recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Fransanın cənubunda yerləşən Strasburq şəhərində yaradılmış xüsusi təyin olunmuş ineksiya mərkəzində narkotik vasitə istifadəçiləri üçün nəzərdə tutulmuş kabinlər.
**Təyin olunmuş ineksiya yerləri** (*ing.* Supervised injection site) - Narkotik vasitə istifadəçilərinin steril edilmiş məkanlarda özlərinə venadaxili narkotik vasitələr vurmaları üçün yaradılmış xüsusi məntəqələr. Bu tip təyinat yerlərinin yaradılmasındakı əsas məqsəd narkotik vasitə istifadəçilərinin mümkün yüksək dozadan qaynaqlanan ölüm hallarının qarşısının alınmasıdır.

Cəmiyyətlər tərəfindən bu tipli mərkəzlərin fəalliyətinə birmənalı münasibət göstərilmir. Bir tərəf xüsusi ineksiya yerlərinin mövcud olmasını narkomaniyanı təbliğ etdiyini bildirsə də, digər bir tərəf isə İİV başda olmaqla bir çox xəstəliklərin mümkün yoluxma hallarının qarşısının alındığını və ən əsası narkotik vasitə istifadəçilərinin onlara verilən yəni norma həddində narkotik maddə qəbul etdikləri üçün yüksək dozadan ölmə ehtimallarının olmaması səbəbindən sözügedən mərkəzərin fəaliyyətini dəstəkləyirlər.

Bu tip mərkəzlərin fəaliyyət göstərməsi ölkələrin qanunveriçilik və siyasi yurisdiksiyası əsasında tənzim olunur. Təyin olunmuş ineksiya yerlərinin yaradılmasındakı əsas konsepsiya narkomaniyanın cəmiyyətlərə vurduğu zərərin azadılmasından ibarətdir. Şimali Amerikada və Avropada fəaliyyət göstərən TİY mərkəzləri əsasən narkotik vasitə istifadəçiləri üçün steril və tək istifadəlik inyeksiya avadanlıqları, müəyyən psixoloji dərmanlar və kiçik səhiyyə xidmətləri təklif edirlər. Bəzi ölkələrdə istifadəçilərə konsultasiyalarda verilməkdədir. TİY mərkəzlərində istifadəçilərə narkotik maddələrinin satışı və ya təşkil edilməsi xidmətləri göstərilmir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Alan Ogborne; və b.* "Vancouver's INSITE service and other Supervised injection sites: What has been learned from research? - Final report of the Expert Advisory Committee". Health Canada. March 31, 2008. May 14, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: November 22, 2023.
2. ↑  *Oladipo, Gloria.* "New York to open supervised injection sites in bid to curb overdose deaths". The Guardian. 30 November 2021. 5 April 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 March 2022.
3. ↑  *Gordon, Elana.* "What's The Evidence That Supervised Drug Injection Sites Save Lives?". NPR. September 7, 2018. November 14, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: November 22, 2023.
**NGC 402** — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduz. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. **\*** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Lawrence Parsons tərəfindən 1874-cü ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS [*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 402: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 378 |
NGC 379 |
NGC 380 |
NGC 381 |
NGC 382 |
NGC 383 |
NGC 384 |
NGC 385 |
NGC 386 |
NGC 387 |
NGC 388 |
NGC 389 |
NGC 390 |
NGC 391 |
NGC 392 |
NGC 393 |
NGC 394 |
NGC 395 |
NGC 396 |
NGC 397 |
NGC 398 |
NGC 399 |
NGC 400 |
NGC 401 |
**NGC 402** |
NGC 403 |
NGC 404 |
NGC 405 |
NGC 406 |
NGC 407 |
NGC 408 |
NGC 409 |
NGC 410 |
NGC 411 |
NGC 412 |
NGC 413 |
NGC 414 |
NGC 415 |
NGC 416 |
NGC 417 |
NGC 418 |
NGC 419 |
NGC 420 |
NGC 421 |
NGC 422 |
NGC 423 |
NGC 424 |
NGC 425 |
NGC 426 |
NGC 427



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 412** — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismi. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. **NF** tipli  qalaktikadır. Amerika astronomu Francis Leavenworth tərəfindən 1885-ci ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 412: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 388 |
NGC 389 |
NGC 390 |
NGC 391 |
NGC 392 |
NGC 393 |
NGC 394 |
NGC 395 |
NGC 396 |
NGC 397 |
NGC 398 |
NGC 399 |
NGC 400 |
NGC 401 |
NGC 402 |
NGC 403 |
NGC 404 |
NGC 405 |
NGC 406 |
NGC 407 |
NGC 408 |
NGC 409 |
NGC 410 |
NGC 411 |
**NGC 412** |
NGC 413 |
NGC 414 |
NGC 415 |
NGC 416 |
NGC 417 |
NGC 418 |
NGC 419 |
NGC 420 |
NGC 421 |
NGC 422 |
NGC 423 |
NGC 424 |
NGC 425 |
NGC 426 |
NGC 427 |
NGC 428 |
NGC 429 |
NGC 430 |
NGC 431 |
NGC 432 |
NGC 433 |
NGC 434 |
NGC 435 |
NGC 436 |
NGC 437



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 421** — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismi. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. **NF** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1784-cü ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 421: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 397 |
NGC 398 |
NGC 399 |
NGC 400 |
NGC 401 |
NGC 402 |
NGC 403 |
NGC 404 |
NGC 405 |
NGC 406 |
NGC 407 |
NGC 408 |
NGC 409 |
NGC 410 |
NGC 411 |
NGC 412 |
NGC 413 |
NGC 414 |
NGC 415 |
NGC 416 |
NGC 417 |
NGC 418 |
NGC 419 |
NGC 420 |
**NGC 421** |
NGC 422 |
NGC 423 |
NGC 424 |
NGC 425 |
NGC 426 |
NGC 427 |
NGC 428 |
NGC 429 |
NGC 430 |
NGC 431 |
NGC 432 |
NGC 433 |
NGC 434 |
NGC 435 |
NGC 436 |
NGC 437 |
NGC 438 |
NGC 439 |
NGC 440 |
NGC 441 |
NGC 442 |
NGC 443 |
NGC 444 |
NGC 445 |
NGC 446



