recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Çarli Kombes** (*ing.* Charly Coombes; 27 dekabr 1980, Mauntin-Vyu, Kaliforniya) — Amerikalı musiqiçi, bəstəkar və rejissordur.

Karyerası
---------

2004-cü ildə Çarli 22-20s qrupuna qoşuldu; Qrupdan 2006-cı ildə ayrılmadan öncə 2005-ci il turnesində öz adını daşıyan bir albom buraxdı və Oasis-ə dəstək verdi (qrup 2008-2013-cü illərdə Coombes olmadan fəaliyyətini davam etdirdi). 22-20s-dən ayrılmasından sonra, 2005/2006 illərində Supergrass çalan Kombes üçün Coombes Supergrass Rouen European "Charly Coombes Tourne". 2008-10-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-08-10. və Şimali Amerika turları hazırlandı və 2007-ci ilin sentyabrında bas ifaçısı Mick Quinnin zədələnməsi zamanı üç konsertdə o Çarli ilə əvəz olundu. Karyerasının zirvəsinə üç hit buraxan Charly Coombes və The New Breed idi (Hell Below,Jungles and Tides,Broken Glass). O, həmçinin Tumbleweed (1998 -ci ildə Polydor Records ilə imzalanan), Dörd Yollu Travma və 2006 -cı ildə Richard Walters ilə İtkin Adamlar qruplarının üzvü idi. 2008 və 2009 -cu illərdə Diamond Hoo Ha World turunda ikinci gitarada Supergrass, vokal və zərb alətləri çaldı.

Rejissor fəaliyyəti
-------------------

Kombes eyni zamanda Chas Harrison təxəllüsü ilə yayımlanan 2008 -ci ilin avqust ayında çəkilən Glange Fever sənədli filminin rejissoru və rol ifaçısıdır. Filmdə Diamond Hoo Ha Men, Duke Diamond və Randy Hoo Ha ölkələri gəzir."Glange Fever". 2008 -ci ilin dekabr ayında, yalnız YouTube -da mövcud olan iyul 2008 -ci il Supergrass Amerika Turunda pərdəarxası həyatı haqqında qısa film çəkdi.

Həmçinin bax
------------

* Charly Coombes & The New Breed

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Arxivləşdirilib 2018-12-06 at the Wayback Machine Charly Coombes official
* Charly Coombes & The New Breed
* Charly Coombes
2007-ci ildə Ojakoviç
**Arnela Ojakoviç** (5 sentyabr 1983-cü il, Bosniya və Herseqovina, Yuqoslaviya, Trebinje ) — Bosniya karateçisi və 2007-ci ildə ilin idmançısı.

2006 Dünya Karate Çempionatında +60 kq çəki dərəcəsində qadın idmançılar arasında beşinci oldu. 2010-cu ilin may ayında karaterec.com, +60 kq çəki dərəcəsində qadın idmançılar arasında 10-cu yeri tutdu (ümumilikdə 129).

Karate karyerasına 8 yaşında başladı. Bosniya və Herseqovinadakı müharibə şəraiti səbəbiylə doğulduğu şəhərdən ayrılmalı və müharibə əsnasında Gorajdedə qalmalı oldu. 1996-cı ildə Sarayevoya köçdü və təlimatçı Merita Tiriç Çampara rəhbərliyi altında Sensey Karate Klubuna üzv oldu. 2000-ci ildən bəri Sarayevoda Buşido Karate Klubunun üzvüdür.

> "Karyerasının on iki ili ərzində milli və beynəlxalq yarışlarda 150-dən çox medal toplamışdır."
> 
>

Faktlar
-------

**Boyu**1.71 m (5'7 ") karate kateqoriyası + 60 kg çəki dərəcəsi

Nailiyyətlər
------------

* İki dəfə gənc Avropa çempionu (tək və komanda)
* İspaniyada 2005 Aralıq dənizi Oyunlarında Qızıl medal
* Vitse Avropa çempionu 2007 (tək və komanda)
* Vitse Avropa çempionu 2008 (tək), üçüncü yer (komanda)
* İtaliyada 2009 Aralıq dənizi Oyunlarında Bürünc medal

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Karate Federasiyası BH
* Karate Club Bushido Sarayevo
Arnemland.
**Arnemland** (*ing.* Arnhem Land) — Avstraliyanın şimalıda yerləşən yarımada, ölkənin ayrıca regionlarından biri. Yarımadada Kakadu Milli Parkı yerləşir ki, oda YUNESKO-nun ümumdünya irsi siyahısındadır.
İngilis dilli mənbələrdə Arnemland ancaq Avstraliyanın Şimal ərazisinin şimal-şərq bölgəsi nəzərdə tutulur. İnzibati baxımından 97 min km² ərazini əhatə edir. Burada 16 230 nəfər yaşayır (2007).

Sovet mənbələrində isə Arnemland bütünlükdə Şimal ərazisinin şimal bölgəsinə şamil edilirdi. Yarımadanın sahillərini Timor, Arafur dənizləri və Karpentariya körfəzi yuyur.

Coğrafiyası
-----------

Yarımadanın səthi hamar təpəli platodan ibrətdir. Şimalda hündürlük 180 m, cənubda isə 400 m təşkil edir. Sahilləri olduqca parçalıdır.

Çay vadilərində rütübətli tropik meşələr yayılmışdır. Dağ ətəklərində evkalit meşələri və savanna hakimdir. Burada Ram-Canql uran yatağı vardır.

Dilləri
-------

Region dil baxımından olduqca rəngarəngdir. Bu baxımından ancaq Yerni Qvineya ilə müqayisə edilə bilər. Burada Avstraliya dillərinın 14-dən 7 yayılmışdır.

Mənbə
-----

* Arnhem Region Arxivləşdirilib 2007-09-09 at the Wayback Machine
* Gove Online Community Website
* Bawaka Arxivləşdirilib 2011-02-11 at the Wayback Machine
**Avdi**, **Avdiya** və ya **Ovadiya** (ivr. ‏עֹבַדְיָה‏‎ — «tanrıya qulluq») — Əhdi-ətiq peyğəmbəri, on iki kiçik peyğəmbərlərdən dördüncüsü. Avdi kitabı bir fəsildən ibarətdir, əsasən Yeremiya kitabından bir parçanın təkrarı hesab edilir.

Həyatı
------

Avdiyanın nə vaxt və harada yaşadığı məlum deyil. Talmud onu iudaizmi qəbul etmiş idumeyalı adlandırır və onu e.ə. IX əsrin əvvəllərində İsrailin qəddar padşahı Ahavın tanrıdan qorxan idarəçisi ilə eyniləşdirir. Xristian ilahiyyatçısı Suriyalı Yefrem Ovadiyanın Sixemdən olduğunu və Osiya, İoil, Amos və Yeşua peyğəmbərlərin müasiri olduğunu (e.ə. IX–VIII əsrin sonu) yazırdı. Eyni zamanda, "Ovadiya" kitabının məzmunu göstərir ki, o, İudeya səltənətinin Babil tərəfindən ilk məğlubiyyəti dövrünə, yəni Yeremiya (e.ə. VII–VI əsrlərin sonu) ilə eyni vaxta təsadüf edir – bu, ona ünvanlanmış nitqdən aydın görünür. Edomlular, məğlub olduqları zaman xilas yolunu bağlayan qardaşları idumeililərə qarşı xəyanətlə məzəmmət etmişdilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  Record #85050107 // VIAF (çd.). [Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
2. ↑  "Azərbaycan dilində Müqəddəs Kitab AVDİYA 1". ebible.org. 2023-03-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-22.
3. ↑  Авдий // Православная энциклопедия. — М. 2000. — Т. I : «А — Алексий Студит». — С. 119—120. — 752 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-89572-006-4.
4. 1 2  Авдий // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* Житие святого пророка Авдия // Жития святых на русском языке, изложенные по руководству Четьих-Миней свт. Димитрия Ростовского : 12 кн. 2 кн. доп. — М.: Моск. Синод. тип. 1903—1916. — Т. III: Ноябрь, День 19.
**Əbu Rafi əl-Kitbi** (*ərəb.* أبو رافع القِبطي‎) — Muhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri. Əbu Rafinin dəqiq adı məlum deyil. Çox vaxt İbrahim və ya Əsləm adları çəkilir. Digər məlumatlara görə, onun adları Salih, Abdür-Rəhman, Yezid, Sabit və s. olaraq bildirilir. O, Ryuveyfi və Bureyx ləqəbləri ilə tanınır.

