindən söhbət açılır.

Məzmun
------

Filmdə 1937-ci ilin günahsız qurbanları olan dövlət xadimləri Ayna və Həmid Sultanovların keçdikləri həyat yolundan və fəaliyyətlərindən söhbət açılır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

**Ssenari müəllifi:** Cəmil Fərəcov
**Rejissor:** Cəmil Fərəcov
**Operator:** Köçəri Məmmədov, Elxan Əliyev

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 282

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 357.
Loqotip Meta-Wiki
**MetaWiki (Meta-Wikimedia)** - İnternetdə viki-layihələrin əsas əlaqələndirmə komissiyasıdır. Vikipediya istifadəçiləri arasında Meta kimi tanınır.

Sayt 2001-ci il noyabrında *ing.* Meta-Wikipedia kimi yaradılsa da, hazırda müxtəlif rollar oyanayır:

1. Vikimediyanın bütün layihələrinin, xüsusilə də qaydaların müzakirə olunduğu sayt;
2. Neytral nəzər-nöqtəsinə tabe olması vacib sayılmayan şəxsi esselərin yazıldığı forum;
3. Əlavələrin təşkil olunduğu və hazırlandığı, dillərarası problemlərin müzakirə edildiyi yer.
4. Təkmilləşdirmələrin koordinasiya olunduğu yer;
5. MediaWikinin istifadəsi təlimatlarının öz əksini tapdığı sayt (bu təlimatların viki prinsiplər əsasında qurulan MediaWiki.org saytına köçürülməsinə hazırlıq işləri gedir).

MetaViki hazırda vikimediyaçıların (o cümlədən vikipediyaçıların) əsas ünsiyyət və müzakirə məkanlarından biridir. Digər ünsiyyət vasitələri arasında elektron poçt vasitəsilə məlumatların göndərilməsini, IRC kanallarını, konkret məqalə və istifadəçi müzakirəsi səhifələrini göstərmək olar. IRC kanalları kimi MetaViki-də Vikipediyanın dil bölmələrinin qaydalarından fərqlənən öz şəxsi qaydalarına sahib müstəqil və avtonom layihədir.

Vikipediyanın serveri ilə bağlı, müxtəlif şikayətlərlə və Vikipediyadakı idarəçilər tərəfindən həll oluna bilməyən problemlərlə bağlı çox zaman Metaya müraciət edilir. İstifadəçilər sual və təklifləri ilə də bu sayta müraciət edə bilərlər. Məsələn,  Arxivləşdirilib 2009-02-01 at the Wayback Machine saytına müraciət etməklə Fondla və onun layihələri ilə bağlı sualları müzakirə etmək mümkündür.

Əvvəlcə saytda bütün müzakirələr ingilis dilində aparılırdı. Amma MediaWiki mühərrikinin təkmilləşdirilməsindən sonra MetaViki Vikimedianın bütün dillərinin ictimaiyyəti tərəfindən istifadə edilən çoxdilli müzakirə forumuna çevrilmişdir.

Xarici keçidlər
---------------

* 

| ⛭Vikimedia Fondu |
| --- |
| **Layihələr** | Vikipediya, Vikilüğət, Vikikitab, Vikixəbər, Vikiversitet, Vikianbar, Vikisitat, Vikimənbə, Vikinövlər, Vikiverilənlər, Vikisəyahət, MetaViki |  |
| **Müəlliflər** | Cimmi Ueyls, Larri Senger |
**HP-7.62** — Azərbaycan Müdafiə Sənayesi Nazirliyi tərəfindən istehsal olunan hücum pulemyotu.

Tarixi
------

HP-7.62 hücum pulemyotu ilk dəfə 2012-ci ilin sonlarında ictimaiyyətə təqdim olunub. İlk dəfə beynəlxalq səviyyədə – 2013-cü ildə IDEF sərgisində nümayiş etdirilən pulemyot unikal imkanlarına görə xarici analoqları ilə rəqabət aparır. Hətta bəzi texniki-taktiki xüsusiyyətlərinə görə, İsrailin "Negev NG7" və Belçikanın "FN Minimi 7.62 Mk.3" pulemyotu ilə rəqabət aparacaq səviyyədədir.

Texniki xüsusiyyətləri
----------------------

MSN mütəxəssislərinin sözlərinə görə intensiv atəş zamanı qızan lülədən yaranan isti hava axınının nişanalmaya təsirini azaltmaq üçün lülənin üzərində istilik yayıcı tətbiq olunub. Pulemyotun əl qundağı yüksək möhkəmliyə malik alüminium ərintidən hazırlanıb. Üst və yanlarda yerləşən piccatini relsləri silaha müxtəlif taktik aksessuarları əlavə etməyə imkan verir. Uzunluğu nizamlanan və yanağın qurulmasına imkan verən plastik qundağa sahib HP-7.62 pulemyotundan atəş qısa (10 atışa qədər), uzun (30 atışadək) qatarlarla və fasiləsiz aparıla bilər. Silahın çəkisi isə 8.2 kq, nişangah məsafəsi 1000 metr, ümumi uzunluğu qundaq açıq vəziyyətdə 1080 mm, atəş tezliyi dəqiqədə 650–750 atış, döyüş atəş tezliyi dəqiqədə 250 atış təşkil edir. Pulemyotda ayaq üstü atışlar zamanı atıcıya maneə yaratmamaq üçün xüsusi dizayna malik xəzinə hazırlanıb. Bundan başqa, silahda xüsusi dizayna malik dəstəkdən istifadə edilib ki, bu həm dayaq, həm də ayaqüstü atışlarda dəstək kimi istifadə olunur.

Həmçinin bax
------------

* Müdafiə Sənayesi Nazirliyi (Azərbaycan)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-10-31 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-27.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2015-10-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-10-17.
**Boyaqlar** (*azobayaqlar*) - kimyəvi tərkib etibarı ilə azoboyaqlar, azobenzolun hidroksilli və ya aminli törəmələridir. Onların ən sadələri oksiazobenzol C6H5—N=N—C6H4OH və aminazobenzol C6H5—N=N—C6H4NH2-dir

Alınması
--------

Azoboyaq almaq üçün əvvəlcə amini dnazolaşdırır, sonra onu ikinci komponent - amin və ya fenol ilə bitişdirirlər. Duazolaşdırmaq üçün amin duzu ilə turşu qarışığını yaxşı soyutmaqla qarışdıraraq, üzərinə natrium-nitrit əlavə edirlər. Dbazobirləşməni amin və ya fenolla kondensləşdirdikdə azoboyaq alınır. Müxtəlif aminlər, fenollar və onların müxtəlif törəmələrini götürməklə, müxtəlif tərkibli, müxtəlif rəngli boyaqlar almaq olar. azoboyaq alınması reaksiyanın sürəti, həmin reaksiyada iştirak edən diazobirləşmənin və ikinci komponentin quruluşundan asılıdır.

Azobirləşmələr
--------------

Azobirləşmələr intensiv boyadıcı kimi istifadə olunan üzvi maddələrdir. Molekulun strukturundan asılı olaraq, onlar intensiv sarı, çıhrayı, qırmızı, yaşıl və ya göy rəngdə ola bilərlər. Buna görə onlardan boyaqlar kimi istifadə olunur. Müasir sənayedə alınan boyaqların yarısı demək olar ki, azoboyaqlardır.

Rənglərin insan həyatında rolu
------------------------------

Rənglərin insan həyatında mühüm rolu vardır. Biz parça, ayaqqabı və s. seçərkən rənglərinə xüsusi fikir veririk. Qədimdən insanlar onları əhatə edən aləmlə paltarların rənginin seçilməsində müəyyən ahəng axtarıblar. Bir çox qəbilələr, tayfalar öz bədənlərini müəyyən rəngə boyayırdılar. Bu hal müasir qadınlarada yad deyildir. Təsadüfü deyil ki, çoxları kimyanın əsasını şərabın alınması ilə deyil, məhz boyaqların alınması ilə, qoyulduğunu idda edirlər. Qədim insanlar hələ spirti tanımadıqları halda mağaralarının divarlarını müxtəlif rənglərə boyayırdılar.

Rəng və onun boyaq molekulunun quruluşu ilə əlaqəsi
---------------------------------------------------

Rəng, işığın gözə olan təsirinin nəticəsidir. Hər bir maddənin rəngi onun işıq dalğalarını udması və ya əks etdirməsindən asılıdır. Əgər maddə mürəkkəb günəş işığı dalğalarının hamısını eyni dərəcədə udarsa, onda gözümüz onu ağ rəngdə görür. Əgər maddə müxtəlif uzunluqda olan işıq dalğalarının yalnız bir qismini seçərək udur, qalanını əks etdirirsə, maddə rəngli görünür.Əgər bütün şüaları tam uda bilmirsə maddə boz rəngdə görünəcəkdir.

Mənbə
-----

* M.M.Mövsümzadə "Üzvi kimya", Maarif-1966.
* S.F.Qarayev, U.B.İmaşev, G.M.Talıbov "Üzvi kimya", Bakı-2003.
Məzmun
------

Film-tamaşa başına qoyun dərisi keçirilən və tədricən manqurtlaşan oğlanın keçirdiyi iztirablardan söhbət açır.

Film haqqında
-------------

Film-tamaşa qırğız yazıçısı Çingiz Aytmatovun "Gün var əsrə bərabər" romanından bir parça əsasında ekranlaşdırılmışdır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Çingiz Aytmatov
**Quruluşçu rejissor:** Nuranə Tofiqqızı
**Quruluşçu operator:** Aydın Mansurov
**Montaj edən:** Nasir Salamov
**Rejissor assistenti:** Almaz Məmmədova
**Musiqi tərtibatı:** Minurə Əfəndiyeva
**Kompüter qrafikası:** Mirzə Qurbanov
**Nəqliyyat:** Qərib Əliyev
**Redaktor:** Mailə Muradxanlı
### Rollarda

Nargilə Qəribova — Nayman ana
Pərviz Məmmədrzayev — manqurt; nağılçı
Rasim Cəfərov — juanjuan
Mikayıl Mikayılov (aktyor) — juanjuan
Ruslan İsmayılov — juanjuan
Elnur Abbasquliyev — nayman
Emil Quliyev — nayman
Elşad Quliyev — musiqiçi
Qurban Məsimov — rəssam

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Dəniz duası** — Xalid Hüseyninin 2018-ci ildə nəşr olunan kitabı.

Məzmun
------

Ay işığına bələnmiş dəniz sahilində səhərin açılmasını və qayığın gəlməsini gözləyən bir ata uyumaqda olan körpə oğlunu əzizləyir, nəvaziş göstərir. Ötüb keçən uzun yay günlərini, Suriyadakı baba ocağındakı evlərini ona xatırladır, həyətdə sübhün havasında titrəyən zeytun ağaclarının xışıltısını, keçi mələrtisini, mətbəxdən gələn qab-qacaq səslərini yada salır. Nigaran ata yatan oğluna Homs şəhərinin qarışıq, izdihamlı küçələrini, məscidini, bazarını xatırladır, sonra bomba səslərindən baş götürüb qaçdıqlarını nağıl edir.
Gün doğandan sonra evlərindən didərgin düşmüş o insanlar götürə bildikləri pal-paltarları ilə yeni sığınacaq, təzə məskən axtarışında qorxunc dəniz səfərinə çıxacaq.

