recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Taqanroq xəzinədarlıq binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində iki mərtəbədən ibarət olan bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 301 qərar 18 noyabr 1992-ci ildə qəbul olunmuşdur.
Adres: Taqanroq ş, Qreçeskaya küçəsi, ev 86.

Tarixi
------

Taqanroq şəhəri Qreçeskaya küçəsində ev 86 ünvanında yerləşən bina 1830-cu ildə inşa edilmişdir. 1871-ci ildə binada Azov-Don Kommersiya bankı yerləşirdi.

Binanın ilk sahibi italiyalı dövlət qulluqçusu misiqiçi Ruoko olmuşdur. Onun evində adətən qastrolda olanartist və musiqiçilər qalırdılar.

1873–1875-ci illərdə binanın sahibi polkovnik Aleksandr Qavriloviç Remi olmuşdur. O, sonradan hətta general-mayor rütbəsinə qədər yüksələ bilmişdir. 1880-ci illərdə binanın sahibi şəhərin fəxri sakini Dmitri Kadoyanki olmuşdur. O, İvan Kandoysnkinin nəvəsi idi. İvan Kandoysnkiyə 1811-ci ildə I Aleksandr tərəfindən Taqanroqda 110 desyantin torpaq sahəsi olan ərazi bəxş edilmişdir.

1880-ci illərin sonları binanın sahibliyi Yakov Solomonoviç Polyankova keçmişdir. O, şəhərdə mesenat olaraq tanınırdı.

1898–1915 illərdə binada Dairə xəzinədarlığı yerləşirdi. в этом доме находилось Окружное казначейство. 1910-cu ildə binada kassalar fəaliyyət göstərmişdir. Kassaya rəhbərlik edən Yevgeni Pavloviç Prokofev binada ailəsi ilə birlikdə yaşayırdı.

Hazırda tikili yaşayış binası kimi istifadə edilir. Həyətində yerləşən tikilidə isə Texniki inventarlaşdırma bürosu yerləşir.

Arxitektura
-----------

Bina neoklassizm stilində inşa edilmişdir. Əsas girişin üzərində kolonnalarla bəzədilmiş talvar vardır. Binanın ikinci mərtəbəsinin fasadı dekorativ elementlərlə bəzədilmişdir. Mərtəbələr mərtəbəlır arası karnizlərlə ayrılır. Binanın hazırda pəncərlərəri yenilənmişdir. Vaxtı ilə mövcud olan məhəccərlər sökülmüşdür. Parapetdə, mərkəzi hissədə gerb yerləşirdi. Metalik ajur kolonnalar taxtaları ilə əvəzlənmişdir.
Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir

Ədəbiyyat
---------

Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

İstinadlar
----------

1. ↑  "Таганрог ул. Греческая, 86". 2014-03-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-04.
|  |
| --- |
| Solenoidin maqnit sahəsi |
| Elektromaqnetizm |
| Solenoid |
| ElektrostatikaKulon qanunu • Qaus teoremi • Elektrik dipol anı • Elektrik yükü • Elektrik induksiyası • Elektrik sahəsi • Elektrostatik potensial |
| MaqnitostatikaBio-Savar-Laplas qanunu  • Amper qanunu  • Maqnit momenti  • Maqnit sahəsi  • Maqnit seli |
| ElektrodinamikaVektor potensialı  • Dipol  • Lienar-Vixert potensialı  • Lorens qüvvəsi  • Dəyişən cərəyan  • Unipolyar induksiya  • Maksvel tənliyi  • Elektrik cərəyanı  • Elektrohərəkət qüvvəsi  • Elektromaqnit induksiyası  • Elektromaqnit şüalanması  • Elektromaqnit sahəsi |
| Elektrik dövrəsiOm qanunu  • Kirxhof qanunu  • İnduktivlik  • Radiodalğaötürücü  • Rezonator  • Elektrik tutumu  • Elektrik keçiriciliyi  • Elektrik müqaviməti  • Elektrik impedansı |
| Kovariant formalaşdırılmasıElektromaqnit sahəsinin tenzoru  • Enerji-impulsun tenzoru  • 4-cərəyan · 4-gərginlik |
| Məşhur alimlərHenri Kavendiş • Maykl Faradey • Andre-Mari Amper • Qustav Robert Kirxhof • Ceyms Maksvell • Henri Rudolf Hers • Albert Abraham Maykelson • Robert Milliken |
| * b
* m
* r
 |

**Elektromaqnit sahəsi** - elektrik və maqnit sahələrindən yaranan fiziki sahə.

Elektromaqnit sahəsinin insan orqanizminə təsiri
------------------------------------------------

İnternet, televizor, soyuducu, paltaryuyan maşın, lüminiessensiya lampaları, cib telefonları, simsiz uşaq telefonları... bütün bunlar elektromaqnit sahəsi yaradırlar.

Qazi Universitetinin Non-İonizan Radiasiyadan Qorunma Mərkəzinin əməkdaşı Fırlarer elektromaqnit sahəsinin yaydığı dalğalar nəticəsində psixoloji narahatlıqların, görmə funksiyalarında çatışmazlıqların, immunitet sistemində zəifliyin meydana çıxdığını bildirir.

Naqilsiz Internetdən istifadə ediriksə, ilk növbədə, bundan imtina etməliyik. Qonşunun naqilsiz Interneti də mənzilimizə təsir edir. Mikrodalğalı sobadan mümkün qədər az istifadə etməliyik. İstifadə etsək də, həmin müddətdə mətbəxdə çox olmamalı, uşaqlarımızı bu sahədən kənar etməliyik. LCD televizorları qazla işləyən televizorlara və plazma televizorlarına nisbətən daha az elektromaqnit sahəsi yaradır. Kompüterin monitorunda və televizorlarda **LCD** ekranlarından istifadə edilməsi daha məqsədəuyğundur.

Simsiz uşaq telefonlarının da elektromaqnit sahəsi yaratdığına diqqət çəkən Fırlarer bu telefonların mikrodalğalı soba qədər elektromaqnit sahəsi yaratdığını deyir.

Orqanizm axşamlar melatonin adlı hormon ifraz edir. Bu hormon orqanizmin bioloji ritmini nizamlayır. Gecələr elektromaqnit sahəsinin təsiri daha güclüdürsə, həmin hormonun ifrazı azalır. Bu durum isə əsəbiliyə, immunitet sisteminin zəifləməsinə səbəb olur. Ona görə də yatmazdan əvvəl mütləq yataq otağındakı televizorları söndürmək, elektrikdən ayırmaq, həmçinin kabelsiz Interneti və cib telefonunu da tamamilə bağlamaq lazımdır.

Mənbə
-----

1. ↑  "Elektromaqnit sahəsindən qorunmağa çalışın". 2009-11-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-10-29.
**Məhəmməd Zaman** və ya **Məhəmməd Paolo Zaman Kermani** (d. 1680-ci ildən əvvəl – ö. 1700-cü ildən sonra) — Səfəvi imperiyasında fəaliyyət göstərən məşhur rəssam və xəttat. Səfəvi imperiyası miniatür sənətində XVII əsrin ortalarında yaranmağa başlayan Farangi-Sazi üslubunun ən görkəmli nümayəndələrindən biri hesab edilir.

Həyatı
------

Təxminən 1680-ci ildə dünyaya gəlmiş, fəaliyyəti nəticəsində məşhur Səfəvi xəttatlarından və rəssamlarından birinə çevrilmişdir. Əslən Kermandan olsa da, Təbrizdə təhsil almışdır. II Şah Abbasın hakimiyyəti dövründə şah tərəfindən rəssamlıq sənəti alması üçün Romaya göndərilmişdir, lakin buradakı təhsili zamanı Katolik olmuş və *Paolo* adını qəbul etmişdir. Din dəyişdirdiyinə görə, Səfəvi imperiyasına geri döndükdən sonra problem yaşamışdır. Xristianlığı qəbul etməsinin aşkarlanmasından sonra Böyük Moğol imperiyasına qaçmış, moğol sülaləsi tərəfindən qəbul edilərək saraya yerləşdirilmişdir. O, rəssam və xəttat kimi italyan rəssamların texnikasından təsirlənmişdir. Tarixçi İvanov iddia edir ki, Məhəmməd Zaman Romaya getməmiş, İsfahandakı italyan rəssamlardan dərs almışdır. Ona görə, guya Məhəmməd Zamanın katolikliyi qəbul edəcəyi Romaya rəssamlıq dərsi almaq üçün göndərilməsi sadəcə rəngli bir əfsanədən ibarətdir və həqiqəti əks etdirməməkdədir. Bildirilir ki, məşhur italyan həkim və səyyah Nikkolao Manucci moğol sarayında olarkən, Övrəngzibin sarayında Məhəmməd Zamanla tanış olmuşdur.

* Məhəmməd Zaman tərəfindən çəkilmiş "Mavi Süsən" rəsmi. Bruklin muzeyində saxlanmaqdadır..Məhəmməd Zaman tərəfindən çəkilmiş "Mavi Süsən" rəsmi. Bruklin muzeyində saxlanmaqdadır..
* 1680-ci ildə Məhəmməd Zaman tərəfindən çəkilmiş "Gecə fasiləsi" rəsm əsəri. Luvr muzeyində saxlanmaqdadır.1680-ci ildə Məhəmməd Zaman tərəfindən çəkilmiş "Gecə fasiləsi" rəsm əsəri. Luvr muzeyində saxlanmaqdadır.
* Məhəmməd Zamanın çəkdiyi miniatür. Arxa fondakı mənzərə Avropa rəsm təsirlərini göstərir.Məhəmməd Zamanın çəkdiyi miniatür. Arxa fondakı mənzərə Avropa rəsm təsirlərini göstərir.
* "Bəhram Gur Hind şahzadəsi ilə".  Məhəmməd Zaman tərəfindən 1675/1676-cı ildə çəkilmişdir"Bəhram Gur Hind şahzadəsi ilə". Məhəmməd Zaman tərəfindən 1675/1676-cı ildə çəkilmişdir

Həmçinin bax
------------

* Səfəvi incəsənəti
* Əliqulu Cabbadar
* Farangi-Sazi

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  Adle və Habib, 2003
3. ↑  Lewis, 2001. səh. 256
4. ↑  Tanavoli, 2016. səh. 21

Mənbə
-----

* *Chahryar Adl və Irfan Habib.* History of Civilizations of Central Asia: Development in contrast : from the sixteenth to the mid-nineteenth. 2003. ISBN 92-3-103876-1.
* *Bernard Lewis.* The Muslim Discovery of Europe. W. W. Norton & Company. 2001. ISBN 9780393245578.
* *Parviz Tanavoli.* European Women in Persian Houses: Western Images in Safavid and Qajar Iran. Bloomsbury Publishing. 2016. ISBN 9781838608491.
Cənubi Şetland adalarında Livinqston adasının yerləşməsi.
Livinqston, Qrinviç, Robert, Snou və Smit adalarının topoqrafik xəritəsi.
**Penka təpəsi** — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Livinqston adasının sahillərindən cənub-şərqdə yerləşən, 217 m hündürlüklü təpədir. Təpə buzlaqlardan azaddır.

Təpə ətli yarpağı olan və İspaniyada yetişən penkanın adını daşıyır.

Yerləşməsi
----------

Penka təpəsi 62°36′04″ c. e. 61°07′23″ q. u. koordinatlarında yerləşmişdir. Təpə Start təpəsindən 2.77 km cənub-şərqdə, Dulo təpəsindən 2.28 km cənub-şərqdə, Battenberq təpəsindən 1.93 km cənub-şərqdə, Varadero təpəsindən 2.15 km şimal-qərbdə yerləşmişdir. Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

Xəritə
------

* L.L. Ivanov et al. Antarctica: Livingston Island and Greenwich Island, South Shetland Islands. Scale 1:100000 topographic map. Sofia: Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, 2005.
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Həmçinin bax
------------

* Cənubi Şetland adaları
* Livinqston adası

İstinadlar
----------

1. ↑  L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Arxivləşdirilib 2008-04-24 at the Wayback Machine Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Xarici keçidlər
---------------

* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Metamatikalarından biri.
**Metamatika** — 1950-ci illərin ortalarında Jan Tenqele adlı incəsənət əsərləri istehsal edən maşınlar adlı bir sıra generativ əsərlərin istehsalına başladı. Bu silsilə işləri ilə Tenqele təkcə robot maşınının cəmiyyətimizdə interfeys kimi tətbiqini problem yaratmadı, həm də rəssamın, sənət əsərinin və tamaşaçının rolunu şübhə altına aldı. *Metamexanika* sənət tarixi ilə əlaqədar olaraq, Jan Tenqelenin kinetik heykəltəraşlıq maşınlarını təsvir edir. O, həmçinin Dada sənət hərəkatının əvvəlki əsərinə tətbiq edilir və mənşəyi ola bilər.

Jan Tenqele 1955–1959-cu illər arasında Metamatika heykəllərini yaratdı. Bu heykəllər sənaye inqilabının estetikasına bənzəyən şəkildə modelləşdirilib. Onların hazırladıqları rəsmlər əsrin ortalarına aid jest abstraksiyasına bənzəyir. Mücərrəd rəsmlər bir kağız parçasına qarşı tamaşaçının seçdiyi rəsm alətlərini saxlayan motorla idarə olunan qol vasitəsilə hazırlanır. Nəticə istifadəçi tərəfindən seçilmiş rənglərdə xətlərin və nöqtələrin təsadüfi tərkibidir.

Onun ən məşhur Metamatikası olan № 17, xüsusilə 1959-cu ildə Paris Biennalesi üçün yaradılmışdır. Kiçik bir mühərriklə idarə olunan bu parça Tenqelenin sonrakı irimiqyaslı, özünü məhv edən parçaları üçün prototip rolunu oynadı.

Metamatika və onların bədii məhsulu Tenqeleyə şöhrət və şöhrətin yeni səviyyəsini gətirdi və onun karyerasına Avropadan kənarda başlamasına kömək etdi. Tenqelenin bu əsərlərdən ibarət ilk böyük sərgisi 1959-cu ildə Parisdəki İris Klert Qalereyasında baş tutdu. Bu sərgidə o zamanlar Parisin avanqard sənət dairələrinin tanınmış simalarından ibarət münsiflər heyəti ilə Metamatika üzərində çəkilmiş ən yaxşı rəsm müsabiqəsi keçirildi. Dörd min Metamatika rəsm çəkildi və sərgidə ən azı beş-altı min insan iştirak etdi. Hətta Hans Hartung kimi Metamatikaların təqlid etdiyi jest abstraksiyasının istehsalçıları da iştirak etdilər. Bu sərginin uğuru Tenqelenin 1960-cı ildə Nyu-Yorkdakı Staempfli Qalereyasında ABŞ-də ilk sərgisinə gətirib çıxardı və bu sərgidə o, beş Metamatika heykəl təqdim etdi.

Tenqelenin Metamatikası 1950-ci illərin sonu və 1960-cı illərə qədər rəssamın dahi rolunu şübhə altına alan, həm sənət əsərlərinin, həm də rəssamların şəxsiyyətlərinin məhsul kimi həddən artıq kommersiyalaşdırılmasını tənqid edən və bəzi hallarda sənətkarlıq fəaliyyətinin geniş spektrinin bir hissəsidir.
Tenqele təkcə özünə deyil, daha geniş bir rəssam və yazıçı qrupuna aid olan ideyalar üzərində işləyirdi və beləliklə, Tenqelenin Metamatikası incəsənətin yenidən müəyyənləşdirilməsində müharibədən sonrakı daha geniş marağın bir hissəsinə çevrildi.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Metamatic Research
* Tinguely website
**Vladimir Vısovskinin abidəsi** — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən monumental abidələrdən biri. Abidə rus şairi Vladimir Vısovskinin şərəfinə ucaldılmışdır. Abidə 2014-cü ilin yayında quraşdırılmışdır. Puşkinskaya küçəsində yerləşir. Anatoli Andreyeviç Sknarinin isə heykəlin müəllifidir.

Tarixi
------

2009-cu ildə Vladimir Vısovskinin şərəfinə abidənin ucaldılması məqsədilə vəsait toplanışına başlanılmışdır. Üstəlik abidənin hazırlanması məqsədilə müsabiqə elan edilmişdir. Nəticədə isə Anatoli Andreyeviç Sknarinin işi seçilmişdir. Bununla belə bir çox heykəltaraşlar bu müsabiqədə iştirak etmişdir. Abidənin hazırlanmasına tostovlu sakinlərdən təşkil edilmiş qrup məşğul olurdu. Abidəni maliyyələşdirmək məqsədilə şəhərin müxtəlif yerlərində xüsusi qutular yerləşdirilmişdi. İmkanı olan insanlar bu məqsədlə öz yardımını bu qutuya atmalı idi. Üstəlik şəhərdə xeyriyyə konsertləri keçirilirdi. Nəticədə isə gərəkli olan 2,5 milyon rubldan 500 min rublu toplanmışdı. Çatışmayan vəsaitin isə böyük hissəsini isə rostovlu iş adamı İvan Ssavidinin veyriyyə fondu qarşılamışdı.

Abidənin açılışı 25 iyul 2014-cü ilə təsadüf etmişdir. Həmin gün şairin 34-cü anım günü idi. Abidə Puşkindkaya küçəsində, Kino evindən bir qədər aralıda quraşdırılmışdır. Kompazisiyanın hündürlüyü 3,4 metr təşkil edir. Şairin öz heykəlinin hübdürlüyü isə 2,3 metrdir. Abidə bürüncdən hazırlanmışdır. Şair əlində gitara olaraq təsvir edilmişdir. Şairdən sağda asılqan yerləşir. Üstəlik burada şimşək belə simbolizə edilmişdir. Bu isə şairin parlaq və qısa ömrünü təzahür etdirir.

Vladimir Vısovski abidəsinin açılış mərasimində 200 yacın şəhər sakini iştirak etmişdir.

Şəhərdə həm də memoril lövhələr belə qoyulmuşdur ki, burada şairin tez-tez getdiyi ərazilər göstərilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Памятник Владимиру Высоцкому открыли в Ростове-на-Дону". 2017-07-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-25.
2. ↑  "Памятник Владимиру Высоцкому открыли в Ростове-на-Дону//ОТР". 2017-03-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-25.
3. ↑  "В Ростове установлен памятник Владимиру Высоцкому". 2017-03-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-25.
**Avtomobil naviqasiya sistemi** — avtomobilin bir idarəetmə hissəsidir və ya bir avtomobildə istiqamət tapmaq üçün istifadə olunan sistemdir. Bir qayda olaraq bir yol mövqeyi ilə əlaqələndirilən mövqe məlumatlarını əldə etmək üçün bir peyk naviqasiya cihazından istifadə edir. İstiqamətlər lazım olduqda marşrutlaşdırma hesablana bilər. Tez uçuşlarda marşrutu tənzimləmək üçün istifadə edilə bilər. GPS siqnal itkisi və ya multipath şəhər kanyonları, tunellər səbəbiylə meydana gələ biləcəyi üçün sürücü sistemə qoşulmuş sensorlardakı məsafə məlumatlarını istifadə edərək ölçü hesablama, bir giroskop və akselerometrdən daha etibarlılıq üçün istifadə edilə bilər.

Riyazi olaraq, avtomobil naviqasiyası, böyük bir şəbəkədəki iki nöqtə arasında bəzi meyarlara (ən qısa, ən ucuz, sürətli və s.) ən yaxşı cavab verən yolu necə müəyyənləşdirməyi araşdıran qrafika nəzəriyyəsi daxilində ən qısa yol probleminə əsaslanır.

Avtomobil naviqasiya sistemi, özünü idarə edən avtomobilləri inkişaf etdirərkən təkmilləşdirilə bilən əsas bir texnologiyadır.

*
**Sirkə turşusunun dissosiasiyası nəticəsində asetatın alınması modeli. Asetat CH3COO− ion vəziyyətində qalması və H+ protonun su ilə birləşməsi H3O+**   

**Əsaslar** — tərkibi bir və ya bir neçə hidroksid qrupu ilə birləşmiş metal atomu və ya müsbət yüklü atomlar qrupundan ibarət olan mürəkkəb maddələrə əsaslar deyilir.
Əsasların ümumi formulu Me(OH)n-dir.
Elektrolitik dissosiasiya nəzəriyyəsinə əsasən su məhlullarda dissosiasiya edərək anion kimi yalnız hidroksid ionu əmələ gətirən maddələrə əsaslar deyilir:

1. Ba(OH)2 → Ba2+ + 2OH¯
2. -OH qrupu bir valentlidir və yükü −1 olan iondur. Odur ki, əsasların tərkibindəki hidroksid qrupunun sayı metalın valentliyinə bərabər olur:
3. NaOH; Ca(OH)2; Al(OH)3

Əsaslar suda həll olmalarına, turşuluğuna və qüvvətliliyinə görə təsnif edilir. Əsasların əksəriyyəti suda həll olmur. Suda yaxşı həll olan əsaslara qələvilər deyilir. Qələvi və qələvi-torpaq metalların hidroksiləri qələvilərdir.

1. LiOH, NaOH, turşuluğunu müəyyən edir. Məsələn: LiOH — birturşulu; Mg(OH)2 — ikiturşulu; Fe(OH)3 — üçturşulu əsaslardır.

Əsasların qüvvətliliyi onların dissosiasiya qabiliyyəti, yəni -OH ionlarının qatılığı ilə müəyyən edilir. Tam dissosiasiya edən ən qüvvətli əsaslar qələvi metalların hidroksidləridir. Dövri sistemin əsas yarımqruplarında yuxarıdan aşağıya getdikcə əsasların qüvvətliliyi artır. Məsələn, 2-ci qrup elementlərinin hidroksidlərindən
Be(OH)2 — amfoter, Mg(OH)2 — orta qüvvətli, Ba(OH)2 — qüvvətli əsasdır.
Həm turşularla, həm də qələvilərlə qarşılıqlı təsirdə ola bilən hidroksidlərə amfoter hidroksidlər deyilir. Belə hidroksidlərə misal olaraq Al(OH)3, Zn(OH)2, Zr(OH)3, Fe(OH)3, Be(OH)2, Pb(OH)2 və s. əsasları göstərmək olar.

Əsasların adlandırılması
------------------------

Sabit valentli metalların (Li, Na, Ca, Al və s.) əsaslarını adlandırarkən əvvəlcə \*metalın adı\* deyilir, \*\*sonra\*\* isə hidroksid sözü əlavə olunur. Məsələn: NaOH — natrium hidroksid, Ca(OH)2 — kalsium hidroksid. Dəyişkən valentli metalların (Fe, Mn, Pb, Cr və s.) hidroksidlərini adlandırarkən əvvəlcə metalın adı yazılır, metalın valentliyi rum rəqəmi ilə mötərizədə göstərilir və sonra isə hidroksid sözü əlavə olunur. Məsələn: Cu(OH)2 — mis (II) hidroksid, Fe(OH)3 — dəmir (III) hidroksid.
Bu adlardan başqa bəzi əsaslar üçün tarixi adlardan da istifadə edilir. Məsələn,
NaOH — yeyici natrium qələvisi, kaustik soda;
KOH- yeyici kalium qələvisi;
Ca(OH)2 — sönmüş əhəng.

