recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vegetasiya-**cücərmə, boy atma və yetişmə; bitkinin aktiv fəaliyyəti halı (sakitlik halından fərqli olaraq).

Vegetasiya dövrü
----------------

Vegetasiya dövrü il ərzində hər hansı bir iqlim şəraitində bitkinin boy artımı və inkişafı (vegetasiya) mümkün olduğu dövrdür. Mülayim iqlim şəraitində bu dövr axırıncı yaz soyuqlarından ilk payız soyuqlarına qədər, tropik və subtropik iqlim şəraitində isə bütün ilboyu davam edir. Azərbaycanda vegetasiya dövrü tərəvəz üçün 90–120, üzüm üçün 208–239, pambıq üçün 130–140, payızlıq taxıl üçün 230–306, yarpağı tökülən ağac və kollar üçün 220–260, həmişəyaşıl bitkilər üçün isə 365 gün (bütün ilboyu) hesab olunur.

Vegetasiya üsulu
----------------

Vegetasiya üsulu bitkilərin vegetasiya evi və laboratoriya şəraitində becərilməsi üsuludur. Vegetasiya üsulu qida maddələrinin fizioloji rolu, onların bitki orqanizminə daxil olması, mühit reaksiyasının (pH), işığın, temperaturun, aerasiyanın, müxtəlif suvarma normalarının, gübrələrin, torpaqdakı zərərli duzların bitkiyə təsiri, bitkilərin kimyəvi vasitələrlə mühafizə edilməsi və s. məsələlər dəqiq öyrənilir. Müxtəlif amillərin bitki üçün əhəmiyyətini müəyyən etməkdən ötrü vegetasiya qablarına torpaq, təmiz kvars qumu, yaxud distillə edilmiş su (su kulturasında) doldurulur. Vegetasiya üsulu ilə alınmış məlumat tarla şəraitində yoxlanılır.

Vegetativ hibritləşdirmə
------------------------

Vegetativ hibritləşdirmə calanmış bitkidə calaqla calaqaltının qarşılıqlı təsiridir. Onların bir-birinə təsiri uzunmüddətli olsa da , vegetativ hibritləşdirmədə əsas növ xüsusiyyətləri dayişmir. Calaq və calaqaltı öz cinsi xüsusiyyətlərini saxlayır və cinsi çoxalmada bu xüsusiyyətlər nəslə keçmir. Vegetativ hibritləşdirmə üsulunu İ.V.Miçurin işləyib hazırlamışdır.

Vegetativ orqanlar
------------------

Vegetativ orqanlar bitki orqanizminin yaşayışını və qidalanmasını təmin edən hissələrdir. İbtidai bitkilərdə vegetativ cisim (tallom) bir hüceyrədən ibarət olub, orqanlara ayrılmır. Alaq bitkilərində əsas vegetativ orqanlar kök, gövdə və yarpaqdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Qərib Məmmədov, Mahmud Xəlilov. Ensiklopedik ekoloji lüğət. Bakı-Elm-2008.

Xarici keçidlər
---------------

TAXIL ƏKINILƏRINƏ VEGETASIYA DÖVRÜNDƏ AQROTEXNIKI QULLUQ IŞLƏRI Arxivləşdirilib 2017-07-04 at the Wayback Machine
**Günəştəpə** — Azərbaycanın Füzuli rayonu ərazisində qədim yaşayış yeri. Eneolit və Erkən Tunc dövrünə aid olan yaşayış yeri Füzuli şəhərinin şimalında, Köndələnçayın sağ sahilində yerləşir.

Abidənin İlk Tunc dövrünə aid mədəni təbəqəsinin qalınlığı 2 m-dir. Bu təbəqədə qaya parçaları və çay daşlarından tikilmiş, gil məhlulu ilə bərkidilmiş dairəvi formalı yaşayış binasının qalıqları aşkar olunmuşdur. Binanın diametri 7 m- dir. Divarların ətrafında xeyli suvaq və çiy kərpic parçalarının qeydə alınması, divarların daş təməl üzərində çiy kərpicdən tikildiyini göstərir.

E.ə. II minillikdə Günəştəpə qəbiristana çevrilmişdir. Оrоnim iki — "Günəş" və "təpə terminlərindən ibarətdir. Həmin ərazini Günəş şüası çоx tutduğu üçün əraziyə Günəştəpə deyilir. Tədqiqatlar Günəştəpənin e. ə. V-III minilliklərdə оturaq əkinçi-maldar əhaliyə məxsus оlduğunu göstərir.

1964-cü ildə aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı yaşayış yerindən Kür-Araz mədəniyyəti üçün xarakterik olan qara cilalı gil qab parçaları, daş və sümükdən hazırlanmış əmək alətləri, heykəlciklər, əkinçilik alətləri və s. aşkar edilmişdir. Arxeoloji qazıntılar Günəştəpə yaşayış yerinin Erkən Tunc dövrünün yalnız müəyyən mərhələsində mövcud olduğunu göstərir.

Mənbə
-----

* Vəli Baxşəli oğlu Baxşəliyev. Azərbaycan arxeologiyası (Ali məktəb tələbələri üçün vəsait). I cild. Bakı: Elm, 2007.

Xarici keçidlər
---------------

* "Günəştəpə yaşayış yeri" (az.). Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. 2019-09-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 noyabr 2020.
* "Qarabağda tunc dövrü boyalı qablar istehsalı ocaqları". anl.az. İstifadə tarixi: 3 noyabr 2020.

İstinadlar
----------

1. ↑  Günəştəpə yaşayış yeri[*ölü keçid*]
| Qiymətli kağızlar |
| --- |
|  |
| Səhm |
| adi • xüsusi • sahibi |
| İstiqrazlar |
| Avroistiqraz • FKİ |
| 
Digər |
| Emitent seçimi
Əmanət sertifikatı
Qəbz
Depozit sertifikatı
Səyahət yoxlaması
Yerləşdirmə
İnvestisiya payı
Veksel
sadə • ötürülə bilən
Qəbul edilmiş veksel
Faiz vekseli
İndossament • Konosament
Veksel uçotu
Depozitar qəbz
Amerika • Qlobal
İstiqrazlar
Avroistiqraz • FKİ
Anbar sertifikatı
Sadə • İkiqat |
| Emissiya
Yerləşdirmə
Dövriyyə
Ticarət
Satınalma |
| * b
* m
* r
 |

**Veksel uçotu** — vekselin ödəniş tarixindən əvvəl alınması üçün veksel sahibi tərəfindən banka köçürülməsi. Bir vekselin uçotu üçün bank, veksel məbləğinin yüzdə bir hissəsi kimi bir haqq alır. Bu faizə endirim dərəcəsi və ya endirim faizi və ya endirim deyilir. Başqa sözlə, bir vekselin mühasibat uçotu, bank tərəfindən vekselin altındakı bir qiymətə diskontla bir faktura almasıdır.

Diskont dərəcəsinin ölçüsü fakturanın keyfiyyətinə və ödəmə müddətinə bağlıdır və bank sahibi ilə bank arasındakı müqavilədə müəyyən edilir. Endirim dərəcəsinin ölçüsünə bankın verdiyi kredit faiz dərəcəsi təsir göstərir.