İstinadlar
----------

1. ↑  "dəniz duası". 2022-03-14 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Xalid Hüseyninin rəsmi veb-saytı  (ing.)
* Dəniz duası kitabı  (ing.)
Malbork qalası
**Malbork qalası** və ya orijinal dialekt adıyla **Zamek w Malborku** ərazisi baxımından dünyanın ən böyük qalası və eyni zamanda Avropadakı kərpic ilə inşa edilmiş ən geniş binadır. Polşanın cənub-şərqində, Nogat çayına təxminən 60 km məsafədə olan Malbork şəhərində yerləşir.

Polşanın 2-ci möcüzəsi olaraq tanınan orta əsr şəhəri Toru yaxınlığında yerləşən (Şimali Polşa) Malbork qalası, Töton cəngavərləri (Teutonik cəngavərləri) tərəfindən inşa edilmiş və 1406-cı ildə tamamlanmışdır.

Əsrlərlə bir çox çara və pensə ev sahibliyi etmiş olan bu möhtəşəm qala 1997-ci ildən UNESCO Dunya Mədəni İrsi siyahısındadır. Malbork qalası eyni zamanda Polşanın Milli Tarixi Abidələrindən biridir.

Mənbə
-----

* Malborku Kalesi - Polonya

| ⛭Polşada yerləşən UNESCO-nun Ümumdünya irsi |
| --- |
|  | Auşvitz həbs düşərgəsi  • Belovejskaya Puşça Milli Parkı (Belorusiya ilə birlikdə)  • Hala Stulecia  • Kalvariya Zebjidovska  • Karpat bölgəsində Ukrayna və Polşanın ərazisində yerləşən taxta kilsələr  • Krakovun tarixi mərkəzi  • Kiçik Polşanın cənubunda yerləşən taxta kilsələr  • Kral duz mədənləri Veliçka və Boxnia  • Malbork qalası  • Muskau parkı  • Tarnovskie Qorı tarixi gümüş mədənləri  • Torun şəhərinin tarixi mərkəzi  • Varşavanın tarixi mərkəzi  • Yavor və Svidnitsa şəhərlərində yerləşən Sülh kilsələri  • Zamoşç şəhərinin tarixi mərkəzi  • Zupni qalası |  |
***Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Şurasının V ildönümü*** qısametrajlı sənədli filmi 1925-ci ildə "Kino-Mədənçi" Studiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə fəhlə sinfinin avanqardı Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Şurasının yaradılmasının beşinci ildönümündən bəhs edilir.

Məzmun
------

Filmdə fəhlə sinfinin avanqardı Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Şurasının yaradılmasının beşinci ildönümündən və bu illər ərzində həmkarlar təşkilatlarının Azərbaycan zəhmətkeşlərinin həyat və məişətində və onların sağlamlığının qorunmasında rolundan, eləcə də bu yubileyin təntənə ilə qeyd olunmasından bəhs edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 13

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 29.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1925-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Meyl.

Məzmun
------

Mənasız müharibə illərində Livanda yeni həyat tərzi yaranmışdır: nə kapitalist, nə sosialist sisteminə oxşamır. Bu, hərbi həyat tərzidir. Belə bir vaxtda ölümə, qarmaqarışıqlığa meyl nəticəsində livanlıların bütöv bir nəsli müharibə ab-havasında doğulmuş və böyümüşdür. Bu nəsil başqa həyatı təsəvvür etmir. Hər bir bayramda və ya ailə şənliyində xalq çalğı alətlərinin səslərinə avtomat atəşinin səsləri də adi bir şey kimi qarışır.

Filmdə hərbi həyat tərzində yaşamağa məhkum olmuş livanlılardan bəhs edilir.

Festivallar və mükafatlar
-------------------------

1) 1988-ci ildə Moskvada keçirilən "Proloq-88" tələbə kinofestivalı
* Film Baş Mükafata və tamaşaçı rəğbəti Prizinə layiq görülmüşdür.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Quruluşçu rejissor:** Samir Xabşı
**Ssenari müəllifi:** Samir Xabşı
**Quruluşçu operator:** Qriqori Bulkot
**Quruluşçu rəssam:** Rafiq Nəsirov
### Rollarda

Fəxrəddin Manafov
Liya Seyidova
Sabir Sultanov
Nuriyyə Əhmədova
Larisa Xələfova

Mənbə
-----

* Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu. Filmlərin izahlı kataloqu: 1898-2002. 2 cilddə. 1-ci cild. Bakı: Nağıl evi, 2003.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qandi (dəqiqləşdirmə).

**Qandi** (*ing.* Ghandi)— 1982-ci ildə çəkilmiş, Mahatma Qandinin həyatı barədə bioqrafik filmdir.

Məzmun
------

20-ci yüzilliyin ilk yarısında Böyük Britaniyanın Hindistanda koloniyalar qurması və Hindistanın vəziyyətindən bəhs edən filmin rejissoru Riçard Attenboroudur. Qandi rolunda Ben Kinqsley Oskar mükafatı almışdır. 
İngiltərə və Hindistanın ortaq çəkdiyi filmin premiyerası 30 Noyabr 1982-ci ildə Yeni Dehlidə keçirilmişdir.

Film Qandinin 1893-cü ildə yalnız ağdərililər üçün nəzərdə tutulan vaqona mindiyi üçün Cənubi Afrika qatarından qovulması səhnəsi ilə başlayıb, 1948-ci ildə öldürülməsi və dəfni ilə bitir. Filmdə onun Hinduizmə sitayiş etməsinə baxmayaraq, İslam və Xristianlıq kimi digər dinlərə də hörmətlə yanaşması da əks olunmuşdur.