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 4315**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. **\*** tipli  qalaktikadır. Alman astronomu Vilhelm Tempel tərəfindən 1878-ci ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 4315: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4291 |
NGC 4292 |
NGC 4293 |
NGC 4294 |
NGC 4295 |
NGC 4296 |
NGC 4297 |
NGC 4298 |
NGC 4299 |
NGC 4300 |
NGC 4301 |
NGC 4302 |
NGC 4303 |
NGC 4304 |
NGC 4305 |
NGC 4306 |
NGC 4307 |
NGC 4308 |
NGC 4309 |
NGC 4310 |
NGC 4311 |
NGC 4312 |
NGC 4313 |
NGC 4314 |
**NGC 4315** |
NGC 4316 |
NGC 4317 |
NGC 4318 |
NGC 4319 |
NGC 4320 |
NGC 4321 |
NGC 4322 |
NGC 4323 |
NGC 4324 |
NGC 4325 |
NGC 4326 |
NGC 4327 |
NGC 4328 |
NGC 4329 |
NGC 4330 |
NGC 4331 |
NGC 4332 |
NGC 4333 |
NGC 4334 |
NGC 4335 |
NGC 4336 |
NGC 4337 |
NGC 4338 |
NGC 4339 |
NGC 4340



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 4327**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. **NF** tipli  qalaktikadır. Alman astronomu Vilhelm Tempel tərəfindən 1882-ci ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 4327: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4303 |
NGC 4304 |
NGC 4305 |
NGC 4306 |
NGC 4307 |
NGC 4308 |
NGC 4309 |
NGC 4310 |
NGC 4311 |
NGC 4312 |
NGC 4313 |
NGC 4314 |
NGC 4315 |
NGC 4316 |
NGC 4317 |
NGC 4318 |
NGC 4319 |
NGC 4320 |
NGC 4321 |
NGC 4322 |
NGC 4323 |
NGC 4324 |
NGC 4325 |
NGC 4326 |
**NGC 4327** |
NGC 4328 |
NGC 4329 |
NGC 4330 |
NGC 4331 |
NGC 4332 |
NGC 4333 |
NGC 4334 |
NGC 4335 |
NGC 4336 |
NGC 4337 |
NGC 4338 |
NGC 4339 |
NGC 4340 |
NGC 4341 |
NGC 4342 |
NGC 4343 |
NGC 4344 |
NGC 4345 |
NGC 4346 |
NGC 4347 |
NGC 4348 |
NGC 4349 |
NGC 4350 |
NGC 4351 |
NGC 4352



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 1925**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. **OCL** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1834-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 1925: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1901 |
NGC 1902 |
NGC 1903 |
NGC 1904 |
NGC 1905 |
NGC 1906 |
NGC 1907 |
NGC 1908 |
NGC 1909 |
NGC 1910 |
NGC 1911 |
NGC 1912 |
NGC 1913 |
NGC 1914 |
NGC 1915 |
NGC 1916 |
NGC 1917 |
NGC 1918 |
NGC 1919 |
NGC 1920 |
NGC 1921 |
NGC 1922 |
NGC 1923 |
NGC 1924 |
**NGC 1925** |
NGC 1926 |
NGC 1927 |
NGC 1928 |
NGC 1929 |
NGC 1930 |
NGC 1931 |
NGC 1932 |
NGC 1933 |
NGC 1934 |
NGC 1935 |
NGC 1936 |
NGC 1937 |
NGC 1938 |
NGC 1939 |
NGC 1940 |
NGC 1941 |
NGC 1942 |
NGC 1943 |
NGC 1944 |
NGC 1945 |
NGC 1946 |
NGC 1947 |
NGC 1948 |
NGC 1949 |
NGC 1950



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 4496A**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. **SBc** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1784-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 4496A: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4472 |
NGC 4473 |
NGC 4474 |
NGC 4475 |
NGC 4476 |
NGC 4477 |
NGC 4478 |
NGC 4479 |
NGC 4480 |
NGC 4481 |
NGC 4482 |
NGC 4483 |
NGC 4484 |
NGC 4485 |
NGC 4486 |
NGC 4487 |
NGC 4488 |
NGC 4489 |
NGC 4490 |
NGC 4491 |
NGC 4492 |
NGC 4493 |
NGC 4494 |
NGC 4495 |
**NGC 4496** |
NGC 4497 |
NGC 4498 |
NGC 4499 |
NGC 4500 |
NGC 4501 |
NGC 4502 |
NGC 4503 |
NGC 4504 |
NGC 4505 |
NGC 4506 |
NGC 4507 |
NGC 4508 |
NGC 4509 |
NGC 4510 |
NGC 4511 |
NGC 4512 |
NGC 4513 |
NGC 4514 |
NGC 4515 |
NGC 4516 |
NGC 4517 |
NGC 4518 |
NGC 4519 |
NGC 4520 |
NGC 4521



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 4554**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. **\*2** tipli  qalaktikadır. Alman astronomu Vilhelm Tempel tərəfindən 1882-ci ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 4554: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4530 |
NGC 4531 |
NGC 4532 |
NGC 4533 |
NGC 4534 |
NGC 4535 |
NGC 4536 |
NGC 4537 |
NGC 4538 |
NGC 4539 |
NGC 4540 |
NGC 4541 |
NGC 4542 |
NGC 4543 |
NGC 4544 |
NGC 4545 |
NGC 4546 |
NGC 4547 |
NGC 4548 |
NGC 4549 |
NGC 4550 |
NGC 4551 |
NGC 4552 |
NGC 4553 |
**NGC 4554** |
NGC 4555 |
NGC 4556 |
NGC 4557 |
NGC 4558 |
NGC 4559 |
NGC 4560 |
NGC 4561 |
NGC 4562 |
NGC 4563 |
NGC 4564 |
NGC 4565 |
NGC 4566 |
NGC 4567 |
NGC 4568 |
NGC 4569 |
NGC 4570 |
NGC 4571 |
NGC 4572 |
NGC 4573 |
NGC 4574 |
NGC 4575 |
NGC 4576 |
NGC 4577 |
NGC 4578 |
NGC 4579



