**Ay Tsin** (çin. ənən. 艾青, sadə. Aì Qīng), əsl adı **Tsyan Çjenxan** (çin. ənən. 蔣正涵, sadə. Jiǎng Zhènghán; 27 mart 1910[…], Çzinxua[d], Çjetszyan – 5 may 1996[…], Pekin) — Çin şairi. O, vətənpərvərlik mövzusunda "*Günə doğru*" (1938), "*Şimal*" (1939), "*Sübh xəbərləri*" (1943), "*Bahar*" (1956), "*Qayıdış nəğməsi*" (1980) şeir və şeirlər toplularının, "*Poeziya haqqında*" (1940) kitabının müəllifidir. Ay Tsin sərbəst şeir nəzəriyyəsinə mühüm töhfə vermişdir.

Həyat və yaradıcılığı
---------------------

Ay Tsin 27 mart 1910-cu ildə Tsin imperiyası ərazisində, Çjetszyan əyalətinin Çzinxua mahalında anadan olmuşdur. O, 1929-1932-ci illərdə Fransada təhsil almışdır. Tsin 1932-ci ildə Çinə qayıtdıqdan sonra "Homindan" partiyasına qarşı çıxmış və buna görə həbs olunmuşdur. O, 1935-ci ilə qədər həbsdə olmuşdur. Bu dövrdə Tsin şair kimi formalaşmışdır. 1936-cı ildə onun Çin kəndinin həyatına həsr olunmuş "Dayanxe" toplusu nəşr olunmuşdur.

Tsin Çin–Yaponiya müharibəsi illərində (1937–1945) vətənpərvərlik mövzusunda bənd və şeirlər yazmışdır: "*Günə doğru*" (1938), "*Şimal*" (1939), "*İkinci dəfə öldü*" (1939), "*Məşəl*" (1940), "*Zoya*" (1942), "*Sübh xəbərləri*" (1943) kolleksiyaları. O, 1949-cu ildə kommunist inqilabının qələbəsindən sonra sosializm quruculuğu, sülh uğrunda mübarizə, SSRİ ilə dostluq haqqında əsərlər yazmışdır: "*Qələbə yolunda*" (1950), "*Şən fəryadı*" (1953), "*Yaqut ulduzlar*" (1953), "*Seçilmiş şeirlər*" (1955), "*Bahar*" (1956). Tsin "*Poeziya haqqında*" (1940), "*Yeni ədəbiyyat. Məqalələr toplusu*" (1951) kitablarında əsas mövzunu nəzəriyyə məsələlərinə həsr etmişdir.

Çində sağçı ünsürlərə qarşı aparılan kampaniya zamanı Tsin mətbuatın hücumuna məruz qalmış və nüfuzdan düşmüşdür. O, 1958-1961-ci illərdə Mancuriyaya, oradan isə Sincana yerləşməyə göndərilmişdir. 1978-ci ilə qədər Çin hakimiyyəti Tsinin əsərlərinin nəşrini qadağan etmişdir. O, 1980-ci ildə "*Qayıdış mahnısı*" toplusunu ərsəyə gətirmişdir. Sərbəst şeir nəzəriyyəsi və praktikasına mühüm töhfə verən Ay Tsinin yaradıcılığında Emil Verxarn, Volt Vitmen, Vladimir Mayakovskinin təsiri olmuşdur.

Ay Tsin 1996-cı ildə Pekin şəhərində xəstəxanada vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  *Roux P. d.* Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays (fr.). 2 Éditions Robert Laffont, 1994. Vol. 1. P. 31. ISBN 978-2-221-06888-5
3. 1 2  Ai Qing // Encyclopædia Britannica (ing.).
4. ↑  Энциклопедический словарь. 2009. Ай Цин.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* *Черкасский Л. Е.* Ай Цин — подданный Солнца: Книга о поэте. — М.: Наука, 1993.
* *Chinese Writers on Writing* featuring Ai Qing. Ed. Arthur Sze. (Trinity University Press, 2010).
* Nils Göran David Malmqvist, ed.A Selective Guide to Chinese Literature, 1900-1949: The poem. Brill. 1989. ISBN 978-90-04-08960-0.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Ay Tsin*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  
Xəta: şablon boşdur

* *Columbia Encyclopedia*
* Obituary
* Obituary
* Ai Qing Museum

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Böyük rus · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Universalis |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 12005840 · BNE: XX1701303 · BNF: 119176232 · CALIS: n2004217741 · CiNii: DA01856947 · GND: 118951181 · ICCU: CFIV100205 · ISNI: 0000 0001 2145 2856 · LCCN: n81020333 · LNB: 000201035 · NDL: 00314463 · NLC: 000255691 · NKC: ola2002142387 · NLA: 36730198 · NSK: 000302839 · NTA: 142177903 · NUKAT: n96218304 · PTBNP: 3106 · SUDOC: 027047091 · VIAF: 100268751 · WorldCat VIAF: 100268751 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Şair** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |