recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bakı Şəhər İdarəsi** və ya **Bakı Şəhər Upravası**— Bakı şəhərinin keçmiş yerli idarəetmə orqanı.

Tarixi
------

### Yaradılması və ilk dövrü

Bakı Şəhər İdarəsi 1877-ci ilin dekabrında təsis edilmişdi. İcra orqanı olan idarə şəhər başçısından, idarə üzvlərindən — onun bölmələrinin müdirlərindən, katibdən, muzdla işləyən memar, mühəndis, yerölçən, həkim, hüquq məsləhətçisi və başqa mütəxəssislərdən ibarət idi. Şəhər başçısı eyni anda həm Bakı Şəhər Dumasına, həm də Bakı Şəhər İdarəsinə başçılıq etmişdir.

1878-ci ildən 1905-ci ilin fevralınadək İdarə Bakı qubernatorunun tabeliyində, 1905-ci ilin dekabr ayından 1906-cı ilin dekabr ayına isə müvəqqəti olaraq qubernatorun tabeliyində, 1907-ci ilin yanvar ayından 1918-ci ilədək isə Bakı Şəhər Duması tabeliyində fəaliyyət göstərmişdir.

1878–1894-cü illərdə 2, 1894–1902-ci illərdə 3, 1902–1910-cu illərdə 4, 1910-cu ildə isə 5 nəfərdən ibarət olmuşdur.

İdarəyə bilavasitə şəhər təsərrüfatı məsələləri ilə məşğul olmaq, idarə başçısına isə onun fəaliyyətinə və tabeliyindəki qurumlara ümumi nəzarət həvalə edilmişdi.

İdarə başçısını Daxili İşlər Nazirliyi təsdiq edirdi. İdarə üzvləri isə Bakı Şəhər Duması deputatlarından (qlasnılardan) təyin olunur, qubernator və şəhər rəisi tərəfindən təsdiq edilirdi.

İdarə 10 aprel 1918-ci ildə Bakı şəhəri və onun rayonlarının inqilabi müdafiə komitəsinin dekreti ilə ləğv olunmuşdu.

### Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrü

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandıqdan sonra 1918-ci ilin sentyabrında yenidən seçilmişdir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Bakı Şəhər İdarəsinin strukturu dəftərxanadan, statistika, torpaq təsərrüfatı, təhsil, su kəməri şöbələrindən, məhkəmə, tikinti, maliyyə bülmələrindən və tibb-sanitariya bürosundan ibarət idi. Bakı Şəhər İdarəsi 1920-ci il aprel ayının 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra ləğv edildi.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. I cild. Bakı, 2004.  (az.)

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

* Bakı Şəhər Duması

| ⛭Bakı şəhərinin yerli idarəetmə orqanları |
| --- |
| 
* Bakı Şəhər Duması (1870-1917)
	+ *Bakı Şəhər İdarəsi**1*
* Bakı Soveti (1917-1918)
* Bakı Şəhər İctimai Təhlükəsizlik Komitəsi*2* (1917)
* Bakı İctimai Təşkilatlar Şurası*2* (1917)
* Bakı Şəhər İctimai Özünüidarəsi (1918-1920)
	+ *Bakı Şəhər İdarəsi**1*
* Bakı Şəhər Soveti*3* (1920-1991)
* Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti (1991-)

 |
| *1 = Bakı Şəhər İdarəsi Bakı Şəhər Dumasının və Bakı Şəhər İctimai Özünüidarəsinin icraedici orqanı olmuşdur.2 = Bu dövrdə ikihakimiyyətlilik mövcud idi.3 = Bu qurumun adı 1920-1937-ci illərdə Bakı Fəhlə, Əsgər və Matroslar Soveti, 1937-1977-ci illərdə Bakı Zəhmətkeş Deputatları Soveti, 1977-1991-ci illərdə isə Bakı Xalq Deputatları Soveti olmuşdur.* |
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Məmməd Məmmədov.

**Məmməd Məmmədov** (tam adı:*Məmmədov Məmməd Əhməd oğlu*) — Azərbaycanlı iqtisadçı; Azərbaycan Respublikası Əmanət Bankının Prezidenti (1985–1993), Azərbaycan SSR əməkdar iqtisadçısı (30.01.1991); Azərbaycan Respublikası Dövlət Sığorta Kommersiya Şirkətinin sədri (13.01.1993–13.03.2020)

Həyatı
------

5 may 1941-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunda anadan olmuşdur. Orta təhsilini Tovuz rayonunda başa vurmuşdur. 1960-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Maliyyə-Kredit fakültəsinə daxil olmuş və 1965-ci ildə həmin universiteti bitirərək iqtisadçı ixtisası almışdır.

1966-cı ilin fevral ayından 1972-ci ilin noyabr ayınadək Bakı şəhəri Binəqədi rayon Əmanət bankının müdiri vəzifəsində işləmişdir. 1972-ci ilin noyabr ayından 1985-ci ilin aprel ayınadək Bakı şəhəri Əmanət Bankının rəisi vəzifəsində işləmişdir.

1985-ci ilin aprel ayından 13 yanvar 1993-cü ilədək Azərbaycan Respublikası Əmanət Bankının (indiki Kapital Bank) Prezidenti vəzifəsində işləmişdir.

13 yanvar 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sığorta Şirkətinin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

2 mart 1995-ci ildə Dövlət Aqrar İslahat Komissiyasının üzvü təyin edilib.

13 mart 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sığorta Kommersiya Şirkətinin sədri vəzifəsindən azad edilib.

Ailəsi
------

Ailəlidir. İki oğlu, bir qızı və yeddi nəvəsi vardır. Hər üç övladı ali təhsil almışdır.

Mükafatları
-----------

23 dekabr 1982-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetin Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunmuşdur.

30 yanvar 1991-ci ildə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası Prezidentinin 151 nömrəli Fərmanı ilə Azərbaycan SSR əməkdar iqtisadçısı fəxri adı verilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 may 2011-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *"Respublikanın plan, statistika və maliyyə orqanları işçilərinə Azərbaycan SSR fəxri adlarının verilməsi haqqında"* Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası Prezidentinin 30 yanvar 1991-ci il tarixli, 151 nömrəli **Fərmanı** Arxivləşdirilib 2021-12-07 at the Wayback Machine  (az.)
2. ↑  Dövlət Aqrar İslahat Komissiyasının yaradılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 mart 1995-ci il tarixli 290 saylı **Fərmanı** — **e-qanun.az** saytı Arxivləşdirilib 2021-02-25 at the Wayback Machine (az.)
3. ↑  "M.Ə.Məmmədovun Azərbaycan Respublikası Dövlət Sığorta Kommersiya Şirkətinin sədri vəzifəsindən azad edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2023-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-05.

Mənbə
-----

* İdarə heyətinin sədri: Məmmədov Məmməd Əhməd oğlu
**Fernando Luqo** (*isp.* Fernando Armindo Lugo Méndez; d. 30 may 1951, San Solano, Paraqvay) — Paraqvay Respublikasının Prezidenti (2008-2012).

Həyatı
------

30 may 1951-ci ildə Paraqvayın San Solano şəhərində anadan olmuşdur.

Dini fəaliyyəti
---------------

Orta təhsilini Enkarnasion şəhərindəki dini məktəbdə almışdır.

15 avqust 1977-ci ildə keşiş, 1977-1982-ci illərdə Ekvadorda missioner olmuşdur.

17 aprel 1994-cü ildə Roma Katolik Kilsəsinin yepiskopu seçilmişdir

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

29 oktyabr 2007-ci ildə Paraqvayın Xristian Demokratlar Partiyasının üzvü olaraq,
həmin partiyadan Prezident seçkilərinə öz namizədliyini irəli sürmüş və 2008-ci ildə ölkənin Prezidenti seçilmişdir. 22 iyun 2012-ci ilə qədər bu vəzifədə olmuşdur.

Ailəsi
------

1 övlad atasıdır.

Şəkilləri
---------

* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  Paraqvay Respublikasının Prezidenti Fernando Luqonun tərcümeyi-halı[*ölü keçid*]. mfa.gov.az  (az.)

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Fernando Luqo ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Tələt Qasımov** (21 iyun 1933, Bakı, Azərbaycan SSR, ZSFSR, SSRİ – 28 iyul 2013, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2006).

Həyatı
------

Qasımov Tələt Məmmədağa oğlu 21 iyun 1933-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Erkən yaşlarından musiqiyə həvəs göstərərək, əvvəlcə dini musiqiyə çox meyl etmiş və mərsiyəxan olmuşdur. Sonradan isə xanəndəlik sənətinə gəlmişdir.

O, Zülfi Adıgözəlov, Hacıbaba Hüseynov kimi ustad sənətkarlardan muğamın sirrlərini dərindən mənimsəyərək, onların ənənələrini davam etdirmişdir. İllər keçdikcə, xanəndə kimi sənətini təkmilləşdirən Tələt Qasımov öz dəst-xətti ilə tanınmışdır. Tələt Qasımovun repertuarı zəngindir.

O, bir çox muğamları və təsnifləri məharətlə və xüsusi şövqlə ifa edir. Onun ifasında "Rast", "Şur", "Seygah-Zabul" muğam-dəstgahları , "Şüştər" təsnifləri AzTR Fondunda saxlanılır. Tələt Qasımov Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının solistidir.

Muğam sənətinin mahir ifaçılarından biri olan Tələt Qasımovun milli musiqi mədəniyyətimizin inkişafında müstəsna xidmətləri vardır. Ustad sənətkarlardan dərs alan T.Qasımov muğam ifaçılığı ənənələrini ömrünün sonunadək müvəffəqiyyətlə davam etdirmişdi. "Rast", "Zabul segah", "Şur", "Hümayun" muğamlarını, habelə Azərbaycan xalq mahnılarını özünəməxsus tərzdə ifa edən sənətkar musiqisevərlərin məhəbbətini qazanmışdır.

O, uzun illər "Azərkonsert" Birliyinin solisti olmuş, musiqi mədəniyyətimizi dünyanın müxtəlif ölkələrində–Türkiyədə, İranda, Almaniyada, Rusiyada, Misirdə, Əlcəzairdə, Tunisdə, Mərakeşdə ləyaqətlə təmsil etmişdir.

Ustad sənətkarın ifa etdiyi muğamlar musiqi mədəniyyəti salnaməsinə daxil olmuşdur.

Tələt Qasımov Azərbaycan Respublikasının Xalq artistidir.

O, 2013-cü il iyulun 28-də ürək tutmasından vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Xalq artisti dünyasını dəyişdi - İtki  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* mugamradio.az Arxivləşdirilib 2011-10-01 at the Wayback Machine
**Anna Qrbaç** — amerikalı qadın voleybolçu. Blokçu mövqeyində oynayır. 1989-cu ildə Çikaqoda anadan olmuşdur.

Karyerası
---------

Ariel Vilson 2007-2010 illəri ərzində ölkəsində "Pensilvaniya State University"nin komandasında oynamışdı. Adından da məlum olduğu kimi universitet komandası olan Pensilvaniyada dörd dəfə NCAA klublar çempionlar liqasının qalibi olmuşdu.

Voleybolçu 2012-ci ildən etibarən Azərbaycan Superliqasında da oynamışdı. O, ilk öncə Azərreyl Bakıdan gələn transfer təklifini müsbət qarşılamış, bu klubda oynamağa razılıq vermişdi. Burada o, Azərbaycan çempionatının gümüş medalına da yiyələnmişdi.

Vilson 2013-cü ildə digər bir Bakı klubu İqtisadçı ilə müqavilə imzaladı. Karyerasındakı ikinci universitet klubu olan İqtisadçıda çıxışı bəyənilməməsinə rəğmən yarım mövsüm bu komanda da oynamışdı. Nəhayət 2013-cü ilin dekabrında komandadan qovulmuşdur.

İqtisadçıdakı uğursuz çıxışının ardından İndoneziyada özünə iş yeri tapan voleybolçu burada "Valeriya Manokvari Papua Barat" adlı klubla anlaşmışdı. Onun Asiya karyerası isə uzun çəkməyib. Hansısa komandada duruş gətirməyi bacarmayan və əvvəlki formasından qat-qat zəif oyunçu burada da istəniləni verə bilməyib. Bu dəfə isə ona Lokomotiv elçi düşüb və yüksək məbləğ qarşılığında onunla danışıqları müsbət yekunlaşdırıb. Nəticədə həmin il transfer siyasətində ancaq səhvlərə yol verən Bakı təmsilçisi Ariellə 2014-cü ilin may ayına qədər müqavilə imzalamışdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Pronounced: ARE-ee-el•WILL-son Arxivləşdirilib 2012-12-29 at the Wayback Machine  (ing.)
2. ↑  Bakının "İqtisadçı" voleybol komandası Ariel Vilsonu heyətindən kənarlaşdırmışdır  (az.)
3. ↑  Bakının "İqtisadçı" voleybol komandası Ariel Vilsonu heyətindən kənarlaşdırmışdı  (az.)
4. ↑  Azərbaycan çempionatının mükafatçısı İndoneziya klubunda Arxivləşdirilib 2016-03-07 at the Wayback Machine  (ing.)
5. ↑  "Lokomotiv" də növbəti amerikalı Arxivləşdirilib 2014-07-05 at the Wayback Machine  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* (ing.) Voleybolçunun CEV profili Arxivləşdirilib 2013-12-11 at the Wayback Machine
* (ing.) Voleybolçunun gopsusports.com saytında profili Arxivləşdirilib 2012-12-29 at the Wayback Machine
**Alfredo Qomes Urkuyo** (*isp.* Alfredo Gómez Urcuyo; d. 9 avqust 1942, Rivas, Nikaraqua) — Nikaraqua Respublikasının vitse-prezidenti (2005-2007).

Həyatı
------

9 avqust 1942-ci ildə Rivas şəhərində anadan olmuşdur.

Təhsili
-------

İlk ali təhsilini Rivas şəhərindəki Rosendo Lopes İnstitutunda almışdır. Daha sonra təhsilini Diriamba şəhərinin Pedaqoji İnstitutunda və Xinotepe şəhərinin Xuan Xose Rodrigez İnstitutunda davam etdirmişdir.

1970-ci ildə Manaquanın Mərkəzi Amerika Universitetində baytarlıq və zooloq peşəsinə yiyələnmişdir.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

2005-ci il oktyabrın 10-da Nikaraqua Milli Asambleyası tərəfindən Respublikanın vitse-prezidenti seçilmişdir. 2007-ci ilin yanvarına qədər bu vəzifədə olmuşdur.

Ailəsi
------

Evlidir, altı övlad atasıdır.

Mükafatları
-----------

* 2002-ci ildə "Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə"də göstərdiyi xidmətlərə və vətənpərvərliyə görə Vətəndaş Cəmiyyəti tərəfindən təşəkkürnaməyə layiq görülmüşdür.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Nikaraqua Respublikasının Vitse-prezidenti Alfredo Qomes Urkuyonun tərcümeyi-halı[*ölü keçid*]. mfa.gov.az  (az.)
Karl Filip Edmund Bertil, yanvar 2014
**Karl Filip Edmund Bertil** (*ing.* Carl Philip Edmund Bertil və ya rəsmi adı: *ing.* Prince Carl Philip, Duke of Värmland; d. 13 may 1979, Stokholm, İsveç) — Varmland Dükesi. İsveç şahzadəsi.

Həyatı
------

Şahzadə Karl Filip 13 may 1979-cu ildə Stokholmda anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirəndən sonra İsveçdə və xarici ölkələrdə təhsil almışdır. Daha sonra İsveç Hərbi-Dəniz Qüvvələrində xidmət edib. Hazırda ehtiyatda olan mayordur.

Karl Filip avtoyürüş iştirakçısı, 2008-ci il.
Fotoqrafiya və qrafik dizaynla maraqlanan şahzadə İsveçlə bahəm, ABŞ-də da bu sənətləri öyrənib. O, idmanla məşğul olur, Skandinaviyadakı avtoyürüşlərdə çıxış edir.

13 iyun 2015-ci ildə İsveçin paytaxtı Stokholmdakı kral sarayında, XVIII əsrə aid Slottsçyurk kilsəsində ölkə kralı 16-cı Karlın oğlu, keçmiş erotik qlamur model və realiti-şou iştirakçısı Sofiya Hellkvist ilə toyu olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  Bu gün gözəl toy var: şahzadə modellə evlənir Arxivləşdirilib 2023-07-24 at the Wayback Machine. milli.az, 13.06.2015  (az.)
2. ↑  "Vigsel mellan Prins Carl Philip och fröken Sofia Hellqvist". 28 October 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 October 2014.
3. ↑  "Reality starlet to wed prince in Swedish fairytale". Yahoo News. 11 June 2015. 5 May 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 June 2015.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Karl Filip Edmund Bertil ilə əlaqəli mediafayllar var.

* The Royal Court of Sweden: Prince Carl Philip
* Bernadotte and Galliera princely inheritance  (isveç.)
**Alexandro Foksli** (*isp.* Alejandro Tomás Foxley Rioseco; d. 26 may 1939, Vinya de Mar, Çili) — Çili Respublikasının xarici işlər naziri (2006-2009).

Həyatı
------

26 may 1939-cu ildə Çilinin Vinya de Mar şəhərində anadan olmuşdur.

Fəaliyyəti
----------

1990-1994-cü illərdə Ümumdünya İnkişaf Bankının rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır.

1994-1996-cı illərdə Çili Kəndli Demokrat Partiyasının sədri olmuşdur.

1994-1999-cu illərdə Beynəlxalq Əlaqələr üzrə Konsulluq Şurasının üzvü, 1999-2005-ci illərdə Şuranın İdarə Heyətinin üzvü olmuşdur.

1998-2006-cı illərdə Senator olmuşdur.

2006-cı il martın 11-də Çili Respublikasının xarici işlər naziri vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 12 mart 2009-cu ilədək bu vəzifədə olmuşdur.

Şəkilləri
---------

* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  Mathematics Genealogy Project (ing.). 1997.
2. 1 2 3 4 5  Çili Respublikasının Xarici Đşlər Naziri Alexandro Foksli Riosekonun tərcümeyi-halı[*ölü keçid*]. mfa.gov.az  (az.)

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Alexandro Foksli ilə əlaqəli mediafayllar var.

* CV of Alejandro Foxley Arxivləşdirilib 2005-09-15 at the Wayback Machine
**Dik Beddouz** (*ing.* Richard Herbert "Dick" Beddoes; d. 1926 – ö. 24 avqust 1991) — Kanadalı idman jurnalisti. O, "Vancouver Sun" və "The Globe and Mail" qəzetlərində, daha sonra isə televiziya və radioda işləmişdir.

Super seriya
------------

1972-ci ilin yazında SSRİ və Kanadanın ən güclü xokkeyçiləri arasında 8 oyundan ibarət yarışın keçirilməsi barədə razılıq əldə edildiyi zaman "The Globe and Mail" qəzetinin işçisi olan Dik Beddouz belə iddia edir ki, kanadalılar 8 görüşün hər birində qələbə qazanacaq. O, öz fikrində ciddi olduğunu sübut etmək üçün belə bir vəd də verir:

> 
> 
> *"Əgər ruslar cəmi 1 oyunda belə qələbə qazana bilsə mən öz məqaləmi borş ilə birlikdə yeyəcəm. Redaktor qeydi: Hər ehtimala qarşı əlinizin altında xama saxlayın".*
> 
> 
> 

Lakin elə ilk oyun SSRİ-nin 7:3 hesablı qələbəsi ilə başa çatır. Vəziyyət belə olduqda isə Dik Beddouz verdiyi vədi tutmalı olur. Oyun başa çatdıqdan sonra o, məqaləsinin dərc olunduğu qəzeti hissələrə bölərək yeyir.

Kitabları
---------

* *Beddoes, Richard; Fischler, Stan; Gitler, Ira.* Hockey! The story of the world's fastest sport. Macmillan. 1969. OCLC 33429.
* *Beddoes, Dick; Roberts, John.* Summit 74: The Canada/Russia Hockey Series. Methuen. 1974. ISBN 978-0458911707.
* *Beddoes, Dick.* Pal Hal. Macmillan. 1989. ISBN 978-0771594625.
* *Beddoes, Dick.* Dick Beddoes' greatest hockey stories. Macmillan. 1990. ISBN 978-0771591068.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Yazdığı məqaləsini yeyən jurnalist kimdir? Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine bmm.az, 29.09.2014.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* Dick Beddoes at Sports Media Canada
**Qiyasəddin Cahangir mirzə** (1356 və ya 1355 – 1376, Səmərqənd) — Əmir Teymurun böyük oğlu.

Həyatı
------

Cahangir mirzə Əmir Teymur oğlu 1356-cı ildə Cığatay ulusunun Keş (Şəhrisəbz) şəhərində anadan olmuşdu.

Özbək xanın soyundan olan və Xanzadə ləqəbi ilə tanınan Süyün Bek xanımla Əmir Teymurun böyük oğlu Cahangir mirzənin evləndirilməsi qərarlaşdırıldı. Əmir Teymur 1373-cü ildə yenidən Xarəzmə hücum etdi. Bu yürüşün səbəbi Yusif Sufinin sözünü yerinə yetirməməsi və Qat vilayətinə əsgər göndərərək oranı dağıdıb əhalisini pis vəziyyətdə qoyması idi. Əmir Teymurun Xarəzm istiqamətində irəlilədiyini öyrənən Yusif Sufi narahat olmuş və sülh üçün Xanzadənin tezliklə göndərilməsini qəbul edərək toy hazırlıqlarına başlamışdı. Bu evlilik nəticəsində Əmir Teymurun böyük oğlu Cahangir mirzə də xan nəslinə kürəkən olmuşdu. Cahangir mirzə və Xanzadədən daha sonra Əmir Teymur tərəfindən Teymurlu taxtına varis təyin olunacaq Pir Məhəmməd anadan olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Castin Marozzi. "Tamerlan". Bakı, Qanun nəşriyyatı, səh. 82.  (az.)
2. ↑  Peter Jackson, Lawrence Lockhart (1986). The Cambridge History of Iran, Volume 6. Cambridge University Press. p. 1120. ISBN 9780521246996. Retrieved 2013-01-02.
Akropolun ümumi görünüşü
**Akropol** (qədim yunancadan *aκρόπολις* - yuxarı şəhər) — Afinanın mərkəzində hündürlüyü 156 metrə çatan qayalıq meydançada 3 min illik tarixə malik memarlıq abidələri ilə zəngin açıq muzeydir.

Qədim Afina dövlətinin həm dövlət, həm də dini mərkəzi sayılırdı. Afinalılar Akropoldakı müqəddəs məbədlərin və qeyri tikililərin bərpa olunmasına və qorunub saxlanmasına ciddi fikir verirdilər. Perikl zamanında Akropolun bərpası üçün xeyli vəsait ayrılmış, tikintiyə minlərlə sənətkar və qul cəlb edilmişdir. İndiyə qədər gəlib çatan bir çox tarixi abidələr də məhz elə o dövrdə inşa olunmuşdur. Akropolun əhəmiyyətini artıran mühüm amillər sırasında təbii ki, dünya memarlığının nadir inciləri olan Panteon, Afina və Erektion məbədləri də vardır ki, bu tarixi abidələrin böyük hissəsi günümüzə qədər gəlib çatmışdır. Məsələn, yunan memarlığının ən böyük əsəri hesab edilən Panteon məbədinin xarici görünüşündə istifadə olunan heykəltəraşlıq nümunələri yunan sənətinin ən yüksək zirvəsi kimi qəbul edilir.

Tarixən Afinanın həm hərbi, həm də dini mərkəzi rolunu oynayan Akropolun görkəmli yerində şəhərin hamisi ilahə Afinanın şərəfinə ucaldılmış Parfenon məbədi yerləşir.

Akropolun aşağı hissəsində isə bir zamanlar Afinanın ticarət və mülki mərkəzi hesab olunan qədim Aqora yerləşir.

Keçmişdə Sokrat və Platon kimi görkəmli filosoflar gəzinti və söhbət üçün məhz bu məkanı seçmişdilər. Aqora ərazisində yerləşən memarlıq abidələri müxtəlif tarixi dövrlərə aiddir. Burada hətta eramızdan əvvəl XI əsrə aid abidələrə də rast gəlmək mümkündür.

Bərpası
-------

Sənayenin ətraf mühitə vurduğu ziyanın aradan qaldırılması ilə bağlı hazırlanan böyük bərpa proqramı çərçivəsində 1980-ci ildən etibarən Akropolda mütəmadi bərpa işləri həyata keçirilir.

Həmçinin bax
------------

* Afina
* Yunanıstan

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  İlham Əliyev Afina Akropolunda olmuşdur. Arxivləşdirilib 2021-01-26 at the Wayback Machine president.az  (az.)
**Dris Beytart** (*ing.* Dries Buytaert; 19 noyabr 1978) — "Drupal"ın yaradıcısı.

Həyatı
------

Dris Beytart 19 noyabr 1978-ci ildə Belçikanın Antverpen şəhərinin Vilreyk hissəsində anadan olmuşdur.

Beytart 2000-ci ildə Antverpen Universitetində informatika sahəsində magistr dərəcəsinə yiyələnib. Elə həmin ildə ən böyük layihəsini – "Drupal"ı təqdim edib.

Bundan sonra 2003-cü ilə qədər özəl sektorda işləyib.

Dris Beytart 2007-ci ildə Drupal-a əsaslanan layihələrin və xidmətlərin ticarət dəstəyinə yönəldilmiş "Acquia" firmasını yaradıb.

Beytart 2008-ci ildə Belçikanın Gent Universitetində doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib və informatika və cihazqayırma ("Computer Science and Engineering") sahəsində doktorluq dərəcəsinə layiq görülüb.

Həmin ildə istehsalçı veb-saytlarda spam üçün filtr kimi işləyən "Mollom" adlı yeni layihəsini təqdim edir. "Mollom"un tətbiq edilmiş spam-filtr kombinasiyası və CAPTCHA serveri spamı məhv edir. Hazırda 59 mindən artıq veb-sayt Mollom xidməti ilə qorunur.

Beytart uğurlu fəaliyyətinə görə bir neçə dəfə müxtəlif mükafatlar layiq görülüb. O, 2008-ci ildə, 35 yaşında 35 innovator reytinqinə daxil edilərək "Young Entrepreneurs of Tech" adlandırılıb.

"Drupal" layihəsi
-----------------

Dris Beytart 2000-ci ildə "Drupal" layihəsini istifadəyə verir. Belə ki, Antverpen Universitetinin bir neçə tələbəsi internetə çıxış üçün ümumi ADSL-modemdən istifadə edirlər və Dris bu kiçik lokal şəbəkəsinin istifadəçilərinin ünsiyyəti üçün daxili sayt yaradır.

Müsahibələrinin birində Beytart həmin dövrü belə xatırlayır:

> 
> 
> *"Mən universitetdə oxuduğum zaman PHP və MySQL kimi texnologiyalar haqqında daha çox öyrənmək istəyirdim. Həmçinin, tələbələr üçün daxili mesajlaşma sisteminə ehtiyacın olduğunu hiss edirdim. Nəhayət, mən sadə bir mesaj board yazdım. Onu bitirdikdən sonra, daxili mesaj boardı internet üzərindən hərəkət etdirmək qərarına gəldim."*
> 
> 
> 

Beytart layihə barədə fikirlərini davam etdirərək qeyd edir:

> 
> 
> *"Mən saytı kənd və ya kiçik şəhər anlamına gələn "dorp" ingilis sözü ilə adlandırmaq istəyirdim. Lakin qeydiyyatdan keçirən zaman kiçik səhvə yol verdim, adı "drop" (damcı) olaraq qeyd etdim. İlk olaraq bunu görəndə çox təəccübləndim, lakin sonradan adı elə bu cür saxlamağa qərar verdim".*
> 
> 
>

Mənbə
-----

* Cahangir Atakişiyev. "Rabitə dünyası" qəzeti. № 4 (798), 31 yanvar 2014, səh. 27.  (az.)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Hoffman R.* Linkedin (ing.). 2003.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Dris Beytart ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Personal website
* Resume Arxivləşdirilib 2010-05-05 at the Wayback Machine
* Acquia
* Mollom Arxivləşdirilib 2019-01-29 at the Wayback Machine
**Roman Nəsirov** (tam adı **Roman Mixayloviç Nəsirov**; d. 3 mart 1979-cu il) — Ukrayna Ali Radasın ın VII çağırış deputatı.

Həyatı
------

Roman Nəsirov 3 mart 1979-cu ildə anadan olmuşdur. 2000-ci ildə Çerniqov Dövlət iqtisadiyyat və İdarəetmə İnstitunu "maliyyə" ixtisası üzrə bitirmişdir.

2001-ci ildə Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin hüquq ixtisasını bitirmişdir. Şərqi London Universitetinin maliyyə və beynəlxalq menecment üzrə MBA dərəcəsi vardır.

2005-ci ildə ABŞ Cantor Fitzgerald / BGC investisiya bankının London ofisində broker işə düzəlir. 2008‑ci ildə Ukraynaya qayıdır və Concorde Capital-ın qiymətli kağızlar istiqamətinə rəhbərlik edir. 2009-cu ildə "Renaissance" Kiyev filialına rəhbərlik edir.

2014-cü ildən Deputat seçilənə qədər "БТГ Пактуал Комодітіс (Україна)" MMC-nin direktoru olub.

2014-cü ildə Pyotr Poroşenkonun Bloku partiyasından VII çağırış Ukrayna Ali Radasının deputatı seçilib. Partiyanın seçki siyahısında 51-ci olub.

4 dekabr 2014-cü ildə Ali Radanın vergi və gömrük siyasəti komitəsinin sədri seçilmişdir.

5 may 2015-ci ildə 67 namizəd arasından Ukrayna Dövlət Fiskal Xidmətinin rəhbəri vəzifəsinə seçilmişdir.

Ölkədən qaçmış Ali Radanın deputatı Aleksandr Onişenkonun cinayət işi üzrə Roman Nəsirov 2017-ci ildə saxlanılıb. Belə ki, bir müddət əvvəl A. Onişenko barəsində "Külli miqdarda dövlət əmlakının talanması" maddəsi üzrə cinayət işi başlanılıb. İstintaqın materiallarına əsasən, 2013-cü ilin yanvarından 2016-cı ilin yanvarınadək "Ukrqazdobıça" şirkəti də daxil olmaqla, bir neçə müəssisənin rəsmiləri Onişenkonun köməyi ilə ölkə daxilində hasil olunan qazı aşağı qiymətlə satmaq yolu ilə dövlət vəsaitlərini mənimsəyiblər. Nəticədə dövlətə 120,5 mln. dollar ziyan dəyib. Roman Nəsirov da 73 milyon dollar məbləğində dövlət vəsaitlərini mənimsəməkdə şübhəli bilinir. Buna görə də o, vəzifəsindən kənarlaşdırılmış və Kiyevin Solomensk məhkəməsi barəsində iki ay müddətinə həbs-qətimkan tədbirinin seçilməsi barədə qərar qəbul etmişdir.

Həyatı
------

Ailəlidir. Həyat yoldaşı — Yekaterina Aleksandrovna Qlimbovskaya. İki oğlu var : Aleksandr və Mixail.

İstinadlar
----------

1. 1 2  itd.rada.gov.ua Arxivləşdirilib 2015-05-24 at the Wayback Machine  (ukr.)
2. ↑  "facenews.ua". 2016-04-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-02-12.
3. ↑  Azərbaycanlı Roman Nəsirov Ukrayna Dövlət Fiskal Xidmətinin rəhbəri təyin olunub [*ölü keçid*]. apa.az, 05.05.2015  (az.)
4. ↑  Azərbaycanlı nazir haqda həbs qərarı verildi Arxivləşdirilib 2017-03-09 at the Wayback Machine. qafqazinfo.az, 07.03.2017  (az.)
**Gülnərə İslam qızı Kərimova** (özb. Гульнора Исломовна Каримова, Gulnora Islomovna Karimova; 8 iyul 1972, Fərqanə) — Özbəkistan Respublikasının prezidenti İslam Kərimovun qızı; Özbəkistanın İspaniyadakı səfiri (yanvar 2010 - iyul 2012)

Həyatı
------

Gülnarə Kərimova 1972-ci il iyulun 8-də Fərqanədə anadan olub. 1991-ci ildə tanış olduğu Əfqanıstandan olan etnik özbək və ABŞ vətəndaşı olan Mansur Maqsudla ailə qurub. 2001-ci ildə onların nikahı dağıldı. Boşanma prosesi iki il davam etdi. 1993-cü ildə bu nikahdan oğlu İslam, 1999-cu ildə qızı İman dünyaya gəlib.

Fəaliyyəti
----------

2008-ci ilin fevralında mədəni və humanitar əməkdaşlıq məsələləri üzrə xarici işlər nazirinin müavini təyin edilib. O, həmçinin Nyu-Yorkun "Fashion Institute of Technology" dizayner kursunun məzunu, "Guli" brendinin sahibdir. 2010-cu ildən Özbəkistanın İspaniyadakı səfiri vəzifəsində çalışır. 2008-ci ildən Özbəkistanın BMT və digər beynəlxalq təşkilatlarda daimi nümayəndəsi işləyir. Gülnarə Kərimova Özbəkistanda ən nifrət edilən şəxs hesab edilir.

Həbsi
-----

21 avqust 2015-ci il tarixindən etibarən həbs olunaraq mühakimə edilib. Onun barəsində həm ölkədən xaricdə, həm də ölkənin özündə pul tələb etmə və pulların yuyulması ittihamları ilə cinayət işləri qaldırılıb. Kərimova Daşkənd vilayətindəki Zangiata Qadınlar Koloniyasında saxlanılır. Həbsdə olarkən Gülnarə Kərimova hazırkı Prezident Şövkət Mirziyayevə açıq məktubla müraciət edib. G.Kərimova məktubunda ailəsindən müsadirə edilən 1,2 milyard dollarlıq sərvətin hələ də dövlətin büdcəsinə keçmədiyini bildirib. O hazırda ailəsinin əlində qalan yeganə vəsaitin İsveçrədəki dondurulmuş hesab olduğunu qeyd edib. Mərhum Prezidentin qızı ona qarşı açılan cinayət işinin qapadılması qarşılığında bu hesabdakı 686 milyon dollardan imtina etməyə hazır olduğunu bəyan edib. 2019-cu ilin avqustunda Özbəkistanın Baş Prokurorluğu G.Kərimovaya qarşı yeni cinayət işlərinin başlandığını elan edib. O, ölkənin maraqlarına zidd müqavilə bağlamaqda, dövlət vəsaitlərinin mənimsənilməsində və digər şəxslərin əmlakını xüsusilə böyük məbləğdə israf etməkdə ittiham olunur. 2020-ci ilin mart ayında Ali Məhkəmənin qərarına əsasən Gülnarə Kərimova 13 il dörd ay müddətinə azadlıqdan məhrum edib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Дочь президента Каримова стала послом Узбекистана в Испании". 2020-06-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-08-01.
2. ↑  "Gülnarə Kərimova azadlığı üçün 686 milyon təklif etdi". 2020-03-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-18.
3. ↑  "Gülnarə Kərimova yoxa çıxıb". 2020-03-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-18.
4. ↑  "Özbəkistan eks-prezidentinin qızı Gülnarə Kərimovaya hökm oxundu". 2020-03-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-18.

Mənbə
-----

* Özbəkistan prezidentinin qızları – Lalə və Gülnarə Arxivləşdirilib 2011-08-23 at the Wayback Machine  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* "Milyonçu" layihəsi: *Milyardlıq varidat, milyonluq villalar, "mafiyanın gəlini" və küsülü bacı – "MİLYONÇU"*. publika.az, 22.08.2015  (az.)
**Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası** və ya qısaca **BHİK** (*ing.* International Trade Union Confederation - *ITUC*) — bütün dünya üzrə işçilərin hüquqlarını qoruyan əsas və ən irimiqyaslı həmkarlar ittifaqı təşkilatı. Qurumun baş qərargahı Brüsseldə yerləşir.

Tarixi
------

Konfederasiya 1 noyabr 2006-cı ildə Avstriyanın Vyana şəhərində keçmiş Beynəlxalq Azad Həmkarlar İttfaqları və Ümümdünya Əmək Konfederasiyalarının birləşməsi nəticəsində yaradılıb.

Tərkibi
-------

Hazırda BHİK-in sıralarında 155 ölkənin 176 milyon işçisinin maraqlarını qoruyan 301 həmkarlar ittifaqı təşkilatı cəmləşir. Bununla yanaşı, konfederasiyanın tərkibinə bir neçə regional və beynəlxalq stuktur daxildir.

Fəaliyyəti
----------

Qurum fəaliyyətində gənclərə, qadınlara və miqrasiya problemlərinə xüsusi yer ayırır. Bu məsələlərə dair bir sıra layihələr həyata keçirir. BHİK beynəlxalq təşkilat olduğundan təşəbbüskarlıq etdiyi layihələrdə çox sayda ölkə iştirak edir.

Strukturu
---------

Dörd ildən bir BHİK-in Konqresi keçirilir. Təşkilatın Nizamnaməsinə əsasən, Konqres zamanı Konfederasiyanın gələcək iş proqramı və fəaliyyət siyasəti müzakirə olunur. Daha sonra isə qurumun rəhbər vəzifələrinə, yəni baş katib, prezident və muavinlər, növbəti dörd il üçün digər məsul şəxslər seçilir.

Rəhbərləri
----------

Hazırda BHİK-in baş katibi Şeron Baroudur.

Beynəlxalq əməkdaşlıq
---------------------

BHİK-in əsas məqsədi beynəlxalq əməkdaşlıq yolu ilə əməkçi insanların hüquqlarını qorumaq, onların həyat səviyyəsini və iş şəraitini yüksək səviyyəyə qaldırmaqdır. Bunun üçün də təşkilat fəaliyyətini qlobal, geniş və beynəlxalq fəaliyyət çərçivəsində aparır. Əsas prinsip olaraq isə konfederasiya cəmiyyətdə və iş yerlərində diskriminasiyanı aradan qaldırmaq və bərabərliyi təmin etməkdə görür.
BHİK Pan Avropa Regional Şurasının vasitəsilə Avropa Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası ilə əməkdaşlıq edir. Bununla yanaşı, konfederasiyanın dünyanın irimiqyaslı həmkarlar ittifaqları mərkəzləri, Həmkarlar İttifaqlarının Məsləhət Komitəsi, Beynəlxalq Əmək Təşkilatı ilə də sıx əlaqəsi var.

Mənbə
-----

* **Afaq HÜSEYNOVA**. *Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası* Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 5 fevral 2013-cü il.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* ituc-csi.org — Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının rəsmi saytı
**Sırxavənd oymağı**—Kolanı elinin qollarından biri.

Tarixi
------

Sırxavənd adını Surxay və vənd pəsvəndindən (şəkilçisindən) alıb. Kolanı elinin qollarından biridir. Qarabağ xanlığında Kolanı mahalında yaşam sürürdü.

İbrahim xanın dövründə oymağın başçısı Bayraməli bəy Sırxavənd idi. 1823-cü ildə obanın yüzbaşısı Mərdan bəy Sırxavənd olmuşdu.

Kirmanşahda yaşayan Səncabi elinin də Sırxavənd adlı tayfası var.

Ən yeni dövr
------------

Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı, yazıçı–jurnalist Vüqar Əsgərovun "Sinəmdə yurd dağı var" adlı kitabı Sırxavənddə doğulan "Azərbaycan Bayrağı" ordeni və "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmiş Məmmədov Bilal Əhliman oğlunun həyat və qəhrəmanlıqlarla dolu döyüş yollarından bəhs edir. Kitabda həmçinin Aran Qarabağla Dağ Qarabağın "sərhəddi" olan qədim Sırxavənd kəndinin düşmənə sinə gərən şəhid övladlarının qəhrəmanlıqlarından da söhbət açılır.

Həmçinin bax
------------

* Sırxavənd

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, Kolanı eli, Bakı: Mütərcim, 2015, 320 səh.

İstinadlar
----------

1. ↑  Vüqar Əsgərov, "Sinəmdə yurd dağı var" Bakı, "Araz" nəşriyyatı. 2012. (az.)
2. ↑  Sərxan Gündoğan. "Qarabağa qayıdan yol yaddaşdan keçir", Bütöv Azərbaycan qəzeti, №01(177), 9-15 yanvar 2013-cü il. (az.)
**Cənubi Afrika Həmkarlar İttifaqlarının Milli Şurası** (*ing.* National Council of Trade Unions) — Cənubi Afrikanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Baş qərargahı Yohannesburqda yerləşir.

Tarixi
------

Şura 1986-cı ildə Cənubi Afrika Həmkarlar İttifaqları Şurası və Azanian həmkarlar ittifaqlarının birləşməsi nəticəsində yaranmışdır.

Tərkibi
-------

Hazırda təşkilatın tabeçiliyində 17 həmkarlar ittifaqı təşkilatı fəaliyyət göstərir. Şura 397 min üzvü özündə cəmləşdirir. Onların sıralarında mədən, tikinti, təhsil, rabitə, yüngül sənaye və bir sıra digər sahələrin işçiləri var.

Fəaliyyəti
----------

Şura ölkədə əmək münasibətlərinin qurulmasında aparıcı rol oynayır.

İşçilərin maraqlarını qorumaq və iş yerlərində baş verən haqsızlıqla mübarizə aparmaq üçün Şura dəfələrlə irimiqyaslı nümayiş, tətil, yürüşlər keçirib.

Mənbə
-----

* **Afaq HÜSEYNOVA**. *Cənubi Afrika Həmkarlar İttifaqları*[*ölü keçid*]. "Ülfət" qəzeti, 5 oktyabr 2012-ci il.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* nactu.org.za — Cənubi Afrika Həmkarlar İttifaqlarının Milli Şurasının rəsmi saytı
**Belçika Liberal Həmkarlar İttifaqlarının Ümumi Konfederasiyası** (nid. **A**lgemene **C**entrale der **L**iberale **V**akbonden van **B**elgië / *fr.* **C**entrale **G**énérale des **S**yndicats **L**ibéraux de **B**elgique) və ya qısaca **ACLVB/CGSLB** — Belçikanın 3 mərkəzi həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Baş qərargahı Gent şəhərində yerləşir.

Tarixi
------

XX əsrin əvvəllərində yaradılmışdır.

Tərkibi
-------

230 000 üzvü var.

Fəaliyyəti
----------

Üzvlərinin əməkhaqqı və əmək şəraitinə aid danışıqlarda iştirak edir.

Ölkədə ofislər şəbəkəsi mövcuddur.

Daxili strukturu
----------------

* Ərzaq və bölüşdürülməsi;
* Nəqliyyat;
* Kimyəvi;
* Maliyyə xidmətləri;
* Ağac, inşaat və sənaye;
* Qaz və elektrik;
* Metallurgiya;
* Tekstil;
* Xidmətlər;
* Qeyri-ticarət.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  *Belçikada həmkarlar ittifaqları* Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 9 mart 2012-ci il.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* aclvb.be — Belçika Liberal Həmkarlar İttifaqlarının Ümumi Konfederasiyasının rəsmi saytı


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Belçika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Macarıstan Milli Həmkarlar İttifaqı Konfederasiyası** (mac. Magyar Szakszervezetek Országos Szövetsége) — Macarıstanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatı. Baş qərargahı Budapeştdə yerləşir.

Tarixi
------

1990-cı ilin martında yaranmışdır.

Tərkibi
-------

Konfederasiyanın 465.000 fəal və 250.000 pensiyaçı və tələbə üzvü var. Konfederasiya ətrafında bir neçə sahə həmkarlar ittifaqını birləşdirir.

Fəaliyyəti
----------

Əsas prinsipləri demokratiya, həmrəylik, bərabərlik, öz müqəddəratını təyin etmək, azlığın hüquqlarını qorumaq, müxtəlif fikirlərin ifadəsi, dürüst demokratik seçkilərin təmin olunmasıdır.

Konfederasiya siyasi təşkilatlardan asılı deyil. Müəyyən məqamlarda onların siyasətinə qarşı çıxır. Lakin nizamnaməsi onun siyasi qurumlarla əməkdaşlıq etməsinə də qadağa qoymur.

Beynəlxalq əlaqələri
--------------------

Konfederasiya Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının, Avropa Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının üzvüdür. Digər beynəlxalq təşkilatların işində fəal iştirak edir.

Mənbə
-----

* **İlahə ZEYNALLI**. *Macarıstan Həmkarlar İttifaqları*[*ölü keçid*]. "Ülfət" qəzeti, 20 aprel 2012-ci il.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* mszosz.hu — Macarıstan Milli Həmkarlar İttifaqı Konfederasiyasının rəsmi saytı
**Məhbubə xanım Kərim bəy qızı Mahmudbəyova** (11.6. 1902, Şuşa — 13.1.1976, Bakı) — tibb e. d. (1961), prof. (1963), əməkdar həkim (1960), professor, Kərim bəy Mehmandarovun qızı.

Həyatı
------

Məhbubə xanım Kərim bəy qızı 11 iyun 1902-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. Bakıda orta məktəbi bitirəndən sonra ATİ-yə (hazırkı ATU) qəbul olmuşdur. İnstitutu tamamlayandan sonra həkim işləmişdir. Ömrünü doğma təhsil ocağına bağlamışdır. 1933–70-ci illərdə Azərb. Dövlət Tibb İnstitutun mama-ginekologiya kafedrasın dosenti, sonra professoru, sonra isə müdirə işləmişdir. 1968–74-cü illərdə respublikanın mama-ginekoloqları elmi cəmiyyətinin sədri olmuşdu. Tədqiqatı, əsasən, qadın, ana və uşağın sağlamlığının qorunması probleminə həsr edilmişdi. "Ürək-damar sistemi xəstəlikləri zamanı hamiləlik və doğuş" monoqrafiyası (1973) böyük elmi-praktiki əhəmiyyətə malikdir. O, 13 yanvar 1976-cı ildə vəfat edib.

Məhbubə xanım Şamil Həbibbəy oğlu Mahmudbəyovla ailə qurmuşdu.

Mükafatları
-----------

Məhbubə xanım Mahmudbəyova 1960-cı ildə əməkdar həkim fəxri adını, "Səhiyyə əlaçısı" döç nişanını almışdı.

Mənbə
-----

* Ənvər Çingizoğlu, *"Mehmandarovlar"*, ATŞC-nin xəbərləri, Bakı, 2002.  (az.)

Həmçinin bax
------------

* Ədil bəy Mehmandarov (qardaşı)
* Rəşid bəy Mehmandarov (qardaşı)
Məzmunu
-------

Taleyinə el yükünü çəkmək qisməti düşən hər kəsin həyatı uşaqlıqdan qəribəliklərlə dolu olur. O, El üçün yaşadı. Xeyirxahlıq, səxavət və cəsarət simvoluna çevrildi. Əməlləri ona əbədilik, müdriklik və ağsaqqallıq bəxş etdi. O, görkəmli alim kimi keçmiş SSRİ-nin böyük elm xadimlərinin yaddaşında iz buraxdı, vətənini ləyaqətlə təmsil etdi. Haqsızlığa, ədalətsizliyə qarşı sərt, azadfikirliliyə görə uca, sadə xalqla sakit və şəffaf münasibəti onu El adamına çevirdi. Kənd təsərrüfatı elmləri doktoru, professor Əyyub İskəndərov haqqında çəkilmiş "El adamı. Əyyub İskəndərov" adlı sənədli televiziya filmi bu ali şəxsiyyətin hamıya nümunə ola biləcək fəaliyyətindən bəhs edir.

Film haqqında
-------------

Film Lənkəran, Lerik, Neftçala rayonlarında və Bakı, Gəncə, Moskva şəhərlərində lentə alınıb. Professor Əyyub İsgəndərovun əhatəli fəaliyyəti onu həm elm sahəsində, həm də cəmiyyətdə nüfuzlu şəxsiyyətə çevirib. Filmin demək olar ki, bütün epizodları əməli xeyirxahlıqla yoğrulmuş bir insanın böyüklüyü barədə sanki əfsanə danışır.

Filmin heyəti
-------------

### Filmin üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Eldar İsgəndərzadə
**Rejissor:** Vasif Məmmədzadə
**Operator:** Mahir Cahangirov
**Səs rejissoru:** Ceyhun Ağayev
**Səs operatoru:** Elxan Rüstəmov
**Filmi səsləndirdi:** Ədalət Məmmədov
**Redaktor:** Vüqar Tapdıqlı
**Filmin direktoru:** Valeh Həsənli

Filmdə çəkilənlər
-----------------

* Çimnaz İskəndərova — həyat yoldaşı
* Şeyxülislam Hacı Allahşükür Paşazadə — Bütün Qafqazın Şeyxi
* Vaqif Səmədoğlu — xalq şairi
* Ömər Eldarov — xalq rəssamı
* Lev Ernst — Rusiya Kənd Təsərrüfat Akademiyasının vitse-prezidenti
* Viktor Kabanov — Rusiya EA-nın müxbir üzvü
* Canəli Əkbərov — xalq artisti
* Eyyub Bəşirov — akademik
* Əfqan Əsgərov — yazıçı
* Ağakərim Əliyev — professor
* Xanoğlan Orucov — təsərrüfatçı
* Mirəhməd İskəndərov — qardaşı
* Elşad İskəndərov — oğlu

### Bədii səhnələrdə

* Vüqar İskəndərov
* Tariyel Əliyev
* Tahir Əliyev
* Əyyub İskəndərli — nəvəsi

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə (mənbə № 1)
* Filmi izlə (mənbə № 2)
**Qaraqulaq ağ Bim** — 1977-ci ildə istehsal olunmuş SSRİ filmi.

Məzmun
------

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi :** Stanislav Rostoski
**Rejissor :** Stanislav Rostoski
**Operator :** Vyaçeslav Şumski
**Rəssam :** Sergey Serebrennikov
**Bəstəkar :** Andrey Petrov
### Rollarda

Vyaçeslav Tixonov – İvan İvanoviç
Valentina Vladimirova – qonşu
Mixail Dadıko
İvan Rıjov – Pal Titıç
İrina Şevçuk – Daşa
Mixail Zimin – Semyon Petroviç
Gennadi Koçkojarov – Alyoşanın atası
Rimma Manukovskaya – Tolikin anası
Mariya Skvorsova – Stepanovna
Anatoli Baransev – Nikolay
Vitali Leonov
Lyubov Sokolova
Aleksey Çernov – Trofimıç
Dmitri Barkov – Aleksandr Petroviç
Raisa Ryazanova – Alyoşanın anası
Georgi Svetlani
Vladimir Sergienko – Klim
Vasili Vorobyov – Tolik
Anya Rıbnikova – Lüsya
Seryoja Şevlyakov – Alyoşa
İvan Jevaqo
Bronislava Zaxarova – tibb bacısı
Zoya Tolbuzina
Svetlana Xaritonova – Anna Pavlovna
Fyodr Yekateriniçyev
Aleksey Mironov
Fyodr Korçagin
Nikolay Poqodin
Qalina Komarova
Andrey Martınov
Vladimir Razumovski
Rodion Aleksandrov
Aleksandr Paşutin
Vitali Ponomaryov
Vyaçeslav Syupa
Boris Gitin
Yuri Qriqoryev
Manefa Sobolevskaya

Mənbə
-----

* Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası. IX cild. Bakı, 1986, səh. 291.  (az.)
Yanan adam festivalının simvolu
**Yanan adam festivalı** (*ing.* Burning Man) — ABŞ-nin Nevada çölünün Black Rock bölgəsində hər il avqust ayının son həftəsi ilə sentyabr ayının ilk həftəsi arasında keçirilən festival.

Tarixi
------

Festival ilk dəfə 1986-cı ildə Larri Harvey və dostları tərəfindən təşkil edilmişdir. Festivalda iştirak etmək üçün əvvəlcədən müraciət edərək qeydiyyata düşmək və bilet almaq lazımdır.

Xüsusilə, gecələr böyük əyləncələr və mərasimlər təşkil edilir. Yanan adam fiquru festivalın əsas simvoludur. Təşkilatçılar festivalın musiqi və sənət festivalı olduğunu deyirlər.

Hər il müxtəlif gündəmi olan festivalda 2011-ci ildə əsas gündəlik olaraq *"keçid mərasimləri"* mövzusu seçilmışdir. 2011-ci ildə festivala 50 mindən artıq insan qatılmışdır.

Mənbə
-----

* Yanan adam festivalı keçirilir. **qafqazinfo.az**[*ölü keçid*]  (az.)

|  |  |
| --- | --- |
| ABŞ bayrağı | *Amerika Birləşmiş Ştatları ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**"Ştern"** (*alm.* Stern‎) — Almaniyada nəşr olunan jurnal.

Tarixi
------

1948-ci ildə jurnalist Henri Nannen tərəfindən təsis olunmuşdur.

Fəaliyyəti
----------

Hər həftənin 4-cü günü satışa çıxarılır. 300 min abunəçisi olan 800 min tirajlı "Ştern" 3.70 avroya satılır.

Jurnalın 200 işçisi, 50 redaktoru var.

Jurnal Fransa, İspaniya və İstanbulda yayımlanır; eyni zamanda London, Roma, Paris, Moskva, Vaşinqton, Sinqapur və başqa ölkələrin paytaxtlarında müxbir postları fəaliyyətdədir.

Hitlerin gündəlikləri
---------------------

 *Əsas məqalə: Hitlerin gündəlikləri*
"Hitlerin gündəlikləri" adlı hadisə jurnalın tarixindəki ən maraqlı hadisələrdən biridir. XX əsrin 80-ci illərində Konrat Kulyamadlı şəxs jurnalın əməkdaşlarından birinə özündə nasional-sosialistlərin lideri Adolf Hitlerin gündəliklərinin olduğunu söyləmişdi. O, jurnalın əməkdaşını inandırmışdı ki, gündəlikləri Hitlerin təyyarəçisindən götürüb. Bunu İsveçrədə olan bir nəfər də təsdiqləmişdi. Jurnalist bu xəbəri redaksiyaya sevinclə çatdırandan sonra gündəliklər çap olunmağa başladı.

Bir müddət sonra isə mütəxəssis və oxucuların müdaxiləsi ilə aparılan araşdırma nəticəsində məlum olur ki, gündəliklər saxtadır. Hadisə alman jurnalistikasına böyük zərbə olur; o mənada ki, oxucuların inamını sarsıdır.

Bu hadisədən sonra "Ştern"in redaksiyasında ciddi dəyişikliklər və ixtisarlar olur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  "Ştern" jurnalında ən az əməkhaqqı 2 min avrodur. Arxivləşdirilib 2020-09-19 at the Wayback Machine bizimyol.info, 11.09.2013.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* stern.de — Ştern rəsmi saytı


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Jurnal ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Vanq Çu** — Cənub-Şərqi Asiyada, xüsusilə də Vyetnamda qeyri-ənənəvi inanclardan, təhlükəli hesab edilən dini cərəyanlardan biri.

Rəsmi ateist mövqeyi nümayiş etdirən Vyetnam hökuməti uzun müddət ölkədə xaçpərəstlərə zülm etmişdir. Bu irtica Vanq Çu sektası kimi yeni qəribə dini hərəkatların yaranmasına gətirib çıxarmışdır. Onun banisi və "məsihi" Çjun Çanq Ka (Tu Cenq Çen kimi də tanınır) deyirdi ki, o, möcüzələr göstərmək iqtidarındadır və hmonq-xristian (hmonqlar müasir Çin, Vyetnam, Laos və Taylandın dağlıq ərazilərindən olan etnik qrupdur) dövlətini yaratmaq uğrunda mübarizə aparırdı. Nəticədə, hökumət 2011-ci ildə hmonqları narkotik qaçaqmalçılığında, torpaqların mənimsənilməsində, ətraf mühitin korlanmasında və hökumət əleyhinə fəaliyyətdə ittiham edərək sektanı dağıtdı. Onun liderlərindən bəziləri edam olundu. Lakin sekta fəaliyyətini gizli şəkildə davam etdirməkdədir.

Mənbə
-----

* **Gülnar Seyidli**. *Asiyada təhlükəli 10 dini cərəyan*. "Cəmiyyət və Din" qəzeti. Avqust 2015, № 08 (289). səh. 13.  (az.)
**Quid pro quo** (*lat.* Quid pro quo — «heçnəyə görə heçnə») — adətən ingilis dilində "quid pro quo" mənasında işlənən frazeoloji vahid. İspan, italyan, portuqal və fransız dillərində latın mənşəli, səs baxımından çox oxşar, lakin fərqli məna daşıyan başqa bir frazeoloji vahid istifadə olunur — "Quiproquo".

Etimologiyası
-------------

Frazeoloji vahid XX əsrin 30-cu illərinin əvvəllərində söz əmələ gəlməsinin leksik-semantik metodundan istifadə edərək (latın dilində *quid pro quo* ifadəsini qui pro quo-ya transliterasiya etdikdən sonra) bir ifadəni sözə birləşdirərək yaranmışdır. Quiproquo mənşəcə beau monde, igrek, salto mortale və s. sözləri ilə oxşardır: fransızca *i grec* "və yunan", italyanca *salto mortale* "ölümcül salto", fransızca *beau monde* "gözəl dünya")

İstifadəsi
----------

Quid pro quo ifadəsi mətn məlumatlarının transkripsiya və ya yenidən yazılması kontekstində istifadə olunur. Teatr kontekstində istifadə olunan Quiproquo ilə qarışdırılmamalıdır. Quid pro quo xidmət və ya malların az və ya çox bərabər mübadiləsini göstərir.

Bu ifadə tez-tez müasir ingilis dilində«a favor for a favor» , «what for what» , «give and take», «tit for tat» , «this for that» , həmçinin «you scratch my back, and I’ll scratch yours kimi ifadələrlə birlikdə istifadə olunur. o" (bu onun üçündür), həmçinin "sən mənim kürəyimi qaşıram, mən də sənin belini qaşıram" (sən mənim kürəyimi qaşıram, mən də sənin belini qaşıram). İngilis dilində latın ifadəsi Quid pro quo adətən do ut des (lit. I give that you may give) deməkdir.

Quid pro quo həm də anqlo-sakson hüquq terminidir, yəni quid pro quo altında ekvivalent mülahizə. Ümumi hüquqda müavinət ekvivalent olmalıdır. ABŞ-da bəzi ştatların məhkəmələri, əgər müqavilə qeyri-bərabərdirsə, onu etibarsız elan edə bilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Андрианов С. Н. Берсон А. С. Никифоров А. С..* Англо-русский юридический словарь. М.: Рус. яз. 1993. 359. ISBN 5-200-02218-5.
2. ↑  Merriam-Webster, the Heritage Dictionary of the English Language (Fourth Edition), and the New Dictionary of Cultural Literacy (Third Edition) Arxivləşdirilib 2007-08-18 at the Wayback Machine all so define the Latin expression.
3. ↑  «Blunder made by using or putting one thing for another (now rare)» — *Concise Oxford Dictionary, 4th edition, 1950.*
4. ↑  One such example is "section 2-302 of the [[Uniform Commercial Code]]". 2012-07-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
**Müslüm Maqomayevin abidəsi** — Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhərində Müslüm Maqomayev parkında görkəmli Azərbaycan müğənnisi və bəstəkarı Müslüm Maqomayevin xatirəsinə ucaldılmış abidə

Müslüm Maqomayevin abidəsinin daxil olduğu memarlıq-heykəltaraşlıq ansamblı Moskvada, Voznesenski və Yeliseyev döngələrinin kəsişdiyi yerdəki bağın cənub-şərq hissəsində, böyük musiqiçinin yaşadığı evin yaxınlığında ucaldılmışdır. Royal formasında cilalanmış qranitdən hazırlanmış abidə meydançasında - royalın qabaq divarı üzərində Maqomayevin ifa etdiyi ən məşhur mahnılardan biri olan *"Sən mənim melodiyamsan"* mahnısının sözləri və notları həkk edilmişdir. Müğənninin tunc heykəli qranit pyedestalda ucalır. Müəllifləri heykəltaraş, Rusiyanın xalq rəssamı Aleksandr Rukavişnikov və Rusiyanın əməkdar memarı İqor Voskresenski olan abidənin hündürlüyü 4,5 metrdən artıqdır.

Açılışı
-------

"Krokus" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin prezidenti Araz Ağalarovun təsis etdiyi Müslüm Maqomayevin Mədəni-Musiqi İrsi Fondunun dəstəyilə hazırlanmış abidənin təntənəli açılış mərasimi 15 sentyabr 2011-ci ildə olmuşdur. Açılış mərasimində Rusiyanın və Azərbaycanın rəsmi şəxsləri, ziyalılar, ictimaiyyət nümayəndələri iştirak etmişdir.

Şəkilləri
---------

* Açılış mərasimiAçılış mərasimi
* Açılış mərasimiAçılış mərasimi

Mənbə
-----

* MOSKVADA MÜSLÜM MAQOMAYEVİN ABİDƏSİ. **mediaforum.az** Arxivləşdirilib 2012-11-12 at the Wayback Machine  (az.)

İstinadlar
----------

1. ↑  На открытие памятника Магомаеву пришли две тысячи москвичей. **metronews.ru** Arxivləşdirilib 2012-01-14 at the Wayback Machine  (rus.)

Həmçinin bax
------------

* Müslüm Maqomayev
* Müslüm Maqomayevin Mədəni-Musiqi İrsi Fondu
* Müslüm Maqomayev parkı (Moskva)
* Müslüm Maqomayev parkı (Kiyev)