Sabit borc məbləği göstərildiyi veksellər üçün faiz hesablanmadan endirim dəyəri düsturla müəyyən edilir:
{\displaystyle D={\frac {B\cdot T\cdot I}{100\cdot 360}}} , burada

{\displaystyle D} - diskont məbləği;
{\displaystyle B} - veksel;
{\displaystyle T} - vekselin ödəmə tarixindən əvvəlki günlərin sayı;
{\displaystyle I} - bank endirim dərəcəsi.
Banklar, ödəmə qabiliyyəti şübhə doğurmayan nüfuzlu firmaların öhdəliklərini ehtiva edən vekselləri, birinci dərəcəli vekselləri nəzərə alır. Bir banknota böyük bank zəmanət verirsə, o zaman bank zəmanəti olmayan (bank avalı) ticarət və ya sənaye firmalarından daha aşağı faizlə uçota alınır. Kiçik və maliyyə baxımından zəif firmaların öhdəlikləri olan dövriyyə vərəqələri banklar tərəfindən mühasibat uçotu üçün qəbul edilmir və ya adi, çox şişirdilmiş faiz dərəcələrindən fərqli olaraq uçota alınır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Учет векселя // Словарь финансовых терминов.
2. ↑  *Берзон Н. И. и др.* Учёт векселей // Фондовый рынок (PDF) (Учебное пособие для вузов экономического профиля). М.: Вита-Пресс. Под ред. проф. Н. И. Берзона. 1998. 113–116. ISBN 5-7755-0057-1.
**Adi subirəsi** (*lat.* Daphnia pulex) subirəsi və ya dafniya (*lat.* Daphnia) cinsinə aid növ.

Morfoloji quruluşu
------------------

Dişi fərdin uzunluğu 1,4–4,0, erkəyinki isə 0,9–1,5 mm -dir. Dişi fərdin çanağı oval formada olub, yan tilləri yoxdur, quyruq iynəsi qismən uzundur. Çanağın arxa hissəsi və quyruq iynəsi tikanlı çıxıntılarla örtülmü.dür. Baş qıs lateral til ilə təchiz olunmuşdur. Baş zirehi çanağa söykənir və çıxıq əmələ gətirir. Rostrum uzanmış və itidir. Ön antenaları qısa olub, rostrumun qurtaracağına çatır. Uzanmış və yuxarı kənarı azacıq qabarmış postabdomenin üzərində 12–18 ədədə qədər dişçik yerləşir. Abdomen caynağının əyilmiş kənarı boyunca 12–14 ədəd nazik tükcüklərdən ibarət olan bazal daraq yerləşir.Erkək fərd dişidən çanağın rombvari və bel kənarının düz olması ilə fərqlənir. Rostrum çox qısa və kütdür. Ön antennaların oturacaqları uzun və azacıq əyilmişdir. Onun qurtaracağındaestetacklar və qamçı yerləşir. Qamçı 2 buğumludur. Abdomen çıxıntısi barmaqvari olub, səthini çərgəyə düzülmüş tükcüklər örtür.

Yayılması
---------

Bu növə dünyanın bütün sularında rast gəlinir. Naxçıvan MR-nın Adilağa, Xıncov, Qanlıgöl, Batabat, Salvardı, Dəstəgöl, Qaraxanbəyli göllərində, Uzunoba su anbarında, Şahbuz və Biçənək yaxınlığında olan su tutarlarında, Kiçik qafqazın sarımsaqlı, Cifligöl, Ayıtələsi və Göy-göl göllərində, Qax rayonunun Muran gölündə, İsmayıllı rayonundakı Qaragöldə, Şamaxı, Göyçay, Astara, Lənkəran və Masallı rayonlarının şirin sularında geniş yayılmışdır.

Evritop növ olub, şimal və orta en dairələrində yerləşən kiçik su hövzələrində, cənubda isə göl və su anbarlarının peligial hissəsində yaşayır. Yumurtalarının sayı 50-yə çatır. Azərbaycan ərazisində bu növün ən yaxşı inkişafı Göy-göldə qeydə alınmışdır. Növün 5 yarımnövü vardır ki, onlardan 3 yarımnöv (D. pulex middendorfiana, D.pulex pulicaria, D.pulex schölderi) Azərbaycanın su hövzələrində qeydə alınır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
2. ↑  Eads, BD; Bohuski, E; Andrews, J (18 Dec 2007). "Profiling sex-biased gene expression during parthenogenetic reproduction in Daphnia pulex". BMC Genomics. 8 (2007): 464.
3. ↑  Qasımov Ə.H. Azərbaycan faunası IV. Xərçənglər (Crustacea)// Bakı, "Elm" 1976, s. 3–160.

Mənbə
-----

Animaldiversity.org


|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q1080188
* Wikispecies: Daphnia pulex
* ADW: Daphnia\_pulex
* BioLib: 32513
* BOLD: 8872
* EPPO: DAPHPU
* EUNIS: 257836
* Fauna Europaea: 237033
* Fauna Europaea (new): 9717d5c0-a873-45c1-af68-560c5f36f63b
* GBIF: 2234840
* iNaturalist: 203474
* ITIS: 83874
* NCBI: 6669
* WoRMS: 148375

 |
**Thomson** — XX əsrin ikinci yarısından 2000-ci illərin əvvəllərinə qədər ABŞ, Kanada və Birləşmiş Krallıqda fəaliyyət göstərən dünyanın ən böyük media qruplarından biri. 2008-ci ilin avqustunda "Reuters" agentliyini satın aldıqdan sonra "Thomson Reuters Corporation"a çevrilmişdir.

Thomson Britaniyanın "The Times" və "Sunday Times" qəzetlərinə, Kanadanın "Globe və Mail" qəzetinə nəzarət edirdi. 1981-ci ildə şirkət maliyyə, hüquqi və tibbi məlumat bölmələrini saxlayaraq, demək olar ki, bütün qəzet biznesini satmışdır.Kitab nəşrində də fəal idi. Şirkətin aktivlərinin əksəriyyətinin Kanada və Birləşmiş Krallıqda olmasına baxmayaraq, baş ofisi ABŞ-də, Konnektikut ştatının Stamford şəhərində yerləşirdi.

Sahiblər və rəhbərlik
---------------------

Şirkətin səhmlərinin 70%-i təsisçilərə, 1964 -cü ildə donanma baronlarının irsi titulunu almış ingiltərəli–kanadalı Tomson ailəsinə məxsus idi.

Fəaliyyət
---------

"Thomson" şirkətinin gəliri 2006-cı ildə 6,64 milyard dollar idi, xalis mənfəət 1,12 milyard dollar təşkil etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  ″After I was Sixty″ by Lord Thomson of Fleet, published 1975

Xarici keçidlər
---------------

* История Thomson на официальном сайте Thomson Reuters
**Ekhart Tolle** (*alm.* Eckhart Tolle‎;  16 fevral 1948) — alman ruhani müəllim və yazıçı. Ekhart Tolle heç bir din və təriqət ilə bağlı deyil. Lakin, o özünün bestsellerə çevrilmiş "İndinin gücü" adlı kitabında təsirləndiyi şəxsiyyətləri və fəlsəfələri aşağıdakı kimi qeyd etmişdir: Meister Ekhart, Advaita Vedanta, Möcüzələr kursu, mistik İslam, Sufizm, Ruminin şeirləri, Zen Buddizm, Lin-chi (Rinzai) məktəbi.

Həyatı
------

Ekhartın uşaqlıq illərində valideynləri davamlı mübahisə etmiş və nəticədə ayrılmışdılar. Məktəbdə də o, ayrıseçkiliyə məruz qalırdı. Tolle müharibədən sonrakı Almaniyada bombardman altında qalmış binalar arasında oynayaraq qorxu və narahatlıq mühitində böyüdü. Sonralar ağrının "ölkənin enerji sahəsində" olduğunu bildirirdi. Öz müsahibələrinin birində 13 yaşına qədər evlərindəki və məktəbdəki gərginliyi təsvir edərək Almaniyada keçirdiyi ağır uşaqlıq illərini xatırlayır. 13 yaşında atası ilə birlikdə yaşamaq üçün İspaniyaya getdi. Atası orta məktəbə getməsini istəmədi, buna görə Tolle evdə öyrənmək üçün ədəbiyyat, astronomiya və müxtəlif dilləri seçdi. İngiltərədəki universitetə gedənə qədər 13 yaşından 20 yaşına qədər atası ilə İspaniyada yaşadı. Ekhart Tolle universitet təhsilini London Universiteti və Kembric Universitetində aldı. 29 yaşında olanda uzun sürən depressiyanın sonunda dərin bir daxili transformasiya həyatının gedişatını kökündən dəyişdirdi. Bu təcrübədən sonra onun mənəvi inkişafı davam etdi və zaman keçdikcə özünü tam olaraq müəllimliyə və yazıçılığa həsr etdi. Ekhart Tolle Britaniya Kolumbiyasi, Kanada və Kaliforniyada vətəndaş nikahında olduğu Kim Eng ilə birlikdə yaşayır.

