recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Miri Əhəd oğlu Qənbərov** (25 may 1935, Siyov, Zuvand rayonu – 11 fevral 2020, Bakı) — Azərbaycan Respublikasının ticarət naziri.

Həyatı
------

Miri Qənbərov 1935-ci il mayın 25-də Lerik rayonunun Siyov kəndində anadan olmuşdur.

Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1952-1954-cü illərdə Lənkəran kərpic zavodunda texnik-nəzarətçi və komsomol təşkilatının katibi işləmişdir.1956-cı ildə Bakı Kooperativ Texnikumunu, 1964-cü ildə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) sənaye mallarının əmtəəşünaslıq fakültəsini bitirmişdir.

1956-1961-ci illərdə "Azərittifaq"-ın mərkəzi ticarət idarəsində əmtəəşünas, baş əmtəəşünas, 1961-1971-ci illərdə "Azərittifaq"-ın tikinti və təsərrüfat malları idarəsinin direktor müavini, 1971-1978-ci illərdə həmin idarənin baş direktoru, 1978-1979-cu illərdə "Azərittifaq"-ın baş mütəxəssisi, 1979-1981-ci illərdə Bakı şəhər Ticarət idarəsinin şöbə müdiri,Oktyabr (indiki Yasamal) rayon yeyinti idarəsinin direktoru, 1981-1994-cü illərdə Respublika "İdman Malları" topdan-pərakəndə satış birliyinin baş direktoru işləmişdir.

1994-1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Ticarət naziri vəzifəsində çalışmışdır. 1997-ci ilin iyun ayından "Azərkontrakt" Səhmdar Cəmiyyətinin sədridir.

İkinci və üçüncü çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. Parlamentdəki fəaliyyəti dövründə Milli Məclisin Aqrar siyasət daimi komissiyasının üzvü, Azərbaycan-Misir parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri, Azərbaycan-Estoniya, Azərbaycan-Kanada parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının, İslam Konfransı Təşkilatının Parlament Məclisində Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü olmuşdur.

2005-ci ildə "Şöhrət" ordeni, 2010-cu idə isə "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu" ilə təltif edilmişdir. Bir çox mükafatlara layiq görülmüşdür. Ailəlidir, 4 övladı var.

Miri Qənbərov 11 fevral 2020-ci ildə vəfat edib.

İstinadlar
----------
**Kobuz**(*qaz.* қобыз)—ya da kyl-kobyz - qədim qazax simli alətidir. At saçlarından hazırlanmış iki ipdən ibarətdir. Rezonans edən boşluq ümumiyyətlə keçi dərisi ilə örtülmüşdür.
Ənənəvi olaraq kobizlər müqəddəs alətlər idi, şamanlara və bakseylərə (ənənəvi ruhani tibb) məxsus idi. Rəvayətlərə görə, kobyz və onun musiqisi pis ruhları, xəstəlikləri və ölümü aradan qaldıra bilər.

Haqqında
--------

Kobyz ikiqat çömçə şəklindədir, qısa, arqasız şəkildə əyilmiş boyun, iri düz bir baş və stendi təsdiqləmək üçün yuxarıda bir qolu olan və altındakı bir buraxılış ilə içi boş, qabarcıqlı bükülmüş cüt yarımkürədən ibarətdir. Kobıza qoyulan iki ip at atından bükülmüşdür. Alətin ümumi uzunluğu 60-73 sm-dir.Ronzonatorun ikiqat fincanı, günəşin doğması və qürubunun əks olunduğu, iki simli - kainatın yuxarı və altındakı kobizin yaradıcıları - köçərilərin Tengrian dünyagörüşünü əks etdirir.

Tarixi
------

1930-cu illərdə Sovet Qazaxıstan Respublikasında ilk xalq çalğı alətləri orkestrləri qurulanda yeni bir növ kobyz meydana gəldi. Artıq dörd metal simli idi və beləliklə bir skripka yaxınlaşdı. Belə modernləşdirilmiş bir kobiz həm qazax musiqisini, həm də skripka ədəbiyyatının ən mürəkkəb əsərlərini ifa etmək üçün istifadə edilə bilər. Kobizdən istifadə edən bir neçə Qərb musiqiçisindən biri də Trefor Qrovnidir.Bükülən alətlər Orta Asiyanın atçılıq mədəniyyətlərində yaranmış ola bilər, buna misal olaraq Kobyz və ya kyl-kobyz - qədim bir türk, qazax simli aləti və ya monqol aləti Morin huurdur: Daxili Asiyadakı türk və monqol atlılar dünyanın ən erkən fiddlerslərinin iki simli dik oyuncaqları at cərgələri ilə vurulur, at atları yayları ilə oynayırdı və boyun ucunda bir oyma atın başı olur. ... Bu gün oynadığımız və hələ də at atı ilə bükülmüş skripkaları, skripkaları və selofonları köçərilərin mirasıdır.
Kobyz bir taxta parçadan hazırlanmışdır. Bu, bəşəriyyət tarixində musiqi alətləri düzəltməyin ən qədim yollarından biridir və texniki cəhətdən geriliyi və ya metal cihazların olmaması ilə əlaqəli deyil. Bir çox xalqın qədim inancına görə, alətdə səslənəcək ağacın canlı bir mahnı parçası yalnız bir parçada qorunacaqdır. Açıq bir qutu, 30-60 toxunmamış at atından hazırlanmış kobyz ipləri kimi, çox qalın, zəngin bir rəng tonu verir.

Qalereya
--------

* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Балалар Энциклопедиясы", V-том
2. ↑  "газета "АкЖайык", 10.01.2012, "Искусник"". 2020-03-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-29.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------
İki dəyişənli altı bərabərsizlikli sadə xətti proqramın qrafik təsviri. 
Mümkün həllər çoxluğu narıncı rənglə göstərilib və çoxbucaqlı əmələ gətirir. 
Xətti xərc funksiyası qırmızı xətt və oxla göstərilib: qırmızı xətt xərc funksiyasının səviyyə çoxluğudur, 
ox isə optimallaşdırmanın aparıldığı istiqaməti göstərir.
**Xətti proqramlaşdırma** (en. linear programming) – xətti funksiyadan təşkil olunmuş və birbaşa, birqiymətli həll üçün yetərli şərtləri olmayan tənliklər sisteminin optimal həllini tapan proqramların yaradılması texnologiyası. Xətti proqramlaşdırma metodlarının köməyilə iqtisadiyyatla bağlı çoxlu sayda ekstremal məsələ həll edilir. Bu məsələlərdə funksiyaların ekstremum qiymətləri (maksimum, yaxud minimumları) axtarılır. Xətti proqramlaşdırma metodları iqtisadiyyatla yanaşı, texnikada və hərbi sahədə də geniş tətbiq olunur.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Həmçinin bax
------------

Xətti tənliklər sistemi
**Fonem** (q.yun. φώνημα «səs»)— sözün mənasını dəyişən səsdir. Məsələn, tələ – dələ, zaman – saman, dağ – sağ, çağ – bağ – tağ, kal – kol və s.

Dilimizdə dil vahidləri müstəqil və qeyri-müstəqil olmaqla iki yerə bölünür. Müstəqil dil vahidləri (söz, cümlə) dilin formalaşmasında aparıcı rol oynayır. Qeyri-müstəqil dil vahidləri isə söz və ya cümlənin (müstəqil dil vahidlərinin) formalaşması vasitəsi kimi çıxış edir. Fonem belə bir qeyri-müstəqil dil vahidlərindən hesab olunur.

Azərbaycan dilinin fonem tərkibində 15 sait və 25 samit vardır. Bu 40 fonem Azərbaycan əlifbasında 32 hərflə işarə edilir.
Azərbaycan dilində 9 qısa (i,ü,e,ö,ə,a,o,u,ı), 6 uzun (i:,e:,ö:,ə:, a:,u:) sait vardır. Uzun saitlər bu dil üçün səciyyəvi deyil, onlar demək olar ki, yalnız alınma sözlərdə çox az hallarda işlənir.
Fonetik vurğu, bir qayda olaraq, sonuncu hecaya düşür. Fonematik vurğunun yeri sözün mənasından asılı olaraq dəyişmir: alma' — 'alma. Omoqraflarda vurğu mənanı dəyişir: 'alma-alma', g'əlin-gəl'in.
Azərbaycan dilində söz əvvəlində işlənməyən 2 fonem var: ı saiti və ğ samiti.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Fonem. Orfoqrafiya. Orfoqram. – Language Mag". 2021-09-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-01-21.
2. ↑  "Azərbaycan dili haqqında - kayzen.az". 2021-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-01-21.
Qəsr küçəsi (Bakı) (İçərişəhər)**1**
**1**
**2**
**2**
**2**
**3**
**4**
**5**
**6**
**7**
**8**
**14**
**8**
**14**
**10**
**11**
**12**
**13**
**15**
**15**
**9**
**16**
**17**
**18**
**19**
**20**İçərişəhər küçələrinin xəritəsi: 1 — Böyük Qala, 2 — Kiçik Qala, 3 — Asəf Zeynallı, 4 — Qala, 5 — Hərb, 6 — Həqiqət Rzayeva, 7 — Vəli Məmmədov, 8 — Qəsr, 9 — İlyas Əfəndiyev, 10 — Mirzə Şəfi küçəsi, 11 — Telman Bağırov, 12 — Sabir, 13 — Firdovsi küçəsi, 14 — Müslim Maqomayev, 15 — Mirzə Mansur, 16 — Neftçilər, 17 — Əziz Əliyev, 18 — Səftər Quliyev, 19 — Qazı Məhəmməd , 20 — Vaqif Mustafazadə.
**Qəsr küçəsi** — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində, İçərişəhərdə küçə.

Tarixi
------

2000-ci ildə Bakı şəhərində baş vermiş zəlzələ zamanı küçənin bəzi tikililərinə, xüsusilə 16 nömrəli yaşayış binasına ciddi ziyan dəymişdir. Zəlzələ zamanı dağılmış bəzi evlərin divarlarında erkən orta əsrlərə aid pullar aşkar olunmuşdur.

Əsas tikililər
--------------

Saray hamamının qalıqları.
Küçənin şimal hissəsində Şirvanşahlar sarayının hamam kompleksi yerləşir.

Görməli yerləri
---------------

Haçı Heybət məscidi (1791, arxitektor Hacı Heybət Əmiralı oğlu)

Bakı miniatür kitab muzeyi

32 nömrəli yaşayış binası - (XVIII əsr)

Qəsr küçəsinin Şirvanşahlar sarayına bitişik ərazisində yeddi "armudu" stəkandan ibarət İnstallyasiya abidəsi (İnstallyasiya (ing. installation - quraşdırma, yerləşdirmə, montaj) — müasir incəsənət forması. Müxtəlif elementlərdən quraşdırılaraq vahid fəza bədiilliyi təsəvvürü verir) yerləşir.

İstinadlar
----------


1. ↑  В ноябре 2000 года после произошедшего в Баку сильного землетрясения на месте развалившихся в крепости домов были обнаружены монеты раннего средневековья.
2. ↑  "Бакинский музей миниатюрных книг". 2016-08-31 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-06.
3. ↑  "Семь красавиц «армуды»". 2017-07-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-06.
Ereksiya halqası (ing. - cock ring) - ereksiyanı daha güclü hala gətirmək və ya müddətini uzatmaq üçün nəzərdə tutulmuş penisin ətrafına taxılan halqa. Ereksiya halqası orqazmın intensivliyini də əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Seks oyuncaqlarından biri hesab olunun ereksiya halqaları dəri, metal, plastik, kauçuk, silikon kimi müxtəlif materiallardan hazırlana bilər.

Risklər
-------

Ereksiya halqası satıcıları və tibbi mənbələr ereksiya halqasının 30 dəqiqədən çox taxılmamalı olduğunu vurğulayırlar. Bu müddətdə yuxuya getmək və ya narkotik istifadə etmək təhlükəlidir. Penisin keyiməsi, soyuması və ya ağrıması problemlərin başlamasına işarədir. Belə hislər yarandıqda ereksiya halqası mütləq çıxarılmalıdır.

Həmçinin bax
------------

* Seks yelləncəyi
* Anal tıxac

İstinadlar
----------

1. ↑  "www.health.com - What Is a Cock Ring". 2021-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-20.
2. ↑  "The Best Cock Rings to Help Your Erections". 2022-01-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-20.
3. ↑  "9 Nifty Uses for Cock Rings". 2021-03-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-20.
**Tom Holland** (1 iyun 1996) — britaniyalı aktyor, rəqqas, səs aktyoru.

Həyatı və karyerası
-------------------

Tom Holland 1 iyun 1996-cı ildə Londonda doğulub. Anası Nikola Elizabet Frost fotoqraf, atası Dominik Holland komediyaçı və yazıçıdır. Tom Holland Pedi, Sem və Heri adlı əkiz qardaşları ilə birlikdə yaşayır. Tom Holland Uimbledon universitetində təhsil alıb.

İngiltərənin paytaxtı Londonda böyüyən Tom Holland karyerasına rəqqas olaraq başlayıb. Məşhur müzikal "Billy Elliotun" xoreoqrafı təsadüfən bir rəqs sinifində Tomdakı istedadı kəşf etdi, beləliklə, hələ 12 yaşında olanda ciddi bir layihədə səhnə alma şansı əldə edib. Film karyerasında ilk işi Yapon animasiya filmi "Arrittinin Gizli Dünyası"nın ingiliscə versiyasında etdiyi səsləndirmə oldu. 2012-ci ildə "Mümkünsüz" filmində Naomi Vatts və Evan Makqreqorla birlikdə rol aldı.

Filmoqrafiya
------------

| İl | Film |
| --- | --- |
| 2012 | *Qiyamət günü* |
| 2015 | *Dənizin Ortasında* |
| 2017 | *Hörümçək Adam: Evə Qayıdış* |
| 2019 | *Hörümçək Adam: Evdən Uzaqda* |
| 2021 | *Hörümçək Adam: Evə yol yoxdur* |

İstinadlar
----------

1. 1 2  Tom Holland // filmportal.de. 2005.
2. 1 2  Tom Holland // Munzinger Personen (alm.).
3. ↑  .
Arpa yarması
Arpa yarması sıyığı
**Arpa yarması** – çiçəк qişasından tamamilə, meyvə və toхum qılafından, eləcə də aleyron təbəqəsindən qismən təmizlənmiş arpa nüvəsindən ibarətdir. Forma və quruluşundan asılı olaraq 2 növ arpa yarması istehsal edilir: 

* arpa yarması (perlovaya)
* хırdalanmış arpa yarması (yaçnevaya).

Arpa yarması istehsal etdiкdə çiçəк qişasından təmizlənmiş arpa pardaqlayıcı və cilalayıcı maşında emal olunur. Bu zaman dəndən meyvə və toхum qılafı, rüşeym, aleyron təbəqəsinin bir hissəsi təmizlənir, yarma oval və ya dairəvi forma alır. Yarma ələnir və ölçüsünə görə sortlaşdırılır. Arpa yarması ölçülərinə görə beş nömrədə (1 №-li 3,5 mm; 2 №-li 3-2,5 mm; 3 №-li 2,5–2 mm; 4 №-li 2-1,5 mm; 5 №-li 1,5-0,56 mm) buraхılır. Iri ölçülü yarma duru хörəкlərin və dənəvər sıyıqların hazırlanmasında, хırda ölçülü yarmalar isə daha tez bişməsinə görə duru sıyıqların hazırlanmasında istifadə olunur.

Хırdalanmış arpa yarması üç nömrədə (yaçnevaya) çiçəк qişasından azad edilmiş хırdalanmış arpadan ibarətdir. Yarma ələnir, təmizlənir və ölçülərinə görə üç nömrədə (1 №-li 2,5–2 mm; 2 №-li 2-1,5 mm; 3 №-li 1,5-0,56 mm) sortlaşdırılır.

Bütöv arpa yarmasından fərqli olaraq cilalanmır və ona görə də tərкibində sellüloza nisbətən çoхdur. Əsasən sıyıqların hazırlanmasında istifadə edilir.