Həyatı
------

Əbu Rafi mənşəcə qibti idi. O, Məhəmməd peyğəmbərin əmisi Abbas ibn Əbdülmüttəlibin qulu idi və Peyğəmbərə hədiyyə edildi. Abbas ibn Əbdülmüttəli İslamı qəbul etdikdən sonra Məhəmməd Əbu Rafini azad edir və cariyəsi Səlma ilə evləndirir. Səlmadan onun Ubeydullah adlı oğlu doğulur. Əbu Rafi Abbas ibn Əbdülmüttəlibın həyat yoldaşı Umm əl-Fədl ilə birlikdə Məkkədə İslamı qəbul edir. Müsəlman olsada qul olduğu üçün hicrət edə bilməmişdi.

Əbu Süfyan məkkəlilərin Bədrdə gördükləri məğlubiyyəti təsvir edərək dedi ki, onların yerlə göy arasında dayanan ağ geyinmiş, qara atlı adamlar tərəfindən məğlub edildiklərini söyləyir. Bu əsnada Əbu Rəfi onların mələk olduqlarını iddia etdikdə Əbu Ləhəb tərəfindən döyülür. Əbu Rafi Mədinəyə Bədrdə əsir düşən Abbas ibn Əbdülmüttəlib üçün fidyə gətirilir. Bədr döyüşündən sonra Məkkəyə köçür və Məhəmməd peyğəmbərə xidmət edir.

Uhud döyüşündə və ondan sonra müsəlmanların müşriklərə qarşı yürüşlərində iştirak etmişdir. Əbu Rafi zövcəsi Səlma ilə Xeybərə səfərə çıxır. Daha sonra Səlma Məhəmməd peyğəmbərin oğlu İbrahim ibn Məhəmmədin (aprel 630) doğumunda yardımçı olur. Əbu Rəfi Peyğəmbərə oğlu olduğunu dedikdə, ona bir qul hədiyyə verir.

629-cu ilin ümrəsində və Misirin fəthində (639-641) iştirak etmişdir. Hədislər nəql ertmişdir. O, ehtimala görə 655-660-cı illər arasında Kufədə vəfat etmişdir. Əl-Vaqidi Əbu Rafinin xəlifə Osman ibn Əffanın (ö. 656) öldürülməsindən əvvəl Mədinədə vəfat etdiyini bildirir. Onun altı övladı olmuşdur: Rafi, Həsən, Ubeydullah, Mütəmir (Muqirə), Əli və Səlma

İstinadlar
----------

1. ↑  *Э. Кулиев.* "Абу Рафи'". e-minbar.com. Электронный минбар. 2022-10-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-10-30.
2. ↑  ص113 — كتاب الإصابة في تمييز الصحابة — أبو رافع الأنصاري — المكتبة الشاملة
3. ↑  ص156 — كتاب أسد الغابة في معرفة الصحابة ط العلمية — إبراهيم أبو رافع — المكتبة الشاملة
**Quştau** (başq. Ҡуштау — *qoşa dağ*, *Kuştau* (*rus.* Куштау), *Dolqaya* (*rus.* Долгая) — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respubilkasına aid olan İşembay rayonunda yerləşən şixan (yəni, tək duran dağ).

Stərlitamaq şəhərinin ətrafında dörd şixandan biridir. Quştaudan başqa bu siyahıda Toratau, Yörəktau və artıq məhv olunmuş Şahtau aiddir. Onlar, birgə şəkildə Rusiyanın yeddi möcüzəsi layihənin qısa siyahısına düşmüşdü.

Geologiya
---------

Başqırdıstan Respublikasının ərazisində yerləşən şıxanlar və o cümlədə Quştau da, 300 million il əvvəl olan Perm dövrü zamanı Ural Okeanın altında olan riflərin qalıqlarıdır. Onların əsas yatağı əhəng daşıdır və burda çox sayda qədim oranizmlərin qalıqlarını tapmaq olar.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Горы Шиханы: республика Башкортостан". 100 чудес России. 2020-11-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-12-10.
2. ↑  Findings of animal and plant objects listed in the Red Book of the
Russian Federation on the territory of Shihan Kushtau (Republic of
Bashkortostan, Russia)
**Kaloyan Romalı cəlladı** - İkinci Bolqarıstan imperiyasının üçüncü imperatoru. IV Pyotr və I İvan Asenin kiçik qardaşıdır.

İlkin həyatı
------------

1168/1169-cu ildə İvan adı ilə doğulmuşdur. 1187-ci ildə Konstantinopolda girov yaşamış və oradan qaçmışdır. 1197-ci ildə qardaşlarının ölümündən sonra hakimiyyətə gəlmişdir.

Hakimiyyəti
-----------

1197-ci ildə bütün rəqiblərini məğlub edərək hakimiyyətə gəlmiş, 1202-ci iləcən indiki Türkiyə-Bolqarıstan sərhəddinəcən torpaqları işğal etmiş, Makedoniya və Serbiyanı ələ keçirmişdir. 

Kaloyanın hakimiyyəti altında Bolqarıstan Lakin 1202-ci ildə Macarıstan kralı I İmrenin Belqradı işğal etməsi, öz vassalı Vukan Nemanyiçi Serbiya taxtına gətirməsi ilə Kaloyanın macarlara münasibəti pisləşdi. 1203-cü ildə cavab hücumu olaraq Vukanın qardaşı Stefan Nemanyiçi Serbiya taxtına namizəd göstərərək macarları qovdu. Papa III İnnokentinin müdaxiləsinə qədər macarlarla düşmən münasibətləri davam etdi. Kaloyan papaya müraciət edərək özünün imperator kimi tanınmasını istədi. Papa isə sadəcə kral kimi tanımaqla yetindi və ona "*rex Bulgarorum et Blachorum*" (*lat.* Bolqarların və Valaxların kralı) titulu verdi.

### Latın imperiyası ilə münasibətlər

1204-cü ildə Dördüncü Səlib yürüşünün nəticəsi olaraq I Bolduin Latın imperiyasının hökmdarı elan olunmuşdu. Bundan qorxuya düşən Trakiya yunanları Kaloyana tabe olub qorunma tələb etmişdilər. Böyük Ədirnə döyüşündə Kaloyan və 14.000 kuman əsgəri səlibçiləri ağır məğlubiyyətə uğratmış, imperator Bolduin əsir düşmüş, Blua qrafı I Luiz de Blua isə öldürülmüşdü. Bolduin daha sonra 1205-ci ildə edam edildi. Həmin il Kaloyan Latın imperiyasının Balkan yarımadasındakı digər torpaqlarını da ələ keçirmişdi. 31 yanvar 1206-cı ildə səlibçiləri bir daha məğlub edən Kaloyan Təkirdağı ələ keçirmişdi.

Hakimiyyətinin son illəri
-------------------------

1207-ci ildə Nikeya imperiyası ilə müttəfiq olan Kaloyan həmin il Saloniki krallığının hökmdarı, Montferrat markizi I Bonifatsini öldürərək dövləti öz torpaqlarına daxil etdi. Lakin şəhərin mühasirəsi zamanı öz sərkərdəsi kuman Manastar tərəfindən öldürüldü.

