recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Vasili Perovun "Boğulan qadın" əsəri
Xəbərdarlıq. Vedrələrdə, tualetlərdə boğulan uşaqlar olub.
**Boğulma** — ağız və burnun mayeyə batırılması nəticəsində yaranan boğulma növü. Ölümlə nəticələnən boğulma hallarının əksəriyyəti təkbaşına və ya orada olan başqalarının ya qurbanın vəziyyətindən xəbərsiz olduğu və ya kömək təklif edə bilmədiyi hallarda baş verir. Uğurlu reanimasiyadan sonra qurbanlar tənəffüs problemi, qusma, çaşqınlıq və ya huşunu itirə bilər. Bəzən qurbanlar xilas edildikdən bir neçə saat sonra bu simptomları yaşamağa başlaya bilmir. Boğulma hadisəsi həmçinin aşağı bədən temperaturu, qusmanın aspirasiyası və ya kəskin respirator distress sindromu (ağciyərin iltihabı nəticəsində tənəffüs çatışmazlığı) səbəbindən qurbanlar üçün əlavə fəsadlara səbəb ola bilər.

Böyük su kütlələrinin yaxınlığında uzun müddət qaldıqda boğulma ehtimalı daha yüksəkdir. Boğulma üçün risk faktorlarına alkoqol və ya narkotik istifadəsi, epilepsiya, üzməyi bilməmək, uşaqlarda isə nəzarətin olmaması daxildir. Ümumi boğulma yerlərinə təbii və süni su hövzələri, vannalar və üzgüçülük hovuzları daxildir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Handley, AJ.* "Drowning". BMJ (Clinical Research Ed.). 348. 16 April 2014: g1734. doi:10.1136/bmj.g1734. PMID 24740929.
2. 1 2  "Drowning". WHO. 2020. 23 June 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 October 2020.
3. ↑  "Drowning – Injuries; Poisoning – Merck Manuals Professional Edition". Merck Manuals Professional Edition. September 2017. 9 August 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 August 2018.
4. ↑  *Mott, TF; Latimer, KM.* "Prevention and Treatment of Drowning". American Family Physician. 93 (7). 1 April 2016: 576–582. PMID 27035042.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbarda əlaqəli media-fayllar

* Canadian Red Cross: Drowning Research: Drownings in Canada, 10 Years of Research \*\*Module 2 – Ice & Cold Water Immersion
* The Psychological Effects of Almost Drowning

|  |  |
| --- | --- |
| Klassifikasiya | D* **ICD-10**: T75.1
* **ICD-9-CM**: 994.1
* **MeSH**: D004332
* **DiseasesDB**: 3957
 |
| Xarici resurslar | * **MedlinePlus**: 000046
* **eMedicine**: emerg/744
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (11-ci) · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Universalis |
| Normativ yoxlama | BNE: XX547143 · BNF: 11976776x · GND: 4152919-4 · LCCN: sh85039668 · NKC: ph231117 |
Giriş
-----

Realizm həyat həqiqətinin bədii yaradıcılığın bu və ya digər növünə məxsus spesifik təsvir vasitələrilə əks etdirilməsidir. "Realist məktəb" adlanan məktəb XIX əsrdə fransız ədəbiyyatında ədəbi termin kimi yaranmışdır. Bu məktəbin meydana çıxma amillərinə aşağıdakılar daxildir:

1. Parisin Latın məhəlləsində yaşayan və romantikləri ələ salan o qədər də məşhur olmayan yazıçılar və rəssamlar.

2. Barbizon Məktəbi rəssamları İtalyan klassik ənənəsinin köhnəlmiş hesab edilən o dövründə təbiəti birbaşa müşahidə etməyə çağırdı və reallıqdan qaçan romantiklərə qarşı reaksiya verdi.

L. Tolstoy. "Hərb və Sülh"

Elementar realizm
-----------------

Realizmin bu növü Balzakın əsərlərindən başlayır. Elementar realizm özünü doğru, dolğun və dürüst sosial mühiti və müasir dünyanı yeniləməyə sadiqdir, lakin bu yenilənmə çox sadədir və nümunə təklif olunmur. Bundan əlavə, Elementar realizm pessimist və gələcəyə məyusdur. Bu məktəbdə yazılmış əsərlərə Tolstoyun "Hərb və Sülh", Fyodor Dostoyevskinin "Cinayət və Cəza" və "Karamazov qardaşları" daxildir.

F. Dostoyevski. "Karamazov qardaşları"

Həmçinin bax
------------

* Realizm (ədəbiyyat)
* Realizm (fəlsəfə)
* Realizm (incəsənət)
* Realizm (beynəlxalq münasibətlər)

Xarici keçidlər
---------------

* Tənqidi realizm epoxası və romantizm DÖVRLƏŞMƏ KONSEPSİYASI VƏ İNKİŞAF MƏRHƏLƏLƏRİ

İstinadlar
----------

1. ↑  *Əbdül Hüseyn Fərzad.* İran və dünya ədəbiyyatı 1. Tədris kitabları.
2. ↑  *Dyman Grant. Tərcümə edən Həsən Əfşar.* Realism.
**Kentau** (*qaz.* Кентау) — Qazaxıstanın Türkistan vilayətində yerləşən şəhər. Türkistan şəhərindən 30 km şimal-şərqdə, Karatau dağının ətəyində yerləşir.

Tarixi
------

Kentau şəhərinin əsası 1955-ci ilin avqust ayında qoyulub. Yaşayış mətəqəsi Aşısay polimetal yatağının istismarı ilə salınmış işçi qəsəbələrindən yaranmışdır. Sovet dövründə yerli əhali qazaxlardan ibarət olsa da, şəhər əhalisinin əksər hissəsi Rusiyadan köçüb gələnlərdən ibarət olmuşdur. Onlar içərisində ruslar, almanlar və yunanlar üstünlük təşkil edirdi. 1980-ci illərin sonu 1990-cı illərin əvvəllərində şəhərdə yerləşən sənaye müəssisələrinin bağlanmasından sonra emiqrasiya prosesi sürətlənmişdir. Hazırda əhalisinin əksəriyyəti etnik qazaxlardan və özbəklərdən ibarətdir.

Sənaye
------

Kentauda iki zavod yerləşir. Bunlar transformator və ekskavator istehsalı zavodlarıdır. Hər iki zavod SSRİ dövründə məşhur olsalar da, hazırda elə də aktiv işləmirlər.

Memoriallar
-----------

* İbray Altınsarin memorialı. 2013-cü ilin mayında açılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "В Кентау открыт памятник Ыбраю Алтынсарину". 2023-07-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-02.

Xarici keçidlər
---------------

* «Кентау: город сбывшихся надежд» — статья к 50-летию города
* Kentau şəhərinin rəsmi veb-saytı
**İnterfeys** (*ing.* interface) — iki elementin qarşılıqlı təsirini təmin edən qovuşma nöqtəsi. Hesablama texnikasında çeşidli interfeyslər ən müxtəlif səviyyələrdə gerçəkləşdirilib: proqramlarla səmərəli işləməyə imkan verən ən aşkar qrafik istifadəçi interfeyslərindən (GUI) tutmuş, qurğularla kompüterin komponentlərinin qarşılıqlı ələqəsini təmin edən, çox zaman görünməz olan, ancaq çox gərəkli aparat vasitələri interfeyslərinədək. İstifadəçi interfeysləri istifadəçinin kompüterlə səmərəli "ünsiyyətini" təmin edən qrafik təsvir sistemlərindən, komandalardan, sorğulardan və s. ibarət olur.

