recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bioko, Limbe, Kamerun
**Bioko** (*1973-cü ilədək Fernando-Po,1979-cu ilədək Masias-Ngema-Biyoqo*) — Atlantika okeanının Qvineya körfəzində ada. Afrika sahilləri yaxınlığındadır; Ekvatorial Qvineyanın ərazisidir.

Sahəsi
------

Sahəsi 2017 km2
. Uzunluğu 70 km, eni 30 km-ədək.

Əhalisi
-------

Əhalisi təqribən 258 min (2005). Bioko ölkənin daha çox məskunlaşmış hissəsidir.

Xüsusiyyətləri
--------------

Bir neçə vulkan konusunun (hündürlüyü 3007 m-ədək) birləşməsindən yaranmışdır. Dağ yamacları rütubətli tropik meşələrlə örtülüdür. Piko-de-Santa-İsabel qoruğu Bioko ərazisindədir. Kakao, qəhvə plantasiyaları var; maniok, yerfındığı, şəkər qamışı becərilir. Ekvatorial Qvineyanın paytaxtı Malabo şəhəri Bioko adasındadır. 1472-ci ildə F. Ponun rəhbərlik etdiyi Portuqaliya ekspedisiyası kəşf etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 4-cü cild: Bəzirxana – Brünel (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2013. səh. 70–71. ISBN 978-9952-441-03-1.

Xarici keçidlər
---------------

* Bioko Bioloji Müxtəlifliyi Qoruma Proqramı

Həmçinin bax
------------

* Cəmiyyət adaları
Laxox
**Laxox** — Cibutidə, Somalidə və Yəməndə geniş yayılmış, Somali mətbəxinə aid biskitəbənzər çörəyi xatırladan xörək.. Laxox İsraildə burada yaşayan Yəmən yəhudiləri arasında da geniş yayılmışdır.. Yəməndə laxox küçə ticarətində ən çox satılan un məhsullarından biridir..

Laxox ənənəvi olaraq daavo adlandırılan dairəvi sobada bişirilir. Somalilərin ənənəvi səhər yeməyi 3 parça laxoxdan, çay, bal və qaymaqdan ibarətdir. Nahar yeməyində isə laxox borş və konservləşdirilmiş ət yeməkləri ilə birlikdə istifadə olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Little Business Women". 2011-09-28 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-02-02.
2. ↑  Mohamed Diriye Abdullahi, *Culture and Customs of Somalia*, (Greenwood Press: 2001), p. 113.
3. ↑  Hatikva market — the other side of Tel Aviv
4. ↑  "Dholas and other straw hats come into season". 2012-03-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-02-02.

Xarici keçidlər
---------------

* Recipe for Yemeni 'Lahoch'
**Çabak adası** — Nordenşeld arxipelaqına daxil olan ada. Ada Kara dənizinin suları ilə yuyulur. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə daxildir.

Yerləşməsi
----------

Arxipelaqın cənubunda qərarlaşır. Vilkinski adaları qrupuna daxildir. Bu qrupun şimal hissəsində qərarlaşır. Hər tərəfdən Nordenşeld arxipelaqının adaları ilə əhatə olunmuşdur. Cənubdan Yeni ada, Strijyova adası, şimaldan Mərkəzi ada, Dəniz qulduru adası, Qroznı adası, Peta adası və Tuqut adası ilə əhatə olunmuşdur. Ada sərhəd adalardan Radzeyevs boğazı ilə ayrılır. Şimal-qərbdə Oktyabr adası yerləşir. Şimal sahilində kiçik Krasin adası və Dobrinya Nikitin adası qəralaşır. Son iki adadan başqa digər adalar Vilkiski adalarının tərkibinə daxildirlər. Kontinental Rusiyaya qədər məsafə təxminən 37 kilometr təşkil edir.

Xüsusiyyətləri
--------------

Cekman adası ilə birlikdə qrupun iki ən böyük adasından biridir. Ada kələ-kötür formalı, cənub-qərbdən şimal-şərqə doğru uzanan ovalın daralaraq uzadılması formasına malikdir. Şimal sahillərində cənub-şərqə qədər adanın uzunluğu — burada yerləşən təpəyə qədər məsafə təxminən 6,85 kilometr təşkil edir. Həmin təpə adanın burnunu əmələ gətirir. Mərkəzi hissəsində isə 2,7 kilometrə qədər çata bilir..

Çabak adası — qrupun və bütün arxipelaqın ən hündür adasıdır. Yastı meyllərlə qaya adanın praktiki olaraq bütün sahəsini əhatə edir. Adanın mərkəzi hissəsində hündürlük 107 metrə bərabərdir. Bu, adanın ən yüksək nöqtəsidir. Qayanın meylləri və adanın sahilboyu sahələri daşlarla, çınqıllarla örtülmüşdür. Qayanın cənub meyli bataqlaşdırılmış ərazilərlə örtülmüşdür. Cənub-qərb sahilində dəyişkən (qışda donan) adsız çay axır.

Çabak adasının sahilləri yastıdır. Kiçik uçurumlar isə yalnız adanın şimal-qərb hissəsində rast gəlinir. Adanın sahilində dənizin dərinliyi kəskin böyüyür və artıq 40 metrdən 200–300 metrə qədər çata bilir.

Adanın cənubunda nadir bitkilərə və mamırlar-şibyələr birləşmələrinə rats gəlmək mümkündür. Adada yerləşən qayaların birinin zirvəsində geodeziya bəndi qurulmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Имена на карте Арктики: Валентин Львович Бианки
2. ↑  "Böyük Arktik qoruğu". 2008-04-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-11-02.
**Keriya rayonu** (Uyğurca: **كېرىيە ناھىيىسى**, Kériye Nahiyisi, Keriyə Nah̡iyisi, Çincə: 于田县/於田縣; Pinyin: Yútián Xiàn) — Çin Xalq Respublikası ərazisində yerləşən, Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonunun cənubunda yerləşən, Hotan regionuna aid rayondur.

Yerləşməsi
----------

Qərbində Zira rayonu, şimalında Sayar rayonu, şərqində Niya rayonu və cənubunda Tibet Muxtar Vilayəti yerləşmişdir.

Bu bölgədən axan Keriya çayı və Keriya qəsəbəsi rayonda yerləşmişdir. Qərbi Han sülaləsi dövründə xaraba qalan şəhərlər oaln *Yuanşa* və ya *Şumbulak Qum* (Çincə: 圆沙古城, *Yuansha gucheng*) burada yerləşir. Keriya qəsəbəsinin 170 kilometr şimalındakı Tonqquzbastidə (T'ung-ku-tzu-pa-ßu-t'e) digər uyğurlardan çox fərqli dinə mənsub olan təxminən yüzə yaxın Uyğur ailəsi yaşayır.

Qəsəbə və kəndlər
-----------------

Keriya ərazisi iki qəsəbə (*镇 zhen*), on üç çöl diyarı (*乡 xiāng*) və üç xüsusi çöl diyarı (虚拟 乡) kimi məskunlaşma vahidlərindən təşkil olunmuşdur. Mahalın əsas mərkəzi Keriya bir vahə sahəsidir.

Tarixi
------

Han sülaləsi dövründə Keriya ərazisində yaradılmış krallığa Jumi (拘 彌) adı verilmişdir. Juminin (Keriya ərazisi) Ninqmi (寧 彌) əsas mərkəzi hesab olunurdu. Bu krallıq Liuzonqdan (Lukçun) 4900 li (2037 km), Aide (qərb bölgəsindən) yaşayış məntəqəsindən və Luoyanqdan (洛陽 市) 12800 li (5325 km) uzaqlıqda yerləşmişdir. Burada 2,173 ev, 7,251 fərdi şəxs və 1760 silah daşımaq qabiliyyətli insan qeydiyyatda idi. Kral Şunun səltənəti dövründə dördüncü *yongjian* (永 建; *yǒng Jian*) (il adı) (ermızdan əvvəl 129-cu ildə) ilində Yutian (*Khotan*) kralı Fanq Qian Jumi (*Keriya*) kralı Xinqi ortadan götürür. Onun yerinə öz oğlunu bura kral təyin edir. Ondan sonra o Hana hörmət, təqdir, tərif təklif etmək üçün elçi göndərir. Birtəhər, Dunhuanq rəhbəri Xu You hökmdara bir xəbər göndərir və onu cəzalandırmasını xahiş edir. Hökmdar günahkar Yutian (Khotan) kralını öldürmür, ondan Jumi kralığını geri verməsini əmr edir. Lakin Fanq Qian bu şərtlə razılaşmır.

İqtisadiyyatı
-------------

Marko Polo 13-cü əsr insonlarında bu sahəni ziyarət etmiş və bu bölgədə *insanlar çaylarda olan "yaşma daşı" (elmi dildə nefrit) və Kalsedon daşlarının alış-verişi və idarə edilməsi ilə məşğul idilər.* deyə geri qayıtdıqdan sonra hamıya danışmışdır. 19-cu əsrdə Keriya qəsəbəsi yaxınlığında qızıl mədəni tapılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Area Code and Postal Code in Xinjiang Uygur Autonomous Region Arxivləşdirilib 2012-07-28 at Archive.today  (ing.)
2. ↑  Resmi okunuşu *Keriya* olup Zhōngguó dìmínglù 中国地名录 (Beijing, Zhōngguó dìtú chūbǎnshè 中国地图出版社 1997); ISBN 7-5031-1718-4; sayfa 306'da böyle yazılmıştır.
3. ↑  "Archived copy". March 6, 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 21, 2015.

Mənbə
-----

* Hill, John E. 2003. "Annotated Translation of the Chapter on the Western Regions according to the *Hou Hanshu*." 2nd Draft Edition.   (ing.)

Xarici keçidlər
---------------

* Djoumboulak Koum and the Protohistoric Delta Arxivləşdirilib 2011-11-14 at the Wayback Machine  (ing.)
**Ulduz gəmisi və hayku** (*ing.* Starship & Haiku) – tayəsilli ABŞ yazıçısı S. P. Somtou tərəfindən 1981-ci ildə yazılmış elmi fantastika romanı.

Məzmun
------

Romanda hadisələr postapokaliptik dünyada baş verir. Dünyada baş verən böyük müharibədən sonra okeanlar çirklənmiş vəziyyətdədir, mutasiyaya səbəb olan xəstəlik səbəbindən isə insanlar ölməkdədir. Bu fəlakətdən ən az zərər çəkmiş ölkə olan Yaponiya supergücə çevrilib.

Yaponiyalı siyasətçilərdən birinin qızı olan Ryoko bir gün Havay adalarını ziyarət edir və burada balinalarla telepatik ünsiyyət qurduğunu öyrənir. Balinalar onun genetikasını dəyişdirib bir növ hamilə qoyurlar. Ryoko bu genetik məlumatın bəşəriyyətin Yerdəki fəlakətdən qaçıb ulduzlara çatmaq üçün vacib olduğunu dərk edir.

Qəbul
-----

Qreq Kostikyan romanı *"Ares"* jurnalının 12-ci buraxılışında təhlil edərək bu sözləri yazmışdır: *"Yaxşı yazılmış, depressiv kitab. Yazıçının qısa hekayələrinə nəzərən daha ciddi tondadır. Oxumağa dəyər, çünki yazıçı getdikcə daha maraqlı yazır"*.

"Ulduz gəmisi və hayku" romanı 1982-ci ildə "Ən yaxşı debüt romanı" kateqoriyası üzrə Lokus mükafatına layiq görülmüşdür.

Tənqidlər
---------

* Ceff Freynin tənqidi (1981), *"Locus"*, #248 sentyabr 1981
* Robert Kollinsin tənqidi (1981), *"Fantasy Newsletter"*, #42 noyabr 1981
* Beir Şörlesin tənqidi (1981), *"Isaac Asimov's Science Fiction Magazine"*, 23 noyabr 1981
* Teodor Sturqeonun tənqidi (1982), *"Rod Serling's The Twilight Zone Magazine"*, yanvar 1982
* Tom İstonun tənqidi (1982), *"Analog Science Fiction/Science Fact"*, may 1982

İstinadlar
----------

1. ↑  *Costikyan, Greg.* "Books". Ares Magazine. Simulations Publications, Inc. (12). January 1982: 26.
2. ↑  "The Locus Index to SF Awards: Locus Awards Winners by Category". www.locusmag.com. 1 December 2008 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 dekabr 2022.
**Ivan Kupala** – etnik musiqi üslubunda işləyən rus elektron qrupu. 17 avqust 1998-ci ildə Sankt-Peterburq-da Aleksey İvanov, Aleksey Rumyantsev və Denis Fedorov tərəfindən təsis edilib. Qrupun fəaliyyətinin fərqləndirici xüsusiyyəti, əsasən, 1970–1980-ci illərdə sovet folklorşünaslarının etnoqrafik ekspedisiyaları zamanı qeydə alınmış orijinal folklordan əsərlərinin əsası kimi istifadə edilməsidir.

1999 və 2000-ci illərdə Ovation mükafatlarında qrup İlin "Xalq Qrupu" nominasiyasında qalib gəldi.

Rəsmi diskoqrafiyasında İvan Kupalanın 3 nömrəli albomu, remiks albomu, maxi-singl və ən yaxşı mahnılar toplusu var. Bu günə qədər son studiya albomu olan Rodina, İvan Kupala Gecəsində — 2012-ci il iyulun 6-dan 7-dək baş tutdu. Qrup albomun buraxılışını Invasion festivalında böyük gecə konserti-təqdimatı ilə qeyd etdi.

Bu qrupun "Kostroma" (Kostroma) mahnısı 2014-cü ildə Soçidə keçirilən Qış Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimində istifadə olunub. 2017-ci ildə komanda qastrol səfərlərini dayandırdı və həmçinin işlərində daha yeni albomların olmayacağını açıqladı.

İstinad
-------

> *Зимина Татьяна Александровна.* Иван Купала. Российский этнографический музей. Дата обращения: 24 июня 2020.
> 
> 

1. ↑    (#bare\_url\_missing\_title). 2020-06-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-05.
F-5A/B Freedom Fighter (Azərbaycanca: Azadlıq döyüşçüsü) və F-5E/F Tiger II (Azərbaycanca: Pələng II) aşağı qiymətli və təmir baxımından asan olan inkişaf etdirilmiş təlim təyyarələridirlər. SSRİ və Şərq Blokundakı həmkarı Mig-21 hesab edilir. Amerika Birləşmiş Ştatları Hərbi Hava Qüvvələrindəki Top Gun üslublu döyüş təlimi məktəblərində bir təlim təyyarəsi olaraq istifadə olunur. Ucuz qiymətinə görə daha çox iqtisadiyyatı zəif olan ölkələr tərəfindən üstünlük verilmişdir. F-5 çox məqsədli bir təyyarədir və çox yüksək manevr qabiliyyətinə malikdir. Hava Müharibələri üçün Sidewinder raketləri daşıya bilər. Həm də qurudan hücumlar üçün bomba və raketlər daşıyır. F-5B adlı iki nəfərlik bir təlim versiyası, həmçinin də RF-5 adlı bir fotoreskonsans (fotokəşfiyyat) versiyası mövcuddur. F-5 bir çox ölkədə lisenziya əsasında istehsal olunur.

F5-N Düşmən Modeli
------------------

F-5-in digər variantları arasında F-5N adlı yeni bir variantı da mövcuddur. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri, təlim məqsədləri üçün yaxşı vəziyyətdə olan İsveçrə Hərbi Hava Qüvvələrininn xidmətdən kənar etdiyi 44 ədəd köhnə F-5E Tiger II təyyarəsini satın alaraq bəzi düşmən elementləri ilə təchiz etmiş və F-5N Tiger II formasında yeni bir növ meydana çıxarmışdır.

Amerika Hərbi Hava Qüvvələrinin İsveçrə Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən istifadədən çıxarılmış olan 44 ədəd F5-B Tiger II təyyarəsini satın alaraq bəzi düşmən elementləri ilə təchiz edərək təlim uçuşlarında istifadə etmək üçün hazırladığı bir növdür. Düşmən elementi olaraq, Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı tərəfindən istehsal edilən Mig-25 Foxbat və digər Mig elementlərindən istifadə edilmişdir. Radio danışıqlar zamanı Amerika Hərbi Hava Qüvvələri onu Mig-25 olaraq təyin edir. Türk Ulduzları da bu təyyarəni nümayiş məqsədləri üçün istifadə edir.

Tekniki xüsusiyyətləri
----------------------

* Ekipaj: 1
* Uzunluq: 14.35 m
* Hündürlük: 4.10 m
* Qanad uzunluğu: 7.85 m
* Qanad sahəsi: 17.28 m²
* Boş çəkisi: -
* Yüklü çəkisi: 9.300 kg
* Mühərrik: 2 x General Electric J-85
* İtələmə qüvvəsi:15.5 kN
* Maksimum sürət: 1526 km/s
* Mənzil: 1815 km
* Qalxa bildiyi maksimum hündürlük: 15.400 m

Silahlandırma
-------------

Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin akrobatika qrupu olan Türk ulduzlarına məxsus bir NF-5B, İngiltərədə həyata keçirəcəyi bir nümayiş üçün RAF Fairford Hava Limanından havaya qalxarkən
* **Top:**
	+ 2x 20 mm M39A2 Top
* **Hava-Hava tipli raketlər AAM**
	+ AIM-9
	+ AIM-7
	+ AIM-120
* **Hava-Yer tipli hücum raketləri AGM**
	+ AGM-65E
	+ AGM-84
	+ AGM-88A
	+ Python-3
* **Bombalar**

F-5 Freedom Fighter
* + MK-82
	+ MK-84
	+ GBU-24
	+ GBU-49
	+ GBU-52
	+ GBU-58

1. 1 2 3  World Air Forces 2014. 2014.
2. 1 2 3  World Air Forces 2008. 2008.
İdman aerobika komandası
**İdman aeorobikası**—Aerobikanın müxtəlif növ məşğələlər sistemindən ayrılmış idman növü. Bura dövrlər üzrə gedən və getməyən xüsusiyyətli, plastik, mimik və başqa geniş dairədə gimrıastik məşğələlərin musiqi altında icrasından ibarət yarış fəaliyyəti aiddir.

Tarixi
------

"Aerobika" sözü XX əsrin 60-cı illərində Amerika həkimi Kennet Kuper tərəfindən istifadə edilmişdir. 1963-cü ildə nəşr olunan "Aerobika" kitabında aerobik məşqlərin insan orqanizminə təsiri ilə bağlı araşdırmaların nəticələri təqdim edilmişdir.

Pump-aerobikası
---------------

Yüngülləşdirilmiş ştanqla güc qabilliyyətinin və dözümlüyün tərbiyə edilməsini birləşdirən təmrinlərin yerinə yetirilməsi ilə aerobika növü. Təmrinlər başqa növlərdə olduğu kimi səciyyələndirilən arasıkəsilməz axın metodu və musiqi altında icra olunur. Yalnız yaxşı hazırlanmış adamlara məsləhət görülür.

Rəqs aerobikası
---------------

Uyğun musiqi altında müxtəlif rəqs hərəkətlərindən istifadə ilə tamamlanan aerobika növü. Bütün rəqslərin əsasında özünəməxsus caz texnikası hərəkətləri dayanır Rəqslər və ümumi hazırlayıcı gimrıastik təmrinlər qaməti düz saxlamağa, qarın və yan-sağrı əzələlərinin tonusunun yüksəldilməsinə kömək edir. Bədənin müxtəlif hissələri sanki bir-birindən asılı olmadan hərəkət edir.

Rizist aerobikası
-----------------

Xüsusi toplardan istifadə etməklə aerobika növü. Müvazinəti, hərəki nəzarəti məşq etdirmək, yaxşı qamət qazanmağı, aerobikanın başqa növlərində az yüklənmiş ayrı-ayrı əzələ qrupları ilə ətraflı tanış olmağı, bel və qarın əzələlərini. hərəkətlərin koordinasiya təlimini. adi güc məşqindəkindən çox miqdarda kalori ‘‘yandırmağı'' məşq etdirmək üçün xüsusi olaraq tətbiq edilir.

Slayd aerobika
--------------

Aerobikanın xüsusi örtü və xüsusi ayaqqabılardan (corablardan) istifadə edilən atletik forması. Təmrinlər konkisürənlərin hərəkətlərini xatırladır. Yüksək intensivli məşq növü olub, dözümlülüyü, müvazinəti, hərəkətlərin koordinasiyasını tərbiyə edir, ayaq əzələlərini (xüsusən gətirici və aparıcı əzələləri) möhkəmləndirir, piy təbəqəsinin azalması üçün ən təsirli məşğələ növlərindən biridir.

Həmçinin bax
------------

* Aerobika gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında
* Gimnastika
* Yoqa

Ədəbiyyat
---------

* Спортивная аэробика в школе : [Практ. рук. при проведении соревнований и орг. занятий в общеобразоват. учреждениях г. Москвы]. — М. СпортАкадемПресс, 2002. — 82 с. Книга «Аэробика», изданная в 1963 году американским врачом Кеннетом Купером.

Xarici keçidlər
---------------

* АЭРОБИКА по просьбам телезрителей | УРОК 2 для начинающих!
* Детская аэробика 99 jyne

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  *Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası.* İzahlı idman terimləri (az.). Bakı. 2009. 15–16. 2023-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 avqust 2023.
**Ağır su** — adi hidrogeni onun ağır izotopu olan deyterium (D) ilə əvəz etdikdə alınan su növü.

Adi suda təxminən 0,016% D2O olur. Ağır suyu ilk dəfə 1932-ci ildə E. Uoşberi və H. Yuri adi sularda kəşf etmişlər. Onu 1933-cü ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında, 1934-cü ildə SSRİ-də almışlar. D2O xassəsinə görə adi sudan fərqlənir: sıxlığı 1100 kq/m3-dur, 101.43 C-də qaynayır, +3.813 C-də donur. Maddələrin çoxu ağır suda pis həll olur və adətən reaksiyalar ağır suda zəif gedir. Adi su ilə müqayisədə reaksiyalar 4–6 dəfə zəifləyir.

Ağır suyu sənayedə adi sudan elektroliz, fraksiyalı distillə üsulları ilə alırlar. Ağır su nüvə mühərriklərində neytron yavaşıdıcısı kimi və ya deytron mənbəyi kimi istifadə olunur.

Tətbiqi
-------

Sənayedə kənd təsərrüfatında və məişətdə suyun mühüm və çoxsahəli tətbiqi vardır. Su kimya sənayesinin mühüm xammalıdır. Ondan hidrogenin, əsasların, qeyri-üzvi və üzvi turşuların, spirtlərin, mineral gübrələr in alınmasında istifadə edilir. Su həmçinin həlledici kimi geniş tətbiq edilir.

Suyun təyini
------------

Suyun təyini reaksiyalarından biri ağ rəngli mis(II)-sulfatın suyu udaraq mavi rəngli mis kuporosuna CuSO4∙5H2O çevrilməsi reaksiyasıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  V. M. Abbasov, A. M. Məhərrəmov, M. M. Abbasob, M. B. Babanlı, A. M. Tağıyeva Qeyri-üzvi kimya , səh122
**Əcəl zəngi** — 1940-cı ildə yazıçı Ernest Heminquey tərəfindən yazılmış müharibə romanıdır. Əsər əsasında eyni adlı film də çəkilmişdir. O,  zamanı respublikaçı partizan dəstəsinə qoşulmuş gənc amerikalı könüllü, sosialist Robert Cordanın hekayəsindən danışılır. Dinamitçi olaraq Seqoviya şəhərinə hücum zamanı körpünü partlatmaq tapşırılıb.

Mövzu
-----

Süjet İspaniyada Vətəndaş Müharibəsi zamanı baş verir və respublikaçılar tərəfində partlayıcı maddələr üzrə mütəxəssis, dinamitçi kimi döyüşən Montanadan olan ispan müəllimi Robert Jordanın hekayəsi ətrafında cərəyan edir. General Qolz ona Seqoviya Hücumunda üsyançı tərəfin əks hücumundan qaçmaq üçün vacib olan körpünün dağıdılmasını tapşırır .

Robert, düşmən xəttinin arxasında yerləşən bölgəyə qoca Anselmonun rəhbərliyi ilə gəlir. Orada körpünü partlatmaqda ona kömək etməli olan dəstənin başçısı Pablonun sərxoş olduğunu görür. Lakin o, dərhal aşiq olduğu gənc qız Mariya və Pablonun arvadı Pilar ilə də tanış olur. Pilar kobud və çirkin qadındır, lakin cəsur və böyük iradəlidir, eyni zamanda qaraçı qanına malikdir; yüksək respublika sədaqətinə malikdir və həm körpü missiyasında, həm də şəxsən Mariya ilə Robertin bir yerdə olmasəna çox kömək edir. Maria əslində Arbeka ( Lleida ) əsilli və yazıçının tibb qardaşı işlədiyi xəstəxanada tanış olduğu Maria Sansdan ilhamlanan personajdır.

Hücumun razılaşdırılmış vaxtından əvvəlki günlərdə "İnglés" sevgini və həyatın əhəmiyyətini kəşf edir. Amma Cordan da anlayır ki, o, mütləq öləcək və istədiyi kimi Mariya ilə Madridə gedə bilməyəcək .

Obrazlar
--------

* **Robert Jordan** — amerikalı dinamitçi, ispan dili müəllimi

* **Anselmo** — qoca bələdçi , ovçu , Pablonun dəstəsinin üzvü

* **Pablo** — partizan dəstəsinin lideri

* **Rafael** — qaraçı , Pablonun komandasının üzvü

* **Mariya** — Robertin sevgilisi, Pablonun dəstəsi ilə yaşayan qız

* **Pilar** — Pablonun arvadı, qaraçı , falçı

* **Fernando** — Pablonun komandasının zərif, orta yaşlı üzvüdür

* **Eladio** — Pablonun komandasının üzvü, Andresin qardaşı

* **Andres** — Pablonun komandasının üzvü, Eladionun qardaşı

* **Aqustin** — Pablonun komandasının üzvü

* **El Sordo (Kar)** — qonşu partizan dəstəsinin

* **Primitivo** — Pablonun komandasının üzvü

* **Xoakin** — gənc oğlan, El Sordo komandasının üzvü

* **Karkov** — sovet agenti və jurnalisti

Filmdə
------

"Əcəl zəngi" 1943-cü ildə  tərəfindən eyniadlı kitab əsasında çəkilmiş filmdir. Baş rollarda Qari Kuper , İnqrid Berqman oynayır

İstinadlar
----------

1. ↑  "İspaniya Vətəndaş Müharibəsi". 2020-11-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-23.
2. ↑  Vud
**Vasilev adası** — Nordenşeld arxipelaqına daxil olan ada. Ada Şimal Buzlu okeanın Kara dənizi suları ilə əhatələnmişdir. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə daxildir.

Coğrafiya
---------

Kara dənizində, arxipelaqın qərbində qərarlaşır. Ada həmcinin Sivolki adaları qrupuna daxildir. Eyni adalar qrupununda qərb qutaracağını təşkil edir. Şimal-qərb hissəsi istisa olaraq dirər ərazilərdən adalarla əhatələnmişdir. Bir qədər şimalda Tesnı boğazında Şuls adası, şərqində Savvı Loşki adası, şimal-şərqində Ledokol adası, cənubunfa Makarov adası, qərbində isə Kazak adası yerləşir. Şimal qutaracağında Krutoy burnu yerləşir. Elə buradaca olduqca kiçik bir sda qərarlaşır (Qryad adası). Şimal-qərb sahillərinə yaxın Tesnaya bankəsi yerləşir. Bir necə kilometr cənub-şərqdə Toros rifi qərarlaşır. Rusiyanın materik sahili ilə arasında məsafə 50 kilometrdir.

Xüsusiyyətləri
--------------

Ada qeyri müəyyən formaya malikdir. Şimal-qərbdən cənub-şərqə uzanlr. Qərbində adanın eni genişlənir. Qərb hissəsində Lokasion burnu yerləşir. Bəzilərinin fikirinə görə ada 6 km uzunluğa və 1-3,8 km enə malikdir. 
Adanın ərazisinin böyük hidsəsini alçaq təpələr dəşkil edir. Qataların hündürlüyü 30 metrə çatır. Ən hündür nöqtəsi 35 metr olaraq adanın qərbində yerləşir. Adanın sahil hissələri daşlarla əhatələnmişdir. Şərq qutaracağı isə bataqlaşmışdır.

Nadir Tundra bitkilərindən mamır, şibyə və qısa boylu ot bitkilərinə rast gəlinir. Zirvənin üzərində geodeziya məntəqəsi vardır. Ətraf əraziləri qısa yay ərzində buzdan azad olur. Sərt iqlimə sahibdir. Arktik Tundra iqlimi hakimdir. 1993-cü ildə Arktika qurşağının qorunması məqsədi ilə burada qoruq yaradılmışdır. Ada da həmçinin Böyük Arktik qoruğunun ərazisinə daxildir. Qış ayları adalar arasında olan boğazların donması ilə məməlilər asanlıqla hərəkətinə imkan yaranır. Yay ayları qısa müddət ərzində buzdan azad olan bölgələrdə qərəkət edən buzlaqları görmək olur.

Tarixi
------

Ada ilk dəfə arxipelaqa daxil olan digər adalar kimi 1901-ci ildə Rusiya Qütb ekspedisiyası zamanı Zarya gəmisində Eduard Toll tərəfindən kəşf edilmişdir. O adanı 1899—1903-cü illərdə Ermak buzqıran gəmisinin II ranq kapitanı olmuş Mixail Petroviç Vasilevin şərəfinə adlandırmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Böyük Arktik qoruğu". 2008-04-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-11-02.
2. ↑  Arktidada adlar
**"Ər və arvad"** — şərqin ilk operettası olub,1909-cu ildə Üzeyir Hacıbəyli tərəfindən qələmə alınmış və ilk dəfə 1910-cu ildə Musiqili Komediya Teatrının səhnəsində tamaşaya qoyulmuşdur. O vaxtdan, düz 100 il ərzində əsər heç bir teatrın səhnəsində nümayiş olunmayıb.

Operettanın mövzusu ailədə və gündəlik həyatdakı, ailənin təzyiqi  və cəmiyyətin təsir göstərdiyi azərbaycanlı qadın. Təqdimat 24 may 1910-cu ildə Bakıda, Nikitin qardaşlarının teatr-sirkasında keçirilmişdir. Hüseynqulu Sarabski (Marjan bəy), Əhməd Ağdamski (Minnat xanım), M.H.Terequlov (Safi) və Mirzağa Əliyev (Kerbelayi Gubad) aparıcı hissələrlə çıxış etmiş, Hüseyn Ərəblinski səhnə rejissoru idi  Üzeyir Hacıbəyov isə dirijor idi. Ər və arvad operettası sonradan Naxçıvan, Ağdam və Şəki kimi digər teatrlarda səhnələşdirilmişdir.100 illik fasilədən sonra "Ər və arvad" operettasının ilk premyerası 2010-cu ildə olub.Tamaşanın quruluşçu rejissoru Yusif Əkbərov, dirijoru Nazim Hacıəlibəyov, rəssamı Eldar Qurbanov, baletmeysterlər Zakir və Yelena Ağayevlər, xormeyster Vaqif Məstanovdur. Rollarda xalq artistləri İlham Namiq Kamal, Yaşar Nuri, Afaq Bəşirqızı, Fatma Mahmudova, Arif Quliyev, əməkdar artistlər Elçin Həmidov, Əkbər Əlizadə, aktyorlardan Əliməmməd Novruzov, Vüqar Hacıyev, Ülviyyə Əliyeva,Gülcahan Salamova, Ağaxan Şərifov, Hüseyn Əlili çıxış ediblər.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Bibliography about Uzeyir Hajibeyov's Musical Legacy" (PDF). hajibeyov.com. 2013-09-26 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
2. ↑  "Спектакли". azerbaijans.com. 2022-01-27 tarixində arxivləşdirilib.
3. ↑  "Узеир Гаджибеков — основоположник азербайджанского оперного искусства". 2022-01-21 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "Муж и жена". 2022-06-30 tarixində arxivləşdirilib.
5. ↑  "Sarabski Hüseynqulu Mәlik oğlu". 2012-11-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
Optik illüziya. A kvadratı B kvadratı ilə tamamilə eyni rəng çalarındadır.
**İllüziya** (*lat.* illūsiō — «aldanma») — hisslərin təhrifidir ki, bu da ağlın normal olaraq sensor stimullaşdırmanı necə təşkil etdiyini və şərh etdiyini göstərə bilər. İllüziyalar insanın reallıq qavrayışını təhrif edir

İllüziyalar insan hisslərinin hər hansı birində baş verə bilər, lakin vizual illüziyalar (optik illüziyalar) ən çox tanınan və başa düşüləndir. Vizual illüziyalarda görmə çox vaxt digər hisslərə hakim olduğu üçün baş verir.

Bəzi illüziyalar beynin qavrayış zamanı qəbul etdiyi ümumi fərziyyələrə əsaslanır. Bu fərziyyələr təşkilati prinsiplərdən (məsələn, Geştalt nəzəriyyəsi), fərdin dərinlik qavrayışı və hərəkət qavrayışı qabiliyyətindən, qavrayış sabitliyindən istifadə etməklə baş verir. Digər illüziyalar insan bədənindəki bioloji duyğu strukturları və ya fiziki mühitdəki bədəndən kənar şərtlər səbəbindən baş verir.

Vizual illüziya
---------------

Vizual illüziya: real kərtənkələ mausun işarəsini həqiqi ov bilib onu təqib edir
Vizual illüziya və ya optik illüziya  aldadıcı və ya çaşdırıcı olan vizual olaraq qəbul edilən təsvirlərlə xarakterizə olunur. Buna görə də, vizual duyğu ilə toplanan məlumat, digər hisslərdən və ya fiziki ölçmələrdən gələn məlumatlara uyğun gəlməyən bir qavrayış vermək üçün işlənir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Solso, R. L. (2001). Cognitive psychology (6th ed.). Boston: Allyn and Bacon. ISBN 0-205-30937-2
2. ↑  
The term "optical illusion" derives, not from optics in today's sense, but from the Greek word for "seeing". So an "optical illusion" is an *illusion of seeing*.

Xarici keçidlər
---------------

* Universal Veiling Techniques Archived -də</link>
* What is an Illusion? by J.R. Block.
* Optical illusions and visual phenomena by Michael Bach
* Auditory illusions
* Haptic Perception of Shape - touch illusions, forces and the geometry of objects, by Gabriel Robles-De-La-Torre.
* Silencing awareness of visual change by motion
**Dananq** (vn. 城舖沱灢) — Vyetnamın mərkəzi hissəsində yerləşən liman şəhəri. Dananq Cənubi Çin dənizinə at nalı kimi açılan körfəzdə yerləşir. Vyetnamın ən böyük liman şəhəri, Nam Trunq Bo bölgəsinin isə ən böyük şəhəridir.

Coğrafiya
---------

Hündürlüyü 1.413 metrəyə çatan Annam dağlarının (Truong-Son) şimal-qərbini bağlamasını baxmayaraq şəhər qış mussonlarından böyük şəkildə təsirlənir. Şərqdən Tyen Sa yarımadası (Ben Dao) və 700 m yüksəkliyə çatan Dananq burnu ilə əhatə olunmuşdur. Şəhərin şimalında

Tarixi
------

1787-ci ildə Conson adaları ilə birlikdə Fransaya verilmişdir. 1858-ci ildə Fransa tərəfindən yenidən işğal edilmişdir. 1954-cu ildə Vyetnamın bölünməsi ilə birlikdə Şimali Vyetnam şəhəri olmuşdur.

1960-cı illərdə burada ipək toxuculuğu fabrikləri açılmışdır. 1970-ci illərdə isə içki fabrikləri qurulmuşdur. 1965-ci ildə ABŞ-nin əlinə keçən şəhər hərbi baza kimi istifadə edilmişdir və əhəmiyyəti artmışdır. Buddist güclərinin əlinə keçən Dananqda general Nquyen Çao Ki (aprel 1966) tərəfindən hökumətə qarşı üsyan qaldırdı. Nyugen şəhəri ələ keçirmişdir (may 1966). Dananq 1975-ci ilin aprelində Şimali Vyetnam tərəfindən alınmışdır.

1980-ci illərdə Vyetnamın ən müasir liman şəhərinə çevrilmişdir. 1976-cı ildə bir xəstəxana açılmışdır. Ho Şi Min şəhərinə (Sayqon) və Hanoy şəhərlərinə dəmiryolu və quru yolu ilə əlaqələnir. Vyetnam müharibəsi zamanı amerikalılar tərəfindən hərbi baza kmi qurulan Dananq hava limanı Vyetnamın ən böyük 3-cü hava limanıdır.

Şəhərdə Şam ağacı muzeyi və buddist məbədləri yerləşir.

Qardaş şəhərlər
---------------

* İndoneziya Semaranq, İndonezya
* Yaponiya Kavasaki, Yaponiya
* Yaponiya İvaki, Yaponiya
* Yaponiya Şiouzoku, Yaponiya
* Yaponiya Kaqaşima, Yaponiya
* Yaponiya Okinava, Yaponiya
* Çin Şandonq, Çin
* Çin Xiansu, Çin
* Çin Sindao, Çin
* Makao Makao, Çin
* Çin Respublikası Kaosinq, Tayvan
* Vyetnam Hay Ponq, Vyetnam
* ABŞ Oakland, ABŞ
* ABŞTakoma, ABŞ
* ABŞ San Dieqo, ABŞ
* ABŞ San Fransisko, ABŞ
* ABŞ Cersi, ABŞ
* ABŞ Pittsburq, ABŞ
* ABŞ Nyukasl, Avstraliya
* Türkiyə İzmir, Türkiyə
* Rusiya Yaroslavl, Rusiya

Qalereya
--------

* Huye Xonq mağarasıHuye Xonq mağarası
* Annam xəritəsiAnnam xəritəsi
* 1858-ci ildə Fransa işğalı1858-ci ildə Fransa işğalı

İstinadlar
----------

1. ↑  Vyetnam Sosialist Respublikası // Coğrafiya ensiklopediyası (az.). II kitab. Çaşıoğlu Multimedia. 2012. səh. 206. ISBN 978-9952-27-317-5.
2. ↑  "Marzuki: Hubungan Indonesia-Vietnam Harus Ditingkatkan - Yahoo! News Indonesia". 2014-03-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-02-09.
3. ↑  "Overseas Relations: Sister cities and prefectures of Danang City". Danang People's Committee. 2004-01-03. 2012-12-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-02-09.
4. ↑  "Russian and Vietnamesee partnership". 2009-02-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-02-09.
Avropa İqtisadi və Sosial Komitəsi
**Avropa İqtisadi və Sosial Komitəsi** (*ing.* European Economic and Social committee, *fr.* Comité économique et social européen, *alm.* Europäischer Wirtschafts und Sozialausschuss‎) Avropa İttifaqının məsləhət orqanıdır. İqtisadi və Sosial Komitə (*SEC*) 1957-ci ildə Avropa Birliyinin yaradılması haqqında Müqavilə, yəni Roma müqaviləsi əsasında müxtəlif iqtisadi və sosial qrupların maraqlarının təmsil olunmasını təmin etmək üçün yaradılmışdır.

Komitə 329 üzvdən ibarətdir; onlar milli hökumətlərin tövsiyəsi ilə Avropa İttifaqı Şurası tərəfindən 5 il müddətinə təyin edilirlər. Sosial və İqtisadi Komitə Avropa Komissiyası, Avropa İttifaqı Şurası və Avropa Parlamenti ilə dialoqda onların mövqeyini təmsil edir və maraqlarını müdafiə edir. Sosial-iqtisadi komitənin vəzifəsi sosial və iqtisadi məsələlərdə məsləhət verməkdir. Komitə Avropa İttifaqı ilə vətəndaşlar arasında bir növ "körpü" rolunu oynamalıdır.

Sosial-İqtisadi Komitənin üzvləri ildə təxminən on dəfə plenar iclaslarda toplaşır və daha çox kiçik qruplarda toplaşırlar.

Nitsa Müqaviləsi Komitədə yerlərin üzv dövlətlər arasında bölüşdürülməsini dəyişdirmədi, yalnız İttifaqın genişlənməsini nəzərə alaraq, gələcəkdə Sosial-İqtisadi Komitədə yerlərin sayının 350-dən çox olmamasını şərtləndirdi. Müqavilə komitə üzvlərinin təyin edilməsi prinsiplərini aydınlaşdırır: Komitə "mütəşəkkil vətəndaş cəmiyyətinin müxtəlif iqtisadi və sosial qruplarının nümayəndələrindən" ibarət olmalıdır (Avropa Birliyinin yaradılması haqqında Müqavilənin 257-ci maddəsi).

Mənbələr
--------

* Arxiv surəti 22 oktyabr 2008 tarixindən Wayback Machine saytında
* 
*
**İlyas Yalçıntaş** (7 mart 1989, İstanbul) — Türkiyəli musiqiçidir. Bu günə qədər, bir çox mahnıları və albomları olmuşdur.2014-cü ildə sözləri İskəndər Külekçi, bəstəkarı Orçun Karamukun olan İncir mahnısı ilə X Factor Turkiyə yarışmasına qatılmışdır. 2015-ci ildə Behzat Gerçeker & Enbe Orkestri ilə birlikdə bu mahnını yenidən aranjiman edərək Kral Pop və TTNet musiqi hitlərində birinci yerə yüksəlmişdir.

Həyatı və Kariyerası
--------------------

7 mart 1989-cu ildə Ərzincan'da anadan olmuşdur. Orta təhsilini Küçükçekmece İMKB Anadolu Liseyin'də bitirmişdir. Musiqiyə 16 yaşında gitara ifaçısı kimi başlamışdır. Sonrakı illərdə müxtəlif məkanlarda çıxış edərək yaşamını sürdürmüşdür. 2014-cü ildə sözləri İskəndər Külekçi, bəstəkarı Orçun Karamukun olan İncir mahnısı ilə X Factor Turkiyə yarışmasına qatılmışdır. 2015-ci ildə Behzat Gerçeker & Enbe Orkestri ilə birlikdə bu mahnını yenidən aranjiman edərək Kral Pop və TTNet musiqi hitlərində birinci yerə yüksəlmişdir.

2015-ci ildə; İlk sinqlıİncir'i, ikinci sinqlı Olmazsa Olmazımsan'ı və ilk albomu Eşq Adam Seçir'i buraxmışdır. O, İncir mahnısında Enbe Orkestri, Olmazsa Olmazımsan mahnısında Enbe Orkestri və Büşra Pərizlə əməkdaşlıq etmişdir. 2016-cı ildə ikinci albomu İçimdəki Duman'ı buraxmışdır. 2015-ci ildə çıxardığı bütün sinqlları və albomları 2016-cı ildə çıxardığı İçimdeki Duman adlı albomunda toplamışdır. İçimdəki Duman albomuna daxil olan İncir, Səndə yoxsa, Nəfəs və İçimdəki Duman, Bu necə əlvida mahnılarına kliplər çəkilmişdir. 2018-ci ilin may ayında o, Fəridə Hilal Akınla duet oxuduğu Şəhərin yolu adlı sinqlını buraxmışdır. Mahnının sözləri İlyas Yalçıntaş, bəstəsi İlyas Yalçıntaş və Emre Can Yıldız, aranjimanı Aytaç Kartındır.

Mükafatları
-----------

42. Pantene Altın Kelebek Ödülleri

3. En Moda Dergisi Ödülleri

İstanbul Gelişim Üniversitesi Medya Ödülleri

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Apple Music · Deezer · Instagram · Last.fm · Spotify · TikTok · YouTube |
| Tematik saytlar | Discogs · IMDb · MusicBrainz |
| Normativ yoxlama | ISNI: 0000 0004 7842 1358 |

İstinadlar
----------

1. ↑  Yalçıntaş: 'Köyden İstanbul'a geldiğimde afalladım'[*ölü keçid*]
2. ↑  "İlyas Yalçıntaş kimdir?". 2018-08-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-23.
3. ↑  "İlyas Yalçıntaş sorularımızı yanıtlıyor". 2019-12-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-23.
**Asiya Futbol Konfederasiyası**, (ing. *Asian Football Confederation* qısaca **AFC**) Asiya'da futbolu idarə edən qürumdur. 8 May 1954-cü ildə Filippinin paytaxtı Manilada yaradılan qürumun hazırda mərkəzi Malayziyan'ın paytaxtı Kuala-Lumpur'da yerləşir.

Tarixi
======

Asiya Futbol Konfederasiyası 8 May 1954-cü ildə qurulub. Qurucu üzvləri Əfqanıstan, Myanma, Çin Respublikası, Honkonq, Hindistan, İsrail, İndoneziya, Yaponiya, Cənubi Koreya, Pakistan, Filippin, Sinqapur və Vyetnam'dır.

***Asiya Futbol Konfederasiyasının** Asiyada,* Asiyalı Qadınlar Futbol Konfederasiyası *(*The Asian Ladies Football Confederation ***ALFC**) adlı qadın futbolunu idarə etdiyi bir bölməsidə var. **Asiyalı Qadınlar Futbol Konfederasiyası** 1968-ci ildə qurulub. 1986-cı ildə isə* Asiya Futbol Konfederasiyası *ilə birləşib. 1975-ci ildə isə ilk AFC Asiya Qadınlar Kuboku turnirinin təşkil edilməsində böyük* 
rolu olub.

Turnirlər
=========

### Milli

*AFK* milli səviyyəsində təşkil etdiyi AFK Asiya Kuboku və AFK Qadınlar Asiya Kuboku turnirləri ilə Asiyanın ən böyük komandasını müəyyən edir. Həmçinin AFK Həmrəylik kubokununda qitədə təşkilatçısıdır. Bu 3 turnir hər 4 ildən bir təşkil olunur.

### Klub

*Asiya Futbol Konfederasiyasının* klub səviyyəsində təşkil etdiyi ən nüfuslu turnir AFK Çempionlar Liqasıdır.

Üzvlər
======

5 regiondan 47 üzv ölkə var

* Ön Asiyadan 12
* Mərkəzi Asiyadan 6
* Cənubi Asiyadan 7
* Şərqi Asiyadan 10
* Cənub-Şərqi Asiyadan 12

| Ön Asiya | Mərkəzi Asiya | Cənubi Asiya | Şərqi Asiya | Cənub-Şərqi Asiya |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| * İordaniya
* Bəhreyn
* İraq
* Küveyt
* Livan
* Oman
* Fələstin
* Qətər
* Səudiyyə Ərəbistanı
* Suriya
* BƏƏ
* Yəmən
 | * 
* Əfqanıstan
* İran
* Qırğızıstan
* Tacikistan
* Türkmənistan
* Özbəkistan
 | * Banqladeş
* Butan
* Hindistan
* Maldiv adaları
* Nepal
* Pakistan
* Şri-Lanka
 | * ÇXR
* Quam2
* Honkonq
* Yaponiya
* Şimali Koreya
* Cənubi Koreya
* Makao
* Monqolustan
* Şimali Marian adaları1,2
* Çin Taybeyi3
 | * Avstraliya2,4
* Bruney
* Kamboca
* İndoneziya
* Laos
* Malayziya
* Myanma
* Filippin
* Sinqapur
* Tailand
* Şərqi Timor
* Vyetnam
 |

1: **Asiya Futbol Konfederasiyası** üzvü, eyni zamanda FİFA üzvü deyil  

2: Okeaniya ölkəsi yaxud ərazisi, eyni zamanda *Asiya Futbol Konfederasiyası* üzvü  

3: Okeaniya Futbol Konfederasiyası'nın keçmiş üzvü (1976-1982), daha sonra *Asiya Futbol Konfederasiyasına* qoşuldu  

4: Okeaniya Futbol Konfederasiyası'nın keçmiş üzvü (1966-2006), daha sonra *Asiya Futbol Konfederasiyasına* qoşuldu

Sabiq Üzvlər
------------

* İsrail İsrail Futbol Assosiasiyası 1954–1974;  Küveyt'in təklif etdiyi səsvermə nəticəsi ilə **AFC** turnirlərindən kənarlaşdırıldıqdan sonra 1994-cü ildə UEFA üzvü oldu.
* Qazaxıstan Qazaxıstan Futbol İttifaqı 1992-2002; 10 il **AFC** turnirlərində iştirak edən Qazaxıstan Futbol İttifaqı ölkədə futbolun inkişafı üçün UEFA turnirlərində çıxış etməyi qərara aldı. 2002-ci ildə UEFA üzvü oldu.
* Yeni Zelandiya Yeni Zelandiya Futbol Assosiasiyası 1964-1966;

İstinadlar
----------
**Sahə** — düz səth, konkret sərhədlərlə məhdudlaşmış səthin bir hissəsi, həndəsi fiqurların düz səthlərini xarakterizə etmək üçün işlədilən kəmiyyət parametri.

Müəyyən edilməsi
----------------

Aşağıdakı şərtləri yerinə yetirənlər sahə adlanırlar :

* o sıfırdan çoxdur.
* o ölçülə biləndir.
* o düz səthlidir.
* onun ilkin ölçü vahidi kvadratla götürülür.

Fiqurun səthi düz olmadıqda , o kiçik düz sahələrə bölünərək ölçülür.

Kvadrat kilometr : 1 km² = 1 000 000 m²

Hektar : 1 hа = 10 000 m²
Ar : 1 а = 100 m²

Kvadrat metr : BS-də əsas vahidi 1 m² = 1 sа (santiar)

Kvadrat santimetr : 10 000 sm² = 1 m²

Kvadrat millimetr : 1 000 000 mm²

İstnadlar
---------

1. ↑  Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона[*ölü keçid*]

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Həndəsə** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**25-ci kadr** — videoya əlavə kadrların qoyulması vasitəsi ilə insanın altşüuruna təsir etməyin metodikasıdır. Bu ifadənin müəllifi, Ceyms Vikeri bu cür təsirin mövcudluğu sübut edən eksperementlərinin nəticələrini özü saxtalaşdırdığını etiraf edib. 1958-ci ildə Amerikan Psixoloqlar Birliyi rəsmi olaraq 25-ci kadrın psixoloji effekti olduğunu inkar edib.

İddia insan gözünün saniyədə 24 kadrdan çox görə bilmədiyində əsaslanır. Əslində isə, 25-ci kadr insan tərəfindən görünə bilər və beləliklə gizli deyil.

Daha geniş mənada **hiss olunmaz ismarış** (*ing.* subliminal message) və ya **stimul** (*ing.* subliminal stimuli) şəxsin şüurlu qavrayış həddinin altına təsir edən hər hansı həssas stimuludur. 2012-ci ildə aparılan funksiyanal maqnit rezonans tomoqrafiya (fMRT) araşdırması göstərib ki, hiss olunmaz stimullar, ondan xəbərsiz olan iştrakçıların müəyyən beyin hissələrini aktivləşdirir.

61 iştrakçı ilə aparılan eksperement göstərib ki, hədəfli *prayminq* iştədən, içki brendin adını hiss olunmaz ismarışlar iştrakçıların həmin *praym* edilən mallarnan bağlı davranışa təsir edə bilər. Eyni zamanda, həmin eksperimenti izah edən akademik məqalə Vikarinin iddialarını "fantaziya" adlandırır.

Qanunilik
---------

### ABŞ

1957-ci ildə ABŞ Federal Rabitə Komissiyası (FCC) bəyan edib ki, onun Rabitə Aktının 303 bölməyə əsasən müəyyən hiss olunmaz ismarışları kontrol etməyə haqqı var. Halbuki, bu haqq ancaq yayımçılara qarşı həyata keçirilə bilər.

### Rusiya

Rusiyada reklamda 25-ci kadr və hiss olunmaz ismarışların başqa növləri qanuna ziddir.

### Ukrayna

Ukraynanın *Televiziya və radio yayımı haqqında* qanunu *televiziya və radio proqramlarında və yayımlarında insanın altşüüruna təsir edən və/və ya onların sağlamlıq durumuna zərərli təsir edən gizlədilmiş salmaları* qadağan edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Boese, Alex (2002). *The Museum of Hoaxes: A Collection of Pranks, Stunts, Deceptions, and Other Wonderful Stories Contrived for the Public from the Middle Ages to the New Millennium*, E. P. Dutton, ISBN 0-525-94678-0. pages. 137-38.
2. ↑  Anthony R. Pratkanis. The Cargo-Cult Science of Subliminal Persuasion. Arxivləşdirilib 2010-03-18 at the Wayback Machine The Committee for Skeptical Inquiry. Vol. 16.3, Spring 1992
3. ↑  Репьев А. П. Миф о 25-м кадре. Российская глава Arxivləşdirilib 2010-12-23 at the Wayback Machine
4. ↑  Евгений Вотяков. Некоторые результаты исследования вопроса об эффекте «25-го кадра». Arxivləşdirilib 2019-11-02 at the Wayback Machine // Вестник КрасГАСА, вып. 7, 2004
5. ↑  *Loftus, Elizabeth F.; Klinger, Mark R.* "Is the unconscious smart or dumb?". American Psychologist. 47 (6). June 1992: 761–765. doi:10.1037/0003-066X.47.6.761. PMID 1616173.
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-08-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-01-03.
7. ↑  "p. 1267" (PDF). 2020-02-09 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-01-04.
8. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-01-05.
9. ↑  Закон України «Про телебачення і радіомовлення», ст. 6 п. 3
**Vanqapandu Prasada Rao** (1943 – 4 avqust 2020) — Hindistanlı şair, bəstəkar, aktyor.

Həyatı
------

Vanqapandu Prasada Rao 1943-cü ildə Andra Pradeş şəhərinin Vizianaqaram rayonunun Caqanadham kəndində anadan olmuşdu. Teluqu əsilli hind idi. 1972-ci ildə inqilabi partiya olan Cana Natya Partiyasını qurmuşdu. Bu partiya Hindistan Kommunist Partiyası ilə bir ideologiyada idi.

1980-ci ildən sonra daha çox bəstələrə üstünlük verən Raonun 300-dən çox bəstəsi var idi. Onun mahnıları Hindistanın düz 10 dilinə tərcümə olundu və oxundu. Son mahnılarından olan "Yantrametta" (Azadlığımız) ABŞ-də ingilis dilinə tərcümə olunmuş və oxunmuşdu. Rao bu mahnı ilə ilk dəfə ölkəxaricində tanınmışdı.

O, deyirdi : "6-ya yaxın filmdə rol almışam. Rol aldığım filmlərin musiqisini də özüm yazmışam. Ümumilikdə 30-a yaxın filmin musiqisi mənə aiddir."

Ölümü
-----

Vanqapandu Prasada Rao 4 avqust 2020-ci ildə səhər saatlarında infarktdan vəfat etdi. Bir neçə saat sonra vəfat etdiyi iqamətgahından götürüldü Vizianaqaramın yaxınlığında, Parvatipuramda dəfn olundu.

Mükafatları
-----------

Tenali Bolimantha Şivarama Krişna Xatirə Mükafatı (2008)

Ailəsi
------

Müğənni Vanqapandu Uşanın atasıdır. Uşa indi YSR Konqres Partiyasında mədəniyyət şöbəsinin müdiridir.

Mahnıları
---------

* "Emi pilloi yeldamosthava" (Əbədi zəhmətkeşik)
* "Jajjenaka janare"
* "Nampally station Kada"
* "Yentrametta" (Azadlığımız)

Xarici keçidlər
---------------

* "Ürəklərə yol açan"
* İnqilab mahnısının Vanqapandu remiksi Arxivləşdirilib 2009-10-24 at Archive.today
**Manzanita** — ayıqulağı cinsinin bir çox növlərinin ümumi adı. Onlar Cənubi Britaniya Kolumbiyası və Vaşinqtondan ABŞ-nin Oreqon, Kaliforniya, Yuta, Arizona, Nyu-Meksiko və Texas ştatlarına və bütün Meksikaya qədər baş verən Şimali Amerikanın qərbindəki chaparral biomunda mövcud olan həmişəyaşıl kol və ya kiçik ağaclardır. Manzanitalar zəif torpaq və az su olan yerlərdə yaşaya bilər. Onlar hamar narıncı və ya qırmızı qabıq və sərt, burulma budaqları ilə xarakterizə olunur. Manzanitanın 105 növü və yarımnövü vardır, bunlardan 95-i Aralıq dənizi iqlimində və Kaliforniyanın daha soyuq dağlıq bölgələrində yerləşir. Manzanitalar qışda erkən yaza qədər çiçək açır və yazda və yayda giləmeyvə daşıyır. Əksər növlərin giləmeyvə və çiçəkləri yeməli olur.

Manzanita sözü manzananın (alma) ispanca kiçildilməsidir. Hərfi tərcümə kiçik alma olardı. Manzanita adı bəzən ağacın Kanada ərazisində bu adla tanınan, lakin daha çox ABŞ-də madroño və ya madrone kimi tanınan əlaqəli Arbutus cinsinə aid növlərə istinad etmək üçün istifadə olunur.

Haqqında
--------

Bu nadir bitki Şimali Amerikada, əsasən Britaniya Kolumbiyası, Vaşinqton və Kaliforniya, Meksika və s. ərazilərdə bitir. Bitki örtüyünün bükülmüş budaqları və qabıqları hamardır. Bitkinin başqa bir gözəl xüsusiyyəti, qabıq və ya budaqlarının ya narıncı, ya da qırmızı rəngdə olmasıdır. Yerə sarılanlardan altı metr hündürlüyündə ağaclara qədər bu kollar müxtəlif hündürlüklərdə olur. Bu növlərdən bəziləri kulinariya üçün istifadə olunur, digərləri isə landşaft bağçılığının hissələrini təşkil edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Manzanita". 2021-09-18 tarixində arxivləşdirilib.
**Sayra** (*lat.* *Cololabis saira*) — Sayralar cinsinə daxil olan dəniz balığı. Mühüm sənaye əhəmiyyəti vardır.

Təsviri
-------

Uzunsov formaya malikdir. Pulcuqları kiçik ölçülüdür. Alt çənəsi üst çənəyə nisbətdə uzundur. Beli tünd-yaşıl və ya mavi-yaşıldır. Böyür nahiyəsi gümüşüdür. 

Bədəninin maksimal uzunluğu 40 sm, çəkisi isə 180 q. Orta ömür müddəti 5—6 ildir.

Biologiya
---------

Sürü ilə yaşayan balıqlar dəniz və okeanların 230 m dərinliyinə qədər mümahidə edilirlər. Mövsümü miqrasiya edirlər: payızda cənuba, yazda şimala. Planktonlar və balıq kürüsü ilə qidalanırlar. Yetkinlik yaşına 2-ci ilində çatırlar. Ölçüdən asılı olaraq 9-22 min kürü qoyurlar. Kürüdən çıxan balalar hərəkət edən yosunların arasında gizlənirlər.

Yayılması
---------

Sayralar Şimal yarımkürəsinin Sakit okean sularında, Koreya, Yaponiya, Kuril adaları, Kamçatka və Alyaska sahil sularında yayılmışlar.

  


**Ümumdünya sayra ovu**| **İl** | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 |
| **Dünya üzrə öv, min. t** | 478,2 | 394,9 | 524,9 | 622,1 | 475,7 | 432,4 | 459 | 461 | 428,4 | 628,6 |  |

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
2. ↑  Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2006). "*Cololabis saira*" FishBase saytında. April 2006 version.
3. ↑  Cololabis saira // Species Fact Sheet, FAO Fisheries and Aquaculture Department[*ölü keçid*]

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q1195079
* Wikispecies: Cololabis saira
* BOLD: 30380
* EoL: 46567054
* EUNIS: 124066
* FishBase: 303
* GBIF: 2369261
* iNaturalist: 63691
* IRMNG: 11288005
* ITIS: 165609
* NCBI: 129043
* WoRMS: 280366

 |
**Çu dərəsi**— Qırğızıstanda və Qazaxıstanda Çu çayının orta axın dərəsi. Boam dərəsində (c.-ş-də) Muyunqum səhrasının (şm.-q.-də) ş.kənarına qədər təqr. 200 km məsafədə uzanır; eni 15 km-dən (c.-ş.-də) 100 km-ədəkdir (şm.-q.-də). Hünd. 500–1200 m.Şaxtasız dövr 180 gün davam edir. İllik yağıntı 250–400 mm-dir (əsasən, yazda düşür). Ç.d. Çu çayı və onun qolları ilə suvarılır; böyük hissəsi şumlanmışdır; şəkər çuğunduru, dənli bitkilər becərilir; bağçılıq, üzümçülük inkşaf etmişdir. Bişkek ş. Ç.d-nin c.-undadır.

İqlim
-----

İqlimi kəskin kontinentaldır. Yay uzun və isti, qış isə nisbətən qısa və soyuq keçir. Ən isti ayın (iyul) orta temperaturu 24,4 °C (76 °F), maksimum 43 °C (109 °F) təşkil edir. Ən soyuq ayın (yanvar) orta temperaturu −5,0 °C (23,0 °F), minimum −38 °C (−36 °F) təşkil edir. Tipik illik yağıntılar vadinin müxtəlif iqlim zonalarında 300 ilə 500 millimetr (12-20 düym) arasında dəyişir. Qırğızıstan Ala-Too silsiləsi yaxınlığında yüksəklik artdıqca yağıntılar tədricən artır. Çuy vadisində yaz və payız ən yağışlı fəsillərdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  GEOnet Names Server. 2018.
2. ↑  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. I. Bakı: Elmi mərkəzi. 2009. ISBN 978-9952-441-02-4 978-9952-441-00-0.
3. ↑  First National Communication of the Kyrgyz Republic under the UN Framework Convention on Climate Change (PDF) (Hesabat). 2003. səh. 25. November 16, 2019 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: March 10, 2013.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Britannica (onlayn) |
**Səfərov Atabala Osman oğlu** (1 sentyabr 1949, Dəvəçi – 20 dekabr 2020, Bakı) — aktyor, Azərbaycanın əməkdar artisti (2012)

Həyatı
------

Atabala Səfərov 1949-cu ildə Şabran şəhərində anadan olub. 1971-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun aktyorluq fakültəsini bitirən Atabala Səfərov həmin ildə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında fəaliyyətə başlayıb. 1972–1973-cü illərdə ordu sıralarında xidmət etdikdən sonra yenidən doğma teatra qayıdıb. Burada işlədiyi müddətdə bir neçə maraqlı obraz yaratmağa nail olmuş, özünü tamaşaçılara sevdirə bilmişdir. 1990-cı ildən 1998-ci ilə qədər Azərbaycan Dövlət Gənclər teatrında direktor müavini vəzifəsində çalışmış, 1998-ci ildə yenidən Musiqili Komediya Teatrına qayıtmış və burda yaradıcılıq fəaliyyətini davam etdirmişdir. Bu müddətdə o "Subaylarınızdan görəsiniz" tamaşasında Seyfi, "Səhnədə məhəbbət"də Milyonçu, "Bir saat xəlifəlik"də Bəhlul Danəndə, "Bir günlük siğə"də Qazi, "Şeytanın yubileyi"ndə Səlim və s. kimi rollarda uğurla çıxış etmişdir. 9 may 2012-ci il tarixdə Əməkdar artist fəxri adına layiq görülmüşdür.

Filmoqrafiya
------------

1. Adı sənin, dadı mənim (film, 1980) (tammetrajlı televiziya tamaşası) (AzTV)
2. Metranpaj
3. Topal Teymur (film, 1983)
4. Evləri köndələn yar (film, 1982)
5. Müəmmalı yubiley (film, 2007)
6. Qovğalı kəndinin gecələri (film, 2008)
7. Əlavə təsir (film, 2010)

Mənbə
-----

* Atabala Səfərov[*ölü keçid*]