recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Zərf (dəqiqləşdirmə).

**Zərf** — Hər hansı bir materialın içinə yerləşdirildiyi qorumaq, gizlətmək və ya estetik görünüş məqsədli, kağız və ya plastik maddədən hazırlanan qablaşdırma vasitəsi.

Dəftərxana ləvazimatı olaraq, daha çox məktubların içinə yerləşdirilərək qorunduğu və gizləndiyi kağız parçası olan zərflər eyni zamanda pul, kart və hər cür çap sənədi daşıya bilən vəsaitlərdir.

Pəncərəli zərflər
-----------------

Pəncərəli zərflər, ön tərəflərində kəsmə dəlik olan zərflərdir ki, daxilindəki kağızın göründüyünə imkan verir.

Təhlükəsizlikli zərflər
-----------------------

Təhlükəsizlikli zərflər- daxillərində çap olmuş naxışlı bir boyaya malikdirlər ki məzmununu görməyini çətin edirlər. Müxtəlif nümunələridə mövcuddur.

İstinadlar
----------

1. ↑  See Security Patterns Arxivləşdirilib 2022-05-18 at the Wayback Machine by Joseph King for a selection of security patterns from around the world

Vikianbarda Zərf ilə əlaqəli mediafayllar var.

| ⛭Dəftərxana ləvazimatları |
| --- |
| Qələm  • Diyircəkli qələm  • Karandaş  • Doldurma qələm  • Pozan  • Lövhə  • Dəftər  • Mürəkkəbqabı  • Marker  • Karandaşyonan  • Mürəkkəb  • Stepler  • Su nişanı  • Zərf  • Kağız  • Rəngli karandaş  • Təbrik kartı  • Xətkeş  • Dəftərxana sancağı  • Karbon kağızı  • Qələmqabı |  |
**"Bakubus" MMC** — 03 aprel 2014 tarixində yaranmış Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin tabeliyində özünümaliyyələşdirmə prinsipi əsasında fəaliyyət göstərən, payları dövlətə məxsus Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti (MMC). Nazirlər kabinetinin qərarı ilə nizamnamə kapitalının formalaşdırılması, ilkin mərhələdə fəaliyyətinin təşkili və Cəmiyyət tərəfindən sərnişin daşınması üzrə avtobusların alınması məqsədilə həmin Cəmiyyətə Azərbaycan Respublikasının 2014-cü ilin dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Ehtiyat Fondundan 30 milyon manat məbləğində vəsait ayrılıb.

Hal-hazırda Bakının Suraxanı rayonu, Zığ şossesində yerləşən şirkətin avtoparkında 303 ədəd iritutumlu Iveco Urbanway və Iveco Crealis model avtobuslar var. 2015-ci il dekabrın üçü tarixinə şəhər daxilində 8 marşrut xətti mövcüddur, xətlərin sayı 14 çatdırılmaq məsədi var. Bir avtobus xətti hava limanından Koroğlu və 28 may metro stansiyalarına qədər günün 24 saatı fəaliyyət göstərir.

2018-ci il məlumatına görə, Bakıda yalnız "Bakubus"a məxsus avtobuslar sıxılmış maye qaz yanacağı ilə işləyir.

* BakuBus avtobusu Şərifzadə küçəsindəBakuBus avtobusu Şərifzadə küçəsində
* BakuBus Iveco Urbanway BakuBus Iveco Urbanway
*

Həmçinin bax
------------

* Bakı Nəqliyyat Agentliyi

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-12-02.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-03-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-12-02.
3. ↑  "DİQQƏT! Bu avtobuslar xətdən yığışdırılacaq". 2018-11-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-09-01.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi sayt
* Facebook səhifəsi
* Bakubusdan fotoreportaj
**"Yerin mərkəzinə səyahət"** (*ing.* Journey to the center of the Earth — Erik Breviqin rejissorluğu ilə çəkilmiş fantastik film.

Jül Vernin eyniadlı romanının 3D film adaptasiyasıdır.

Məzmun
------

Eksentrik nəzəriyyələrinə görə həmkarları tərəfindən məsxərəyə qoyulan çılğın professor Trevor Anderson ( Brendan Freyzer) qardaşı oğlu Şon ilə birlikdə İslandiyaya səyahət edir. Andersonun qardaşı həmin hissələrdə itkin düşüb. Lakin o, çoxlu sayda qeydlərlə təchiz olunmuş "Yerin mərkəzinə səyahət "kitabını özündən sonra qoyub. Bu qeydlər arasında məşhur professorun adını tapırlar, lakin İslandiyaya gələndə onun çoxdan vəfat etdiyini aşkar edirlər. Ancaq atasının nailiyyətlərinə şübhə ilə yanaşan qızı Hanna sağdır, lakin mehribanlıqla Trevor və Şonu saatda 5 min İsveç kronu qarşılığında sönmüş vulkana aparmağa razılaşır. Göy gurultusu səbəbindən gizləndikləri mağaranın girişi ildırım çaxmasından sonra bağlanır və qəhrəmanlar başqa yol axtarmalı olurlar. Mağarada tərk edilmiş mədənlərə, daha sonra almaz yataqlarına bir yol tapırlar. Onlar yumşaq bir yerə - muskovitə çatırlar və yerin altına düşürlər. Dərinliklərdə səyahətçilərin önündə təhlükəli və qəribə canlıların məskunlaşdığı heyrətamiz yeraltı dünya ("dünya içində dünya") açılır. İtkin düşən Maksın (Şonun atası) "evini" və gündəliyini bir ağacda tapdıqdan sonra öyrənirlər ki, bir neçə saatdan sonra temperatur "200 dərəcəyə" (Farenheytlə) yüksələcək və onlar yanıb kül olacaqlar. Səyahətçilər yuxarıya qaçmağa qərar verirlər.

Birinci çətinlik Yerin mərkəzindəki dünyanın temperatur rejimidir. Filmin qəhrəmanları yırtıcı balıqlar və mauizavrlarla dolu nəhəng dənizdə üzməli və ya 50 dərəcə selsi temperaturu ilə havaya məruz qalmalı olacaqlar. İlkin mənbəyə əsaslanaraq, onlar sal qurur və onları səthə çıxaracaq "qeyzer quyusuna" çatmaq üçün yelkən açır. Yolda dostlar giqanotozavrla döyüşmək və maqnit körpüsündən keçmək kimi bir çox təhlükəli sərgüzəştlərə rast gəlirlər, lakin sonda İtaliyadakı Vezuvi vasitəsilə geyzer tərəfindən səthə atılırlar.

Yeraltından Şon özü ilə bir ovuc brilyant və dünyamızda nəsli kəsilmiş, səyahət zamanı ona kömək edən lüminessent quşu aparır.

Rollarda
--------

* Brendan Freyzer - *Trevor Anderson*
* Coş Hatçerson - *Şon Anderson*
* Anita Briem - *Hanna*
* Set Meyers - *Alan*

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  .
2. 1 2 3  .
3. ↑  .
4. 1 2  .
5. ↑  Freebase Data Dumps. Google.
6. ↑  IMDb (ing.). 1990.
7. ↑  Box Office Mojo (ing.). 1999.
**Baxşeyiş Hətəmli** —Baxşeyiş Abbasoğlu (Hətəmli) 1963-cü il fevral ayının 15-də Ağdam rayonunun Əliağalı кəndində doğulub. 1970-80-ci illərdə Ağdam rayonunun Əliağalı kənd orta məktəbində oxumuşdur. 1981-82-ci illərdə, 1984-1987-ci illərdə Ağdam rayonunun M.F. Axundov adına sovxozunda fəhlə işləmiş, 1982-1984-cü illərdə keçmiş sovet ordusu sıralarında xidmət etmişdir. 1981-90-cı illərdə istehsalatdan ayrılmadan Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakultəsində oxumuş, jurnalist ixtisası almışdır. 1987-ci ilin sentyabr ayından isə "Ağdam" qəzetində müxbir kimi fəaliyyətə başlamışdır. O, 1991-ci ilin noyabr ayının 1-dən 1996-cı ilin yanvar ayının 23-dək Azərbaycan Milli Ordusunun 836 və 708 saylı hərbi hissələrinin tərkibində bölmə, taqım, bölük komandiri, qərargah rəisi, əlahiddə kəşfiyyat bölük komandiri və kəşfiyyat rəisi vəzifələrində xidmət etmişdir.

O, Qarabağ müharibəsinin iştiraкçısıdır. İкinci qrup Qarabağ  müharibəsi əlilidir. Baş leytenantdır. Azərbaycan Respubliкasının torpaqlarının erməni təcavüzündən müdafiə edilməsində göstərdiyi xüsusi xidmətlərə, şəxsi igidliк və şücaətlərə görə Azərbaycan Respubliкası Prezidentinin 15 yanvar 1995-ci il tarixli fərmanı ilə «Azərbaycan Bayrağı» ordeni ilə,Azərbaycan Respubliкası Müdafiə Naziri tərəfindən "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi (1918-2018)" yubiley medalı ilə, gənclərimizə mərdliк, vətənpərvərliк və qəhrəmanlıq duyğularının aşılanmasında göstərdiyi xidmətlərinə görə Qarabağ Müharibəsi Əlilləri, Veteranları və Şəhid Ailələri Ictimai Birliyi  tərəfindən «Fədai», «Vətən naminə» və «Vətənpərvərliк işində xidmətlərinə görə» medalları ilə təltif olunmuş, iki dəfə 708 saylı hərbi hissənin döş nişanını almışdır.

Baxşeyiş Abbasoğlu 1997-ci ilin aprel ayının 16-dan Azərbaycan Qarabağ Müharibəsi Əlilləri, Veteranları və Şəhid Ailələri Ictimai Birliyi  Ağdam Rayon Filialının sədridir. 

Baxşeyiş Abbasoğlu 1998-ci ilin noyabr ayından «Ağdam» və 2004-cü ilin yanvar ayından həm də «Qeyrət qalası» qəzetinin redaкtorudur. «Кolanı-şəhidlər yurdu», «Seyidlidə bitən qeyrət», «Ömrün şöhrət tacı», «Qisas bu dünyadadı…», «Ağdam ağrıları», «Ölərкən dünyaya gələn oğullar», «Qəhrəmanlıq zirvəsinin fatehi», «Ölüm son deyil…və yaxud əbədiyyət nəğməsi», «Muğam» çeşməsi», "Əbədi həsrət", "Vətən haqqı-Ana haqqı" adlı кitabların, «Ağdam-80», «Ağdam-tariximizin sirdaşı, hünər qəhrəmanlıq yaddaşı…» adlı topluların müəllifidir. 

«Qızıl qələm» və «Vətən» media müкafatları laureatıdır.

Azərbaycan Respubliкası Prezidentinin 21 iyul 2010-cu il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan jurnalistiкasının inкişafındaкı xidmətlərinə görə «Əməкdar jurnalist» fəxri adına layiq görülüb. 

Ailəlidir. 3 qız və 1 oğul atasıdır. 4 nəvəsi var.

Kitabları
---------

* "Kolanı-şəhidlər yurdu"
* "Seyidlidə bitən qeyrət"
* "Ömrün şöhrət tacı"
* "Qisas bu dünyadadı…"
* "Ağdam ağrıları"
* "Ölərkən dünyaya gələn oğullar"
* «Qəhrəmanlıq zirvəsinin fatehi»,
* «Ölüm son deyil…və yaxud əbədiyyət nəğməsi»
* «Muğam» çeşməsi»
* "Əbədi həsrət"
* "Vətən haqqı-Ana haqqı"

Mənbə
-----

* 
* 
* Arxivləşdirilib 2014-08-13 at the Wayback Machine

Həmçinin bax
------------

* "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edilənlərin siyahısı
**Ərşad Əzimzadə** — Yazıçı-jurnalist, təbii üsullarla müalicə üzrə mütəxəssis, "Ana Təbiət" Natural Gigiyena mərkəzinin rəhbəri.

Həyatı
------

Ərşad Mütəllim oğlu Əzimzadə 1935-ci ildə (1934) Zəngilan rayonunun Seyidlər kəndində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib. Uzun illər *"Azərbaycan gəncləri"*, *"Molodyoj Azerbaydjana"*, *"Bakinski raboçi"* və *"Azərbaycan"* qəzetlərinin müxbiri vəzifəsində çalışıb. Düz 30 il (1965–1995) 8 ağır xəstəlikdən (Artrit, Şəkərli diabet, mədə, ürək-damar, böyrək problemləri və s.) əzab çəkib, 40 yaşında (1976) iş qabiliyyətini tamam itirərək, 1-ci qrup əlil kimi pensiyaya çıxıb. 60 yaşına çatdıqdan sonra Ümümdünya Natural Gigiyena hərəkatı karifeylərinin (Herbert Şelton, Katsudzo Nişi, Pol Breqq, Norman Uoker, Laynus Polinq, Abram Zalmanov, Uilyam Beyts və s.) əsərlərini oxuyaraq, qısa müddətdə özünü təbii üsullarla müalicə edib, sağlamlığını qaytarıb və məşhur "Möcüzəsiz möcüzə" kitabını yazıb.

Yaradıcılığı
------------

Bir neçə bədii və elmi-publisistik əsərin müəllifidir. Hazırda sağlamlıq problemləri ilə bağlı yeni əsərlər üzərində çalışır. Görkəmli maarifpərvər alim və ictimai xadim Həsən bəy Zərdabinin maarifləndirmə işini davam etdirən Ə. Əzimzadə əhalinin səhiyyə mədəniyyətini, xüsusilə də qida mədəniyyətini yüksəltmək üçün var gücü ilə çalışır, respublikada Sağlam Həyat Tərzi haqqında Qanun qəbul olunması uğrunda mübarizə aparır.

Kitabları
---------

1. **Arandan gələn adam.** Povest. Bakı: Gənclik, 1991. 232 s.
2. **Möcüzəsiz möcüzə.** Elmi-publisistik əsər. Heç vaxt xəstələnməmək, xəstələndikdə isə dava-dərmansız sağalmaq mümkündürmü? Dünyanın bütün naturopat alimlərinin cavabı birmənalıdır: bəli, mümkündür! Bakı: 1996. II nəşr: Bakı, İnci, 2009. 272 s. III nəşr: Bakı, Şərq-Qərb, 2017. 360, [1] s. V nəşr: Bakı, İZƏ, 2020. 312 s.
3. **Rədd olsun eynəklər!** .Göz nurunu özün qaytara bilərsən. Elmi-publisistik əsər. Naxçıvan: Əcəmi, 2011.
4. **Dərd əlindən havalandım.** Poetik düşüncələr. Bakı: Elm və təhsil, 2019. 242, [2] s
5. **Tanrıya sualım var.** Poetik düşüncələr. Bakı: Elm və təhsil, 2019. 223, [1] s.
6. **Bizi yaşadan da qidadır, öldürən də.** Elmi-publisistik əsər. Bakı: İZƏ, 2021. 400 s.

Xarici keçidlər
---------------

1. Xərçəngi müalicə edən möcüzəvi kitab - Ərşad Əzimzadənin kitab təqdimatı - *youtube.com*
2. Ərşad Əzimzadə: dərman zəhər, dərmanla müalicə cinayətdir - *youtube.com*

İstinadlar
----------



1. ↑  "Ərşad Əzimzadə - **Möcüzəsiz möcüzə.** Elmi-publisistik əsər. V nəşr: Bakı, İZƏ, 2020".  (#cite\_web\_url)
2. ↑  "Ərşad Əzimzadə - *anl.az*".
**Norman Endjell** — beynəlxalq sülhün bərqərar olması üçün əhəmiyyətli səy göstərmiş, Böyük İlluziya kitabının müəllifi və ingilis iqtisadçı. 1933-cü ildə Nobel sülh mükafatına layiq görülmüşdür.

