**II Konstant** (*yun.* Κώνστας Β'), (\*7 noyabr 630 – †15 sentyabr 668) — 641-668 ci illərdə İraklilər sülaləsinə aid Bizans imperatoru. Ögeyanası Martina və əmisi İraklonu devirərək hakimiyyətə gəlmişdir. Çevik lakin müvəffəqiyyətsiz xarici siyasət yürütmüşdür.
654 cü ildə Konstantın donanması ərəblər tərəfindən darma-dağın edilir. 63-cü ildə İtaliyanı fəth etmək istəsə də məğlub olaraq 20 000 itki ilə geri şəkilməyə məcbur, amma Siciliyanı əlində saxlamağa müvəffəq olur.

Qafqaz siyasəti
---------------

Ərəblər 642 – 645-ci illərdə Atropatena tərəfdən Cənubi Qafqaza hücum etdilər və Albaniyaya soxuldular, ancaq burada möhkəmlənə bilmədilər. Ərəblərə qarşı mübarizənin ilk dövrlərində boyun əymiş Ermənistan işxanı Teodoros Rştuni ilə ittifaq bağlamışdı. Cavanşir ondan fərqli olaraq Bizansın vasallığını qəbul etməyi üstün tutmuşdu. Cavanşir Bizans imperatoru II Konstanta (641-668) göndərdiyi məktubunda yazırdı:

> 
> *"Qüdrətli cənab əzəmətli və mərhəmətli yunan hökmdarı Konstant... alban knyazı və asparapeti Cavanşir özünün Şərq ölkəsi ilə təzim edərək səni itaətkarlıqla salamlayır. Ey qəlbi İsa məhəbbəti ilə döyünən hökmdar, icazə ver səndən çox-çox uzaqda olan mənim xalqın sənin yeni təbəəliyini qəbul etsin..."*
> 
>  — Kalankatlı, II, XX

Bizans imperatoru cavab məktubunda sevinclə razı olduğunu bildirmiş və Cavanşiri *"Girdman hökmdarı"*, *"Alban knyazı"*, *"asparapet və protopatrik"* adlandırmışdı. Hədiyyə və bəxşişlərdən başqa Cavanşirə 1200 adamı patrik, ipat, apoipat və digər Bizans rütbələri ilə mükafatlandırmaq üçün pativlər (vəzifə və fərmanlar) də göndərmişdi.

660-cı ildə Cavanşir imperator II Konstantla iki dəfə görüşdü. Birinci dəfə Konstant Güney Azərbaycana gəlib Bizansa arxalanan knyazları öz yanına çağıranda, ikinci dəfə isə Vaqarşapat şəhərində. Kalankatlının yazdığına görə Cavanşir hər iki dəfə imperator tərəfindən böyük hörmət və ehtiramla qəbul edilmişdir:

> 
> *"Cavanşir imperator sarayına şah kimi daxil oldu, imperator onu əyanların hamısından daha hörmətlə qarşıladı, imperator onun belinə cəsur babası Heraklın və ulu babası Nikitanın kəmərini bağladı, imperator ona Müqəddəs xaçın bir hissəsini, şah libası və ii bayraq təqdim etdi, imperator onun oğlanlarına patrisi rütbəsi verdi. Ona səma töhfələrinin verildiyini görəndə, erməni əyanlarının və sərkərdə Amazaspın paxıllığı tutdu... İmperator onu erməni azatlarının müşayiəti ilə qul kimi yox, taxt-tac sahibi olan qardaşı kimi yola saldı..."*
> 
> — Kalankatlı, II, XX

Moisey Kalankatlı kitabın fəslini bu sözlərlə qurtarır: *"Konstant bütün alban hökmdarlarının kənd və torpaqlarını irsi mülk kimi Cavanşirə verdi və Şərqə əsl şah kimi nəzarət etməyi ona həvalə etdi."* Cavanşirə valeh olduğunu gizlətməyən Kalankatlı Albaniya və onun hökmdarının həmin dövrdə səviyyəcə Ermənistan və Gürcüstan hökmdarlarından üstün olduğunu qeyd edir. Moisey Kalankatlı Cavanşirin hakimiyyəti dövründə ölkənin sərhədlərini dəqiq göstərir:

> 
> *"O, İberiya sərhədlərindən hun keçidinə və Araz çayına qədər əsl şah kimi əzəmətlə hökmdarlıq etmişdi."*
> 
> — Kalankatlı, II, XXI

İraklilər sülaləsinin zaman xətti
---------------------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **SƏLƏF**III Konstantin | **II Konstant**İraklilər sülaləsi | **XƏLƏF**IV Konstantin |

İstinadlar
----------

1. ↑  Kalankatl, II, XXI
2. 1 2  Kalankatlı, II, XX

| ⛭Bizans imperatorları |
| --- |
| Konstantin sülaləsi | 
I Konstansi Xlor •
I Konstantin •
Konstant •
II Konstansi •
İovian •
Lisini •
II Yulian 
 |
| Sülaləsiz | 
Prokopi
 |
| Valentinlər sülaləsi • Feodosiya sülaləsi | 
I Valentinian •
II Valent •
I Feodosiy •
Arkadi •
II Fedosiy •
Markian
 |
| Leo sülaləsi | 
I Leo •
II Leo •
Zenon İsavriani •
Vasilisk •
Zenon İsavriani •
I Anastasi
 |
| Yustinianlar sülaləsi | 
I Yustin •
I Yustinian •
II Yustin •
I Tiberi •
Mavriki
 |
| Sülaləsiz | 
Foka
 |
| İraklilər sülaləsi | 
I İrakli •
İrakleon •
III Konstantin •
II Konstant •
IV Konstantin •
II Yustinian Rinotment
 |
| Sülaləsiz | 
Leonti •
III Tiveri •
Filippik Vardan •
II Anastasi •
III Feodosi
 |
| İsavrilər sülaləsi | 
III Leo İsavr •
Artavazd •
V Konstantin Kopronim •
IV Leo Kaspi •
VI Konstantin Kor •
İrina
 |
| Sülaləsiz | 
I Nikifor •
Stavraki •
I Mixayıl Ranqave •
V Leo
 |
| Amorilər sülaləsi | 
II Mixayıl Travl •
Feofil •
III Mixayıl Sərxoş
 |
| Makedon sülaləsi | 
I Vasili •
Konstantin •
VI Leo Müdrik •
Aleksandr •
VII Konstantin Baqryanorodlu
 |
| Lakapinlər | 
I Roman Lakapin •
Xristofor •
Stefan •
Konstantin •
Roman •
Mixayıl
 |
| Makedon sülaləsi | 
II Roman •
II Vasili Bolqaroboy •
VIII Konstantin •
II Nikifor Foka •
I İoann Çimisxiy •
III Roman Arqir •
Zoya •
Feodora •
IV Mixayıl Paflaqonlu •
V Mixayıl Kalafat •
IX Konstantin Monomax
 |
| Sülaləsiz | 
IV Mixayıl
 |
| Duklar | 
X Konstantin •
IV Roman Diogen •
VII Mixayıl •
III Nikifor Votaniat
 |
| Komninlər | 
I İsak Komnin •
I Aleksey •
II İohann Qırmızı •
I Manuil Böyük •
II Aleksey •
I Andronik
 |
| Angellər sülaləsi | 
II Angel •
III Aleksey •
IV Aleksey •
II Angel •
V Aleksey Murzufl
 |
| Latın İmperiyası | 
I Balduin Flandr •
I Henrix Flandr  •
II Pyer de Kutene •
İolanta de Kutene •
Robert de Kutene •
II Bolduin
 |
| Paleoloqlar | 
VIII Mixayıl •
II Andronik Yaşlı •
IX Mixayıl •
III Andronik Gənc •
 V İohann
 |
| Kantakuzinlər | 
VI İohann •
Matfey 
 |
| Paleoloqlar | 
IV Andronik •
II Manuil •
VII İohann •
II Manuil •
VIII İohann •
XI Konstantin
 |
| **Bizans İmperiyası** |