Qandi filmi Hindistanda 30 Noyabr, Birləşmiş Krallıqlarda 3 Dekabr, ABŞ-də isə 6 Dekabr 1982-ci il tarixlərində ekrana buraxılmışdır. 11 kateqoriya üzrə Oskar mükafatına namizəd göstərilən film 8 kateqoriya üzrə Oskar mükafatı laureatı olmuşdur

Mükafatlar
----------

* Ən Yaxşı Film Oskar Mükafatı, 1983
* Ən Yaxşı Reşissor Oskar Mükafatı, 1983
* Ən Yaxşı Ssenari Oskar Mükafatı, 1983
* Ən Yaxşı Kişi Aktyor Oskar Mükafatı, 1983
* Ən Yaxşı Görüntü Oskar Mükafatı, 1983
* Ən Yaxşı Film Redaktəsi Oskar Mükafatı, 1983
* Ən Yaxşı İncəsənət Rejissoru Oskar Mükafatı, 1983
* Ən Yaxşı Geyim Dizaynı Oskar Mükafatı, 1983

Həmçinin bax
------------

Mahatma Qandi
Oskar mükafatı

İstinadlar
----------


1. ↑  .
2. ↑  .
3. ↑  .
4. ↑  .
5. ↑  .
6. ↑  IMDb (ing.). 1990.
7. 1 2  Academy Awards Database (ing.).
Aktiv shutter eynəyi
**Aktiv shutter 3D sistemi** — bu gün 3D Xpand da adlandırılan 3D texnologiyasıdır. Bu, ən yüksək keyfiyyətli 3D təsvir texnikasıdır, çünki rəng və detal itkisi yoxdur. Lakin, ekranı müntəzəm olaraq yeniləmək zərurəti ilə əlaqədar olaraq, bahalı texnologiya və elektron komponentləri olan eynək tələb edir.

İşləmə prinsipi
---------------

Active Shutterdə, Polarizasiyalı 3D texnikasında olduğu kimi, iki kamera ilə çəkilişlər həyata keçirilir, lakin şəkillər üst-üstə qoyulmur, bir-birinin ardınca yayımlanırlar. Yəni əvvəlcə sağ kameranın çəkdiyi görüntü, sonra isə sol kameranın çəkdiyi görüntü çox sürətlə ekrana proyeksiya edilir.

Xpand eynəklərinin ortasında uzaqdan idarəetmə sensoru mövcuddur. İdarəetmə pultlarında olduğu kimi, ekrandan bu sensora gələn ayrıca siqnal hazırda hansı kameranın şəklinin ekranda əks olunduğunu göstərir. Sağ kameranın şəkli eynəkdəki elektronikaya gəlirsə, eynəyin sol hissəsini qaraldır və həmin görüntünü yalnız sağ gözünüzün qəbul etməsinə şərait yaradır. Solda da eyni məntiqlə sağ şüşə qaraldılır.
**Azərbaycan xörəkləri** — qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Rəis İsmayılov tərəfindən 1967-ci ildə çəkilmişdir. Bakı Televiziya Studiyasında istehsal edilmişdir. Azərbaycan kulinariyası haqqında olan bu film Kanadada keçirilən "EKSPO-67" beynəlxalq sərgisində nümayiş etdirilmişdir. Film ilk rəngli televiziya sənədli filmidir.

Məzmun
------

Azərbaycan kulinariyası haqqında olan bu film Kanadada keçirilən "EKSPO-67" beynəlxalq sərgisində nümayiş etdirilmişdir.

Film haqqında
-------------

Film ilk rəngli televiziya sənədli filmidir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Nadejda İsmayılova  

Rejissor: Rəis İsmayılov  

Operator: Gennadi Pastuşkov

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1967-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 103
**Zöhrab İslam oğlu Qarayev** (25 mart 1945, Minkənd, Laçın rayonu) — Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin professoru.

Həyatı
------

25 mart 1945-ci ildə Laçın rayonunun Minkənd kəndində anadan olub.

1951–1961-ci illərdə Minkənd orta məktəbində təhsil alıb.

1961–1966-cı illərdə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun stomatologiya fakultısində təhsil alıb.

1966-cı ildən Laçın rayonu Alxaslı kəndində həkim stomatoloq və 1967–1968-ci illərdə Minkənd xəstəxanasının baş həkimi işləmişdir.

Elmi fəaliyyəti
---------------

1969-cu ildə Azərbaycan dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutuna aspiranturaya stomatologiya kafedrasına qəbul olunub.

1974-cü ildə Krasnodar Dövlət Tibb İnstitutunda dissertasiya müdafiə edərək tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

1985-ci ilə qədər Ə. Əliyev adına ADHTİ-də aspirant olmuş, metodist və stomatologiya kafedrasında assistent işləmişdir.

1980–1985-ci illərdə Ə. Əliyev adına ADHTİ-nin Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin sədri fəzifəsində işləmişdir.

1985-ci ildə müsabiqə yolu ilə ADTİ-nun ortepedik stomatologiya kafedrasında assistent, 1987-ci ildə dosent vəzifəsinə seçilmişdir, 2005-ci ildən həmin kafedranın professorudur.

2000-ci ildə Moskva şəhərində Mərkəzi Elmi-Tədqiqat Stomatologiya İnstitutunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almışdır.

Elmi uğurları
-------------

Zöhrab Qarayev 160-dan çox elmi işin, o cümlədən 1 monoqrafiya, 6 dərslik və dərs vəsaiti, 8 metodik vəsait və 5 səmərələşdirici təklifin müəllifidir. Elmi işləri Azərbaycanda və xaricdə çap olunub.