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 1935**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanlıqdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. **EN** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1834-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 1935: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 1911 |
NGC 1912 |
NGC 1913 |
NGC 1914 |
NGC 1915 |
NGC 1916 |
NGC 1917 |
NGC 1918 |
NGC 1919 |
NGC 1920 |
NGC 1921 |
NGC 1922 |
NGC 1923 |
NGC 1924 |
NGC 1925 |
NGC 1926 |
NGC 1927 |
NGC 1928 |
NGC 1929 |
NGC 1930 |
NGC 1931 |
NGC 1932 |
NGC 1933 |
NGC 1934 |
**NGC 1935** |
NGC 1936 |
NGC 1937 |
NGC 1938 |
NGC 1939 |
NGC 1940 |
NGC 1941 |
NGC 1942 |
NGC 1943 |
NGC 1944 |
NGC 1945 |
NGC 1946 |
NGC 1947 |
NGC 1948 |
NGC 1949 |
NGC 1950 |
NGC 1951 |
NGC 1952 |
NGC 1953 |
NGC 1954 |
NGC 1955 |
NGC 1956 |
NGC 1957 |
NGC 1958 |
NGC 1959 |
NGC 1960



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Hrayr Tovmasyan** (*erm.* Հրայր Թովմասյան; 8 iyul 1970, Hacı Elləz[d], Zəngibasar rayonu) — Ermənistan Konstitusiya Məhkəməsinin keçmiş sədri, keçmiş Ədliyyə naziri və Milli Məclisin üzvü.

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

Hrayr Tovmasyan 8 iyul 1970-ci il tarixində SSRİ respublikalarından olan Ermənistan SSR-nin Zəngibasar rayonu tərkibindəki Hacı Elləz kəndində anadan olmuşdur. O, analitiklər tərəfindən Robert Köçəryanın müttəfiqi adlandırılmışdır. Tovmasyan keçmiş prezident Serj Sarkisyanın Baş nazir kimi hakimiyyətdə qalmasını təmin edən 2015-ci il refenduma çıxarılmış konstitusiya dəyişikliyinin müəllifidir. 2018-ci ildə o, Ermənistan Konstitusiya Məhkəməsinin sədri təyin edilmişdir. Məxməri inqilabdan sonra hakimiyyətə gələn Baş nazir Nikol Paşinyan Tovmasyana qarşı kampaniya başlatmışdır. O, əvvəlcə Tovmasyanı könüllü istefa verməyə çağırmış, sonradan isə ona qarşı iki cinayət işi açılmışdır. 2019-cu ilin ilin iyununda Ermənistan Milli Məclisinin qəbul etdiyi yeni qanunla Konstitusiya Məhkəməsinin 12 ildən artıq işləmiş 3 hakimi məhkəmədən uzaqlaşdırılmış, Tovmasyan sədrlikdən çıxarılmış, lakin məhkəmədə hakim kimi işində qalmışdır.

Cinayət mühakiməsi
------------------

2019-cu ilin dekabrında ER baş prokuroru Artur Davtyanın qərarı ilə 2010-cu ildə Hrayr Tovmasyan ER Xüsusi İstintaq Xidməti tərəfindən araşdırılan cinayət işi çərçivəsində təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilib. Tovmasyan şəxsi maraqları üçün ağır nəticələrə səbəb ola biləcək vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə halları ilə bağlı bir qrup vəzifəli şəxslə əlbir olmaqda ittiham olunub. Cinayət işinə görə, Tovmasyan 2013-cü ilin oktyabrında tabeliyində olan orqanlar və şəxslər vasitəsilə 2 notariusun asılı vəziyyətindən istifadə edərək, notariuslarla ərazini onlar üçün açıq-aşkar sərfəli olmayan qiymətə icarəyə götürmək barədə razılığa gəlib, nəticədə Tovmasyan 2014-cü ilin aprel ayına kimi sual altında qalıb, notariusların hər birindən aylıq 800 min AMD, ümumilikdə 11 milyon 200 min AMD icarə haqqı alıb.

Mükafatlar
----------

2013-cü il dekabrın 29-da Mxitar Qoş medalı ilə təltif edilib. 2016-cı il dekabrın 28-də Ermənistan Respublikasının idarəetmə sistemində və qanunvericilik sahəsində islahatlara verdiyi töhfəyə görə 1-ci dərəcəli "Vətənə xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilib.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Şahverdiyan, Luzin.* "Սահմանադրական դատարանը հայտարարություն է տարածել". ՀՐԱՊԱՐԱԿ (erməni). 25 iyun 2020. 2021-09-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 sentyabr 2021.
2. ↑  *Hüseynov, Nurlan.* "Ermənistan seçkiləri - Paşinyanın davam edən mübarizəsi". Politicon.co (az.). Topçubaşov Mərkəzi. 24 may 2021. 28 March 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 sentyabr 2021.
3. ↑  "Հրայր Թովմասյանը 2 դրվագով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ". Hetq.am (erməni). İstifadə tarixi: 2020 թ․ հունվարի 24.
4. ↑  "Քննչական կոմիտե. Տվյալներ են ձեռք բերվել` Հրայր Թովմասյանի կողմից պաշտոնեական լիազորությունները առերևույթ չարաշահելու վերաբերյալ". Hetq.am (erməni). İstifadə tarixi: 2020 թ․ հունվարի 24.
5. ↑  "ՍԴ նախագահ Հրայր Թովմասյանին մեղադրանք է առաջադրվել (լրացված)". Hetq.am (erməni). İstifadə tarixi: 2020 թ․ հունվարի 24.
**NGC 3980**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. **Sab** tipli  qalaktikadır.  Levis Svift tərəfindən 1885-ci ildə 40.64 sm (16 inç) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 3980: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 3956 |
NGC 3957 |
NGC 3958 |
NGC 3959 |
NGC 3960 |
NGC 3961 |
NGC 3962 |
NGC 3963 |
NGC 3964 |
NGC 3965 |
NGC 3966 |
NGC 3967 |
NGC 3968 |
NGC 3969 |
NGC 3970 |
NGC 3971 |
NGC 3972 |
NGC 3973 |
NGC 3974 |
NGC 3975 |
NGC 3976 |
NGC 3977 |
NGC 3978 |
NGC 3979 |
**NGC 3980** |
NGC 3981 |
NGC 3982 |
NGC 3983 |
NGC 3984 |
NGC 3985 |
NGC 3986 |
NGC 3987 |
NGC 3988 |
NGC 3989 |
NGC 3990 |
NGC 3991 |
NGC 3992 |
NGC 3993 |
NGC 3994 |
NGC 3995 |
NGC 3996 |
NGC 3997 |
NGC 3998 |
NGC 3999 |
NGC 4000 |
NGC 4001 |
NGC 4002 |
NGC 4003 |
NGC 4004 |
NGC 4005