Mənbə
-----

* Əhmədov Ə.I. Ərzaq malları əmtəəşünaslığı. Ali məкtəblər üçün dərsliк. Yenidən işlənmiş və tamamlanmış iкinci nəşr. Baкı: "Iqtisad Universiteti" nəşriyyatı, 2006 – 480 səh.

Həmçinin bax
------------

* Yarma
* Buğda yarması
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: D (dəqiqləşdirmə).
**D** (*ing.* D programming language) – obyekt-yönlü, imperativ proqramlaşdırma dillərindən biridir. 

D proqramlaşdırma dili 2001-ci ildə Digital Mars şirkətinin əməkdaşı Volter Brayt (Walter Bright) tərəfindən işlənib hazırlanıb. Öncə *C++* dilinin yenidən mühəndisliyi (RE-ENGINEERING) kimi düşünülüb, ancaq *C++* dilinin önəmli təsirinin olmasına baxmayaraq, onun variantı deyil. D dilində *C++* dilinin bəzi xassələri yenidən reallaşdırılıb, eləcə də *Java, Python, Ruby, C#* və *Eiffel* kimi başqa proqramlaşdırma dillərinin də təsirinə məruz qalıb.

D dilinin yaradılmasında kompilyasiya olunan proqramlaşdırma dillərinin məhsuldarlığı ilə dinamik dillərin təhlükəsizliyi və ifadəliliyini birləşdirməyə cəhd edilib. Bu dildə yazılmış kod, adətən, C++ dilindəki ekvivalent kod kimi sürətlə işləyir, eyni zamanda D dilindəki proqram daha qısa olur və yaddaşa təhlükəsiz erişməni təmin edir.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Xarici keçidlər
---------------

* dlang.org — D rəsmi saytı
* Digital Mars
* Türk Forumu

Həmçinin bax
------------

* C proqramlaşdırma dili
* Proqramlaşdırma
* Proqramlaşdırma dilləri
**Mamont yarımadası** — Qərbi Sibirin şimalında yerləşən iri yarımadalardan biri. Qdansk yarımadasının mərkəzi-şimal hissəsində yerləşir. Qdansk estuarisi ilə Yuraskaya körfəzi arasında yerləşir. 

1922-ci ildə «Aqnessa» şxunu ilə edilən ekspedisiya zamanı 1866-cı ildə tapılan Mamont sümüyü ilə əlaqədar verilmişdir.

Şimal-qərbdən cənub-şərqə 120 km məsafədə uzanır. Orta eni 50 km-dir. Maksimal hündürlük 59 metr idi. Bitki örtüyü tundra bitkiləridir. Ərazisinin böyük hissəsi bataqlaşmışdır.

Sahil xətti düzəndir. Ada ətrafı ilin böyük hissə buzla örtülü olur. İri gölləri: Privneveto, Lanqto, və Venqato. 

Tümen vilayətinin Yamalo-Nenets Muxtar Dairəsi ərazisinə daxildir. Şimal və şimal-qərb hissəsi Qdansk təbiət yasaqlığı ərazisinə daxildir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Попов С.В. Троицкий В.А. Топонимика морей советской Арктики. — Л: Географическое общество СССР, 1972. — 316 с. — 1000 экз.
2. ↑  "Qdansk təbiət yasaqlığı". 2023-07-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-03-28.

Mənbə
-----

* Yarımadanın xəritəsi. Miqyas 1:200000 Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine
**Perelişinin binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində iki mərtəbəli bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 301 qərar 18 noyabr 1992-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bina Pavel Aleksandroviç Perelişinə mənsub olmuşdur.

Adres: Taqanroq ş, Qreçeskaya küçəsi, 63.

Tarixi
------

Bina XIX əsrin üçüncü rübündə inşa edilmişdir. Taqanroq şəhəri Qreçeskaya küçəsi ev 63 ünvanında yerləşir. İki mərtəbədən ibarət olanbinanın fasadına səkkiz pəncərə açılır. Əsas girişin üzərində eyvan vardır. Binanın sol korpusunun inşası sonrakı dövrlərədə gerçəkləşdirilmişdir. Bu artırılmanın iki pəncərəsi və həyətə açılan bir dəmir qapısı olmuşdur.

Binanın ilk sahibi Taqanroq Admirallığında xüsusi tapşırıqlar üzrə işlərdə çalışan məmur, Taqanroq şəhər rəisi (1964–1866) Pavel Aleksandroviç Perelişin olmuşdur. Sonradan binanın sahibi kollec asessoru Mixail Semenoviç Kravsov olmuşdur. 1874-cü ildə Taqanroq şəhərində dənizçilik sinifləri açılarkən Mixail Semenoviçdə daxil olmaqla Axillles Nikolayeviç Alafuzov və İvan Alekseyeviç Vetliski onun idarə heyətində təmsil olunurdular.

1870-ci illərdə binanı iqtisad məhkəməsinin əməkdaşı, kollec işçisi Yakov Viktoroviç Dyaçenko satın almışdır. Onun ölümündən sonra vərəsə olaraq onun varisləri evə yiyilənir. 1890-cı ildə binanı mühəndis-mexanikin həyat yoldaşı olan Lyubov Krotkova alır. O, binanın 1900-cü ilə qədər sahibi olur. Binanın sonuncu sahibi kəndli Semem Feodoroviç Fedorov olur. Son sahiblənmə dönəmində binada mənzilləri kirayələyən şəxs Marisn qızlar gimnaziyasında və A. A. Qranovskinin məktəbində tarix dərslərini deyən Vladimir Semenoviç Mixaylovski olmuşdur.

Binanın əsas girişi küçəyə baxır. İkinci mərtəbəyə mırmərdən olan enli pilləkən gedir. Birinci mərtəbənin düzbucaqlı pəncərələrinin kənarları qəsr daşları ilə işlənmişdir. İkinci mərdəbədə isə digər dekorlar vardır.
Sovet hakimiyyəti illərində bina milliləşdirilmişdir. Hazırda binada yaşayış mənzilləri yerləşir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir.

Ədəbiyyat
---------

* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой… (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

Mənbə
-----

* Таганрог ул. Греческая, 63 Arxivləşdirilib 2017-03-01 at the Wayback Machine
**Mavrokordatonun binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində zirzəmiyə sahib bir mərtəbəli bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 301 qərar 18 noyabr 1992-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bina Matvey Stomateviç Mavrokordatoya mənsub olmuşdur.

Adres: Taqanroq ş, Qreçeskaya küçəsi, 101

Tarixi
------

Zirzəmiyə sahib olan bir mətəbədən ibarət olan binanım fasadı yarım kolonnalar ilə bəzədilmişdir. Bina 1830-cu illərdə inşa edilmişdir. Binanın fasadımda olan elementləri böyük hissəsi mavi, kiçik elementlər isə ağ rəngdədir.
1870-ci illərdə bonanın sahibi taqanroqlu tacir Anton Sarandiaki olmuşdur. Sonradan isə yunan tabelesi Yekaterina Mixaylovna Kalvokoresi olmuşdur. 19 yaşında Yekaterina Mixaylovna Kalvokoresi yunan Mixal İvanoviçlə nişanlanmışdır.

ХIХ əsrin sonlarında binanı xüsusi mülk olaraq yunan tabelisi Matvey Stomateviç Mavrokordato satın almışdır. Onun atası Sotimato Matveeviç 1830-cu ildə, anası Virqiniya Nikolayevna Averino 1841-ci il doğumlu olmuşdu. Onlar 1858-ci ilin yanvarında Yunan kilsəsində evlənmişdir.

Onlar Qreçeskaya küçəsi ev 100 yerləşən öz evlərini yaşayış mənzilləri və kontorlar kimi icarəyə vermişdilər. Burada 1910-cu illərdə İvan İvanoviç Korsun yaşamışdır. Ston və Veksleraya məxsus aqentura-komission kontor yerləşmişdir. Taqanroqlu Puzanov binanın mənzillərimdə yüngül əxlaqlı cavan adamların görüşünü təşkil edirdi.

Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra 1925-ci ilə qədər binanın sahibi tacirlər М. А. və Y. М. Berkoviçlər olmuşdur.