Növləri
-------

İstifadəçi interfeysinin üç əsas növü vardır (onların bir-birini inkar etməsi vacib deyil):

* Komanda sətri interfeysi (COMMAND-LINE INTERFACE), məsələn, MS-DOS əməliyyat sistemində A:> və ya C:>) istifadəçini komandanı daxil etməyə "dəvət edir".
* Çağdaş tətbiqi proqramların əksəriyyətində istifadə olunan menyu sisteminə əsaslanan interfeys istifadəçiyə lazım olan komandanı siyahıdan ya müəyyən klavişləri basmaqla, ya da siçan vasitəsilə seçməyi təklif edir.
* Qrafik istifadəçi interfeysi (GRAPHICAL USER INTERFACE), "pəncərə" sistemləri adlandırılan (proqramları, sənədləri və digər elementləri pəncərə şəklində göstərən) sistemlərin vacib özəlliyidir; sistemin elementlərini simgələr (ICON) kimi göstərməklə bəzi ənənəvi üsullardan və məcazlardan (məsələn, iş masası və onun aksessuarlarından) istifadə edir.

Proqram təminatının daha "dərin" səviyyələrində digər interfeys növləri də, məsələn, tətbiqi proqramın konkret əməliyyat sistemi ilə işləməsini təmin edən interfeys vardır; daha dərinlikdə isə əməliyyat sisteminin işini kompüterin aparaturası ilə korrelyasıya etməyə imkan verən interfeys mövcuddur. Kompüterin aparat vasitələrində interfeys dedikdə, lövhələr (kartlar), bağlayıcılar (CONNECTORS) və xarici qurğuları kompüterlə birləşdirən başqa qurğular nəzərdə tutulur. Məsələn, kompüterin printerlə, sərt disklərlə və digər qurğularla qarşılıqlı əlaqəsini təmin edən RS-232-C və SCSI kimi verilənlərin ötürülməsinin standart interfeysləri vardır.

İnterfeys – birləşmə, təmas, əlaqə yeri və ya üsulu. Bu termin elm və texnikanın müxtəlif sahələrində istifadə olunur. Hesablama texnikasında interfeyslər bütün müasir informasiya sistemlərinin qarşılıqlı təsirinin əsasıdır. Əgər hər hansı bir obyektin (fərdi kompyüterin, proqramın, funksiyanın) interfeysi dəyişmirsə, bu obyektin digər obyektlərlə qarşılıqlı təsir prinsiplərini dəyişdirmədən onun özünü modifikasiya etmək imkanı yaranır. Məsələn, Windows-un bütün proqramları eyni interfeysə malikdirlər. Hesablama sistemində qarşılıqlı təsir istifadəçi, proqram və aparat səviyyələrində həyata keçirilə bilər. Bu təsnifata uyğun olaraq istifadəçi interfeysi – istifadəçinin müxtəlif qurğularla ünsiyyətdə istifadə etdiyi vasitələr məcmusudur.

Ədəbiyyat
---------

* Əliquliyev R.. Şükürlü S. Kazımova S. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan terminlər. Bakı: İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.
* İsmayıl Calallı (Sadıqov). İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Bakı nəşriyyatı, 2017, 996 s.
Onaltılıq vurma cədvəli
**Onaltılıq sayı sistemi** (en. *hexadecimal*) — (yunanca "hex" – "altı" və latınca "decem" – "on") 0-dan 9-dək rəqəmlərdən və A-dan (onluq 10 ədədinin ekvivalenti) F-dək (15 ədədinin ekvivalenti) baş hərflərdən təşkil olunmuş, əsası 16 olan say sistemi. İkilik ədədləri yığcam göstərmək üçün proqramlaşdırmada tez-tez onaltılıq ədədlərdən istifadə olunur. Onaltılıq ədədlər xüsusən ona görə yaxşıdır ki, onlar kompüterin yaddaşının və yaddasaxlama qurğularının ibarət olduqları 8-bitli baytlara tam yazılır. Bu sistemin 16 rəqəmindən hər biri dörd bitlə göstərilə bildiyindən, bir baytda aşağıda göstərildiyi kimi düz iki rəqəm vermək olar (onaltılıq 53 onluq 83-ə bərabərdir):

  

* 01012 = 516
* 00112 = 316

Beləliklə, yaddaşın bir baytında 256 müxtəlif onaltılıq ədəddən (0-dan FF-dək) istənilən ədədi saxlamaq olar.
Onaltılıq ədədlər onluq ədədlər kimi, ancaq yetərincə yavaş "böyüyürlər", çünki onlar 10-un qüvvətlərindən deyil, 16-nın qüvvətlərindən düzəlir. Məsələn:

* 16¹ (onluq 16) = 10h
* 16² (onluq 256) = 100h
* 16³ (onluq 4096) = 1000h

Eyni zamanda:

* 10¹ = 10
* 10² = 100
* 10³ = 1000

Onaltılıq ədədləri onluq ədədlərlə qarışdırmamaq üçün onların sonuna "h" hərfi və ya önünə "&", "$" və ya "0x" önlükləri artırılır. Məsələn, 10h ədədi onluq 16 ədədinin onaltılıq ekvivalentidir.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.
**Verilənlər idarəçiliyi** — makro səviyyədə siyasi anlayış olan, beynəlxalq münasibətlərin və internet idarəçiliyinin bir hissəsini təşkil edən, mikro səviyyədə isə verilənlərin idarəedilməsi konsepsiyasına aid edilən və korporativ verilənlərin idarə edilməsinin bir hissəsini təşkil edən termin.

Makro səviyyədə
---------------

Makro səviyyədə verilənlər idarəçiliyi ölkələr tərəfindən sərhədlərarası verilənlər axınının idarə edilməsinə aid edilir və buna görə də daha dəqiq şəkildə *beynəlxalq verilənlər idarəçiliyi* adlanır. Bu yeni sahə "müxtəlif tipli verilənləri tənzimləyən normalar, prinsiplər və qaydalar"dan ibarətdir.

Araşdırma təşkilatları tərəfindən yaradılan və məqsədi verilənlərə giriş imkanı vermək olan bir neçə beynəlxalq qrup var. Verilənlərin mübadiləsinə imkan verən bu qruplar, nəticə etibarilə, verilənlərin necə istifadə olunacağına qərar verən lokal və beynəlxalq hüquqi şərhlərə məruz qalırlar. Bununla belə, 2023-cü ildən etibarən verilənlərin qorunmasına xüsusi diqqət yetirən beynəlxalq qanunlar və ya müqavilələr yoxdur.

Mikro səviyyədə
---------------

Verilənlər idarəçiliyi mikro səviyyədə fərdi şirkətə fokuslanır. Burada verilənlər idarəçiliyi təşkilata məlumatların tam həyat dövrü ərzində yüksək verilən keyfiyyətinin mövcud olmasını təmin edən və biznes məqsədlərini dəstəkləyən verilənlər nəzarətinin həyata keçirilməsinə imkan yaradan verilənlərin idarəedilməsi konsepsiyasıdır. Verilənlər idarəçiliyinin əsas diqqət mərkəzində olan sahələrə əlçatanlıq, istifadəyə yararlılıq, ardıcıllıq, verilənlər bütövlüyü, verilənlər təhlükəsizliyi və standartlara uyğunluq daxildir.

Şirkətlər öz məlumatlarına nəzarəti ələ keçirmək istədikləri və ya tələb olduğu halda işçilərini səlahiyyətləndirir, prosesləri qurur və bunu etmək üçün texnologiyadan kömək alırlar.