Ailəsi
------

Kaloyan iki dəfə evlənmişdir. Birinci həyat yoldaşının adı bilinmir. Bu evlilikdən Mariya Asen doğulmuşdur. Kaloyan ikinci dəfə kumanların şahzadəsi Anna ilə evlənmişdir. Bu evlilikdən övlad doğulmamışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Dennis P. Hupchick, The Balkans:From Constantinople to Communism, (Macmillan, 2002), 67.
2. ↑  C-tin C. Giurescu, Dinu C. Giurescu, Istoria românilor din cele mai vechi timpuri până astăzi, Bucharest, 1975, p.184
3. ↑  Kievan Rus, the Bulgars and the Southern Slavs, c.1020 - c.1200, Martin Dimnik, The New Cambridge Medieval History, Part 2, ed. David Luscombe, Jonathan Riley-Smith, (Cambridge University Press, 2004), 266.
4. ↑  John V.A. Fine, The Late Medieval Balkans, (University of Michigan Press, 1994), 81-82.
**Damilola Adeqbayt** (*ing.* Damilola Adegbite; 18 may 1985, Laqos) — Nigeriya aktrisası, modeli və televiziya şəxsiyyəti.

Həyatı
------

Damilola Adeqbayt 18 may 1985-ci ildə Nigeriyanın Laqos ştatının Surulere şəhərində anadan olmuşdur. O, Kvins Kollecini bitirmiş və Bouen Universitetində biznes idarəçiliyi üzrə təhsil almışdır.

Karyera
-------

Damilola Adeqbayt "*Parıltı*" (2008–2012) sabun operasında Telema Dyuk rolu ilə aktyorluq sahəsində debütünü etmişdi. Buna baxmayaraq, o, həm də reklamlarda işə düzəlmiş və televiziya proqramlarına aparıcılıq etmişdir. Adeqbayt "Çiçək qız" filmindəki Kemi Vilyams rolu ilə də tanınır. 2011-ci ildə Nigeriya Əyləncə Mükafatlarını Ən Yaxşı Qadın Aktyor mükafatını qazanmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "VMZ Interviews Damilola Adegbite". November 13, 2012. 2014-02-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 February 2014.
2. ↑  *Adeola Adeyemo.* "Bella Naija interviews Damilola Adegbite". Bella Naija. 29 September 2012. 2015-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 February 2014.
3. ↑  *Yemisi Suleiman.* "Why I left Tinsel". Vanguard News. February 12, 2013. 2021-10-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 February 2014.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | IMDb |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
**Çarlestonda kilsəyə silahlı hücum** (*ing.* Charleston church shooting) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Cənubi Karolina ştatının Çarleston şəhərində yerləşən *Afrika Emanuel Metodist Kilsəsi*nə edilmiş silahlı hücum. Hücum zamanı kilsədə ibadət edən qara dərili şəhər sakinləri hədəf alınmış və nəticədə 9 nəfər öldürülmüşdür. Öldürülənlərin arasında Cənubi Karolina ştatının nümayəndələr palatasının afro-amerikalı üzvü Klementa Pikneydə var. Ştat polisi tərəfindən aparılan axtarışlardan sonra cinayəti törətməkdə şübhəli bilinən Daylan Ruf adlı gənc hadisənin səhərisi günü Cənubi Karolinanın Şelbi şəhərində saxlanılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Payne, Ed.* "Charleston church shooting: Multiple fatalities in South Carolina, source says". CNN. June 18, 2015. January 4, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 18, 2015.
2. ↑  "Charleston church shooting suspect Dylann Roof in custody in NC". WIS. WorldNow and WISTV. June 18, 2015. January 31, 2017 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 18, 2015.
**Əbu əl-Fəth Mənuçöhr xan** (vəf. 1636) — Səfəvi rəsmisi və erməni mənşəli qulam.

Atası Qaraçaqay xan kimi Mənuçöhr Məşhəddə general və Xorasan bəylərbəyi olaraq I Şah Abbas (1588–1629) və I Şah Səfi (1629–1642) hakimiyyəti altında təyin olundu. Qardaşı Əliqulu xan Qum hakimi oldu və Şah Abbas Mənuçöhr xanın oğlu II Qaraçaqay xan (d. 1668) kitabxanasının rəhbəri oldu, eyni zamanda Məşhəd bəylərbəyi oldu. Onların hamısı "bilik və bütövlük adamları" (Əhli-i fazl u kamal) və "möhtəşəm hərəkətlər və əməllər" (ṣāhib-i mu'āṣir u asrār) kimi tanınan Səfəvi mədəni və intellektual elitalarından idi.

Əsərləri
--------

Mənuçöhr xan astronomiyaya güclü marağı olan aparıcı sənət hamisi idi. Dövrün ən yaxşı təsvir edilmiş əlyazmalarından birini, 1630–1633-cü illər arasında kopyalanan Əbdürrəhman əs-Sufinin "Süvar əl-Kəvaqib əl-Tahibitah" ("sabit ulduzların təsviri") adlı bir farsca tərcüməsini tapşırdı və bu əsər Nyu-York Dövlət Kitabxanası kolleksiyasında qorunur.

1632–1633-cü illərdə Mənuçöhr xan sonradan Mənuçöhr qlobusu olaraq bilinən bir göy cismi istehsal etmək üçün Həsən ibn Səəd əl-Qani, usta Malik Huseyn Nəqqaş İsfahani və Rizvan bəy Zarnişana tapşırıq verdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Spenser, Pers Ms.6
2. ↑  Şmitz, 1992, s.122.

Mənbələr
--------

* *Babaie, Sussan.* Slaves of the Shah: New Elites of Safavid Iran. I.B.Tauris. 2004. 1-256. ISBN 1860647219.
* Schmitz 1992, no.123, p. 55 ; Robinson, Sims, Bayani, 2007, p. 19.
* Mənuçöhr qlobusu
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Əbubəkr (ad).

**Əbubəkr Mirzə** — şahzadə, Şirvan taxtına son iddiaçı.

Uşaqlığı
--------

Bürhan Əlinin oğlu idi. Qardaşı Xələf mirzə Dərbəndi ilə Dağıstana aparılmışdı. Atasının yerini almağa hazır olmadığından, 20 il boyunca Dağıstanda yaşamışdı. Qardaşı kiçik yaşda vəfat etmişdir. 1570-ci ildə Krıma gedərək Krım xanı I Dövlət Gərayın qızı ilə evlənmişdir. Və orada yaşamışdır.

Taxta iddiası
-------------

1578-ci ildə III Muradın ordusu ilə Şirvana daxil olmuşdu. Və bir neçə il hökmdarlıq etmişdir. Onun adı daha sonra 1583-cü ildə Osman paşa başçılığındakı osmanlılara xəyanət edib İmamqulu xanın başçılığındakı Səfəvilərin tərəfinə keçərkən çəkilir. Əbubəkrin sonrakı taleyi məlum deyil. 1602-ci ildə vəfat etmişdir.

Ailəsi
------

Bürhan Əli adlı bir oğlu olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Sara Aşurbəyli, Şirvanşahlar dövləti, səh. 135–136

| ⛭Şirvanşah şahzadələri |
| --- |
| Məzyədilər | Heysəm ibn Məhəmməd |
| Kəsranilər | Hörmüz ibn Mənuçöhr • Məmlan ibn Yezid • Güzdəhəm ibn Salar • Cəlaləddin Sultanşah • Rəşid ibn Fərruxzad • Sultan Məhəmməd Dərbəndi |
| Dərbəndilər | Əmir Bəhlul • Kəyumərs Dərbəndi • Qəzənfər Dərbəndi • Əmir Təhmuras |
| Səfəvilər | Bürhan Əli • Mehrab • Qurban Əli• Qasım • Kavus • Əbubəkr |
**Damət Söhbət oğlu Kərimli** (8 may 1952, Qabaqdibi, Yardımlı rayonu) — Azərbaycan şairi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2003).[*mənbə göstərin*]

Həyatı
------

Damət Kərimli 1952-ci il mayın 8-də Azərbaycanda Yardımlı rayonunun Qabaqdibi kəndində anadan olmuşdur. Burada kənd səkkizillik məktəbi, Yardımlı qəsəbəsində orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda təhsil almışdır (1969-1975). Əmək fəaliyyətinə təyinatla göndərildiyi Yardımlı rayon sanepidemstansiyasında qida həkimi kimi başlamışdır (1975-1984), sonra orada yoluxma şöbəsində infeksionist-həkim (1984-1998) işləmişdir. Hazırda X.Rəfıbəyli adına 2 saylı Bakı Baza Tibb məktəbində müəllim vəzifəsində çalışır (1998-ci ildən).

XX əsrin 60-cı illərindən şer yaradıcılığı ilə ardıcıl məşğul olmuşdur. "Ədəbiyyat qəzeti", "Zaman", "Ocaq", "Hürriyyət" və s. qəzetlərdə lirik, satirik şerləri, qəzəlləri dərc edilmişdir. "Qəm üstə köklənən dünya" şerlər toplusu "Nurlan" nəşriyyatında kütləvi tirajla çap olunmuşdur. Dirili Qurbani Məclisinin üzvüdür.

Şairin "Qəm üstündə köklənən dünya" və "Toxunayın daha haqqa" (2010) kitablarından savayı, üzvü olduğu Dirili Qurbani Məclisinin nəşrlərində, o cümlədən 13 adda elmi-bədii əsərlər toplusunda, "Dirili Qurbani" jurnalında, məclisin saytında, dövri mətbuatda məclis üçün ayrılmış səhifələrdə yer alıb.

İstinadlar
----------
**Çarli Şin** (*ing.* Charlie Sheen; əsl adı **Karlos İrvin Esteves** (*ing.* Carlos Irwin Estévez, 3 sentyabr 1965, Nyu-York, ABŞ) — ABŞ aktyoru, aktyor Martin Şinin kiçik oğlu.

Çarli Şin karyerasının ilk illərində "Tağım", "İntiqam ruhu" və "Uoll-strit" filmlərində çəkilib. Televiziyada "Spin-Sİti" və 2003-cü ildən 2011-ci ilə qədər çəkildiyi "İki yarım insan" seriallarındakı rollarına görə tanınıb. 2010-cu ildə Şin ən çox pul ödənilən televiziya aktyoru olub. Seriallarda oynadığı hər epizoda görə o, 1,8 milyon dollar alıb. O eləcə də şəxsi həyatında tez-tez baş verən qalmaqallara və narkotiklərdən istifadəsinə görə gündəmə gəlib. 2011-ci il 7 martda CBS və Warner Bros. Television şirkəti tərəfindən serialdan qovulub. Amma buna baxmayaraq yenidən bir neçə filmə rol təklifi almışdır.

Seçilmiş filmoqrafiya
---------------------

* Çox qorxulu kino 3
* Çox qorxulu kino 4

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Aktyor** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Kalksalo yarımadası** — Kareliya Respublikasının cənubunda yerləşən yarımada. 

Yarımada Ladoqa gölünün qərbində yerləşir. Burada Xelmelyanselkaya körfəzi ilə digər ensiz körfəzi əmələ gətirir. Yarımadada çoxlu sayda göl vardır. Yarımadanın uzunluğu 4,2 km, eni isə 3,7 km təşkil edir.

Relyefi təpəlidir. Maksimal hündürlük 60 metrdir. Sahilləri sıldırımlı və qayalıdır. Yarımadanın üzəri meşə və kollar ilə örtülmüşdür. 

Yarımadanın yaxınlığında gölün dərinliyi 7 metrdir. Yaxınlığında yerləşən Savisalonsari adası ilə ensiz boğazla ayrılır. Yarımadanın su altı davamı Kokatsari adasıdır. Cənubunda Tervu yarımadası yerləşir. 

Burada yamşayış məntəqəsi yoxdur. İnzibati cəhətdən Kaxdenxok rayonu ərazisinə daxildir. Yarımadanı gələcəkdə «Ladoqa şxerləri» ərazisinə qatmaq istəyirlər

Rəvayətə görə burada təpələrdən birində rus kilsəsi və qəbrstanlığı olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Topoqrafik xəritə K-52-47 — 1 : 100 000". 2022-03-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-31.
2. ↑  Незаконные застройщики и порубщики атакуют Северное Приладожье[*ölü keçid*] (rus.)
**Damlonq adası** (khm. កោះតាង), bəzən **İl Plat** (*fr.* île plat) — Cənubi Çin dənizinə daxil olan, Siam körfəzində yerləşən ada. Ada Kamboca sahillərindən 54 km aralıda yerləşir. İnzibati cəhətdən Kamponqsaom vilayəti ərazisinə daxildir. Damlonq, Muy, Piy və Tut, üstəlik yaxınlıqda yerləşən Tanq adası ilə birlikdə rus iş adamı Sergey Polonski tərəfindən icarəyə götürülmüşdür. O, "Arxipelaq" layihəsini və turizmi inkişaf etdirmək məqsədi ilə bu addımı atmışdır.

Coğrafiya
---------

Ada qədim suxurlardan təşkil olunmuşdur. Zolaq şəkildə keçilməz cəngəlliklərlə, örtülüdür. Adanın sahilləri əsasən qaya materiallarından təşkil olunmuşdur. Qərb hissəsndə elədə böyük olmayan çimərlik vardır. 1,3 km qərbində Tut adası, 2,2 km şimalında isə Tanq adası qərarlaşır. Şərq hissəsində Kox Muy və Kox Piy adası mövcuddur ki, onlarda müvafiq olaraq 6,2 və 7,4 km məsafədə yerləşir.

Tarixi
------

Damlonq adası digər qonşu adalar kimi Vyetnam müharibəsi zamanı ciddi zərər görmüşdür. 12 may 1975-ci ildə amerikan ticarət gəmisi "Mayaques" (*Mayagüez*) Kamboca sularından keçərkən "qırmızı kxmerlərin" patrul katerləri tərəfindən saxlanılır. Bu hadisə Kamoca hökumətinin Pol Potu işgal etməsindən bir, Vyetnam müharibəsinin bitməsindən isə iki həftə donra baş vermişdir. Gəmi yedəyə alınaraq materik sahilinə aparılır, ekipaj üzvləri isə saxlanılır.

ABŞ hökuməti üçün bu santi bir təhtid idi. Üstəlik o bölgədə bir müharibəni uduzmuşdu. Bu səbəbdən dərhal hərbi əməliyyatların başlanması görərişi verilir. Hədəf heyətin azad edilməsi olur. Amerika aviasiyası dərhal bölgədə olan katerləri bombalayır. Hədəf isə mayeriklə adalar arasında ılaqənin kəsilməsi olur. Hərbi əməliyyatların gedişində 15 əsgər ölür və 3 əsgər isə iktin düşür. Ümumilikdə isə əməliyyatlarda Taylandda helikopter qəzasında ölənlərlə birlikdə itki sayı 23 olmuşdur. Onların xatirəsi Vaşinqtonda Vyetnam müharibəsi memarialında əbədiləşdirilmişdir. Döyüşdə ölənlərin böyük qismi Tanq adasının şərqində helikopterdə vurulmuşlardır.

Yaşayış yerləri və infrastruktur
--------------------------------

Adada hansısa infrastruktur yoxdur. Belə ki, adaya bu yaxınlara qədər nadir hallarda insan ayağı dəyirdi. Adada yaşayış olmamışdır. Ancaq 2015-ci ildə adaların inkişaf planına əsasən burada otel və dayvinq-klub inşa edilmişdir. Planlarda isə burada suni rifin yaradılması və mübaribədən xatirə olaraq bir *müharibə muzeyi* yaradılması düşünülür.

Mənbə
-----

* Kamboca adaları haqqında məlumat Arxivləşdirilib 2015-05-16 at the Wayback Machine
* Treasure Island layihəsi Arxivləşdirilib 2015-03-28 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  "Topoqrafik xəritə". 2015-03-22 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-11-09.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət" (PDF). 2013-07-13 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-11-09.
**Elm sahəsi** bir ixtisas daxilində biliklərin cəmlənməsini təsvir edir. Burada müzakirə olunan mövzular və anlayışlar onların arasında mövcud olan çoxlu sayda asılılıqlar ilə əlaqələndirilirlər. Elm sahəsi adətən müəyyən predmetlər üçün ümumi başlıq kimi də baxılır. Məsələn Universitetlərdə, kitabxanalarda elm sahələrinin sinifləşdirilməsində bundan istifadə edilir. Elm sahəsində çalışan mütəxəssislərə təkcə ali məktəblərdə yox, həm də sənayedə rast gəlinir.

**Elm sahəsi** – bir ixtisas daxilində biliklərin cəmlənməsini təsvir edir. Burada müzakirə olunan mövzular və anlayışlar onların arasında mövcud olan çoxlu sayda asılılıqlar ilə əlaqələndirilirlər. Elm sahəsi adətən müəyyən predmetlər üçün ümumi başlıq kimi də baxılır. Məsələn Universitetlərdə, kitabxanalarda elm sahələrinin sinifləşdirilməsində bundan istifadə edilir. Elm sahəsində çalışan mütəxəssislərə təkcə ali məktəblərdə yox, həm də sənayedə rast gəlinir.

**Elm tutumlu sahələr** – iqtisadiyyatın, elm və texnikanın son nailiyyətlərindən istifadə edilməsi ilə məhsul buraxan, işlər yerinə yetirən və xidmətlər göstərən sahələrdir.

**Elm istehsalat birlikləri** – elmin istehsalatla birləşməsi formalarından biri. Birliklərə rəhbərlik edən elmi-tədqiqat institutları bazasında yaradılır; tərkibinə adətən hüquqi şəxs hüququna malik texnoloji, layihə-konstruktor təşkilatları, təcrübə istehsalatı və seriya ilə məhsul buraxan zavodlar da daxildir. Elm istehsalat birliklərinə rəhbərliyi baş direktorun başçılıq etdiyi (baş direktor eyni zamanda elmi-tədqiqat institutunun direktorudur) baş direksiya həyata keçirir. Bunların yaradılması elm və istehsalatın birləşməsi prosesinə rəhbərliyi yaxşılaşdırmağa, yeni texnikanın tədqiqindən seriya ilə istehsalına kimi davam edən müddəti maksimum qısaltmağa imkan verir. Elm istehsalat birliklərində yeni texnologiyanın hazırlanması və istehsalın mənimsənilməsi prosesinin müxtəlif mərhələlərinin təşkilati əlaqəsizliyi ləğv edilir, elmi-texniki tərəqqinin fasiləsizliyi təmin olunur. Layihəçilərin, konstuktorların, texnoloq və istehsalatçıların elmi və texniki ideyaların işlənib hazırlanmasında fəal iştirak etmələri üçün imkanlar açılır.

Ədəbiyyat
---------

* R.Əliquliyev, S.Şükürlü, S.Kazımova. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər. Baki, İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.
Antarktik yarımadasında II Oskar sahilinin yerləşməsi.
**Kaloyanov zirvəsi** (bolq. *Калоянов връх*, ‘Kaloyanov Vrah’ \ka-lo-'ya-nov 'vr&h\) — Antarktidanın Qreyam Torpağının II Oskar sahilindən cənub-şərqdə yerləşən, 550 m hündürlüklü qaya zirvəsidir. 

Zirvə İlk Bolqarıstanlı Antarktida kampaniyasında iştirak edən və radio işçisi Stefan Kaloyanovun adını daşıyır.

Yerləşməsi
----------

Kaloyanov zirvəsi 65°10′48″ c. e. 61°53′01″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. Ravnoqor zirvəsindən 2.95 km cənub-qərbdə, Dimça zirvəsindən 4.38 km qərbdə, Mihnevski zirvəsindən 2.04 km şimal-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

* Trinity Peninsula. Arxivləşdirilib 2015-09-23 at the Wayback Machine Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

Həmçinin bax
------------

* Antarktida
* Antarktik yarımadası

İstinadlar
----------

1. ↑  L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* Kaloyanov Peak.
**Snejnik** (sloven. Snežnik) — Sloveniya ərazisində, Dinar öndağlığı ərazisində yerləşən, təxminən 85 km² ərazini əhatə edən geniş karst yaylası.

Coğrafi təsviri
---------------

Veliki-Snejnik dağı
Snejnik əsasən təbaşir və yura dövründən qalma əhəng daşlarından və yuxarı hissədə az miqdarda dolomitdən ibarətdir. Son buz dövrü zamanı səthi kəskin dəyişmişdir. Relyefi bir qayda olaraq düzdür, lakin çoxsaylı quru dərələrə, 300-ə yaxın mağaraya sahibdir. Səthi əsasən qayalıqdır. Yayla Adriatik dənizindən cəmi 28 km məsafədə olduğundan burada yağıntının miqdarı ildə 3000 millimetrə qədərdir. Qışda qarla örtülüdür. Yaylasın karst təbiətinə görə üzərində səthi su axını yoxdur.

Yaylada bir keçid ilə ayrılmış iki zirvə vardsır. Aşağı zirvəsi Mali Snejnik dağı adlanır. Hündürlüyü 1688 metrdir. Platosun ən yüksək zirvəsi Veliki-Snejnik dağı 1796 m hündürlükdədir. Veliki-Sneznik dağı Sloveniyadakı ən yüksək dağlıq zirvədir. Bunu Sloveniyanın bir çox yerindən görmək olar. Populyar bir turizm məkanıdır. Dağda bir toposkop var.

Fauna və flora
--------------

Snejnikin bitki örtüyünü ilk dəfə 19-cu əsrdə Lyublyanadakı Sloveniya Milli Muzeyinin kuratoru olan Henrix Freyer tərəfindən öyrənilmişdir. Yayla əsasən fıstıq və küknar meşələri örtülmüşdür. Yüksək hissələr istisnadır. Burada şam və çəmən bitkiləri yayılmışdır. 196 hektar ərazini tutan 1450 m-dən yuxarı Snejnikin yüksəklikləri 1964-cü ildən təbii abidə kimi qorunur. Bura Edraianthus graminifolius, Arabis scopoliana, Campanula justiniana, Nigritella rubra, Gentiana clusii, Gentiana pannonica və digər çiçəkli bitkilər yetişir. Burada yaşayan heyvanlar arasında qonur ayılar, canavar, maral, çöldonuzuları və vaşaqlar, habelə uzunquyruq yapalaqca, adi çivdimdik, tetra, adi bonazi tetrası və berqut növləri vardır.

Görməli yerləri
---------------

Draqo Karolin evi Veliki-Snejnik zirvəsindən Xorvatiya ilə sərhəddinə doğru ərazidə yerləşir. Ev əvvəlcə Snežnik Ilirska Bistrica dırmanma klubunun prezidenti professor və alpinist Draqo Karolinin rəhbərliyi altında sığınacaq olaraq inşa edilmişdir. Ev 1977-ci ildən 1994-cü ilə qədər genişləndirilmiş və ilk inşaatçının adını almışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Snežnik-Pivka". Sigma2 (sloven). Science and Research Centre of Koper, University of Primorska. 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-23.
2. 1 2 3  *Dobnik, Jože.* "Pot kurirjev in vezistov NOB". Pespoti.si. Planinska zveza Slovenije. Geodetska uprava Republike Slovenije. Društvo Domicilnega odbora kurirjev in vezistov NOV Slovenije. 2011 [2006]. Točka Veliki Snežnik. 2012-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-02-28.
3. 1 2  *Lukan, Tadej.* "Snežnik". Hribi.net. 2012-02-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-02-28.
**Talk Mg3 (OH)2 [Si2O5]2** — monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.

Növ müxtəliflikləri
-------------------

Villemseit – Ni - talk (Ni : Mg > 2:1); kalsiumlu talk (11,8 %-dək Ca); steatit – mineralın sıx kütlələri və b.

Xassələr
--------

Rəng – yaşılımtıl, sarımtıl, bozumtul çalarlı ağ, alma kimi açıq-yaşıl; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ; Parıltı – yağlı, şüşə, ayrılma səthlərində sədəfi; sıx aqreqatlarda tutqun; Şəffaflıq – qeyri-şəffaf, nazik vərəqləri isə şəffafdır; Sıxlıq – 2,7-2,8; Sərtlik – 1; Əllə toxunduqda yağlıdır; vərəqləri əyilgəndir, lakin elastik deyil; Ayrılma – {001} üzrə tam mükəmməl; Sınıqlar – qeyri-hamar; Başqa xassələr – istiliyi və elektriki pis keçirir; Oda- və turşuyadavamlıdır; Morfologiya – kristallar: nadir rast gələn lövhəvari; Mineral aqreqatları: vərəqvari, pulcuqlu, sıx, gizlikristallik.

