recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sincan Kənd Təsərrüfatı Universiteti** ( **XAU** ) (uyğ. شىنجاڭ يېزائېگىلىك ئۇنىۋېرسىتېتى ) Çinin Sincan Uyğur Muxtar Bölgəsinin paytaxtı Ürümçidə bir ali təhsil müəssisəsidir.  Kənd təsərrüfatı kontekstində inşaatla əlaqəli kurslar və tədqiqatlar üzrə ixtisaslaşmışdır. Rektoru Xianq Pinqandır.

Tarix
-----

Universitet 1 avqust 1952-ci ildə Çin Xalq Azadlıq Ordusu generalı Vanq Cen tərəfindən Mao Tszedun və Cu Enlayinin himayəsində quruldu. Əvvəlcə, Sincan Kənd Təsərrüfatı Kolleci olaraq qurulan universitet Çin Xalq Azadlıq Ordusunun 2-ci Piyada Diviziyası Məktəbinin yerində inşa edilmişdir. 21 aprel 1995-ci ildə Sincan Kənd Təsərrüfatı Universiteti adlandırıldı.

Yarım əsr ərzində SKTU, həkim təhsili, magistr təhsili, beynəlxalq təhsil, ali peşə təhsili və davamlı təhsilin koordinasiyalı inkişafı ilə lisenziya təhsilini əsas götürən çox səviyyəli və intizamlı bir quruluşa çevrildi.

Korpuslar
---------

Sincan Kənd Təsərrüfatı Universitetinin şəhərciyi 1496 dönüm ərazini əhatə edir. Sakit, gözəl və yaşıllığı çox geniş olduğundan bir bağ universiteti kimi tanınır.

Bundan əlavə, Sanpinq və Cənubi Dağlıq adlı iki təcrübə təsərrüfatına malikdir. Birincisi 2.755.800 milyon kvadrat metr, ikincisi 4.600 kvadrat metrdən çoxdur.

Tədqiqat
--------

"On birinci beşillik plan" dan bəri məktəb 41 elmi və texnoloji nailiyyət mükafatı qazandı, bunlardan 1-i milli elmi və texnoloji tərəqqiyə görə ikinci, 6 nəfəri muxtar bölgənin elmi və texnoloji tərəqqisinə görə, 1-i ikinci, 14 nəfəri isə Muxtar bölgənin sosial elmləri üçün 14 üçüncü mükafat, 2 birinci və 3 üçüncü mükafat var.

Şöbələr
-------

* Aqrar Məktəbi
* Meşəçilik Məktəbi
* Ekologiya Elmləri Məktəbi
* Zoologiya Məktəbi
* Baytarlıq Məktəbi
* Yemək Elmləri və Əczaçılıq Məktəbi
* Mülki Mühəndislik Məktəbi
* Mexaniki Transportasiya Məktəbi
* Kompüter Texnologiyaları Mühəndisliyi Məktəbi
* Kimyəvi Mühəndislik Məktəbi
* Riyaziyyat Məktəbi
* İqtisadiyyat Məktəbi
* Menecment Məktəbi
* Çin Dili Məktəbi
* Xarici Dil Məktəbi
* Fəlsəfə, Siyasət və Nəzəriyyə üzrə Təhsil və Araşdırma Şöbəsi
* Bədən İdmanı Təhsil və Araşdırma Şöbəsi
* Beynəlxalq Təhsil Məktəbi
* Davamlı Təhsil Məktəbi
* Elm və Texnologiya Fakültəsi
* MPA Təhsil Mərkəzi

Fakültə
-------

SKTU-da 800-dən çox müəllim və 20.000-dən çox tələbə var. 1986-cı ildən bu günə qədər 20 ölkədən təhsilini bitirən və SKTU-dan Çin dili, Uyğur dili, Qazax dili, heyvandarlıq və otlaq sahələri üzrə 800-dən çox uzun və qısamüddətli xarici tələbə vardır. SKTU-nun yerləşdiyi Sincan Uyğur Muxtar Bölgəsi çox etnik bir ərazidir.

Həmçinin bax
------------

*

İstinadlar
----------

1. ↑  www.chinatefl.com Arxivləşdirilib 2017-07-25 at the Wayback Machine, Retrieved on June 14, 2008
**Zirvədəki Qızlar** (*ing.* Top Girls) - Karil Çörçill tərəfindən 1982-ildə yazılan dram. 1980 İngiltərəsindəki işləyən qadınların vəziyyətinə marksist və feminist reaksiya olan dramadır.

Drama, Marlen adlı bir xarakter barədədir ki, bütün qadınların işdə müvəffəqiyyətlərin təmsil edən karier mərkəzli qadındır. Marlen uğur yoluna ayaq qoymaq üçün aztəminatlı həyatını və qeyri-qanuni uşağın bacısı Coysa buraxır.Drama müasirdir və cəmiyyətdə qadının rolu və müvəffəqiyyətli qadın olmaq mənasını araşdırır.Drama,bir baqqal qızı olan Marqaret Tetçer,məhz Böyük Britaniyanın ilk qadın baş naziri olduğu vaxt müəyyən edilir.

Mənbə
-----

* "Top Girls at The Royal Court Theatre" (ing.)
* Top Girls Study Guide-Caryl Churchill eNotes.com (ing.)

Xarici keçidlər
---------------

* Study guide to the 2003 *Top Girls* production directed by Casey Stangl at the Guthrie Lab Arxivləşdirilib 2015-09-24 at the Wayback Machine (ing.)
* CARYL CHURCHİLL’İN "TOP GIRLS" OYUNUNDA YENİ KADIN İMGESİ (türk.)
"Qarabağa doğru – Haqqın və haqqımızın səsi ilə" kampaniyası, 22 fevral 2013, Ağdam
**Qazi Qarabağ azanı** — Qarabağ müharibəsi dövründə Azərbaycan torpaqlarının Ermənistan tərəfindən işğal olunmasından əvvəl Ağdam və Şuşadakı "Cümə" məscidlərində səsləndirilən son azandır.

Hafiz Sədrzadə
--------------

Bu azanı sonuncu dəfə işğaldan əvvəl Ağdam və Şuşadakı "Cümə" məscidlərində Hafiz Sədrzadə səsləndirmiş və lentə köçürülmüşdür. Əslən şuşalı olan Hafiz Sədrzadə Qarabağın məşhur Seyid Ağa nəslindəndir. 1939-cu ildə Ağdamda doğulmuşdur. Atası Məhəmməd Mürşidzadə Ağa Şuşanın müctəhidi olub, 1875-ci ildə doğulub, 1958-ci dünyasını dəyişib. Öz dövründə savadlı ruhani kimi tanınıb. 1918-ci ildə erməni qırğını zamanı Qarabağ bölgəsindən özü ilə bir neçə hörmətli şəxsi də götürüb Türkiyəyə pənah aparıb, orada Atatürklə, Nuru Paşa və Ənvər Paşa ilə görüşüblər. Qafqaz İslam Ordusunun Azərbaycana gəlməsində onların bu səfərinin də rolu olub.

20 ildən sonra
--------------

20 ildən sonra Azərbaycandakı dini icmaların irəli sürdüyü təşəbbüslə bu azanın cəhbə bölgəsində səsləndirilməsi Dövlət Komitəsi tərəfindən dəstəklənmişdir. 2013-cü ilin fevral ayının 22-də Ağdamın Çəmənli kəndində, cəbhə bölgəsinin 2 kilometrliyində yerləşən "Cümşüd" məscidində keçirilən mitinqdə səsləndirilmişdir. Bu tədbir Xocalı soyqırımının ildönümü ərəfəsində Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin təşəbbüsü, "Xocalıya Ədalət" Beynəlxalq Təbliğat-Təşviqat Kampaniyası və "Azərbaycan Respublikası Dağlıq Qarabağ Bölgəsinin Azərbaycanlı İcması" İctimai Birliyinin dəstəyi ilə "Qarabağa doğru – Haqqın və haqqımızın səsi ilə" kampaniyası çərçivəsində keçirilmişdir.

* Son azanın səsləndirildiyi məscidlər
* Ağdam "Cümə" məscidi.Ağdam "Cümə" məscidi.
* Şuşa "Cümə" məscidi.Şuşa "Cümə" məscidi.