Rəsmi Saytları
--------------

* 
*

Kitablar
--------

* *The Power of Now: A Guide to Spiritual Enlightenment*, New World Library, 1999, ISBN 1-57731-152-3 (HC) ISBN 1-57731-480-8 (PB)
* *Practicing the Power of Now: Essential Teachings, Meditations, and Exercises from The Power of Now*, New World Library, 2001, ISBN 1-57731-195-7 (HC)
* *Stillness Speaks*, New World Library, 2003, ISBN 1-57731-400-X
* *A New Earth: Awakening to Your Life's Purpose*, Dutton, 2005, ISBN 0-525-94802-3
* *Milton's Secret: An Adventure of Discovery through Then, When, and The Power of Now, Hampton Roads, 2008 ISBN 978-1-57174-577-4*
* *Oneness With All Life: Inspirational Selections from A New Earth, Penguin Group, November 2008*
* *Guardians of Being: New World Library, October 2009 ISBN 978-1-57731-671-8*

İstinadlar
----------

1. 1 2  LIBRIS. 2018.
**Vought-Sikorsky VS-300** (və ya **S-46** ) — İqor Sikorskiy tərəfindən hazırlanmış tək mühərrikli Amerika istehsalı bir helikopterdir. Əvvəlcə 75 at güclü (56 kVt) mühərriklə təchiz edilmiş üç bıçaqlı bir rotoru var idi. VS-300-ün ilk uçuşu 14 sentyabr 1939-cu ildə yerə bağlanmış kabellərlə, ilk "sərbəst" uçuşu 1940-cı il mayın 13-də baş tutdu. VS-300, ABŞ-da yeganə qaldırıcı rotor istifadə edən və antitor üçün tək şaquli təyyarə quyruq rotor konfiqurasiyasından istifadə edən ilk uğurlu helikopterdir. Üzən əlavələr quraşdırıldıqdan sonra ilk praktik amfibiya vertolyotuna çevrildi idi.

Dizayn və inkişafı
------------------

VS-300-ün ilk uçuşlarından biri
İqor Sikorskinin praktik helikopter axtarışları Birləşmiş Aviasiya Korporasiyasının (United Aircraft Corporation) Vought-Sikorsky bölməsinin Mühəndislik müdiri olduğu dövrdə Birləşmiş Aviasiya rəhbərlərini fırlanan qanadlı vasitələrin uçuş problemləri ilə əlaqədar illərlə davam etmiş işlərinin və tədqiqatlarının bir irəliləməyə səbəb olacağını söyləyərək onları inandıra bilməsi ilə başladı. İlk eksperimental vasitəsi VS-300, Sikorsky tərəfindən 14 sentyabr 1939-cu ildə yerə bağlanmış kabellərlə sınaqdan keçirildi. Sikorsky, dönər qanad uçuşu konsepsiyasını inkişaf etdirərkən həm əsas rotor, həm də quyruq rotoru sistemlərini gücləndirmək üçün tək mühərrik istifadə edən ilk şirkət idi. VS-300-ün sonrakı uçuşları üçün Sikorsky, torka qarşı kömək etmək üçün quyruq ucuna şaquli qanadlı profil səthini əlavə etdi, lakin nəticəsiz qaldığı sübut edildikdən sonra onu çıxardı.

Dairəvi nəzarətin mükəmməlləşdirilməsinin çətin olduğu aşkar edildi və Sikorskinin döngənin kilidlənməsi və quyruq gövdəsinin hər iki tərəfinə iki kiçik şaquli ox formasında qaldırıcı rotor əlavə etməsinə səbəb oldu. Ön və arxa hissələrin nəzarəti bu rotorların pərdəsini eyni vaxtda dəyişdirməklə əldə edildi.

Əməliyyat tarixi
----------------

Sikorsky VS-300-də şamandıralar (duba da adlanır) quraşdırdı və 17 aprel 1941-ci ildə su səthinə enmə və qalxma həyata keçirdi və ilk praktiki amfibiya helikopteri oldu. 6 may 1941-ci ildə VS-300 havada 1 saat 32 dəqiqə 26.1 saniyə qalmaqla Focke-Wulf Fw 61 modelinin ən uzun müddət havada qalmaq rekordunu qıra bildi.

VS-300-ün son variantı 150 at gücündə Franklin mühərriki ilə təchiz edilmişdir. VS-300, yük daşıyan ilk vertolyotlardan biri idi. VS-300, iki şaquli quyruq rotorunun çıxarılması da daxil olmaqla, 1941-ci ilə qədər iki il ərzində müxtəlif dəyişikliklərə məruz qaldı.

Hal-hazırda mövcud olan təyyarələr
----------------------------------

VS-300 1943-cü ildə Michigan Dearborndakı Henry Ford Muzeyinə gətirildi. 1985-ci ildə bərpa üçün Sikorsky Təyyarə fabrikinə qaytarıldığı istisna olmaqla, o dövrdən bəri muzeydə nümayiş olunur.

Xüsusiyyətləri(VS-300)
----------------------

### Ümumi xüsusiyyətləri

* Ekipaj: Bir nəfər
* Uzunluğu: 28 ft ()
* Qanad enliliyi: ()
* Hündürlüyü: 10 ft ()
* Yüklənmiş çəkisi: 1150 lb ()

### Performans

* Maksimum sürət: 50 mil/s
* Mənzil: 75 dəniz mili
Winchester Model 70-in mexanizmi; Mauser sisteminin təkmilləşdirilmiş versiyası olan model dünyanın ən məşhur və populyar silahları arasında yer almışdır. Silah daha çox mülki məqsədlər üçün istifadə edilmiş olsa da Polis və Vyetnam müharibəsi və Koreya müharibəsi dövründə ABŞ Hərbi Donanması tərəfindən snayper tüfəngi
Qurmalı silahı (Bolt action), qundağa bağlanma yerinin qarşısında, patron yatağının arxasında və tətiyin üstündə və tüfəngdən istifadə edən şəxsin əli tərəfdə (ümumiyyətlə sağda) yerləşən bir qurma qolu ilə atəş açmaq üçün hazırlanan odlu silah növüdür. İkinci dünya müharibəsi dövrünə qədər (İkinci Dünya Müharibəsində müharibəyə qatılmış bütün ordular ABŞ-dən başqa əsasən Bolt Action silahlarına sahib idi və bu silahlardan başqa əsgərlərini pulemyot və tapança ilə silahlandırırdılar) ikidən artıq patron götürə bilən piyada tüfənglərində seçilən və düzəldilməsi mümkün olsa da, müasir dövrdə artıq ordularda az atış tutumuna ehtiyac duyan (məsələn, snayperlər) və ov ilə ovçunun mümkün qədər bərabər olmasını təmin edən ovçular tərəfindən sevilir. Yarım avtomatik yivli silahları dəqiq atış qabiliyyətinə malik olan şəkildə dizayn etmək də asan məsələ olmadığından, Bolt actionlar daha ucuz və daha yüksək vuruş dərəcələri olan modellər şəklində istehsal olunurlar. Bundan əlavə, bu sistemin çox xarizmatik və gözəl olduğunu düşünən mülki atıcılar (xüsusən ovçular) yarı avtomatik silahla yırtıcının ard-arda vurulmasının həm etikaya uyğun olmadığını, həm də əyləncəli olmadığını nəzərə alaraq bu sistemi seçirlər. Hal-hazırda Türkiyədə yarı avtomatik yivli ov tüfənglərinə daşıma sənədi verilmir, məhz buna görə yivli silahlar ilə ova çıxmaq istəyən şəxslər yalnız Bolt action modelləri ilə qanuni olaraq ova çıxa bilirlər.