1925-ci ildən bina milliləşdirilmişdir. O zamanda bina yaşayış mənzillərinə bölünərək yaşayış binasına çevrilmişdir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir.

Ədəbiyyat
---------

* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой… (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Таганрог ул. Греческая, 101". 2014-03-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-02.
**Komnino-Varvasinin binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində üç mərtəbəli bina. Bina XIX əsrin ortalarında inşa edilmişdir.

Adres: Taqanroq ş, Petrovskaya küçəsi, 87.

Tarixi
------

ХIХ əsrin ortalsrında inşa edilən bina. Binanı yunan taciri Dmitri Petrokokino inşa etmişdir. Bina Petrovskaya 87 ünvanında yerləşir. Bina ilk əvvəllər bir mərtəbədən ibarət idi. Üstəlik zirzəmiyə sahib idi. İkinci gildiya taciri D. M. Petrokokino 1865-ci ildə məhkəmənin üzvünə qəbul edilmişdir. Onun ailəsi 1880-ci illərdə Odessaya köçmüşdür nəticədə ev satılmalı olmuşdur. Bina bu zaman Konze Nikolayeviç Komnino-Varvasi tərəfindən alınır. Soyadın əsasını yunan İvan Andreeviç Varvasi qoymuşdur. Varvasi soyadını ləqəb olaraq dostlarından almışdır. Bu ad onun türklərə qarşı mübarizəsi münasibətilə verilmişdir. 1814–1815-ci illərdə Varvasi Taqanroqa yerləşir. Səbəb isə məhərin iqliminin onun səhətinə xeyr xverdiyini düşünməsi idi. Kozma Nikolayeviç Varvasi binanın ikinci mərtəbəsini artırmağı qərara alır. Bu münasibətlə o, şəhər idarəsinə müraciəyyət etmişdir.

1892-ci ildə Kozma Nikolayeviç Varvasi binanın ikinci mərtəbəsinin tikintinə icazəni şəhər idarəsindən almışdır.

Tikinti zamanı binanın fasadına kolonnaəlavə edilmiş pəncərələr venesiya stinində quraşdırılmışdır. Binada bu zaman 62 otaq vardı. Bu otaqlarda Kozma Nikolayeviç, iki qızı: Zinaida və Vera; Moberli ailəsi yaşayırdı. "Priazovski kray" qəzetinin 25 avqust 1906-cı il səhifəsində binada mənzillərin kirayəyə verilməsi elanı verilmişdir. Bunara olan otaqlar nə hündür nə də böyük deyillər. Ancaq bir otaq altı arşın hündürlüyə malikdir. Bəziləri 5 (3,55 m) və hətta 3,5 arşın (2,5 m) arşın olanlar belə vardır.

Evdə 46 nəfər xidmətçi vardı. Xidmətçilərin çağrılması üçün xüdusi siqnalizasiya sistemi vardı.

Valideynlərin ölümündən sonra 1898-ci ildı Varvasilər Taqanroqu tərk etmişlər. Binaya görə şəhər idarəsi 1906-cı ildə 200 min rubl pul xərclənmişdir. Pul 20 il müddətində ödənməli idi. Bina 6 dekabr 1908-ci ildə şəhər idarəsinin balansına keçmişdir. Binada şəhər idarəsi və şəhər muzeyi yerləşirdi.
İnqilabdan sonra binada klub, avtomotklub, işçi evi və Pionerlər sarayı yerləşirdi. Pioner evində 85 pioner qrupu vardı ki, burada 2870 insan birləşirdi.

Böyük Vətən müharibəsi zamanı almanlar Taqanroqu işğal edərkən burada polis idarəsi yerləşirdi. Polis idarəsinin başınds Taqanroqlu Boris Stoyanov dururdu. SSRİ hərbi tribunalının qərarı ilə B. V. Stoyanova güllələnmə əmri verilmişdir.

Müharibədən sonra binanın üçüncü mərtəbəsi inşa edilişdir. Fasadında dörd kolonna artırəlmışdır. Hazırda bina yaşayış məqsədilə istifadə edilir. Birinci mərtəbədə kafe, ayaqqabı və hədiyyələr mağazası var.

Ədəbiyyat
---------

Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Таганрог ул. Петровская, 82". 2019-04-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-03.
Buffaloda yerləşən The Avant
**Embassy Suites by Hilton** — Hilton Otellər Şəbəkəsinin suitlərdən ibarət olan dəbdəbəli ticari markası. 2015-ci il sentyabr ayının 30-da otelin 6 ölkə ərazisində 223-dən çox filialı mövcud idi. Hilton digər otel brendləri kimi, əksər *Embassy Suites* otelləri fərdi mülkiyyətdədir və ya françayzinqlər tərəfindən idarə edilir.

Tarixi
------

Embassy Suites ilk öncə daha çox *Holiday İnns* kimi tanınan Holiday Korporasiyası tərəfindən yaradılmışdır. İlk Embassy Suites oteli 1984-cü ildə Kanzasda Overland parkında fəaliyyətə başlamışdır.

1990-cı ildə, Embassy Suites otelinin ana şirkəti *Promus Companies Incorporated* olur.

1999-cu ilin dekabr ayında, Embassy Suites oteli Hilton Otellər Şəbəkəsi və Promus Otel Korporasiyası birləşəndən sonra Hilton Şirkətinə qoşulur.

2007-ci ilin iyul ayında, Blackstone qrupu Hilton Otellərini $ 26 milyard alacağını elan edir.

Mülkiyyət xüsusiyyətləri və servisi
-----------------------------------

Embassy Suites yalnız suitlərdən ibarət olan otel zənciridir. Bu otel zəncirinin bütün qonaq otaqları iki hissədən ibarət olur: *qonaq otağı* və *yataq otağı*. Bir çox otellərdə olduğu kimi, qonaqlar böyük ölçülü çarpayı və ya iki ayrı geniş çarpayı seçə bilərlər. Qonaq otağında adətən yumşaq mebel dəsti və televizor olur.

Reklamları
----------

2011-ci ilin əvvəllərində, Embassy Suites yeni 3 ədəd 30 saniyəlik reklam filmini yayınladı. Bu reklam filmi əksər bazarlarda 2011-ci ilin mart ayından sonra nümayiş edildi. Reklam filmində *Cənab Mor* adlı bir personaj var idi və Roman Kappola tərəfindən yönləndirilmişdir. Bu reklam seriyalarında Embassy otellərinin üç əsas standartları vurğulanırdı: *Əsl iki otaq suitləri*, *Bişir-servis et səhər yeməyi* və *Menecer qəbulu*. Reklam filmində olan nəzərəçarpan ifadə isə belə idi: "*Çoxdan daha çox və azdan daha az əldə etməkdən yaxşı nə ola bilər?*".

2000-ci illərdə, Embassy Suites reklam filmlərində Austin adlı bir oğlan Embassy Suites otelində ailəsi olan məzuniyyəti təsvir edirdi. 1980-ci illərdə və 1990-cı illərin əvvəllərində Embassy Suites reklam filmləri öz reklam çarxlarında Qarfildi göstərərək belə bir sloqan əlavə etmişdilər: "*Suit həyatının zövqünü yaşamaq üçün kök bir pişik olmağına ehtiyac yoxdur*".

Qalereya
--------

* Texasda Laredo Embassy SuitesTexasda Laredo Embassy Suites
* Taxoda yerləşən Embassy Suites otelinin interyeriTaxoda yerləşən Embassy Suites otelinin interyeri
* Venesuelada Karakasda Embassy SuitesVenesuelada Karakasda Embassy Suites
* Filadelfiyada yerləşən Embassy SuitesFiladelfiyada yerləşən Embassy Suites

Həmçinin bax
------------

* Waldorf Astoria
* Double-Tree
* Conrad Hotels
* Homewood Suites by Hilton

İstinadlar
----------

1. ↑  "Embassy Suites by Hilton - About" Arxivləşdirilib 2021-01-22 at the Wayback Machine. *embassysuites.com*.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-06-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-06-01.

Xarici keçidlər
---------------

* Hilton Embassy Suites rəsmi internet səhifəsi
**F. P. Pokrovskinin binası** — Rostov vilayəti Rostov-na-Donu şəhəri ərazisində yerləşən bina. Bina XIX əsrin sonları XX əsrin əvvəlləri inşa edilmişdir. Bina Ulyanovski küçəsi, ev 14 ünvanında yerləşir. Binanın önündə onun sahibini bildirən lövhə asılmışdır. Şəhər sakinləri arasında binanın Paramonovlar ailəsi ilə əlaqəli olması barədə məlumat gəzirdi. Ancaq bu fərziyələr öz təstiqini tapmamışdır.

Tarixi
------

Stepan Akimov 1854-cü ildə anadan olmuşdur. Onun valideynlərinə Kankrin, Sobornaya xiyabanı ərazisində torpaq sahəsi məxsus idi. Bu torpaq iki sahəyə bölünərək vərəsələrə verilmişdir. Onun bir hissəsi Stepanın qardaş və bacılarına verilmişdir (Lyubov, Yekaterina və İvan Akimov). Digər hissəsi isə Stepan Akimova verilmişdir. Stepan həyat yoldaşı Mariya, qızı Anna ilə birlikdə yaşayırdı. Bu bina il əərzində cəmi 80 rubl gəlir gətirirdi. 1899-cu ildə Stepan Akimova ərazidə iki mərtəbəli bina tikməyə icazə verilir. Bina zirzəmiyə sahib idi. O zaman bina Kankinskaya ev 26 ünvanında yerləşir. Bina bundan sonra hər il 390 rubl gəlir gətirir. 1911-ci ildə bina Stepan Akimovun qızı Anna Stepanovna Akimova dövr edilir. 1920-ci ildə bina güçlü zərər görmüşdür. Binaya bu zaman mərmi düşmüşdür. Bins getdikcə daha qəzalı vəziyyətə düşürdü. 1922-ci ildə binanı voronejli Nikolay Vostannov 300 milyon rubla satın alır. Binanın tam təmiri başa çatdırılmamış qalır. Sovet hökuməti binanı milliləşdirir. Binanın köhnə sahibi binanı geri qaytarmaq məqsədilə müraciyyətlər etsə də şikayətinə ağlasığmaz arqumentlər gətirilir. Hazırda bina təmirə ehtiyac duyur.

Təsviri
-------

İki mərtəbən ibarət bina. Bina zirzəmiyə sahibdir. Binanın fasadında dəniz düzənliyi təsvir edilmişdir. İnqilaba qədər ki, arxitektur tikililərindəndir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Перечень объектов культурного наследия регионального значения г. Ростова-на-Дону". 2013-09-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-07.
2. ↑  "Дом с Афродитами и легендой о Парамоновых". 2017-02-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-07.
3. ↑  "Старинные здания Ростова-на-Дону нуждаются в реставрации". 2017-03-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-07.
**Mosxlar** (q.yun. Μόσχοι) — Gürcüstanın cənubunda, Mesxetiyada yaşayan qədim tayfalardan biri. Qəbilənin bu adına qədim dövrlərin müəllifləri arasında rast gəlinir (Miletli Hekatey, e.ə. VI əsr). Mosxlar Assuriya və Urartu mənbələrində adı çəkilən muşkların törəmələri, sonrakı mesxetiyalıların əcdadlarının hesab olunurlar.E.ə. 676-cı ildə Frigiya çarlığının süqutundan sonra bu tayfalar şimal-şərqə köçərək Gürcüstanın cənub-qərbində məskunlaşmışdılar. E.ə. V əsrdə mostlar Qara dənizin cənub-şərq sahilində yaşayan digər tayfalar ilə birlikdə Əhəməni dövlətinin 19-cu satraplığının tərkibində idi. Kiçik qalxan və nizələrlə silahlanmış mosxlar İran kralı I Kserksin Yunanıstana qarşı yürüşündə iştirak etmişdi. E.ə. I–b.e. I əsrlərdə mosxlar Mesx dağ silsiləsi boyunca, İberiya, Ermənistan və Kolxida arasındakı sərhəd bölgəsində lokallaşdırılmışdılar. Odur ki, qədim yunan mənbələrində mosx tayfasının adı Qafqaz dağlarının bir hissəsi olan Kiçik Qafqaza verilmişdir.

Bir sıra mənbələrdə moısxlar ayrıca tayfa kimi deyil, qədim yunan mənbələrində mesxetiyalılıaır adı kimi müəyyən edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Robert W. Edwards.*  . 42. 1988. ISSN 0070-7546.
*Orijinal mətn*  (ing.)  

Herodotus in the fifth century B.C. (3.94; cf. 7.78) tells us that the Moschoi and Makrones along with the Tibareni, Mares, and Mossynoikoi were grouped into the nineteenth satrapy of the Persian empire and collectively paid a tribute of three hundred talents.
2. ↑  *Любкер Фридрих.* Реальный словарь классических древностей. Санкт-Петербург: О-во классич. филологии и педагогики. 1885. /.
3. ↑  Plut. Pomp. 34. Plin. 5, 27, 27. Strab. 1, 61. 11, 492
4. ↑  "Мосхи". Большая советская энциклопедия. в 30-ти т. — 3-е изд.. — М. 1969—1986. 2023-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-25.
**Qrekovun villası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən bina. Bina XIX əsrin dördüncü yarısında inşa edilmişdir. Çexov küçədi, ev 121 ünvanında yerləşir. 4 fevral 1976-cı il qərarı ilə regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.

Təsviri
-------

Qrekov villası Taqanroq şəhərində klassizm stilində inşa edilən ən yaxşı binalsrdan biridir. Şəhərin tipik bağçalı binalarına bənzəyir. Hər kolonna lepkalar ilə bəzədilmişdir. Əsas çıxış ön fasadda yerləşməməsi onun çatışmazlıqlarından sayılır.

Tarixi
------

Villa Çexov küçəsi ilə Sobornaya xiyabanın kəsişdiyi ərazidə 1820-ci ildə inşa edilmişdir. Bina Dmitri Yevfokimoviç Qrekov binanı oğlu Timofey Dmitrieviç Qrekov üçün tikfirmişdi. O, Rus-Türk müharibəsi 1787–1791, Napoleon müharibəsi 1805–1807 və Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Arxitekturası o dövrün uyğun tərzdə inşa edilmişdir. Xiyaban istiqamətdə yeddi pəncərə vardır. Çıxış qapısı həyətə açılır.

Üç ildən sonra Timofey Dmitrieviç Qrekovun oğlu olur. O rus ordusunda general rütbəsinə qədər qalxa bilir. 1831-ci ild Timofey Dmitrieviç Qrekov həyatını itirir. Bina tədricən dağılmağa başlamışdır. 1840-cı ilə Timofey Dmitrieviç Qrekovun yeganə vərəsəsi Nikolay bütün sərvətə sahib çıxır. O, binanın təmiri üçün bankdan pul götürür. Əmanət olaraq bina qoyulur. Binanın həyətində hovuz inşa edilmşdir. Bu hovuz yağış sularını toplamağa hesablanmışdı.

Xərclər gəlirləri artdığından Qrekov krediti ödəyə bilmir. Bu səbəbdən bank evi əlinə almalı olur. Qrekovlar ailəsinin adına xərər gəlir. Binanı tacir Yakov Xlıtçev əldə edir. 1898-ci ildə binanın qiyməti 3000 rubl qiymətləndirilirdi. 1906-cı ildə binanı Sandre Şiqlovoy əldə edir. Onun qiyməti 63000 rubla qədər artır. Binanın son sahibi 1911-ci ildən Karl Fedinandoviç Yunq və Sofya Yefimovna Bronevkaya olmuşdur. Binanın qoyməti 20 000 rubla qədər qalxır. Onlar binanı iltizama verirlər.

Bina sovet dönəmində milliləşdirilmişdir. Bundan sonra bina kommunal mənzzillər kimi istifadə edilmişdir. Bu dövrdə bəzi elementlər binadan götürülmüşdür. Bina Böyük vətən müharibəsi dönəmidə zərər görmüşdür. 1994-cü ildə isə binanı Doninvest bankının filialı alır".

İstinadlar
----------

1. ↑  "г.Таганрог (ОКН регионального значения). Часть 2" (rus). Официальный портал Правительства Ростовской области. 2017-02-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-28.
2. ↑  "Русский классицизм" (rus). Rostov Region. 2018-04-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-28.
3. ↑  "Дом 121" (rus). Исторический Таганрог. 2019-04-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-28.
Temperament tiplərinə Hippokratın verdiyi fleqmatik, Xolerik, sanqvinik və Melanxolik adları, şəkildə sadalanma soldan sağa istiqamətlənmişdir
**Xolerik** — son dərəcə coşğun xarakter. Kəmhövsələdirlər. Çox nadir hallarda "susmaq lazım gələndə birinci ol" tövsiyəsinə riayət edirlər. Həmişə istənilən məsələyə birinci reaksiya verənlər sırasındadırlar. Bu xasiyyətləri ucbatından xolerik tipli insanların başı, həmişə, necə deyərlər, qeylü-qalda olur: ətrafı ilə asanlıqla yola getmir, tez-tez münaqişəyə girirlər. Ona görə də xoleriki adətən səbirsiz, tündməcaz insan kimi tanıyırlar. İnadkardırlar. Sanqvinikdən fərqli olaraq, maraqları sabit və davamlıdır. Başladıqları işi bir qayda olaraq sona çatdırırlar. İstənilən problemlə üzləşdikdə özlərini itirmir, asanlıqla vəziyyətdən çıxış yolu tapırlar. Xolerik tipə aid olan insanlar sadiqdirlər. Ətrafına son dərəcə bağlı olduqlarına görə onlar üçün mühiti dəyişmək çox çətindir. Düşdükləri yeni mühitə uzun müddət alışa bilmirlər.
**Ümumdünya Humanitar Yardım Günü** (*ing.* World Humanitarian Day) — humanitar məqsədlər uğrunda fəaliyyət göstərərkən həyatını itirmiş insanları tanımağa həsr olunmuş əlamətdar gündür. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Məclisi tərəfindən 19 avqust olaraq təyin edilmişdir. Baş katibin o vaxtki İraqdakı xüsusi nümayəndəsi Serjiu Vieyra di Mellu və 21 həmkarının BMT-nin Bağdaddakı qərargahının bombalanması nəticəsində öldürüldüyü gündür.

Tarixi
------

Braziliya vətəndaşı olan Serjiu Vieyra di Mellu Birləşmiş Millətlər Təşkilatında ömrünün 30 ildən çox hissəsini silahlı qarşıdurmanın səssiz qurbanlarını ortaya çıxartmaq, onların iztirablarını azaltmaq və diqqətlərini özlərinə cəlb etmək kimi çətin humanitar vəziyyətlərə xidmət edilməsinə həsr etmişdir. 19 avqust 2003-cü ildə Bağdadda 21 həmkarı ilə birlikdə ölümü dünya miqyasında silahlı qarşıdurma qurbanlarını düşüncə tərzi, fəlsəfəsi, dinamizmi və cəsarəti ilə hamıya ilham verən və gələcək nəsillərin təqlid etməsi üçün sonsuz bir miras olaraq qalmış görkəmli bir humanitar liderdən məhrum etdi.

2006-cı ildə Vieyra di Mellu ailəsi və bir qrup yaxın dostu icmalar arasında dialoqun təşviq edilməsi və humanitar böhran qurbanlarının vəziyyətini aradan qaldırmaq üçün bitməmiş missiyasını davam etdirmək üçün *"Sergio Vieira de Mello Foundation"* qurdular. Fond bütün hökumətlər, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Beynəlxalq Təşkilatlar və Qeyri-Hökumət Təşkilatları ilə sıx əməkdaşlıq edərək hər il Dünya Humanitar Yardım Gününü anlamlı şəkildə qeyd etməyi qarşısına məqsəd qoymuşdur.

19 avqustun Humanitar Yardım Günü olaraq təyin edilməsi Vieyra di Mellu ailəsi və Fondun həm Cenevrədə, həm də Nyu-Yorkda Fransa, İsveçrə, Yaponiya və Braziliya səfirləri ilə sıx əməkdaşlıq edərək səy göstərməsinin nəticəsidir.

Anım
----

Ümumdünya Humanitar Yardım Günü ilk dəfə 19 avqust 2009-cu ildə anıldı. Sonrakı illər müəyyən bir mövzu üzərində cəmləşdi.

* 2010-cu ildə *"Biz Humanitar İşçilərik"* mövzusu ilə sektordakı humanitar işçilərin faktiki işləri və nailiyyətləri diqqət mərkəzində idi.
* 2011-ci il *"İnsanlara Kömək edən insanlar"* kampaniyası hər kəsdə yardım işinin ruhunu ilhamlandırmaq idi.
* 2012-ci il *"Mən buradaydım"* kampaniyası hər hansı şəxs üçün, hər hansı bir yerdə yaxşı bir şey etməyə işarə idi. Kampaniya dünyada 1 milyarddan çox insanın sosial əhatə dairəsinə sahib idi.
* 2013-cü ildə, hadisənin 10 illiyində BMT və tərəfdaşları *"Dünyanın daha çox ehtiyacı var …"* adlı təməlqoyma bir layihə başlatdılar.

İstinadlar
----------

1. ↑   Arxivləşdirilib 2018-07-25 at the Wayback Machine *unocha.org* İyun, 2017
2. ↑   Arxivləşdirilib 2020-09-18 at the Wayback Machine *globalwa.org* 19 avqust, 2013

Xarici keçidlər
---------------

* World Humanitarian Day
* The Sergio Vieira de Mello Foundation
* The General Assembly of the United Nations
**Zövq** — müsbət emosiyaların ayrılmaz hissəsi olan subyektiv yaşam, xüsusilə, bir və ya daha çox ehtiyaclarını ödənilməsini müşayiət edir. Zövqün antonimləri əzab və ağrıdır. Epikür fəlsəfəsindəki zövq anlayışı xoşbəxtlik ilə eyniləşdirilir. Gələcəkdə isə bu nəzəriyyəyə hedonizm adlandırılır. Stoaçılar, əksinə, zövqü bir aslılıq, ehtiras və vərdiş kimi qəbul etdilər. İndi zövq, beyinin müəyyən bir hissəsi tərəfindən idarə olunduğu başa düşülür. İndi zövq, dedikdə beyinin müəyyən bir hissəsi tərəfindən idarə olunan, pozitiv emosional fon yaradan hisslər nəzərdə tutulur.

Zövq prinsipi
-------------

Zövq prinsipi — sabitlik prinsipi, nirvana prinsipi və məcburi təkrar prinsipi ilə yanaşı, Ziqmund Freydinin nəzəriyyəsindəki zehni aparatın dörd prinsipindən biridir. Zövq prinsipi psixanın gərginliyini minimum səviyyəyə endirmək istəyini təsvir edir.

Buna görə də 1920-ci ildə Freyd paradoksal nəticə çıxarırır, "zövq prinsipi ölümlə bağlı meylə tabedir"" — və hər ikisi orqanizmi minimal səviyyəyə gətirib çıxarmağa çalışır.
Psixoanalitik Jak Lakan "zövq laqeydliklə deyil, asılılıq və ya istəyin qurulması ilə əlaqələndirilir" fikri ilə onların necə əks-səda verdiklərini müqayisə edir.

Dində zövq
----------

### Xristianlıqda

Xristianlıqda acgözlük və şəhvət kimi bədən zövqləri rədd edilir. Mənəvi zövqlər isə yetişdirilir: xoşbəxtlik və sevinc.

### Buddizmdə

Buddizmdə zövqün tərs tərəfi, məmnun olmayan frustrasiyadan qaynaqlanan əzabdır.

### Qədim yunan mifologiyasında

Qədim yunan mifologiyasında zövqü Volupiya ilahəsi təcəssüm edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Что такое смертный грех?". 2012-11-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-06.
2. ↑  "Theoi Project — Hedone/Voluptas". www.theoi.com. 2019-04-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-04-11.

| ⛭Duyğular |
| --- |
| Duyğusal | Sitayiş  ·  Əzab  ·  Ağrı  ·  Zəhm  ·  Əyləncə  ·  Hirs  ·  Acıqlanma  ·  İztirab  ·  Məmnuniyyət  ·  Məğlubiyyət  ·  Depressiya  ·  Kefsizlik  ·  Böhran  ·  Məyusluq  ·  Nifrət  ·  Xəcalət  ·  Həvəs  ·  Paxıllıq  ·  Həyəcan  ·  Qorxu  ·  Xəyal qırıqlığı  ·  Qəm  ·  Günahkarlıq  ·  Xoşbəxtlik  ·  Vətən həsrəti  ·  Dəhşət  ·  Düşmənçilik  ·  Alçalma  ·  İsteriya  ·  Təhlükəsizlik  ·  Təhqir  ·  Maraq  ·  Qıcıqlanma  ·  Təcrid  ·  Qısqanclıq  ·  Tənhalıq  ·  Təşviqat  ·  Sevgi  ·  Şəhvət  ·  Şəfqət  ·  Melanxoliya  ·  Baxımsızlıq  ·  Nostalji  ·  Nikbinlik  ·  Vahimə  ·  Ehtiras  ·  Mərhəmət  ·  Zövq  ·  İftixar  ·  Qəzəb  ·  Təəssüf  ·  İmtina  ·  Vicdan əzabı  ·  Narazılıq  ·  Kədər  ·  Sentimentallıq  ·  Ayıb  ·  Kədər  ·  Kin  ·  Şok  ·  Dözüm  ·  Sürpriz  ·  Rəğbət  ·  Gərginlik  ·  Həyəcan  ·  Təəccüb  ·  Narahatlıq |
| Dünyagörüşü | Bağdaşırcılık  ·  Mövcudluq  ·  Fatalizm  ·  İnkompatibilizm  ·  Metafizik  ·  Nihilizm  ·  Optimizm  ·  Pessimizm  ·  Zahid  ·  ictimai ədalət  ·  Dünyadan yorğunluq |
**"Deşici ox əməliyyatı" əməliyyatı** (*ing.* «Pierce Arrow») — Vyetnam müharibəsi zamanı, 1964-cü ilin avqustunda Şimali Vyetnama qarşı ABŞ-nin ilk hava əməliyyatı. Bu, Şimali Vyetnam torpedo katerlərinin Tonkin körfəzində Amerika gəmilərinə hücum etdiyi iddiasına cavab olaraq həyata keçirilmişdir.

Əməliyyat
---------

Əməliyyat ABŞ Prezidenti Lindon Consonun şəxsi göstərişi əsasında həyata keçirilmişdir. Reyd 5 avqust 1964-cü ildə ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus iki təyyarədaşıyan ilə həyata keçirilmişdir. Hədəflər Şimali Vyetnam katerlərinin işlədiyi bir neçə dəniz bazası, həmçinin Vində yerləşən neft anbarı idi. Neft anbarının dağıdılmasından sonra Şimali Vyetnam Hərbi Dəniz Qüvvələrinin katerlər üçün yanacaqla bağlı problem yaşayacağı güman edilirdi.

Amerika məlumatlarına görə, 64 döyüş 2 təyyarənin itirilməsi ilə tamamlanmışdır. Bir pilot öldürülmüş, digəri – Everett Alvares əsir düşmüşdü. Basqının nəticələri Amerika komandanlığı tərəfindən uğurlu hesab edilmişdi. Vində mövcud olan neft ehtiyatlarının 90%-ə qədəri məhv edilmiş və bütün Şimali Vyetnam torpedo katerlərinin 2/3-i sıradan çıxmışdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Robert Bruce Frankum, Like Rolling Thunder: The Air War in Vietnam, 1964-1975. Rowland & Littlefield, 2005), p. 15.
2. ↑  Interview with Everett Alvarez, 1981
3. ↑  *Clodfelter, Micheal.* Vietnam in Military Statistics: A History of the Indochina Wars, 1792-1991. McFarland & Company, Inc. 1995. ISBN 9780786400270.
Valentin Haüy (1745–1822)
**Valentin Haüy** (*fr.* Valentin Haüy, *Valentin Haüy*; 1745–1822) – XVIII-XIX əsrlərdə yaşamış məşhur fransız pedaqoqu və novatoru, ilk tiflopedaqoqlardan biri, korlar üçün ilk təhsil müəssisələrinin yaradıcısı, Luis Braylın sələfi olaraq korlar üçün qabartmalı əlifbanın müəllifi.

Həyatı
------

Valentin Haüy 1745-ci il 13 noyabr tarixində Fransada Sen-Jüst kəndində (Amyen şəhəri yaxınlığında) kasıb fransız kəndli-toxucu ailəsində anadan olmuşdur. Uşaq yaşlarından onda əcnəbi dillərə qeyri adi maraq olmuş və bu onun gələcək həyat yolunun seçimini müəyyən etmişdir. Maliyyə və sosial çətinliklərə baxmayaraq, Valentin paytaxtda ali təhsil ala bilmiş və hətta Xarici İşlər Nazirliyində tərcüməçi vəzifəsində çalışmışdır. O mövcud avropa dillərindən başqa, latın, yunan, qədim ivrit dilini bilmiş və bir neçə şərq dillərində oxuya bilmə bacarığına malik olmuşdur.

1784-cü ildə Haüyün 39 yaşı olanda o artıq pedaqoq kimi çalışırdı. Həmin vaxt o hökumət və qeyri-hökumət xeyriyyə cəmiyyətlərinin köməyi olmadan öz şəxsi vəsaiti hesabına öz evində dünyada ilk dəfə kor uşaqlar üçün məktəb açmışdır. Bu məktəbin ilk şagirdi kilsənin sərəncamına verilmiş Fransua de Lezeyuer olmuşdur. Sonradan məktəbə daha 11 nəfər kor uşaq gətirilmişdi. Buna qədər Yer kürəsində kor insanlar üçün belə bir təhsil müəssisəsinin olmasından bixəbər idi. Haüy öz metodundan korları öyrətmək üçün istifadə edərək korlar üçün şrifti- "unsial"ı yaratmışdır.

Valentin Haüy
Böyük maliyyə çətinliklərinə baxmayaraq, Haüy məktəbin nəzdində mətbəə yarada bilmiş və korlar üçün qabartmalı-xətti unsial şrifti ilə çap edilən bir neçə kitab nəşr etmişdir. Bu Yer kürəsində korlar üçün ilk kitablar idi. Brayl əlifbası çıxana qədər gözdən əlil insanlar bu kitablar sayəsində öyrənmişdilər. Haüyün fəaliyyəti Rusiya imperiyasının diqqətini cəlb etmişdir. 1803-cü ildə Rusiya imperatoru I Aleksandr Valaentinə Sankt-Peterburqda tam və ya qismən gözdən əlil insanlar üçün təhsil müəssisəsinin yaradılması təklifini vermişdir. Bu təklifi qəbul edən Valentin 1806-cı ildə Sankt-Peterburqa gəlmişdir. Haüy entuziast müəllimlər tapdıqdan sonra, artıq məktəb Rusiya imperiyasının Maarif nazirliyinin dəftərxanasında açılmağa hazırlaşdığı zaman Rusiya imperiyasından ona belə cavab gəlmişdir: *"Rusiyada kor uşaqlar yoxdur".* Belə olduğu halda Valentin özü şagirdləri axtarmağa başlayır. Valentin Haüy təkcə kor tələbələri oxutdurmaqla yanaşı, onları öz hesabına yedizdirməyə də hazır idi. 1807-ci ildə Rusiyada gözdən əlil uşaqlar üçün ilk təlim-tərbiyə müəssisəsi açılmışdır.

Valentin Haüy 72 yaşında istefa verərək Rusiyanı tərk edir.

Valentin Haüy 1822-ci il 19 mart tarixində vəfat etmiş və Parisin Per-Laşez qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

Miras
-----

1889-cu ildə Moris de la Sizeran tərəfindən korlar və zəifgörmə qabiliyyətinə malik insanlara kömək üçün yaratdığı assosiasiyanı Valentin Haüyün şərəfinə adlandırmışdır.

Mükafat
-------

* IV dərəcəli Müqəddəs Vladimir Ordeni ilə təltif olunmuşdur..

Həmçinin bax
------------

* Luis Brayl


1. ↑  "Праздник 13 ноября. Международный день слепых. Валентин Гаюи". 2009-04-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-08-05.
**Ayıçınqılı** və ya **Ayıçınqıllı** — Kəlbəcər rayonu ərazisində Qarabağ yaylasında dağ. Tərtər çayı və Bazarçayın mənbəyi yaxınlığında sönmüŞ vulkan konusudur. Hündürlüyü 3344 m. Ədəbiyyatlarda Ayıçınqıllığı, Ayıçınqıllı formalarına da təsadüf olunur. Oronim ayı (heyvan adı), çınqıl (daş qırıntısı) və -lı (şək.) komponentlərindən düzəlib. Vulkan mənşəli olduğuna görə dağda Şaxta aşınması nəticəsində coxlu çınqıl əmələ gəlmişdır. Türk dillərində ayı sözünun "coxlu"; "zəydaşı" mənalarına da rast gəlirik. Bu baxımdan oronimi "coxlu çınqıl olan dağ" kimi izah etmək olar.

İstinadlar
----------

1. ↑  Ayıçınqılı // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. I cild. Bakı: Şərq-Qərb. 2007. 304. ISBN 978-9952-34-155-3.

| ⛭Azərbaycan Azərbaycanın dağ və zirvələri Azərbaycan |
| --- |
| Böyük Qafqaz | 
* Babadağ
* Bazardüzü
* Beşbarmaq
* Gəmiqaya
* Şahdağ
* Xınalıq
* Şəkər əsası dağları

 |  |
| Kiçik Qafqaz | 
* Alaqaya
* Avey
* Göyəzən
* Keçəldağ
* Kəpəz
* Murovdağ
* Qapıcıq
* Gamışdağ
* İlandağ
* Qazangöldağ
* Küküdağ
* Qırxqız

 |
| Talış dağları | 
* Gömürgöy
* Qızyurdu

 |
**Ana Vətən heykəli** (*ukr.* Батьківщина-Мати, *rus.* Родина-мать) — Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə yerləşən İkinci Dünya müharibəsinin xatirəsinə inşa edilən heykəl. Heykəltəraş Yevgeni Vuçetiç və quruluşçu rəssam Vasili Boroday tərəfindən hazırlanan heykəl paslanmaz poladdan istehsal olunmuşdur. Əlindəki 16 metrlik qılınc ilə birlikdə ümumi hündürlüyü 102 metr, çəkisi 560 tondur. Heykəlin sağ əlindəki qılıncın ağırlığı 9 tondur. Sol əldə 13x8 metr enində, üzərində Sovet Sosialist Respublikalar İttifaqı gerbinin yer aldığı bir qalxan vardır.

Heykəlin yer aldığı sahədəki muzeydə təxminən 11.600 əsgərin oyma adlarının olduğu mərmər vallar vardır. Həmçinin müharibə zamanı Sosialist Əməyi Qəhrəmanı və Sovet İttifaqı Qəhrəmanı nişanları verilən təxminən 200 işçi burada anılır.

Abidə Kiyevdə yer alan İkinci Dünya Müharibəsində Ukrayna Tarixi Muzeyinin bir hissəsində yerləşir.

Dizayn və tikintisi
-------------------

SSRİ-də bu böyüklükdə polad heykəl ilk dəfə qoyulub. Texnoloji dizayn və montaj, Paris Kommunası adını daşıyan Kiyev zavodunun mütəxəssisləri tərəfindən, Paton Elektrik Qaynaq İnstitutunun paslanmaz polad kadrların ayrı-ayrı bloklarda, 25-30 ton ağırlığında hissələrdə irəli gəlməsinə yönəlik təklifləri nəzərə alınaraq həyata keçirilib.

Başlanğıcda abidənin qızılla örtülməsi nəzərdə tutulurdu, lakin daha sonra bu fikir rədd edildi. Heykəlin polad örtüyü Paton Elektrik Qaynaq İnstitutu mütəxəssisləri tərəfindən 50x50 sm və 1,5 mm qalınlığındakı təbəqələrdən qaynaqlanmışdır. Tikişlərin ümumi uzunluğu təxminən 30 km idi.

Heykəli xüsusi olaraq inşa edilmiş yüz metrlik bir kranla topladılar, iş tamamlandıqdan sonra kran sökülüb. Bütün quruluş strukturlarının vəziyyətini izləmək üçün, sıx geodeziya alət araşdırmaları rejimi yaradılıb.

İstinadlar
----------


1. ↑  Borysenko, M. *Nina Danyleiko has born six children (Нина Данилейко родила шесть детей Arxivləşdirilib 2022-05-13 at the Wayback Machine)*. Gazette in Ukrainian. İstifadə tarixi: 22 avqust 2008
2. ↑  "Kirilenko Museum of the Great Patriotic War renamed". PDA Pravda. İstifadə tarixi: 2016-09-09.
3. ↑  Узнав, что родина-мать простоит еще как минимум 15 лет, владимир щербицкий удовлетворенно заметил: «ну, мне хватит» - «ФАКТЫ» Arxivləşdirilib 2018-08-29 at the Wayback Machine. İstifadə tarixi: 1 may, 2019
4. ↑  "Хвосты" по декоммунизации. Вятрович рассказал о дальнейшей судьбе памятника "Родина-мать" - Украина - Главред Arxivləşdirilib 2018-07-20 at the Wayback Machine. İstifadə tarixi: 1 may, 2019
**Mirauxqişlaq** — İrəvan xanlığının Dərələyəz mahalında kənd adı 1728-ci ilə aid mənbədə İrəvan əyalətinin Dərəçiçək nahiyəsində "Mərəna dərəsi" və "Mərənə xarabası"adlı iki kənd qeyd olunur. "Kitabi-Dədə QoMirauxqişlaq — İrəvan xanlığının Dərələyəz mahalında kənd adı.

Tarixi
------

1828–1832-ci illərdə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır.

Toponimi
--------

1828–1832-ci illərdə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır. 1728-ci ilə aid mənbədə İrəvan əyalətinin Dərəçiçək nahiyəsində "Mərəna dərəsi" və "Mərənə xarabası"adlı iki kənd qeyd olunur. "Kitabi-Dədə Qorqud" eposunda deyilir ki, (II boy) Bayburanın oğlu ov ovlayarkən babasının tövləsi üzərinə gəldi (bu mə'lumatda tövlə dedikdə at saxlanılan yer nəzərdə tutulmalıdır). Imraxur başı (əsli əmir-axur "at tövləsinin əmiri") onu qarşıladı. Ehtimal ki muraxur sözü danışdıqda təhrif olunaraq "Miraux" formasına düşmüşdür və Miraux qışlaq keçmişdə at ilxılarının saxlandığı yer olmuşdur. Qorqud" eposunda deyilir ki, (II boy) Bayburanın oğlu ov ovlayarkən babasının tövləsi üzərinə gəldi (bu mə'lumatda tövlə dedikdə at saxlanılan yer nəzərdə tutulmalıdır). Imraxur başı (əsli əmir-axur "at tövləsinin əmiri") onu qarşıladı. Ehtimal ki, muraxur sözü danışdıqda təhrif olunaraq "Miraux" formasına düşmüşdür və Miraux qışlaq keçişdə at ilxılarının saxlandığı yer olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Будагов, Б. Ә.; Гејбуллајев, Г. Ә.* Мираухгышлаг // Ермәнистанда Азәрбајҹан мәншәли топонимләрин изаһлы лүғәти. Бакы: Оғуз ели. 1998. с. 233.
2. 1 2 3  Шопен И. Исторический памятник состояния Армянской области в эпоху ее присоединения к Российской империи. Спб. 1852.
3. 1 2  Basbakanlik Arsivi. Qapu tahrir defterleri. № 808. 1728-ye tarihi. Revan ey-aleti Defteri.
4. 1 2  Артамонов М.И. Очерки древнейшей истории хазар. Л. 1936.