Mənbə
-----

* Şeyximizin bəyənmədiyi azan sədası dünyanı dolaşır
* "Qazi Qarabağ azanı"nın müəllifi: "Hər millət azanı öz avazında oxuyur" Arxivləşdirilib 2013-03-16 at the Wayback Machine
* Bu gün 70-dən artıq icmanın məscidində Qazi Qarabağ azanı verilib

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* "YouTube"də Sünni məzhəbi üçün Qazi Qarabağ azanı
* "YouTube"də Şiə məzhəbi üçün Qazi Qarabağ azanı
* Qazi Qarabağ azanını video və mp3 formatda yüklə
* Ağdamın Çəmənli kəndində "Qarabağa doğru – Haqqın və haqqımızın səsi ilə" kampaniyası. 22 fevral 2013-cü il. "YouTube"
* ATV Turkiye - Qarabagda oxunan son Azan  (türk.)


|  |  |
| --- | --- |
| Din | *Din ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Lipniki kəndində Ukraynalı kəndlilərin köməyi ilə Ukrayna Üsyan Ordusu (UPA) tərəfindən həyata keçirilmiş olan 26 Mart 1943 qırğınının qurbanları olan polyak sivillər
**Volin qırğını** və ya **Volin və Şərqi Qalisiyada Polşa qırğınları** (Pol: Rzeź wołyńska, Ukr: Volins'ka tragedіya) - İkinci Dünya Müharibəsi zamanı nasistlərlə əməkdaşlıq edən millətçi Ukrayna Üsyan Ordusunun etnik baxımdan polyak olan mülki əhaliyə qarşı olan soyqırımıdır. Volindəki qırğın daha çox polyak xalqına qarşı yönəlmiş olsa da, digər etnik qruplar da bu qətliamdan öz paylarını almışdırlar. 1939-cu ilin martında Polşanın nəzarəti altında olan torpaqlarda ilk dəfə faşistlərin başlatdığı qırğın, nasistlərin Ukraynaya soxulması ilə oradakı millətçi üsyançı ordu tərəfindən davam etdirilmişdir. Sovet İttifaqı tərəfindən azad edilmiş Polşanın 1943-cü ilin iyulunda əks hücuma keçməsi ilə qırğınlar başa çatdırılmışdır. Polşa hökuməti bu hadisələri soyqırım kimi qiymətləndirmişdir.

Hadisələrin inkişafı
--------------------

Tarixçilər bildirirlər ki, bu hadisələrin mənşəyi XVI-XVIII əsrlər arasında polyaklarla ukraynalılar arasında baş verən münaqişələrə əsaslanır. Polşanın hakimiyyəti altında olan Qərbi Ukraynada sosial ədalətsizlik, kəndli üsyanları və bu üsyanlara qarşı repressiya siyasəti iki xalqın düşmənçiliyinin kifayət qədər qədim olduğunu göstərirdi. Aydın idi ki, ukraynalılara müstəqil dövlət qurmağa ilk növbədə polyaklar mane olurlar. Polşanın milli siyasətində muxtariyyət, hüquq və azadlıqların tanınması, torpaq islahatı kimi məsələlərdə müsbət irəliləyişlərə işarə edilməmişdir. Polşa hakimiyyəti altında olan torpaqlarda milli azlıqların etnik qruplarının ictimai həyatda fəal mövqe tutmasına mane olan millətçi münasibət idi.

Volin qırğınına qədər olan hadisələrin başlanğıcı 1939-cu ildə Polşanın Nasist Almaniyasının hakimiyyəti altına düşməsi ilə başlamışdır. Almanlar Polşada apardıqları etnik təmizləməni Ukrayna ərazisinə daxil olduqdan sonra oradakı millətçi qrupları geniş formada təşkilatlandıraraq daha geniş ərazilərə yaymışdırlar. Stepan Banderanın rəhbərliyi ilə Ukraynada yaradılmış millətçi Ukrayna Üsyan Ordusu həm Sovet hakimiyyətinə, həm də Ukraynadakı bütün etnik qruplara qarşı sistemli qırğın hərəkatına başlamışdır. Polşa hökuməti Volin qırğınının qurbanlarının sayının 36 750 nəfər olduğunu bildirir. Tarixçilər 30-40 min arasında bir rəqəmdən bəhs edirlər. 1944-cü ildə Polşa Silahlı Qüvvələri bu qırğına cavab olaraq 2000-ə yaxın mülki ukraynalını öldürmüşdür.

1992-ci ildə Polşa nümayəndə heyətinin Ukraynada apardığı təhqiqatlar zamanı 600-ə yaxın kütləvi məzarlıq aşkar edilmişdir. 2003-cü ildə hadisələrin 60-cı ildönümündə Ukrayna və Polşa hökumətləri müştərək bəyanat yayaraq bu faciəli hadisələri pisləmişdirlər.

Lakin sonrakı dövrlərdə hər iki ölkənin millətçi hökumətləri hadisələrlə bağlı təxribat xarakterli bəyanatlar vermişdirlər. 2009-cu ildə Polşa hökuməti baş verənlərin soyqırım olduğunu bəyan etmişdir.
**Qazaniyyə döyüşü** - 1410-cu ildə Qaraqoyunlular ilə Şirvanşahlar arasında baş verən toqquşma.

Döyüşdən əvvəl
--------------

Qara Yusif 1409-cu ilin əvvəllərində Əlincə qalasını ələ keçirdi və həmin ilin payızında Pir Ömərin başçılığı altında Qaraqoyunlu ordusunu Şəki hakimi Seydi əhməd üzərinə göndərdi.Qaraqoyunlular Şirvanın xeyli hissəsini talan edərək Təbrizə döndülər.Bu zaman Sultan Əhmədin elçisi Təbrizə gələrək Həmədan yaylağını Qara Yusifdən istədi. Lakin, Qara Yusif rədd cavabı verərək elçini geri qaytardı. Bu zaman Van hakimi İzzəddin Şir Qara Yusifi Şirvana növbəti yürüşdən çəkindirdi və
onu Şirvanşah İbrahimlə barışdırdı  Qara Yusifin siyasi və hərbi Qara Yusif 1410-cu ilin yayını keçirmək üçün yenidən Aladağa getdi və yerli əhalinin Ərzincan hakimindən şikayətləri
onu Ərzincan şəhərini mühasirəyə almağa vadar etdi.45 günlük müqavimətdən sonra Şəhər ələ keçirildi. Bu zaman Həmadan yaylağının verilməməsindən qəzəblənən və Azərbaycan Qaraqoyunlu dövlətinin getdikcə güclənməsindən narahat olan Sultan Əhməd Qara Yusifin Ərzincan şəhərini mühasirəyə almasından istifadə edərək vaxtı ilə bağladıqları əhdi pozaraq Təbriz üzərinə hücum etdi.Qara Yusif bu xəbəri alaraq Azərbaycana hərəkət etdi.Vaxtı ilə acı günlər keçirmiş olan iki əski dost son dəfə qarşı-qarşıya gəldi.Şübhəsiz ki, qəbahət Sultan Əhməddə olmuşdu.O, nəinki Qara Yusiflə bağladıqları əhdi pozmuş, həmçinin onun Ərəb İraqında möhkəmlənməsində də dostu Qara Yusifin göstərmiş olduğu yardımı lazımi səviyyədi qiymətləndirməyi bacara bilmədi.1410-cu il avqustun 30-da Təbrizin 2 fərsəxliyində Əsəd kindində tərəflər arasında baş verən döyüədə Qara Yusif tam qələbə qazanaraq Sultan Əhmədi əsir aldı. Qara Yusif Sultan Əhməddən Azərbaycanı oğlu Pirbudaqa, Ərəb Iraqını isə digər oğlu Şahməhəmmədə verilməsi haqda yarlıq aldıqdan sonra Cəlairi əmirlərinin təkidi ilə onun öldürülməsinə razılıq verdi.