Həyatı
------

1903-cü ildə "üç bayraq altında Vətənpərvərlik:siyasətdə rasionalizmin müdafiəsi" kitabını dərc etdi. 1909-cu ildə onun "Avropa illüziya
sı" (müharibənin iqtisadi səbəbləri haqqında) kitabı dərc edilmişdir. Növbəti kitab olan "Böyük illüziya
" daha məşhur oldu və 25 dildə tərcümə edilmişdi. Burda Endjell müharibə nəticəsində iqtisadi çiçəklənmə haqqında mifi ifşa edirdi. 1914-cü ildə Birinci dünya müharibəsi zamanı o Ramsey Makdonald və Ç.Trevelayanla Britaniya hökumətinin xarici siyasətinə ictimai nəzarət üçün demokratik nəzarət İttifaqını təşkil etdi. 1920-ci ildə Liberal partiyadan Leyboristlər Partiyasına keçdi. Mərkəzi Avropa uşaqlarına yardım məqsədilə "Aclığa qarşı" hərəkatın əsasını qoydu. Nasist Almasniyasının fəal əleyhdarı idi, Nevill Çemberlenin Hitlerlə barışıq sazişinə qarşı çıxırdı. 1940-cı ildə hitlerizmə qarşı müharibə etmək çağırışı ilə ABŞ-yə çıxıb getdi, vətənə 1951-ci ildə qayıtdı.

Həmçinin bax
------------

* Nobel sülh mükafatı
* Nobel Sülh mükafatı laureatlarının siyahısı
* Nobel sülh mükafatı konserti

Xarici keçidlər
---------------

* Hansard 1803–2005: contributions in Parliament by Norman Angell
* OMD 5620: Nobel Peace Prize Gold Medal 1933, iwm.org.uk
* "Sir Norman Angell: The Nobel Peace Prize 1933: Biography", nobelprize.org; accessed 20 October 2007
* "Archival material relating to Norman Angell". UK National Archives.
* Sir Norman Angell Papers, Archives and Special Collections, Ball State University Libraries (PDF)
* Works by Norman Angell at Project Gutenberg
* Works by or about Norman Angell at Internet Archive
* Works by Norman Angell at LibriVox (public domain audiobooks)
* Norman Angell, On Human Nature (1913)
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sir-Norman-Angell". britannica.com.
**Asif Məlikov** (13 aprel 1971, İsmayıllı) — Azərbaycanı təmsil edən ağır atlet.

Həyatı
------

Asif Məlikov 1971-ci il aprelin 13-də İsmayıllı şəhərində anadan olub. 1986-cı ildən idmanla məşğul olur. Şəxsi məşqçisi Nusrət Abdullayev idi.

Karyerası
---------

Asif Məlikov Azərbaycanı 1996-cı ildə Birləşmiş Ştatların Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib. Asif Məlikov birdən qaldırma mərhələsində birinci cəhdində 125.0 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gələ bilmədi. Onun növbəti cəhdi də uğursuz alındı. Sonuncu cəhdində mütləq ştanqı qaldırmalı olan Asif Məlikov bu səfər də onun öhdəsindən gələ bilmədi. Bununla da Asif Məlikov birdən qaldırma mərhələsində nəticə göstərə bilmədiyi üçün Atlanta Olimpiadasında mübarizəsini başa vurdu.

Asif Məlikov 1997-ci ildə Tailandda baş tutan Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib oldu.

2004-cü ilin aprelində isə Asif Məlikov Kiyev şəhərində baş tutan Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vurdu.

Daha sonra Asif Məlikov Azərbaycanı 2004-cü ildə Yunanıstann Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib. Birdən qaldırma mərhələsində Asif Məlikov birinci cəhdində 150.0 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gələ bilməsə də, növbəti cəhdində ştanqı qaldırmağı bacardı. Üçüncü cəhdində 120.0 kiloqramlıq ştanqı sifariş versə də Asif Məlikov bunun öhdəsindən gələ bilmədi və birdən qaldırma turnirini başa vurdu (nəticəsi 115.0). Təkanla qaldırma mərhələsində Asif Məlikov birinci cəhdində 145.0 kiloqramlıq, növbəti cəhdində isə 150.0 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gəldi. Sonuncu cəhsində 155.0 kiloqramlıq ştanqı sifariş versə də Asif Məlikov bunun öhdəsindən gələ bilmədi və mərhələni başa vurdu (nəticəsi 150.0). Ümumi nəticədə isə Asif Məlikov 265.0-lıq (115.0+150.0) nəticə ilə olimpiadanı 16 atlet sırasında 12-ci pillədə başa vurdu.

Asif Məlikov idmanla vidalaşandan sonra Daxili İşlər Nazirliyində çalışmağa başladı.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Olympedia.org.* "Asif MƏLİKOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
2. 1 2 3 4 5  *Olympedia.org.* "1996 Summer Olympics / Weightlifting / Bantamweight (59 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
3. 1 2 3 4 5  *Olympedia.org.* "2004 Summer Olympics / Weightlifting / Featherweight (62 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-05-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
**İlham Kərimov** (2 iyul 1976) — Azərbaycanı təmsil edən boksçu.

Karyerası
---------

İlham Kərimov 1996-cı ildə Vayle şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. İlham Kərimov turnirin 1/8 final mərhələsində Estoniya nümayəndəsi Valeri Semisura qalib gəlsə də, 1/4 final mərhələsində Fransa nümayəndəsi Jean-Luis Mandengeya 4:10 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu.

Həmin ilin avqustunda isə İlham Kərimov Azərbaycanı Atlanta şəhərində (ABŞ) baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil elədi. İlham Kərimov 1/16 final mərhələsi çərçivəsində baş tutan birinci görüşdə İsveç nümayəndəsi İsmael Kone ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə rəqibinə 2:22 hesabı ilə məğlub olan İlham Kərimov turnirdə mübarizəsini dayandırdı və Atlanta Olimpiadasını 17-ci pillədə başa vurdu.

Nəticələri
----------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Sıra** | **İl** | **Yarış** | **Ev sahibi** | **Nəticə** |
| 1 | 1996 | Avropa Çempionatı | Danimarka Danimarka | 5. |
| 2 | Olimpiya Oyunları | ABŞ ABŞ | PAT |

İstinadlar
----------

1. ↑  *Olympedia.org.* "İlham KƏRİMOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
2. 1 2  *Amateur-boxing.strefa.pl idman portalı.* "1996 European Championships — **Results**". www.amateur-boxing.strefa.pl ( (ing.)). 22.08.2022. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
3. 1 2 3  *Olympedia.org.* "1996 Summer Olympics // Boxing // Men's // Light-Heavyweight // Results". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Olympedia |
Müasir şəhər lümpeninin tipik nümayəndəsi: alkoqolik - dilənçi, ən çox - bomj
**Lümpen** (*alm.* Lumpen‎ - "*cır-cındır* ", **lümpen-proletariat** və ya **lümpenləşmiş proletariat**, *alm.* Lumpenproletariat‎) — cəmiyyətdən qovulmuş və ya təcrid olunmuş əhali qruplarına, əhalinin iqtisadi cəhətdən sinifsizləşmiş təbəqələrinə (avaralar, dilənçilər, cinayətkar elementlər və digər asosial şəxslər) aid edilən və Karl Marks tərəfindən irəli sürülmüş termin. Tipik bir halda, lümpen heç bir əmlakı və peşəsi olmayan, qeyri-adi işlərdə yaşayan və ya dövlət sosial müavinətlərindən müxtəlif formalarda istifadə edən şəxsdir

Lümpenlər sosial kökləri olmayan, əxlaq kodeksi olmayan, güclülərə, yəni hazırda real gücə sahib olanlara ehtiyatsızcasına itaət etməyə hazır olan insanlardır.