Müxtəlif xarici ölkələrdə, o cümlədən ABŞ, Almaniya, Avstriya, İsveç, Portuqaliya, Rusiya, Türkiyə, Ukrayina, Sinqapur, İran, Rusiya, Qazaxıstan, Özbəkistan, Gürcüstan, Hindistan, Tayland və digər ölkələrdə keçirilən konqress və sinpoziumlarda iştirak və çıxışlar edib.

Elmi idarəetmədə fəaliyyəti
---------------------------

Zöhrab Qarayev ADTU-nin Elmi Şurasının və Dissertasiya Şurasının, ASA-nın, Beynəlxalq Stomotoloqlar Assosiyasiyasının (FDI) və Avropa Regional Təşkilatının (ERO) üzvüdür.

O "Səhiyyə əlaçısı" döş nişanı ilə təltif olunub.

1990-cı ildən 2000-ci ilə qədər Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin stomatologiya fakültəsinin dekanı vəzifəsində işləmişdir.

2004–2007-ci illərdə ATU-nin stomatoloji klinikasının direktoru vəzifəsində işləmişdir.

Z. Qarayev 2005-ci ildən ADTU-nin ortopedik stomatogiya kafedrasının professoru vəzifəsində çalışır.

2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentin sərəncamı ilə "Əməkdar həkim" fəxri adı verilmişdir.

2011–2017-ci illərdə ikinci dəfə ATU-nin stomatologiya fakültəsinin dekanın vəzifəsində işləmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "1113 - Azərbaycan Tibb Universitetinin əməkdaşlarına fəxri adların verilməsi haqqında". e-qanun.az. 2022-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-18.
Məzmun
------

Film Azərbaycanın xalq artisti, bəstəkar Xəyyam Mirzəzadədən bəhs edir. 

Filmin çəkilişləri M. Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında, Ü. Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasında, Üzeyir Hacıbəyovun ev muzeyində, Azərbaycan Musiqi Mədəniyyəti Dövlət Muzeyində və İçərişəhər Dövlət Qoruğunda aparılmışdır.

Filmdə Azərbaycan Respublikası Dövlət kino-foto sənədləri arxivindən və Xəyyam Mirzəzadənin şəxsi arxivindən istifadə edilmişdir.

Filmdə sözləri Bəxtiyar Vahabzadənin olan "Ötən günlər" mahnısı Oqtay Ağayevin ifasında səslənir. Ramiz Rövşənin "Tək əl" şeiri müəllifin öz ifasında səslənir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Tofiq İsmayılov
**Rejissor:** Tofiq İsmayılov
**Baş prodüser:** Əliağa Məmmədov, Böyükağa Məmmədov
**Rejissor assistenti:** Qalib Bağırov, Mahmud Məmmədov
**Operator:** Ziya Babayev
**Operator assistenti:** Fərrux Həsənov
**Xüsusi texnika operatoru:** Əli Əliyev
**Səs rejissoru:** Azad Vəliyev
**Səs operatoru:** Altay Useyinov
**Montaj:** Hüseyn Quliyev, Elmin Seyidli
**Mətnin tərcüməsi:** Rövşən Ramizoğlu
**İnzibatçı:** Vilayət Paşayev
**Fotoqraf:** İlham Kişiyev
**İşıqçı:** Əlizadə Rüstəmov, Rəşad İlyasov
**Rəng korreksiyası:** Hüseyn Quliyev
**Musiqi redaktoru:** Rauf Əliyev
**Redaktor:** Ramiz Rövşən (Ramiz Əliyev kimi)
**Texniki direktor:** Hüseyn Hüseynov
**İcraçı prodüser:** Kamil Məmmədov
### Filmdə iştirak edənlər

Fərəc Qarayev
Sərdar Fərəcov
Vaqif Səmədoğlu
Bəxtiyar Vahabzadə (arxiv kadrlar)
Murad Adıgözəlzadə (piano)
Rasimə Babayeva (orqan)
Könül Əmirova (arfa)
Anar Məmmədov (klarnet)

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
***Azərbaycan mənzərələri*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Ruslan Şahmalıyev tərəfindən 1975-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Bu tədris filmini çəkməkdə məqsəd Azərbaycan məktəblərində, şagirdlərə doğma diyarın təbiətini sevdirmək və onları Azərbaycanla daha yaxından tanış etməkdir.

Məzmun
------

Bu tədris filmini çəkməkdə məqsəd Azərbaycan məktəblərində, şagirdlərə doğma diyarın təbiətini sevdirmək və onları Azərbaycanla daha yaxından tanış etməkdir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Məmməd Araz  

Rejissor: Ruslan Şahmalıyev  

Operator: Sərdar Vəliyev

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 173-174

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 235-258.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1975-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Məhəbbət baş verməli idi** (hind: **प्यार तो होना ही था**; Rom: **Pyaar To Hona Hi Tha**) və ya **Məhəbbətdən qorxmaq lazım deyil** — Kajol və Ajay Devqnın baş rollarda oynadığı 1998-ci ildə hind dilində çəkilmiş Hind romantik komediya filmidir. Film 1995-ci ildə Meq Rayan və Kevin Klaynın baş rollarda oynadığı amerikan Fransız öpüşü filminin səhnə-səhnə nüsxəsidir.

Süjet xətti
-----------

Film gənc gözəl Sancananın kədərli sevgi hekayəsindən bəhs edir. Sancana Parisdə yaşayır və Rahulla nişanlanır. Hindistana işgüzar səfər zamanı Rahul yeni tanış olduğu birinə gözlənilmədən aşiq olur. Bu sevgi öpüşü Rahulun həyatını yeni bir xoşbəxtliklə doldurur və o, Sancana ilə olan münasibətlərini pozmağa qərar verir. Lakin qız təslim olmur və sevgisini xilas etmək üçün Hindistana getməyə qərar verir. Bu çətin yolda o, bir çox çətinliklərlə üzləşməli olacaqdır. Və Sancana üçün ilk böyük sınaq təyyarədə uçmaq və bu səfər əsnasında onun tanış olduğu oğru Şekhar ilə yaradacağı münasibətləri olacaqdır.

İstinadlar
----------
**Lui Antuan Bugenvil** (12 noyabr 1729[…], Paris – 31 avqust 1811[…], Paris) — fransız dəniz səyyahı, vitse-admiral (1791), Fransa Elmlər Akademiyasının üzvü (1795).

Həyatı
------

1750-ci il -dən hərbi xidmətdə olmuşdur. Kanadada və Avropada Yeddiillik müharibədə iştirak etmişdir. 1763–65 illərdə Folklend adalarını öyrənmiş, 1766–69-cu illərdə birinci fransız dövr-aləm ekspedisiyasına rəhbərlik etmişdir. Ekspedisiya dövründə Lui ziada və Tua motu arxipelaqlarını, Solomon adalarını və Yeni Hebrid arxipelaqında bir neçə adanı kəşf etmişdir (bəzi hallarda təkrarən). Bugenvilin dövr-aləm səyahəti, bir çox alimin (təbiətşünaslar, astronomlar və b.) iştirak etdiyi ilk elmi ekspedisiyalardan biridir.

Səyahəti haqqında "Dövr-aləm səyahətinin təsviri" (1771–72) əsərini yazmışdır. 1772-ci ildə Cənub qütbünə ekspedisiyanın layihəsini təklif etmişdir. 1781–82-ci illərdə Fransa donanmasının hərbi əməliyyatlarında ABŞ tərəfində Şimali Amerikada istiqlaliyyət müharibəsində (1775–83) iştirak etmişdir. Konstitusiyalı monarxiyanın tərəfdarı olmuş, Fransa inqilabı zamanı bir ne çə ay məhbus həyatı (1794) yaşamışdır. Napoleon Bonapartın dövründə Senatın üzvü (1799) olmuş, Fəxri Legion ordeninə (1804) layiq görülmüş, qraf titulu (1808) almışdır.

İrsi və mükafatları
-------------------

*Traité du calcul intégral*, 1754
Solomon adalarında ada, nov və boğaz, Folklend adalarında ada, Yeni Hebrid adalarında boğaz, Magellan körfəzində buxta, Yeni Qvineya adalarında dağ, Mərcan dənizində rif Bugenvilin adını daşıyır.

Tanınması və karyerasının sonu
------------------------------

1787-ci ildə, o, Fransa Elmlər Akademisyasının üzvü oldu. 1791-ci ildə, vitse-admiral rütbəsini əldə etdi.

1794-cü ildə, terror dövründən qaçaraq Normandiyadakı mülkünə sığınmışdı. Parisə qayıtdıqdan sonra Lonqitud bürosunun qurucu üzvlərindən biri oldu. 1799-cu ildə konsul Napoleon onu senator etdi. 1811-ci il avqust ayının 8-də vəfat etmişdir.

1781-ci ildə ailə həyatı qurmuş, 4 oğlu vardı. Övladlarının hər biri fransız dəniz və quru qüvvələrində mübarizə aparmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Louis-Antoine de Bougainville // Gran Enciclopèdia Catalana (kat.). Grup Enciclopèdia, 1968.
2. ↑  Louis Antoine De Bougainville // GeneaStar.
3. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
4. ↑  Maktutor riyaziyyat tarixi arxivi.
5. ↑  Louis-Antoine de Bougainville // Encyclopædia Britannica (ing.).
6. 1 2  Bugenvil// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 39-40.

Xarici keçidlər
---------------

* Works by Louis Antoine de Bougainville at Project Gutenberg
* Works by or about Louis Antoine de Bougainville at Internet Archive
* Louis Antoine de Bougainville: "Voyage around the world 1766-1769", London 1772 (A transcription of the translation of "Le voyage autour du monde, par la frégate La Boudeuse, et la flûte L'Étoile" into English by John Reinhold Forster)
* Biography at the Dictionary of Canadian Biography Online
* From the Warpath to the Plains of Abraham (Virtual exhibition)
* Gallica Digital Version Plates
**Əyilmiş kladoniya** (*lat.* Cladonia strepsilis) — fungi aləminin ascomycota şöbəsinin lecanoromycetes sinfinin lecanorales dəstəsinin cladoniaceae fəsiləsinin cladonia cinsinə aid göbələk növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU D2. Nadir növdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Üfüqi tallomu diamteri 5–25 mm olan lövhəciklərdən ibarətdir. Lövhəciklərin üst səthi zeytuni –boz, alt tərəfi ağımtıldır. Sıx çim qatı əmələ gətirir. Podesiləri qısa, silindrik, hamar, uc hissəi qıf şəklində qalınlaşmışdır. Hündürlüyü 0,5-2,5 sm-dir. Podesilərin üzərində pulcuq formalı fillokladi çıxıntıları əmələ gəlir. Qəhvəyi rəngli apotesiləri podesiləri ucunda yerləşir. Tallom pulcuqları üzərində piknidilər yerləşir. Tallomun rəngi KOH əsirində dəyişmir, Ca (Clo)2 təsirində yaşı rəng alır, C6H4(NH2)2 təsirində saralır.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Yarpaq və pulcuq formalı talloma malikdir. Vegetativ çoxalması tallom hissələri, qeyri-cinsi çoxalması-piknokonidlər, cinsi çoxalması-sporlar, illik boy artımı 0,5-1 sm, quru daşlı yamaclarda, ot örtüyü pozulmuş boqır torpaqlarda bitir.

Yayılması
---------

Talış (lerik, Velyaçula 1060 m. Xanagah, 1200 m kəndi ətrafında; Yardımlı, Kürəkçi, 1700 m. Odurakeran 1000 m.) Şəmkir rayonu (Çardağlı kəndinin ətrafı), Qəbələ rayonu (Savalan kəndi ətrafında, 750 m) quru daşlı yamaclarda, ot örtüyü pozulmuş bozqır torpaqlarda bitir.

Sayı və tendensiyası
--------------------

Populyasiya az rast gəlinir.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Bozqırların becərilməsi. Heyvanların sistemsiz otarılması və tapdalanmadır.

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Növün rast gəlmə yerini tam mühafizəyə almaq, populyasiyalar üzərində daimi nəzarət təşkil etmək, otarılmanın qarşısını almaq, yeni yayılma yerlərini axtarmaq lazımdır.

Faydalı xüsusiyətlər
--------------------

Bitki örtüyünün genofondu baxımından əhəmiyyətlidir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Cladonia strepsilis* | 
* Wikidata: Q3678945
* Wikispecies: Cladonia strepsilis
* BioLib: 164718
* EUNIS: 316255
* Fungorum: 382969
* GBIF: 7246887
* iNaturalist: 217153
* IRMNG: 10647858
* ITIS: 189971
* MycoBank: 382969
* NBN: NHMSYS0000362124
* NCBI: 174076
* PLANTS: CLST6

 |
| *Baeomyces strepsilis* | 
* Wikidata: Q59455590
* Fungorum: 454415
* GBIF: 3391384
* IRMNG: 11393980
* MycoBank: 454415

 |
**Rhophitoides canus** (lat. Rhophitoides canus) — buğumayaqlılar tipinin pərdəqanadlılar dəstəsinə aid olan növ.

Həyat tərzi
-----------

Bütün təbii zona və hündürlük qurşaqlarında təsadüf edilir, çay kənarları və meyvə bağlarında məskunlaşır. Sosial növ deyil, Azərbaycanda aprel-iyul aylarında uçur, bir nəsil verir.

Paxlalılar fəsiləsinin oliqotrofudur, qarayoncanın aktiv tozlandırıcılarından biridir, bəzən qarayonca sahələrində bütün arıkimilərin 60%-i təşkil edir. Qida bitkiləri gəvən, çölnoxudu, qurdotu. adaçayı, bəlğəmotu və s.

Yayılması
---------

Avropa-asiya növüdür. Avropa və Asiyanın çöllük zonalarında daha geniş yayılmışdır. Ədəbiyyat məlumatlarına görə Fransa, Almaniyada (lokal olaraq), Yuqoslaviyada, Rumıniya, Qafqaz, Şimali Türkiyə, İran, Başqırdıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Monqolustandan məlumdur. Azərbaycanda adi növdür. Naxçıvan MR (Ordubad), Ağdərə, Lerik və İsmayıllı rayonlarından toplanmışdır.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q31298163
* BioLib: 70714
* GBIF: 9445413
* iNaturalist: 1123962

 |
***Azərbaycan milisinin tarixi*** tammetrajlı sənədli filmi rejissor Musa Bağırov tərəfindən 1969-cu ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə Azərbaycanda milisin yaranma tarixindən və ötən illərdəki gərgin fəaliyyətindən, bügünkü qayğılarından, milis işçilərinin çətin və şərəfli işlərindən, II Dünya müharibəsi illərində göstərdikləri qəhrəmanlıqlardan danışılır.

Məzmun
------

Filmdə Azərbaycanda milisin yaranma tarixindən və ötən illərdəki gərgin fəaliyyətindən, bügünkü qayğılarından, milis işçilərinin çətin və şərəfli işlərindən, II Dünya müharibəsi illərində göstərdikləri qəhrəmanlıqlardan danışılır. Filmdə bəzi mühüm faktları bərpa etmək üçün xronikal kadrlarla yanaşı aktyor ifasında səhnəciklərdən də istifadə olunmuşdur.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: İsay Slavin, Musa Bağırov  

Rejissor: Musa Bağırov  

Operator: Tofiq Sultanov

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 118

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1969-cu ilin Azərbaycan filmləri  

1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Məzmun
------

Ana *(Məhluqə Sadıqova)* qızını gəlin köçürəndə ona cehiz olaraq mücrü verir və "mücrüsüz gəlin olmaz" deyir. Gəlin *(Ofeliya Sənani)* isə vaxt keçdikcə mücrüyə əri tərəfindən hədiyyə edilən zinət əşyalarını qoyur. Mücrü dolur. Lakin amansız müharibə onun ərini *(Hafiz Fətullayev)* əlindən alır, aclıq başlayır. Gəlin məcbur olaraq mücrüdəki zinət əşyalarını bir-bir satır və uşaqlarını böyüdür. Mücrü boşalır. İllər keçir müharibə bitir və həmin mücrü uşaqların diplomları ilə yenidən dolmuş olur.

