recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zu-n-Nun Əyyub** (*ərəb.* ذو النون أيوب‎) (1908, Mosul – 1996, Bağdad) — İraq yazıçısı və publisisti.

Həyatı
------

Zu-n-Nun Əyyub 1908-ci ildə o vaxtlar Osmanlı imperiyasının bir hissəsi olan Mosulda, tacir ailəsində anadan olmuşdur. O, 1933-cü ildə nəşrə başlamışdır. Əyyub milli ədəbiyyatda realist hekayə janrının banilərindən biridir. O, "*Dostum*" (1937), "*Babil qalası*" (1939), "*İbrahim həkim*" (1940), "*Əl, torpaq, su*" (1948), "*Unudulmuş adlar*" (1959) romanlarının, eləcə də çoxlu ictimai-siyasi məqalələr, ədəbiyyat və incəsənətə aid əsərlərin müəllifidir. Əyyub 1939–1946-cı illərdə ərəb hekayələrinin inkişafında mühüm rol oynayan "*əl-Məcəllə*" jurnalını nəşr etdirmişdir. Onun əsərləri süjet sadəliyi, dəqiqliyi, dilin aforizmi ilə səciyyələnir, ərəb nəsrinə xas olan tərbiyəçilik meyli ilə birləşir. Əyyubun yaradıcı şəxsiyyəti Anton Çexovun, Maksim Qorkinin və Misir yazıçıları Mahmud Teymur və Taha Hüseynin təsiri altında formalaşmışdır. O, Nikolay Qoqolun, Fyodor Dostoyevskinin, İvan Turgenevin, Maksim Qorkinin əsərlərini ərəb dilinə tərcümə etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Энциклопедический словарь. 2009. Айюб Зу-н-Нун.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbar Vikianbarda **Zu-n-Nun Əyyub** ilə əlaqəli mediafayllar var.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  Bu şablona bax  | 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 12123887v · GND: 124391117 · ISNI: 0000 0000 8350 3500 · LCCN: n81098888 · NTA: 068348207 · NUKAT: n2014047608 · SUDOC: 029661994 · VIAF: 2504572 · WorldCat VIAF: 2504572 |

 |
**Auxer lələklivəsi** - (lat. *Smyrniopsis aucheri* Schischk) — Kərəvüzkimilər (*Apiaceae* Lindl. ) fəsiləsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "*Nəsli kəsilməyə həssas olanlar*" kateqoriyasına aiddir –Vu D2. Azərbaycanın **nadir** növüdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Çoxillik ot bitkisidir. Gövdəsi 1 m hündürlüyündədir. Kökətrafı və gövdə yarpaqları iridir, ikiqat lələkvari bölünmüşdür, ayası yumurtavaridir. Çətirləri 12-15 şüalıdır. Çiçəkləri sraı, ikicinsli və erkəkciklidir. Meyvələri yumurtavari, 6-7 mm uzunluqda, qabarıq qabırğalı və yastı novludur, sütuncuğu uzun və açılmışdır.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Çiçəkləmə iyun, meyvəvermə iyul ayına təsadüf edir. Orta və yuxarı dağ qurşaqlarında quru, daşlı yamaclarda rast gəlinir.

Yayılması
---------

Naxçıvanın dağlıq hissəsi (Şahbuz rayonu- Keçili və Kükü kəndləri). 

### Sayı və tendensiyası

Populyasiyanın ehtiyatı azdır. Mənfi amillərə həssaslıq göstərir.  

### Məhdudlaşdırıcı amillər

İqlim amillərinin təsiri nəticəsində yaşama ərazisi məhdudlaşır. 

### Mühafizə tədbirləri

Yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq, yasaqlıqların yaradılması, toxum bankında saxlanılması, bərpasının təmin edilməsi, yeni areallarının axtarılması təklif olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
2. ↑
3. ↑  İbadullayeva S.C. 2004
4. ↑  Флора Азербайджана, 1955
5. ↑  İbadullayeva S.C. et al. 2011
AIM-9 Sidewinder

**AIM-9 Sidewinder**, bir çox müasir təyyarənin istifadə etdiyi istiliklə idarə olunan Amerikanın hava-hava döyüş raketi sistemidir (AAM). Effektiv bir partlayıcı başlığa və infraqırmızı idarəetmə sisteminə malikdir. Vahidinin qiyməti 90.000 dollardır.

Sidewinder raketinin konstruksiyası
-----------------------------------

AIM-9M Sidewinder, əsasən 12,7 sm borucuq formalı bir borunun içərisinə yerləşdirilmiş yüksək texnologiya məhsullarından ibarət olan hissələrdən ibarətdir, 287 sm uzunluğunda AIM-9 borusunun ön tərəfində BSU-32 qanadcıqları vardır. Uzunluğu 38 sm-dir. Arxadakı quyruq hissəsinin qanad uzunluğu 63 sm-dir. 88 kq ağırlığında olan Sidewinder raketinin burnunda, bu raketin beyni olan WGU-4A/b Başlıq Nəzarəti Bölməsi axtarıcısı yerləşir. Burada infraqırmızı enerji yayan mənbələri aşkarlayan bir sensor mövcuddur. Maqnezium florid şəffaf şüşə səthinin arxasında yerləşən indium-antimonid (InSb) detektoru və Joule-Thompson kriozat soyuducusunun olduğu bu baş hissədə bir hədəf tapıldıqda, məlumat siqnal işləyiciyə göndərilir və daha sonra bu məlumat ötürülür raketin istiqamət qanadcıqlarına və raketin hərəkəti üzrə istiqamət əmrləri verilir. Bu sistemin ən ölümcül tərəfi iki fərqli dalğa boyunda işləyə bilməsidir. Başqa sözlə, bu baş hissə həm qısa, həm də orta dalğa uzunluğunda olan infraqırmızı şüaları aşkar edə bilər. Raket mühərriklərinin qarşısında bir WDU-17 döyüş başlığı bölməsi var. Buradakı 12 kq başlıq proximity probkasını daşıyır. DSU-15/B Aktiv optik Hədəf Dedektoru, lazer detektoru üzükləri vasitəsi ilə bir hədəf qaçırıldığı zaman özünü məhv edərək qəlpələrin aktivləşdirilməsini təmin edir.

Türk Hava Qüvvələri və AIM-9
----------------------------

AIM-9 Sidewinder raketi 1960-cı illərdə ilk dəfə Türk Hava Qüvvələri inventarına qəbul edilmişdir. Sidewinder-in ilk modeli AIM-9B raketi, o dövrün ən inkişaf etmiş təyyarəsi sayılan və Türk Hava Qüvvələri inventarına təzə daxil olmuş F-5A və F-104G təyyarələrində istifadə üçün satın alınmışdır. Daha sonra AIM-9P raketi F-4 Phantom təyyarəsinin alınması nəticəsində arsenala daxil olmuşdur. AIM-9L/M Sidewinder raketinin gəlişi isə F-16-ların seçilməsi və aviasiya donanmalarında missiyalarına başlaması ilə olmuşdur. Türk F-16-ları AIM-9 raket modellərinin L/M/S variantlarını daşıyırlar. Türk Hava Qüvvələrinin inventarında B modelindən 210, M modelindən 500, L modelindən 640, S modelindən 310 və P modelindən 750+ AIM-9 Sidewinder raketinin olduğu təxmin edilir. Türkiyə həmçinin F-16C və D modellərində istifadə edilməsi məqsədi ilə F-16 CCIP çərçivəsində 35,7 milyon dollara başa gələcək 127 ədəd AIM-9X və 22 ədəd AIM-9X Captive təlim raketləri modelini almışdır.
**İ. P. Pavlovun 1881 və 1887-ci illərdə yaşadığı bina** - Rostov-na-Donu şəhərinin ərazisində, Bolşoy Sadovnaya küçəsi, ev 97 ünvanında yerləşən bina. Bina o baxımdan əhəmiyyətlidir ki, binada iki dəfə görkəmli rus alim-fizioloqu, İvan Petroviç Pavlov qalmışdır. Bina Rusiyanın Federal əhəmiyyətli mədəni irs siyahına daxil edilmişdir.

Tarixi
------

Bolşoy Sadovnaya küçəsində yerləşən bina XIX əsrin üçüncü yarısında inşa edilmişdie. Bina Yevstinqney Nikiforoviç Xmelnisə məxsus idi. O, şəhərin rəhbəri olmuşdur. Onun arvadının kiçik bacısı Serafima Vasilevna Karçevskaya İvan Petroviç Pavlovun gələcək həuat yoldaşı olmuşdur.

1881-ci ilin yazında Pavlov Karçevskaya evlənmək məqsədi ilə Rostov şəhərinə gəlmişdir. Bu zaman o, Xmelnislərin evində qalmışdır. 25 may 1881-ci ildə toy baş tutur. Şənlik Xmelnislərin evində ailə üzvləri arasında keçirilmişdir. Yeni evlilər bu binada iki həftə qalmışdır. 1887-ci ildə Pavlov həyat yoldaşı və oğlu ilə birlikdə yenidəm Rostov-na-Donu şəhərinə gəlmişdir. O, ailəsi birlikdə Xmelnislərin evində qalmışdır.

1949-cü ildə İvan Petroviç Pavlovun yüz illiyi məqsədi ilə binanın fasadında memorial lövhə yerləşdirilmişdir: «*1881 və 1887-ci illərdə binada dahi rus fizioloqu İvan Petroviç Pavlov yaşamışdır — Bizim yurdun vəhənpərvəri, müasir materialist fizilogiyasının banisi*». 30 avqust 1960-cı ildə RSFSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə dövlət tərəfindən qorunmasına qərar verilmişdir. 1971-ci ildə binanın fasadında olan memorial abidə yenisi ilə əvəzlənmişdir. 
Hazırda binada uşaq mağazası yerləşir.

Arxitektura
-----------

Bina bir mərtəbəyə sahibdir. Kərpiçdən inşa edilmişdir. Geniş dam sahəsinə sahibdir. Fasadı Bolşoy Sadovnaya küçəsinə açılır. Əsas fasadı dekor elemenləri ilə zəngindir. Mərkəzi hissədə beş pəncərə vardır. Əsas giriş binanın solunda qərarlaşır. Bina dəhliz sisteminə malikdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ростов-на-Дону. Объекты культурного наследия (памятники истории и культуры) государственного (федерального) значения". Официальный портал Правительства Ростовской области. 2012-11-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-09-18.
2. ↑  *Владислав Смирнов.* "Ростовский след в биографии Ивана Петровича Павлова". Журнал RELGA. 2012-11-16. 2013-09-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-09-18.
**Avstriyada təhsil** — Avropanın mərkəzində yüksək səviyyəli təhsil sistemi.

Ali təhsil
----------

Dövlət universitetlərində maksimum təhsil haqqı semestrdə 363 avrodur. Avropa məkanında ali və ikinci ali təhsil almağın ən əlverişli şərlərinin Avstriyada olduğu hesab edilir.

### Əsas üstünlükləri

* birbaşa orta təhsildən sonra qəbul olunmaq olur;
* qəbul üçün yaş məhdudiyyəti yoxdur;
* qəbul üçün alman dilini bilmək tələb edilmir;
* qəbul imtahanları yoxdur (istisna: tibb, psixologiya, yaradıcı ixtisaslar)
* qəbul yerləri məhdud deyil və müsabiqə yoxdur
* qəbul zamanı attestat və diplom qiymətləri nəzərə alınmır;
* maksimal təhsil haqqı semestrdə 363 avro;
* universiteti bitirdikdən sonra ölkədə qalıb işləmək hüququ verilir.

### Xüsusiyyətləri

Bütün Avstriya universitetlərində tədris Bolonya prosesi tələbləri ilədir. Universitetlərdə 330-dən çox fakültə vardır. Tələbələr eyni zamanda bir neçə universitetdə təhsil ala bilərlər. Tədris dövründə tələbələrin praktika keçməsi üçün geniş şərait yaradılır və universitet bu işdə tələbələrə kömək edir. Arzu edən tələbələr bir neçə semestri digər Avropa ölkələrinin universitetlərində keçirə bilərlər.

Tədrisi bitirən tələbə təhsil aldığı səviyəyə görə bakalavr, magistr və ya doktor dərəcəsini alır. Özünü müsbət tərəfdən göstərən məzun Avstriya və Avropanın digər ölkəkərində iş təklifi ala bilər. Avstriya universitetləri dünyada keyfiyyətli təhsili ilə tanınırlar.

### Təhsil haqqı

Hər universitetin öz təhsil tarifi vardır. Bunula belə 24 sentyabr 2009-cu il "Ali təhsil haqqında" qanuna əsasən dövlət universitetlərində təhsil haqqı bir semestr üçün €363,36-dir, bunun €16,86-i universitet tələbə təşkilatının hesabına gedir.

Özəl təhsil müəssisəlrində təhsil haqqı yüksəkdir. Məsələn, *Webster* universitetinin bakalavr pilləsində təhsil haqqı €26.000, magistr pilləsində isə €20.000-dir.

*MODUL* özəl universitetində illik təhsil haqqı yaşayış xərci ilə birlikdə €16.000-dur, bunun €10.000-u ilkin ödəniş kimi keçirilməlidir.

### Pulsuz ali təhsil

Pulsuz təhsil Avropa Birliyi ölkələrindən olan tələbələr, *Daueraufenthalt* vizası olan tələbələr və Vyana Dövlət Universitetində təhsil alan Azərbaycan, Belarus, Ukrayna, Moldova, Tacikistan, Qazaxıstan, Özbəkistan və Ermənistan vətəndaşları üçündür.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Arxivlənmiş surət". 2011-11-23 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-06-19.
2. 1 2  "Arxivlənmiş surət". 2012-05-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-06-19.
Sklaviniya, Germaniya, Qalliya, və Romanın təcəssümləri III Ottoya armağan verirlər. 990-cı il.
"*Saksoniyanın limiti*" — saksonlar və obodritlər arasındakı sərhəd. Bu sərhəd Almaniyanın 810-cu ildə indiki Şlezviq-Holşteyn vilayəti ərazisində qurulmuşdur.
*Köhnə Almaniya*. Estlər, venedlər, qotlar və ingevonların adları xəritənin yuxarı sağ küncündə aydın şəkildə görünür. Yan Blau. 1645-ci il.
**Vendlər** (*anqlosaks.* Winedas; q.skan. Vindr; *alm.* Wenden, Winden‎; dan. vendere; *isv.* vender; pol. Wendowie — german tayfalarına yaxın ərazilərdə yaşayan slavyanlara verilən ad. Bu termin hansısa bir homogen xalqa yox, müxtəlif xalqlara, tayfalara və qruplara müraciət etmək üçün istifadə olunurdu.

Orta əsrlərdə "*vendlər*" termini Müqəddəs Roma imperiyası ərazisi daxilində yaşayan qərbi slavyanları və slovenlərə müraciət etmək üçün istifadə olunurdu. Terminin hal-hazırda müasir baltikyanı-fin dillərində mövcud olduğu ehtimal olunur. Rusiya fin dilində *Venäjä*, eston dilində *Vene*, karel dilində isə *Veneä* adlanır.

