**Vasili İvanoviç Çuykov** (*rus.* Василий Иванович Чуйков; 31 yanvar (12 fevral) 1900 və ya 12 fevral 1900[…], Serebryannıy Prud, Tula quberniyası[d] – 18 mart 1982[…], Moskva) — Sovet İttifaqı Marşalı (1955). Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1944, 1945).

Həyatı
------

### Uşaqlığı

Vasili İvanoviç Çuykov 12 fevral 1900-cü ildə çoxuşaqlı kəndli ailəsində (8 qardaşı və 4 bacısı olub.) indiki Moskva vilayətinin Serebryannıy Prud kəndində anadan olub. Milliyyətcə rusdur. Atası — İvan İonoviç Çuykov (3.03.1865 — 27.06.1958), Serebryannıy Prud kəndində kəndli olub. Anası — Yelizaveta Fyodorovna Çuykova (5.09.1865 — 29.03.1958) Şirobokov kəndində kəndli olub. Vasili Çuykov 4 sinifli kilsə məktəbini (1907 — 1911) bitirmiş, 12 yaşında Petroqrada getmiş, usta yanında şagird olmuşdur. 1917-ci ildə Kronştadt şəhərində xidmət etmişdir. 1919-cu ildə Sov.İKP-nın üzvü olmuşdur.

### Ailəsi

Vasili Çuykov və həyat yoldaşı Valentina Çuykova, 1926-cı il
Həyat yoldaşı — Valentina Petrovna Çuykova (*qızlıq soyadı:* Pavlova) (1907—1984). Oğlu — Aleksandr Vasilyeviç Çuykov (1946—2012) heykəltaraş olub, Qızı Nelli Vasilyevna Çuykova (d. 1928). Nəvəsi — Vasili Konstantinoviç Timoşenko-Çuykov.

Vətəndaş müharibəsi
-------------------

Rusiya vətəndaş müharibəsi zamanı — 1918-ci ildə Vasili Çuykov atıcı rota komandirinin köməkçisi olmuşdur. 1921-ci ildə polka rəhbərlik etmişdir. Vətəndaş müharibəsi zamanı Vasili Çuykov 4 dəfə yaralandı: 1) 1919-cu ilin mayında Şərq cəbhəsində — əlindən yaralandı; 2) 1919-cu ilin iyulunda Şərq cəbhəsində (Muslimovo kəndində) — ayağından yaralndı; 3) 1920-ci ilin mayında Qərb cəbhəsində — ayağından yaralandı; 4) 1920-ci ilin sentyabrında Qərb cəbhəsində (Ostrov şəhərində) — çiynindən yaralandı.

İştirak etdiyi döyüşlər
-----------------------

* Rusiya vətəndaş müharibəsi
* Sovet-fin müharibəsi
* Qırmızı ordunun Polşa yürüşü (1939)
* Çin-yapon müharibəsi (1937-1945)
* İkinci Dünya müharibəsi
* Stalinqrad döyüşü

İkinci Dünya müharibəsinə qədər
-------------------------------

1921-ci ilin iyulundan — 1922-ci ilin yanvarına qədər 4 nömrəli hərbi hissənin rəisi, Smolensk quberniyasının Velij şəhərinin qarnizon rəisi, 1922-ci ilin yanvarından polk komandiri olub. Vasili Çuykov 1918-ci ildə Moskvada hərbi təlimatçı kurslarını , 1925-ci ildə M.V.Frunze adına Hərbi Akademiyanı, 1927-ci ildə Akademiyanın Şərq fakültəsini , o cümlədən, 1936-cı ildə Fəhlə-Kəndli Qızıl Ordusu Mexanikləşdirmə və motorlaşdırma Hərbi Akademiyası yanında akademik kurslarını bitirmişdir. 1927-ci ilin noyabrında — Moskva hərbi dairəsi qərargahı rəisinin köməkçisi olmuşdur.

1927-ci ilin iyulunda — Çində hərbi məsləhətçi olmuşdur. 1939-cu ilin dekabrında Sovet-Fin müharibəsi zamanı ordu komandanı olmuşdur.

Böyük Vətən müharibəsində (1941—1945) iştirakı
----------------------------------------------

62-ci ordunun komandanı Vasili İvanoviç Çuykov və Kuzma Akimoviç Qurov
Vasili Çuykov 1942-ci ilin mayında İkinci Dünya müharibəsi zamanı 1-ci (iyuldan 64-cü) rezerv (ehtiyat) ordunun komandanı olmuşdur. 1942-ci il, 12 sentyabrdan 62-ci orduya komandanlıq etmiş, Stalinqradın müdafiəsində mühüm rol oynamışdır. Stalinqradın müdafiəsində göstərdiyi igidliyə görə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görüldü, I dərəcəli Suvorov ordeni ilə təltif edildi.. İkinci Dünya müharibəsi zamanı göstərdiyi rəşadətlərə görə 1944 və 1945-ci illərdə iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı fəxri adına, o cümlədən çoxsaylı orden və medallara layiq görülmüşdür.

İkinci Dünya müharibəsindən sonrakı illər
-----------------------------------------

Vasili Çuykovun döyüş göstəriciləri, 8 noyabr 1942
Vasili Çuykov 1949—1953-cü illərdə Almaniyada sovet qoşunları qrupunun baş komandanı, 1953—1960-cı illərdə Kiyev hərbi dairəsi qoşunlarının komandanı olmuşdur. Çuykov 1960-cı ildən SSRİ müdafiə nazirinin müavini və quru qoşunlarının baş komandanı, 1961-ci ildən SSRİ Mülki Müdafiə rəisinin müavini, 1964—1972-ci illərdə SSRİ Mülki Müdafiə rəisi, 1972-ci ildən isə SSRİ Müdafiə Nazirliyinin Baş inspektorlar qrupunun baş inspektoru olmuşdur. 1952—1961-ci illərdə Sov.İKP MK üzvlüyünə namizəd, 1961-ci ildən Sov.İKP MK-nın üzvü seçilmişdir. SSRİ Ali Sovetinin (2—10-cu çağırış) deputatı olmuşdur. 9 dəfə Lenin ordeninə layiq görülmüş, SSRİ hərb tarixində dərin iz buraxmış Vasili Çuykov 18 mart 1982-ci ildə Moskva şəhərində vəfat etmişdir. Özünün vəsiyyəti ilə Stalinqrad döyüşündə həlak olanların, "Ana-vətən" abidəsinin yanında—Volqoqradda Mamayev kurqanında dəfn edilir.

Hərbi rütbələri
---------------

* Briqada komandiri və ya kombriq (17.02.1938)
* Komdiv (23.07.1938)
* Komkor (9.02.1939)
* General-leytenant (4.06.1940)
* General-polkovnik (27.10.1943)
* Ordu generalı (12.11.1948)
* Sovet İttifaqı Marşalı (11.03.1955)

Mükafatlar və adlar
-------------------

1999-cu ildə V.İ. Çuykovun 100 illiyi şərəfinə buraxılmış poçt markası
### SSRİ mükafatları

* İki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (19.03.1944, 6.04.1945)
* 9 dəfə Lenin ordeni (1943, 1944, 1945, 1950, 1960, 1970, 1975, 1978, 1980)
* "Oktyabr inqilabı" ordeni (22.02. 1968)
* 4 dəfə Qırmızı Bayraq ordeni (1920, 1925, 1944, 1948)
* 3 dəfə Suvorov ordeni (1943, 1944, 1945)
* Qızıl fəxri silah (şaşka) (1968)
* 16 SSRİ medalı:
* "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Almaniya üzərində qələbəyə görə" medalı
* "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 20 illiyi" yubiley medalı
* "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 30 illiyi" yubiley medalı
* "Moskvanın müdafiəsinə görə" medalı
* "Stalinqradın müdafiəsinə görə" medalı
* "Yaponiya üzərində qələbəyə görə" medalı
* "Berlinin alınmasına görə" medalı
* "Varşavanın azad edilməsinə görə" medalı
* "SSRİ Silahlı Qüvvələri veteranı" medalı
* "Döyüş əməkdaşlığını möhkəmləndirməyə görə" medalı
* "Xam torpaqlardan istifadə edilməsinə görə" medalı
* "Fəhlə-Kəndli Qırmızı Ordusunun XX illiyi" yubiley medalı
* "Sovet Ordu və Donanmasının 30 illiyi" yubiley medalı
* "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 40 illiyi" yubiley medalı
* "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 50 illiyi" yubiley medalı
* "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 60 illiyi" yubiley medalı
* "Moskvanın 800 illik xatirəsinə" medalı
* "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı

### Xarici medallar

* "Xalqlar dostluğu ulduzu" ordeni (ADR)
* "Qrünvald xaçı" ordeni (PXR)
* "Hərbi rəşadətə görə" (Virtuti Militari) qızıl xaçı (PXR)
* Suxe-Bator ordeni (MXR)
* "Çin-Sovet dostluğu" medalı
* Çinin 2 ordeni

### Fəxri adlar

* Volqoqradın fəxri vətəndaşı
* Berlinin fəxri vətəndaşı (8 may 1965-ci ildən 29 sentyabr 1992-ci ilə qədər).
* Zaporojyanın fəxri vətəndaşı
* Ulan Udenin fəxri vətəndaşı

Xatirəsi
--------

Volqoqradda Vasili Çuykovun heykəli
* Moskva vilayətinin Serebyannıy Prud şəhərində Vasili İvanoviç Çuykovun memorial ev-muzeyi,
* Serebryannıy Prud şəhərində abidəsi (müəllifi — heykəltaraş Yevgeni Vuçetiç)
* Serebryannıy Prud şəhərində büstü (müəllifi — oğlu heykəltaraş Aleksandr Çuykov)
* Volqoqradın Mamayev kurqanında məzarı,
* Volqoqradda 62-ci ordu dənizkənarı parkında heykəli (müəllifi — oğlu heykəltaraş Aleksandr Çuykov)
* Zaporojyanın Dneprovski rayonunda büstü
* Zaporojya vilayətinin Smorodino kəndində xatirə nişanı
* Polşanın Poznan şəhərində memorial lövhə
* Rusiyanın bir çox şəhərlərində (Moskva, Volqoqrad, Kazan, Çelyabinsk, Zaporojya, Nikolayev və s.), o cümlədən, Ukrayna və Belorusda adına küçə vardır.
* Moskvadakı 479 №-li və s. kimi məktəblər onun adınadır.
* Perm hərbi institutu onun adınadır.

Müasirlərinin fikirləri (rusca)
-------------------------------

> 
> 
> « Руководство войсками осуществляет умело и грамотно. Оперативно-тактическая подготовка хорошая. Умеет сплачивать вокруг себя подчинённых, мобилизуя их на твёрдое выполнение боевых задач. Лично энергичный, решительный, смелый и требовательный генерал. За последнее время у тов. Чуйкова нашли проявление элементы, граничащие с зазнайством и пренебрежением к противнику, что привело к благодушию и потере бдительности. Но, получив на этот счёт строгие указания, тов. Чуйков решительно изживает эти слабости. В целом генерал-полковник Чуйков боевой и решительно наступательный командарм, умеющий организовать современный прорыв обороны противника и развить его до оперативного успеха. — Командующий фронтом генерал армии Малиновский. Член военного совета генерал-лейтенант Желтов».
> — **Hərbi xarakteristika 20 may 1944-cü il.**
> 
> 
> 

> 
> 
> « Тов. Чуков всесторонне развитый и культурный генерал. Под его командованием армия прошла славный боевой путь от Сталинграда до Берлина, она одержала ряд серьёзных побед на р. Северный Донец, по освобождению Запорожья, в боях по форсированию рек Южный Буг, Висла, Одер и вышла к Эльбе. В прошедших боях армия показала высокую организованность, стремительность в преследовании, упорство в обороне и смелость при штурме укреплённых позиций. Тов. Чуйков в боях, независимо от сложности боевой обстановки, идет смело на рискованные решения. В боях проявляет исключительные храбрость и отвагу. В тяжелые периоды боя всегда находился на самых ответственных участках боевых действий войск армии. Настойчив, дисциплинирован, инициативен, энергичен, требователен к себе и подчинённым, смелый и храбрый, по характеру твёрдый, вспыльчивый. Заботу о подчинённых проявляет. Среди личного состава пользуется заслуженным авторитетом и уважением. Партии Ленина — Сталина и Социалистической Родине предан. — Главнокомандующий группой советских оккупационных войск в Германии Маршал Советского Союза Жуков. Член Военного совета генерал-лейтенант Телегин». **28 iyul 1945.**
> 
> 
> 

> 
> 
> «С нашей первой встречи на Мамаевом Кургане я считал, что мне посчастливилось быть в Сталинграде начальником штаба у такого командарма, чуждого шаблонам (в той обстановке приверженность к ним могла бы погубить всё), до дерзости смелого в принятии решений, обладавшего поистине железной волей … Василий Иванович принадлежит к людям, которые выражают доброе отношение к товарищу, прежде всего, своими поступками, действиями, а не словами».
> — **Sovet İttifaqı Marşalı Nikolay Krılov.**
> 
> 
> 

> 
> 
> «С Василием Ивановичем Чуйковым я встретился впервые и сразу проникся к нему глубоким уважением. Ещё в юношеские годы мне нравились люди честные, смелые, решительные, обладающие прямолинейным характером. Таким представился мне Чуйков. Был он грубоват, но на войне, тем более в условиях, в каких ему приходилось находиться, пожалуй, трудно быть другим. Только такой, как он, мог выстоять и удержать в руках эту кромку земли. Мужество и самоотверженность командарма были живым примером для подчиненных, и это во многом способствовало той стойкости, которую проявил весь личный состав армии, сражавшийся в городе за город.
> На меня этот человек произвел сильное впечатление, и с первого же дня знакомства мы с ним сдружились».
> — **Sovet İttifaqı Marşalı Konstantin Rokossovski.**
> 
> 
> 

> 
> 
> «Сам командарм — воплощение энергии. Перед началом наступления он носится по плацдарму в своём вездеходе и не дай бог, если заметит непорядок: несдобровать нерадивцу. О требовательности, иногда даже о крутом нраве командарма хорошо известно всем. Но за внешней грубоватостью В. И. Чуйкова скрывается любовь к простому солдату, к своему военному ремеслу. Генерал дорожит репутацией армии, и его требовательность, горячность объясняется прежде всего стремлением выполнить поставленную задачу как можно лучше.»
> — **Zirehli qüvvələrin marşalı Mixail Katukov.**
> 
> 
> 

> 
> 
> «Около полудня неожиданно приехал командующий 8-й гвардейской армией В. И. Чуйков. О Василии Ивановиче, его храбрости, воле, оперативном искусстве я был наслышан со времен Сталинграда, но судьба нас свела впервые… Василий Иванович попросил рассказать, как шло только что завершившееся отражение неприятельской контратаки, и осмотрел места боёв. Немногословно поблагодарив, собрался уезжать. Я предложил ему охрану — бронетранспортёр. „Перебьюсь и так", — недовольно буркнул он и умчался на юг».
> — **Zirehli qüvvələrin baş marşalı Amazasp Babacanyan**
> 
> 
>

Ədəbiyyat
---------

* Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. X ҹилд: Фрост—Шүштәр. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1987. С. 383.
* «Ташкент» — Ячейка стрелковая / [под общ. ред. А. А. Гречко]. — М. : Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1976. — 690 с. — (Советская военная энциклопедия : [в 8 т.] ; 1976—1980, т. 8).
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
* Великая Отечественная война 1941—1945. Энциклопедия / под ред. М. М. Козлова. — М.: Советская энциклопедия, 1985. — 832 с. — 500 000 экз.
* В. А. Егоршин «Фельдмаршалы и маршалы». М. 2000.
* Маршалы Советского Союза: личные дела рассказывают. М. 1996.
* Сталинградская эпопея. М.: Наука, 1968.
* Коллектив составителей и редакторов. Военный совет при народном комиссаре обороны СССР. 1938, 1940 гг.: Документы и материалы.. — М.: РОССПЭН, 2006. — 336 с. — 1000 экз. — ISBN 5-8243-0694-X.
* Ларин М. Ю. Хватов А. В. Неизвестные войны России. — М.: ООО «Дом Славянской книги», 2012. — 480 с.

İstinadlar
----------

1. ↑  Информационно-публицистический еженедельник «Истоки»: Информационно-публицистический еженедельник «Истоки» Arxivləşdirilib 2010-11-21 at the Wayback Machine.
2. ↑  Василий Иванович Чуйков — герой Сталинграда Arxivləşdirilib 2021-09-17 at the Wayback Machine.
3. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118666266 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
4. ↑  *Bibliothèque nationale de France* Vasilii Ivanovich Chuĭkov // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
5. ↑  Vasily Ivanovich Chuikov // TracesOfWar.
6. ↑  Чуйков Василий Иванович // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
7. ↑  Vasily Chuikov // Encyclopædia Britannica (ing.).
8. ↑  Wassili Iwanowitsch Tschuikow // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
9. ↑  Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası. X cild. Bakı, 1987 səh 383.
10. ↑  "Vasili Çuykov - Ordu əfsanəsi". 2022-08-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-07.
11. ↑  "Marşal Çuykovun həyatı". 2022-03-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-07.
12. ↑  Биография В. И. Чуйкова на сайте «Герои страны» Arxivləşdirilib 2012-04-14 at the Wayback Machine.
13. 1 2  Советская военная энциклопедия
14. ↑  "Vasili Çuykov haqqında sənədli film". 2022-06-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-07.
15. ↑  **Bax:** ***Rusiya vətəndaş müharibəsi***
16. ↑  *Чуйков В. И.* От Пекина до Берлина. 1927—1945. (Сборник всех воспоминаний) — М. Алгоритм, 2015.
17. ↑  John Keegan. *The Battle for History: Re-fighting World War Two* (Barbara Frum lecture series), Vintage Canada, Toronto, 1995. Republished by Vintage Books, New York, 1996, p. 121
18. ↑  Сталинградская эпопея. М.: Наука, 1968.
19. ↑  Craig, William (1973). *Enemy at the Gates: the Battle for Stalingrad*. New York: Penguin Books, ISBN 0-14-200000-0, pp. 90, 91
20. ↑  Antoni Beevor (1998). *Stalingrad*. New York: Viking, ISBN 0-14-024985-0, pp. 128, 129
21. ↑  *Чуйков В. И.* От Сталинграда до Берлина Arxivləşdirilib 2022-05-14 at the Wayback Machine. — М.: Воениздат, 1980. — 672 с. 22 л. ил.
22. ↑  **Pavel Quserin**. M.V. Frunze adına Hərbi Akademiyanın Şərq fakültəsi. — Saarbrükken: LAP LAMBERT Academic Publishing, 2014. — С. 51. — ISBN 978-3-659-37302-2.
23. ↑  Чуянов, Алексей Семёнович. На стремнине века. Записки секретаря обкома|ответственный дание. Москва, Политиздат, 1976
24. ↑  *Чуйков В. И.* Миссия в Китае Arxivləşdirilib 2008-10-07 at the Wayback Machine. — М.: Воениздат, 1983.
25. ↑  *Vasili Çuykov* - Mən 62-ci ordudanam Arxivləşdirilib 2022-03-27 at the Wayback Machine
26. ↑  Герои Сталинградской битвы: окопный генерал Чуйков / Губернские Вести Arxivləşdirilib 2013-09-27 at the Wayback Machine.
27. ↑  *Чуйков В. И.* Конец третьего рейха Arxivləşdirilib 2019-01-18 at the Wayback Machine. — М.: Советская Россия, 1973.
28. ↑  Jochen Hellbeck: *Die Stalingrad Protokolle.* S. Fischer Verlag, Frankfurt a. M. 2012, ISBN 978-3-10-030213-7, Kapitel Armeegeneral Wassili Tschuikow, S. 319–348.
29. ↑  С молитвой в партбилете и сердцем в Сталинграде. Путь маршала Чуйкова Arxivləşdirilib 2016-04-09 at the Wayback Machine.
30. ↑  Могилы знаменитостей. Чуйков Василий Иванович (1900—1982) Arxivləşdirilib 2022-03-27 at the Wayback Machine.
31. ↑  "General-leytenant Vasili Çuykov". 2022-06-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-07.
32. ↑  Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarının siyahısı (V)
33. ↑  Дом-Музей В. И. Чуйкова — Серебряно Прудский район Arxivləşdirilib 2013-09-26 at the Wayback Machine.
34. ↑  Памятник Чуйкову Arxivləşdirilib 2021-09-28 at the Wayback Machine в Волгограде — фото.
35. ↑  Памятник Герою Советского Союза Arxivləşdirilib 2013-09-27 at the Wayback Machine.
36. ↑  Герой Советского Союза Желтов Алексей Сергеевич. «Герои страны» Arxivləşdirilib 2013-06-17 at the Wayback Machine.
37. ↑  Положение о музейном комплексе «Боевой путь 62-8-й гвардейской ордена Ленина армии» государственного образовательного учреждения системы Департамента образования города Москвы[*ölü keçid*].
38. ↑  "Vasili Çuykovun abidəsinin açılışı". 2022-03-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-07.

Həmçinin bax
------------

* Stalinqrad döyüşü
* Böyük Vətən müharibəsi
* İkinci dünya müharibəsi

Xarici keçidlər
---------------

  


|  |
| --- |
|  |
| **Sovet İttifaqı Marşalları** |
| Kliment Voroşilov • Mixail Tuxaçevski • Aleksandr Yeqorov • Semyon Budyonnı • Vasili Blyuxer • Semyon Timoşenko • Qriqori Kulik • Boris Şapoşnikov • Georgi Jukov • Aleksandr Vasilevski • İosif Stalin • İvan Konyev • Leonid Qovorov • Konstantin Rokossovski • Rodion Malinovski • Fyodor Tolbuxin • Kirill Meretskov • Lavrenti Beriya • Vasili Sokolovski • Nikolay Bulqanin • Hovannes Baqramyan • Sergey Biryuzov • Andrey Qreçko • Andrey Yeryomenko • Kirill Moskalenko • Vasili Çuykov • Matvey Zaxarov • Filipp Qolikov • Nikolay Krılov • İvan Yakubovski • Pavel Batitski • Pyotr Koşevoy • Leonid Brejnev • Dmitri Ustinov • Viktor Kulikov • Nikolay Oqarkov • Sergey Sokolov • Sergey Axromeyev • Semyon Kurkotkin • Vasili Petrov • Dmitri Yazov |

| ⛭SSRİ **Sovet İttifaqı Qəhrəmanı** |
| --- |
| A  • B  • C  • Ç  • D  • E  • Ə  • F  • G  • H  • X  • İ  • J  • K  • Q  • L  • M  • N  • O  • Ö  • P  • R  • S  • Ş  • T  • U  • Ü  • V  • Y  • Z |  |
|  **İkiqat Qəhrəmanlar** •    **Üçqat Qəhrəmanlar** •     **Dördqat Qəhrəmanlar** |


Vikianbarda Vasili Çuykov ilə əlaqəli mediafayllar var.