Döyüş
-----

Atası onu Cəlairilərin qaraqoyunlulara qarşı mübarizəsində dəstək olmaq üçün Təbrizə göndərir. 1410-cu ildə, Sultan Əhmədin məğlub olduğu gün Kəyumərs Təbrizin həndəvərinə gəlib çatır. Gecə o, Qara Yusifin qoşunlarının qəfil hücumuna məruz qalaraq əsir alınır. Qara Yusifin əmri ilə Kəyumərs Ərciş qalasında saxlanılırdı. Şirvanşah oğlunun geri qaytarılması üçün böyük məbləğdə pul təklif etir. Lakin Qara Yusif Kəyumərsi təmənnasız buraxaraq, hədsiz iltifat göstərir və onunla atası Şeyx İbrahimə tabe olmaq tələbi ilə məktub göndərir. Şirvanşah Kəyumərsin xəyanət etməsindən, atasını devirərək, Qara Yusifin vassal olmaq barədə onunla saziş bağlamasından şübhələnərək oğlunu edam etdirir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Sümer F. Kara-Koyunlular (Başlanğıcdan Cihanşaha kadar). c.I. TTK Bısemevi, Ankara, 1984, s.88
2. ↑  Nəcəfli T.H. Azərbaycan Qaraqoyunlu hökmdarı Qara Yusifin siyasi və hərbi fəaliyyəti. // «Hərbi bilik», 2006, s.69-70
3. ↑  Mustafa Yasin İşgüzar,Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf ve dönemi, s.88
4. ↑  Həsən Rumlu. Əhsən ət-Təvarix

Həmçinin bax
------------

* Qara Yusif
* Kəyumərs
* Şirvanşahlar

Xarici keçidlər
---------------


Qara Qoyunids
**Yimey Vanq** – çinli qadın voleybolçu. Çin milli voleybol komandasının çapraz mövqedə oynayan hücumçusudur. Boş vaxtlarında pop musiqiyə qulaq asmağı sevən voleybolçu həmçinin basketbolla da maraqlanır.

Karyerası
---------

Karyerasına doğma vətəninin Liaoninq komandasında başlayan Vanq burada 2005-06 mövsümündə Çin ölkə çempionatının qızıl medalını qazanmışdır. Uğurlu çıxışı sayəsində Çin milli komandasında oynamaq şansını tapan voleybolçunun bu mənada ilk matçı 2005-ci ilə tasadüf edir.

2008 Yay Olimpiya Oyunlarında da iştirak şansı tapan voleybolçu doğma şəhəri Pekində keçirilən yarışda milli komandanın əlavə güclərindən biri olur. (ikinci heyətin üzvi kimi) Ev sahibləri yarımfinala qədər irəliləsələr də yarımfinalda Braziliya milli voleybol komandasına məğlub olur. Üçüncülük matçında qalib gələn Çin milli komandası bürünc mükafatlara yiyələnir. Bu oyunlarda az da olsa oynamaq şansı tapan Vanq isə ilk olimpiya bürüncünə sahib çıxır. Bundan sonra o, 2012 Lodon Yay Olimpiya Oyunlarında da iştirak etmişdi.

2013-cü ildə Türkiyə voleybol klubu Əczacıbaşı ilə müqavilə imzalamışdır. Burada 2013-14 CEV Qadınlar Çempionlar Liqasında iştirak edərək ilk avrokubok təcrübəsini də qazanır. Bununla da bəs eləməyən asiyalı turnirin Dördlər finalında da iştirak edə bilir. Yalnız bu mərhələdə komandası ilk öncə Vakıfbanka daha sonra isə Azərbaycan çempionu Rabitəyə məğlub olur.

Uğurları
--------

### Şəxsi mükafatları

* *2008 Asiya Kuboku - "Ən Yaxşı Zərbəçi"*
* *2010 FİVB Dünya Kuboku - "Ən Yaxşı Servisçi"*
* *2010 Asiya Kuboku - "ƏDO"*
* *2011 Asiya Oyunları - "ƏDO"*

### Milli Komanda ilə

* 2005 Dünya Qranpirisi -  **Bürünc Medal**
* 2008 Asiya Kuboku -  **Çempion**
* 2010 Asiya Kuboku -  **Çempion**
* 2010 Asiya Oyunları -  **Çempion**
* 2012 Asiya Oyunları -  **Gümüş Medal**

### Klublar ilə

* 2005-06 Çin Qadınlar Voleybol Çempionatı -  Liaoninq Voleybol ilə

İstinadlar
----------

1. ↑  "Player's biography". 2015-03-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-04-14.
2. ↑  Eczacıbaşı VitrA’nın, Çinli oyuncusu Wang İstanbul’da Arxivləşdirilib 2013-10-16 at the Wayback Machine (türk.)
3. ↑  Əczacıbaşı Avrupa dördüncüsü[*ölü keçid*] (türk.)

Xarici keçidlər
---------------

* FİVB Profili
[*mənbə göstərin*]

**Vürtsburq məktəbi** - Onlar ilk dəfə olaraq eksperimental metodla təfəkkürü öyrənməyə başlamışlar. Q.Kyulpe (1862-1915) Vyursburq məktəbinin yaradıcılarındandır. O, Vundtun tələbəsi olmuş, Leypsiq Universitetində təhsil almış, 1887-ci ildə doktorluq dissertasiya müdafiə etmişdir. O, özünün ilk kitabını – "Eksperimentə əsaslanan psixologiya oçerkləri"ni də Vundta həsr etmişdir. Universiteti bitirdikdən sonra o, Vundtun assisenti, daha sonra ekstraordinator – professor işləmişdir. 1896-cı ildə o, psixologiya laboratoriyası yaratmışdır.

Kyulpe təfəkkür prosesini eksperimental yolla öyrənmişdir.O bununla Vundtun belə bir fikrini rəddetmşdir ki, eksperiment metodu ilə yalnız sensor prosesləri öyrənmək mümkündür. Vyusberq məktəbinin eksperimentləri göstərdi ki, sınaq olunan tapşırığı yerinə yetirən zamanı əqli fəaliyyət göstərir. Lakin özü bunu bilmir. Burada belə bir nəticə cıxır ki, sensor materialla yanaşı. Insanın psixoloji həyatına duyğuya çevrilməyən elementlər də daxildir. Bu elementlər subyektin hərkəti, əqli fəaliyyəti ilə bağlıdır. Bu aktların dərk olunması isə intospeksiya metoduna düzəlişlər olunmasını zəruri edir. Kyulpenin introspeksiy metoduna etdiyi düzəlişlər isə "Sistematik eksperimental introspeksiya"adlanırd. Sınaq olunan intelektual tap.ırıqları yerinə yetirərkən prosesin gedişində şüurun vəziyyəti barədə retrospektiv hesabat verməli idi. Bu hesabat sistemli, fasiləsiz adlanırdı. Çünki proses tamamilə hissələrə bölünür və korreksiya məqsədilə dəfələrlə təkrar olunurdu. Müəyyənləşdirildi ki, psixoloji nöqteyi-nəzərdən fikri yalnız neqativ yox,həm də pozitiv nəzərdən şərh etmək olar. Bununla da şüurun məzmunu ilə bağlı əvvəlki təsəvvürlərə ciddi düzəlişlər edildi. Yeni fenomen-əqli surətlər yarandı.

1960- cı ildə iradi aktları da tədqiq etməyə başladı. 

Kyulpenin eksperimental proqramı 1909-cu ildə onun əvvəlcə Bonna sonra Münhenə gəlməsi ilə yerinə yetirilmiş oldu. Burada o, eksperimental psixologiyadan uzaqlaşır, fəlsəfə və estetika problemləri ilə məşğul olmağa başlayır. Kyulpedən sonra onun eksperimentlərini O.Zeltsem davam etdirir. Zeltsemin kəşfləri içərisində antisipator sxem xüsusilə əhəmiyyətlidir. Tapşırığın həlli prosesinin əvvəlcədən təsəvvür edilməsi, nəticənin fikri fəaliyyətdə irəlicədən görülməsi onun səmərəliliyini yeksəldir. Vyursburq məktəbində aparılan eksperimentlər göstərdi ki, təfəkkür bütöv bir prosesdir və o, tapşırığın həlli zamanı yaranan ustanovkadan asılıdır.
Ağzıqaraca Kənd Şəhidləri Qəbiristanlığı. Qətlə yetirilən Çamurdan ailəsinə aid məzar.
Ağzıqaraca Kənd Şəhidləri Qəbiristanlığı. Qətlə yetirilən Çamurdan ailəsinə aid məzar.
**Kozan qətliamı** — 1920-ci ildə Qaç-qaça hadisəsi zamanı ermənilərin indiki Türkiyənin Adana vilayətində Camili və Ağzıqaraca kəndlərində türklərə qarşı törətdiyi qətliam. Qaç-qaça hadisəsində Fransanın işğalçılıq etdiyi dövrdə Kozan regionundan İmamoğluna gedən Çamurdanzadələr ailəsinin qadın və uşaqları Ağa körpüsündə öldürülmüşdür. Kozan müftisi Hafiz Osmanın (Çamurdan) bacısı Əminə (Çamurdan) Xanım İmamoğlu yaxınlığında, Ağzıqaraca kəndi Ağanın körpüsü adlanan yerdə "namaz qılarkən" erməni dəstələri tərəfindən öldürülmüşdür.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 16 Haziran 2015 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 27 Aralık 2014.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* Ahmet Cevdet ÇAMURDAN, Doğu Kilikya Olayları, İstanbul-197
* Esat Uras, Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi, İstanbul 1987, s. 86-87.
* The Bremond Mission: Cilicia in 1919-1920, The Armenian Reviev, 1977
**Həmzə Hocagil** (*türk.* Hamza Hocagil) — Türkiyəli filoloq, professor.

Haqqında
--------

Həmzə Bəktaş 23 fevral 1946-cı ildə Malatya Akçadağda, Kotangölü kəndində anadan olmuşdur. Atası bu kəndin imam-camaatı olmuşdur. İbtidai məktəbi doğulduğu kənddə, orta məktəbi Akçadağda, liseyi isə Malatyada oxumuşdur. Daha sonra müəllimlik texnikumunu bitirmişdir. Bundan sonra 1 il Malatyada müəllimlik etmişdir. Daha sonra Ərzurum Universiteti Təhsil Fakültəsinə daxil olmuşdur. 1967-ci ildə buranı bitirmiş və Malatya Darəndədə 3 il müəllimlik etmişdir. Sonra Arquvan ilçəsində müəllmlik etmişdir.

1970-ci ildə Ankara Dil və Tarix-Coğrafiya Fakültəsinin Qədim Yaxın Şərq Dilləri ixtisasına daxil olmuşdur. Və burada prof. Emin Bilgiç, prof. Kamal Balkan və s. müəllimlərdən dərs almışdır. Buranı bitirdikdən sonra isə Ankara Qazi Universitetinə 4 il müəllimlik etmişdir. Yüksək lisansını Ankara Dil və Tarix-Coğrafiya Fakültəsində etmişdir. Sonra Almaniyada Heidelberg Universitetinə daxil olmuşdur. Burada "Nuh Tufanı" mövzusunda doktorluq dissertesiyasını müdafiə etmiş və doktor elmi adını almışdır. Sonra Freiburg Universitetinə daxil olmuş və dosent elmi dərəcəsini almışdır. Sonra Köln Universitetinə daxil olmuşdur. Sonra Türkiyəyə dönmüş və Hikmət Nəşriyyatında fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.

Eyni zamanda Boğaziçi Universiteti Arxeometriya İnstitutunda fəaliyyət göstərmiş və Hərb Akademiyasında dərslər keçmişdir.

Mənbə
-----

* Aydoğan Vatandaş, Apokrifal, İstanbul, 2012, Timaş Yayınları, 5. baskı, ISBN 978-975-263-816-7

İstinadlar
----------

1. ↑  Apokrifal, səh. 33-34

Həmçinin bax
------------

* Barnaba İncili

Xarici keçidlər
---------------

* *Barnabas İncili’nin büyük sırrı*. **gazetevatan.com**  (türk.) 31.08.2008
* *Prof. Dr. Hamza Hocagil: "Bulunan kitap sahte Barnabas İncili"*. **hristiyangazete.com** Arxivləşdirilib 2013-08-02 at the Wayback Machine 25.02.2012
* *Barnabas İncil ve Hamza Hocagil*  (türk.) 21.06.2012
**Yaşıl qurbağa**(*lat.* Hyla savignyi) — Ağac qurbağaları fəsiləsinə aid növ. Növün latın adı fransız zooloqu Sezar Savininin şərəfinə adlandırılmışdır

Uzunluğu 47 mm təşkil edir. Aşağı hissəsi limon və ya qırmızı rəngdə olur. Onlara yarımsəhra və səhra ərazilərində belə rast gəlinir. Onlara insanların yaşayış məntəqələrinə yaxın ərazilərində belə rast gəlinir. Onlara 400–1800 metr yüksəkliklərdə belə rast gəlinir.

Gizli həyat tərzi keçirir və uzun müddət tərpənməz qalır. Əsasən ikiqanadlılar və hörümçəklərlə qidalanır.

Qışlama noyabr ayından başlayır. Əsasən ağacların oyuqlarında gizlənirlər. İsti qış ayları aktiv ola bilər. Yazda mart-aprel aylarından isə qışlamadan çıxır. Çoxalma apreldən başlayır. Dişilər 800–1000 kürü qoyur. Metamarfoz iyul-avqust ayları artıq bitir.

Bu növ əsasən Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan cənub bolgəlırində, Ərəbistan yarımadası, Sinay yarımadası, Kipr adası, Türkiyə və İran ərazisində yayılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 2005.
2. ↑  Кузьмин С. Л. Земноводные бывшего СССР. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2012. — 2-е изд. — С. 172. — 370 с. — ISBN 978-5-87317-871-1
3. ↑  Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2013. The Eponym Dictionary of Amphibians. Exeter, England: Pelagic Publishing Ltd. 262 pp. ISBN 978-1-907807-41-1.

Ədəbiyyat
---------

* Schneider, H. 2001. The distribution of *Hyla arborea* and *H. savignyi* (Anura: Hylidae) on the south coast of Turkey. *Zoology in the Middle East*, 23 (1): 61–69. DOI:10.1080/09397140.2001.10637868
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qayış.
**Qayış** — türk, anadolu və altay xalq inancında mifik canlı. Anadoluda "Kayış Bacak" və ya "Kayış Baldır" olaraq da deyilər. Lohusalara müsəllət olub hava karardıktan sonra ortaya çıxaraq tan vaxtına qədər gəzər. Əyri qıçlı, qorxunc görünüşlü bir varlıqdır. Lohusanın çiyinlərinə ayaqları öndən sarkacak şəkildə sıx yerləşir və gəzməsini, gəzişməsinə istər. Öz ayaqları üzərində dayanıb gedə bilməz. Bunun üçün də insanları aldadıb, onun boynuna minər. Sonra qayış ayaqlarını onun belinə dolayıb onu buraxmaz. Əlsiz və ayaqsız bir qoca görünümündədir. Çay kənarında oturub, yazıq bir görünüşlə boynunu büküb oradan keçənlərdən, onu çiyininə alaraq çayın digər sahilinə keçirmələrini istər. Birinin kürəyinə mindikləri də qarınından bir anda ilana bənzər üç arşın uzunluğunda iki ayaq çıxıb, yolçunun bədəninə sarılar. Əlləriylə də möhkəm möhkəmə sarılıb o insanı köləsi edər.

Etimologiya
-----------

(Kay/Qay) kökündən törəmişdir. Kaymaq (sürüşmek) və kayıtmaq (geriyə dönmək), kaykılmaq (geriyə söykənmək) mənalarını ehtiva edən bir köktür. Qayış/Kayış sözcüyü Anadoluda kəmər, dəri deməkdir.

Mənbə
-----

* Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)  (türk.)
**Miçat qətliamı** (vyet. Thảm sát Mỹ Trạch) — Birinci Hind-Çin müharibəsində Fransa ordusunun vyetnamlı mülki şəxslərə qarşı törətdiyi müharibə cinayəti. Fransa qoşunları 29 noyabr 1947-ci ildə səhər saat 5-dən səhər saat 8-ə qədər Vyetnamın Kuanqbin vilayətinin Lethyui rayonunun Mithyui kommunasının Miçat kəndində qətliam törətmişdilər. Fransa ordusu burada 326 evi yandırmış və kənd sakinlərinin yarıdan çoxunu qətlə yetirmişdir. Fransa qoşunları bir çox qadını öldürməzdən əvvəl onları zorlamışdılar. Fransa ordusu Miçatda 300-dən çox mülki sakini, o cümlədən 170 qadın və 157 uşağı qətlə yetirmişdir.

Qətliam yeri Miçat Dəmiryol Stansiyasının yanında, Şimal-Cənub Dəmiryolunda yerləşən Miçat körpüsünün ətəyində idi. Fransa əsgərləri qurbanları körpünün ətəyinə məcburən apararaq onları sıraya düzmüş, sonra pulemyot atəşi ilə öldürmüşdür.

Miçat sakinləri hər il 29 noyabr tarixində "Nifrət tarixi" kimi yas tuturlar.

27 dekabr 2001-ci ildə Vyetnam Mədəniyyət Nazirliyi memorial saytın yerləşdiyi memorial parkı Vyetnamın Milli Tarixi Reliktlərindən biri kimi təsnif etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Minh, Huệ.* "Visit My Trach village". Thanh Nien. December 7, 2018. April 16, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 15, 2021.
2. 1 2  "My Trach Massacre Care Service". Quảng Bình Official Website. October 9, 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 15, 2021.
3. ↑  "The My Trach Massacre - An aching pain for 66 years". Dan Tri. November 28, 2013. March 30, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 15, 2021.
4. ↑  Sources: Information on the Memorial Stele and on Official Website of Quảng Bình Provincial Government

Xarici keçidlər
---------------

* Quảng Bình Provincial Government
**Aqop Dilaçar Martayan** (22 may 1895, Konstantinopol – 12 sentyabr 1979, İstanbul) — Türk dili üzrə mütəxəssis, dilçi, Erməni əsilli Türkiyə vətəndaşıdır. Türk-dili əlaqəli apardığı araşdırmalara görə Mustafa Kamal Atatürk ona "Dilaçar" soyadını vermişdir. Erməni və Türk dillərindən əlavə ingilis, yunan, ispan, latın, alman, rus və bolqar dillərini bilirdi.

Həyatı
------

1915-ci ildə Robert Kollecindən məzunu olmuşdur. Birinci Dünya müharibəsində Qafqaz Cəbhəsində ehtiyatda olan zabit kimi vəzifə almışdır. 1919-cu ildən Robert Kollecində ingilis dili müəllimi kimi işləməyə başlamışdlr.

Fəaliyyəti
----------

Müharibədən sonra Beyrutda erməni məktəbində müdir vəzifəsində işləmiş və orada ermənicə çap edilən ilk qəzetin, yəni "Luys"-un baş redaktoru olmuşdur. Həyat yoldaşı Meline ilə birlikdə getdiyi Sofiyada Qədim Türk dili və Qədim Uyğur Türk dili dərslərini tədris etmiş və ilk kitabını çap etdirmişdi. 22 sentyabr 1932-ci ildə Mustafa Kamal Atatürkün sədrliyi ilə keçirilən I Türk Dili Konfransına Stepan Qurdikyan və Kevork Simşekyan ilə birlikdə dil mütəxəssisi kimi dəvət edilmişdir. 1934-cü ildə türk dilinin inkişaf etdirilməsindəki fəaliyyətinə görə Mustafa Kamal Atatürk tərəfindən Aqop Martayana "Dilaçar" soyadı verilmişdir. Türk Tarixi Tezisi və Günəş Dil Nəzəriyyəsi araşdırmaları ilə türk millətinin və türk dilinin mənşəyinin ortaya çıxarılmasında vacib məlumatlar ortaya çıxartmışdır. 1936-1952-ci illərdə Ankara Universiteti Dil, tarix və coğrafiya fakültəsində dil-tarix və türkologiya üzrə dərs demişdir. 

1942-1960-cı illərdə Türk Ensiklopediyasının hazırlanması işlərində baş məsləhətçi kimi çalışmışdır. Türk Dil Qurumundakı vəzifəsi və dilçiliklə bağlı araşdırmaları 1979-cu ilə qədər ölümünə kimi davam etmişdir.

Atatürk soyadının müəllifi olma iddiası
---------------------------------------

Bəzi tarixçilər Mustafa Kamala "Atatürk" soyadının Dilaçar tərəfindən verildiyini iddia etmişdir. Bəzi tarixçilərə isə Konya millətvəkili Naim Onatın "Atatürk" soyadını icad etdiyini iddia etmişdir. Bəzi tarixçilər isə bu iddianı da rədd edir və Türk Dili Tədqiq Cəmiyyəti sədri Saffet Arıkanın 26 sentyabr 1934 tarixində 2-ci Dil Bayramı açılış çıxışında dilə gətirdiyi "*Ulu Öndərimiz Ata Türk Mustafa Kamal*" xitabın Atatürk soyadının mənbəyi olduğunu iddia etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Հայկական սովետական հանրագիտարան (erm.). Երևան: 1981. C. 7. S. 315.
2. ↑  "Qazi, təklif edilən 14-cü soyadını qəbul etmiş!", Habertürk qəzeti  (türk.)
**Pamflet** (*ing.* pamphlet) — həcmcə böyük olmayan, konkret, əsasən, sosial-siyasi ifşa xarakterli publisistik əsər. Pamflet termini qədim yunan-latın sözü olub "pan" və ya "pam" sözündən olub, "vsyo" yəni "phleqo" - "yandırıram", "alovlandırıram" sözündən götürülmüşdür.

Pamfletdə yaramaz ictimai quruluş, ayrı-ayrı şəxslərin, yaxud müəyyən siyasi partiyanın, qrupun, müəssisənin cinayətkar fəaliyyəti və s. kəskin satira atəşinə tutulur. Pamfletə yaxın publisistik əsərlər hələ antik dövrdən məlum olsa da, janr kimi renessans dövründə formalaşmışdır (Rotterdamlı Erazm, U. fon Hutten, Fransua Rable və başqaları).

Karl Marks, Vladimir İliç Lenin siyasi pamfletin klassik nümunələrini yaratmışlar. Maksim Qorkinin, Vladimir Mayakovskinin, İlya Erenburqun faşizm və imperalizmi ifşa edən pamfletləri məşhurdur.

Satirik publisistikanın bu janrı ən az öyrənilmiş olsa da, bu sahədə ilk tədqiqatlar 1920-1930 illərdə meydana çıxmışdır. Pamflet hadisələri satirik təsvir üsulları və obrazlı təsvir vasitələrinin köməyi ilə əks etdirilir. Buradan da belə məntiqi sual meydana çıxır: əgər pamfletin əksetdirmə üsulu varsa, bu janrın özü hadisələri əksetdirmə üsuluna çevrilə bilər? Məhz bu mənada pamfletin həm janr, həm də üsul kimi müəyyənləşdirilməsi məntiqsiz görünür. Pamfletdəki obraz ümumiləşdirmənin miqyasına, siyasi əhəmiyyətinə görə daha geniş plana malikdir, çünki əsas məqsəd təkcə şəxsiyyəti ifşa etmək deyil, həmçinin onu meydana çıxaran qüvvələri bu əsas üzərində mühakimə etməkdir.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, VII cild. Bakı, 1983. səh.444

Ədəbiyyat
---------

* Володарский В.М. «Игра в кегли» — анонимный памфлет эпохи Реформации // Феномены истории: К 70-летию Всеволода Львовича Керова: Сб. ст./ РУДН. — М. 1996. С.107-115.
* Шамин С. М. ПОЛЬСКИЙ ПОЛИТИЧЕСКИЙ ПАМФЛЕТ В РОССИИ XVII СТОЛЕТИЯ: ПАРОДИЙНАЯ ПЕРЕДЕЛКА МОЛИТВЫ «ОТЧЕ НАШ» ИЗ ДЕЛА С КУРАНТАМИ 1672 г. //Древняя Русь. Вопросы медиевистики. 2011. № 1(43). С. 107—111.
* Шамин С. М. Памфлет «Рассечение Европы» из дела с курантами 1672 г.//Древняя Русь. Вопросы медиевистики. 2011. № 3 (45). С. 134—135.
* Davies M. Icon líbellorum or a critical History of Pamphlets, L. 1715
* Oldys W. History of tne Origin of Pamphlets, в кн.: Morgan J. Phoenix Britannicus, L. 1732
* Blakey R. History of political Literature from the earliest Times, 2 vv. L. 1855
* Waugh A. The Pamphlet Library, 4 vv. L. 1897—1898
* Hunt R.N.C. Some Pamphlets of the Revolt of the Netherlands against Spain, «English historical Review», 1929, July
* Aiméras H. d’, Les pamphlets sous la régence de Marie de Medicis, «Revue politique et littéraire», 1930, I/III.

Həmçinin bax
------------

* Satira
* Publisistika
**Qumların Kralı** — Səud ailəsinin xəyanətlərindən bəhs edən səs-küylü film.

"Qumlar Kralı" filmi vəhabiliyin tarixindən və İsrailin yaranmasından da bəhs edir.

Məşhur rejissor Nejdət Anzurun Səudiyyə xanədanının tarixindən bəhs edən "Qumların Kralı" filmi yəqin ki, yaxın vaxtlarda bütün dünya ölkələrində nümayiş etdiriləcək. Artıq filmin Britaniyada premyerası olub.

Filmin çəkilişi çox çətinliklərdən keçib. Bu çətinliklər milyonlarla dollar rüşvətdən və təhdidlərdən ibarət olub. Nejdet Anzur bildirir ki, filmin çəkilişləri zamanı bu yoldan imtina etməyim müqabilində ayrı-ayrı şəxslər tərəfindən külli miqdarda pul təklifləri alıb:

> 
> 
> *"Pulun heç də hər şeyi həll edə bilmədiyini görüb, ölümlə təhdid etdilər, amma mən bu ailənin müsəlmanların başına açdığı oyunları, etdiyi xəyanətləri işıqlandırmaq üçün önəmli tarixi faktlara əsaslanan filmin nə bahasına olursa-olsun çəkiləcəyinə qərar verdim."*
> 
> 
> 

Filmdə Səudiyyə xanədanının hiylələri, qurduğu oyunları, xəyanətləri, qətliamları açıq şəkildə işıqlandırılır.

Rejissor bildirir ki, filmin çəkilişində hazırda Ərəbistanın İslam ölkələrinin parçalaması və müsəlmanların bir-birini qırması üçün gördüyü işlərdən faydalanıb. O, tarixi faktlara nəzər yetirdiyini və hər şeyin bir-biri ilə üst-üstə düşdyünü görüb və bu faktlar da filmin ərsəyə gəlməsinə səbəb olub:"Bəzi tarixi faktlar var ki, Səud ailəsi onların üstünü pul gücünə örtüb, amma Səud xanədanından bəhs edən bu ilk film bütün faktları yenidən gün işığına çıxardı. ərəbistan rejiminin qurulma formasından artıq hər kəs xəbərdar olacaq. Mən siyasətçi deyiləm, amma zülm, hiylə və xəyanətə nifrət edirəm. Filmdə bəhs edtiklərim hadisələrin hər biri tarixi sənədlərə əsaslanır. Burada Osmanlının parçalanması üçün ingilislərlə Səud ailəsinin əməkdaşlığından, vəhabiliyin yaranmasında böyük rolu olan "Şeyx Abdullah" ləqəbli ingilis casusu Henri Filbidən (1885-ci ildə anadan olub və tacir kimi Ərəbistanda fəaliyyət göstərib, 1965-ci ildə ölüb), İsrailin yaranmasına razılığın verilməsindən, Səud xanədanının ömrünün davam edəcəyi müddətdə Böyük Britaniyanın tapşırığı əsasında iş görəcəyinə dair müqavilənin imzalanmasından da bəhs etmişəm. Filmdə həmçinin göstərmişəm ki, Səud ailəsi Qurani-Kərimin adından istifadə edib necə qətliamlar törədirlər."

Qeyd edək ki, filmdə vahibiliyin yaradılması üçün Böyük Britaniyanın 200 il Səud ailəsi ilə iş apardığı barədə də geniş bəhs olunur.


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Film** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Hasan dağı** (*türk.* Hasandağı) — Türkiyənin Aksaray ilində yerləşən dağ. Hündürlüyü 3268 metr olub, Mərkəzi Anadolunun ikinci ən hündür zirvəsidir. Neolit dövrünə aid rəsmlərə görə e.ə 7500-cü ildə baş vermiş püskürmə nəticəsində zirvənin ətrafında 4–5 km genişliyində kaldera əmələ gəlmişdir.

Dağın yaxınlığında yerləşən qədim yaşayış məntəqəsi Çatalhöyük güman ki, digər yaşayış məntəqələri ilə mallarla alış-veriş etmişdir. Burada obsidian güzgülər və lopalar tapılmışdır. Hasan dağının Çatalhöyük əhalisinə olan əhəmiyyətini qədim divar rəsmlərində görmək olar. Bəzi alimlər buradakı rəsmləri tarixdəki *"ilk peyzaj rəsmləri"* adlandırırlar.

Hasan dağı Bizans fənər sistemində istifadə edilən cənubdan ikinci dağ idi. Dağ Bizans tərəfindən Ərəb-Bizans müharibələri dövründə Konstantinopolu hücumlardan xəbərdar etmək üçün istifadə edilirdi.

Dağın zirvəsinə dırmaşmaq üçün 6 saat vaxt tələb olunur. Dağın zirvəsindən möhtəşəm mənzərə açılır. Buradan mərkəzi Anadolu platformasını, eləcə də, uzaq Kappadokiyanı görmək olar.

Coğrafiya
---------

Dağın Böyük Hasan dağı və Kiçik Hasan dağı adlı iki böyük krateri var. Mələndiz dağlarının böyük hissəsi bu kraterlərdən çıxan lavalardan əmələ gəlmişdir.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Hasan Dagi, Turkey". Peakbagger.com. İstifadə tarixi: 2014-05-25.
2. ↑  "Çatalhöyük 'Map' Mural May Depict Volcanic Eruption 8,900 Years Ago | Archaeology | Sci-News.com". www.sci-news.com. 2021-09-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 aprel 2016.

Həmçinin bax
------------

* Türkiyə vulkanlarının siyahısı

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Hasan dağı ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Niğdə.gov.tr saytında  (türk.)

| ⛭Türkiyə dağları Türkiyə |
| --- |
| Dağ silsilələri | 
* İlqaz
* Pont
* Tavr
* Yunt

 |
| Dağlar | 
* Acıgöl
* Akdağ
* Aktaş
* Ağrı (Ararat)
* Babadağ
* Beşbarmaq (Latmus)
* Davraz
* Dilək
* Ərciyəs
* Ərək
* Göllü
* Həsən
* Honaz
* Kaçkar
* Kadifeqala
* Qaracadağ
* Qaradağ
* Qaragöl
* Qaz (İda)
* Kula
* Kiçik Ağrı
* Madur
* Mahya
* Nəmrud
* Nəmrud (vulkan)
* Nif
* Palandökən
* Spil
* Sultan
* Süphan
* Şaphane
* Taxtalı
* Təndürək
* Topçambaba
* Uludağ
* Yamanlar
* Zurbahan

 |
**Təbii Sərvətlərin Mühafizəsi Xidməti** (*ing.* Natural Resources Conservation Service), keçmiş adı **Torpağın Mühafizəsi Xidməti** (*ing.* Soil Conservation Service) — ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin fermerlərə və digər özəl torpaq sahiblərinə və idarəçilərə texniki yardım göstərən təşkilat.

Təşkilatın adı 1994-cü ildə Bill Klintonun prezidentliyi dövründə onun daha geniş missiyasını əks etdirmək üçün dəyişdirildi. Təşkilat nisbətən kiçik sayılır və hazırda təxminən 12.000 işçisi var. Təşkilatın missiyası dövlət və yerli qurumlarla əməkdaşlıq yolu ilə özəl torpaqlarda təbii ehtiyatları yaxşılaşdırmaq, qorumaq və yaxşı şəraitdə saxlamaqdır. Təşkilatın əsas diqqəti kənd təsərrüfatı torpaqlarında olsa da, torpağın ölçülməsi, təsnifatı və suyun keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına bir çox texniki töhfələr vermişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "People". Natural Resources Conservation Service. 2017-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 27, 2018.
2. ↑  U.S. Natural Resources Conservation Service (NRCS). Washington, DC. "Soil Survey Programs." Arxivləşdirilib 2011-07-26 at the Wayback Machine Accessed 2009-06-05.
3. ↑  NRCS. "National Conservation Practice Standards." Arxivləşdirilib 2011-06-11 at the Wayback Machine National Handbook of Conservation Practices. Accessed 2009-06-05.
* Ermənistan
* Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası
* Ermənistan Demokratik Respublikası
* Ermənistan (Roma əyaləti)

Ermənistan dövləti Azərbaycan dövlətinin torpaqları hesabına yaradılıb.İndiki ermənistanda əgər qədim ermənilər yaşayıbsa niyə onlara və dediyiniz Tiqrana aid heç bir tarixi abidələr yoxdur? Ərazidən tapılanlar türk mənşəli sak(iskit) tayfalarına və köhnə irəvan xanlığına, Azərbaycanlıların etnik keçmişinə aid olan Albanlara aiddir. Uydurma tarixi olan dövlətdir ermənistan. Onlara 1813 Gülüstan və 1918 ci illərdə bağlanmış müqavilələrlə ruslar və ingilislər onlara kömək etdilər. Gülüstan müqaviləsində ruslar erməniləri iran və türkiyə ərazisindən İrəvan xanlığı və Qarabağ ərazisinə köçürməyə başladılar. Buna qədər hazırkı ermənistan ərazisində bir dənə də erməni yox idi. Ərazi Azərbaycana məxsus idi. 1918 ci ildə General Tomsonun təzyiqi ilə Yeni yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətindən 10 min kvadrat kilometr ərazi zorla alınıb ermənilərə siyasi mərkəz yaratmaq üçün verildi. Qalan zəngəzur ərazisini 1920 ci ildə yenicə yaranmış ssri dövləti süquta uğratdığı Azərbaycan Cümhuriyətinin ərazisindən alıb ermənilərə bağışladı. Naxçıvanı da onlara vermək istəyirdilər amma bu onlarda alınmadı. Mircəfər Bağırov Mikoyana və Stalinə imkan vermədi

Həmçinin bax
------------

* Ermənistan krallığı (dəqiqləşdirmə)


|  |  |
| --- | --- |
| Disambiguation icon | **Ermənistan** sözü bir çox mənada istifadə olunur.Lazımi mənanı dəqiqləşdirmək üçün bu səhifədəki siyahıdan istifadə edin.  |
**Fərman Allahverdi oğlu Eyvazov** — yazıçı, jurnalist, "Azərnəşr"də tərcüməçi (1965-1976), Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqında şöbə müdiri (1967-1996), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

Həyatı
------

Fərman Eyvazlı 6 Mart 1931-ci ildə Ağstafa rayonunda anadan olub. 1956-cı ildə Moskva Maksim Qorki İnstitutunun Ədəbiyyat ixtisasından məzun olub. Fərman Eyvazlı 26 noyabr 1996-cı ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

Ədəbi fəailyyəti
----------------

Ədəbi fəaliyyətə 1950-ci illərdə başlayan yazıçının ilk şeiri ,,İlk Səsim’’, Azərbaycan Gəncləri qəzetində yayımlanmışdır. 1986-cı ildə ,,Drujba Narodov’’ jurnalında baş müxbir, 1961-cı ildə Radio və Televiziya Komitəsində aparıcı kimi çalışmışdır. 1965-ci ildə ,,Azərnəşr’’də tərcüməçi, 1967-ci ildə Azerbaycan Jurnalistlər Birliyinde şöbə müdiri olub. 1962-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə, 1970-ci ildə Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinə üzv olmuşdur.

Əsərləri
--------

1. Mən niyə qayıtmadım, Bakı, 1961.
2. Qaçaq Kərəm, Bakı, 1986-1987-1990.

Tərcümələri
-----------

1. N.Nosov. Yamaq, Bakı, 1963.
2. Y.Fuçik, B.Silovo. Radistin qutusundan üç Hərf, Bakı, 1963.
3. Fateh Niyazi. Üçüncü qız, Bakı, 1964.
4. J.Amadu. Su Kinkasın Qeyri-adi alümü, Bakı, 1964.
5. Yapon xalq nağılları, Bakı, 1966.
6. B.Rjevski. Heyvanat parkları şahının səhvi, Bakı, 1966.
7. Yuqoslaviya hekayələri, Bakı, 1978.
8. Ostan Vişnya. Məhşər Günü, Bakı, 1979.
9. Vasil Bolşak. Köhnə Azar, Bakı, 1979.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Prof. Dr. Sedat Adıgüzel.[*ölü keçid*] Azerbaycan Edebiyatı İsimler Sözlüğü.2012.AZEIS  (türk.)
**Farsala** (*yun.* Φάρσαλα) — Yunanıstanda qədim Farsala şəhərinin yerində mövcud olan kiçik bir şəhər. Dəniz səviyyəsindən 160 metr hündürlükdə, Profitis İlias dağının yamacında, Enipefsa çayının yaxınlığında, Larissadan 38 kilometr cənubda, Volosdan 48 kilometr qərbdə və Afinadan 187 kilometr şimal-qərbdə yerləşir. Fessaliya periferiyasında Larissa periferik vahidində eyniadlı icmanın (dima) inzibati mərkəzi. 2011-ci il siyahıyaalınmasına görə şəhərdə 9298 nəfər əhali yaşayır. Fessaliya və ümumiyyətlə Yunanıstanın böyük kənd təsərrüfatı mərkəzidir. Əhalinin böyük hissəsi kənd təsərrüfatında (pambıqçılıq və maldarlıq) və kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı ilə məşğuldur.

Tarix
-----

Arxeoloji tapıntılar Farsala ərazisində əhalinin neolit dövründən davamlı olaraq məskunlaşdığını göstərir. Ayia-Paraskevi (*yun.* Αγία Παρασκευή) qayasında, Apidanos çayının (Απιδανός) mənbəyində, şəhərin şimal-qərbində Miken yaşayış məntəqəsi aşkar edilmişdir. Arxeoloji tapıntılar göstərir ki, qədim Farsala şəhəri Salonitin (Θεσσᾰλιῶτις) mərkəzi, Tesaliya tetraxiyasının bir hissəsi olub və arxik dövrün sonlarında çiçəklənib. Yunan-İran müharibələri zamanı Farsala öz sikkəsini zərb etdirir. Təxminən eramızdan əvvəl 374-cü ildə Fessaliya (*yun.* ταγὸς Θετταλῶν) ali lider olmuş Fer tiranı Yason (*yun.* Ἰάσων) tərəfindən tabe edilir.

Eramızdan əvvəl 48-ci ildə şəhərin yaxınlığında Roma üzərində tək hakimiyyət uğrunda mübarizə aparan Yuli Sezar və Qney Pompey qoşunları arasında həlledici döyüş baş verir.

Müasir şəhər qədim şəhərin yerində salınıb. Şəhərin cənubunda, Nartakion silsiləsinin (qədim yunanca Ναρθάκιον) şimal-qərb ucu Profitis-İlias (Προφήτης Ηλίας) dağında hündür və möhkəmləndirilmiş akropolun xarabalıqları vardır. Farsaladan bir qədər aralıda, Enipefsin o biri tərəfində Fetida ziyarətgahı var idi.

Farsala icması
--------------

Farsala icmasına 4 yaşayış məntəqəsi daxildir. 2011-ci il siyahıyaalınmasına görə burada 9337 nəfər əhali yaşayır. Sahəsi 57,928 kvadrat kilometrdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ακρόπολη Φαρσάλου. Ιστορικό". Οδυσσέας (yunan). Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. 2012. 2014-11-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-26.
2. ↑  "Πίνακας αποτελεσμάτων Μόνιμου Πληθυσμού-Απογραφής 2011" (yunan). Ελληνική Στατιστική Αρχή. 2014-03-20. 2015-11-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-22.
**Vasili Nikolayeviç Konovalov** (*rus.* *Коновалов Василий Николаевич*) (1 yanvar 1926, Kirov) - Sovet partiya xadimi. 1947 - ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvü.

Fəaliyyəti
----------

1983 - ci ilin iyul ayından - 1988 -çi ilin noyabrın 13-nə qədər Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin ikinci katibi, Azərbaycan KP MK bürosunun üzvü olmuşdur.

Azərbaycan Kommunist Partiyalarının MK-nın ikinci katiblərii böyük səlahiyyətlərə malik idilər. Onlar Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası MK-nın nomenklaturası olaraq birbaşa ora tabe idilər və respublika haqqında mərkəzi məlumatlandırıb, oradan göstərişlər alırdılar. Bundan əlavə onlar respublikalarda bütün inzibati orqanların fəaliyyətini idarə edirdilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-08-06.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-08-06.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-08-06.
**Xames Rodriqes** ( *isp.* James Rodíguez)- Kolumbiya milli yığma komandası və Bayern Münhen futbol klubunun ulduz futbolçusu .

Şəxsi Həyatı
------------

Rodriqes evlidir və bir qızı var. Xames xristiandır. O, 12 iyul 1991-ci ildə Kolumbiyanın Kukuta şəhərində doğulub .

Kulub karyerası
---------------

### Enviqado

Xammes Rodriqers peşəkar kariyeasına 2007-ci ildə Enviqado kulubunda başlayıb. Enviqado kulubunda bir mövsü keçirib. bu bir mövsümdə 30 oyuna çıxaraq 6 qol vurub .

### Banfiend

Xammes 2006–2007-ci illər mövsümündə Xammes 2,6 miliyona Banfiend kulubuna transfer olundu .Burada 3 sezona 45 oyuna çıxan Xammes 5 qol vurmuşdur .

### Porto

#### 2010-2011

Xames 2010-cu ildə 6.4 $ miliyona 4 illiyə Portuya transfer olundu. Pirmer Liqada ilk ömsümdə 32 oyuna 6 qol vurdu və18 məhsuldar ötürmə verdi .

###### 2011-2012

bu sezonda 26 maçda 12 qol vuraraq özünün yeni rekordunu müəyyənləşdirmişdir .

#### 2012-2013

2012-2013 mövsümüdə də Xames Portuda oynadı. Bu mövsümdə 38 oyuna çıxan Xames 18 qol və 27 məhsuldar ötürmə ilə yadda qalmışdır .

### Monako

15 may 2013-cü ildə Xammes Monakoya 45 $miliyona transfer olunub. İlk Mövsümdə Liqada 34 oyun keçirən Xammes 9 qol vurub.

### Real Madrid

2014-cü il 22 iyul Yay transfer pəncərəsində Real Madrid FK onu heyətinə cəlb etdi. Real Madrid onu 80 miliyona 6 illiyə almışdır. Burada 77 oyun keçirərək rəqib qapılarına 28 qol vurub. Real Madriddəson qolunu Departivoya vurub. Bu oyun Real Madridin 6-2 qələbəsi ilə qurtarıb. Müqavilənin vaxtı bitməmiş 2017-ci il yay transfer pəncərəsində 11 iyul Bayern Münhenə transfer olundu .

### Bayern Münheh

11 iyul 2017-ci ildə Xames Bayern Münhenlə 2 illliyə icarə əsasında transfer olundu. Bavariyada o, 1 oyun keçirib. Bu oyun 19 iyul 2017-ci ildə Bayer Münhen-Arsenal oyunu olub. Bu maç İnternatinal kubokda keçrilib. Bu matç 1-1 hesabı ilə qurtardı. Əlavə vaxtda da hesab açılmağından oyun penqaltilər seriyasına qədər uzandı. Penaltilər seriyasında isə Arsenal 3-2 hesabı ilə qalib gəldi .

İstinadlar
----------

1. ↑  "jamesrodriguez10". 2016-03-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-10-25.
2. ↑  "Colombia's James Rodriguez, a proud father and the man Brazil most fears at World Cup". 2015-07-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-10-25.

| ⛭Bayern Münhen FK  – cari heyət |
| --- |
| 
* 1 Noyer (k)
* 2 Upamekano
* 4 De Ligt
* 5 Pavard
* 6 Kimmix
* 7 Qnabri
* 8 Qoretzka
* 9 Levandovski
* 10 Sane
* 11 Koman
* 13 Rafinya
* 14 Bernat
* 17 Boatenq
* 19 Rudi
* 20 Pavard
* 22 Starke
* 23 Lukas Hernandez
* 24 Tolisso
* 25 Müller
* 26 Ulreiç
* 27 Alaba
* 29 Koman
* 30 Dorsch
* 32 Kimmix
* 34 Friedli
* 36 Früçtl
* 40 Benko
* 41 Duqlas Koşta
* Baş məşqçi: Flik

 |

| ⛭FİFA Puşkaş mükafatı |
| --- |
| 
* 2009: K. Ronaldo
* 2010: Altıntop
* 2011: Neymar
* 2012: Stoh
* 2013: İbrahimoviç
* 2014: X. Rodriqes
* 2015: Vendel Lira
* 2016: Mohd Faiz
* 2017: Olivye Jiru
* 2018: Məhəmməd Salah
* 2019: Daniel Jori
* 2020: Son Heunq-min
* 2021: Erik Lamela
* 2022: Marçin Oleksi

 |
Fiziki şəxslərin **gəlir vergisi** müəyyən şəxsin ümumi gəlirindən götürülür. Əsasən vergi ödəyən gəliri əldə etdikcə bu öhdəliyi yerinə yetirir. Vergi ilindən sonra isə kiçik dəyəşiklər baş verə bilər. Bu dəyişikliklər dövlətə ya verginin ödəyiciyinə köçürmələr, kim ki kifayət qədər pul ödəməyib; ya da artıq pulun verginin ödəyiciyinə qaytarılması ola bilər. Vergi sistemlər tez-tez vergi qoyula bilən ümumi gəliri azaltdıran güzəştlərə malikdilər. Bu bir gəlir mənbəsində itkiləri digər gəlir mənbəsində vergi güzəştlər ilə əvəz edə bilər. Misal üçün fond birjasında itkilər maaşlar üzrə vergilərin azaldılması ilə əvəz oluna bilər.

Azərbaycanda gəlir vergisi
--------------------------

Rezident və qeyri-rezident fiziki şəxslər gəlir vergisinin ödəyiciləridirlər. Rezident vergi ödəyicisinin gəliri onun Azərbaycan Respublikasında və Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda əldə etdiyi gəlirdən ibarətdir. Qeyri-rezident vergi ödəyicisinin gəliri onun Azərbaycan Respublikası mənbələrindən əldə etdiyi gəlirlərdən ibarətdir.

Fiziki şəxs tərəfindən muzdlu işlə əlaqədar alınan gəlir — əmək haqqı, bu işdən alınan hər hansı ödəmə və ya fayda, o cümlədən əvvəlki iş yerindən, yaxud gələcək muzdlu işdən alınan gəlirdir. Aylıq gəlirdən aşağıdakı dərəcələrlə vergi tutulur:

| Vergi tutulan aylıq gəlirin məbləği | Verginin məbləği |
| --- | --- |
| 2500 manatadək | 14 faiz |
| 2500 manatdan çox olduqda | 350 manat + 2500 manatdan çox olan məbləğin 25 faizi |
|

Vergi muzdlu işə aid olmayan qeyri-sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlirə dэ qoyulur, o cümlədən aşağıdakılara:

* faiz gəliri;
* dividend;
* əmlakın icarəyə verilməsindən gəlir;
* royalti;
* vergi ödəyicisinə bağışlanmış borcun məbləği;
* sahibkarlıq fəaliyyəti məqsədləri üçün istifadə olunmayan aktivlərin təqdim edilməsindən gəlir;
* təqvim ili ərzində alınan hədiyyə və mirasların məbləği bu Məcəllənin 98.2.2-ci maddəsində göstərilənlər istisna olmaqla;
* vergi ödəyicisinin aktivlərinin ilkin qiymətinin artdığını göstərən hər hansı digər gəlir (təqdim olunduğu və ya vergitutma məqsədləri üçün amortizasiya hesablandığı təqdirdə) — əmək haqqından başqa;
* həyatın yığım sığortası üzrə sığorta olunanın ödədiyi və ya onun xeyrinə ödənilən sığorta haqları ilə sığorta ödənişləri arasındakı fərq.

Qeyri-sahibkarlıq fəaliyyəti üzrə illik gəlirdən aşağıdakı dərəcələrlə vergi tutulur:

| Vergi tutulan illik gəlirin məbləği | Verginin məbləği |
| --- | --- |
| 30000 manatadək | 14 faiz |
| 30000 manatdan çox olduqda | 4200 manat + 30000 manatdan çox olan məbləğin 25 faizi |
|

İstinadlar
----------

"Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi" (PDF). 2012-cu il 21 dekabr tarixinə edilmiş əlavələr və dəyişikliklərlə.[*ölü keçid*]