Həmçinin bax
------------

* Verilənlər suverenliyi
* İnformasiya idarəçiliyi
* Bazel II

İstinadlar
----------

1. ↑  "FAQ". Digital Trade and Data Governance Hub. 2023-02-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-02-20.
2. ↑  *Bernier, Alexander; Molnár-Gábor, Fruzina; Knoppers, Bartha Maria.* "The international data governance landscape". Journal of Law and the Biosciences. Oxford University Press. 9 (1). doi:10.1093/jlb/lsac005.
3. ↑  *Sarsfield, Steve.* The Data Governance Imperative. IT Governance Publishing. 2009. ISBN 9781849281102.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | Microsoft: 196879817 |
**Həndəsi çevrilmələr** — müstəvinin həndəsi çevrilmələri müstəvinin özünə qarşılıqlı birqiymətli inikasıdır.

Ən mühüm həndəsi çevrilmə hərəkətdir. Yəni nöqtələr arasında məsafələri saxlayan həndəsi çevrilmələr.

Hərəkət fiqurların bərabərliyi ilə əlaqədardır.

"İki fiqurdan birini digərinə çevirən hərəkət varsa, onlara bərabər fiqurlar deyilir. Bu tərifi Evklidin özü də qəbul etmişdir". (Bərk fiqurları bütün nöqtələrinin üst-üstə düşməsi şərti ilə bir-birinin üzərinə qoymaq əslində hərəkətdir).

Hərəkətlərdən bəziləri müstəvinin nöqtələrinin qarşılıqlı vəziyyətini saxlayır (paralel köçürmə və dönmə), bəziləri isə saxlamır (ox simmetriyası).

Həndəsi çevrilmələr növbəti mühüm qrupu oxşarlıq çevrilmələridir. Onların ən sadəsi homotetiyadır. Homotetiyada bütün ölçülər eyni dəfə dəyişdiyindən uyğun ölçülərin nisbəti dəyişmir.

Hərəkətlərdən bəziləri müstəvinin nöqtələrinin qarşılıqlı vəziyyətini saxlayır (paralel köçürmə və dönmə), bəziləri isə saxlamır (ox simmetriyası).

Hər bir oxşarlıq çevrilməsi hərəkətlə homotetiyanın kompozisiyasıdır.

XIX əsrdə alman alimi F. Kleyn həndəsi çevrilmələr nəzəriyyəsini yaratdı. Bu nəzəriyyəyə görə hər bir çevrilmə qrupu öz həndəsəsini təyin edir. Kleynə görə, məsələn, hərəkətlər qrupu Evklid həndəsəsini, oxşarlıq çevrilmələri qrupu oxşarlıq həndəsəsini, Affin çevrilmələri qrupu Affin həndəsəsini, proyektiv müstəvinin proyektiv çevrilmələri qrupu proyektiv həndəsəni və s. təyin edir.

Həndəsəyə qruplar nöqteyi-nəzərdən baxmaq müxtəlif həndəsələri Evklid həndəsəsini, Loboçevski həndəsəsini, Affin həndəsəsini, proyektiv həndəsəni və s. bir mövqedən öyrənməyə imkan verir.

Həmçinin bax
------------

* Həndəsi forma
* Həndəsi orta
* Həndəsi qurmalar nəzəriyyəsi

Ədəbiyyat
---------

* M. Mərdanov, S. Mirzəyev, Ş. Sadıqov Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti. Bakı 2016, "Radius nəşriyyatı", 296 səh.
* "Azərbaycan Sovet Ensklopediyası" I–X cild, Bakı 1976–1987.
**Kamille süsəni**  - (lat. *Iris camillae* Grossh.).  Süsənkimilər – (*İridaceae* Juss.) fəsiləsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "*Nəsli kəsilməyə həssas olanlar*" kateqoriyasına aiddir –VU D2. Azərbaycanın dar arellı, **nadir** *endemik* növüdür.

Regional IUCN Status: VU D2

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Çoxillik bitkisidir, kökümsovu qısa, sürünəndir, gövdə 10—25 (35) sm hündürlükdə, bir ədəd təpə çiçəyi var; yarpaqlar boz-göyümtül, dar – xətvaridir, 3-4 (5) mm enində, bəzən oraqvari əyilmiş, təpə yarpaqları otvari, pərdəli,lansetvari, itidir. Çiçəkyanlığının borucuğu yumurtalıqdan bir az uzundur, xaricdən 4—6 sm uzunluğunda, yuxarıya dartılmış, yumurtavari və ya enli – ellipsvaridir, ağımtıl-sarı, mavitəhər bənövşəyidir, sütuncuğun kənarı dartılmış, çiçəkyanlığının xarici tərəfindən qısadır, kürək hissəsi küt, xaricdən dişciklidir.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Çiçəkləmə, meyvə əmələ gətirmə dövrü aprel-may aylarına təsadüf edir. *Mezokserofit*, işıqsevəndir. Kökümsovlarla və toxumla çoxalır. Müxtəlifotlu qruplaşmalar əmələ gətirir. Quru, daşlı-çınqıllı yamaclarda bitir. *Dekorativ* bitkidir .

Yayılması
---------

Kür düzənliyi (Qazax rayonu, Qazangöl gölü ətrafında), Bozqır yaylasında. 

### Sayı və tendensiyası

Çox nadir olan lokalitetlərində mənfi iqlimə və antropogen təsirlərə həssaslıq müşahidə olunur. Xüsusi yaşayış mühitində tələbkar bitkidir . 

### Məhdudlaşdırıcı amillər

Antropogen amillər (dekorativ bitki kimi hali tərəfindən intensiv yığılması, otarılma, tapdalanma). Ekoloji və antropogen amillər. 

### Mühafizə tədbirləri

Yayıldığı ərazilərdə, xüsusi mühafizə tədbirləri aparılmır. Antropogen təsiri azaltmaq məqsədilə yayılma yerlərində yasaqlıqların təşkili, yeni yayılma yerlərinin axtarılması, toxumlarının toxum bankında saxlanılması vacibdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2
2. ↑  Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
3. 1 2  2. Флора Азербайджана, 1952;
4. 1 2  3. Azərbaycan SSR-in Qırmızı kitabı, 1989;
5. ↑  5. Ибадлы О.В. 2005;
6. ↑  6. Əsgərov A.M. 2005;
7. ↑  7. Məmmədov Q. Yusifov E. Xlilov M. Kərimov V. 2012;
8. ↑  8. Schtaz G. Shulkina T. Solomon J. 2013;
**Taqanroq körfəzi** — Azov dənizinin şimal-şərqində yerləşən və ən iri nisbətən təcrid olunmuş kördəzi.
Taqanroq körfəzi dənizdən Dolqaya və Belosaray dilləri ilə ayrılır. Körfəzin uzunluğu 140 km, çıxacaqda eni isə 31 km təşkil edir. Taqanroq körfəzi dayazlıq baxımından hətta Azov dənizinin göstəricilərini belə keçir. Körfəzin dibi düzən relyefə malikdir. Onun orta dərinliyi 4,9 m, su tutumu isə 25 km³-dir. Taqanroq körfəzinin sahəsi 5600 km²-dir. Körfəz dekabr ayından mart ayına qədər tamamən donur. Bəzi mülayim qış ayları demək olar heç donmur. Kiçik axınlara sahibdir. Belə ki, gündüzlər axıblar çay istiqamətində, gecələr isə dənizə doğru olur. Bu axınlar zamanı suyun səviyyəsi 50–80 sm qalxır. Güçlü küləklər zamanı belə bunu müşahidə etmək olur.

Taqanroq körfəzinə Don, Kalmius, Mius və Eya çayları tökülür. Axınların yaranmasının əsas səbəbi küləklərdir. Axınları fırtınalar zamanı və onun səthinin buz bağlaması zamanı müşahidə etmək olur.
Taqanroq və Eysk Rusiyada, Mariupol isə Ukraynada Taqanroq körfəzinin əsas limanlarıdır.

Taqanroq körfəzinin şımalında 25 tullantı ərazisi vardır (Rojok I–III, Levinsadovka, Beqliskaya və s.). Pojok qəsəbəsi ərazisində, Pojok 1 düşərgəsində müstye dövrünə aid qatda paleontropa aid diş aşkarlanmışdır. Taqanroq körfəzinin cənub-şərqində Semibalki rayonu ərazisində pleystosen dövrünə aid iri və kiçik ölçülü məməlilərin qalıqları aşkarlanmışdır. Bu tapntılar buzlaşmaya məruz qalmış ərazilərdə qeydə alınmışdır. Tapılan tapıntılar bu qalıqları dördübcü dövr çöl ot yeyən canlılarına aidliyi ilə seçildiyindən burada illkin insan məskənlərinin ola bilmədi ehtimalını artırır.

Həmçinin bax
------------

* Taqanı Roq burnu

İstinadlar
----------

1. ↑  *Гвоздовер М. Д.*, *Лазуков Г. И.* Гелого-геоморфологическая и археологическая характеристика мустьерских местонахождений // Русская равнина
2. ↑  "antropogenez.ru". 2017-06-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-05.
3. ↑  "*V. S. Bayquşeva* Arxeoloji tapıntılar dördüncü dövrə aid olmasını göstərir" (PDF). 2020-10-20 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2017-02-05.
Reichsheer (Azərbaycan dilində mənası: İmperatorluq Ordusu) - Almaniyanın Birinci Dünya müharibəsindən sonra 1919-cu ildən 1935-ci ilə qədər Versal sülh müqaviləsi ilə icazə verilən ölçü və qüvvəyə sahib olan Reichswehrə tabe olan quru qüvvələridir.

Versal müqaviləsinə görə, Alman Ordusu 100.000 nəfərlə məhdudlaşdı və ağır silahlardan (tanklar, bombardmançılar, ağır artilleriya və s.) məhrum edildi. Ordunun məhdudlaşdırılması alman xalqının əksəriyyəti - xüsusilə ifrat millətçilər və Adolf Hitler tərəfindən rüsvayçılıq simvolu olaraq görüldü. Sonra, 1935-ci ildə Almaniyada nasistlərin hakimiyyətə gəlişindən iki il sonra o ləğv edildi və yerində Heer quruldu. Reyxşerə görə, yeni qurulmuş quru qüvvələri daha güclü olub, qabaqcıl avadanlıq və silahlarla təchiz olunmuşdur.

Quruluşu və böyüklüyü
---------------------

Reichsheer yalnız aşağıdakı qədər qüvvədən ibarət idi:

* 7 piyada diviziyası
* 3 süvari diviziyası

| Sinif | Sayı |
| --- | --- |
| Zabit | 4.000 |
| Peşəkar zabit | 20.000 |
| Təcrübəli əsgər | 38.000 |
| Sıravi əsgər | 38.000 |
|

* Yalnız ölkənin sərhədləri daxilində təhlükəsizliyini təmin etməyə kifayət edəcək qədər qüvvə saxlamaq olardı
* Tanklar və təyyarələr qadağan idi
**Çaharmahal türkləri** (Çaharmahal türkcəsi: ترکلری چهار مهالی; Türkləri Çəharməhali) — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanında yaşayan və Çaharmahal dilində danışan türk xalqı.

Tayfa və dialektlər
-------------------

Çaharmahal türklərinin əksəriyyəti qaşqay tayfa konfederasiyasındandır. Qaşqayların tərkibində olmayan Çaharmahal türkləri dərəşuri, nəfər, baharlı, səlcuqi, inanı, qızılbaş, bayat, əfşar, xəlc və ya bəlvardi tayfalarının tərkibindədir. Çaharmahal türklərinin əksəriyyəti qaşqay türkcəsi və oğuz türklərinin bir qolu olan Çaharmahal türkcəsində danışır.

Demoqrafiya
-----------

Çaharmahal türkləri İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının əhalisinin 12,1%-ni, Çaharmahal bölgəsinin isə təxminən 30%-ni təşkil edir. Onların əhalisinin əksəriyyəti Saman, Ben, Şəhrikürd, Bürucin və Farsan şəhristanlarıdır. Onlar şiə müsəlmanlardır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  شماره کتابشناسی ملی:۲۸۷۷۸۳۱/طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی){گزارش}:استان چهارمحال و بختیاری/به سفارش شورای فرهنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوهشگران خبره پارس -شابک:۱–۴۴–۶۶۲۷–۶۰۰–۹۷۸ \*وضعیت نشر:تهران-موسسه انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ \*وضعیت ظاهری:۳۰۰ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی)
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-09-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-11.
3. ↑  *Razmara, Haj Ali.* Geographical Culture of Iran, Volume 10. Haj Ali Razmara. February 1953.
**Tibetlilər** — Əsasən Tibetdə yaşayan və Tibet dilində danışan xalq.

Yayılması
---------

Tibetlilər Çində, Tibet muxtar rayonunda yaşayırlar.

Tarixi, etnoqrafiyası
---------------------

Qədim ural-altaylarda hakim olmuş Tək Tanrı yüksək ruh qavrayışının əbədi və pozulmaz olması dərki, bunların monqolların, tibetlilərin) gerçək həyatlarında qəhrəmanlarını necə görmək təsəvvürlərində də təkrarlanıb yaranır.

Qədim Çin səlnamələri Çini qərb, şimal-qərb və şimaldan əhatə edən proto-monqol və proto-tibet xalqlarını ilk əvvəllər bir-birindən o qədər də fərqləndirə bilmirdi. O dövrdə çinlilər türk xalqlarını "hu" adı ilə, Romadakı barbar sözünün
bənzəri olaraq, Çini əhatə edən köçəriləri adlandırmışlar.

Hunlar üçün qərbdə və cənub-qərbdə isə tibetlilər və digər güclü tayfalar arasında, İran və Hindistan kimi çoxsaylı xalqı olan dövlətlər içində geniş otlaq sahələr əldə etmək çox çətin idi. Yəqin ki, bu səbəblər üzündən get-gedə şimal-qərbə, Ural və İtil çayları hövzələrinə maraq artırdı.

Mahmud Qaşqarlı onların Sabit adlı yəmənli bir ərəbin nəslindən olduqlarını yazır. Guya bu şəxs bir cinayət işlədiyi üçün gəmi ilə qaçıb Tibetə gəlmiş, sonra onun nəvələri türklərdən 1.500 fərsəng yer almışlar. Dillərində ərəbcə sözlər var, anaya "ümə", ataya "aba" deyirlər.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Etnik qrup** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Almas Balabəy qızı Əsgərova** (23 yanvar 1949, Bakı – avqust 1988, Bakı) — azərbaycanlı kinoaktrisa. Ən məşhur rolu Həsən Seyidbəylinin 1973-cü ildə çəkdiyi "Nəsimi" filmindəki Şəms roludur.

Həyatı
------

Almaz Əsgərova 1949-cu ildə Bakıda anadan olub. Ə. Əzimzadə adına rəssamlıq məktəbində təhsil alsa da, təhsilini yarımçıq qoyaraq Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə qəbul olunur. Burada tanış olduğu Azər Süleymanovla ailə həyatı qurur.

Moskvada kinorejissorluğu bitirib Bakıya qayıdan Azər Süleymanov, Almaza aktrisa olmağı məsləhət görür və tezliklə o, kinostudiyada Adil İsgəndərovun kursuna daxil olur.

Almaz bir-birinin ardınca maraqlı obrazlar yaradır — "Qanun naminə"də" Salamatovun xanımı, "Mən ki, gözəl deyildim"də Elmira, "Ulduzlar sönmür"də Fatimə. Daha sonra "Bir cənub şəhərində" Solmaz, "Ürək... Ürək...", "İstintaq davam edir", "Uşaqlığın son gecəsi" filmlərinə çəkilir. Ustadı Adil İsgəndərov onu çəkəcəyi "Vaqif" filmində Xuraman obrazı üçün hazırlayırdı. Lakin onun ölümü bu ideyanın həyata keçməsinə mane olur. Həmin illərdə aktrisa "Tacikfilm"in Firdovsinin "Şahnamə"si əsasında çəkdiyi "Rüstəm və Söhrab" filmində baş rola çəkilir.

Nəhayət, Almaz kinoda ən yaddaqalan və son obrazına həyat verir – "Nəsimi" filmindəki Şəmsə. Həsən Seyidbəyli Şəms obrazı üçün Almazı sorğu-sualsız dəvət etmişdi.

Həyat yoldaşının qəfil ölümü onu sarsıdır və sənətdən getməyə qərar verir. Milli Dram Teatrına dəvət edilsə də, bu təklifi qəbul etmir.

Almaz Əsgərova 1988-ci ilin avqust ayında vəfat edir.

Ailə həyatı
-----------

Almazın bacısı Səmayə xatırlayır ki, Azərlə Almaz bir-birilərini əfsanəvi məhəbbətlə sevirdilər, yeganə övladları, İlham, hər ikisinin canı idi. Bütün çəkilişlərə bir yerdə gedirlərmiş. Azərin tənqidini də Almaz ürəklə qəbul edər, məsləhətlərinə qulaq asarmış. Hər yerdə həmişə birlikdə olublar.

Lakin 1983-cü ildə Azərin Moskvada vəfat etməsi Almaz Əsgərovanı sarsıdır. O dost-tanışdan, qohum-əqrəbadan, sənətdən ayrılıb özünə qapanır.

Filmoqrafiya
------------

1. Qanun naminə (film, 1968)
2. Mən ki gözəl deyildim (film, 1968)
3. Bir cənub şəhərində (film, 1969)
4. Ulduzlar sönmür (film, 1971)
5. Bizim küçənin oğlanları (film, 1973)
6. Nəsimi (film, 1973)
7. Ürək... Ürək... (film, 1976)
8. Xatirələr Sahili (film, 1976)
9. Siyavuş hakkında dastan (film, 1977)

İstinadlar
----------

1. ↑
2. ↑  "Kinoaktyor studiyasının fəaliyyəti (1966–1974)". Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 169.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Zənzibar (dəqiqləşdirmə).

**Zənzibar** və ya **Zangibar** — Afrikanın şərqində, iki adadan ibarət və Tanzaniya dövlətinə bağlı muxtar bölgə.

Zənzibar əsas ada olan Zangibar adasından və Pemba adasından ibarətdir. Paytaxtı Stoun Taun şəhəridir. İqtisadiyyatı ədviyyata və turizmə əsaslanır. Zənzibar əsil adı Forrux Bulsara olan və "Queen" rok qrupunun solisti olan Freddi Merkurinin doğum yeridir. Merkuri Stoun Taunda anadan olmuşdur.

Zənzibar dünyanın ən tanınmış ədviyyat ixracatçılarından biridir.

Tarixi
------

Zənzibar Şirazdan qaçıb gəlmiş iranlı köçkünlər tərəfindən yaradılmışdır. Fars dilində "Zangi bar"– "zəncilər sahili" deməkdir. 1503–1698-ci ildə Zənzibar Portuqaliyanın hakimiyyətində qalmışdır. 1698-ci ildə Oman sultanlığının əlinə keçmişdir.

1840-cı ildə Oman sultanı *Seyid Said ibn Sultan Əl-Busaid* sultanlığın paytaxtını Məsqətdən adadakı Ston Tauna köçürmüşdür. 1856-cı ildə ölümündən sonra oğulları hakimiyyət uğrunda savaşa çıxmış və 6 aprel 1861-ci ildə sultanlıq Oman və Zənzibar olmaqla iki yerə ayrılmışdır. 6-cı oğlu *Məcid ibn Sultan Ə-Busaid* (1834–1870) Zənzibar sultanı, 3-cü oğlu Seyid Tuvaini ibn Said Əl-Said Oman sultanı olmuşdur.

Zənzibar 1890–1963-cü illərdə Böyük Britaniya tərəfindən təyin olunan vəzirlərlə yarı-müstəqil idarə olunmuşdur. 19 dekabr 1963-cü ildə müstəqil sultanlıq olmuşdur. Amma tezliklə 12 yanvar 1964-cü ildə hökumət devrilmiş və 26 aprel 1964-cü ildə Tanzaniyaya birləşmişdir.

İdarəetmə
---------

Zənzibarın 50 yerli və hər 5 ildən bir yenilənən milli məclisi vardır.

Turizm
------

Zənzibarda, xüsusilə də onun mərkəzi olan Stoun Taunda hər gün "ədviyyat turları" təşkil edilir. Vaxtı ilə bu ada dünyanın yarısını ədviyyatla təmin edirdi.

Qalereya
--------

* Zənzibar çimərliyiZənzibar çimərliyi
* Stoun TaunStoun Taun
* Sulatn sarayıSulatn sarayı
* Procolobus kirkii, Cozani meşəsi, Zənzibar.Procolobus kirkii, Cozani meşəsi, Zənzibar.
* Mixək Zənzibar iqtisadiyyatında vacib rol oynamışdır.Mixək Zənzibar iqtisadiyyatında vacib rol oynamışdır.
* Möcüzələr EviMöcüzələr Evi
* Zənzibar Şərqi Sahil çimərliyiZənzibar Şərqi Sahil çimərliyi
* Zənzibar taciri Tippu TipZənzibar taciri Tippu Tip
* Zənzibar sultanıZənzibar sultanı
* Zənzibar.Zənzibar.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Zənzibar, okeanın ardınca Arxivləşdirilib 2016-02-05 at the Wayback Machine. milli.az, 03.02.2016  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* Zəznizbar hökuməti Arxivləşdirilib 2008-01-15 at the Wayback Machine
* Zənzibar şəkilləri
* Zənzibar videosu
* Zənzibarda tətil
**Krissi Moran** (22 dekabr 1975, Ceksonvill, Florida) — ABŞ pornoaktrisasıdır.

Həyatı
------

Krissi Moran 22 dekabr 1975-ci ildə ABŞ-nin Florida ştatında anadan olmuşdu. İlk dəfə 18 yaşında hamilə qalmış, lakin sevgilisi bunu istəmədiyi üçün abort etmişdir. Bu zaman dostları onu porno karyeraya həvəsləndirirlər. 1999-cu ildə ilk dəfə olaraq model karyerasına başlayır və bir sıra porqnorafik filmlərə çəkilir. 2006-cı ildə rəsmi olaraq pornoqrafik janrda çəkilən film sənətini tərk edir və normal janrda istehsal olunan filmlərə çəkilir. İsa Məsihin pak həyatını sevən Krissi Moran onun etdiyi səhvləri heç bir qadına arzulamadığını bildirir. Bu andan başlayaraq, Krissi Moran dostlarının pornoqrafik janrda çəkilən filmlərdən imtina etməsi üçün kilsədə dua edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Adult Film Index. 2022.
2. ↑  *Funaro, Vincent.* "Ex-Porn Star Crissy Moran on Leaving the Industry for Christ: Adult Films Were 'Unnatural'" (English). The Christian Post. 18 March 2013. 26 March 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 March 2014.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi sayt
**Sərbəst şeir**, **Səpkili şeir** və ya **Verlibr** (*fr.* vers libre) — sərt qafiyələnmə qaydalarından və digər ənənəvi şeir əlamətlərindən (heca sayının sabitliyi - izosillabizm, izotoniya və s.) azad olan şeir forması.

Sərbəst şeirdə misralardakı heca sayı, qafiyə quruluşu, bəndlərə ayrılma və s. baxımından sərbəstlik olur, sözlər misralara ahəngdar şəkildə səpələnə bilir. Bu xüsusiyyətlər sərbəst şeirdə forma məhdudiyyətlərini azaldır və fikri ifadə etmək imkanlarını genişləndirir.

Sərbəst şeirin yaranması və inkişafı
------------------------------------

Sərbəst şeir adətən daha yeni və müasir şeir forması kimi qəbul olunur. Belə ki, bu şeir formasının XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində Avropa xalqlarında yarandığı və ilk dəfə Belçikada meydana çıxdığı qeyd olunur. Türk xalqları içərisində sərbəst şeir yazmış ilk şair kimi Nazim Hikmət, Azərbaycanda isə Mikayıl Rəfili qəbul olunur. XX əsr Azərbaycan şairlərinin əksəriyyəti (xüsusən Rəsul Rza, Əli Kərim və b.) öz yaradıcılıqlarında sərbəst şeirə yer vermişlər.

Sərbəst şeir yeni şeir forması kimi qəbul olunsa da, heca və əruz vəznləri formalaşana qədər mövcud olmuş şeir formalarının xüsusiyyətləri məhz müasir sərbəst şeir formasının xüsusiyyətlərini özündə daşımışdır. Məsələn, şifahi xalq şeirinin fərqli hecalı nümunələri, Dədə Qorqud və əski uyğur şeirləri (Maniçi poeziya, Manixey poeziyası), ərəb şeirinin "səc" forması və s. Yəni öncə məhz sərbəst şeir forması yaranmış, sonra tədricən sillabik vəzn, daha sonra isə vahid metro-ritmik quruluşlu vəzn – əruz formalaşmışdır.

Sərbəst şeirin növləri
----------------------

Tədqiqatçı Şirvani Ədilli Azərbaycan poeziyasında mövcud olan sərbəst şeirlərin xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq ilk dəfə bu şeir formasının 8 növünü müəyyən etmişdir:

1. Eyni bölgülü qafiyəli sərbəst şeir;
2. Fərqli bölgülü qafiyəli sərbəst şeir;
3. Qismən bölgülü qafiyəli sərbəst şeir;
4. Bölgüsüz qafiyəli sərbəst şeir (qafiyəli nəsr);
5. Eyni bölgülü qafiyəsiz sərbəst şeir;
6. Fərqli bölgülü qafiyəsiz sərbəst şeir;
7. Qismən bölgülü qafiyəsiz sərbəst şeir;
8. Bölgüsüz qafiyəsiz sərbəst şeir (mənsur şeir).

İstinadlar
----------

1. ↑  Mikayıl Rəfili, **Ədəbiyyat nəzəriyyəsinə giriş.** Bakı-1958.
2. ↑  Nigar İsmayılzadə, **Müasir Azərbaycan və türk poeziyasında sərbəst şeir** (Rəsul Rza və Nazim Hikmət yaradıcılığı əsasında). Fil.e.n.a.dər. almaq üçün təqdim olunmuş dissertasiya. Bakı-2007.
3. 1 2  "Şirvani Ədilli, **Azərbaycan şeirində forma məsələləri.** Bakı-2014" (PDF). 2022-03-19 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2014-09-21.

Həmçinin bax
------------

* Şeir
**Brin Benson** (22 aprel 1984, Tirana, Albaniya) — alban əsilli ABŞ pornoaktrisasıdır.

Həyatı
------

Brin Benson 22 aprel 1984-cü il tarixin Tirana şəhərində doğulmuşdur. Məktəbi bitirdikdən sonra insan psixiologiyası və seksualogiyası üzrə təhsil almışdır. Həmin müddətdə Tanya Ceyms ilə birgə ailəsindən gizli olaraq pornoqrafik filmdə iştirak etmişdir. Onun ciddi olaraq bu karyeraya marağı yox idi. Bir müddət sonra onun fotoları internet səhifələrində görünür və böyük bacısı bundan xəbər tutur. 2003-cü ildə rəsmi olaraq porno karyerasına başlamışdır. İlk illərdə fotolar çəkdirmiş, sonralar isə filmlərdə çəkilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  AVN Insider.com: "Fresh Flesh" Anderson, Acme
2. ↑  *Bob Johnson.* "Breanne Benson Named January's Penthouse Pet". XBIZ. December 21, 2010. March 3, 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: December 25, 2010.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Brin Benson ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Rəsmi səhifə
**Hərbi Dəftərxana binası** — Rostov vilayəti Rostov-na-Donu şəhəri ərazisində yerləşən bina. Bina Kranoarmeysk küçəsi ilə Ostrovski küçəsi arasında ev 94/92 qərarlaşır. Bina üç mərtəbədən ibarətdir. Kərpiçdən inşa edilmişdir. 1952-ci ildə Rostov kinoxronika studiya binası kimi inşa edilmişdir. Binanın layihə müəllifi Lev Leonidoviç Eberqdir.

Arxitektur xüsusiyyətləri
-------------------------

Rostov kinoxronika studiya binası kərpiçdən ibarət olan üç mərtəbəlidir. Mərtəbər arasında karniz vardlr. Birinci mərtəbə təbii daşlarla işlənmişdir. Burada barayeflər Viktor Vasileviç Barinov tərəfindən işlənmişdir.

Əsas girişi Krasnoarmeysk küçəsinə baxır. Naliçniklər qəsr daşları ilə işlənmişdir.
Binanın planı Г-bənzər fordadadır. Dəhliz sisteminə malikdir. Üstəlik hər iki hissəsində işçi otaqları vardır. Şimal-qərb hissəsində baxış xalı yerləşir.

Statusu
-------

2014-cü ilin noyabrda bina dövlət qorumasına götürülmüşdür. Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən bir necə ictimai hərakat binanın regional əhəmiyyət mədəni arxitektur abiidəsi siyahısına salınması ilə bağlı müraciət edəcəklərini bildirirlər.

Satış və binanın çöküşü
-----------------------

2013-cü ildə kinoxronika studiya binası aktivləri ilə birlikdə satılmışdır. Ümumrusiya xalq cəbhəsi "Təmiz satımla" əldə edilən mülklərdən dövlət büccəsinə gəlir gəlməmişdir. Ümumrusiya xalq cəbhəsi bu tip binalar arasında Rostov kinoxronika studiya binasıda daxildir. Bu satışlardan dekabr ayında 53,8 mln rubl pul əldə edilmişdir.

İctimaiyyətin təzyiqlərinə baxmayaraq 21 fevral 2015-ci ildə binanın demontaj işləri gerçəkləşdirilmişdir. Rostov-na-Donu Tikinti departamentinin direktoru Andrey Dukina Rostov kinoxronika studiya binası yerində yeddi mərtəbəli binanın inşa ediləcəyini bildirmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Собств. корр.* Ростовская киностудия приватизирована незаконно Arxivləşdirilib 2014-12-21 at the Wayback Machine // voopiik-don.ru. — 2014. — 17 ноября.
2. ↑  *Дементьева Ю.* Конфликт недели: ОНФ намерен оспорить стоимость Ростовской киностудии Arxivləşdirilib 2014-12-21 at the Wayback Machine // ФедералПресс. — 2014. — 14 ноября.
3. ↑  *Волошинова Л.* Архитектор Виктор Баринов и его время Arxivləşdirilib 2014-12-26 at the Wayback Machine // Донской временник. — 2013. — № 2.
4. ↑  *Слепцова Е.* Такое вот кино… Arxivləşdirilib 2014-12-22 at the Wayback Machine // Наше Время. — 2014. — 18 ноября.
5. ↑  На месте Ростовской киностудии построят 7-этажное нежилое здание Arxivləşdirilib 2015-02-26 at the Wayback Machine // Аргументы и Факты. — 2015. — 25 февр.
**Treysi Lordz** (7 may 1968, Styubenvill[d], Ohayo) — ABŞ pornoaktrisası, prodüseri, rejissoru və müğənnisidir. 1987-ci ildə pornokaryerasını başa vuraraq televiziya filmlərində rol almış və müğənnilik etmişdir.

Həyatı
------

Treysi Lordz 7 may 1968-cı ildə Ohayo ştatında anadan olub. Əvvəlcə televiziya filmlərinə çəkilmiş, sonralar isə pornoqrafik filmlərdə rol alıb. Treysi ilk pornokaryerasına 1984-cü ildən başlayıb. Treysi Lordz 16–19 yaşlarında porno filmlərə çəkilib. Sonralar isə müxtəlif filmlərdə iştirak edib. Treysi 100-dən çox filmdə rol alıb. Məşhur filmləri arasında "What Gets Me Hot!", "Those Young Girl", "Talk Dirty To Me Part III" və "Tracy, I Love You" filmlərini göstərmək olar. Treysinin sonuncu pornoqrafik filmi olan 1987-ci ildə çəkilmiş "Tracy, I Love You" filmi onun başqa filmlərindən fərqli olaraq ABŞ ərazisində göstərilməsinə icazə verilir. Çünki Treysi əvvəlki pornoqrafik filmlərdə həddi-buluğa çatmamış yaşında olan zaman çəkilib. Treysi Lordz 2002-ci ildə Ceff Li ilə ailə həyatı qurub. 2007-ci ildə isə Treysinin oğlu olur. Onlar hal-hazırda Kaliforniyada yaşayırlar. Treysi Lordzun mahnılarından biri olan "Control" mahnısı Ölümcül döyüş filmində səslənmişdir.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Treysi Lordz ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Rəsmi sayt
* Treysi Lordz — IMDb səhifəsi

1. ↑  Sapere.it (it.). De Agostini Editore, 2001.
2. 1 2  Adult Film Index. 2022.
Kəndin görünüşü
**Eynəddin**( *fars.* عین الدین‎) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı*nın Tikmədaş bölümündəki Şərqi Ucan Qəsəbədə kənd. Kənd Səhəndova dağının arxasında yerləşir.*

Kəndin havası sərin yağışlı və dağlıdır.

Coğrafiyası və təbiəti
----------------------

Kəndin adı ərəb mənşəlidir. Eynəddin Tikmədaş qiymətli azərbaycanca və farsca danışan Ustad Şəhriyar yurdu yaxınlığındadır. Təbrizdən 66 kilometr məsafəsi var. Onun ümumi sahəsi 1200 hektardır. 2006-cı ilin məlumatlarına görə kəndin əhalisi 2514, ev sayı 514-dür.

İqtisadiyyatı
-------------

Kənd təsərrüfatı məhsullarından kartof, kök, xiyar yetişdirilir. Balıqçılıq kənd əhalisinin gəlir yerlərindəndir.

Mədəniyyəti
-----------

Görməli yerlərindən bunları ad gətirmək olar: Mehralı dağ, Kuş otaran, Ağ dağ, Küllər (Ucan qədim şəhər qalıqları), Cəhənnəm dərəsi, Daşlı bulağ, Baş bulağ, və Mecci bulağ. Şəlalələr 'Üçtirələr', 'Eyvəz gözəsi' və 'Kara aləm' insana çoxlu sevinc verər. Ən yüksək dağ Qasım dağı olur ki, ondan sonra güney guzey dağı ucadır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "امار واطلاعات ایران کندلری". 2011-08-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-04-08.
2. ↑  ایرانین آمار مرکزی، دوغو آزربايجان ايالتي نين آماری  Arxivləşdirilib 2011-07-11 at the Wayback Machine/
**Nadir Sabir oğlu Hüseynov** (d. 11 sentyabr 1960, Gəncə) — Azərbaycan Respublikası xarici işlər nazirinin sabiq müavini, diplomat.

Həyatı
------

1960-cı il sentyabrın 11-də Gəncə şəhərində anadan olmuşdur.

1983-cü ildə Kiyev Dövlət Universitetinin Beynəlxalq Əlaqələr və Beynəlxalq Hüquq fakultəsini bitirmişdir.

1988–1991-ci illərdə Kiyev Dövlət Universitetinin aspirantı olmuşdur.

1991-ci noyabrın 6-da Kiyev Dövlət Universiteti tarix elmləri namizədi elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür.

1983–1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Xarici Turizm Şurasında müfəttiş, baş müfəttiş, şöbə müdiri vəzifələrində işləmişdir.

1992–1998-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin Dövlət Protokol İdarəsinin 1-ci katibi, şöbə müdiri, idarə rəisinin müavini, 1998–2010-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi Konsulluq İdarəsinin rəisi olmuşdur.

2002-ci il yanvarın 12-də ona Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfir dərəcəsi verilmişdir.

2010-cu noyabrın 24-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirinin müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir. 2019-cu ilin iyul ayında Nadir Hüseynov 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunub.

Xarici dillərdən ingilis və rus dillərini bilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2019-07-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-11.
**Onu Yunan Teatrına apar** (*ing.* Get Him to the Greek) — Nikolas Stollerin rejissorluğu ilə 2010-cu ildə çəkilmiş amerikan komediya filmi. Bu Stollerin 2008-ci ildə ekranlara çıxan "Sara Marşallı unutmaq" filminin spin-offudur. Stoller əvvəlki filmdə olduğu kimi bu filmdə də Cadd Apatou ilə birlikdə işləmişdir. Filmin baş rollarında Rassel Brend və Cona Hill çıxış edir. Film Los-Ancelesdə yerləşən Yunan Teatrında baş tutacaq konsertə məşhur rok ulduzu Aldous Snow-u gətirmək tapşırığı alan musiqi şirkəti işçisi Aaron Qrindən bəhs edir. Filmdə onlar səyahət zamanı yol boyu müxtəlif maneələr və gülməli bədbəxt hadisələrlə qarşılaşırlar.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------


Vikisitatda ***Get Him to the Greek*** ilə əlaqədar sitatlar var.

* *Onu Yunan Teatrına apar* — Internet Movie Database saytında.

* *Onu Yunan Teatrına apar* Box Office Mojo-da
* Onu Yunan Teatrına apar Rotten Tomatoes saytında  (ing.)
* *Onu Yunan Teatrına apar* Metacritic-də
**PelleK** və ya əsl adı ilə **Per Fredrik Avesli** (21 dekabr 1986, Sanneford) – norveçli rok və metal ifaçısı, aktyor. PelleK YouTube-da ən çox izlənən Norveç müğənnisidir.

Həyatı və karyerası
-------------------

21 dekabr 1986-cı ildə Norveçin sahil şəhəri olan Sannefordda anadan olmuş və burada böyümüşdür. Kiçik yaşlarda Norveç kanallarında uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş verilişlərə çəkilmişdir. Məktəbi bitirdikdən sonra intensiv şəkildə musiqi ilə məşğul olmağa başlamış, işlərini YouTube vasitəsilə paylaşmağa qərar vermişdir.

2013-cü ilin sentyabrında ABŞ və Avropa turnesinə çıxmış, 11 ölkədə 16 konsert vermişdir. PelleK 4 orijinal albom və 16 kover albomu buraxmışdır. 2014-cü ilin noyabrında YouTube-da ən çox izlənən norveçli müğənni olmuşdur. 2014-cü ilin sentyabrında ən sürətlə böyüyən 500 kanaldan biri olmuşdur.

4 aprel 2015-ci ildə PelleK *Square Enix* şirkətinin video oyunları üçün mahnılar ifa edəcəyini açıqlamışdır. Şirkət müğənninin vokallarından *"Lord of Vermillion Arena"* oyununda istifadə etmişdir. Həmin il Pellek *Riot Games* şirkətinin *"League of Legends"* oyunu üçün *"Heartslayer"* mahnısını ifa etmişdir.

2016-cı ildə *"Yaradıcılar: Keçmiş"* filmində Aleks Uolker personajını canlandırmışdır. Daha sonra isə *"Ulduzlarla rəqs etmək"* verilişinin 10 seriyasında oynamış və 5-ci yeri tutmuşdur. 3 iyul 2016-cı ildə *"Terrada müharibə"* filmində oynayacağını təsdiq etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Pellek biography". IMDb (ingilis). İstifadə tarixi: 26 iyul 2017.
2. 1 2  "PelleK". Per Fredrik Pellek Aasly (ingilis). 2017-07-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 iyul 2017.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi Youtube kanalı
* pellek.com — Per Fredrik Aveslinin rəsmi saytı
**Corco Morandi** (20 iyul 1890[…], Boloniya – 18 iyun 1964[…], Boloniya) — əsasən natürmort əsərləri ilə tanınan italyan rəssam.

Həyatı
------

Corco Morandi 1890-cı ildə Bolonyada anadan olmuşdur. 1907-ci ildə İncəsənət Akademiyasına daxil olmuşdur. O burada XIV əsr təsvir incəsənəti ilə geniş şəkildə tanış olmuşdur. Rembrandt haqqında kitablar oxuyan Morandi qravür hazırlamağa başlamışdır. İlk illərdə əsasən kubizm və sezan cərəyanlarına yönəlmişdir. 1914-cü ildə futurist əsərlər yaratmağa başlamışdır. Həmin il Bolonyada bir məktəbdə incəsənət dərsi verməyə başlamış və burada 1929-cu ilə qədər işləmişdir. Hazırda Bolonyada onun əsərlərinin sərgiləndiyi muzey yerləşir.

1915-ci ildə Birinci dünya müharibəsinə qatılmaq üçün orduya yazılmış, amma səhhətindəki problemlərə görə əsgərlikdən ayrılmışdır. Müharibə zamanı Anri Russo və Paul Sezanın təsiri ilə Morandinin əsərlərindəki əşyaların sayı azalmış və sadələşmişdir.

1918–1922-ci illərdə Corco de Kriko tərəfindən qurulan Pittura Metafisica cərəyanına yönəlmişdir. Bu zaman pis seçilən rəng tonu ilə işləməyə başlamışdır. Morandi 1926–1929-cu illərdə Novesento İtaliano sərgilərinə qatılmışdır. Bu zaman faşist qrup olan Strepazenin tərkibində idi. Rəssam faşistlərin tərəfindən olsa da anti-faşist dostları çox olduğundan 1943-cü ildə həbs olunmaqdan qurtulmuşdur.

1930–1956-cı illərdə İncəsənət Akademiyasında qravür professoru kimi işləmişdir. 1948-ci ildə rəsm əsərinə görə Venesiyada mükafatlandırılmışdır. Parisi ilk dəfə 1956-cı ildə ziyarət etmişdir.

Anna, Dina ve Mariya Tereza adlı üç bacısı olan Morandi bütün həyatını onlarla keçirdi. 20 yaşından ölənədək Via Fordazza 36 ünvanında və Qrizzanda ailəsinə aid evdə yaşamışdır.

Corco Morandi 1964-cü ildə Bolonyada vəfat etmişdir.

Təsirləri
---------

Morandi dövrünün ən təsirli İtaliya rəssamlarından biri olmuşdur. Karyerası boyunca əsasən naturmort və peyzajlara üstünlük vermiş, arada avtoportretə də müraciət etmişdir. Əsərlərində rəngin bir çox tonundan istifadə etmişdir. Əsərləri olduqca sadədir. Rəssamın 133 qravürü mövcuddur.

Federiko Fellini "Şirin həyat" (La Dolce Vita) adlı filmdə Morandinin rəsm əsərlərinə yer verərək ona olan hörmətini nümayiş etdirmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
3. 1 2  Giorgio Morandi (nid.).
4. 1 2  RKDartists (nid.).

Xarici keçidlər
---------------

* Corco Morandi arxivi
* Morandi muzeyi Arxivləşdirilib 2000-08-18 at the Wayback Machine
**Fikrət Əmirovun yaratdığı əsərlərin siyahısı** — Azərbaycanlı bəstəkar, SSRİ xalq artisti, SSRİ dövlət mükafatı laureatı , Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, Azərbaycan SSR dövlət mükafatı laureatı Fikrət Əmirovun əsərlərinin verildiyi ümumi bir siyahı. Fikrət Əmirov 1942-1984-cü illərdə fəaliyyət göstərmiş, bu illər ərzində opera, simfoniya, simfonik muğam, konsert üslublarında əsərlər yaratmışdır. O, bir çox orkestr üçün bəstələr, kamera əsərləri, uşaq mahnıları, biblioqrafiyalar yazmışdır.

Fikrət Məşədi Cəmil oğlu Əmirov 1922-ci ildə Gəncədən anadan olub. 1948-ci ildə Bakı Konservatoriyasını Üzeyir Hacıbəyov və Boris Zeydmanın sinifində bitirib. Gəncə Dövlət Filarmoniyası və Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının bədii rəhbəri, Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrı vəzifələrində çalışıb. SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının katibi seçilmişdir.

Fikrət Əmirovun yaradıcılığı geniş və çoxşaxəlidir. O, musiqinin bir çox janrlarında əsərlər bəstələmişdir. Bəstəkarın "Sevil" operası, "Min bir gecə", "Nəsimi dastanı", "Nizami" baletləri, "Şur", "Kürd Ovşarı", "Gülüstan-Bayatı-Şiraz" simfonik muğamları, "Nizami" simfoniyası, "Azərbaycan kapriççiosu", skripka və fortepiano üçün "Muğam-poema"sı, suitaları, instrumental konsertləri, mahnı və romansları, dram tamaşalarına və kinofilmlərə yazdığı musiqi Azərbaycan mədəni irsinin qiymətli əsərlərindəndir.

Səhnə musiqi sahəsindəki fəaliyyətinə "Ürəkçalanlar" və "Gözün aydın" operattaları ilə başlayan Fikrət Əmirovun ən uğurlu əsərlərindən biri simli orkestr üçün yazdığı "Nizami" simfoniyasıdır. Bu simfoniya dünyanın ən məşhur dirijorları G.Rojdestvenski, K.Abendrot, Ş.Münş və L.Stokolovskinin dirijorluğu ilə ifa olunub. 1948-ci ildə "Şur" və "Kürd ovşarı" simfonik muğamlarını yazıb. Bu simfonik muğamlar Bolqarıstanın, Belçikanın, Fransanın, ABŞ-nin konsert salonlarında səsləndirilib.

1950-ci ildə dörhissəli "Azərbaycan" simfonik süitasını bəstələyən Fikrət Əmirov onun ardınca müasir mövzuda milli musiqi tarixinə ilk milli lirik opera kimi daxil olan "Sevil" operasını yazır. Bu operaya 1953-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında ictimai baxış keçirilir.

Bəstəkarın geniş yaradıcılığında vokal janrının da özünəməxsus yeri var. O, üç romans və müxtəlif janrda iyirmi beşdən artıq mahnının müəllifidir. 1970-ci illərdə "Nəsimi" vokal xoreoqrafik poemasını, simfonik orkestr üçün "Azərbaycan qravürləri"ni, "Gülüstan-Bayatı-Şiraz" simfonik muğamını, "Min bir gecə" nağılları əsasında eyniadlı balet yazır. 1984-cü ilin yanvarında "Nizami" baletini tamamlayır. Fikrət Əmirov 1984-cü il fevralın 20-də Bakıda vəfat edib. Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

İstinadlar
----------