Springfield 1903 modelinə aid mexanizm: Silah Birinci dünya müharibəsi dövründə ABŞ Silahlı Qüvvələri tərəfindən istifadə edilən əsas silah vəziyyətində olsa da, İkinci dünya müharibəsi dövründə ABŞ müharibəyə daxil olanda M1 Garandı istifadə etdiyi üçün bu silahları snayper tüfəngi kimi modifikasiya edib istifadə etmişdir.
**Thominx contorta** (lat. Thominx contorta) Dəyirmi qurdlar tipinin Nematodlar sinfinə aid olan növ.

Xarici quruluşu
---------------

Bədənin kutikulası incə eninə zolaqlıdır.Basillyar lentlər yaxşı inkişaf etmişdir.***Erkək***:Bədənin uzunluğu 14,3-15,6 mm, Eni 0,05-0,07 mm-dir. Spikula incə,nazik olub,zəif görsənir. Freytas və Almeydaya (1935) görə uzunluğu 0,8-1,2 mm-ə çatır. Spikular balalıq yolu 0,9 mm uzunluğunda olan nazik tikanlarla örtülür. Spikulyar balalıq yolunun uzunluğu 0,30-0,52 mm-ə çatır. Arxa hissəsi bərk daralmış vəziyyətdədir.Cinsi bursa rudementar,kiçikdir və iki kiçik çıxıntıdan və kutikulyar qatdan ibarətdir. ***Dişi***:Bədənin uzunluğu 28–32 mm-dir. Vulva dairə varidir,çıxıntılar olmur.Arxa hissəsi bərk daralmış vəziyyətdədir. Anus terminal yerləşir. Yumurtanın uzunluğu 0,050-0,055 mm, eni 0,024-0,028 mm-dir. Yumurtaların üst qabığı hamardır və qalındır. Yumurtanın qütbündə olan tıxaclar dar və cuzi çıxıntılıdır..

Həyat tərzi
-----------

Geniş yayılan,çox saylıdır. Hind toyuğu,ev ördəyi, qazkimilər,qağayılar,toyuqkimilər,yırtıcı sərçəkimilər quşlarında qida borusunda,ağız boşluğunda,çinadəndə parazit həyat tərzi keçirirlər. Selikli qişanın ifrazatı ilə qidalanırlar. Düşmənləri yoxdur. Erkək,dişi,yumurta vasitəsi ilə çoxalır. Növün Fenologiyasına yumurta,aralıq sahib sürfə,yetkin fərd daxildir. Orta ömrün uzunluğu sahibin orqanizmində 2-2,5 ay, cinsi yetkinliyə çatma müddəti isə 24 gündür. Aralıq sahibi yoxdur.Yumurtanın daxilində 35-40 gün sürfə,invazion mərhələsinə çatır. Reproduktivliyi və xromosom göstəriciləri məlum deyil. Mühafizəyə ehtiyac yoxdur.

Yayılması
---------

Dünyada 52 növ, Azərbaycanda 1 növ qeydə alınıb. Azərbaycanın bütün ərazilərində geniş yayılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  K.İ.Skryabin,N.P.Şixobalova,İ.V.Orlov. Nematodologiya əsasları cild VI.İnsanların və heyvanların Trihosefalidləri,kapilləriidləri və onlar tərəfindən yaradılan xəstəliklər.SSSR-nin Elmlər Akademyasının Nəşriyyatı.M.1957.
2. ↑  Насиров А.М. Микроморфологическое изучение органов и тканей нематоды Thominx contorta после применения антигельминтика БМК / Микаилов Т.К. // Деп. ВИНИТИ,09.03.93. №555-B93, 11 c.

Həmçinin bax
------------
Cənubi Şetland adalarında İngilis boğazının yerləşməsi.
Livinqston, Qrinviç, Robert, Snou və Smit adalarının topoqrafik xəritəsi.
**Vrabça buxtası** (bolq. *залив Врабча*, ‘Zaliv Vrabcha’ \'za-liv 'vrab-cha\) — 900 m uzunluğu olan və Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Robert adası sahillərindən 1 km şimal-qərbdə yerləşmişdir. Heyvuud adasından qərbdə yerləşmişdir.

Buxta qərbi Bolqarıstanda yerləşən Vrabça şəhərinin adını daşıyır.

Yerləşməsi
----------

Vrabça buxtası 62°19′16″ c. e. 59°41′27″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4 (Updated second edition 2010. ISBN 978-954-92032-9-5)
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR), 1993–2016.

Həmçinin bax
------------

* Robert adası
* Cənubi Şetland adaları

İstinadlar
----------

1. ↑  L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* Vrabcha Cove.
**Votorati Futbol Klubu** — **Votorati** kimi də tanınan, 12 may 2005-ci ildə təsis edilən və San-Paulu ştatının Votorantim şəhərini təmsil edən Braziliya futbol klubudur. Klub bir dəfə Braziliya Kubokunun iştirakçısı olmuşdur.

Tarixi
------

Klub 12 may 2005-ci ildə bir qrup biznesmen tərəfindən təsis edilmişdir. Votorati klubu 2009-cu ildə Paulista Liqası Seriya A3-ün və Paulista de Futbol Kubokunun qalibi olmuşdur. Votorati 2010-cu ildə Braziliya Kubokunda iştirak etmişdir. İkinci mərhələdə Qremio klubuna məğlub olaraq mübarizəni dayandırmışdır.

Nailiyyətləri
-------------

* **Paulista de Futbol Kuboku: 1**

2009
* **Paulista Liqası Seriya A3: 1**

2009

Stadion
-------

Votorati Futbol Klubu öz ev oyunlarını Estadio Domeniko Paolo Mettidieri stadionunda keçirir. Stadionun maksimum tamaşaçı tutumu 10034 nəfərə bərabərdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Votoraty Futebol Clube Ltda" (Portuguese). Federação Paulista de Futebol. November 23, 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 5, 2011.
**İblis** (Tamil dilində **ராவணன்**, Rom: **Raavanan**) 2010-cu ildə Tamil dilində Mani Ratnam tərəfindən çəkilmiş və Vikram, Aishwarya Rai və Prithvirajın baş rollarda oynadığı Hindistan filmidir.

İblis (Raavanan) filmi eyni vaxtda iki versiyada — hind dilində (fərqli adla — "Pis adam"/Raavan) və tamil dilində lentə alınıb. Hər iki filmdə Aishwarya Rai qadın baş rol ifaçısı olmuşdur, lakin Tamil versiyasında Vikram Veera (İblis) rolunu və onun əri rolunu (Deva) isə Prithviraj oynamışdırsa, Bollywood Hind dilindəki versiyada isə Vikram Deva rolunu oynamış, Veera rolunu isə isə Abhishek Bachchan canlandırmışdır. Filmin Tamil versiyası teluqu dilinə dublyaj edilmişdir. Eyni gündə — 18 iyun 2010-cu ildə hind, tamil və teluqu filmlərinin premyerası baş tutmuşdur.

Film Ramayana dastanı əsasında çəkilmişdir.

Süjet xətti
-----------

Quldur dəstəsinin başçısı olan Viraya (Vira) polis müfəttişi olan Devin həyat yoldaşı və klassik hind rəqsləri üzrə müəllim olan Raginini qaçırır. Vira ilə Devin arasında çoxdankı haqq-hesab vardır və Vira Raginini öldürərək Devdən qisas almağa qərar verir.