Toponimlər
----------

 *Əsas məqalə: Almaniyanın slavyan toponimikası*
* Vendeburq (*vend şəhəri*)
* Vendorf (*vend kəndi*) — Pomeraniyada kənd.
* Vendorf (*vend kəndi*) — Saksoniyada şəhər.

### Ədəbiyyat

* *Lencek, R. L.* "The Terms Wende-Winde, Wendisch-Windisch in the Historiographic Tradition of the Slovene Lands". Slovene Studies Journal, 12(1), pp. 93–97. 1990.
* *Noks, Ellis Li.* The Destruction and Conversion of the Wends: A History of Northeast Germany in the Central Middle Ages. Department of History. University of Utah. 1980. 12 noyabr 2001 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Sorb mədəniyyəti
* Texas vendləri
* Avstraliya vendləri
* Texas Vend İrsi Cəmiyyəti

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Kruqosvet · Britannica (onlayn) |
**Yens Stoltenberq** (norv. Jens Stoltenberg; 16 mart 1959[…], Oslo, Norveç) — Norveç dövlət və siyasi xadimi, 2000–2001 və 2005–2013-cü illərdə Norveçin baş naziri, 1 oktyabr 2014-cü ildən NATO-nun baş katibi.

Həyatı
------

Yens Stoltenberq Norveçdə tanınmış siyasətçi ailəsində dünyaya gəlmişdir. Onun atası, Turvald Stoltenberq 1979–1981-ci illərdə Norveçin müdafiə naziri, 1987–1989 və 1990–1993-cü illərdə isə xarici işlər naziri olmuşdur.

Yens karyerasına Norveçdə solçuların əsas mətbuat orqanı olan "Arbeiderbladet" qəzetində jurnalist kimi başlamışdır. 1985–1989-cu illərdə Norveç Fəhlə Partiyasının gənclər təşkilatına rəhbərlik etmişdir. 1993–1996-cı illərdə Qru Harlem Brundtland hökumətində ticarət və energetika naziri, 1996–1997-ci illərdə Turbyorn Yaqland hökumətində maliyyə naziri olmuşdur.

2000-ci ilin martında baş nazir vəzifəsini tutmuş, 10 sentyabr 2001-ci ildə keçirilən seçkilərdə onun partiyası 24% səslə öz tarixinin ən zəif nəticəsini göstərərək məğlub olmuşdur.

2002-ci ildə Norveç Fəhlə Partiyasının rəhbərliyində Turbyorn Yaqlandı əvəz etmiş və 12 sentyabr 2005-ci il seçkilərində qalib gələrək 17 oktyabr 2005-ci ildə yeni hökumətə rəhbərlik etməyə başlamışdır. 2009-cu il seçkilərində də yüksək nəticə göstərərək növbəti 4 il müddətində hakimiyyətdə qalmışdır. 2013-cü il seçkilərində Stoltenberqin partiyası parlamentdə üstünlüyü itirdi və onun hökuməti istefaya getdi.

28 mart 2014-cü ildə vəzifələrinin icrasına 1 oktyabr 2014-cü ildən başlamaqla NATO-nun növbəti baş katibi seçilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Jens Stoltenberg // Encyclopædia Britannica (ing.).
2. 1 2 3 4 5  .

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook  · Twitter (ing.) |
| Foto, video və audio | Instagram (ing.) |
| Tematik saytlar | IMDb · Kinopoisk |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Notable Names Database · Prabook · Universalis |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 90506074 · BNF: 169048790 · GND: 130141771 · GTAA: 229096 · ISNI: 0000 0000 7873 6545 · LCCN: n91105527 · NLP: A29120287 · NTA: 304626708 · LIBRIS: 357063 · SUDOC: 159496640 · VIAF: 35554569 · WorldCat VIAF: 35554569 |

 |
Üçyarpaq oxyarpaq
**Üçyarpaq oxyarpaq** - (lat. *Sagittaria trifolia* L.) — IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün "*Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar*" kateqoriyasına aiddir. Azərbaycanda *az rast gəlinən,* **nadir** növdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Çoxillik 20-50 sm hündürlükdə ot bitkisidir. Kökümsovu kökyumrulu zoğlar əmələ gətirən topaşəkilli ipvari köklüdür. Yarpaqları oxvari, üçbucaq və ya uzunsov-üçbucaq formalı sivri ayalı, ensiz üçbucaqlı, sivriləşmiş dilimlidir. Ləçəkləri ağ rəngdə olub, qaidəsində tünd – qırmızı, ləkəsizdir. Erkəkciklərin tozcuqları sarı rəngdədir. Meyvəcikləri düzgün olmayan üçbucaqlıdır, yan tərəflərdən bərk sıxılmışdır, üst və alt tərəfdən enli qanadlıdır, təpə hissədə qısa əyilmiş buruncuqludur

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Çiçəkləmə və meyvə əmələgətirmə dövrü iyun—avqust aylarına təsadüf edir. Toxumlarla və vegetativ yolla çoxalır. Hidro-hiqrofitdir. Rütubətli, sahillərin dərin olmayan yerlərində və bataqlıqlarda Alisma plantago –aquatica, Butomus umbellatus, Cyperus longus, Juncus lampocarpus, Eleocharis palustris və s. Bitkilərdən təşkil olunmuş assosiasiya tərkibində seyrək, kiçik qruplarla, həmçinin düyü əkinlərində rast gəlinir. Dərman və qida bitkisidir

Yayılması.
----------

Lənkəran (Lənkəran rayonu – Kiçik Qızılağac körfəzi) və Kür-Araz ovalıqları (Kiçik Hacıqabul gölü)

### Sayı və tendensiyası

Populyasiyanın məhdud sahələrdə yayılması və mənfi təsirlərə məruz qalması azama tendensiyasını sürətləndirir 

### Məhdudlaşdırıcı amillər

Qlobal istiləşmənin artması ilə əlaqədar baş verən quraqlıqların nəticəsində körfəz və göllərin suyunun azalması, əhali tərəfindən qida və dərman bitkisi kimi istifadə edilməsi. 

### Mühafizə tədbirləri

Xüsusi mühafizə tədbirləri aparılmalıdır. Süni göl və gölməçələrin yaradılması məqsədəuyğundur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
2. ↑
3. ↑  Флора Азербайджана, 1952
**Üçyüzotuzbeşillik müharibə** (nid. Driehonderdvijfendertigjarige Oorlog, korn Bell a dri hans pymthek warn ugens) — Niderland və Birləşmiş Krallığın bir parçası olan Silli adaları arasında müharibə. Sülh müqaviləsi imzalanmadığından müharibə rəsmi olaraq bir dəfə də olsun atəş açılmadan 335 il davam etmiş, tarixin ən uzun müharibələrindən və ən az itki verən müharibələrindən biri olmuşdur. Tərəflər 1986-cı ildə sülh müqaviləsi imzalamışdır.

Zəmin
-----

Müharibənin mənşəyi 1642–1652-ci illərdə royalistlər və parlament tərəfdarları arasında baş tutmuş İngiltərə vətəndaş müharibəsinin hadisələrinə təsadüf edir. Oliver Kromvel İngiltərə krallığının kənarında royalistlərlə savaşır. Kornuoll royalistlərin Qərbi İngiltərədəki son qalası idi. Kromvel 1648-ci ildə Kornuollun bütün materik ərazilərini fəth edir. Beləliklə, royalist donanması Kornuoll sahillərindən Silli adalarına çəkilmək məcburiyyətində qalır.