Əsasların quruluş formulları aşağıdakı kimi yazılır:

Na — OH

HO — Ca — OH

Həmçinin bax
------------

1. Turşular

Ədəbiyyat
---------

1. Неорганическая химия / Под ред. Ю. Д. Третьякова. — М: Академия, 2004. — Т. 1. — С. 89–94. — ISBN 5-7695-1446-9
2. Золотов и др. 1999, с. 123–125
3. Танганов Б. Б. Химические методы анализа. — Улан-Удэ: Издательство ВСГТУ, 2005. — С. 8–14. — ISBN 5-89230-037-4
4. Сайкс П. Механизмы реакций в органической химии = A Guidebook to Mechanism in Organic Chemistry / Под ред. Я. М. Варшавского.
5. Марч Дж. Органическая химия. Реакции, механизмы и структура. Т. 1 / Пер. с англ. З. Е. Самойловой, под ред. И.

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-09-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-30.
**Məhərrəm Məmməd oğlu Məhərrəmov** (*rus.* Магеррамов Магеррам Мамедович ; 7 dekabr 1971, Almatı vilayəti) — Qazaxıstan Respublikası Məclisinin deputatı..

Həyatı
------

Məhərrəmov Məhərrəm Məmməd oğlu 1971-ci dekabrın 7-də Almatı vilayətinin Koksusk rayonunun Balpık bi qəsəbəsində anadan olub. Babaları 1937-ci ildə Stalin repressiyaları nəticəsində Naxçıvanın Şərur rayonunun Ərəbyengicə kəndindən Qazaxıstana sürgün olunublar.1989–1991-ci illərdə SSRİ-nin Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin (KQB) Rusiyanın Çita şəhərində yerləşən Qırmızı Ulduzlu Zabaykal sərhəd dairəsində hərbi xidmətdə olub. 1998-ci ildə Qazaxıstan Kommunist Partiyasına üzv qəbul olunub, 2001-ci ildə Partiyanın Almatı vilayət komitəsinin birinci katibi, elə həmin ildə də QKP-nin Mərkəzi Komitəsinin üzvü seçilib. 2005-ci ildə Partiyanın prezidentliyə namizədinin seçkiqabağı kampaniyası qərargahının rəhbəri, 2004, 2007 və 2012-ci illərdə isə Qazaxıstan Respublikasının Parlament Məclisinə deputatlığa namizəd olub. 2009-cu ildə Joldasbekov adına İqtisadiyyat və Hüquq Akademiyasında hüquqşünaslıq üzrə təhsil alıb. O, həmçinin QXKP MK-nın təşkilati-partiya və kadr işləri şöbəsinin müdiridir. M. Məhərrəmov Qazaxıstan Xalq Kommunist Partiyasının Almatı vilayətinin birinci katibi kimi martın 20-də keçirilən seçkilərdə 7 faizlik səddi aşaraq partiya siyahısı əsasında uğur qazanaraq Qazaxıstanın Parlament Məclisinin deputatı seçilib.

### Ailəsi

Ailəlidir bir qızı iki oğlu var.

Mükafatları
-----------

2016-cı ildə Məhərrəm Məhərrəmov Prezident Nursultan Nazarbayevin fərmanı ilə təltif edilib. O, "Əmək fəaliyyətində fərqlənməyə" görə medalı və "Qazaxıstan Respublikasının 25 illiyi" ilə bağlı yubiley medalı ilə təltif olunub.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Qazaxıstan Parlament Məclisinə azərbaycanlı deputat seçilib" (*azərb.* ‎). 25 mart 2016. 2021-10-21 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  *Pünhan Mirzə.* "Qazaxıstanda deputat seçilən azərbaycanlı kimdir?" (*azərb.* ‎). 6 aprel 2016. 2016-04-18 tarixində arxivləşdirilib.
3. ↑  *modern.az.* "Qazaxıstan parlamentinin azərbaycanlı kommunist deputatı: "Bizi ölməyə qoymadılar"" (*azərb.* ‎). 6 dekabr 2016. 2021-10-28 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "МАГЕРРАМОВ Магеррам Мамедович" (*rus.* ).[*ölü keçid*]
5. ↑  *Fuad Hüseynzadə.* "Azərbaycanlılar Qazaxıstanda bütün sahələrdə çalışırlar" (*azərb.* ‎). 7 yanvar 2017. 2021-10-21 tarixində arxivləşdirilib.
6. ↑  "МАГЕРРАМОВ МАГЕРРАМ МАМЕДОВИЧ" (*qaz.* ). 2021-10-21 tarixində arxivləşdirilib.
7. ↑  "Магеррамов Магеррам Мамедович" (*rus.* ). 2021-01-13 tarixində arxivləşdirilib.
8. ↑  "Nursultan Nazarbayev Qazaxıstan parlamentinin azərbaycanlı deputatını təltif edib" (*azərb.* ‎). 19 dekabr 2016. 2021-10-20 tarixində arxivləşdirilib.
9. ↑  "Qazaxıstan prezidenti azərbaycanlı deputatı təltif edib" (*azərb.* ‎). 20 dekabr 2016. 2023-08-04 tarixində arxivləşdirilib.
**İbrahim Qalın** (*türk.* İbrahim Kalın, 15 sentyabr 1971, İstanbul) — Türkiyə bürokratı, diplomatı, siyasətçisi, professoru, baş nazirin xarici siyasətə cavabdeh olan baş müşaviri, Baş Nazirlik İctimai Diplomatiya Koordinatorunun ilk koordinatoru, Baş nazirlik müşaviri müavini, prezidentin baş katibinin müavini, prezident sözçüsü, Prezident yanında Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Şurasının sədr müavini və prezidentin baş müşaviri, Milli İstihbarat Təşkilatının hazırkı rəhbəri.

Həyatı
------

İbrahim Qalın 1971-ci ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində əslən Ərzurumun İspirli rayonunda olan bir ailənin övladı olaraq anadan olmuşdur. 1992-ci ildə İstanbul Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsinin Tarix fakültəsində bakalavr təhsilini tamamlamışdır. Malayziyada İslam düşüncəsi və fəlsəfəsi üzrə magistr təhsili, 2002-ci ildə isə Corc Vaşinqton Universitetində "Molla Sədranın Bilik Nəzəriyyəsi və Anti-Subyektivist Epistemologiyanın Mümkünlüyü" adlı dissertasiya işi ilə humanitar elmlər və müqayisəli fəlsəfə üzrə doktorluq dərəcəsi almışdır.

Ailəlidir, 3 övladı var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "İbrahim Qalın Azərbaycana təşəkkür mesajı - FOTO". modern.az. 2023-08-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-06.
2. ↑  *Azvision, Xəbərlər, Son xəbərlər, Xeberler, Son xeberler.* ""Ankara daha gözləmək fikrində deyil" - İbrahim Qalın".. 6 avq 2021. 2021-11-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-06.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Twitter |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 10103590 · BNF: 16578783p · CiNii: DA1742433X · GND: 1171718233 · ISNI: 0000 0000 4800 8440 · LCCN: no2006097310 · NKC: jo2014816268 · NSK: 000289058 · NTA: 329616706 · NUKAT: n2011046851 · SUDOC: 151209669 · VIAF: 9605695 · WorldCat VIAF: 9605695 |

 |
**Kihnu** (est. Kihnu) — Baltik dənizində yerləşən ada. Kihnunun sahəsi 16,4 km² təşkil edir. Estoniyanın ərazisinə daxildir.

Kihnu adası Riqa körfəzinə daxil olan iri adalardan biridir. Estoniyanın isə sahəsinə görə yeddinci adasıdır. İnzibati cəhətdən isə Pyarnu qəzasının Kihnu rayonu ərazisinə daxildir.

İqlimi
------

Adada dəniz və konntinental mülayim iqlim hakimdir.

* Orta illik temperatur — 6,8 °C
* Küləyin orta günlük sürəti — 5,7 m/s
* Havanın mütləq rütubəti — 83 %

Tarixi
------

Kihnu adası
Adanın sahili
Kihnu adası ərazisində ilk insan yayış məntəqəsi üç min il öncəyə aiddir. Ada haqqında ilk yazılı məlumat isə 1386-cı ilə aiddir. Ada insanları əsasən Saaremaa və Muhu adalarından, Lyaen qəzasından gəlmişlər. Sonrakı illərdə İsveçlilər və Litvalılar üstünlük təşkil etmişlər.

