**Roberto Vittori** (15 oktyabr 1964, Viterbo, Latsio) — İtaliyalı kosmonavt.

Həyat və faliyyəti
------------------

15 oktyabr 1964-cü ildə Viterbo şəhərində anadan olmuşdur İtalyan hava qüvvələri zabiti və ESA kosnovatidir. 1989-cu ildə bitirdikdən sonra Vittori Accademia Aerontisa İtalyan Hava Qüvvələrində uçdu. Daha sonra ABŞ-də test pilotu olaraq təhsil aldı.
1998-ci ildə Vittori Avropa Astronavt Korpusuna qoşulmaq üçün *ESA* tərəfindən seçilmişdir. O vaxtdan etibarən, o, üç speysflights: Soyuz TM-34/33 və Soyuz TMA-6/5 ISS üçün uçuşları, habelə Amerika Space Shuttle proqramının axrıncı missiyası *STS-134* iştirak etmişdir.

Karyerası
---------

**Vittori** 1989-cu ildə İtaliyanın Hava Qüvvələri Akademiyasını bitirmiş və ABŞ-də təhsil almışdır. 1995-ci ildə Portuqaliya Patuxent Nehrindəki ABŞ Dəniz Pilot Məktəbindən mezun olaraq İtalyan Hava Qüvvətlerində Tornadoyu uçurdu. *EF2000* yeni Avropa təyyarəsinin inkişafı üçün İtaliyanın Test Mərkəzində layihə pilotu kimi xidmət etmişdir. Vittori 1991-ci ildən 1994-cü ilədək 155-cü heyət, 50-ci qanad, Piasenza (İtaliya) ilə Tornado GR1 təyyarələrini uçurdu. Həmin müddət ərzində o, gündüz gecə hava-hava yanacaqdoldurma məntəqəsinə və bir formalaşma lideri üçün uyğun idi. *F-104, F-18, AMX, M-2000, G-222 və P-180* tipli 40-dan çox fərqli təyyarədə 1700 saatdan çox müddətə daxil olub.
1998-ci ilin avqustunda, ESA tərəfindən Avropa Astronavt Korpusuna qoşulmaqdan sonra, Houston, Texasda Johnson Space Sentra məlumat verdi. Təlim və qiymətləndirmə dövründən sonra Vittori **NASA Kosmonavt** Ofisində müxtəlif texniki tapşırıqlarda xidmət etmişdir.

Soyuz TM-34
-----------

Aprel ayının 25-dən 5-dək *Vittori*, *Rusiyanın Raviakosmos*, *İtalyan Kosmik Agentliyi*, ASI və ESA arasında imzalanan razılaşma ilə Beynəlxalq Kosmos Stansiyasına edilən *Soyuz TM-34* qatıldı. ISS-də qaldıqdan sonra o, dörd Avropalı elmi eksperimentə nəzarət edən sakini ekipajın yanında çalışdı. Missiya müvəqqəti olaraq fövqəladə təcili vəziyyətdə qüvvələr tərəfindən istifadəyə veriləcək Stansiyaya yeni bir "xilasetmə" göndərdi. Vittori **Soyuz TM-33**-də Yerə qayıtdı.

Soyuz TMA-6
-----------

15 aprel 2005-ci ildə Vittori, Soyuz *TMA-5-də, Soyuz TMA-5* kapsulasında Yer üzünə qayıdan Beynəlxalq Kosmos Stansiyasına (ISS) ikinci bir taksiyə qatıldı. Kosmonavtlardan yuxarı axır yorğunluqda və mümkün bitkilərin qidalanması üçün ot bitkiləri toxumlarının çiçəklənməsində **İSS-ə** iki dəfə səfər edən ilk Avropa astronavtına çevrildi.
Astronavt da sənətçi *Corc Pusenkoff* ilə Mona Lisa (1: 1) adlı bir şəkil çəkmişdi. Beynəlxalq Kosmos Stansiyasında fotoşəkil çəkdirdi. Pusenkoff tərəfindən hazırlanmış "Mona Lisa Səyahəti" layihəsinin yekun davamıdır və yalnız çətin şəraitdə həyata keçirilə bilər. Hökumət ideyanı nəzəriyyə baxımından yaxşı tanıyırdı, lakin daima layihənin həyata keçirilməməsi üçün yeni səbəbləri ortaya qoyurdu. Yalnız *Corc Pusenkoff* Rusiyanın İtaliyadakı səfiri Gianfranso Facco Bonetti'ye yazdıqda, bu fikrin həyata keçirilməsi mümkün oldu. Leonardo da Vinsinin həyatında da əhəmiyyət kəsb edən elm və sənət arasındakı əlaqə burada "Mona Lisa" nın kosmosa gətirilməsi şəklində "aktuallaşma" şəklində tapıldı. Tədbir üçün Pusenkoffun rəsmləri çərçivədən çıxarılmışdı, belə ki, hadisə baş verib.2005- ci il aprelin 25-də Vittori rəsm ilə Yer üzünə geri döndü.

STS-134
-------

Vittori 2011-ci ildə *NASA* Space Shuttle missiyası üçün **STS-134** missiyası üzrə Missiya Mütəxəssisi idi.

Şəxsi həyatı
------------

Vittorinin üç oğlu var .

İstinadlar
----------

1. ↑  *Heimann, Ulrich.* Kosmische Prozession: Mona Lisa goes Space // David Galloway (redaktor ). Mona Lisa Travels (alman və ingilis). Bielefeld: Kerber. 2007-06-21. səh. 159. ISBN 978-3-86678-070-5.

Xarici keçidlər
---------------

* Roberto Vittori — Facebook səhifəsi
* ESA profile page
* NASA Biography
* Spacefacts biography of Roberto Vittori