Film haqqında
-------------

Film eyniadlı mənsur şeirin əsasında çəkilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenarinin müəllifi:** Gülhüseyn Hüseynoğlu
**Quruluşçu rejissor:** Nazim Dadaşov
**Quruluşçu operator:** Fuad Fərzəliyev
**Quruluşçu rəssam:** Oleq İbrahimov
**Bəstəkar:** Fikrət Əmirov
**Səs rejissoru:** Rəşid Nəsiboğlu
**Assistentlər:** A.Abbasov, E.Bağırov
**Qrim edən:** Elbrus Vahidov
**Montaj edən:** S.Əkbərova
**Redaktor:** H.Seyidov
**Direktor:** A.Mirzəbəyov
**Çalır:** Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun Kamera Orkestri
**Dirijor:** Nazim Rzayev
**Mətni oxuyan:** Lütfi Məmmədbəyli (Lütfü Məmmədbəyov kimi)
**Mahnı ifa edən:** Şövkət Ələkbərova (titrlərdə yoxdur)
### Rollarda

Ofeliya Sənani (Ofelya Sənani kimi) — ana
Hafiz Fətullayev — ata
Məhluqə Sadıqova — ana
L.Fərzəliyeva
M.Məlikova
G.Həsənova
S.Məmmədov
T.Şahmuradov

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
***Babam və mən*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Aydın Dadaşov tərəfindən 2012-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. "Salnamə" sənədli filmlər studiyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan mədəniyyətinə görkəmli sənətkarlar vermiş Mansurovlar nəslinə həsr olunmuşdur.

Məzmun
------

Film Azərbaycan mədəniyyətinə görkəmli sənətkarlar vermiş Mansurovlar nəslinə həsr olunmuşdur.

Ekran əsəri fotolar üzərində qurulub. Filmdə Məşədi Süleyman bəy Mansurov və qardaşı Mirzə Mansur Mansurovun səyahət zamanı başına gələn hadisələr yer alır. Eldar Mansurovun nəql etdiyi hadisələr həmin dövrün fotoları ilə canlandırılır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Aydın Dadaşov  

Rejissor: Aydın Dadaşov  

Operator: Elşən Əliyev, Rüfət Süleymanov, Sərdar Vəliyev

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  *R.İsayeva.* ""Babam və mən": Mansurovlar haqqında sənədli film" (az.). Mədəniyyət. 23 may 2012. 2023-07-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-27.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2012-ci ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Müəllim** (İngilis dilində **Hichki**, Hind dilində **जोकर्**) Sidharth Malhotranın rejissorluğu ilə 2018-ci ildə ekranlaşdırılan hind filmidir. Baş rolda Rani Mukherjeenin oynadığı bu film onun evlilik və ondan sonra dünyaya gətirdiyi qızlarına görə dörd illik yoxluğundan sonrakı ekrana qayıdışının birinci filmidir.

Süjet xətti
-----------

Naina Mathur Tourette sindromundan əziyyət çəkir. O, müəllim olmaq arzusundadır, lakin xəstəliyinə görə ona iş verilmir. Bir gün ona St. Notker məktəbində iş təklif olunur və ona kasıb məhəllədən olan uşaqlardan ibarət 9F sinfi verilir. Nə məktəb direktoru, nə 9A sinfinin müəllimi — cənab Vadia, nə də uşaqların özləri bu işdə Nainanın müvəffəqiyyətinə inanırlar. Naina çətinliklə də olsa vəziyyətə nəzarət etməyi bacarır və tapşırığın öhdəsindən gəlir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Hiccup (2018): Release Info (ing.). 1990.
2. ↑  Douban (çin.). 2005.
3. ↑  Hiccup (2018): Technical Specifications (ing.). 1990.
4. ↑  Hichki - Movie (hind). // *बॉक्स ऑफिस इंडिया* 2018.
5. ↑  Hichki Box Office Collection till Now (ing.). // *Bollywood Hungama* 2018.
**Santalice, Santalca** və ya **Santali dili əsasən** Assam, Bihar, Carkhand, Mizoram, Orissa, Tripura və Qərbi Benqalda danışılan Ho və Mundari dilləri ilə qohum bir Avstriya-Asiya dili. Bu dil ailəsinin Munda qrupuna aid olan və qrupun ən çox danışılan üzvü olan Santali dili Hindistan Konstitusiyasına uyğun olaraq Hindistanın rəsmi tanınmış regional dillərindən biridir. Təxminən 7,6 milyon danışan sayı ilə dil Hindistan, Banqladeş, Butan və Nepalada geniş yayılmışdır. Bu dil həm də Vyetnam dili və Kxmer dillərindən sonra sayca üçüncü ən böyük Avstroasiya dilidir. Santali dili Avstroasiya kökənli etnik Santalların ana dilidir.

Ol Chiki yazı sistemi 1925-ci ildə Pandit Raghunath Murmu tərəfindən işlənib hazırlanana qədər Santalice yazısı mövcud deyildi, və bu dil sadecə danışıq dili idi. Tək səsli hərf əlifbası ilə yazılan Ol Çiki sistemi digər heca əsaslı hind yazı sistemlərindən fərqlənir və müasir Hindistanda Santali dilində yazmaq üçün geniş istifadə olunur.

1. ↑  "Statement 1: Abstract of speakers' strength of languages and mother tongues – 2011". www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. 16 Temmuz 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 Temmuz 2018.
2. ↑  "Distribution of the 22 Scheduled Languages". censusindia.gov.in. Census of India. 20 Mayıs 2013. 16 Temmuz 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 Ocak 2020.
***Azərbaycanın palçıq vulkanları*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Tofiq İsmayılov tərəfindən 1979-cu ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə palçıq vulkanları və onun əhəmiyyəti barədə söhbət gedir.

Məzmun
------

Yer üzərində 369 palçıq vulkanı vadır. Bunlardan 325-i Azərbaycandadır. Filmdə palçıq vulkanları və onun əhəmiyyəti barədə söhbət gedir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Tofiq İsmayılov  

Rejissor: Tofiq İsmayılov  

Operator: Rafiq Qəmbərov

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 208

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 235-258.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1979-cu ilin Azərbaycan filmləri  

1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı