**Kasbah** (*ərəb.* قصبة‎, *Qasba;* qala deməkdir) — Əlcəzairdə, Əlcəzair şəhəri və ətrafındakı ərazilərdə yerləşən qala divarları. 1992-ci ildəUNESCO Əlcəzair Kasbahını "türbə, köhnə məscidlər və Osmanlı üslublu sarayların qalıqları və ənənəvi qalıqları olan, cəmiyyətin dərin köklü bir hissi ilə əlaqəli şəhər quruluşu "kimi Ümumdünya irsi siyahısına daxil etdi.

Etimologiya
-----------

Ümumilikdə kasbah Şimali Afrikanın bir çox şəhər və qəsəbələrində qala divarı mənasını verir.

Tarix
-----

Əlcəzair Kasbahı köhnə qədim Roma koloniyası olan İkosium şəhərinin dağıntıları üzərində qurulmuşdur. Bura təpədə qurulan, dənizə doğru enən, yuxarı və aşağı şəhər olmaqla iki yerə bölünən orta-ölçülü bir şəhər idi.

Fransız işğalı başlayan kimi, 1839-cu ildə Fransa qubernatoru Dar Hassan Paça buraya köçür. 1860-cı ildə III Napoleon şəhəri ziyarət edir. Fransız işğalından əvvəl, kazbahda 13 Cümə məscidi, 109 məscid, 32 məqbərə və 12 zəviyyə, ümumilikdə 166 dini bina var idi. Lakin bu dini tikililərin əksəriyyəti işğal zamanı dağıdıldı. 1862-ci ildə yalnız 9 Cümə məscidi, 19 məscid, 15 məqbərə və 5 zəviyyə qalmışdı. Bir çox məscid hərbi kazarma və kilsələr kimi qeyri-islami məqsədli binalara çevrildi.

Kasbah Əlcəzairin müstəqillik uğrunda mübarizəsi (1954-1962) zamanı mərkəzi rol oynamışdır. Bura Milli Qurtuluş Cəbhəsinin (FLN) üsyan planlamasının mərkəzi idi və o dövrdə Əlcəzairdə Fransa vətəndaşlarına və hüquq-mühafizə orqanlarına qarşı hücumları planlaşdırmaq və icra etmək üçün onlara təhlükəsiz bir sığınacaq vermişdi. Onların səylərinə qarşı çıxmaq üçün fransızlar xüsusi olaraq Kasbaha diqqət etməli idilər.

Müasir dövrdə
-------------

2008-ci ilin avqustunda Reuters agentliyi Kasbahın baxımsız vəziyyətdə olduğunu və bəzi bölgələrin dağılması riski ilə üzləşdiyini bildirdi.

Ölkə çox əhalinin məskunlaşması, sakinlərin köçürülməsi üçün lazım olan səylər səbəbindən problemi həll etməkdə çətinlik çəkir. Təxmini hesablamalara görə burada yaşayan əhalinin sayı 40.000 ilə 70.000 nəfər arasındadır. Hökumətin Kasbahın vəziyyətini yaxşılaşdırmaq istəməsinin bir səbəbi buranın cinayətkarlar və terroristlər üçün potensial iqamətgah olmasıdır. 1950-ci illərin sonlarında və vətəndaş müharibəsi və Fransız müstəmləkə hakimiyyətinə qarşı mübarizə zamanı ərazi Milli Qurtuluş Ordusunun (Əlcəzair) sığınacağı oldu.

Qaleraya
--------

* Kasbahda müsəlman hamamıKasbahda müsəlman hamamı
* KüçəKüçə
* Kasbahın daxili memarlığıKasbahın daxili memarlığı
* Kasbahın balıqçılıq limanıKasbahın balıqçılıq limanı

İstinadlar
----------

1. ↑  UNESCO, *Decision Text* Arxivləşdirilib 2022-09-01 at the Wayback Machine, World Heritage Centre, retrieved 21 July 2017
2. ↑  *Arabic Name Translator* Arxivləşdirilib 2014-08-14 at the Wayback Machine. "The Casbah (Arabic: قصبة, qaṣba, meaning citadel (fortress)) is specifically the citadel of Algiers in Algeria and the traditional quarter clustered around it. More generally, a kasbah is the walled citadel of many North African cities and towns."
3. ↑  "Interior of Governors Palace, Algiers, Algeria". World Digital Library. 1899. 2018-01-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-09-25.
4. ↑  دويرات القصبة تحتضّر ومساجدها العتيقة مهدّدة بالاندثار.. فهل من مغيث؟ Arxivləşdirilib 2020-03-30 at the Wayback Machine. *El Mihwar*. Retrieved January 9, 2018.
5. ↑  *William Maclean.* "REUTERS, William Maclean, Aug 31, 2008". Reuters.com. 2008-09-01. 2021-06-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-06-19.
6. ↑  "Algeria Channel". Algeria.com. 2021-06-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-06-19.

Ədəbiyyat
---------

* *Smith, Craig S.* "The Crumbling of the Casbah". The New York Times. 2006-07-23. İstifadə tarixi: 2008-02-08.
* *Hammer, Joshua.* "Save the Casbah". Smithsonian. iyul 2007. 2012-09-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-29.

| ⛭Əlcəzairdə yerləşən UNESCO-nun ümumdünya irsi obyektləri |
| --- |
|  | Əlcəzair Kasbahı  • Qalatu Bəni Həmmad  • Cəmilə şəhəri  • Mzab  • Tassilin Accer  • Timqad  • Tipaza |  |
| **Commons page Vikianbar kateqoriyası** •
**Category Kateqoriya** |