Sovet və postsovet sosiologiyasında *sinifsizləşmiş elementlər* cəmiyyətin heç bir mövcud sosial sinfə aid olmayan üzvləridir. Bunlara xroniki işsizlər və həbsxana məhbusları, ruhi xəstələr, dilənçilər, avaralar və müxtəlif səbəblərdən ictimai əmək bölgüsündə şəxsən iştirak etməyən əhalinin digər oxşar qruplarının nümayəndələri daxildir. Vurğulamaq lazımdır ki, "mənəvi cəhətdən şübhə doğuran" peşələrlə məşğul olmaq: fahişəlik, mütəşəkkil cinayət qruplarında iştirak etmək, sifarişli oğurluq və ya qətllər həyata keçirmək, insan və ya narkotik alveri və s. də bura daxildir. Müəyyən bir fərdin sosial davranışının mənəvi qiymətləndirilməsi ikinci dərəcəli, istehsal vasitələrinə münasibət və ictimai əmək bölgüsündə iştirak isə lümpenə üzvlüyün müəyyən edilməsində birinci dərəcəlidir.


1. ↑  Глава 7. Психология больших групп в политике. Большие социальные группы. Особенности психологии маргинальных групп и люмпенизированных слоёв. // Ольшанский Д. В.. Основы политической психологии: Учебное пособие для вузов / Д. В. Ольшанский. — Екатеринбург: Деловая книга, 2001. — 496 с.
2. ↑  Теория государства и права. Учебник для юридических вузов и факультетов. Под ред. В. М. Карельского и В. Д. Перевалова. — М.: Издательская группа ИНФРА-М-Норма, 1997. — 570 с.
3. ↑
**Ümmü Gülsüm binti Əli** (*ərəb.* **أمّ كلثوم بنت علي**‎; 627, Mədinə) — Məhəmməd peyğəmbərin nəvəsi, Əli və Fatimənin qızı. Sünni və bəzi şiə mənbələrinə görə o, Ömər ibn Xəttabın həyat yoldaşıdır.

Həyat
-----

627-ci ildə anadan olub. Əlinin Ümmü Gülsüm adlı iki qızının böyüyüdür. Onun Ömərlə evliliyi sünni mənbələrində qeyd edilsə də, şiə mənbələri arasında mübahisəlidir. Şiə mənbələrində bu barədə müxtəlif ixtilaflar vardır. 

Sünni mənbələrinə görə, Ömər Məhəmmədlə qohumluğunu gücləndirmək üçün Ümmü Gülsümlə evlənmək istədiyini Əliyə bəyan edir. Əli isə qızının həddi-büluğa çatmadığı və qardaşı Cəfər ibn Əbu Talibin oğlu ilə evləndirmək istədiyi üçün bu tələbə etiraz edir. Lakin Ömərin təkidi ilə Əli razı olur. 638-ci ilin son aylarında Ümmü Gülsüm Ömərlə evlənir. Onların bu evlilikdən Zeyd və Ruqiyyə adlı iki övladı dünyaya gəlir. Oğlu Zeyd anası ilə eyni gündə vəfat etmiş, qızı Ruqiyyə isə İbrahim bin Nuaym ən-Nəhhamla evlənmişdir.

Xəlifənin zövcəsi kimi Bizans kraliçasına hədiyyələr göndərmişdir. Ömərin vəfatından sonra əmisi Cəfər ibn Əbu Talibin oğulları ilə evlənir. İkinci evliliyini Avn ilə, onun ölümündən sonra digər qardaşı Məhəmmədlə, onun ölümündən sonra isə Abdullahla evlənmişdir. Cənazə namazını ögey oğlu Abdullah ibn Ömər ibn Xəttab qıldırmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1171177941 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
2. ↑  Mus‘ab b. Abdullah ez-Zübeyrî, Nesebü Kureyş (nşr. E. Lévi-Provençal), Kahire 1982, s. 349
3. ↑  Huriye Martı, TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt: 42, sayfa: 323–324

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | GND: 1171177941 · VIAF: 3909154260343624480004 · WorldCat VIAF: 3909154260343624480004 |
Naxçıvan şəhər poliklinikasının açılışı
**Naxçıvan Şəhər Poliklinikası, akademik Z. Ə. Əliyeva adına** — tibb müəssisəsi.

Haqqında
--------

1922-ci ildə Naxçıvan şəhər xəstəxanası nəzdində ambulatoriya kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1936-cı ildən həmin xəstəxana yanında poliklinikaya çevrilmişdir. 1985-ci ildən A. Cəlilov küçəsində tikilmiş yeni ixtisaslaşdırılmış binada yerləşir. Poliklinikada cərrahiyə, rentgen şöbələri, I-II terapiya şöbəsi və kabinələri, stomatologiya, oftalmologiya, lor, nevrologiya, fizioterapiya, laboratoriya kabinələri, profilaktika-müayinə və yeniyetmələr kabinələri fəaliyyət göstərir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev 1999-cu ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasını 75 illik yubileyi ilə əlaqədar Naxçıvanda olarkən poliklinikaya gəlmiş, onun işi ilə tanış olmuşdur. 1999-cu ildın akademik Zərifə Əliyevanın adınadır. Burada onun həyat və fəaliyyətini əks etdirən muzey yaradılmışdır.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi

İstinadlar
----------

1. 1 2  **Naxçıvan şəhər poliklinikası**// Naxçıvan Ensiklopediyası / V.Y. Talıbov. — Təkminləşdirilmiş və yenidən işlənmiş ikinci nəşr. — Naxçıvan, 2005. — 2 cilddə. — II cild. — Səhifələrin sayı: 380. — Səh.: 166. — ISBN 5-8066-1468-9.

Xarici keçidlər
---------------

* İlham Əliyev Zərifə xanım Əliyeva adına Naxçıvan şəhər poliklinikasının açılışında iştirak etmişdir
**Soltan Migitinov** (17 sentyabr 1988) — Azərbaycanı təmsil edən boksçu.

Karyerası
---------

Soltan Migitinov WSB nəticələrinə əsasən olimpiya lisenziyasına sahib oldu və 2012-ci ilin avqustunda Azərbaycanı London şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil elədi. 75 Kq. turnirində çıxış edən Soltan Migitinov iyulun 28-də olimpiadanın təsnifat mərhələsində Misir nümayədəsi Məhəmməd Hilal ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Soltan Migitinov rəqibi üzərində 20:12 hesabı ilə qələbə qazandı və olimpiadanın 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi son Dünya Çempionatının bürünc medalçısı Braziliya nümayədəsi Esiva Falcao oldu. Avqustun 2-də baş tutan həmin görüşdə Soltan Migitinov rəqibinə 11:24 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

2013-cü ildə isə Soltan Migitinov Qazaxıstanın Almatı şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında mübarizə apardı. Soltan Migitinov turnirin 1/16 final mərhələsində Yamayka nümayəndəsi Conatan Hanson üzərində qələbə qazansa da, növbəti mərhələdə Qazaxıstan nümayəndəsi Canibəy Alimxanuluya məğlub oldu və Dünya Çempionatında mübarizəsini başa vurdu.

Nəticələri
----------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Sıra** | **İl** | **Yarış** | **Ev sahibi** | **Nəticə** |
| Azərbaycan **Azərbaycan** |
| 1 | 2012 | Olimpiya Oyunları | Böyük Britaniya Birləşmiş Krallıq | PAT |
| 2 | 2013 | Dünya Çempionatı | Qazaxıstan Qazaxıstan | PAT |

İstinadlar
----------

1. ↑  *Olympedia.org.* "Soltan MİGİTİNOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-06-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
2. 1 2 3 4 5  *Olympedia.org.* "2012 Summer Olympics / Boxing / Middleweight (75 Kilograms) / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-02-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
3. 1 2  *Amateur-boxing.strefa.pl idman portalı.* "2013 World Championships — **Results**". www.amateur-boxing.strefa.pl ( (ing.)). 22.08.2022. 2022-08-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.08.2022.
**Xalq Partiyası** (**HP**) və ya **Cümhuriyyət Xalq Partiyası** (Türk **CHP** ) 20 dekabr 1989-cu ildə Ankarada Səlahəddin Bingölün rəhbərliyi ilə qurulan türk siyasi partiyasıdır.

Yarandığı gündən (20 dekabr 1989) 13 iyul 1990-cı ilə qədər Xalq Partiyası adı altında hüquqi şəxsi saxlamışdır.Partiyanın təsis heyəti 1990-cı il iyulun 13-də toplanmış və orada qəbul edilən qərarla partiyanın adı dəyişdirilərək "Cümhuriyyət Xalq Partiyası" olmuşdur.

1980-ci il Hərbi çevrilişindən sonra 16 oktyabr 1981-ci ildə bütün siyasi partiyalarla birlikdə bağlanan Cümhuriyyət Xalq Partiyasının adını almasından sonra Konstitusiya Məhkəməsində iddia qaldırıldı.

Partiyanın təsis heyəti 25 yanvar 1991-ci il tarixli qərarı ilə partiyanın adından "Respublika "sözünü çıxarsa da,Konstitusiya Məhkəməsi 24 sentyabr 1991-ci il tarixli qərarı ilə partiyanın bağlanmasına qərar verib. "2820 saylı Siyasi Partiyalar Qanununun 96-cı maddəsinə zidd davranış". Qərar 24 aprel 1992-ci ildə Rəsmi Qəzetdə dərc edilmişdir.

Linklər
-------

* Konstitusiya Məhkəməsinin Cümhuriyyət Xalq Partiyasının bağlanması ilə bağlı qərarı 28 fevral 2019-cu il
**Ağaəli İbrahimov Müsəllim oğlu** (6 fevral 1946, Bakı) — Azərbaycan rəssamı, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının katibi, Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (2006).

Həyatı
------

Ağaəli İbrahimov 6 fevral 1946-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1960–1966-cı ildən Ə. Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində, 1969–1974-cü illərdə isə M. A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda təhsil alıb. 1966-cı ildən ümumrespublika və beynəlxalq sərgilərdə iştirak edib, əsərləri Rusiya, Türkiyə, ABŞ, Fransa, Almaniya, İtaliya, Böyük Britaniya, Suriya, Bolqarıstan və digər ölkələrdə nümayiş olunub.

Ağaəli İbrahimov 1975-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 30 may 2002-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi", 29 dekabr 2006-cı ildə isə "Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı" fəxri adlarına layiq görülüb.

Ailəsi
------

Aktrisa Naina İbrahimovanın atası, rəssam Nadejda İbrahimovanın həyat yoldaşıdır.

Filmoqrafiya
------------

* Məhəbbətin hökmü (film, 1998)
* Sifarişçi (film, 2000)
* Sonuncu dərviş (film, 2009)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Ramid İbrahimov.* "Rəssam üçün birinci azadlıqdır, ikinci emalatxana" (Azərbaycan). anl.az. 23-5-2017 tarixində arxivləşdirilib.
**Dyör** (mac. Győr) — Macarıstanın şimal-qərbində yerləşən, Dyör-Moson-Sopron inzibati bölgəsinin mərkəzi olan şəhər.

Tarixi
------

1598-ci ildə Dyör qalasının mühasirəsi
Dunay çayı boyunca uzanan bu ərazidə ilk kütləvi məskunlaşma b.e.ə V əsrə təsadüf edir. Dyörün ilk sakinləri keltlər olmuşdurlar. Onlar bu şəhəri "**Ara Bona**" (sonralar "**Arrabona**") yəni "yaxşı qurbangah" adlandırmışdılar. Şəhər VIII əsrə qədər belə adlandırılsa da, alman və slovak dillərində günümüzdə də "Arrabona"nın qısaltması "**Raab**" adından istifadə olunur.

E.ə I əsrdə buraya romalı tacirlər köçmüşdülər. Daha sonra b.e X əsrində Qərbi Macarıstanın şimalı Roma tərəfindən işğal edilərək bu əraziyə Pannoniya adı verildi. V əsrdə slavyanlar daha sonra, lombardlar tərəfindən hücuma məruz qalan şəhərdə VI əsrin sonu ilə IX əsrin əvvəllərində avarlar hökm sürürdü.

Artıq IX əsrdə şəhər macar axınlarına məruz qaldı. İlk Macarıstan kralı I Stefan tərəfindən bu ərazidə yepiskopluq yaradıldı. Şəhərin adı dəyişərək "Dyör" adlandırıldı.

1241-1242-ci ildə monqolların hücumuna məruz qalsa da, 1526-cı ilin Mohaç döyüşündən sonra Habsburq imperiyasının tərkibinə qatılmışdır. 1594-cü ildə osmanlılar tərəfindən ələ keçirilən Dyör qalası yandırılaraq dağıdıldı, bu səbəbdən osmanlı türkcəsində şəhər "**Yanıkkale**" (Yanıqqala) adını daşıyırdı. 1598-ci ildə Habsburqlar ikinci dəfə bu əraziyə yürüş etdi. 1743-cü ildə Dyörə "Müstəqil Krallıq Şəhəri" statusu verildi. 14 iyul 1809-cu ildə baş verən Raab döyüşündə Avstriya imperiyası burada Napaleonun qoşunları tərəfindən məğlub edildi.

II Dünya müharibəsində şəhərin yəhudi əhalisinin sürgün edilib öldürüldü. Şəhər özü güclü dağıntılara məruz qaldı. 1970-ci ildə şəhər yenidən inşa edildi.

Turizm
------

Şəhərin ilkin qalıntısı Dunay, Raba və Rabsa çaylarının birləşdiyi nöqtə- Kaptalan təpəsidir. Püspökvar – Dyör yepiskopunun binası da qədim şəhərin qalıqlarından biridir. Dyörun ən qədim binaları XIII əsrə aid qəsr və XV əsrə aid Qotik Doçi Kafedralıdır. Kafedral ilk olaraq Roman memarlıq üslubunda tikilsə də, sonradan Qotik və Barok tərzində bərpa edilmişdir.
Şəhərin digər görməli yerləri aşağıdakılardır :

* Bələdiyyə binası
* Karmelit kilsəsi
* Roma Arxeologiya muzeyi
* 1978-ci ildə tikintisi başa çatan teatr binası

1996-cı ildə Yuneskonun Ümumdünya irsi siyahısına daxil olan Pannonholma Monastrı Dyörə 20 km məsafədə yerləşir.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2021. január 1. Gazetteer of Hungary, 1st January 2021 (mac.). KSH, 2021.
2. ↑  *Sugar, Peter.* A History of Hungary. İndiana University Press. 1994.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2005-11-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-12.

| ⛭Macarıstan Macarıstanın inzibati mərkəzləri |
| --- |
| Budapeşt
 • Keçkemet
 • Peç
 • Bekeşçaba
 • Mişkolts
 • Seqed
 • Sekeşfexervar
 • Dyör
 • Debretsen
 • Eqer
 • Solnok
 • Tatabanya
 • Şalqotaryan
 • Kapoşvar
 • Nyiredxaza
 • Seksard
 • Sombatxey
 • Vesprem
 • Zalaeqerseq |
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Faiq Ağayev (dəqiqləşdirmə).
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: Ağayev.

**Faiq Əliseyid oğlu Ağayev** (25 aprel 1943, Bakı) — Azərbaycan rəssamı, pedaqoq, Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (1992).

Həyatı
------

Faiq Ağayev 25 aprel 1943-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, ilk təhsilini Əzim Əzimzadə adına Dövlət Rəssamlıq Məktəbində almışdır. Daha sonra 1964–1970-ci illərdə İ.Surikov adına Moskva Dövlət İncəsənət İnstitutunda təhsilini davam etdirmişdir. 1972-ci ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü seçilmişdir. Faiq Ağayev 1974–1982-ci illərdə Ə.Əzimzadə adına Dövlət Rəssamlıq Məktəbində, 1982–1996-cı illərdə isə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində müəllim işləmişdir. 1996-cı ildən etibarən Türkiyənin Bursa şəhərindəki Uludağ Universitetində pedaqoji fakültənin rəsm bölümündə işləyir. Həmin vaxtdan Bursada yaşayır.

Yaradıcılığı
------------

Faiq Ağayev 1972–1974-cü illərdə xalq rəssamı Mikayıl Abdullayevin başçılığı altında SSRİ Rəssamlar İttifaqının yaradıcılıq emalatxanasında işləmişdir. O, bu illər ərzində "Balıqçının ailəsi", "Balıqçı qadınlar", "Tor təmiri" kimi əsərləri yaratmışdır. Həmin əsərlər Moskvada təşkil olunan hesabat sərgisində nümayiş olunmuşdur. Faiq Ağayev çoxsaylı natürmortlarında klassik musiqi ifaçıları, maddi-mədəniyyət nümunələri, məişət əşyaları, təbiət motivləri və muğam ustalarına müraciət etmişdir.

Faiq Ağayev daha çox kubizmə yaxınlığını qeyd etsə də, özünü heç bir cərəyana aid etmir. Onun natürmortdan sonra müraciət etdiyi əsas janrlar portret və peyzajdır.

Mükafatları
-----------

* "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı" fəxri adı — 4 mart 1992

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Natürmortçu rəssam" (az.). Mədəniyyət qəzeti. 2019-04-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 aprel 2019.
2. ↑  "Təsviri sənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikasının fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı" (az.). e-qanun.az. 2019-04-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 aprel 2019.
**Elektron vətəndaş itaətsizliyi**, həmçinin **kibervətəndaş itaətsizliyi** və ya **kiberitaətsizlik** — iştirakçıların öz hərəkətlərini həyata keçirmək üçün informasiya texnologiyalarından istifadə etdikləri hər hansı bir vətəndaş itaətsizliyi. Elektron vətəndaş itaətsizliyi adətən kompüterləri və interneti əhatə edir, haktivizim kimi də tanınır.

Elektron vətəndaş itaətsizliyinin ümumi forması DDoS-in müəyyən bir hədəfə qarşı koordinasiyasıdır. Bu, virtual oturaq aksiya kimi də tanınır. Bu cür virtual oturaq aksiyalar Elektron Narahatlıq Teatrı və Hekleb kimi haktivist qruplar tərəfindən internetdə elan edilir.

Kompüterləşdirilmiş aktivizm siyasi-ictimai hərəkatların və kompüter vasitəçiliyi ilə kommunikasiyanın kəsişmə nöqtələrində mövcuddur.

Mənşəyi
-------

"Elektron vətəndaş itaətsizliyi" termini 1996-cı ildə "*Electronic Civil Disobedience: And Other Unpopular Ideas*" adlı araşdırmasında taktiki media sənətçiləri və praktiki kollektivi olan Critical Art Ensemble-ın (CAE) tənqidi yazılarında işlənmişdir. Elektron vətəndaş itaətsizliyi ilkin olaraq 1848-ci ildə "*Vətəndaş itaətsizliyi*"ni nəşr etdirən amerikalı şair Henri Devid Toro tərəfindən irəli sürülən qeyri-zorakı, lakin pozucu etiraz təcrübələrini davam etdirməyə çalışır.

Haktivizm
---------

Elektron vətəndaş itaətsizliyi və haktivizm termini sinonim kimi istifadə edilə bilər. Bəzi şərhçilərə görə, elektron vətəndaş itaətsizliyinin haktivizmdən fərqi burada aktyorların adlarını gizlətməməsidir. Bəzi şərhçilər iddia edirlər ki, elektron vətəndaş itaətsizliyi haktivistlər tərəfindən istifadə edilən qeyri-qanuni hərəkətlərdən fərqli olaraq yalnız qanuni vasitələrdən istifadə edir. Haktivizmin konkret qruplar tərəfindən deyil, fərdlər tərəfindən həyata keçirildiyi də iddia edilir.

Həmçinin bax
------------

* Anonymous (qrup)
* E-demokratiya
* Rəqəmsal hüquqlar

İstinadlar
----------

1. ↑  5 Years of War! Stop the Nanotech and Biotech War Profiteers! Arxivləşdirilib 2008-06-30 at the Wayback Machine
2. 1 2  Electronic Civil Disobedience and the World Wide Web of Hacktivism: Arxivləşdirilib 2008-05-10 at the Wayback Machine
3. 1 2  "On Electronic Civil Disobedience By Stefan Wray". 2017-10-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-11-03.
4. ↑  "Electronic Civil Disobedience". 2023-09-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-11-03.
**Mersin limanı** — Türkiyənin ən böyük limanıdır.

1841-ci ildə kiçik balıq ovçuluğu rolunu oynayan Mersin; 1850-ci ildə vilayət, 1865-ci ildə isə il olmuşdur. 1860-ci ildən etibarən körpü

inşası əhəmiyyət qazanan mahalda 1886-ci ildə Adana-Mersin Dəmiryolunun da açılmasıyla gələn - gedən gəmi sayında bir artım meydana gəlmiş və bu gəmilərin idxal - ixracatı üçün daha sürətli iş imkanları ortaya çıxarılaraq, Mersin Bələdiyyəsi tərəfindən əvvəl Daş körpüsü, daha sonra gömrük körpüsü inşa edildi. Bununla da, limanın əsası qoyulmağa başlandı.

Dəniz ticarətindəki sürətli artım səbəbiylə ciddi bir liman rəhbərliyinə ehtiyac duyulmuş və 29 avqust 1927-ci ildə Seyrisefain qurumunu, Mersin, Tarsus, Seyhan və Ceyhan bələdiyyələri ilə Mersin Ticarət Palatası və Mersin Xüsusi mühasibliyi (Mersin Liman Şirkəti) qurulmuşdur. Şirkətin sərmayəsi 200 000 TL-dən çox olmuşdur.

Şirkət meydana gələn təbii fəlakətlər səbəbi zərər görmüş və 1942-ci ildə ləğv qərarı ilə birlikdə Hökumətə dövrü qərarı alınmışdır. 400 000 TL məbləğ ilə Milli Qoruma Qanununun 6-cı Maddəsinə əsasən Dövlət Dəmiryolları və Limanları Əməliyyat Ümumi Müdirliyinə dövrü haqqındakı K / 323 saylı qərar ilə, Nazirlər Kabinetinin 14 may 1942 gün və 5106 saylı Rəsmi Qəzetdə müntəşir 9 May 1942 tarix və 2/17874 Bu qərara görə qəbul edildi. Mersin limanının müasir və təhlükəsiz bir şəkildə inşaasına 3 May 1954 tarixində başlanılmış, inşaat Hollandiya Kral Liman İnşaat Şirkəti tərəfindən həyata keçirilmişdir. 

Mersin limanından görüntü
Ən yaxın dəniz limanı Adanada, 50 km məsafədədir. Aralıq dənizinin ən əhəmiyyətli limanlarından biri olan Mersin Limanı, Orta Anadolu Bölgəsinin, Aralıq dənizi və Cənub-Şərqi Anadolu Bölgələrinin idxal-ixrac qapısıdır. Həmçinin, Yaxın Şərq ölkələrinin tranzit mərkəzidir. GAP Proyektinin tam həyata keçirilməsi, Mersin limanının dəyərini daha da artıracaqdır.