Əhalisi
-------

2013-cü il siyahıya alınmasına görə adanın əhalisinin sayı 516 nəfər təşkil etmişdir. Ada əhalisi əsasən estonlardır. Adada dörd yaşayış məntəqəsi vardır: Lemsi, Linakyola, Rootsikyola və Syaare.

İqtisadiyyat
------------

Adanın əsas təsarrüfat sahələri: Balıqçılıq və Yeyinti sənayesi.

Ada ilə Pyarnu şəhəri arasında bərə və hava nəqliyyatı fəaliyyət göstərir. Qışda isə körfəzin donması ilə materiklə avtomobil əlaqəsi təmin edilir.

Mədəniyyət
----------

UNESCO Ümumdünya irsi 7 noyabr 2003-cü ildə adanı insanlıq üçün mühüm mədəniyyət obyekti elan etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  C.Michael Hogan. 2011. *Gulf of Riga*. Encyclopedia of Earth. Eds. P.Saundry & C.J.Cleveland. National Council for Science and the Environment. Washington DC.]
2. ↑  "Estoniyanın əhalisi". 2016-02-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-01.

Mənbə
-----

* Adanın rəsmi səhifəsi
* Adanın səmadan görünüşü — 360°
**Oron gölü** (evenk Ооран) — Rusiya Federasiyası İrkutsk vilayətinin Bodaybin rayonunda, Vitim qoruğu ərazisində yerləşən bir göl.

Adın mənşəyi
------------

Oron gölünün adının Evenk dilində işlənən oron sözündən törədiyinə inanılır. Bu isə "maral" deməkdir. Toponimin təhrif olunmuş bir variantıda xrondur. Bununda "ocaq yeri", "düşərgə yeri" olduğu fərziyyəsi də mövcuddur.

Lakin çox güman ki, gölün adı evenk dilindəki ooron sözündən əmələ gəlmişdir. Mənası isə astana deməkdir.

Coğrafi xüsusiyyətləri
----------------------

Gölün uzunluğu 24 km, maksimum eni 6 km, minimum eni 4 km, sahəsi 51.3 km², maksimum dərinliyi 184 metrə (gölün cənub hissəsində) çatır. Göl güzgüsünün hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 354 m-dir. Sututarının şimal hissəsinin dərinliyi nisbətən azdır. Gölün dərin su hissəsi ərazisinin təxminən 34 hissəsini tutur. Gölün cənub hissəsində sahillər qayalıqdır, tez-tez qayalara rastlanılır, dibi xeyli dərinliklərə qədər dik şəkildə düşür. Gölün şimal hissəsinin sahil xətti cənub hissəsinin sahil xəttindən kəskin şəkildə fərqlənir: sahilləri alçaq, bataqlıqdır, çoxsaylı kanallar və adaları vardır. Gölün şimal sahilində yaşayış olmayan Oron kəndi vardır.

Göldəki su şəffaf, zümrüd-mavi rənglidir. Bu onun çox oksigen ehtiva etməsi ilə əlaqədardır. Suyun şəffaflığı fəsildən asılı olaraq dəyişir, maksimuma yazın ortasında çatır və təxminən 7–8 metr olur. Qidalanması qarışıqdır: yağış və qar, yeraltı sular.

Axarları
--------

Gölün su yığma sahəsi 3570 km²-dir. Ümumilikdə Oronun 16-dan çox qolu vardır. Bunlardan ən böyüyü Siqikta, Kultuşnaya, Kamennaya, Polovinka, Xolodnı çaylarıdır. Gölün qollarla ən intensiv dolması qar əriməsi dövrünə təsadüf edir. Gölə axan çayların çoxu ağıznda şəlalələr əmələ gətirir. Təxminən bir kilometr uzunluğunda kiçik bir kanalla Vitim çayına axın vardır.

Ekologiya
---------

Hal-hazırda gölün ekoloji vəziyyəti qənaətbəxşdir, lakin təhlükə yaradan bir amil, qoruğun sərhədlərinin yaxınlığında Vitim çayının qolları üzərində hidravlik üsulla qızılın çıxarılmasıdır. 1980-ci illərdə Lenhidroproekt İnstitutu Vitim çayında bir hidroelektrik stansiya kaskadının qurulması layihəsini hazırlayır. Böyük ərazilərin su basmasına səbəb olan tətbiq, Oron gölü də daxil olmaqla bütün çay vadisinin iqliminə və ekosistemlərinə mənfi dəyişikliklər səbəb olacağı bildirilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Витимский заповедник. Озеро Орон — жемчужина заповедника". 2017-09-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-01.
2. ↑  Географические названия Иркутской области: топонимический словарь / С. А. Гурулев; науч. ред. Л. М. Корытный ; Ин-т географии им. В. Б. Сочавы СО РАН, Иркут. обл. отд-ние Рус. геогр. о-ва. стр. 53
3. ↑  "Памятники природы" (PDF). 2023-08-06 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2021-04-01.
**Piratlar Respublikası** (*ing.* Republic of Pirates) — Vest-Hinddə dəniz quldurluğunun qızıl dövründə mövcud olmuş özünü ada respublikası. Bu, nominal olaraq Britaniya imperiyasının ərazisi idi, baxmayaraq ki, de-fakto olaraq onun nəzarəti altında deyildi. Bu, 1706-cı ildə dəniz quldurları tərəfindən qurulmuşdur və mövcud olduğu müddət ərzində bütün dünyada quldurların qalası, əsas bazası olmuşdur. Formal mənada nə dövlət, nə də respublika olmasa da, öz pirat kodeksi ilə tənzimlənirdi.

Britaniya dənizçisi Vuds Rocers 1718-ci ildə kralın əfv fərmanı ilə Nassauya gələnə və Britaniya nəzarətini bərpa edənə qədər dəniz quldurlarının fəaliyyəti Karib dənizində gəmiçilik və ticarətə böyük zərbə vurmuşdu.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Woodard, Colin.* The Republic of Pirates: Being the True and Surprising Story of the Caribbean Pirates and the Man Who Brought Them Down (ingilis). Houghton Mifflin Harcourt. 12 May 2008. ISBN 978-0-547-41575-8.
2. ↑  *Ciferri, Alberto.* An Overview of Historical and Socio-economic Evolution in the Americas. Cambridge Scholars Publishing. 9 August 2019. ISBN 978-1-5275-3821-4 – Google Books vasitəsilə.
200cü ildə Osroena dövlətinin ərazisi
**Osroena** (ingiliscə: *Osroene*; yunanca: Όσροηνῆ; suriyanca: ܡܠܟܘܬܐ ܕܒܝܬ ܥܣܪܐ ܥܝܢܐ *Malkuṯā d-Bēt ʿŌsrā ʿĪnē*) – eramızdan əvvəl 132-ci və 244-cü illər arasında mövcud olmuş və İkiçayarasının ərazisində yerləşmiş qədim Suriyanı dövlət. Tarixdə xristianlığı rəsmi din kimi qəbul edən ilk dövlət olmuşdur. Eyni zamanda paytaxtı olmuş **Edessa** (müasir Türkiyədə yerləşən Şanlıurfa) şəhərinin adı ilə də tanınır.

E.ə. 132-ci ildə, ərəb əsilli sülalənin başçılığı altında, Osroena öz istiqlaliyyətini Selevkilər İmperiyasından qazanmışdır. Osroenanın hökmdarları əsasən Əbqar və Manu adlarını daşımış və mərkəzi ərazilərdə yaşayan ərəb şeyxləri olmuşlar. *Osroena* adı eramızdan əvvəl 120-ci ildə bu ərazini Suriyalı Selevkilərdən ələ keçirmiş ərəb şeyxi *Osroesin* adı ilə əlaqəlidir.

Qədim rəvayyətə əsasən, Edessalı V Əbqar İsa peyğəmbərin 72 tələbəsindən biri olan müqəddəs Faddey tərəfindən xristianlığa çevrilmişdir. 201-ci ildə IX Əbqar hakimiyyəti zamanında Osroena artıq tarixdə ilk xristian dövləti kimi tanınmışdır.

Osroenanın hökmdarları
----------------------

* Əryu (e.ə. 132 – e.ə. 127)
* Əbdü bər Məzur (e.ə. 127 – e.ə. 120)
* Frədhəşt bər Gebaru (e.ə. 120 – e.ə. 115)
* I Bəkru bər Frədhəşt (e.ə. 115 – e.ə. 112)
* II Bəkru bər Bəkru (e.ə. 112 – e.ə. 94)
* I Manu (e.ə. 94)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Roberts, A.* Ante-Nicene Fathers: The Writings of the Fathers Down to A.D. 325. Hendrickson Publishers. 1994. 657–672. ISBN 1565630831. 2023-08-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-09-16.
2. ↑  *Healey, J. F.* The Old Syriac Inscriptions of Edessa and Osrhoene: Texts, Translations, and Commentary. BRILL Publishers. 1994. 35–36. ISBN 9004112847.
3. ↑  *Anthon, C.* A System of Ancient and Medieval Geography for the Use of Schools and Colleges. Kessinger Publishing, LLC. 2008. 681. ISBN 9780548829868.
4. ↑  *Herbermann, C.G.* The Catholic Encyclopedia. Encyclopedia Press. 1913. 282.
5. ↑  *Cheetham, S.* A History of the Christian Church During the First Six Centuries. Macmillan and Co. 1905. 58.
6. ↑  *Lockyer, H.* All the Apostles of the Bible. Zondervan. 1988. 260. ISBN 0310280117.

Həmçinin bax
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Tarix** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**Sike Vasile Aleksandresku** (*rum.* Sică Vasile Alexandrescu; 15 avqust 1896, Buxarest – 6 avqust 1973, Kann) — Rumıniya rejissoru.

Həyatı
------

Sike Vasile Aleksandresku 15 avqust 1896-cı ildə Buxarestdə anadan olmuşdur. O, 1913-cü ildən müxtəlif teatrlarda fəaliyyət göstərmişdir. Aleksandresku 1947–1967 illərdə Buxarestdəki Y. L. Karaçale adına Milli Teatrın baş rejissoru olmuşdur. O, 1967-ci ildən Braşov şəhərindəki dram teatrının direktorudur. Aleksandresku "*Həyəcanlı gecə*" (Y. L. Karaçale), "*Adsız ulduz*" (M. Sebastian), "*Müfəttiş*" (N. V. Qoqol), "*Belçesku*" (K. Petresku), "*Matey Millo*" (M. Ştefenesku) pyeslərini, J. B. Molyerin komediyalarını və s. əsərləri tamaşaya qoymuşdur. O, yaradıcılığında rumın teatrının realist ənənələrini inkişaf etdirmişdir. Sike Vasile Aleksandresku 6 avqust 1973-cü ildə Kann şəhərində vəfat etmişdir.

Təltif və mükafatlar
--------------------

Sike Vasile Aleksandresku 1954-cü və 1957-ci illərdə Rumıya Sosialist Respublikası Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür. O, 1959-cu ildə Rumıya Sosialist Respublikası xalq artisti adını almışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Александреску Сике Василе // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. I ҹилд: А—Балзак. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1976. С. 225.

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* Academia Republicii Populare Române, Dicționar Enciclopedic Român, Editura Politică, București, 1962-1966
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Faiq Qasımov.

**Faiq Qasımov** (tam adı: *Faiq Məsim oğlu Qasımov*; 25 avqust 1948 – 23 yanvar 2017, Gəncə) — Azərbaycan teatr aktyoru və rejissoru, Azərbaycanın əməkdar artisti.

Həyatı
------

Əməkdar artist 1965-2017-ci illərdə Gəncə teatrında çalışmışdır. Realist aktyor məktəbinin istedadlı nümayəndəsidir, yumorunun təbiiliyi, ifadə vasitələrinin əlvanlığı ilə seçilirdi. Son illər rejissorluq da edirdi. Əsas rolları: Şərif, Pirqulu ("Almaz" və "Aydın", Cəfər Cabbarlı), Göyüş, Xəfiyyəbaşı ("Kişilər" və "Ulduzlar görüşəndə", Altay Məmmədov), Aslan, Mirzə Qərənfil, Casus ("Nişanlı qız", "Xoşbəxtlər" və "Küləklər", Sabit Rəhman), Fmdıqburun ("Diribaş adamlar", Vasili Şukşin), Hacı Qara ("Hacı Qara", Mirzə Fətəli Axundzadə), Heydər ("Qız atası", Əfqan Əsgərov), Çingiz ("Bəxtsiz cavan", Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev), Rodriqo və kassio, Cani ("Otello" və "111 Riçard", Vilyam Şekspir), Qara kişi ("Gəl qohum olaq", İsi Məlikzadə), Təlxək ("Tariyel", Məmmədəli Nəsirov), Volter ("Üç qəpiklik opera", Bertolt Brext), ikinci sərxoş ("Mənim günahım", İlyas Əfəndiyev), Polad ("Qoruqlar", Əliağa Kürçaylı), Rauf ("Mezozoy əhvalatı", Maqsud İbrahimbəyov), Paollo ("Uzaq sahillərdə", İmran Qasımov və Həsən Seyidbəyli), Dito ("Araba hələ aşmayıb", Otiya İoseliani), Şəkəralı ("Günəşlə oyananlar", Qeybulla Rəsulov), Tolya Jarikov ("Mükafat", Aleksandr Gelman), Şərif ("Almaz", Cəfər Cabbarlı), Mirpaşa ("Komsomol poeması", İsgəndər Coşqun), Seyran ("Səadət sorağında", Teymur Məmmədov), Lətif ("Yaxın adam", İsi Məlikzadə), Xəlil ("Qaçaq Nəbi", Süleyman Rüstəm), Əli Məmməd Dilbəri ("Əli Məmməd Dilbəri", Səttar Zərdablı), İvan İvanoviç ("İvan İvanoviç var idimi?", Nazim Hikmət), Vartan ("Üçatılan", İlyas Əfəndiyev), Toyuq oğrusu ("72-ci palata", Orxan Kamal), İonitse ("İctimai rəy", Aurel Baranqa), Eldar ("Yeddi oğlan və bir qız", Rövşən Ağayev), Əzrayıl ("Dəli Domrul", Altay Məmmədov), Germes ("Odu atma, Prometey!", Mustay Kərim), Kürd Musa ("Vaqif", Səməd Vurğun), Heydərqulu ("Həyat", Mirzə İbrahimov), Pavel Yesenski ("Zəngli saat", Osvald Zaqradnik).

Teatr xadimlər ittifaqının üzvü, "Qızıl Dərviş" mükafat laureatı və Prezident mükafatçısı idi.

Faiq Qasımov 23 yanvar 2017-ci ildə vəfat edib.

Filmoqrafiya
------------

1. Adam ol! (film, 2005) (tammetrajlı bədii film) — rol: Faiq
2. Adam ol! 3 (film, 2007) (tammetrajlı bədii film) (Lider TV)

İstinadlar
----------

1. ↑  *ARB Kəpəz.* "Respublikanın əməkdar artisti, aktyor Faiq Qasımov vəfat etdi" (az.). Youtube.com. 24.01.2017. 2023-07-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-24.
**Kamran Şahmərdan** — Azərbaycan aktyoru.

Həyatı
------

Kamran Şahmərdan 1972-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Bir müddət sonra İmatra şəhərində sinkretik janrlı «Ağ və Qara» teatrını yaradıb. 10 ildir ki, Azərbaycandan uzaqlarda, Finlandiyanın İmatra şəhərində yaşayıb-yaradır. Teatr sahəsində qazandığı uğurlar onu, nəinki yaşadığı məmləkətdə, eləcə də bütün dünyaya tanıdıb…

Vətəndən uzaqlarda yaşamasına baxmayaraq, Azərbaycan teatr mühiti ilə əlaqəsi olduqca sıxdır. Çox qısa fasilələrlə ardıcıl olaraq üç teatrda ("İbrus" Teatrında («Tənha səs», A.Şaiq adına Dövlət Kukla Teatrında «Ağ və Qara», Rus Dram Teatrında «Torağay» – S.B,Azərbaycan Dövlət Dram Teatrı «Teleskop») uğurlu tamaşalar hazırlaması deyilənlərə sübutdur.