Müdafiəsiz qadının köməyi ilə kişidən qisas almağı alçaqlıq hesab edən Ragini Viradan iyrənir. O, Viraya deyir ki, onu öldürə bilməyəcək, buna cavab olaraq Vira ona gülür, amma eyni anda Ragininin öz canına qəsd edəcəyi üçün onu öldürə bilməyəcəyini eşidir və Ragini bundan sonra özünü uçurumdan aşağı atır.

Vira Ragininin bu hərəkətindən şoka düşür, çünki o, incə və zərif bir xanımdan belə qətiyyət və möhkəmlik gözləmirdi. Onun cəsədini axtarır, lakin onun hələ də sağ olduğunu görür. Vira Raginini öldürməyə cəsarət etmir və buna görə də onu özü ilə özünün quldur düşərgəsinə aparır.

Bu zaman Dev bütün gücünü arvadını tapmağa və Viranı tutmağa sərf edir.

Bundan əlavə, film Viranın hərəkətinin əsl səbəblərini meydana çıxarır və bu öz növbəsində tamaşaçını onun həqiqətən belə bir "İblis" olub-olmadığını düşündürməyə vadar edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  Freebase Data Dumps. Google.
**Məhəmməd Əmin ibn Ömər əd-Dəməşqi** (İbn Abidin) (d. 1198/1784 **–** ö. 1252/1836) - Osmanlı imperiyasının son dövrlərində yaşamış ən görkəmli müsəlman fəqihlərindən biri.

Həyatı
------

1198 (1784)-cü ildə Suriyanın Şam (Dəməşq) şəhərində anadan olmuşdur. O, hənəfi məzhəbinin mənsublarından olmuş, da doğulub orada yaşamışdır. Tam adı Səid Məhəmməd Əmin ibn Ömər ibn Əbdül-Əzizdir. Həzrəti Hüseynin (ə) nəslindən olub atasının anası "Xülasətül əsər" adlı əsərin müəllifi olan Mühibbinin qızıdır. Zühd (dünya sevgisini tərk edənə deyilir) və təqvasına görə Abidin ləqəbi ilə tanınan beşinci babası Məhəmməd Səlahiddinə nisbətlə İbn Abidin deyə adlandırılmışdır. Səid Məhəmməd atası ilə birlikdə ticarətlə məşğul olmuşdur. 1836-cı il, 5 avqust tarixində Şamda vəfat etdi ve Babüssəğir qəbristanlığında dəfn edildi.

Təhsili və elmi fəaliyyəti
--------------------------

Erkən yaşlarından elmə maraq göstərmiş, Quranı və onun təfsirini öyrənmişdir. O, Şamda Məhəmməd Səid əl-Həməvidən qiraət dərsləri alaraq qiraətə dair bəzi əsas mətnləri əzbərləmişdi. Bu müəllimindən sərf, nəhv və Şafii fiqhini də öyrənmişdir. Şafii fiqhinə dair əz-Zübədi və başqa əsərləri əzbərlədi. Daha sonra Məhəmməd Şakir əs-Salimi əl-Akkaddan hədis və təfsir dərsləri alan İbn Abidin Hənəfi məzhəbinə keçərək bu müəlliminin vasitəsi ilə əl-Bəhrür-raik, əl-Hidayə və başqa əsərləri öyrəndi. Haskəfinin əd-Durrül-muxtar əsərini oxuyan vaxt müəlliminin vəfatı ilə əlaqədar (1222/1807) əsərinin qalanını müəlliminin tələbəsi olan Məhəmməd Səid əl-Hələbinin yanında başa çatdırdı. Müəllimi Akkad onu öz müəllimlərinin də dərslərinə aparmış və Məhəmməd əl-Küzbəri, Əhməd əl-Əttar, Məhəmməd Nəcib əl-Kalai və Məhəmməd Əbdürrəsul əl-Hindi kimi müəllimlərdən ona dair razılıq almışdır. Yazıları ilə o, hələ müəllimlərinin sağlığında tanınmışdır. Hənəfi məzhəbində o, məzhəbin yeddinci soyunun ən nüfuzlu alimlərdən biri hesab edilmişdir. Onun "Rəddül-Muhtar alə Durrül-Muxtar" adlı fiqh kitabı bu məzhəbdə yüksək dəyərləndirilir. Bu kitabda o, müxtəlif dövrlərdə yaşayan İslam fəqihlərinin ayrı-ayrı məsələlər üzrə verdiyi hökmlərini toplamışdır. Bundan başqa İbn Abidin, müsəlman hüququ ilə digər əsərlərin, eləcə də Quranın təfsirçisi olmuşdur. O, İslamdakı müxtəlif təriqətlərin baxışlarını ənənəvi İslam baxımından araşdıraraq təhlil etmişdir.

Əsərləri
--------

1. Rəfa əl-ənzar əma urədəhul-həlbiu alə əl-duri Muxtəri;
2. Haşiyətun alə əl-mütavvali fil-bəlağə);
3. Şərəh kənz əl-dəqayiq əl-nəsfi;
4. İfadətül Ənvar;
5. Şərh Mültəkə əl-Əbhur və b.

Həmçinin bax
------------

* Hənəfi məzhəbi
* Şafii məzhəbi
* İslam
* Osmanlı imperiyası

Xarici keçidlər
---------------

Muhammed Emîn b. Ömer b. Abdilazîz el-Hüseynî ed-Dımaşkī//Diyanet Islam Ansiklopedisi, 1999, cilt: 19, sayfa: 292-293

İstinadlar
----------


1. 1 2  Muhammed Emîn b. Ömer b. Abdilazîz el-Hüseynî ed-Dımaşkī//Diyanet Islam Ansiklopedisi, 1999, cilt: 19, sayfa: 292-293
2. ↑  A.A.Əlizadə, E.M.Səmədov. İslam: Tarix, Fəlsəfə və Hüquq. Ensiklopedik Lüğət. Bakı: 3 Saylı Mətbəə, 2016, s. 125-126
**İssa Botaşlanı** və ya **İssa Botaşov** (qaraç.-balk. Боташланы Жарахматны жашы Исса: 6 sentyarb 1925, Gündələn, Nalçik dairəsi, RSFSR - 7 oktyabr 1991 Nalçik, RSFSR, SSRİ ) ― balkar şair, dramaturq, maarifçi. RSFSR əməkdar incəsənət xadimi, Kabarda-Balkarya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının əməkdar artisti. Səhnə incəsənətinin təşkilatçısı, balkar dramaturgiyasının yaradıcılarından biri, balkar ədəbiyyatının klassiki, balkar poeziyasının və mahnı mədəniyyətinin inkişafına böyük töhfələr verib.

Həyatı
------

İssa Botaşlanı 1925-ci ildə Köndələn kəndində kəndli ailəsində anadan olub. 1941-ci ildə kənd məktəbini bitirib, biçinçi kimi işləməyə başlayıb. Sonradan isə kənddə olan kolxozda qeydiyyatçı işləyib. 1942-ci ildən 1943-cü ilə qədər Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının Elbrus rayon komitəsində təlimatçı kimi fəaliyyət göstərib. 1944-cü ilin mart ayına qədər Balkar Dram Teatrının artisti olub. Balkarlar sürgün edildikdən sonra Orta Asiyada yaşamağa başlayıb. 1959-cu ildə M.Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda yüksək ədəbiyyət kurslarını bitirib. Deportasiyadan geri döndükdən sonra ilk illər balkar səhnə incəsənətinin dirçəldilməsi ilə məşğul olub. Sonradan isə 28 il boyunca Təsviri incəsənət muzeyinin direktoru kimi fəaliyyət göstərib.

