Hindistan ermənilərindən olan Erməni milli hərəkatının rəhbərlərindən biri Yozef Emin.
**Hindistan erməniləri** - Hindistanda yaşayan etnik ermənilərə verilən ümumi ad. Hindistanda ermənilərin məskunlaşması XVII əsrin ortalarından başlamışdır. İlk vaxtlar ermənilər, Hindistana ticarət məqsədi ilə gəlmişdilər. Erməni mənbələrində, tacirlərin Hindistana ilk dəfə X əsrdə getmələri qeyd olunmuşdur. Tacirlər əsasən dəyərli daş-qaş və parça ticarəti ilə məşğul olurdular. 1956-cı ildə Yeni Dehli şəhərinin arxiv idarəsi, ermənilər haqqında bəzi sənədləri açıqlamışdır. Həmin sənədlərdə, ermənilərin Hindistana 780-cı ildə gəldikləri göstərilmişdir. Tarixi baxımdan təsdiqini tapmamış, məlumatlardan birində isə Vasko da Qamanın Hindistana 1498-ci ildə təşkil etdiyi səfər zamanı, erməni tacirləri ilə qarşılaşmışdır. Hindistanda ermənilərə məxsus ilk dini ibadətgah 1562-ci ildə inşa olunmuşdur. 1772-ci ildə *Yakop Şahamiryan* adlı erməni, Cenay şəhərində mətbəə yaratmışdır. Dünyada ilk erməni dilində qəzet olan Azdararda 1794-cü ildə Hindistanda çap olunmuşdur. Qəzetin nəşr olunmasında, *Aratun Şumovyan* rolu böyük olmuşdur.

Azdarar qəzeti bir neçə səhifədən ibarət idi. Qəzet əsasən, Hindistanda yaşayan və işləyən erməni tacirləri, gündəlik xəbərlər haqqında məlumatlandırmaq məqsədi daşıyırdı. 1815-ci ildə Bombey şəhərində *Erməni dərnəyi*
yaradıldı. Dərnək əsasən, erməni gənçləri təhsilə cəlb olunması ilə məşğul olurdu. 1821-ci ildə Kəlkütə şəhərində bu gündə fəaliyyət göstərən *Erməni kolleci* yaradıldı. Hindistan erməniləri mədəni sahədədə bir sıra işlər görmüşdülər. Sezarın ölümü tamaşası, erməni dilinə tərcümə olunmuş və səhnələşdirilmişdir. 1947-ci ildə Pakistanın Hindistandan ayrılması ilə 
Hindistandanda yaşayan ermənilər, müharibə təhlükəsi ilə üzləşdilər. Bu səbəbdən bir çox erməni ailələrində olan uşaqlar, sistemli şəkildə ABŞ və Avstraliyada olan erməni məktəblərinə göndərildi. Zamanla Hindistanda yaşayan ermənilərin sayı sürətlə azalmağa başladı. XIX əsrin ortalarında 18 min nəfər olan erməni əhalisi 1990-cı illərdə min nəfərə qədər azalmışdır. Ermənilərin böyük bir qismi ABŞ-yə köçmüşdür.

Xarici keçidlər
---------------

* Kəlkütə şəhərində yerləşən və 1821-ci ildən fəaliyyət göstərən erməni məktəbi.

| ⛭Erməni diasporu |
| --- |
| Dünya erməniləri | Livan erməniləri  • ABŞ erməniləri  • Rusiya erməniləri  • Kanada erməniləri  • Fransa erməniləri  • Uruqvay erməniləri  • Argentina erməniləri  • Türkiyə erməniləri  • Suriya erməniləri  • İran erməniləri • Hindistan erməniləri  • Misir erməniləri  • Efiopiya erməniləri  • Gürcüstan erməniləri  • Meksika erməniləri |
| Yaşayış mərkəzləri | 
Vakıflı  • Yeni Culfa  • Kiçik Ermənistan  • Burc Hamod |
| Erməni abidələri | 
Vank kafedralı  • Ani kafedralı  • Ani Zəfər tağı  • Bakirələr monastırı  • Baqnayr monastırı  • Tacir sarayı |
| Erməni kilsələri | 
Bakı Erməni Kilsəsi  • Abuğamir kilsəsi  • Həvarilər kilsəsi  • Oğuzlu kilsəsi  • Qız qalası kilsəsi  • Qızıl kilsə  • Tekor kilsəsi  • Tiqran Honents kilsəsi  • Xilaskar kilsəsi  • Çoban kilsəsi  • Akdamar kilsəsi  • Müqəddəs Stepannos monastırı |
| Şəxslər | 
Hrant Dink  • Artin Penik  • Şahan Natali  • Monte Melkonyan  • Soqomon Teyliryan  • Drastamat Kanayan  • Gevork Əcəmyan  • Armen Qaro  • Kim Kardaşyan  • Daron Əcəmoğlu  • Silva Kaputikyan  • Qürgen Yanıkyan  • İvan Ayvazovski  • Arşil Qorki  • Rüstəm Raza  • Stepan Lianozov |
| Qəzetlər | 
Jamanak  • Aqos  • Nor Marmara  • Housaper  • Arev  • Massis • Azdarar  |