Filmoqrafiya
------------

1. Qaladan tapılan mücrü (film, 1982)
2. Qara gölün cəngavərləri (film, 1984)
3. İşarəni dənizdən gözləyin (film, 1986)
4. Araqarışdıran (film, 1987)
5. Bəxtəvər (film, 1990)
6. Ümid (film, 1995)
7. 36 kadr (film, 1996)
8. Oyun (film, 1996)

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Кямран Шахмардан: "По-другому не получается. Иначе сожрут" - ИНТЕРВЬЮ - ФОТО
**Məmikzadə Mustafa Əfəndi** (v. 1656) — Osmanlı alimi, müdərrisi və şeyxülislamı.

Həyatı
------

III Mehmed dönəminin alimlərindən Amasiyalı Mehmed Əfəndinin oğludur. Şeyxülislam Muid Əhməd Əfəndinin kürəkəni olaraq üləma təbəqəsində tanınmışdır. Təhsilini tamamladıqdan sonra müdərrisliyə başladı. 1622-ci ilin mayında Cəfər Çələbi, 1623-cü ilin avqustunda Nişançı Paşa-i Cədid, 1627-ci ilin mayında Rüstəm Paşa, 1629-cu ilin iyununda Xoca Xeyrəddin, 1633-cü ilin martında Ayşə Sultan mədrəsəsinə, 1634-cü ilin avqustunda Sahn-ı səman mədrəsəsinə, 1636-cı ilin yanvarında ikinci dəfə Ayşə Sultan mədrəsəsinə, 1640-cı ilin sentyabrında Qələndərxana mədrəsəsinə, 1641-ci ilin oktyabrında Süleymaniyyə mədrəsəsinə müdərris olaraq təyin olundu. 10 il davam edən təhsil həyatının ardından qazı olaraq çalışmağa başladı. İlk vəzifəsi isə 1643-cü ilin fevralında təyin olunduğu Qüds qazılığıdır. O dönəmlərdə Rumeli başqazısı olan qaynatası Muid Əhməd Əfəndi və sədrəzəmin də köməyilə 1644-cü ilin aprel ayında Misir qazısı seçilsə də, həmin ilin avqustunda vəzifədən alındı. 1646-cı ilin sentyabrında Qalata qazısı, 11 mart 1647 tarixində İstanbul qazısı seçildi və 20 noyabr tarixində bu vəzifəsindən alındı. 1648-ci ilin iyun ayında Anadolu başqazısı olsa da, 3 ay sonra vəzifədən alındı. 15 oktyabr 1649 tarixində Rumeli başqazılığına gətirildi. 13 oktyabr 1650 tarixində vəzifədən alındı və 1651-ci ilin oktyabrında Antep qəzası arpalıq olaraq verildi.

1653-cü ilin sentyabrında yenidən Rumeli başqazısı seçilsə də, 24 sentyabr 1654 tarixində vəzifədən alındı. Həmin ilin oktyabrında IV Mehmedə üləmanın adından yazılmış və şeyxülislam Əbu Səid Mehmed Əfəndidən şikayət edən imzasız və möhrsüz məktublar təqdim olunmuş, bu məktublar haqqında aparılan araşdırmalar nəticəsində Mustafa Əfəndinin də adı çəkilmişdir. 2 noyabr 1654 tarixində Sədrəzəm Dərviş Mehmed Paşa və şeyxülislam IV Mehmedin hüzuruna çıxmış və padşah bu məktubu yazan şəxsin tapılaraq cəzalandırılmasını əmr etmişdir. Araşdırma nəticəsində Mustafa Əfəndi və Əsir Mehmed Əfəndi təqsirkar bilindi və hər ikisi sürgün olundu. Ancaq Məmikzadə Mustafa Əfəndinin sürgün həyatı qısa sürdü və yenidən İstanbula döndü.

5 mart 1656 tarixində baş verən Çinar hadisəsində adı çəkilən şeyxülislam Əbdürrəhman Əfəndinin vəzifədən alınması ilə Mustafa Əfəndi şeyxülislamlığa gətirildi. Ancaq bir çox tarixi mənbəyə görə, Xocazadə Məsud Əfəndinin adamları əsgərləri ayaqlandırmış və ordunun əli ilə 13 saatın ardından Mustafa Əfəndini vəzifəsindən aldırdı. Beləliklə, Məmikzadə Mustafa Əfəndi Osmanlı tarixinin ən qısa müddət vəzifədə qalan şeyxülislamı oldu. Vəzifədən alındıqdan sonra Bursaya sürgün olunsa da, Mustafa Əfəndi Bursada çox qalmamış, Məkkə qazısı seçilərək həccə getmişdir. Bir müddət Hələbdə qaldıqdan sonra burada vəfat etmiş, buradakı türbəsinə dəfn olunmuşdur.

Mənbə
-----

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-06-27.
**Poliolefinlər** – yüksəkmolekullu birləşmələr (polimerlər) sinfinə aid olub, aşağımolekullu maddələrdən – olefinlərdən (monomerlərdən) alınır. Neftdən və ya təbii qazdan eyni və ya müxtəlif monomerlərin katalizator iştirakında homopolimerləşməsi və ya birgə (so) polimerləşməsi yolu ilə emal olunur. Müxtəlif örtüklərin (plyonkaların) və liflərin sənaye istehsalında geniş istifadə olunur.

Müxtəlifliyi
------------

Termoplastlar və elastomerlər məlumdur. Termoplastların ən mühüm nümayəndələri polietilen, polipropilen, polibutilenlərdir. Elastomerlərdən ən geniş tətbiq olunanı etilen-propilen kauçukudur. Kauçukabənzər xassələri olan isə poliizobutilendir.

Xassələri
---------

Poliolefinlərin faza hallarının diapazonu jeleşəkilli olmaqdan bərk olmağa qədər dəyişir. Faza halı, birinci növbədə, molekul kütləsi və kristallaşma dərəcəsi ilə müəyyən olunur. Kristallik poliolefinlər yüksək dielektrik xassələri, mexaniki möhkəmliyi və aqressiv mühitin təsirinə qarşı (güclü oksidləşmədən başqa) davamlılığı ilə xarakterizə olunur[1].
Bəzi poliolefinlər qızdırıldıqda onlardan insan sağlamlığına zərərverici maddələr ayrilir[3].

İstifadəsi və perspektivliyi
----------------------------

Poliolefinlər hazır məhsulda aşağı maya dəyərini, uzunömürlülüyü və az çəkini birləşdirməyə imkan verir. Polietilenlər və polipropilenlər Avropada plastmasa olan illik təlabatın həcminin yarıya qədərini təşkil edir[2].
Hal-hazırda etilenin və propilenin yüksəkməhsuldarlıqlı iritonnajlı polimerləşmə prosesləri yüksəkeffektli katalizatorlardan istifadə etməklə təkmilləşdirilir. Metallaşdırma, mineral və polimer doldurucuların daxil edilməsi ilə etilen və digər olefinlər əsasında yeni materiallar yaradılır ki, bunlar da çevikliyə, yük altında çatlamaya qarşı dayanıqlığa, şaxtaya qarşı davamlılığa və digər xassələrə malikdirlər[4]
1990-cı illərin ortalarından etibarən yüksək aktivliyə malik metallosen (keçid metalların və tsiklopentadienin əmələ gətirdiyi üzvi birləşmə) katalizatorlar (polimerləşmə ilə vahid mərkəzə malik) tətbiq olunur ki, bunlar da polimer zəncirinin uzunluğunun bərabərliliyinə və şaxələnməsinə nəzarət etməyə imkan verir. Nəticədə bərk halda müxtəlif həmcinsli polimerlər alınır, məhsulun fiziki və optiki xassələri yaxşılaşır, daha ücüz somonomerlərdən effektiv istifadə imkanı yaranır[3].

Ədəbiyyat
---------

* Полиэтилен и другие полиолефины: пер. с англ. и нем. / Ред.: П. В. Козлов, Н. А. Платэ.-М.: Мир, 1964.— 594 с.
* Камбаров, Ю. Г.Полиолефины / Ю. Г. Камбаров, Н. М. Сеидов, А. А. Буниятзаде.— Баку: Азернешр, 1966.— 185 с.
* Кренцель Б. А. Клейнер В. И.Кристаллические полиолефины. — Итоги науки и техники.—М. 1974. — Т. 5. — (Химия и технология высокомолекулярных соединений).
* Кренцель, Б. А. Высшие полиолефины / Б. А. Кренцель, В. И. Клейнер, Л. Л. Стоцкая. — М.: Химия, 1984. — 184 с.
**Neftli-qazlı süxurlar** – məsaməli qum, qumlu-gil, qumdaşları, əhəngdaşlarından ibarət neft və qaz yataqları saxlayan süxurlar. Əsasən çökmə və qismən vulkanogen-çökmə süxur hövzələri ilə əlaqədardır. Burada mövcud olan endogen, ekzogen və biokimyəvi proseslər nəticəsində C və H elementlərinin sintez dəyişmələri baş verir. Süxurlarda çatlılığın az olması və yaxud heç olmaması səbəbində qaz materialının da toplanması üçün şərait yaranır. Kimyəvi elementlərdən Ca, Ba, Mo, Br, S, Cs və s. ilə zəngin və əksinə Mg, Si, P və Sr elementləri ilə kasıb olur. Nefli süxurlardan fərqli olaraq neftli-qazlı süxurlarda C elementinin də toplanması müşahidə olunur. Neftli süxurlarda ən çox Br elementi axtarış əhəmiyyəti daşıdığı halda, neftli-qazlı süxurlarda S elementi aparıcı əlamət hesab olunur. Biofil elementlərdən K, C və J birləşmələrinin miqrasiyası yüksəkdir. Ba / Al nisbətlərinin yüksək göstəriciləri səciyyəvidir.

İstinadlar
----------

*H.L.Mustafabəyli.* Geokimya terminlərinin izahlı lüğəti (azərbaycan). Şəki: Kaskad. 2017. səh. 131. ISBN 978-9952-8330-0-3.
**Sofiya Flörş** (*alm.* Sophia Flörsch‎; 1 dekabr 2000, Münhen) — alman avtoyarış pilotu. 2023-cü ildən o, Charouz PHM Racing komandası üçün Formula 3-də yarışır. 2020–2022-ci illərdə 24 Saat Le Man yarışının iştirakçısı, Almaniya DTM Touring Avtomobil Çempionatının keçmiş sürücüsü, 2017-ci ildə ADAC Formula 4 yarışlarının qalibi olmuşdur. 2019-cu ildə Regional Formula Avropa Çempionatının, eləcə də 2018-ci ildə Formula 3 Avropa Çempionatının rəqibi, 2016–2017-ci illərdə ADAC Formula 4 və 2017-ci ildə İtaliya Formula 4-ün iştirakçısı, "İlin geri dönüşü" kateqoriyasında Laureus World Sports Awards 2020 idman mükafatının qalibi olmuşdur. 2023-cü ildən Alp Akademiyası komandasının üzvüdür.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. 1 2  .

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram · YouTube |
| Tematik saytlar | Driver Database · motorsportstats.com (yarışçı) |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Munzinger |
| Normativ yoxlama | GND: 1102283193 · VIAF: 17146522326932390478 · WorldCat VIAF: 17146522326932390478 |
**Qauss üsulu** — Xətti tənliklər sistemini həll etmək üçün klassik üsul. Bəzən bu üsula əmsalları yoxetmə üsulu da adlanır.

Tutaq ki, kvadrat xətti tənliklər sistemi verilmişdir

{\displaystyle {\begin{cases}a\_{11}x\_{1}&+a\_{12}x\_{2}&+\dots &+a\_{1n}x\_{n}&=b\_{1}\\a\_{21}x\_{1}&+a\_{22}x\_{2}&+\dots &+a\_{2n}x\_{n}&=b\_{2}\\\dots &\dots &\dots &\dots &\dots \\a\_{m1}x\_{1}&+a\_{m2}x\_{2}&+\dots &+a\_{mn}x\_{n}&=b\_{m}\end{cases}},(1)}
Bu sistemin həlli üçün məchulun yox edilməsi və ya *Qausus üsulunun* mahiyyəti aşağıdakı kimidir. Tutaq ki, {\displaystyle a\_{11}\neq 0}. Onda sistemin birinci tənliyinin hər iki tərəfini {\displaystyle \ {\frac {a\_{21}}{a\_{11}}}} vuraraq alınan

{\displaystyle a\_{21}x\_{1}+\ {\frac {a\_{12}a\_{21}}{a\_{11}}}x\_{2}+\ {\frac {a\_{1n}a\_{21}}{a\_{11}}}x\_{n}=\ {\frac {a\_{21}}{a\_{11}}}b\_{1}}
tənliyini sistemin ikinci tənliyindən tərəf-tərəfə çıxaq. Aldığımız tənlikdə {\displaystyle x\_{1}} məchulu iştirak etmir.

{\displaystyle a'\_{22}x\_{2}+a'\_{23}x\_{3}+...+a'\_{2n}x\_{n}=b'\_{2}}
Sonra sistemin birinci tənliyinin hər iki tərəfini {\displaystyle \ {\frac {a\_{21}}{a\_{11}}}} vuraraq alınan tənliyini sistemin üçüncü tənliyindən tərəf-tərəfə çıxaq. Bu mühakiməni ardıcıl tətbiq etməklə (1) sistemini

{\displaystyle {\begin{cases}a\_{11}x\_{1}&+a\_{12}x\_{2}&+\dots &+a\_{1n}x\_{n}&=b\_{1}\\a'\_{22}x\_{2}&+\dots &+a'\_{2n}x\_{n}&=b\_{2}\\&\dots &\dots &\dots \\a'\_{n2}x\_{2}&+\dots &+a'\_{nn}x\_{n}&=b\_{n}\end{cases}},(2)}
şəklində sistemə gətirmək olar. Aldığımız yeni sistemin 2-ci, 3-cü və s. tənliklərdən istifadə etməklə yuxarıda gördüyümüz üsulla {\displaystyle x\_{2}} məchulunuda yox etmək olar. Bu mühakiməni ardıcıl olaraq tətbiq etməklə (1) sistemini ona ekvivalent olan

{\displaystyle {\begin{cases}a\_{11}x\_{1}&+a\_{12}x\_{2}&+\dots &+a\_{1n}x\_{n}&=b\_{1}\\a'\_{22}x\_{2}&+\dots &+a'\_{2n}x\_{n}&=b\_{2}\\&\dots &\dots &\dots \\a'\_{(nn)(n-1)}x\_{n}&=b\_{(nn)(n-1)}\end{cases}},(3)}
tənliklər sisteminə gətirmək olar. (3) sisteminə pilləvari (və ya pilləkən şəklində) sistem deyilir. sonuncu tənlikdən {\displaystyle x\_{n}} məchulu tapılır, sonra yuxarı qalxaraq {\displaystyle x\_{(}n-1)} və bu qayda ilə davam edərək birinci tənlikdən {\displaystyle x\_{1}} məchulunu tapırıq. (1) sistemini Qauss üsulu ilə həll edərkən tənliklər üzərində aparılan əməlləri bəzən onların əmsallarından düzəlmiş

{\displaystyle {\begin{pmatrix}a\_{11}a\_{12}...a\_{1n}b\_{1}\\a\_{21}a\_{22}...a\_{2n}b\_{2}\\............\\a\_{n1}a\_{n2}...a\_{nn}b\_{n}\end{pmatrix}}}
matrisi üzərində aparmaq daha münasib olur. Belə matris genişlənmiş matris adlanır.

Mənbə
-----

 Arxivləşdirilib 2017-05-25 at the Wayback Machine