Müharibə
--------

1651-ci ilin iyununda, müharibə elan edildikdən qısa müddət sonra, admiral Robert Bleykin komandanlığı altındakı parlament qüvvələri royalist donanmasını təslim olmağa məcbur edir. Artıq heç bir təhdid altında olmayan Niderland donanması bir dəfə də olsun atəş açmır. Hollandlar Silli adalarının kiçikliyinə görə sülh müqaviləsi imzalamağı unudur.

1985-ci ildə tarixşünas və Silli Şurasının sədri Roy Dunkan adaların hələ də Niderland ilə müharibə şəraitində olduğu anlayışından qurtulmaq üçün London şəhərində yerləşən Niderland səfirliyinə məktub yazır. Səfirlik işçiləri bunun texniki cəhətdən doğru olduğunu aşkar edirlər. Bunun nəticəsində, Dunkan Niderland səfirini adalara dəvət edir və bu iki tərəf 17 aprel 1986-cı il tarixində sülh müqaviləsi imzalayaraq 335 il davam edən müharibəni sona çatdırır.

Mənbə
-----

### İstinadlar

1. ↑  *Hemmings, Jay.* "The Three Hundred & Thirty-Five Years' War – The Longest War In History". WAR HISTORY ONLINE (ingilis). 2019-03-02. 2019-05-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-13.
2. 1 2  *Young-Brown, Fiona.* "The Longest War in the World Had No Casualties". Atlas Obscura. 19 yanvar 2016. 19 yanvar 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 aprel 2019.
3. ↑  "Dutch Proclaim End of War Against Britain's Scilly Isles". The New York Times. Associated Press. 18 aprel 1986. ISSN 0362-4331. 10 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 aprel 2019.
4. ↑  "Britain: Peace in Our Time". Time. 28 aprel 1986. 24 avqust 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 dekabr 2015.

### Ədəbiyyat

* "Scilly peace". *The Times*, 19 April 1986.

Xarici keçidlər
---------------

* *Duncan, Steve.* "335 Year War". Scilly Archive. Scilly News. 27 April 2004. İstifadə tarixi: 30 July 2015.
**Verilənlər Bazası Marketinqi** — məhsul və ya xidməti tanıtmaq üçün fərdiləşdirilmiş kommunikasiyalar yaratmaq üçün müştərilərin və ya potensial müştərilərin məlumat bazalarından istifadə edən birbaşa marketinq forması.

Birbaşa marketinq və verilənlər bazası marketinqi arasındakı fərqlər məlumatların təhlilinə müxtəlif yanaşmalardadır. Verilənlər bazası marketinqi müştərilərin davranış modellərini inkişaf etdirmək üçün statistik metodların istifadəsinə diqqət yetirir, daha sonra ünsiyyət üçün müştərilərin seçimində istifadə olunur. Nəticədə, bu məkanda marketoloqlar informasiya anbarlarının aktiv istifadəçilərinə çevrilirlər, çünki istehlakçılar haqqında daha çox məlumatın olması daha dəqiq model yaratmaq ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Marketinq məlumat bazalarının iki əsas növü var: 1) Müştəri verilənlər bazası (B2C) və 2) Korporativ verilənlər bazası (B2B). Müştəri bazaları məhsulu birbaşa istehlakçıya satan şirkətlər tərəfindən, yəni Business Customer (B2C) modelindən istifadə edilir. Korporativ verilənlər bazaları çox vaxt daha çox məlumat ehtiva edir. Bunun səbəbi müştəri məlumat bazalarını tərtib edərkən marketoloqların qarşılaşdıqları fərdi məlumatların qorunması qanunları şəklində maneələrin olmamasıdır.

Verilənlər bazasına adətən ad, ünvan, daxili satış əməliyyatlarının tarixi, çatdırılma xidmətləri və ya digər şirkətlərdən alınmış müştəri siyahıları daxildir. Belə siyahıların mənbələri xeyriyyə proqramlarının iştirakçılarının profilləri, sınaq məhsulları üçün müraciətlər, müsabiqələr, zəmanət kuponları, xəbərlərə abunə formaları və kredit ərizə formalarıdır.

Əgər verilənlər bazalarına əsaslanan marketinq metodlarından istifadə nəticəsində yaranan ünsiyyətin ünvançısı təqdim olunan məlumatla maraqlanmırsa, o zaman belə ünsiyyət lazımsız poçt, yəni spam hesab edilə bilər. Digər tərəfdən, birbaşa marketinqdən və verilənlər bazasına əsaslanan marketinqdən istifadə edən firmalar iddia edirlər ki, məlumat təklif etməkdə maraqlı olan müştərilərin hədəflənməsi həm müştərilərə, həm də biznesin özünə fayda gətirir.

Bəzi ölkələr və təşkilatlar israr edirlər ki, insanlar öz adlarının marketinq məlumat bazalarına daxil olmasının qarşısını ala bilsinlər, həmçinin şəxsi məlumatlarını onlardan silə bilsinlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Shaw, R. and Stone, M.* Database Marketing. New York: John Wiley & Sons. 1988.
2. ↑  Direct Newsline. 2002.

| ⛭Marketinq |
| --- |
| Əsas fikirlər | 
* Brend
* Distribusiya
* Rəqabət
* Pərakəndə
* Heyət
* İstifadə dəyəri
* İrəliləyiş
* Məhsul
* Proses
* Bazar
* Qiymət
* UST

 |
| İstiqamətlər | 
* Rəqəmsal marketinq
* Sosial media marketinqi
* Brend idarəçiliyi
* İnternet marketinqi
* Verilənlər Bazası Marketinqi
* Marketinqin idarəolunması
* Marketinq araşdırmaları
* Marketinq əlaqələri (Reklam)
* Marketinq strategiyası
* Ticarət
* İstehlakçı davranışı
* Satışlar
* Hesab əsasında satış
* Məhsul yerləşdirmə
* İrəliləyiş
* İctimaiyyətlə əlaqələr
* Seqmentasiya və hədəfləndirmə
* Sosial marketinq
* Strateji marketinq
* Qiymət və Dəyər İdarəçiliyi
* Mövqeləşdirmə

 |
**Veri Əliabadı** — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Əhalisi
-------

Əhalisi 812 nəfərdir.

Toponimiyası
------------

Oykonimlər "Əlinin kəndi, Əliyə məxsus yaşayış məntəqəsi" mənasındadır.

Tarixi
------

29 mart 2005-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Veri kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Əliabad kəndi Veri Əliabadı kəndi adlandırılmışdır.

Təhsil
------

Kənddə tam orta məktəb yerləşir. Məktəbin ilk binası 1990-ci ildə tikilmişdir. 2017-ci ildə həmin məktəb sökülərək yerinə yeni modul tipli məktəb tikilmişdir.[*mənbə göstərin*]

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Respublikasının inzibati - erazi bölgüsü. Məlumat toplusu. Bakı - 2013. 488 səh.
2. ↑  Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıyaalınması 2009-cu il. I cild. Bakı - 2010.
3. ↑  "Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti". İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007, səh. 236.
4. ↑  Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının 29 mart 2005-ci il tarixli 871-IIQ saylı **Qanunu**[*ölü keçid*] — **e-qanun.az** saytı
**Fillit** — sıx qara ipək parıltılı şist süxurları; kvars, bəzən xlorit qarışıqlı silisit və biotit, albitdən təşkil olunmuşdur. Gil şistlərinin metamorfizmi nəticəsində əmələ gəlir, lakin onlardan fərqli olaraq, tərkibində gil mineralları olmur. Metamorfizləşmə dərəcəsinə görə gil şistlərilə mika şistləri arasında keçid təşkil edir.

Fillitləşmə
-----------

Fillitləşmə gil şistlərinin regional metamorfizm şəraitində dəyişilmə prosesidir; süxurun sıxlaşması, maddənin yenidən kristallaşması, kristal dənələrinin böyüməsi və gil minerallarının serisit, biotit və xloritə çevrilmə prosesləri. Fillitləşmə nəticəsində fillitlər əmələ gəlir.

İstinadlar
----------

Mənbə
-----

* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Kruqosvet · Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | GND: 4295102-1 · Microsoft: 26815474 |
**Anatoli Mixayloviç Adoskin** (*rus.* Анатолий Михайлович Адоскин; 23 noyabr 1927, Moskva – 20 mart 2019, Moskva) — SSRİ və Rusiya aktyoru, Rusiyanın xalq artisti (1996).

Həyatı
------

Anatoli Mixayloviç Adoskin 23 noyabr 1927-ci ildə Moskva şəhərində anadan olmuşdur. O, 1942–1943-cü illərdə avtonəqliyyat texnikumunda təhsil almışdır. Adoskin 1948-ci ildə Mossovet adına teatrın nəzdində teatr studiyasını bitirmiş, 1961-ci ilə kimi burada çalışmışdır. O, 1961–1965-ci illərdə "Sovremennik" teatr studiyasında (baş rejissor Oleq Yefremov), 1965–1968-ci illərdə Lenin Komsomol teatrında aktyor olmuşdur (baş rejissor Anatoli Efros). Adoskin 1968-ci ildən yenidən Mossovet teatrının aparıcı aktyoru olmuş və Yuri Zavadskinin quruluşunda tamaşalarda iştirak etmişdir.

Anatoli Adoskin filmlərdə əsasən ikinci plan rollarında çəkilmişdir: "*Qızlar*" filmində (1961) Dementyev, "*TREST əməliyyatı*" teleserialında (1967) Radkeviç, "*Yeddi qoca və bir qız*" komediyasında (1968) Sidorov, "*Doktor Cekill və Cənab Haydin qəribə hekayəsi*" filmində (1985) Atterson, "*Axmaqlar evi*" filmində qoca (2002) və başqaları.

Anatoli Adoskin 20 mart 2019-cu ildə Moskva şəhərində vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Скончался старейший актер театра имени Моссовета Анатолий Адоскин (rus.).
2. 1 2  Энциклопедический словарь. 2009. АДОСКИН Анатолий Михайлович.

Xarici keçidlər
---------------

* Анатолий Адоскин на сайте театра имени Моссовета
* Анатолий Адоскин — Легенды Ленкома
* «Мешки с рукописями Цветаевой лежали у меня в гараже»

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | IMDb · Kinopoisk |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus · Kinosozvezdiye · Rusiya-Mədəniyyət · RİA istinad · TASS istinad |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
| Normativ yoxlama | ISNI: 0000 0004 3048 0201 · LCCN: no2014013064 · VIAF: 307457670 · WorldCat VIAF: 307457670 |
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Anatoli.

**Koni Anatoli Fyodoroviç** (1844–1927) — məşhur rus hüquqşünası, ictimai xadim və ədəbiyyatçı, həqiqi məxfi müşavir.

Həyatı
------

1865-ci ildə Moskva Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. Məhkəmə islahatları keçirilən zaman Sankt-Peterburq məhkəmə palatasına katib köməkçisi vəzifəsinə keçmişdir, 1867-ci ildə Moskva məhkəmə palatasının Rovin dairə məhkəməsinin prokurorun katibi olmuş, həmin ildə Sum dairə məhkəməsinin prokurorun yoldaşı (tovariş) sonra da Xarkov dairə məhkəməsində çalışmışdır. 1870-ci ildə Kazan dairə məhkəməsinin prokuroru olmuşdur. 1875-ci ildə Ədliyyə Nazirliyi departamentinin vise-direktoru, 1877-ci ildə Sankt-Peterburqun dairə məhkəməsinin sədri, 1891-ci ildə cinayət-kassasiya senat departamentinin senatoru.

Koni görkəmli məhkəmə natiqi olmuşdur. Dövlət şurasının üzvü. Peterburq EA-nın fəxri üzvü. 1878-ci ildə Vera Zasuliç işində Koni (məhkəmə sədri) bəraət hökmü çıxartmışdır. Oçerk və xatrələr "Həyat yolunda".

ədəbiyyat
---------

* Балышев М.А. Шандула А.О. Анатолий Федорович Кони и харьковчане (2007). UNIVERSITATES. Наука и Просвещение. 2007. №3. С. 26–36.
**Rostov teleqülləsi** - teleqüllə Rostov-na-Donu şəhərinin Jeleznodoronı rayonu Barrikadnoy küçəsində yerləşir. Teleqüllə Rostov-na-Donu şəhərində ən hündür tikilidir. Onun maksimal hündürlüyü 195 metrdir. Onun fəaliyyət zonası Rostov vilayətinin böyük hissəsini əhatə edir. Ümumilikdə 2,2 mln insan. Fəaliyyət zonasına Bataysk, Azov, Aksay şəhərləri belə daxildir.

Tarixi
------

Rostov vilayətində teleqüllənin tarixi 1956-cı ildən başlalır. Qülləni Moskva İnstutu layihələşdirmişdir. Onun hündürlüyü 195 metr təşkil edir. Qüllə iki il inşaatdan sonra 1958-ci ilin 29 aprel tarixində istifadəyə verilmişdir. Sınaq teleyayımları artıq növbəti gün həyata keçirilməyə başlanılır. 1969-cu ildən rəngli yayım həyata keçirilir. 1992-ci ildə telegüllədə güçlü yanğın olmuşdur. Nəticədə kabel və transformatr yanmışdır. Yağgıb televiziya yayımının 12 saatlığa datanmasına səbəb olmuşdur..

Müasir vəziyyəti
----------------

Qüllənin gecə vaxtı parlaq olmasının səbəbi onun xüsusi boya ilə rənglənməsidir. Hətta 2000-ci ildə jurnalistlər teleqüllənin təcili təmirə ehtiyacı olduğunu deyirdilər.

Alternativləri. Pentamşpil
--------------------------

1998-ci ildə Rostov-na-Donu Dövlət Soveti Servey Kivenkonun ideyasını qəbul edir. Onun layihəsində telegüllə «Pentaşpil». «Pentamşpil» 315-metr hündürlüyə malik olmalı idi. Onun inşası üçün keçmiş «Nijneqnilovski» aerodromunun ərazisi ayrılır. Ancaq tikinti işləri bir müddət sonra dayandırılır.
2002 Sergey Kivenkonun layihəsi ikinci nəfəsni alır. Layihə ilə ciddi investorlar maraqlanır. Bunun gerçəkləşdirilməsi məqsədi ilə 60-90 mln dollar pul tələb olunur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Собств. корр.* Ростовское областное телевидение отмечает 50-летний юбилей[*ölü keçid*] // news.rostov-today.ru. — 2008. — 27 сент. (rus.)
2. ↑  "Rostovda telegüllə əvəzinə «Pentaşpil» tikiləcək" (rus). Arqumenti i faktı. 2017-02-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-03.
3. ↑  *Абамова Т.* Rostovun əsas teleqülləsi güçlü dirəklər üzərindədir?[*ölü keçid*]
4. ↑  *Сидоров А.* Невезучий творец заколдованных башен Arxivləşdirilib 2007-12-19 at the Wayback Machine // Седьмая столица. — 2003. — 10 марта. (rus.)

Mənbə
-----

* Nə səbəbdən teleqüllə daha parlaq yanır?
Mavi Saqqal, arvadı və sehirli açar. Qustav Dore tərəfindən çəkilmiş illustrasiya
**Mavi Saqqal** (*fr.* La Barbe bleue) — fransız yazıçı Şarl Perro tərəfindən yazılmış nağıl.

Mövzu
-----

Mavi saqqal, bir çox insanın ondan çirkin və mavi saqqalı ucbatından qorxduğu zəngin bir aristokdatdır. Bir neçə dəfə evlənmiş, lakin arvadlarına nə olduğu bilinməməkdədir. Bu səbəbdən o ətrafda yaşayan qızlar ondan qaçırlar. Bir gün bir qonşusunu ziyarət edir və üç qızından biri ilə evlənmək istədiyini deyir. Qızları heç biri isə onunla evlənmək istəmədiyindən hərəsi digərini önə çıxarır. Nəyahət mavi saqqal kiçik qızla evlənib, qəsrdə yaşamağa başlayır.

Bir müddət sonra mavi saqqal səyahətə çıxmağa qərar verir. Qəsrin bütün qapılarının açarını arvadına verərək yola düşür. Bu açarlar arasında arvadını girməməsi üçün tənbehlədiyi balaca bir otağın da açarı vardır. Ancaq qız onu ziyarətə gəlmiş bacılarının təşviqi ilə otağa girir. Otaqda gördüklərindən isə dəhşətə düşür. Yerlər qanla örtülüdür və divardan mavi saqqalın əvvəlki arvadlarının cəsədləri asılmışdır. Üstəlik balaca açara yerdəki qan bulamışdır və nə qədər cabalasa da qan ləkəsi getmir.

Qəsrə geri dönən mavi saqqal arvadını görən kimi vəziyyəti başa düşür və onu dərhal öldürməyi düşünür. Tam arvadını öldürəcəyi zaman qızın bacıları gəlir və mavi saqqalı arxadan vuraraq öldürür.

İstinadlar
----------
**Vlodko (Vladimir) Kaufman** (2 mart 1957, Qaraqanda) – almanəsilli ukraynalı sənətçi, rəssam, qrafik sənətçi, ifaçı. O, bir çox incəsənət layihələrinin müəllifi, eləcə də, fərdi və qrup sərgilərinin iştirakçısıdır.

Yaradıcılığı
------------

Lvov Politexnik İnstitutunun memarlıq fakültəsində və İvan Truş adına Dekorativ və Tətbiqi Sənətlər Kollecində təhsil almışdır. 1989–1993-cü illərdə "Szlach" adlı sənət təşkilatının üzvü olmuşdur.

2005–2006-cı illərdə onun *"Nostalgiyanın yox edilməsi"* adlı rəsm əsəri "Dzyza"da ("Under the Hourglass" kafesi) quraşdırılmışdır. 2007-ci ildə Müasir İncəsənət İnstitutunun həmtəsisçisi olmuşdur. 2008-ci ildə "Art-Depot" (Lvov) layihəsi çərçivəsində *"Ev gəzintisi"* və *"Müqəddəs Poltva"* performanslarını, "QoqolFest" festivalı (Kiyev) çərçivəsində *"Boşluq bəyannaməsi"* performansını, III Bruno Şults Beynəlxalq Festivalı çərçivəsində Drohobitsk Şəhər Zalının saat qülləsində *"Saatda performans"* işini və Aktual İncəsənət Həftəsi (Lvov) çərçivəsində *"B. N."* performansını ərsəyə gətirmişdir. O, Lesya Kurbas adına Lvov Akademik Teatrı, M.Zankovetska adına Milli Akademik Ukrayna Dram Teatrı, Birinci Ukrayna Uşaq və Gənclər Teatrı, İ.Franko adına Milli Akademik Teatr (Kiyev) ilə fəal əməkdaşlıq etmişdir.

O, 2008–2009-cu illərdə "Cari incəsənət həftəsi" layihəsinin (Lvov), 2009-cu ildə isə Birinci Beynəlxalq İncəsənət Festivalının *"Fort. Missia"* (Lvov vilayətinin Mostiski rayonunun Popoviçi kəndi) proqramının kuratoru olmuşdur.

2009-cu ildə "L2" layihəsi (Lublin) çərçivəsində, eləcə də, Lvovda keçirilmiş Müasir İncəsənət Həftəsi çərçivəsində *"Şaçivnitsiya"* adlı performansını təqdim emişdir. "Dzyza"da *"Quş terapiyası"* adlı qrafikası quraşdırılmışdır.

2008-ci il performansları
-------------------------

* Performanslar: "Ev gəzintisi" və "Müqəddəs Poltva" ("Art Depot" layihəsi, Lvov).
* Performans: "Boşluq bəyannaməsi" ("Qoqolfest" layihəsi, Kiyev).
* Quraşdırma performansı: "B. N." (Müasir İncəsənət Həftəsi, Lvov).

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  .
2. ↑  .
3. ↑  "grant.uart.eu". 2022-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-02.
4. 1 2 3  В. К. Кауфман Володимир // Encyclopedia of Lviv / За редакцією А. Козицького. — Львів : Літопис, 2010. — Т. 3. — С. 161–163. — ISBN 978-966-7007-99-7.
5. ↑  "Golden Fund of Ukrainian Variety". 2023-03-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-02.
6. ↑  "PERFORMANCE symposium 2020". lvivartlab.com. 2022-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-02.
7. ↑  "Листи до землян Влодка Кауфмана". Варіанти (ukrayna). 2019-05-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-03-06.
8. ↑  "Vlodko Kaufman (UA)". Landart Festival (ingiliscə). 2023-03-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 mart 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı
* "Lvov Post" üçün verdiyi müsahibəsi
* "Dzyga" saytı üçün verdiyi müsahibəsi
* "Ukrayna Weekly"
**Rostov Dənizçilik Uçilişinin sinif binası** - Rostov-na-Donu şəhərinin ərazisində, Sedov küçəsi, ev 8/2 ünvanında yerləşən bina. Bina 1896-cı ildə Rostov Dənizçilik Uçilişinin sinif binası kimi inşa edilmişdir. Binanın layihəsi Vladimir Kaproviç Şkitkoya məxsusdur. Rostov Dənizçilik Uçilişinin sinif binası regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxil edilmişdir.

Tarixi
------

Don diyarı ərazisində, Rostov-na-Donu ərazisində 1876-cı ildə dənizçilik sinifləri təşkil olunmuşdur. İlk əvvəl siniflər icarəyə götürülmüş binalarda fəaliyyət göstərirdi. Müəsissə üçün bina 1896-cı ildə inşa edilmişdir. Bina Verxnebulvarn küçəsində qərarlaşır. Layihənin rəhbəri Vladimir Kaproviç Şkitko olmuşdur. 1914-cü ildə binanın yaxınlığında Rostov Dənizçilik Uçilişinin əsas korpusu inşa edilmişdir.

1950-ci ildə binanın fasadında xatirə lövhəsi qoyulmuşdur. Bu lövhədə yazılır: «*Bu binada 1895—1899 illərdə qütb araşdırmaçısı Q. Y. Sedov (1877—1914) təhsil almışdır*». Rostov vilayəti rəhbərliyinin 411 nömrəli əmri ilə (9 oktyabr 1998) regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxil edilmişdir.

Arxitektura
-----------

İki mərtəbədən ibarət olan binanın əsas fasadı Sedov küçəsinə baxır. Binanın birinci mərtəbəinin pəncərələrinin kənarları qəsr daşları ilə bəzədilmişdir. İlk əvvəllər binanın mərkəzi hissəsinin damında qüllə mövcud olmuşdur. Sonradan isə bu hissə aradan qaldırılmışdır. Bina dəhliz sisteminə malikdir. 

* Rostov Dənizçilik Uçilişinin sinif binası
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Rostov-na-Donu". Rostov vilayətinin rəsmi saytı. 2013-09-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-09-28.
2. ↑  "Здание Ростовского морского колледжа". voopiik-don.ru. 2014-09-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-09-08.
**Mavi rəqqasələr** (*fr.* Danseuses bleues, *ing.* Blue dancers) — fransız rəssamı, impressionizmin banilərindən biri sayılan Edqar Deqa tərəfindən 1897-ci ildə çəkilmiş rəsm əsəridir. Əsərin ilk sahibi fransız kolleksiyaçı Düran-Rüel, ikinci sahibi isə rusiyalı kolleksiyaçı Sergey Şukin olmuşdur. Əsər 1918-ci ildən 1948-ci ilə kimi Yeni qərb incəsənəti dövlət muzeyində saxlanılıb. 1948-ci ildən A.S.Puşkin adına Dövlət Təsviri İncəsənət Muzeyində sərgilənir.

Əsər pastel vasitəsilə 65×65 sm ölçüdə olan kağız üzərində işlənilib.

Yaranma tarixi
--------------

Əsər Edqar Deqanın yaradıcılığının son mərhələsinə aiddir, bu zaman rəssamın görmə qabiliyyəti zəifləmiş və o, böyük rəngli ləkələrlə işləməyə başlamış, şəklin səthinin dekorativ təşkilinə daha çox əhəmiyyət vermişdir. Rəqqasələr mövzusu rəssama çox yaxın idi və onun tərəfindən pastel, yağlı boya və şəkil janrında dəfələrlə təkrar olunmuşdur. Bəzi tənqidçilərin fikrincə boya ahəngdarlığının gözəlliyinə və kompozisiya həllinə görə, "Mavi rəqqasələr" əsəri həmin mövzuda Deqanın nail olduğu təcəssümün ən yaxşı nümunəsidir. Deqa bu əsəri ilə fakturanın və boya çalarlıqlarının hədsiz zənginliyinə nail olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Əsərin təsviri. World-art.ru saytında məqalə". 2013-06-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-11-09.
2. ↑  "Əsərin təsviri. İmpres-paint.ru saytında məqalə". 2014-07-03 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-11-09.

Ədəbiyyat
---------

* *Ионина, Н. A.* Сто великих картин. Вече. 2002.

Xarici keçidlər
---------------

* A.S.Puşkin adına Dövlət Təsviri İncəsənət Muzeyinin saytında Arxivləşdirilib 2014-02-28 at the Wayback Machine
***Truman sindromu*** — insanın həyatının səhnələşdirilmiş realiti şou olduğuna və ya kameralarda izləndiyinə inandığı bir aldatma növüdür. Bu termin 2008-ci ildə 1998-ci ildə çəkilmiş "Trumanın şousu (film, 1998)" filmindən sonra müvafiq olaraq psixiatr və neyrofilosof Coel Qold və İan Qold qardaşları tərəfindən film lövhələrində istifadə edilmişdir.

Ətraflı
-------

Böyük Britaniyada London Psixiatriya İnstitutundan olan psixiatrlar Paolo Fusar-Poli, Oliver Howes, Lucia Valmaggia və Philip McGuire British Journal of Psychiatry jurnalında *"Truman Sindromu"* adlandırdıqları şeyi belə təsvir etmişlər:
Dünyanın başqa insanların bildiyi şəkildə dəyişdiyinə dair narahat edən inam, onun bir filmin mövzusu olduğunu və bir film setində ("uydurma dünya") yaşadığını göstərən kimi şərh etdi. Bu simptomlar qrupu … şizofreniyanın prodromal fazasında ola bilən şəxslərdə çox yayılmış şikayətdir. Müəlliflər təklif edirlər ki, *"Truman izahatı"* xəstələrin adi dünyanın hansısa əhəmiyyətli, lakin izaholunmaz şəkildə dəyişdiyini qavrayışlarında məna axtarışlarının nəticəsidir.

Qeyd
----

Truman sindromu rəsmi olaraq tanınmayıb və Amerika Psixiatriya Assosiasiyasının Diaqnostika və Statistik Təlimatında qeyd olunmayıb.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Truman sindromu haqqında haberler.com sayt". 2023-03-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-15.
2. ↑  "psixiatrlar haqqında daha ətraflı". 2022-12-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-15.
3. ↑  Archive
**Hayasui boğazı** (*yap.* 速吸瀬戸) — Şikoku və Kyuşu adaları arasındakı boğaz. Daxili Yapon dənizinin İyo-Nada hissəsini və Bunqo boğazını birləşdirir. Boğazın eni təqribən 16 km, dərinliyi 300-400 m-dir.

  

Boğaz şərqdə eyniadlı yarımadada Sadamisaki burnu və qərbdə Seki və ya Jizo arasında yerləşir. Boğazda Takaşima və Uşijima adaları yerləşir.

Boğazdakı qabarma-çəkilmə cərəyanları 6 düyün sürətinə çata bilir.

Sahəsi 160 km² olan boğazın suları ekoloji və ya bioloji cəhətdən əhəmiyyətli dəniz zonası hesab olunur və yüksək biomüxtəlifliyə malik olması ilə xarakterizə olunur. Xüsusilə Yapon stavridası və qılınc balığı seçilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "速吸瀬戸". kotobank.jp (yapon). 2022-09-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-16.
2. ↑  "豊予海峡". kotobank.jp (yapon). 2022-09-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-16.
3. ↑  "Coastal Area 14106 Houyo Strait" (ingilis). 2022-09-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-16.

Mənbə
-----

* "豊予海峡の概要". www.pref.ehime.jp (yapon). İstifadə tarixi: 2022-09-15.
**Tsalka su anbarı** (*gürc.* წალკის წყალსაცავი) — Gürcüstanın ən böyük su anbarı. Salka bələdiyyəsinin Xrami dərəsində, dəniz səviyyəsindən 1506 metr yüksəklikdə yerləşir. Güzgü sahəsi 33.7 km², ümumi sahəsi 1060 km²-ə qədərdir. Suyun həcmi 312 mln. m³. Maksimum dərinlik 25 m, orta dərinlik isə 9,3 m. Qərbdən şərqə uzanır. Bölgənin əksər hissələrində sahil aşağıdır, cənub-şərq hissəsinin sahili isə - dik və yüksəkdir. Anaxatır və digər kiçik çaylar, yeraltı, qar və yağış sularıyla qidalanır. 1946-cı ildə, enerji məqsədləri üçün beton bəndi kimi, dar və dərin dərədə tikilmişdir. Mövsümi tənzimlənir. Fevral-mart aylarında su aşağı səviyyələrdədi. Su yığımı aprel ayında başlayır və iyulun sonuna qədər davam edir, sonra su işlənir. Enerji stansiyaları tam gücü ilə işləyərkən, səviyyə noyabr ayından etibarən intensiv olaraq azalır. Su səviyyəsinin orta illik amplitudası 891 sm. Anaxatır çayı su anbarından keçir.

Su ən soyuq (0,2 °C) fevralda və an isti Avqustda (18,7 °C) olur. Dekabrdan mart ayının sonuna qədər buz örtükləri əmələ gəlir. Buzlu örtüklərin orta müddəti 82 gündür. Buz qalınlığı fevral ayında hərdən 80 sm çatır. Su anbarı 2 HES-ə xidmət edir: XramHES I və XramHES II. Anbar ərazisində balıqçılıq inkişaf edib. Tsalka şəhəri anbarın sahilində yerləşir.

Ədəbiyyat
---------

* *Apxazava İ.* Gürcüstan Sovet Ensiklopediyası, XI cild, səh. 289, Tbilisi, 1987
* Gürcüstan coğrafiyası, Kitab I, s. 52, Tiflis, 2005.

İstinadlar
----------

1. ↑  "წალკის წყალსაცავი. მდებარეობა, კოორდინატები". 2021-11-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-21.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: İbrahim Məmmədov.

**İbrahim Əhməd oğlu Məmmədov** (22 dekabr 1934, Bənəniyar, Naxçıvan MSSR – 9 sentyabr 2014, Bənəniyar, Naxçıvan Muxtar Respublikası) – Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2000).

Həyatı
------

İbrahim Məmmədov 1955-ci ildən C. Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında işləmişdir.

Əsas rolları: Yaşar, Rəbi ("Ya şar", "Od gəlini", Cəfər Cabbarlı), Hacı Qara ("Hacı Qara", Mirzə Fətəli Axundov), Bəxtiyar ("Komsomol poeması", Səməd Vurğun), Vahan ("Nakam qız", А. Şirvanzadə), Nəroğlan ("Qız atası", Ə. Əsgərov), Məşədi İbad, Mərcan bəy ("О, olmasın, bu olsun", "Ər və arvad", Üzeyir Hacıbəyov), Kərəmov ("Toy", S. Rəhman), Dadaş bala ("Hicran", Sabit Rəhman, Emin Sabitoğlu), Əli Paşa ("Nadir şah", Nəriman Nərimanov) və s.

İbrahim Məmmədov Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının üzvü idi. Prezident təqaüdçüsü olmuşdur (2005).

2014-cü il sentyabr ayının 9-da Bənəniyar kəndində vəfat edib.

Ədəbiyyat
---------

* Naxçıvan Ensiklopediyası. II cild (Təkmilləşdirilmiş və yenidən işlənmiş ikinci nəşr). Naxçıvan: AMEA Naxçıvan bölməsi. V. Y. Talıbov. 2005. səh. Məmmədov İbrahim Əhməd oğlu. ISBN 5-8066-1468-9.
**Yusif İsmayılov** (tam adı: *Yusif Tələt oğlu İsmayılov*; 1 may 1958 – 20 yanvar 1990) — Qanlı Yanvar hadisələrinin qurbanı.

Həyatı
------

1958-ci il mayın 1-i anadan olmuşdur. Atası Tələt uzun müddət Neft-Kimya İnstitutunun elmi işlər üzrə prorektoru olmuş, anası Sima isə Elmlər Akademiyasının Geologiya İnstitutunun baş mühəndisi işləmişdir. Qardaşı Zeynal texnika elmləri namizədi olmuş, Neft-Kimya İnstitutunda dərs demişdir.

Azadlıqdan məhrum edilməzdən əvvəl Maqnitofon kassetləri zavodunda işləmişdir.

Yusif Tallində əsgərlik xidməti keçərkən eston Kristina ilə ailə qurmuş, ailə həyatından 2 qızı: Züleyxa və Leyli yadigar qalmışdır.

Bir müddət Hüsü Hacıyev küçəsindəki evlərdən birində yaşamış, daha sonra Naxçıvan küçəsindəki binaların birinə köçmüşdür.

Həbsi
-----

Yusifin ailəsi Naxçıvan küçəsindəki binaların birinin 8-ci mərtəbələrində yaşayarkən onlardan bir mərtəbə yuxarıda yaşayan əvvəlcə ailəli zabit yaşamış, lakin ezamiyyətə getdiyindən həmin evə subay praporşik köçmüşdür. Həmin praporşik öz yoldaşları ilə içki məclisləri quraraq səs-küy yaratmış, içkiləri bitdikdə isə hərbçilər qonşulardan araq istəmişdir. Yusif bir dəfə onların yaxınlaşmamasını xahiş etsə də, Yusifin cəhdi nəticəsiz qalmışdır.

İkinci dəfə Yusif evə gəldikdə uşaqların çarpayının altında gizləndiyini görmüş, səbəbini soruşduqda hərbçilərin yenə araq istədiyindən xəbər tutmuşdur. Gecə saat 10-da Yusif onlara yaxınlaşaraq sözünü demək istədikdə praporşikin evində olan yeddi hərbçi dostu tərəfindən döyülmüş və təhqir olunmuşdur. Onların əlindən evə qaçmağı bacaran Yusif atasının ov tüfəngi ilə yenidən yuxarı qalxaraq ev sahibinin gəlməsini tələb etmiş, hərbçilərdən biri "Nə qorxursuz bu çurbandan. Belələrini Əfqanıstanda azmı öldürmüşük" deyərək üstünə gəldikdə atəş açaraq ev sahibini qətlə yetirmişdir.

Məhkəmənin qərarı ilə Yusifə 8 il iş cəzası kəsilmişdir.

Qanlı Yanvar faciəsi
--------------------

Qanlı Yanvar hadisələrindən narahat olan məhbuslar əvvəlcə həbsxananın keşiyini çəkən hərbçilərdən icazə almağa çalışmış, alınmadıqda qaçmağa çalışmışdır. Keşikdə olan iki əsgərdən rus olanı onlara heç nə edilməyəcəyini, özbək isə rus əsgərin onlara atəş açacağını bildirmişdir. Yusif rus əsgərə inanaraq qaçmağa çalışdıqda həmin əsgər tərəfindən açılmış atəş nəticəsində həlak olmuşdur.

Maştağa qəbiristanlığında, atasının məzarı yanında dəfn edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Şəhidlər" (PDF). 2022-10-05 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2022-10-05.
2. ↑  *Tacir Qurbanov, Almara Nəbiyeva, Maral Qocaman.* Azadlıq Carçıları (az.). Bakı: "Zərdabi Nəşr" MMC. 2021. səh. 240. ISBN 978-9952-542-97-4.
**İbrahim Mollayev**( tam adı:*Mollayev İbrahim Abbas oğlu*;v. 25 fevral 1997) — pedaqoq,Pedaqogika elmləri doktoru,professor

Həyat
-----

Mollayev İbrahim Abbas oğlu 1 aprel 1930-cu ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur.

### Vəfatı

25 fevral 1997-ci ildə Naxçıvan şəhərində vəfat etmişdir.

### Təhsili

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunu,1953-cü ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunu bitirmişdir.

Fəaliyyəti
----------

### Pedaqoji fəaliyyəti

1953-67-ci illərdə Naxçıvan şəhər orta məktəblərində müəllim, tədris işləri üzrə direktor müavini, Naxçıvan MSSR Maarif Nazirliyində məktəb inspketoru işləmişdir. 1968-ci ildən ömrünün sonunadək (1997) Naxçıvan Dövlət Universitetində çalışmış,pedaqogika və psixologiya kafedrasının müdiri olmuşdur.

Yaradıcılığı
------------

### Elmi yaradıcılığı

Azərbaycanda məktəb və pedaqoji fikir tarixinə dair tədqiqatların, o cümlədən 2 monoqrafiyanın, 4 kitabın, 100-ə yaxın elmi məqalənin, 8 metodik vəsaitin müəllidir. Azərbaycan maarifçisi, pedaqoq, şair, publisist Məhəmməd Tağı Sidqinin həyatı və yaradıcılığını ilk dəfə tədqiq edib.
1986-cı ildə Pedaqogika elmləri doktoru, 1988-ci ildə professor adına alıb.

Əsərləri
--------

* M.T.Sidqinin pedaqoji görüşləri, Bakı,1997.

Təltif və mükafatları
---------------------

* Azərbaycan Respublikasının qabaqcıq maarif xadimi

Mənbə
-----

* Naxçıvan Ensiklopediyası. Bakı. 2002. səh. 325. ISBN 5-8066-1468-9.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Görkəmli tədqiqatçı, professor İbrahim Mollayevin 85 illiyinə həsr edilən elmi-praktiki konfrans keçirilib". 2020-06-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-14.