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 2349**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. **OCL** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Karoline Herşel tərəfindən 1783-cü ildə 10.67 sm (4.2 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS [*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 2349: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2325 |
NGC 2326 |
NGC 2327 |
NGC 2328 |
NGC 2329 |
NGC 2330 |
NGC 2331 |
NGC 2332 |
NGC 2333 |
NGC 2334 |
NGC 2335 |
NGC 2336 |
NGC 2337 |
NGC 2338 |
NGC 2339 |
NGC 2340 |
NGC 2341 |
NGC 2342 |
NGC 2343 |
NGC 2344 |
NGC 2345 |
NGC 2346 |
NGC 2347 |
NGC 2348 |
**NGC 2349** |
NGC 2350 |
NGC 2351 |
NGC 2352 |
NGC 2353 |
NGC 2354 |
NGC 2355 |
NGC 2356 |
NGC 2357 |
NGC 2358 |
NGC 2359 |
NGC 2360 |
NGC 2361 |
NGC 2362 |
NGC 2363 |
NGC 2364 |
NGC 2365 |
NGC 2366 |
NGC 2367 |
NGC 2368 |
NGC 2369 |
NGC 2370 |
NGC 2371 |
NGC 2372 |
NGC 2373 |
NGC 2374



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**İdman turizmi** - turistlərin idman yarışlarında və tədbirlərində iştirakçı, yaxud tamaşaçı kimi (izləmək üçün) iştirakı nəzərdə tutan turizm növü. İdman turizmi sürətlə inkişaf edən turizm sahələrindən biridir. Olimpiya oyunları, Beynəlxalq Tennis turnirləri, "Formula 1" Qran-pri yarışı, FİFA Dünya Kuboku oyunları idman turizminin inkişafında böyük rol oynayır. İdman turizmi iki böyük qola ayrılır: yay idman oyunları turizmi və qış idman oyunları turizmi. Mövsümündən asılı olmayaraq idman turizmi nə qədər cəlbedici görünsə də, bu turizm sahəsində müəyyən təhlükələr (yaralanma, əlilqalma) mövcuddur.

İdman turizmi macəra turizmi ilə birlikdə ən çox stress atmağa kömək edən turizm sahəsi hesab olunur. Bununla belə, idman turizminin inkişafı üçün çox böyük investisiyalara ehtiyac duyulur (infrastruktrun qurulması, avadanlıqlarla təminolunma, lazım olduğu təqdirdə tibbi müalicə və s.).

Müxtəlif xalqların milli idman oyunlarının təbliğı, yəni idman turizmi multikultural dəyərlərin formalaşması üçün əhəmiyyət kəsb edir.

Növləri
-------

İdman turizmi çoxşaxəli olduğuna görə təsnifatlaşdırılaraq qruplar halında öyrənilməlidir:

* Su idman turizm növləri - üzgüçülük, avarçəkmə, dalğıclıq, qayıq yarışları
* Döyüş-özünümüdafiə idman turizm növləri - boks, kikboks, taekvondo, karate, güləş, cüdo
* Top ilə oynanılan idman turizm növləri - basketbol, həndbol, voleybol, beysbol
* Futbol - topu qapıdan keçirməklə qol atmağı (xal qazanmağı) hədəfləyən 2 rəqib komanda arasında oynanılan oyun.
* Tennis
* Amerikan futbolu
* Qolf
* Qılıncoynatma
* Alpinizm
* Oxatma
* Badminton
* Gimnastika
* Cipinq - yüksək keçicilik qabiliyyətli avtomobillərdə dərə-təpəlik yerlərdə səyahət;

Azərbaycanda idman turizmi
--------------------------

İstinadlar
----------

1. ↑  Solmaz Rüstəmova, Reyhan Zeynalova, 
Gülxar Azadəliyeva, Nabad Nuriyeva. 
Turizmin marketinqi və menecmenti. Dərs vəsaiti. 
Bakı, "Elm və təhsil", 2020, 224 səh.
2. ↑  27 dekabr 2021-ci il tarixli AR-nın "Turizm haqqında" Qanunu
**NGC 4521**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. **S0-a** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1790-cı ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 4521: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4497 |
NGC 4498 |
NGC 4499 |
NGC 4500 |
NGC 4501 |
NGC 4502 |
NGC 4503 |
NGC 4504 |
NGC 4505 |
NGC 4506 |
NGC 4507 |
NGC 4508 |
NGC 4509 |
NGC 4510 |
NGC 4511 |
NGC 4512 |
NGC 4513 |
NGC 4514 |
NGC 4515 |
NGC 4516 |
NGC 4517 |
NGC 4518 |
NGC 4519 |
NGC 4520 |
**NGC 4521** |
NGC 4522 |
NGC 4523 |
NGC 4524 |
NGC 4525 |
NGC 4526 |
NGC 4527 |
NGC 4528 |
NGC 4529 |
NGC 4530 |
NGC 4531 |
NGC 4532 |
NGC 4533 |
NGC 4534 |
NGC 4535 |
NGC 4536 |
NGC 4537 |
NGC 4538 |
NGC 4539 |
NGC 4540 |
NGC 4541 |
NGC 4542 |
NGC 4543 |
NGC 4544 |
NGC 4545 |
NGC 4546



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 2386**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. **\*2** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Lawrence Parsons tərəfindən 1876-cı ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 2386: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2362 |
NGC 2363 |
NGC 2364 |
NGC 2365 |
NGC 2366 |
NGC 2367 |
NGC 2368 |
NGC 2369 |
NGC 2370 |
NGC 2371 |
NGC 2372 |
NGC 2373 |
NGC 2374 |
NGC 2375 |
NGC 2376 |
NGC 2377 |
NGC 2378 |
NGC 2379 |
NGC 2380 |
NGC 2381 |
NGC 2382 |
NGC 2383 |
NGC 2384 |
NGC 2385 |
**NGC 2386** |
NGC 2387 |
NGC 2388 |
NGC 2389 |
NGC 2390 |
NGC 2391 |
NGC 2392 |
NGC 2393 |
NGC 2394 |
NGC 2395 |
NGC 2396 |
NGC 2397 |
NGC 2398 |
NGC 2399 |
NGC 2400 |
NGC 2401 |
NGC 2402 |
NGC 2403 |
NGC 2404 |
NGC 2405 |
NGC 2406 |
NGC 2407 |
NGC 2408 |
NGC 2409 |
NGC 2410 |
NGC 2411



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 4542**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. **S?** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1831-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS [*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 4542: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4518 |
NGC 4519 |
NGC 4520 |
NGC 4521 |
NGC 4522 |
NGC 4523 |
NGC 4524 |
NGC 4525 |
NGC 4526 |
NGC 4527 |
NGC 4528 |
NGC 4529 |
NGC 4530 |
NGC 4531 |
NGC 4532 |
NGC 4533 |
NGC 4534 |
NGC 4535 |
NGC 4536 |
NGC 4537 |
NGC 4538 |
NGC 4539 |
NGC 4540 |
NGC 4541 |
**NGC 4542** |
NGC 4543 |
NGC 4544 |
NGC 4545 |
NGC 4546 |
NGC 4547 |
NGC 4548 |
NGC 4549 |
NGC 4550 |
NGC 4551 |
NGC 4552 |
NGC 4553 |
NGC 4554 |
NGC 4555 |
NGC 4556 |
NGC 4557 |
NGC 4558 |
NGC 4559 |
NGC 4560 |
NGC 4561 |
NGC 4562 |
NGC 4563 |
NGC 4564 |
NGC 4565 |
NGC 4566 |
NGC 4567



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 4557**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. **\*3** tipli  qalaktikadır. Fransız astronomu Guillaume Bigourdan tərəfindən 1886-cı ildə 30.48 sm (12 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS [*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 4557: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4533 |
NGC 4534 |
NGC 4535 |
NGC 4536 |
NGC 4537 |
NGC 4538 |
NGC 4539 |
NGC 4540 |
NGC 4541 |
NGC 4542 |
NGC 4543 |
NGC 4544 |
NGC 4545 |
NGC 4546 |
NGC 4547 |
NGC 4548 |
NGC 4549 |
NGC 4550 |
NGC 4551 |
NGC 4552 |
NGC 4553 |
NGC 4554 |
NGC 4555 |
NGC 4556 |
**NGC 4557** |
NGC 4558 |
NGC 4559 |
NGC 4560 |
NGC 4561 |
NGC 4562 |
NGC 4563 |
NGC 4564 |
NGC 4565 |
NGC 4566 |
NGC 4567 |
NGC 4568 |
NGC 4569 |
NGC 4570 |
NGC 4571 |
NGC 4572 |
NGC 4573 |
NGC 4574 |
NGC 4575 |
NGC 4576 |
NGC 4577 |
NGC 4578 |
NGC 4579 |
NGC 4580 |
NGC 4581 |
NGC 4582



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 4187A**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. **E2** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1789-cu ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 4187A: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4163 |
NGC 4164 |
NGC 4165 |
NGC 4166 |
NGC 4167 |
NGC 4168 |
NGC 4169 |
NGC 4170 |
NGC 4171 |
NGC 4172 |
NGC 4173 |
NGC 4174 |
NGC 4175 |
NGC 4176 |
NGC 4177 |
NGC 4178 |
NGC 4179 |
NGC 4180 |
NGC 4181 |
NGC 4182 |
NGC 4183 |
NGC 4184 |
NGC 4185 |
NGC 4186 |
**NGC 4187** |
NGC 4188 |
NGC 4189 |
NGC 4190 |
NGC 4191 |
NGC 4192 |
NGC 4193 |
NGC 4194 |
NGC 4195 |
NGC 4196 |
NGC 4197 |
NGC 4198 |
NGC 4199 |
NGC 4200 |
NGC 4201 |
NGC 4202 |
NGC 4203 |
NGC 4204 |
NGC 4205 |
NGC 4206 |
NGC 4207 |
NGC 4208 |
NGC 4209 |
NGC 4210 |
NGC 4211 |
NGC 4212



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 4243**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. **E1** tipli  qalaktikadır.  Levis Svift tərəfindən 1886-cı ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 4243: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4219 |
NGC 4220 |
NGC 4221 |
NGC 4222 |
NGC 4223 |
NGC 4224 |
NGC 4225 |
NGC 4226 |
NGC 4227 |
NGC 4228 |
NGC 4229 |
NGC 4230 |
NGC 4231 |
NGC 4232 |
NGC 4233 |
NGC 4234 |
NGC 4235 |
NGC 4236 |
NGC 4237 |
NGC 4238 |
NGC 4239 |
NGC 4240 |
NGC 4241 |
NGC 4242 |
**NGC 4243** |
NGC 4244 |
NGC 4245 |
NGC 4246 |
NGC 4247 |
NGC 4248 |
NGC 4249 |
NGC 4250 |
NGC 4251 |
NGC 4252 |
NGC 4253 |
NGC 4254 |
NGC 4255 |
NGC 4256 |
NGC 4257 |
NGC 4258 |
NGC 4259 |
NGC 4260 |
NGC 4261 |
NGC 4262 |
NGC 4263 |
NGC 4264 |
NGC 4265 |
NGC 4266 |
NGC 4267 |
NGC 4268



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 2402**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. **E?** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Uilyam Herşel tərəfindən 1784-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS [*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 2402: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2378 |
NGC 2379 |
NGC 2380 |
NGC 2381 |
NGC 2382 |
NGC 2383 |
NGC 2384 |
NGC 2385 |
NGC 2386 |
NGC 2387 |
NGC 2388 |
NGC 2389 |
NGC 2390 |
NGC 2391 |
NGC 2392 |
NGC 2393 |
NGC 2394 |
NGC 2395 |
NGC 2396 |
NGC 2397 |
NGC 2398 |
NGC 2399 |
NGC 2400 |
NGC 2401 |
**NGC 2402** |
NGC 2403 |
NGC 2404 |
NGC 2405 |
NGC 2406 |
NGC 2407 |
NGC 2408 |
NGC 2409 |
NGC 2410 |
NGC 2411 |
NGC 2412 |
NGC 2413 |
NGC 2414 |
NGC 2415 |
NGC 2416 |
NGC 2417 |
NGC 2418 |
NGC 2419 |
NGC 2420 |
NGC 2421 |
NGC 2422 |
NGC 2423 |
NGC 2424 |
NGC 2425 |
NGC 2426 |
NGC 2427



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 4780A**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. **Sb** tipli  qalaktikadır. Alman astronomu Vilhelm Tempel tərəfindən 1882-ci ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 4780A: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 4756 |
NGC 4757 |
NGC 4758 |
NGC 4759 |
NGC 4760 |
NGC 4761 |
NGC 4762 |
NGC 4763 |
NGC 4764 |
NGC 4765 |
NGC 4766 |
NGC 4767 |
NGC 4768 |
NGC 4769 |
NGC 4770 |
NGC 4771 |
NGC 4772 |
NGC 4773 |
NGC 4774 |
NGC 4775 |
NGC 4776 |
NGC 4777 |
NGC 4778 |
NGC 4779 |
**NGC 4780** |
NGC 4781 |
NGC 4782 |
NGC 4783 |
NGC 4784 |
NGC 4785 |
NGC 4786 |
NGC 4787 |
NGC 4788 |
NGC 4789 |
NGC 4790 |
NGC 4791 |
NGC 4792 |
NGC 4793 |
NGC 4794 |
NGC 4795 |
NGC 4796 |
NGC 4797 |
NGC 4798 |
NGC 4799 |
NGC 4800 |
NGC 4801 |
NGC 4802 |
NGC 4803 |
NGC 4804 |
NGC 4805



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Sıra sayları** — əşyanın sırasını bildirən, "*neçənci?"*, bəzən də "*hansı?"* sualına cavab olan saylardır.

Sıra sayları samitlə bitən müəyyən miqdar saylarının sonuna -ıncı⁴, saitlə bitənlərin sonuna -ncı⁴ şəkilçisi artırmaqla düzəlir. Məs: beş-inci, altı-ncı və s.
Əvvəl, axır, son, filan tipli sözlər də -ıncı⁴ şəkilçi qəbul edərək sıra məzmunu ifadə edə bilir. Məs: axır-ıncı (adam), əvvəl-inci (şəkil) və s.

Sıra sayları bəzən "hansı
?" sualına da cavab verir. Məsələn, birinci (*hansı*?) mərtəbə, axırıncı (*hansı*?) cərgə və s.

1.Sıra saylarından sonra gələn isimlər bəzən cəm şəkilçisi qəbul edə bilir. Məsələn: beşinci siniflər, 30-cu illər, birinci sıralar və s.

2.Sıra sayları başqa saylara nisbətən daha çox isimsiz işlənə bilir, yəni isimləşir. Məsələn: Onuncular irəlidədirlər. Birincilərə mükafat verdilər. və s.

3.Sıra sayları quruluşca sadə olmur, ya düzəltmə (birinci, ikinci və s.), ya da mürəkkəb (on birinci, otuz ikinci və s.) olur.

Yazılışı
--------

Sıra sayları üç cür yazılır:

1. Sözlə: birinci, altıncı, on beşinci və s.

1. Ərəb rəqəmləri və -ıncı şəkilçisinin ixtisar forması olan –cı4 şəkilçisi ilə: 6-cı, 1-ci, 4-cü, 35-ci və s. Sıra saylarını ərəb rəqəmləri ilə yazıb, onlardan sonra nöqtə və ya yarımmötərizə (nöqtəsiz) işarəsi qoymaqla da göstərmək olar. Bu halda -cı4 şəkilçisindən istifadə edilmir. Məsələn: 1), 1. və s.

1. Roma rəqəmləri ilə: XX əsr, IX sinif, VI fəsil və s. Roma rəqəmlərindən sonra heç bir şəkilçi işlədilmir və defis işarəsi də qoyulmur. Roma rəqəmləri 7 işarə ilə göstərilir: I (1), V (5), X (10), L (50), C (100), D (500), M (1000). Bunların müxtəlif şəkildə birləşməsi ilə qalan rəqəmlər də yazılır: XL (40-cı), LX (60-cı) və s.
Zuce Z1 kompüterinin modeli
Zuce Z1 kompüter modelinin yaradıcısı Konrad Zuce
**Z1** — alman mühəndisi Konrad Zuse tərəfindən yaradılan bu qurğu ilk məhdud proqramlaşdırılabilən hesablama maşını idi. Verilənlər qurğuya onluq say sistemində, sürüşkən nöqtəli ədədlər şəklində daxil edilirdi və həmin formada çıxışa verilirdi. Komandalar və verilənlər yazı makinası əsasında düzəldilmiş klaviatura vasitəsilə daxil edilirdi, çıxış isə lampalardan qurulmuş kiçik panelə verilirdi. Yaddaş isə növbələnən şüşə qatları və metal lövhələrdən ibarət kondesator vasitəsilə təşkil olunmuşdu. Belə konstruksiya 64 sayda 22-bitlik həqiqi ədədi saxlamağa imkan verirdi; 14 bit mantissaya, 8 bit isə işarəyə və tərtibə ayrılırdı. Prosessor 2 ədəd 22-bitlik registrdən ibarət idi. Takt tezliyi 1 Hz, sürət isə orta hesabla 5 saniyədə 1 vurma əməlinə bərabər idi. Maşın perfokartları oxuyan qurğu ilə təchiz olunmuşdu və gücü 1 kilovatt olan tozsoran vasitəsilə hərəkətə gətirilirdi.
Vurma və bölmə vaxtilə Blez Paskalın özünün "Paskalina" (PASCALINE) adı ilə tanınan hesab maşınında (ARITHMETIC MACHINE) istifadə etdiyi təkrar toplama və çıxma prosedurlarının köməyilə yerinə yetirilirdi. Proqramın oxunan komandaları yaddaşa yüklənmədən dərhal icra olunurdu.
Z1 etibarlı işləmirdi, çünki onun hissələrinin işi yetərincə dəqiq deyildi. Bu maşın praktik hesablamalarda istifadə olunmayıb. Buna baxmayaraq, Zuse yaratdığı maşının işindən razı idi. Onun sonradan işləyib hazırladığı proqramlaşdırılabilən başqa maşınlar – Z2, Z3, Z4 və s. məhz Z1 maşınına əsaslanırdı.
İkinci dünya müharibəsinin gedişində Berlinin bombalanması zamanı Z1 maşınının orijinalı və ona aid bütün sənədlər məhv oldu. Ancaq 1987-1989-cu illərdə Zuse Siemens və beş başqa şirkətin maliyyə dəstəyi ilə Z1 maşınını yenidən qurdu. Bitmiş model 30 komponentdən ibarət idi.

Konrad Zuse Tsuze Berlində təyyarə zavodunda mühəndis kimi fəaliyyət göstərirdi. O, təyyarələrin statik hesabatları və riyazi məsələlərin həlli zamanı bu işlərin avtomatlaşdırılması üzərində düşünməyə başlayır. Tsuzenin ideyası dişli çarxlar və ştanqalardan imtina etmək və dual say sistemindən istifadə etməklə yeni bir məntiqə əsaslanan hesablama maşını düzəltməkdən ibarət idi. Artıq 1938-ci ildə, o, özünün ilk sınaq maşınını-Z1-i nümayiş etdirir. Bu maşın öz məntiqinə və yaddaş prinsipinə görə mexaniki maşınlara oxşayırdı. Maşında verilənləri daxil etmək, yaddaş, idarə etmək və xaric etmək üçün ayrıca proqramlar nəzərdə tutulmuşdur. Çusenin maşını hesablama əməliyyatlarını sırf düal məntiq əsasında yerinə yetirirdi.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Xarici keçidlər
---------------

Konrad Tsuze
Təmizləmə
**Təmizləmə** – çirkləndiriciləri kənar etmək məqsədilə aparılan texnoloji proseslər.

Təmizləmə növləri
-----------------

### Biokimyəvi təmizləmə

Çirkab suların təmizləmə xüsusi bakteriya, ibtidailər və bəzi ali bitkilərin köməyilə aparılır.

### Hidro – qum – şırnaq təmizləmə

Metal məmulatları və tikinti materiallarının səthi xüsusi cihazla sulu kvars qumunu sıxılmış havanın şırnaqla verilməsi ilə aparılır.

### Qravitasiya t əmizləmə

Çökdürmə yolu ilə tozların tutulması.

### Turşu təmizləmə

Neft məhsulları bu üsulla təmizlənir.

### Yaş təmizləmə

Qazların maye ilə təmasda olarkən bu üsuldan istifadə olunur.

### Yaşayış yerlərinin təmizləmə

Yaşayış yerlərində toplanan tullantıların yığılması, daşınması və zərərsizləşdirilməsi üzrə görülən kompleks tədbirlər.

### Qum – şırnaq təmizləmə

Metal məmulatları və tikinti obyektlərinin səthi xüsusi cihazla sıxılmış havanı şırnaqla verməklə təmizlənir.

### Neft məhsullarının sulfat turşusu ilə təmizləmə

Neft məhsullarının və yağ fraksiyalarının kükürd birləşmələrindən, asfalt-qatran maddələrindən sulfat turşusu ilə təmizlənməsi.

### Termik təmizləmə

Oksigen-asetilen lampasının alovu ilə metalların səthinin təmizlənməsi.

### Kimyəvi Təmizləmə

Metalların səthinin (əsasən pasdan) turşu əsasında karroziya inqibitorlar əlavə edilməklə xüsusi tərkiblə təmizlənməsi.

### Qələvi təmizləmə (neft məhsullarının)

Qələvinin köməyi ilə açıq neft məhsullarının kükürd birləşmələrindən təmizlənməsi və onların turş komponentlərini neytrallaşdırmaq.

### Elektrik təmizləmə (qazların)

Elektrostatik gücün təsirilə tozların tutulması.

Xarici keçid
------------

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------

1. ↑  Məmmədov Q.Ş. Xəlilov M.Y. Ensiklopedik ekoloji lüğət Bakı 2008
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Gərginlik.
Cismin vahid həcmində yaranan mexaniki gərginliyin tam tenzoru. σ hərfi ilə normal gərginlik göstərilmişdir
**Gərginlik** — deformasiya olunmuş cismdə xarici qüvvələrin təsirindən yaranan daxili müqavimət parametridir. Verilmiş nöqtədə gərginlik deformasiya zamanı sərt qüvvənin onun təsiri istiqamətindəki elementar sahəyə nisbəti ilə təyin olunur.

Ümumi şəkildə gərginlik vahid sahəyə ( Δ*A*) düşən qüvvə (Δ*F*) ilə xarakterizə olunur:

  

{\displaystyle \sigma =\lim \_{\Delta A\to 0}{\frac {\Delta F}{\Delta A}}={dF \over dA}.}
İki növ gərginlik mövcuddur.

**Normalgərginlik** – səthə təsir edən normal qüvvə istiqamətində yaranır və səth böyu bərabər paylanır. Çubuq əyildikdə isə gərginlik oxboyu qeyri-bərabər paylanır.

Normal gərginlik belə tapılır:

{\displaystyle \sigma \_{N}={\frac {F}{A}}},
burada {\displaystyle F=|{\vec {F}}\_{\perp }|} Normal istiqamətdə təsir edən qüvvə və {\displaystyle A} səthin sahəsidir.

Əyilmədə gərginlik isə:

{\displaystyle \sigma \_{M}={\frac {M}{I}}\cdot z={\frac {M}{W}}},
burada {\displaystyle M=|{\vec {M}}|} əyici moment, {\displaystyle I} ətalət momenti, {\displaystyle z} qüvvə ilə dayaq nöqtələri arasındakı məsafə və {\displaystyle W} müqavimət momentidir.

**Toxunan gərginlik** səthə toxunan boyunca yaran gərginlik olub, normal gərginliyə perpendikulyar yaranır.

Bir nöqtəyə təsir edən gərginlik üç müstəvidə baxılır. Gərginlik bu nöqtədən keçən müstəvilər üzrə vektorla göstərilir. Üç komponentli vektor birlikdə gərginlik tenzorunu əmələ gətirir.

Gərginlik tenzorunun sadə təsviri dekart koordinat sistemində oxlar istiqamətində gərginliyin komponentlərini göstəməklə aparılır. Bunu aşağıdakı matris göstərir:

{\displaystyle S={\begin{bmatrix}\sigma \_{x}&\tau \_{xy}&\tau \_{xz}\\\tau \_{yx}&\sigma \_{y}&\tau \_{yz}\\\tau \_{zx}&\tau \_{zy}&\sigma \_{z}\end{bmatrix}}}
**Atçılar** — Qars ilinin Arpaçay ilçəsinin Mərkəz bucağında kənd.

Tarixi
------

Tiflis quberniyasının Axalkalaki qəzasında Troitskoye kəndi 1841-ci ildə salınmışdı. 1882-ci ildə Rusiya imperiyasının Qars vilayətinin Zərişad şöbəsində, Qars çayı sahilində Tiflis quberniyasının Axalkalaki qəzasının Troitskoye kəndindən köçürülmüş duxoborlar tərəfindən Novo-Troitskoye (*rus.* Ново-Троицкое) kəndi salındı. 1918-ci ildə Qars vilayətinin Osmanlı imperiyasının nəzarətinə qaytarılması ilə 1918–1921-ci illərdə duxoborlar bu kənddə yaşamaqdan imtina edərək hazırkı Rusiya FR-nın Rostov vilayətinin Azov rayonuna köçərək orada Novotroitskoye kəndini saldılar. 1921-ci ildə boş qalmış kənd ərazisinə türklər köçürüldü, kəndin adı isə dəyişdirilərək Atcılar (*türk.* Atçılar) adlandırıldı.

Coğrafiyası
-----------

Kənd Qars ilinin inzibati mərkəzi Qars şəhərindən 66 km, Arpaçay ilçəsinin inzibati mərkəzi Arpaçay qəsəbəsindən 24 km uzaqlıqda yerləşir.

Əhalisi
-------

31 dekabr 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 269 nəfər daimi əhali yaşayır. Kənd əhalisi əsasən kürdlərdən və azərbaycanlılardan ibarətdir.

### Milli tərkibi

1886-cı ilə olan məlumata əsasən Rusiya İmperiyasının Qars vilayətinin Zərişad şöbəsinin Duxobor kənd cəmiyyətinin Troitskoye kəndində 216 nəfər əhali yaşayırdı, onların hamısını etnik ruslar (**duxoborlar**) təşkil edirdi. 1 yanvar 1894-cü il tarixinə olan məlumata əsasən milli tərkibi duxoborlardan ibarət kənd əhalisinin sayı artaraq 269 nəfər olmuşdu.

1 yanvar 1914-cü il tarixinə olan rəsmi məlumata görə, Qars vilayətinin Qars qəzasına daxil olan Novo-Troitskoye kəndində əsasən etnik ruslardan (**duxoborlardan**) ibarət hər iki cinsdən toplam 324 nəfər əhali yaşayırdı.

Xarici keçidlər
---------------

* Türkiye Haritası ında bax: Atçılar Köyü Haritası

İstinadlar
----------

1. ↑  "стр. 48" (PDF). 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2013-02-23.
2. 1 2  "Nişanyanmap". 2020-05-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-01.
3. ↑  Ethno-Caucasus, Этнодемография Кавказа: Зарушадский участок (1886 г.) Arxivləşdirilib 2015-01-18 at the Wayback Machine
4. ↑  А.И. Клибанов, "История религиозного сектантства в России (60-е годы XIX век-1917)", издательство Наука, 1965 г.стр. 87 [*ölü keçid*]
5. ↑  "Кавказский календарь на 1915 год". Издан по распоряжению Наместника его Императорскаго Величиства на Кавказе, под редакцией А.А.Эльзенгера и Н.П.Стельмащука, Тифлис. Типография Канцелярии Наместника Е.И.В. на Кавказе, казённый дом. 1914./Оглавление: Глава — Отдел статистический: Список населенных мест Кавказа, стр. 167
**NGC 2412**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Kiçik Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. **\*2** tipli  qalaktikadır. Alman astronomu Gerhard Lohse tərəfindən 1886-cı ildə 39.37 sm (15.5 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 2412: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2388 |
NGC 2389 |
NGC 2390 |
NGC 2391 |
NGC 2392 |
NGC 2393 |
NGC 2394 |
NGC 2395 |
NGC 2396 |
NGC 2397 |
NGC 2398 |
NGC 2399 |
NGC 2400 |
NGC 2401 |
NGC 2402 |
NGC 2403 |
NGC 2404 |
NGC 2405 |
NGC 2406 |
NGC 2407 |
NGC 2408 |
NGC 2409 |
NGC 2410 |
NGC 2411 |
**NGC 2412** |
NGC 2413 |
NGC 2414 |
NGC 2415 |
NGC 2416 |
NGC 2417 |
NGC 2418 |
NGC 2419 |
NGC 2420 |
NGC 2421 |
NGC 2422 |
NGC 2423 |
NGC 2424 |
NGC 2425 |
NGC 2426 |
NGC 2427 |
NGC 2428 |
NGC 2429 |
NGC 2430 |
NGC 2431 |
NGC 2432 |
NGC 2433 |
NGC 2434 |
NGC 2435 |
NGC 2436 |
NGC 2437



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 2429B**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Vaşaq bürcü istiqamətində yerləşir. **E-S0** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Ralph Copeland tərəfindən 1874-cü ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2429B: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2405 |
NGC 2406 |
NGC 2407 |
NGC 2408 |
NGC 2409 |
NGC 2410 |
NGC 2411 |
NGC 2412 |
NGC 2413 |
NGC 2414 |
NGC 2415 |
NGC 2416 |
NGC 2417 |
NGC 2418 |
NGC 2419 |
NGC 2420 |
NGC 2421 |
NGC 2422 |
NGC 2423 |
NGC 2424 |
NGC 2425 |
NGC 2426 |
NGC 2427 |
NGC 2428 |
**NGC 2429** |
NGC 2430 |
NGC 2431 |
NGC 2432 |
NGC 2433 |
NGC 2434 |
NGC 2435 |
NGC 2436 |
NGC 2437 |
NGC 2438 |
NGC 2439 |
NGC 2440 |
NGC 2441 |
NGC 2442 |
NGC 2443 |
NGC 2444 |
NGC 2445 |
NGC 2446 |
NGC 2447 |
NGC 2448 |
NGC 2449 |
NGC 2450 |
NGC 2451 |
NGC 2452 |
NGC 2453 |
NGC 2454



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |