**Azərbaycan Daxili Qoşunlarının Xüsusi Təyinatlı Dəstələri** — Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının xüsusi əməliyyatların keçirilməsi və təşkili üçün nəzərdə tutulmuş struktur bölmələri.

Tarixi
------

### İkinci Qarabağ müharibəsində

2020-ci ilin payızında İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycan Daxili Qoşunlarının Xüsusi Təyinatlı Dəstələri digər xüsusi təyinatlılarla birlikdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin qarşısında duran ən mürəkkəb tapşırıqları yerinə yetirmişdir. Müharibənin ilk saatlarında "Pələng" və "Şahin" dəstələri Murovdağ istiqamətində, o cümlədən Murov zirvəsi istiqamətində strateji mövqelər tutmaqda fərqlənmişdilər. Murovdağ yaxınlığında gedən döyüşlərdə bu dəstələrin 7 hərbçisi şəhid olmuşdur.

Müharibənin sonrakı günlərində həm Cəbrayıl, həm də Füzuli istiqamətində gedən döyüşlərdə "Bəbir", "Əqrəb" və "Kobra" xüsusi təyinatlıları dəstələri iştirak etmişdir. Həmçinin, "Gürzə" dəstəsi Füzuli, "Pələng" dəstəsi isə Cəbrayıl istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir.

Cəbrayıl şəhəri uğrunda gedən döyüşlərdə Azərbaycan Daxili Qoşunlarının Xüsusi Təyinatlı Dəstələrindən 13 hərbçi, o cümlədən "Əqrəb" xüsusi təyinatlı dəstəsinin xüsusi təyinatlı dəstəsinin komandiri Türkay Hüseynli şəhid olmuşdur. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Cəbrayıl şəhərinin nəzarətə götürülməsi əməliyyatının rəhbərlərindən biri, "Əqrəb" dəstəsinin komandiri, mayor Ələsgər Muxtarov "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilmişdir. .

Daxili Qoşunların Füzuli rayonu istiqamətində "Bəbir", "Əqrəb", "Gürzə" və "Kobra" dəstələri qarşıya qoyulan tapşırıqları tam yerinə yetirmişdilər. Döyüşlərdə 13 hərbçi, o cümlədən "Bəbir" xüsusi təyinatlı dəstəsinin komandiri, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə ölümündən sonra Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı adına layiq görülmüş mayor Şixamir Qaflanov şəhid olmuşdur. Həmçininç bu ada "Şahin" və "Kobra" dəstələrinin komandirləri Zəfər Yusibov və Füzuli İmrəliyev layiq görülmüşdür. İlham Əliyevin digər sərəncamı ilə Füzuli şəhəri uğrunda gedən döyüşlərdə fərqlənmiş "Gürzə" xüsusi təyinatlı dəstəsinin komandiri Cavid Tağıyev "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilmişdir.

"Yarasa" və "Vaşaq" dəstələri digər mühafizə tapşırıqlarını yerinə yetirmişdilər.

Dəstələr
--------

"Yarasa" dəstəsinin hərbi qulluqçuları 2022-ci ilin dekabrında Şuşa yaxınlığında.
"Şahin" dəstəsinin komandiri, polkovnik Zəfər Yusibov.
Xüsusi təyinatlı dəstələrin hər birində peşəkar gizir və zabitlər var. Dəstələr vahid "Komando" adı altında birləşir. Qırmızı beret, fərqlənmə nişanı və şevron, xüsusi çalarlarda kamuflyaj forması Daxili Qoşunların xüsusi təyinatlılarının üzvlərini fərqləndirir.

| Nişanı | Adı | Komandir | Hərbi hissənin dislokasiyası |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Bəbir | mayorŞixamir Qaflanov(1986–2020)  | Quba |
|  | Canavar |  | Qəbələ |
|
|  | Əqrəb | mayorƏləsgər Muxtarov  |  |
|  | Gürzə |  |  |
|  | Kobra | polkovnikFüzuli İmrəliyev  |  |
|  | Komando |  | Ağcabədi |
|  | Pələng | mayorZaur Rəhimov  |  |
|  | Qartal |  |  |
|  | Şahin | polkovnikZəfər Yusibov  | Biləcəri |
|  | Vaşaq |  |  |
|  | Yarasa | polkovnik-leytenantAnar Rizvanov  | Hacıqabul |
|

Qeydlər
-------

1. ↑  2020-ci ilin oktyabr ayına olan məlumata görə.
2. ↑  2021-cu ilin aprel ayına olan məlumata görə.

Mənbə
-----

### İstinadlar

1. 1 2 3 4 5 6 7  Verdiyev, 2022
2. 1 2  Əhmədov, 2021
3. 1 2 3 4  Səfərov, 2022
4. ↑  Репортаж Budrooo News об отряде Yarasa под Шушой — YouTube
5. ↑  Репортаж Real TV о воинской части Внутренних войск Азербайджана в Губе — YouTube
6. ↑  Репортаж Xəzər TV о воинской части Внутренних войск Азербайджана в Габале — YouTube
7. ↑  Репортаж Real TV о воинской части Внутренних войск Азербайджана в Агджабеди — YouTube
8. ↑  ""Yarasa" XTD-nin yarımqrup komandiri: "Bizə Pənahəli xan qalası tərəfdən Şuşaya daxil olmaq tapşırığı verilmişdi"". 2023-01-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-02-03.
9. ↑  Репортаж Xəzər TV о воинской части Внутренних войск Азербайджана в Гаджикабуле — YouTube

### Ədəbiyyat

* *Anar Əhmədov.* "Əqrəb" XTD-nin qrup komandiri: "Xüsusi təyinatlı illərlə yaşayır, lakin bir dəfə lazım olur" // ordu.az.  — 2021. — 18 yanvar.
* *Ədalət Verdiyev, hərbi ekspert.* Daxildəki cəngavərlər: "Pələng", "Şahin", "Bəbir", "Əqrəb… // azvision.az.  — 2022. — 17 fevral.
* *Emin Səfərov.* Xüsusi təyinatlı komandirlər… - Əfsanəvi zabitlər kimlərdir? // qafqazinfo.az.  — 2022. — 14 may.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbar Vikianbarda **Azərbaycan Daxili Qoşunlarının Xüsusi Təyinatlı Dəstələri** ilə əlaqəli mediafayllar var.