Mənşəyi və yayılması
--------------------

Əsasən maqneziumla zəngin hiperbazitlərin hidrotermal dəyişilməsi zamanı əmələ gəlir və olivin və Mg - piroksenlərin hesabına kristallaşır. Talk şistlərinin və listvenitlərin süxur əmələgətirən mineralıdır. Talk habelə karbonat süxurlarının termal metamorfizmi və kontakt - metasomatik dəyişilməsi nəticəsində təzahür edir. Mineralın autigen əmələgəlmələri də məlumdur. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: dolomit, piroksenlər, amfibollar, xloritlər və b. Mineralın tapıldığı yerlər: Şabrov (Rusiya); Göpfersqrün, Lobsdorf (Almaniya); Qrodzişe (Polşa); Providens (ABŞ) və b. Azərbaycanda Kiçik Qafqaz hiperbazitlərinin aşınma qabığında və Daşkəsən kontakt-metasomatik dəmir filizi yatağında qeyd edilir.

Tətbiqi
-------

Sənayenin elektrotexnika, kimya, kağız, toxuculuq, rezin, boya, keramika və b. sahələrində geniş istifadə edilən mühüm xammaldır. Həmçinin parfyumeriya və sabun istehsalında, təbabətdə və s. tətbiq edilir.

İstinadlar
----------

Mənbə
-----

* Azərbaycan mineralları. Bakı: Nafta-Press, 2004

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Böyük rus · Kruqosvet · Britannica (onlayn) · Universalis |
| Normativ yoxlama | BNF: 11981709s · LCCN: sh85132075 · Microsoft: 2779979586 · NDL: 00565136 |

* THE MINERAL TALC
|Şəkil = Kerguelen MontRoss.JPG 
|Şəklin izahı = 

```
|lat_dir = S|lat_deg = 49|lat_min = 36|lat_sec = 
|lon_dir = E|lon_deg = 69|lon_min =30 |lon_sec = 
|CoordScale              =   
```

|Ölkə = Fransa
|Vilayət = 
|Ada = 
|Dağ sistemi = 
|Dağ silsiləsi =
|Vulkan forması = 
|Növü = Startovulkan
|Püskürmə tipi = 
|Kraterin diametri = 
|Kraterin dərinliyi = 
|Əmələgəlmə dövrü =
|Yaşı =
|İlk püskürmə = 
|Son püskürmə =
|Tərkibi = 
|Mütləq hündürlüyü = 1840
|Yer xəritəsi = Fransa Kergelen
|Yer xəritəsi 1 =
}}

**Ross vulkanı** (*fr.* Mont Ross) — Kergelen adasında yerləşən vulkan. Vulkanın hündürlüyü 1840 metrdir. Vulkan adanın cənubunda, Qaleni yarımadasında yerləşir. Mont-Ross iki zirvəyə sahibdir - Qran-Ross və Peti-Ross (1721 m). Vulkan Kuk buzlağı ilə örtülmüşdür. O, 1840-cı ildə Kergelen adasını ziyarət etmiş Ceyms Klark Rossun şərəfinə adlandırılmışdır. 
Zirvə ilkdəfə 1975-ci ildə fəth edilmişdir. Vulkanın hər iki zirvəsinə isə eyni anda 2006-cı ilin dekabrında çıxılır.

Mənbə
-----

* Kergelen adası
* Volcano Live

İstinadlar
----------

1. ↑  "GLOBAL VOLCANISM PROGRAM". 2020-11-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-31.
**Əbu Yə’la Muhəmməd ibn Muhəmməd ibn Saleh ibnü’l-Haruyə əl-Azərbaycani**  (?-1115) — Azərbaycan alimi.

Həyatı
------

Əbu Yə’la Muhəmməd ibn Muhəmməd ibn Saleh ibnü’l-Haruyə əl-Azərbaycani Mühəddis, siqa hədis ravisi idi. Azərbaycanda dünyaya gəlmiş, lakin gənclik illəri Bağdadda keçmiş və bu şəhərdə təhsil almışdı. Əbu Cə’fər ibnü’l-Məsləmə, Malik əl-Banyasi kimi mühəddislərdən hədis dinləmiş və nəql etmişdi. Hafiz Muhəmməd ibn Əbdülvahid əd-Dəqqaq, Əbu Qalib Daməğani, şair Əbu Bəkr əl-Ərcani ondan hədis dinləmiş və nəql etmişdilər. Əbu Yə’la Muhəmməd əl-Azərbaycani həmçinin tanınmış ədib və tənqidçi idi. O, nəzm və nəsr tərzində çox gözəl ədəbi əsərlər qələmə almışdı. 
Bunlardan ‚Nətayicü’l-Fitnə fi Nəzmi-Kəlilə və Dimnə‛, ‚əs-Sadih‛ adlı əsərlərinin 
adlarını çəkmək olar. Əbu Yə’la Muhəmməd əl-Azərbaycani İraqi-ərəb və İraqi-əcəmin 
bir sıra şəhərlərinə səyahət etmişdi. Ömrünün sonlarına doğru Kirmana getmiş və 
burada h. 509-cu ilin səfər ayında (iyul 1115), 95 yaşında ikən, vəfat etmişdi.

İstinadlar
----------
**Yan Yosten van Lodensteyn** (nid. Jan Joosten van Lodensteyn; 1556, Delft, Hollandiya qraflığı – 1623, Cənubi Çin dənizi) və ya yapon dilindəki adı ilə **Yayosu** (耶楊子?) – Yaponiyaya gəlmiş ilk hollandlardan biri.

Həyatı
------

Yan Yosten van Lodensteyn 1556-cı ildə Hollandiyanın Delft şəhərində doğulmuşdur. O, 1600-cü ildə ikinci şturman kimi Niderlanda məxsus *"Liefde"* gəmisi ilə birlikdə səyahətə çıxmışdır. Gəmi yolda zədəli vəziyyətə düşmüş, Sakit okeanı keçərək Yaponiyanın Kyuşu adasına çatmışdır. Yan Yosten, ingilis şturman Vilyam Adams və digər sağ qalanlar Tokuqava İeyasu tərəfindən qarşılanmışdır. O və Vilyam Adams İeyasunun məsləhətçiləri və dostları olmuşdurlar.

Yan Yostenə İeyasu tərəfindən Edo ərazisində iqamətgah bağışlanmış, daha sonra yapon qadınla ailə həyatı qurmuşdur. Ona xarici ticarətlə məşğul olma icazəsi verilmiş, Hiradoda holland fabrikinin qurulmasından sonra holland tacirlərlə şoqunluq arasında əlaqələndirici şəxs olmuşdur.

Yan Yosten Niderlanda qayıtmaq ümidi ilə Yaponiyadan ayrılmış və Yava adasında yerləşən Bataviya şəhərinə çatmışdır. Lakin holland rəsmilər onun irəliləməsinə icazə verməmişdirlər. Bataviyadan Yaponiyaya qayıdarkən gəmisi Cənubi Çin dənizində yerləşən Parasel adalarında qəzaya uğramış və o, boğularaq ölmüşdür.

İrsi
----

Tokionun Yaesu rayonunun adı bu ərazidə yaşamış Yan Yostenin adından yaranmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  ヤン・ヨーステン // .
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Kodansha Encyclopedia of Japan

Ədəbiyyat
---------

* Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). IV cild (J–Libe). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 2. ISBN 0-87011-624-7. İstifadə tarixi: 13 avqust 2022.
**Yan Rıpka** (çex. Jan Rypka; 28 may 1886-29 dekabr 1968)—Çex şərqşünası.

Həyatı
------

Yaradıcılığı
------------

Məşhur çex alimi Yan Rıpka belə hesab edir ki, Hafiz Şirazi və Sədidən sonra Saib Təbrizi ən parlaq şairdir.

Tanınmış çex şərqşünas filoloqları və tədqiqatçıları Yan Ripka, Zdenki Veselanın bu sahədə xüsusi xidmətləri vardır. Yan Ripka nəinki çex-Azərbaycan ədəbi əlaqələri, bütövlükdə iki xalq arasında mədəni əlaqələrini formalaşmasında çox böyük rolu olan ziyalılardandır. Onun, xüsusilə dahi Azərbaycan klassiki Nizami Gəncəvi yaradıcılığını tədqiq etməsi, şairin əsərlərini çex dilinə tərcümə etməsi çox böyük bəşəri bir hadisə oldu. Yan Ripkanın bu sahədə tədqiqatçılıq fəaliyyəti ötən əsrin 30-cu illərindən başlamışdı ki, bu da görkəmli tədqiqatçını çex-Azərbaycan mədəni əlaqələrinin yaranmasında ilk təşəbbüskarlardan biri kimi səciyyələndirir. Ripkanın "Yeddi gözəl" əsərini tərcümə etməsi 1939-cu ildə başa çatdı. Tərcümə elə həmin il Praqada Avropa ədəbi birliyinin vəsaiti hesabına nəşr olundu. Əsərin tam şəkildə çex dilində nəşri 1943-cü ildə sona çatdı. Yan Ripka Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyətini ürəkdən sevirdi. O söyləyirdi ki, Azərbaycan xalqı dünya ədəbiyyatı və mədəniyyətinin fəxri olduğuna görə özü ilə fəxr elməlidir! Ripkanın xidməti Nizami yaradacılığının çex dilinə tərcümə etməsilə bitmir, o, həm də gözəl tədqiqatçıdır. "Şərqşünaslığın arxivi" jurnalında tədqiqatçı tərəfindən "Yeddi gözəl"in çətin ifadələri də təhlil olunmuşdur.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------


1. ↑  BillionGraves (ing.). 2011.
**Yan Petr Jordan** (*alm.* Jan Petr Jordan‎; 15 fevral 1818 – 20 may 1898, Vyana) — Sorb alimi, filosofu və publisist.

Bioqrafiya
----------

15 fevral 1818-ci ildə Sorbiyanın Çejketsı kəndində anadan olub. 1831-1837-ci illərdə o, Vend seminariyasının şagirdi kimi Praqadakı Kiçik Şəhər Gimnaziyasında oxumuş, burada 1837-1838-ci illərdə fəlsəfə və ilahiyyat, 1838-1840-cı illərdə isə slavyanşünaslıq üzrə təhsil almışdır. 1837-ci ildə sorblar haqqında ilk məqaləsini, 1841-ci ildə Yuxarı Sorb-Vendt dilinin qrammatikasını nəşr edir. Hələ tələbə ikən İordaniya sorblar haqqında məlumat verən məqalələr dərc etdirir və özünü rus ədəbiyyatına həsr edirdi. Mütərəqqi və slavyanpərəst münasibətinə görə o, 1842-ci ildə Praqadan qovulmuş və Leypsiqə köçmüş və 1843-cü ildə doktorluq dərəcəsi almışdır. Orada o, 1848-ci ilə qədər Leypsiq Universitetində slavyan dilləri və ədəbiyyatı üzrə müəllim işləmiş. Əvvəlcə təkbaşına və daha sonra 1848-ci ildən Yan Arnost Smoler ilə birlikdə slavyan ədəbiyyatı, incəsənəti və elmi üçün məcmuələri nəşr etdirmişdir. 1848-ci ilin aprelində o, Praqaya qayıdır. 1848-1849-cu illərin uğursuz inqilabından sonra o, siyasətdən uzaqlaşıb və Praqada sahibkar kimi fəaliyyət göstərib. 1859-cu ildə Praqa Ticarət və Sənaye Palatasının prezidenti seçildi, lakin 1868-ci ildə şəhəri tərk edərək oğlu ilə birlikdə Vyanaya gedir. Yan Petr Jordan 1891-ci ildə Vyanada ölür.

 Yan Petr Jordan doğulduğu yer

Ədəbiyyat
---------

* Serbski biografiski słownik. Domowina, Budyšin [Bautzen] 1970, S. 114–116 (von Jan Cyž).
* Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Domowina, Budyšin [Bautzen] 1984, S. 237–239 (von Jan Šołta).
* Ernst Eichler u. a. (Hrsg.): Slawistik in Deutschland von den Anfängen bis 1945. Ein biographisches Lexikon. Domowina, Bautzen 1993, ISBN 3-7420-1538-9. S. 196–197.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Wurzbach D. C. v.* Jordan, J. P. (alm.). // *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*: *enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben* Wien: 1856. Vol. 10. S. 265.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-01-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-27.
3. ↑
**Gürcüstan Hərbi Tarix Muzeyi** (*gürc.* ქართული მხედრული ისტორიის მუზეუმი) — Gürcən Şalikişvili küçəsində yerləşən memarlıq abidəsi. 6 yanvar 2006-cı ildə açıldı, qabaqda kiçik miqyaslı bərpa işləri aparıldı. Con Şalikaşvilinin adını daşıyır.

Muzey Andronikashvili ailəsininin özünə məxsus bir bölgəsində, bir tərəfində bir meşə parkı ilə, digər tərəfdə bir yol ilə həmsərhəd olan bir binada yerləşmişdir. Binada müxtəlif illərdə yerli bir dəb muzeyi və sənət məktəbi yerləşirdi. Bina daş və kvadrat kərpicdən tikilib. Xarici sıvalı və ağardılmışmışdır. Ev qərbdən şərqə doğru bir yamacda dayanır. Küçənin tərəfindən bir mərtəbəli və həyət tərəfində iki mərtəbəlidir. Bu tərəfdən, ikinci mərtəbədə altı düzbucaqlı kərpic dirəklərə söykənən taxta örtülü bir eyvan var.

Muzey, cəmi 2700 eksponatın olduğu Gürcüstanın cənubunun tarixini əks etdirən materialı qoruyur. Söhbət 17-18-ci əsrlərdə gürcü xalqının vuruşduğu qəhrəmanlıq döyüələri, müstəqillik elan edilməsi (1918), gürcülərin 2-ci Dünya müharibəsində Polşa və Fransa ordularında iştirakı, 1992-1993-ci illərdə Abxaziya müharibəsindən gedir. ABŞ-dən olan Şalikaşvili qardaşlarının şəxsi əşyaları, hərbi geyimləri, mükafatları, fotoşəkilləri və s. burada saxlanılır.

Ədəbiyyat
---------

* მარკოზაშვილი თ. საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, გვ. 50-51, თბ. 2013 წელი.
**Əmanət və Kredit Assosiasiyası** (*ing.* Savings and loan association) — ABŞ-da geniş yayılmış kredit təşkilatı növü. Əmanət-kredit assosiasiyalarının əsas funksiyası əhalinin əmanətlərinin toplanması və yaşayış binalarının alınması və tikintisi üçün uzunmüddətli kreditlərin verilməsindən ibarətdir.

İngilis tikinti cəmiyyətlərini modelləşdirdikdən sonra onlar ilk dəfə 1831-ci ildə meydana çıxdılar və 1890-cı ilə qədər bütün ştatlarda fəaliyyət göstərdilər. Əmanət və kredit assosiasiyaları federal və əyalət səviyyəsində fəaliyyət göstərir. Birinci halda, birliklər kooperativ şəklində, ikincidə - səhmdar cəmiyyəti şəklində təşkil olunur. Onların əməliyyatları yerli xarakter daşıyır - fəaliyyətlər 100 mil radiusda olan ərazi ilə məhdudlaşır.

Passiv əməliyyatların əsasını əhalidən müxtəlif növ hesablara (əmanət, tələb üzrə, əvvəlcədən xəbərdar etməklə, arayış, investisiya və s.) vəsaitlərin cəlb edilməsi təşkil edir. İstənilən əmanətçi səhmdar ola bilər, əksər hesablar öhdəliklərin səhmləri statusuna (80%-ə qədər) malikdir, yəni onların sahibləri əmanət-kredit assosiasiyalarının üzvləridir və səsvermə hüququna malikdirlər.

Aktiv əməliyyatlar mənzil tikintisi və ev alqı-satqısı üçün adətən üzən faiz dərəcələri ilə uzunmüddətli (25 ilə qədər) kreditləşmə ilə təmsil olunur. İpoteka girov kimi xidmət edir. 1980-ci illərin əvvəllərində əmanət assosiasiyaları ölkənin ipoteka bazarının təxminən yarısını təşkil edirdi.

Ədəbiyyat
---------

* Деньги. Кредит. Банки: Учебник для вузов (2-е изд. перераб. и доп. 50000 nüs.). М.: Юнити-Дана. Под ред. Е. Ф. Жукова. 2003. 314. ISBN 5-238-00474-5.
* *Щенин Р. К.* Банковские системы стран мира: Учебное пособие (2000 nüs.). М.: Кнорус. 2010. 228. ISBN 5-406-00248-3.
**Əmi Ağa oğlu Məmmədov** (1922, Bakı – 26 mart 1944, Mikolayev, Almaniya Reyxi[d]) — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1945).

Həyatı
------

Əmi Məmmədov 1922-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Suraxanı RHK-dan 1941-ci ildə orduya çağırılmışdır.

Əmi Məmmədov Suxumi ətrafında ilk dəfə vuruşmaya girmiş və orada kəşfiyyatçı keyfiyyətlərinə malik olduğunu göstərmişdir. Nikolayev desantı əməliyyatı keçirilməzdən əvvəl o, artıq təcrübəli döyüşçü idi. Novorossiysk və Taqanroq yaxınlığındakı desant əməliyyatları Kerç, Mariupol, Feodosiya uğrunda döyüşlərdə iştirak etmiş, dəfələrlə yaralanmış, döyüş ordenlərinə və medallarına layiq görülmüşdür.

1944-cü ilin martında Nikolayevdə desantçıların faşistlərlə qeyri-bərabər döyüşündə həlak olmuş 67 nəfərə 1944-cü ilin aprelində Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı verildi. 55 nəfər dəniz piyadasından, 10 nəfər istehkamçıdan və 2 nəfər radisdən ibarət olan Nikolayev desantının iştirakçılarının soyadları dəqiqləşdirərkən 4 nəfər bakılı olduğu müəyyənləşdirildi: Əzizbəyov rayonundakı (Xəzər rayonu) neft trestində nəqliyyat sexinin şoferi Əmi Ağa oğlu Məmmədov, Paris Kommunası adına zavodun dəmirçisi Pavel Osipov, Suraxanı neftçisi Nikolay Petruxin və Bakıdakı 4-cü dəyirmanın yükvuranı Mixail Xakimov. Həmyerlilər arasında Pavel başçı, Əmi ən cürətli, Mixail ən güclü, Petruxin ən müdrik adam sayılırdılar.

26 mart 1944-cü ildə Ukrayna Respublikasının Nikolayev şəhərində həlak olub və orada dəfn edilmişdir.

Ölümündən sonra SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1945-ci il 20 aprel tarixli fərmanı ilə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.

Yeni Suraxanı qəsəbəsindəki 101 saylı orta məktəb Əmi Məmmədovun adını daşıyır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Respublikası Xatirə Kitabı, IX cild. səh.463.
2. ↑  Məzahir Abbasov. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Əmi Məmmədov. Bakı. Gənclik 1975.

Xarici keçidlər
---------------

* Мамедов Ами Ага оглы

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Ölkənin qəhrəmanları |
**Gürcüstan Ali Məhkəməsi** (*gürc.* საქართველოს უზენაესი სასამართლო) — Gürcüstanın ən yüksək və ali məhkəməsi. 2005-ci ildə kassasiya instansiyası olaraq yaradılmışdır. Gürcüstanın paytaxtı Tiflisdə Aleksandr Şımkeviç, tərəfindən dizayn edilmiş və 1894-cü ildə tikilmiş bir binada yerləşir.

Ali Məhkəmə ümumi məhkəmələrdə ədalət mühakiməsinə nəzarət edir. Onun fəaliyyəti qanuni, kollektivlik, şəffaflıq, tərəflərin bərabərliyi və rəqabət, habelə hakimlərin sarsılmazlığı, toxunulmazlığı və müstəqilliyi prinsiplərini rəhbər tutmalıdır.

Gürcüstan Ali Məhkəməsi Apellyasiya Məhkəmələrinin qərarlarından verilən şikayətlərə baxır. Qanunun vahid şərhinin tətbiq olunmasını və vahid məhkəmə təcrübəsinin qurulmasını dəstəkləyir.

Hüquq normalarının əsaslandırılmış aydınlaşdırılması və müqayisəsi və məhkəmə təcrübəsinin qurulması ilə, Kassasiya Məhkəməsi məhkəmə sisteminin sürətli və nizamlı fəaliyyətini təmin etməyə çağırılır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Palace of Justice". Supreme Court of Georgia. 31 October 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 January 2019.
2. ↑  "court practice" Uniform Court Practice". 2020-10-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-20.
**Ketrin Romany Bekinseyl** və ya sadəcə **Keyt Bekinseyl** (*ing.* Kate Beckinsale) — ingilis kinoaktrisası.

Həyatı
------

İngilis aktrisası Keyt Bekinseyl 26 iyul 1973-cü ildə Londonda, teatr və televiziya aktrisası Cudi Lo və məşhur televiziya aktyoru Riçard Bekinseylin ailəsində doğulub. Atası 1979-cu ildə, 31 yaşında vəfat edib. Keytin böyük bacısı Samanta da aktrisadır.

London məktəblərinin birində təhsil alan Keyt gənc yazarlar arasında birinci yer tutsa da, məktəbi bitirdikdən sonra valideynlərinin yolunu davam etdirərək aktyorluq karyerasına başlayır.

Aktrisa uzun müddət aktyor Maykl Şinomla görüşür və bu münasibətdən 1999-cı il yanvarın 31-də qızı Lili Mo Şin dünyaya gəlir. 2003-cü ildə Şinlə ayrılandan bir neçə ay sonra Bekinseyl rejissor Len Uayzmanla nişanlanır və cütlük 2004-cü il mayın 9-da Los-Ancelesdə evlənir.

Yaradıcılığı
------------

O, ilk rolunu "Tək küləyə qarşı" (1991) televiziya filmində oynayır. Bundan sonra Keyt Oksford Universitetinin yeni kollecində fransız və rus ədəbiyyatını öyrənsə də, elmi dərəcə ala bilmir. Amma onun xarici dillərlə tanışlığı rollarının əhatəli olmasına imkan verir. Aktrisa "FHM" jurnalında "Dünyanın 100 ən seksual qadını" (2006) siyahısında 78-ci, "Maxim" jurnalının "HOT 100" (2003) reytinq sorğusunda 16-cı, "Stiff" jurnalında 63-cü yerlərdə olsa da, "Hello" jurnalı 2002-ci ildə Keyti İngiltərənin birinci gözəli seçir.

Aktrisanın ilk böyük filmi olan "Dağıdılmış saray" (1999) kommersiya uğuru qazanmadı. Lakin aktrisa çox tezliklə "Pyörl-Harbor" (2001) filminə çəkilir və bu, ilin ən uğurlu filmi olur. Növbəti illərdə Keyt Amerikanın bahalı filmlərinə - "İntuisiya" (2001), "Başqa dünya" (2003) və "Van Helsinq"ə (2004) çəkilir. Maraqlı məqam budur ki, aktrisa "Aviator" filmindəki Ava Qardner roluna görə cəmi 20 funt qonorar alır.

Filmoqrafiya
------------

1. Anna Li (1993)
2. Emma (1996)
3. Kələk (1997)
4. Diskonun son günləri (1998)
5. Pyörl-Harbor
6. İntuisiya (2001)
7. Başqa dünya (2003)
8. Aviator (2004)
9. Van Helsinq
10. Qar mələkləri (2007)
11. Həqiqətdən başqa heç nə (2008)
12. Onlarda hər şey yaxşıdır (2009)

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Aktyor** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |


Vikianbarda ***Keyt Bekinseyl*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  


1. ↑  .