Mersin Limanı, gəmilərə hər cür xidmət təqdim edə bilir. Limanın ölçüsünə görə, 48 gəmi dayanacağı var, eyni zamanda təxminən 60 gəmidə məhsul yüklənə bilər. İl ərzində 44 000 000 ton yük mübadiləsi aparılır. Liman sərnişinlərə, dəmir yüklərə, konteynerlərə, heyvandarlıqlara, taxıl daşınmasına və neft gəmilərinə xidmət göstərir. Əlavə olaraq, liman Mersin şəhər mərkəzində olduğundan, gəmi ekipajı və ya ziyarətçilər; poçt, mehmanxana, quru təmizləmə, aptek, vanna otağı, restoran, xəstəxana, bank, avtomobil təmiri, yanacaq təchizatı və alışveriş imkanlarını asanlıqla qarşılaya bilər.

Həmçinin bax
------------

* Mersin Limanının rəsmi səhifəsi (Türkcə)
* Mersin Limanının Treyleri
* Mersin Limanının "Türkçe Vikipedi" versiyası
**Çarli Adlard** (*ing.* Charlie Adlard; {{DVTY}} şablonu boşdur ) — Böyük Britaniyalı komiks rəssamı. O, "*Gəzən ölülər*" və "*Savage*" komiksləri üzərində gördüyü işlərlə tanınır.

Karyerası
---------

Çarli Adlard karyerasına Böyük Britaniyada Robbi Morrison ilə birlikdə komiks kitabları "*White Death*" və "*2000 AD*" üzərində əməkdaşlıq edərək başlamışdır. O, "*2000 AD*" seriyaları "*Judge Dredd*" və "*Armitage*" üzərində çalışmışdır. Adlard əməkdaşlığa davam edərək "*Savage*" üzərində də işləmişdir.

Çarli Birləşmiş Ştatlarda "*The X-Files*" (Tops tərəfindən nəşr olunur), "*Astronauts in Trouble*" (AiT/Planet tərəfindən nəşr olunur) və "*Gəzən ölülər*" (Image Comics tərəfindən nəşr olunur) kimi məşhur komiks seriyalarına verdiyi töhfələrlə tanınır.

O, 2004-cü ildən "*Gəzən ölülər*" komiksi üçün rəssamlıq edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Contino, Jennifer.* "Charlie Adlard Pt 2 The Walking Dead". Comicon.com. 7 September 2004. 18 February 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 July 2019.
2. ↑  "Walking Dead Artist Charlie Adlard Fashions Own Survival of the Dead Poster". dreadcentral.com. 5 April 2010. 7 May 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 July 2017.
**Niredxaza** (mac. Nyíregyháza) — şimal-şərqi Macarıstanın və Sabolç-Satmar-Bereq vilayətinin paytaxt şəhəri. Əhalisinin sayı 118 min nəfər olan şəhər Macarıstanın 7-ci böyük şəhəridir. Bundan başqa Şimali Macarıstanın və Böyük Macar Oylağının ən əhəmiyyətli şəhərlərindəndir. Niredxaza XVIII əsrdən günümüzə həm iqtisadi, həm də mədəni baxımdan inkişaf etməkdədir.

Coğrafi mövqeyi
---------------

Niredxaza Macarıstanın şimalında, Saboç-Satmar-Bereq əyalətində yerləşir. Şəhər əyalətin kənd təsərrüfatı mərkəzi sayılır. Niredxazanın sərhədləri çox genişdir, belə ki, ətraf kəndlər də şəhərə daxildir. Şəhər 4, 41, 36 və 38-ci nəqliyyat qovşaqlarının birləşdiyi nöqtədə yerləşdiyi üçün buraya səyahət etmək olduqca asandır. Bundan başqa Aşağı- Karpat və Transilvaniyaya gedən nəqliyyat yolları da məhz Niredxazadan keçir.

Tarixi
------

Niredxazanın şəhər mərkəzi
Şəhər haqqında ilk yazılı məlumat 1209-cu ilə təsadüf edir. O zamanlar Niredxaza qısaca "Nir" yəni ağacqayın adlandırılırdı. Sonralar şəhər böyüdükcə Nired adlanmağa başladı. 1326-cı ilə aid bir sənəddə şəhərdə kilsə olduğu barədə məlumat verilir və güman edilir ki, onun indiki adı macar dilində kilsə mənasında işlədilən "edxaz" (mac.  egyház) sözünün əlavə edilməsi ilə yaranmışdır. XV əsrin ortalarında burada 400-ə yaxın sakin yaşayırdı. Lakin, XVI əsrdə Osmanlı hücumları nəticəsində şəhər tamamilə dağılıdılmış və əhalisi tələf edilmişdi.Burada yenidən məskunlaşma 1630-1640-ci illərə təsadüf edir. 
II Ferens Rakoçinin apardığı müstəqillik mübarizəsindən sonra əhalinin sayında yüksəliş yaşanmışdır. Yeni sakinlər əsasən Bikeşçaba bölgəsindən gələn slovaklar idi. 1786-cı ildə Niredxazaya ildə 4 dəfə "bazar günləri" təşkil etmək hüququ verildi. Bu hadisə nəticəsində şəhər sakinlərinin sayı 7500- ə çatdı. Artıq XIX əsrin əvvəllərində Niredxaza ölkənin ən zəngin şəhərlərindən biri idi. Bu illər ərzində şəhərdə yeni bələdiyyə binası, bir neçə məktəb, xəstəxana və restoran fəaliyyət göstərirdi. 1848-1849-cu illərdə baş verən Macar inqilabı və müstəqillik savaşında Niredxaza əhəmiyyətli rol oynayırdı. 1858-ci ildə yeni nəqliyyat yolları, teleqraf və teatr binası da daxil olmaqla bir neçə yeni bina istifadəyə verildi. 1911-ci ildə isə dəmiryollarının inşası başa çatdırıldı. I Dünya müharibəsi zamanı şəhər 6 ay müddətinə Rumınyanın işğalına məruz qalmışdı. II Dünya müharibəsində burada yaşayan 6 min yəhudi köçürülmüş, 2 min yəhudi Rusiyaya, işçi düşərgələrinə sürgün edilmiş, bir neçə əhəmiyyətli bina dağıdılmışdı. 2004-cü ildə holokost qurbanlarının xatirəsinə abidə inşa edilmişdir.
Niredxaza şəhəri günümüzdə Macarıstanın əsas elm və turizm mərkəzlərindən biridir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *(unspecified title)*. Hungarian Central Statistical Office.
2. ↑  .
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-08-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-12.

| ⛭Macarıstan Macarıstanın inzibati mərkəzləri |
| --- |
| Budapeşt
 • Keçkemet
 • Peç
 • Bekeşçaba
 • Mişkolts
 • Seqed
 • Sekeşfexervar
 • Dyör
 • Debretsen
 • Eqer
 • Solnok
 • Tatabanya
 • Şalqotaryan
 • Kapoşvar
 • Nyiredxaza
 • Seksard
 • Sombatxey
 • Vesprem
 • Zalaeqerseq |
**"Florens Naytingel" medalı** — tibb bacısı üzrə xüsusi fərqlənənlərə təqdim edilən və britaniyalı tibb bacısı Florens Naytingelin adını daşıyan beynəlxalq mükafat. Medal 1907-ci ildə Londonda keçirilən Qızıl Xaç Cəmiyyətlərinin Səkkizinci Beynəlxalq Konfransından sonra Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi (BQXK) tərəfindən 1912 ildə təsis edilmişdir. Bu, tibb bacısının əldə edə biləcəyi ən yüksək beynəlxalq mükafatdır və tibb bacılarına və ya tibb bacısının köməkçilərinə *"xəsarət alanlara, xəstələrə və ya əlillərə və ya münaqişə və ya fəlakətin mülki qurbanlarına fövqəladə cəsarət və sədaqət"* və ya *" ctimai səhiyyə və ya tibb bacısı təhsili sahələrdə nümunəvi xidmət və ya ixtiraçılıq və qabaqcıl ruh"* üçün verilir. Florens Nightingale Medal Komissiyası BQXK-nın bir neçə üzvü və işçilərindən ibarətdir, onlardan bir neçəsi tibb bacısı mütəxəssisləri və Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının baş tibb bacısıdır. Komissiyanın işində Beynəlxalq Tibb Bacıları Şurasının nümayəndəsi də iştirak edir.

12 may 2021-ci ildə Vətən müharibəsi şəhidi Arəstə Baxışova Florens Naytingel medalı ilə təltif edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Medals and Badges: Florence Nightingale Medal". British Red Cross. 3 April 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 October 2010.
2. ↑  "Arəstə Baxışova beynəlxalq "Florens Naytinqeyl" medalına layiq görülüb". 2023-02-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-02-09.

Xarici keçidlər
---------------
**Mixaela Maevska-Veliçkova** (d. 4 oktyabr 1990, Sofiya, Bolqarıstan) — Bolqarıstannı təmsil edən bədii gimnast. Mixaela Maevska-Veliçkova 2012 və 2016-cı ildə Bolqarıstanı Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi; 2016-cı ilə isə yarışların bürünc medalını Maevska-Veliçkova. Veliçkova həmdə Dünya və Avropa Çempionatlarında ümumi olaraq üç qızıl, iki gümüş və beş bürünc medala sahib çıxıb.

Karyerası
---------

Mixaela Maevska-Veliçkova birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2012-ci ildə qatıldı. London şəhərində baş tutan yarışlarda o, komanda yoldaşları ilə birgə 54.375 xal topladı və 6-cı yeri tutdu.

Mixaela Maevska-Veliçkova 2016-cı ildə Bolqarıstan bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Lyubomira Kazanova, Xristiana Todorova, Reneta Kamberova və Tsvetelina Naydenova ilə birgə final yarışlarında 34.282 xal topladı və bürünc medal qazandı.

İstinadlar
----------



1. 1 2  Olympedia (ing.). 2006.
**NGC 2261**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. **EN+RN** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1783-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2261: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2237 |
NGC 2238 |
NGC 2239 |
NGC 2240 |
NGC 2241 |
NGC 2242 |
NGC 2243 |
NGC 2244 |
NGC 2245 |
NGC 2246 |
NGC 2247 |
NGC 2248 |
NGC 2249 |
NGC 2250 |
NGC 2251 |
NGC 2252 |
NGC 2253 |
NGC 2254 |
NGC 2255 |
NGC 2256 |
NGC 2257 |
NGC 2258 |
NGC 2259 |
NGC 2260 |
**NGC 2261** |
NGC 2262 |
NGC 2263 |
NGC 2264 |
NGC 2265 |
NGC 2266 |
NGC 2267 |
NGC 2268 |
NGC 2269 |
NGC 2270 |
NGC 2271 |
NGC 2272 |
NGC 2273 |
NGC 2274 |
NGC 2275 |
NGC 2276 |
NGC 2277 |
NGC 2278 |
NGC 2279 |
NGC 2280 |
NGC 2281 |
NGC 2282 |
NGC 2283 |
NGC 2284 |
NGC 2285 |
NGC 2286



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Paxlalı bitkilər** (lat. *Fabaceae*) — qida məhsulluu. Araşdırmalar dünyanın ən faydalı qida məhsullarının qabıqlı meyvələr və paxlalı bitkilər olduğunu müəyyən edir.

Görünüşü
--------

Paxlalı bitkilər bunlardan noxud, lobya, mərci, soya daha çox istehsalat əhəmiyyətlidir. Paxlalı bitki toxumları xaricdən sərt örtüyə malikdirlər. Paxlalı bitkilərdə zülal 30% və daha çox (tərkibinə görə bu zülallar çox qiymətlidirlər. Çünki əvəzedilməz aminturşulara malikdirlər), karbohidratlar 60% qədər, yağlar 2% qədər, (soya dənlərində isə yağ 2%, karbohidratlar 30 %, zülallar 40%) təşkildir.

Paxlalı bitkilər onunla xarakterizə olunur ki, onların toxumları qabıq içərisində olur. İnsanların yeyə bildiyi əsas paxlalılar; alfalfa (qara yonca), noxud, ağ lobya, qırmızı lobya, qara lobya, mərci, lupin, araxis, soya. Dünyada, xüsusən aralıq dənizi bölgəsi mətbəxində paxlalılar həmişə əsas qida olub. Paxlalı bitkiləri bəşəriyyət qədim zamanlardan yetişdirir. Misirlilər daha çox mərciyə üstünlük veriblər. Bununla belə, lobyanı misirlilər də, yunanlar da, romalılar da lazımınca qiymətləndirməyiblər. Qara və qırmızı lobya yalnız Amerika kəşf olunduqdan sonra Avropaya gətirilib. Soya ilk paxlalı bitkidir ki, bizim eradan əvvəl 2852–2737-ci illərdə yaşamış çin imperatoru Şen Nunqun kitablarına düşüb. Onlarda Çinin 5 müqəddəs bitkisinin adı var: düyü, soya, buğda, yulaf, darı.

Əhəmiyyəti və mənfi xüsusiyyəti
-------------------------------

Paxlalı bitkilər həm artıq çəkidən xilas olmaga, həm də xərçəng xəstəliyinə tutulmaq riskinin sıfıra endirilməsinə kömək edir. Paxlalı bitkilər lifli strukturlarına görə, toxluq hissi yaradır və artıq çəkidən xilas olmağa kömək edir.

Paxlalı bitkilərin mənfi xüsusiyyətləri onların gec bişməsidir. (90–120 dəqiqə) bişmə müddətini azltmaq üçün bəzi dənlərin (noxud, mərci) toxum qatı təmizlənir, bu proses bişmə müddətini 2 dəfə azaldır. Buğda ümumi kimyəvi tərkibə və qida dəyəri aşağıdakı cədvəldə öz əksini tapmışdır. Revan

Dünya florasında paxlalı bitkilər — Fabaceae fəsiləsi 600-dən artıq cinsi, 12000-dən artıq növü əhatə edir. Bu növlər əsasən ot, ağac və kollardan ibarət olub, yer kürəsinin hər yerində yayılıb.

Fəsiləyə daxil olan növlərin içərisində qida, dərman əhəmiyyətli, boyaq, aşı, bəzək, nektar təbiətli faydalı bitkilərin geniş spektrinə rast gəlmək olar. Bu faydalı bitkilərdən biri də şirinbiyandır.

Dənli-paxlalı bitkilərin məhsulu zülalla zəngin olduğundan, onlar, ərzaq, yem və texniki məqsədlər üçün becərilir. Soyanın yaşıl kütləsinin bir yem vahidində 217, yem paxlasında 218, lərgədə 201, göy noxudda 175 qr həzm olunan protein olur. Soyanın dənindəki bir yem vahidində 223, lüpində 245, göy noxudda 158, gülüldə 186, lərgədə 210, yem paxlasında 211 qr həzm olunan protein vardır.

Mənbə
-----

1. ↑  "Paxlalı bitkilər min bir dərdin dərmanıdır!". 2013-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-01-30.
2. ↑  Dənli və paxlalı bitki toxumlarının xarakterikası[*ölü keçid*]

Həmçinin bax
------------

* Yalançı akasiya (Robinia)
* Güləbrişin (İpək akasiya)
* Gəvən
* Xəzər lələyi (Şeytanağacı)

Xarici keçidlər
---------------

*