Yaradıcılığı
------------

İssa Botaşlanının "Sülh haqqında oxuyuram" adlı ilk kitabı 1950-ci ildə Qırğızıstanda nəşr edilib. Onun ardınca "İkinci görüş", "Şair zurna", "Dolay", "Meşəbəyi", "Sərt yollar", "Tale" kimi poetik topluları çap edildi. Botaşlanının pyesləri milli dramaturgiyanın inkişafına böyük töhfə verib. Səhnəyə qoyduğu tamaşalar tək Kabarda-Balkariyada yox eləcə də xaricdə uğur qazanırdı. Onun "Qartallar hündürlüyü sevir", "Abrek", "Dağlarda şəfəq", "Dağlı qızın şücaəti", "Mən inanıram o sağdır", pyesləri, "Sultanın taleyi", "Gündələndə toy", "Əsl kişi" komediyaları və xüsusən də onun "Oğurlanmış cigid" musiqili komediyası bir çox fərqli xalqların dillərinə çevrilib və teatrlarında səhnələşdirilib. İssa Botaşlanı tez tez ədəbiyyat və incəsənətlə bağlı məqalələr yazar, bir sıra radio və televiziya verilişlərində çıxışlar edərdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Боташев, Исса Жарахматович" (rus). elbrusoid.org. 1 iyul 2003. 21 iyun 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 fevral 2021.
2. ↑  "Исса Боташев" (rus). sk-news.ru. 2003. 18 dekabr 2007 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 fevral 2021.
**Monika Krimadi** (alb. Monika Kryemadhi d.) — Albaniya siyasətçisi, parlament üzvü və Sosialist İnteqrasiya Hərəkatı Partiyasının aparıcı üzvü. Albaniya prezidenti İlir Metanın həyat yoldaşıdır. Monika Kremadi Albaniyanın birinci xanımı vəzifəsindən imtina edərək əvəzinə rolu böyük qızı Boraya həvalə etmişdir.

Təhsili
-------

Monika Krimadi 9 aprel 1974-cü ildə Tiranada anadan olub, orta məktəbi orada bitirib. 1992-ci ildən Tirana Universitetinin Təbiət Elmləri fakültəsində üzvi kimyaçı kimi təhsil almışdır. 1999-cu ildə Qarmiş-Partenkirhendə Corc Marşal adına Avropa Təhlükəsizlik Məsələlərini Araşdırma Mərkəzində oxuyur. 2000–2002-ci illərdə Tirana Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsində oxumuş, işin idarəedilməsi üzrə magistr dərəcəsi almışdır. Təhsilini aspiranturada davam etdirmişdir.

Siyasi karyerası
----------------

Krimadi siyasi karyerasına 1991-ci ildə FRESSH-in (Albaniya Sosialist Partiyasının gənclər təşkilatı) qurucularından biri olanda başlayır. 1992-ci ilin yanvar ayında Rəyasət Heyətinin üzvü seçilir və həmin ilin may ayında I və II FRESSH Konqreslərinin Baş katibi seçilir. 2002-ci ilin aprel ayına qədər FRESSH-in prezidenti vəzifəsində çalışır. 1995–2000-ci illərdə Beynəlxalq Sosialist Gənclər Birliyinin vitse-prezidenti seçilir. Krimadi 1991-ci ilin dekabrından 2004-cü ilin sentyabrına qədər Sosialist Partiyasının üzvü olur. Bu müddət ərzində 2001–2005-ci illərdə Albaniya Xalq Məclisinin deputatı olur. İki dəfə Tirana bələdiyyə məclisinə seçilir və oradan Avropa Şurasındakı nümayəndə heyətinin katibi təyin olunur. 2004-cü ilin sentyabrında Albaniya Sosialist Partiyasından ayrılaraq Sosialist İnteqrasiya Hərəkatını qurur. Monica Krimadi bu gün Sosialist İnteqrasiya Hərəkatının Tirana şöbəsinin baş katibidir.

Şəxsi həyat
-----------

Siyasətçi İlir Meta ilə evlidir, üç övladı var: Bora, Besar və Era.

Televiziya
----------

Monika Krimadi 2005-ci ildə Kënga Magjike alban musiqi yarışmasında Mailinda Bregu ilə duet oxumuşdur və oradakı münsiflərdən biri olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Monika KRYEMADHI // .
2. ↑  "Kreu". 2016-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-25.
3. ↑  "Monika Kryemadhi: Nuk do të jem Zonjë e Parë, por deputete e LSI" (alban). Koha Jonë. 28 April 2017. 25 November 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 February 2019.

Mənbə
-----

* Profilet e Kryesise se Lsi — LSI Arxivləşdirilib 2021-02-26 at the Wayback Machine
Koordinat:Sky map 9s 40d 11,5sn; -50º 19' 9″

**NGC 2999**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Yelkən bürcü istiqamətində yerləşir. **I1p** tipli  qalaktikadır.  Ceyms Dunlop tərəfindən 1826-cı ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2999: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2975 |
NGC 2976 |
NGC 2977 |
NGC 2978 |
NGC 2979 |
NGC 2980 |
NGC 2981 |
NGC 2982 |
NGC 2983 |
NGC 2984 |
NGC 2985 |
NGC 2986 |
NGC 2987 |
NGC 2988 |
NGC 2989 |
NGC 2990 |
NGC 2991 |
NGC 2992 |
NGC 2993 |
NGC 2994 |
NGC 2995 |
NGC 2996 |
NGC 2997 |
NGC 2998 |
**NGC 2999** |
NGC 3000 |
NGC 3001 |
NGC 3002 |
NGC 3003 |
NGC 3004 |
NGC 3005 |
NGC 3006 |
NGC 3007 |
NGC 3008 |
NGC 3009 |
NGC 3010 |
NGC 3011 |
NGC 3012 |
NGC 3013 |
NGC 3014 |
NGC 3015 |
NGC 3016 |
NGC 3017 |
NGC 3018 |
NGC 3019 |
NGC 3020 |
NGC 3021 |
NGC 3022 |
NGC 3023 |
NGC 3024



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Koordinat:Sky map 9s 47d 15,3sn; +72º 59' 9″

**NGC 2957A**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. **E1** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1831-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2957A: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2933 |
NGC 2934 |
NGC 2935 |
NGC 2936 |
NGC 2937 |
NGC 2938 |
NGC 2939 |
NGC 2940 |
NGC 2941 |
NGC 2942 |
NGC 2943 |
NGC 2944 |
NGC 2945 |
NGC 2946 |
NGC 2947 |
NGC 2948 |
NGC 2949 |
NGC 2950 |
NGC 2951 |
NGC 2952 |
NGC 2953 |
NGC 2954 |
NGC 2955 |
NGC 2956 |
**NGC 2957** |
NGC 2958 |
NGC 2959 |
NGC 2960 |
NGC 2961 |
NGC 2962 |
NGC 2963 |
NGC 2964 |
NGC 2965 |
NGC 2966 |
NGC 2967 |
NGC 2968 |
NGC 2969 |
NGC 2970 |
NGC 2971 |
NGC 2972 |
NGC 2973 |
NGC 2974 |
NGC 2975 |
NGC 2976 |
NGC 2977 |
NGC 2978 |
NGC 2979 |
NGC 2980 |
NGC 2981 |
NGC 2982



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Standart silah** (İdman tapançası) — güllə atıcılığı dövrü, rəqabət tələblərinin qaydalarına uyğun halqa atəşi ilə 25 metr məsafədə atəş açmaq üçün nəzərdə tutulmuş bir tapança nəzərdə tutur. Əsas məhdudiyyətlər: nişan xəttinin uzunluğu, zəifliyin çəkilməsi və sapı üçün tələblər.

Nişan xəttinin görünüşü və uzunluğu
-----------------------------------

Yalnız açıq yerlərə icazə verilir. Nişan xəttinin uzunluğu **220** mm-dən artıq olmamalıdır.

Çəki
----

Rəqabət qaydalarına əsasən bir idman tapançası maksimum kütləsi 1400 qram olmalıdır. Ən az tənzimlənən kütlə yoxdur. Bununla belə, qeyd etmək lazımdır ki, bir idman tapançası halda, texniki olaraq 1000 qr az ola bilməz. Atışın güclü təsiri ilə əlaqədar tapança mövqeyinin sabitliyi müəyyən bir kütlə tələb edir. Üstünlük kütləsi ox kütləsinin fərdi xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq dəyişilməsinə imkan verən modellər ilə təmin edilir.

Sapı
----

Əsas tələblərdən biri tapança sapını mil sümüyünə kimi uzatma halları olmamalıdır. Sap ağacdan istehsal oluna bilər. Müsabiqənin şərtlərinə görə sapsız atışma qadağandır.

Daraq və patronlar
------------------

Darağın tutumu 5 patrondan çox olmamalıdır. 

Müsabiqənin qaydalarına uyğun olaraq 22 kalibr patronlarla (5,6 mm) çəkiliş aparılır.

İstinadlar
----------

MP-1, MP-2, MP-4, MP-5, MP-8 məşğələləri yalnız standart bir tapança ilə həyata keçirilir.

Xarici keçidlər
---------------

* Общие технические правила Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine
* ПРАВИЛА ВИДА СПОРТА ПУЛЕВАЯ СТРЕЛЬБА Arxivləşdirilib 2017-09-20 at the Wayback Machine
* Стандартный самозарядный малокалиберный пистолет ИЖ-35М и ИЖ-34(М)
**Stal Sayad** (1880 – 1900) — ləzgi şair.

Həyatı
------

Stal Sayad 1880-ci ildə anadan olub. Onun şerlərini xalq mahnılarından, xalq yaradıcılığından ayırmaq çətindir. Sayadın şerlərinin çoxu nakam məhəbbətə həsr olunsa da, onlarda yaşamaq uğrunda mübarizə, o dövrün ədalətsizliklərinə qarşı mübarizə var.

Həmkəndlisi kasıb rəncbərin oğlu Şıxrəhimlə Sayadın arasında böyük məhəbbət yaranır. Amma atası onu başqa kənddə yaşayan dövlətli adama verir. Qanunlara tabe olmaqdan başqa çarəsi olmayan Sayad çətin dövrdə başını aşağı əymir. Sayad ömrünün axırına kimi məhəbbətinə sadiq qalır. Onunla ömür yoldaşı olan adam onun ürəyinə yatmır.

Uşaq vaxtlarından anasını itirən Sayad həyatın bütün çətinliklərini yaşayır.

Şairirənin şerləri sadə, gözəl və rahat dildə yazılmışdır. Stal Sayadın irsi hələ tamam toplanılmayıb. Onun şerlərinin hamısı bizə məlum olmasa da, bir hissəsi mahnılara çevrilib xalq arasında ağızdan-ağıza keçir.

Stal Sayad 20 yaşı tamam olmamış vəfat edir.

Onun şerləri həmişə xalq arasında yaşayacaqır.
O, 1900-cü ildə vəfat edib.

İstinadlar
----------

1. ↑  Лезгийрин поэзиядин антология, 1978.
2. ↑  Stal Sayad[*ölü keçid*]
3. ↑  «Дуствал», 1963, N 2.
**Kənd təsərrüfatı vergisi** — SSRİ-də əhalidən tutulan dövlət vergilərindən biri. 1923-cü ildən tətbiq edilmişdir. Kənd təsərrüfatı vergisini kənd yerlərində həyətyanı torpaq sahəsi və xidməti pay torpağı olan vətəndaşlar ödəyirdilər. Müttəfiq respublikaların qanunvericiliyi ilə kolxozşuların təsərrüfatı üçün orta (hektarın 1/100-dən) və bundan xeyli çox vergi dərəcəsi muəyyən edilmişdir. Kənd təsərrüfatı fəhlə və qulluqcularının təsərrüfatlarından da bu dərəcə üzrə vergi tutulurdu. Fərdi təsərrüfatçılar vergini ikiqat ödəyirdilər. Kənd təsərrüfatı vergisi üzrə bəzi güzəştlər müəyyən olunmuşdur. Müəyyən şəraitdə kənd ziyalıları (müəllimlər, tibb işçiləri), kənd təsərrüfatının bəzi mütəxəssisləri, hərbi qulluqcular, əlillər və s. vergidən azad edilirdi. Kənd təsərrüfatı vergisi maliyyə orqanları tərəfindən hər il 1 iyuna olan vəziyyətə görə hesablanırdı. 15 avqust və 15 oktyabrda bərabər ölçüdə ödənilirdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Кәнд тәсәррүфаты верҝиси // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. V ҹилд: Италија—Куба. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1981. С. 342.
**Laserlə sinterləmə -LS** üsulu kiçik ölçülü danəcikləri yerli qızdıraraq, əritməklə bir-birinə birləşdirmək yolu ilə verilmiş material qatını bərkitməyə əsaslanır. Bu üsulu yerinə yetirmək üçün materiala və qurğuya xüsusi tələbatlar qoyulur. LS üsulu toz metallurgiyasından məlumdur. Metallurgiyada sinterləmə üsulundan metal tozların uzun müddət böyük təzyiq altında yüksək temperaturda "bişirilərək "xüsusi xassəli (məsaməli) material almaq üçün istifadə edilir.

Prototiplərin LS üsulu ilə hazırlanması klassik sinterləmənin yuxarıda qeyd edilən təsir vasitələrindən (təzyiq və vaxt) imtina edir. Prosesdə əsasən danəciklər qısa müddətdə lazer şüası ilə termiki tə`sirə məruz qalır. Danəciklər sərbəst şəkildə işçi lövhənin üzərində toz qatı şəklində yayılır. Onlar yerli olaraq əridilərək bir-biri ilə birləşdirilir. Sinterləmə prosesi əridilmiş hissəciklərin qatılığı və onların səthi gərginliyi ilə xarakterizə olunur. Bu parametrlər tətbiq olunan materialdan və temperaturdan asılıdır. Sinterləmə prosesi üçün demək olar ki, əridilə-bilən və soyuduqdan sonra bərkiyən butun materiallar tətbiq edilə bilər.

Mənbə
-----

* Rezo Əliyev. Bertram Hentşel.*Sürətli hazırlama texnologiyasının mütərəqqi üsulları*. Bakı, Elm, 2005
* Andreas Gebhardt: Rapid Prototyping - Werkzeuge für die schnelle Produktentstehung. 2. Auflage. Hanser Verlag, München 2000, ISBN 3-446-21242-6.
**Dinməhəmməd Əhməd oğlı Qonayev** (*qaz.* Дінмұхаммед (Димаш) Ахметұлы Қонаев; *rus.* Динмухаммед Ахмедович Кунаев; 12 yanvar 1912, Almatı, Yeddisu vilayəti, Rusiya imperiyası – 22 avqust 1993) — Qazaxıstan SSR MK I katibi; Üçqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

Həyatı
------

Dinməhəmməd Qonayev 12 yanvar 1912-ci ildə Almatıda anadan olub. Ali məktəbi 1936-cı ildə Moskvada bitirib. 1942-ci ildə Qazaxıstanın Nazirlər Kabinetində əmək fəaliyyətinə başlayır. 1948-ci ildə texniki elmlər doktoru, 1952-ci ildə Qazaxıstan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü olur. Həmin ildən 1955-ci ilə qədər Elmlər Akademiyasına rəhbərlik etmişdi. 1960-cı ildə Qazaxıstan Kommunist Partiyasının Baş Katibi seçilir. Qısa fasilə ilə 1986-cı ilə qədər həmin vəzifəni icra etmişdi. Qazax xalqı və dövləti üçün gördüyü böyük işlərə görə çox böyük nüfuz sahibi olur.

Dinməhəmməd Qonayev 4-cü, 5-ci, 6-cı, 7-ci və 8-ci çağırış SSRİ Ali Sovetinə deputat seçilmişdi.

D.Qonayev vəzifəsindən kənarlaşdırılandan sonra qazax xalqı, xüsusilə də gənclər küçələrə axışdı və onun vəzifədən azad edilməsi haqqında əmrin ləğv edilməsini tələb etdilər. 1986-cı ilin 17–18 dekabrında meydana çıxan etiraz dalğası Qazaxıstanın 6 ayrı-ayrı şəhərini əhatə etdi. Bu həm də qazax xalqının rus müstəmləkəçilik siyasətinə və qazax xalqının assimlyasiya edilməsi planlarına qarşı ilk böyük etiraz dalğası idi. Sovet imperiyasının rəhbərliyi təkcə 1930-cu ildən 1933-cü ilə qədər keçən 3 illik zaman kəsimində 2 milyondan artıq qazax türkünü məhv eləmişdi.

D. Qonayev 22 avqust 1993-cü ildə vəfat edib.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Dinmukhamed Akhmedovich Kunayev // Encyclopædia Britannica (ing.).
2. 1 2  Кунаев Динмухамед Ахмедович // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
3. ↑   Arxivləşdirilib 2013-10-05 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı
4. ↑   Arxivləşdirilib 2013-12-07 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı
5. ↑   Arxivləşdirilib 2011-04-25 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı
6. ↑   Arxivləşdirilib 2014-10-27 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı
7. ↑   Arxivləşdirilib 2012-11-26 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Ölkənin qəhrəmanları |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus · Britannica (onlayn) · Prabook |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| GND: 119335166 · ISNI: 0000 0000 8390 7476 · LCCN: n80131559 · NTA: 134401131 · NUKAT: n2015067874 · VIAF: 67273694 · WorldCat VIAF: 67273694 |

 |
**XI Tezis** — Müstəqil Azərbaycanda Azərbaycan dilində ilk dəfə olaraq Marksist məktəbini və ümumilikdə sol yanaşmanı əhatə edən jurnaldır.

Haqqında
--------

2014-cü ilin mart ayının 10-da işıq üzü görüb. Jurnalın məqsədi Azərbaycanda və dünyada inkişaf edən sosial-iqtisadi prosesləri "sol" aspektdən təqdim etməkdir.
XI TEZIS jurnalının 1-ci sayının mövzusu "Marksın qayıdışı" adlanır. XIX əsrdə yaşamış alman filosof, iqtisadçı və nəzəriyyəçi Karl Marksın mülahizələrinin son dövrlərdə beynəlxalq müstəvidə baş verən iqtisadi və siyasi hadisələr fonunda aktuallaşması ilə əlaqədar mövzuları əhatə edir.
Tarix, iqtisadiyyat, antropologiya, sosiologiya, mədəniyyət və fəlsəfə bölmələrindən ibarət olan jurnalın cari sayında Azərbaycanda sol hərəkatların tarixi, istehlak cəmiyyəti və yadlaşma, qlobal maliyyə böhranı və digər yazıları oxumaq mümkündür.
XI TEZIS bir qrup könüllü tərəfindən hazırlanır və rüblük olaraq çap edilməsi nəzərədə tutulur.

Mənbə
-----

* onbirincitezis.org/jurnal/ Arxivləşdirilib 2014-04-21 at the Wayback Machine

Xarici keçidlər
---------------

* "XI TEZIS" jurnalı satışda - kulis.az
* "Praktikaya çatmış Marksın XI tezisi" - Meydan TV
**XVIII Xunq** — Vanlanq dövlət qurumunun sonuncu hökmdarıdır. O, e.ə. 286–257-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur. Atası XVII Xunqun vəfatından sonra taxta sahib olan XVIII Xunqun hakimiyyəti illərində Vanlanq dövlət qurumunun ərazisində tərəqqi bir müddət davam etmişdir. Vanlanq dövlət qurumunda dəmir alətlərin tətbiqi nəticəsində məhsuldarlıq xeyli artmış, əkin sahələri genişlənmişdi. Nəticədə zəhmətkeş kəndlilər cəngəllikləri qıraraq onları tarlalara çevirirdilər. Daşqınların qarşısını almaq üçün bəndlər ucaldılır , susuz yerlərə kanallar çəkilirdi. İstedadlı dövlət xadimi olan XVIII Xunq mərkəzi idarə aparatını xeyli təkmilləşdirmişdi. Onun hakimiyyəti illərində hərbi və iqtisadi sahəni idarə etmək üçün xüsusi vəzifələr təsis edilmişdi. Daxili işlərə isə "Botin" adlanan nazir baxırdı. Məhz onun hakimiyyəti illərində hökmdar qızları Minınonq titulunu daşıyırdı. XVIII Xunq qonşu dövlətlərlə siyasi və iqtisadi əlaqələri genişləndirmişdi. Onun hakimiyyəti illərində mədəniyyətin inkişafına xüsusi diqqət yetirilirdi. Qul əməyinin tətbiqi genişlənirdi. Kəndlilər kəl , donuz və toyuq saxlayırdılar. Toyuqlar "Allahlara" qurban kəsilirdi. Toyuqların ayaqlarından isə falçılıqda istifadə olunurdu. Vyetnam Respublikasının paytaxtı olan Hanoy şəhəri onun hakimiyyəti illərində "Toyuq kəndi" adlanan kiçik kənd idi. Duonq çayının sahillərində yaşayan əhali isə ipəkçiliklə məşğul olurdu. Donqşon adlanan yerdə e.ə. IV–III əsrlərə aid çoxlu tunc silahlar tapılmışdı. Burada hazırlanan tunc təbillər Çinə, müasir Malayziyaya və İndoneziyaya aparılırdı. XVIII Xunq hakimiyyətinin ilk illərində ordu quruculuğuna çox fikir verirdi. Hakimiyyətinin sonrakı illərində isə o, tədricən dövlət işlərindən uzaqlaşaraq əyləncələrlə məşğul olmağa başladı. XVIII Xunqun ölümü və Vanlanq dövlət qurumunun süqutu barədə məşhur Vyetnam tarixçisi Nqo Şi Lien əsərində yazır: "Hökmdar XVIII Xunqun çox gözəl bir qızı vardı. Önun şöhrəti Çin dövləti olan Su imperiyasının hökmdarının qulağına çatır. Çin imperatoru elçi göndərərək onunla evlənmək istəyir. XVIII Xunq elçilərə müsbət cavab versə də əyanlar narazılıq edirlər. Əyanların təsiri ilə XVIII Xunq fikrindən dönür və qızını başqa adama ərə verir. Bu hadisəni özü üçün təhqir hesab edən Su imperatoru Vanlanq dövlət qurumunun ərazisinə yürüşlər təşkil etsə də uğur qazana bilmir. Nəhayət, e. ə. 257-ci ildə Su qoşunları Vanlanq dövlət qurumunun ərazisinə gizlin olaraq soxulur və sarayda sərxoşluq edən hökmdarı sərkərdələri ilə birlikdə mühasirəyə alır. Saray adamları döyüşü davam etdirməyin mənasız olduğunu görüb, təslim olurlar. XVIII Xunq əsirliyi özü üçün təhqir sayaraq özünü quyuya ataraq qətlə yetirir. Həlak olan XVIII Xunq çox yaşlı olmuşdur. Bəzi əfsanələr də qeyd olunur ki, XVIII Xunq həlak olmamış, qoca olduğu üçün hakimiyyəti könüllü olaraq yaxın adamlarından biri olan Txuk Fana vermişdi .

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Tarix** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |