recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Cavid Xaspoladov** (*Cavid Cavad oğlu Xaspoladov*;d. 5 oktyabr 1959,Göyçay) — "Əməkdar jurnalist" , Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, polis polkovniki, DİN Mətbuat Xidmətinin rəis müavini, *"Mübariz keşikdə"* qəzetinin və *"Asayişin keşiyində"* jurnalının redaktoru.

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

Cavid Xaspoladov 1959-cu ildə oktyabrın 5-də Göyçay şəhərində müəllim ailəsində doğulub. 

* 1978-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakultəsinin əyani şöbəsinə daxil olub.
* 1983-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakultəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib.

Ayrı-ayrı illərdə "Xalq qəzeti", "Azərbaycan", "Respublika" qəzetlərində xüsusi müxbir, şöbə müdiri, redaktor müavini, AzərTac-ın baş redaktorunun müavini vəzifələrində çalışıb.

Sovet dönəmində SSRİ Jurnalistlər İttifaqına, müstəqillik illərində Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinə üzv seçilib. Mətbuatda jurnalistikanın müxtəlif janrlarında minlərlə yazısı, *"Müxbir"*, *"Universitetin elmi xəbərləri"* və *"Jurnalistika"* məcmuələrində elmi məqalələri dərc olunub. C.Xaspoladov hazırda Azərbaycan Respublikasının Təhlükəsizlik Şurası Katibinin xidmətində baş məsləhətçidir. Dövlət qulluğunun baş müşaviridir.

Mükafatları
-----------

"Qızıl qələm" və "Araz" ali media mükafatlarına, "Kamil sənətkar" diplomuna layiq görülüb. 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin sərəncamı ilə "İgidliyə görə" medalı ilə təltif olunub. 
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə 2008-ci ildə *"Əməkdar jurnalist"* fəxri adına layiq görülüb.

### Ailəsi

Ailəlidir, 2 övladı, 2 nəvəsi var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI". 2020-09-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-03.
2. ↑  ""Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti" fəxri adı". 2023-07-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-03.
3. 1 2  "Cavid Cavad oğlu Xaspoladov". 2023-07-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-03.

Xarici keçidlər
---------------

* "Bizim qəzet" - "Mübariz keşikdə": Azərbaycan polisinin 80 yaşlı mətbuat orqanı
* 50 illik yolun mübariz yolçusu
**İvan Tixonov** (21 aprel 1996) — Rusiyanı və Azərbaycanı təmsil edən idman gimnastı.

Karyerası
---------

İvan Tixonov 2002-ci ildən idmanla məşğuldur. Şəxsi məşqçiləri Ruslan İrqaşev və Eldar Səfərovdur.

Rusiyada ciddi rəqabətə görə İvan Tixonov yığmanın əsas heyətində yer almağı bacarmırdı və buna görə də Dünya və Avropa Çempionatlarında, nüfuzlu beynəlxalq turnirlərdə çıxış edə bilmirdi. 2018-ci ildə Azərbaycan Gimnastika Federasiyası (AGF) İvan Tixonova Azərbaycan yığmasının heyətinə cəlb elədi.

2019-cu ildə Azərbaycanı Avropa Oyunlarında təmsil edən İvan Tixonov həmin il həm də Almaniyanın Ştutqart şəhərində baş tutan Dünya Çempionatının nəticələrinə əsasən olimpiya lisenziyasına sahib oldu.

İvan Tixonov 2021-ci ildə Azərbaycanı Yaponiyada baş tutan XXXII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil elədi. İvan Tixonov ümumi nəticədə təsnifat mərhələsini 80.298 balla 45-ci pillədə başa vurdu və final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi. Ayrı-ayrı alətlərdə də İvan Tixonov final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi.

2022-ci ildə İvan Tixonov Konya şəhərində baş tutan İslam Həmrəyliyi Oyunlarında bir qızıl, bir gümüş və bir bürünc medala sahib oldu.

İstinadlar
----------

1. 1 2  İvan Tixonov.
2. 1 2 3  *Olympedia.org.* "İvan TİXONOV". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-11-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
3. 1 2  *Olympedia.org.* "2020 Summer Olympics Games / Artistic gymnastics / Individual All-Around / Men". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-04-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
4. ↑  *Azerisport.com idman portalı.* "Токио-2020: Иван Тихонов не смог пробиться в финал многоборья". www.azerisport.com ( (rus.)). 11.02.2022. 2022-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11.02.2022.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Olympedia |
**Sayka** (*lat.* Boreogadus saida) — Arktikanın soyuq sularında yayılmış, Treskakimilər dəstəsinin, Treskalar fəsiləsinə daxil olan. Öz cinsinin yeganə nümayəndəsidir.

Təsviri
-------

Maksimal uzunluğu 40 sm, adətən isə 25 sm olur. Orta ömür müddəti 7 ildir. Quyruğa doğru bədən kiçilir. Bığı kiçikdir. Başı isə əksinə böyükdür. Alt çənəsi nisbətən irəlidir. Başının üzəri və beli boz-qəhvəyidir. Böyür və boyun nahiyələri isə gümüşü-bozdur.

Yayılması
---------

Bu növ əsasən Şimal Buzlu okeanın bütün ərazilərində rast gəlinir. Onları şorsulu laqunlarda və çay mənsəblərində belə görmək olur. Onlar istənilən balıq növündən Şimal qütbünə yaxın yayıla bilirlər. Onlara 85° ş.e yuxarı ərazilərdə belə müşahidə edilir.

Biologiya
---------

Bu canlılar dəniz suyunda 0° temperatura yaxın temperaturda yaşayır. İkra qoyma oktyabrdan marta qədər uzanır. 6-70 min kürü qoyur.

Yetkinliyi 3—4 illiyndə baş verir. Bu zaman uzunluğu 19—20 sm olur.

Bu balıqlar fito və zoo planktonlarla qidalanırlar.

Əhəmiyyəti
----------

Saykalar su itilər, ağ balina, su quşlarının əsas qidasını təşkil edirlər. Sənaye əhəmiyyətli ovu ancaq Ağ dəniz və Barens dənizi sularında həyata keçirilmişdir.

Mənbə
-----

* Arctic cod, *Boreogadus saida* Arxivləşdirilib 2011-09-27 at the Wayback Machine

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
IAC/MAK head office/Здание штаб-квартиры в Москве
**Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsin** (*rus.* Межгосударственный авиационный комитет) — MDB və Baltikyanı ölkələrin Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsi.

Tarixi
------

30 dekabr 1991-ci ildə yaranmışdır.

Üzvləri
-------

Hazırda bu təşkilat keçmiş SSRİ-nin 12 dövlətini özündə birləşdirir:

1. Azərbaycan Azərbaycan
2. Belarus Belarus
3. Ermənistan Ermənistan
4. Moldova Moldova
5. Özbəkistan Özbəkistan
6. Qazaxıstan Qazaxıstan
7. Qırğızıstan Qırğızıstan
8. Gürcüstan Gürcüstan
9. Rusiya Rusiya
10. Tacikistan Tacikistan
11. Türkmənistan Türkmənistan
12. Ukrayna Ukrayna

Rəhbərləri
----------

Təşkilatın hazırkı sədri Tatyana Anodinadır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "MDB və Baltikyanı ölkələrin Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin sədri Tatyana Anodinadan". 2016-11-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-06-28.

Xarici keçidlər
---------------

* Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin rəsmi saytı  (rus.)/ (ing.)
* Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin rəsmi saytı  (rus.)/ (ing.) (old website)
COVID-19 Pandemiyası zamanı məsafədən təhsil alan Meksikalı tələbə.
**Distant təhsil** — tədris prоsesinin elektrоn, telekоmmunikasiya, prоqram-teхniki vasitələr əsasında təşkil оlunduğu fоrmasıdır. Distant təhsil öyrədən və öyrənən arasında əlaqəni telekommunikasiya və kompüter şəbəkələri vasitəsi ilə operativ, müntəzəm dialoq, əks əlaqə əsasında, uzaq məsafədən həyata keçirir.

Distant təhsilin xarakterik xüsusiyyətlərinə həmçinin çeviklik, modulluluq, iqtisadi səmərəlilik, müəllimin yeni rolu, təhsilin keyfiyyətinə xüsusi nəzarət, təlimin xüsusiləşdirilmiş vasitə və texnologiyalarından istifadə və s. məsələlər aiddir.

Distant təhsildə informasiyalar öyrənənlərə çap materialları, elektron materiallar, elektron dərslik, televerilişlər və s. formalarda təqdim edilir. Bu tədris informasiyalarının kitablar, disklər, audio-video kasetlər kimi daşıyıcıları vardır. Distant təhsildə tədris metodik kompleksdən, kompüter, televizor, audio-video maqnitofon, multimedia texnikası və s. kimi təlim vasitələrindən istifadə olunur.

Təhsilin distant forması müəyyən səbəblər üzündən təhsilini artırmaq imkanı olmayan və yeni ixtisas almaq arzusunu həyata keçirə bilməyən potensial şəxslərə real təhsil imkanları yaradır. Bu təhsil forması ənənəvi təhsil formalarına nisbətən öyrənənlərin müstəqilliyini, fəallığını, şüurluğunu, yaradıcılığını optimal şəkildə inkişaf etdirir.

Tarix
-----

Distant təhsil ilk illərindən başlayaraq 1970-ci illərə qədər əsasən çap materiallarına əsaslanırdı. Radio, audiokasset, faks, kino və telefon kimi rabitə vasitələrindən istifadə etməklə müəyyən təcrübələr aparılsa da, televiziya yayımı sahəsinin inkişafına qədər çap materiallarından əsas tədris vasitəsi kimi istifadə edilmişdir. Distant təhsil termini ilk dəfə Viskonsin Universitetinin 1892-ci il kataloqunda meydana çıxmışdır. Növbəti dövrdə distant təhsil konsepsiyasının əsasını qoyacaq müəyyən inkişaflar müşahidə olunmuşdur. Bu termin 1960-cı ildən etibarən geniş tətbiq sahəsinə malik olmuşdur. "Distant təhsil" termini daha sonra Almaniyada 1960-1970-ci illərdə alman pedaqoq Otto Peters tərəfindən təqdim edilmiş və Fransadakı distant təhsil müəssisələrinin adı (teleenseignement) kimi istifadə edilmişdir.

Xarici keçidlər
---------------

UZAKTAN EĞİTİM VE UYGULAMALARI

İstinadlar
----------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Təhsil** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


1. ↑  "Təhsil haqqında" Azərbaycan Respublikasının 19 iyun 2009-cu il tarixli, 833-IIIQ nömrəli **Qanunu** Arxivləşdirilib 2023-07-05 at the Wayback Machine  (az.)
2. ↑  "Qloballaşma şəraitində müəllim şəxsiyyətinin formalaşdırılmasında pedaqogika və psixologiya elmlərinin yeri və rolu" mövzusunda respublika elmi konfransın materialları. 28-29 aprel 2022, 371 s. s.243-246
**Hafiz Babalı** və ya **Hafiz Ərköyün oğlu Babalı** (9 sentyabr 1971, Mücü, İsmayıllı rayonu) — azərbaycanlı araşdırmaçı jurnalist; 32 ildən çox müstəqil media orqanlarında çalışıb. Reportyorların Azadlıq və Təhlükəsizliyi İnstitutunun (RATİ) sədr müavini və Turan İnformasiya Agentliyinin iqtisadiyyat şöbəsinin rəhbəridir.

Jurnalist fəaliyyəti ərzində dəfələrlə təqiblərlə və təyziqlərlə üzləşən Hafiz Babalı *AbzasMedia işi* çərçivəsində 2023-cü il dekabrın 12-də polislər tərəfindən saxlanılmış, barəsində "qaçaqmalçılıq" ittihamı ilə cinayət işi açılaraq həbs edilmişdir. Onun həbsi bir çox həbsi yerli və beynəlxalq hüquq müdafiəçiləri və qurumları tərəfindən sərt tənqid edilmişdir.

Həyatı
------

Hafiz Babalı 1971-ci il sentyabrın 9-da İsmayıllı rayonunun Mücü qəsəbəsində anadan olub. Orta təhsilini Sumqayıt şəhərində başa vurub. 1992–1996-cı illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində təhsil alıb. Evlidir, 3 övladı var.

Fəaliyyəti
----------

Hafiz Babalı hələ tələbə olan illərdə müxtəlif qəzetlərlə çalışmağa başladı. Jurnalist fəaliyyətinə 1992–1994-cü illərdə "Metallurq" qəzetində tərcüməçi, 1994–1997-ci illərdə isə "Günay" qəzetində müxbir olaraq başlayan Hafiz Babalı 1997-ci ilin avqustundan Turan İnformasiya Agentliyində çalışır.

Fəaliyyəti ərzində Hafiz Babalının araşdırmaları müxtəlif media orqanlarında Azadlıq Radiosu, Meydan TV və AbzasMediada yayımlandı.

2016-cı ildən Hafiz Babalı Reportyorların Azadlıq və Təhlükəsizliyi İnstitutunun (RATİ) sədr müavinidir.

Həbs edilməsi
-------------

2023-cü ilin noyabrından *AbzasMedia işi* çərçivəsində saytın təsisçisi Ülvi Həsənli, həmçinin işçiləri Sevinc Vaqifqızı, Nərgiz Absalamova və Məhəmməd Kealov həbs edildi. Dekabrın 12-də Hafiz Babalı

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  *Кавказский Узел.* "Хафиз Бабалы". www.kavkaz-uzel.eu ( (rus.)). 20.12.2023. 2023-12-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20.12.2023.
**Fərrux Məmmədnəbi oğlu Zeynalov** (4 may 1942, Bilgəh – 13 yanvar 2022) — Azərbaycanın dövlət və siyasi xadimi, Azərbaycan Respublikasının material ehtiyatları naziri (1992–1997), iqtisad elmləri namizədi.

Həyatı
------

Fərrux Məmmədnəbi oğlu Zeynalov 1942-ci il mayın 4-də Bakı şəhəri Lenin rayonunun Bilgəh qəsəbəsində anadan olmuşdur. 1959-cu ildə qəsəbə orta məktəbini, 1963-cü ildə Yüngül Sənaye Texnikumunu, 1969-cu ildə isə Çingiz İldırım Azərbaycan Politexnik İnstitutunun (indiki Azərbaycan Texniki Universiteti) tikiş məmulatının texnologiyası fakültəsini bitirmişdir. 1985-ci ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək, iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

İlk əmək fəaliyyətinə Bakı Şəhər Əhaliyə Məişət Xidməti İdarəsində fəhlə kimi başlayan Fərrux Zeynalov sonradan həmin idarədə dərzi, biçici, istehsalat müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 1975–83-cü illərdə "Paltarların fərdi tikişi və təmiri" fabrikasının direktoru, 1983–1987-ci illərdə Bakı Şəhər Əhaliyə Məişət Xidməti İdarəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir. 1987–1992-ci illərdə Nəriman Nərimanov adına Bakı Trikotaj İstehsalat Birliyinin, Azərbaycan Maddi-Texniki Təchizat Komitəsi "Azəryüngülyeyintisənaye" Birliyinin, "Azərtoxucutəchizatsatış" firmasının baş direktoru vəzifələrində çalışmışdır. Respublika müstəqillik qazandıqdan sonra Fərrux Zeynalov 1992–1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Material Ehtiyatları Naziri vəzifəsində (nazirlik ləğv olunana kimi) işləmişdir. 1999–2005-ci illərdə "Güvən" şirkətinin baş direktoru vəzifələrində çalışmışdır.

Evlidir, 3 övladı var. Oğlu Əziz Zeynalov Nəsimi bələdiyyəsinin sədridir.

"Bilgəh: səfalı yurdun layiqli övladları" adlı kitabın müəllifi idi. Rus dilini bilirdi.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

Bitərəf idi.

XVII və XVIII çağırış Bakı Şəhər Xalq Deputatları Sovetinin, XII çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir.

26 noyabr 1991-ci ildə təşkil edilən Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının tərkibinə daxil edilmişdir.

2005-ci il noyabrın 6-da 27 saylı Sabunçu ikinci seçki dairəsindən deputat seçilmişdir. Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, Energetika və ekologiya məsələləri daimi komissiyasının üzvü olmuşdur. Azərbaycan-Ukrayna parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri, Azərbaycan-Belçika, Azərbaycan-Türkiyə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının üzvü olmuşdur.

MDB-nin Parlamentlərarası Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü və Büdcəyə nəzarət komissiyası sədrinin müavini olmuşdur.

Mükafatları
-----------

Fərrux Zeynalov SSRİnin bir sıra orden və medallarına, "Azərbaycan SSR əməkdar kommunal və əhaliyə məişət xidməti işçisi" fəxri adına layiq görülmüşdür. SSRİ Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisinin qızıl medalı ilə təltif olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Əsilzadələr Məclisinin üzvü olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *"Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının təşkil edilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 26 noyabr 1991-ci il tarixli, 276-XP nömrəli **Qərarı**. **e-qanun.az** Arxivləşdirilib 2022-04-01 at the Wayback Machine  (az.)
Əsərdən etüdlər
* EtüdEtüd
* EtüdEtüd

**"Sardanapalın ölümü"** (*fr.* La Mort de Sardanapale) — fransız rəssamı Ejen Delakrua tərəfindən çəkilmiş 5-metrlik tarixi motivli tablo

Tarixi
------

Rəsm əsəri 1827-1828 ci illərdə Luvrda sərgilənmişdir. Bu əsərə görə Ejen erotomaniya və qəddarlıq hərisliyində günahlandırılaraq şiddətli tənqid atəşinə tutulmuşdur.

Süjeti
------

Ejen Delakrua Bayron Corc Qardonun "Sardanapal" dramından götürmüşdür. Əsərdə o, Sardanapalın özünə qəsd etdiyi tax-tac yerinə dəb-dəbəli loja təsvir edilmişdir.

Assuriya çarı haqqında əfsanəyə əsasən: o, ölkənin idarəsini özbaşına buraxan, əxlaqsızlığı ilə məşhur olan hökmdar olmuşdur. Onun zülmünə qarşı baş qldırmış üsyanı yatırda bilməməsi üzündən özünə qəsd edərək öldürmüşdür. Əsərdə onun öz atını, itini və qadınlarını öldürtməsi və var-dövlətini məhv etməsi təsvir edilmişdir. Bununla Ejen öz əməllərində xeyirhaq olmayanları xəbərdarlıq etmək istəmişdir. Əsərdə çar Sardanapal öz səltənətinin dağılmasına, yanıb külə dönməsinə baxmayaraq rahat simada, həzz almış kimi təsvir edilmişdir. Ejenin əsəri "Sardanapalın ölümü" dövrünün tənqidçilərinə görə hary salır, hədələyir və allahın adından danışır.

Mənbələr
--------

* Rose-Marie Hagen, Rainer Hagen: *Bildbefragungen – Meisterwerke im Detail*. Taschen, Köln 1994.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Sardanapalın ölümü ilə əlaqəli mediafayllar var.

* "Saradanapalın ölümü" Arxivləşdirilib 2011-12-24 at the Wayback Machine  (rus.)
* "Saradanapalın ölümü"  (rus.)

1. 1 2  Joconde (fr.). 1975.
**Qaramat** - türk, çuvaş və anadolu xalq mədəniyyətində kabus cini. **Keremet** və ya **Qarımıt** da deyilir. "Qarav" olaraq da bilinər. Kabuslara səbəb olan və bunun nəticəsində sayıqlama və psixoloji pozuqluqları ortaya çıxaran şər varlıq. İndiki vaxtda şizofreniya adı verilən ruhi xəstəliyə bənzər halların keçmişdə bu varlıqla əlaqəli olduğu düşünülmüşdür.

Bundan başqa bu söz; çuvaş dilində pis ruh, ataların ruhlarının çağırılması, müqəddəs ərazi, müqəddəs obyekt; Udmurt dilində şeytan kimi mənalar ehtiva etməkdədir. Yəni xüsusilə məşhur bir inanc olaraq iştirak etdiyi Çuvaş dilində həm müsbət həm də mənfi bir dizi məna saxlayar. Əvvəllər pis ruh olaraq da bilinən mifik bir varlıqdır. "Çuvaş Etimologiya Lüğəti"ndə "Kiremet" şəklində iştirak edən bu sözün mənası "kinli ruh" olaraq keçməkdədir. Tatar dilində isə tərs bir mənala "xeyriyyəçi ata ruhu, qoruyucu ruh" mənasını verməkdədir. Azərbaycan Türkcəsində də bu şeytanı varlığın adı, "qaramat basmaq" (kabus görmək) deyimində qorunmuşdur. Yakutcada "uğursuz, lənət edilmiş" mənasında istifadə edilən "Qarımıt" sözü də semantik olaraq bu anlayışla əlaqəlidir.

Kimi araşdırmaçılara görə köhnə bir inancın izini daşıyan Qaramat, köhnə Akadlardaki "Qarıbatu" adlı pis ruhla əlaqəlidir. "Karamat" sözünün kökündə olan "qara", pis güc və qorxu mənalarını saxlayar.

Etimologiya
-----------

(Kar) kökündən törəmişdir. Qorxu və pislik mənaları ehtiva edir. Qaramaq sözü pisləmək, xor görmək mənalarını saxlayar. Qaraq, kimi bölgələrdə isə kabus mənasında istifadə edilər. Qarağı da işığın az olduğu yerlərdə görə bilməmə (ala korluq) xəstəliyini ifadə edər. Monqolcada Qarag (Xarağ) lənət etmək mənası ehtiva edər. Ərəbcə mənşəli Kəramət ilə heç bir əlaqəsi yoxdur.

Mənbə
-----

* Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)  (türk.)
* Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi  (türk.)
* Лесков Н. С. Очарованный странник. Глава девятая  (rus.)
**Suluqun Xan** - türk və altay mifologiyasında yeraltı padşahı. **Sülükün Xan** olaraq da bilinər. İlk insanın oğlu kimi qəbul edilir. Ruhu yeraltına gedib oradakı dənizi idarə etməyə başlamışdır. Sular altındakı səltənətə hökm edər. Saysız sürüsü vardır. Yeniyılda (Novruzda) yer üzünə çıxar. Gələcək ildə nələr olacağını bilər. İnsana bənzər, qısa boylu və qaşsızdır. Özünə bağlı, Suluqunlar adı verilən ruhlar vardır.

Suluqunlar
----------

Yakut mifologiyasında dərin göllərdə və çaylarda yaşayan ruhlardır. Üzləri insanlara bənzər, ancaq qaşları yoxdur. Gələcəyi təxmin etmələrinin mümkün olduğu deyilər. Müqəddəs günlərdə xüsusilə Yılqayaxda yer üzündə görünən, bu varlıqlar "Kainatın Yatdığı An" da müqəddəs sularda üzürlər. Geceleri, sulara yaxın yerlərdəki qəbiristanlıqlarda ya da boş evlərdə rastlanırlar. Ümumiyyətlə dişi olanları doğum edən qadınlara köməkçi olarlar. İnsanlara comərdcə çox pul (qızıl) verirlər, ancaq bu pul yeddi gün içində zibilə (şüşədə) çevrilər.

Etimologiya
-----------

(Su/Suv) kökündən törəmişdir. "Sulux" sözü eyni zamanda xəncər deməkdir. Sülük (zəli) deyilən su canlısı ilə də əlaqəlidir.

Mənbə
-----

* Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)  (türk.)
* Мифы народов мира / Гл. ред. С.А.Токарев — 2-е изд. — Советская Энциклопедия, 1992.  (rus.)

Xarici keçidlər
---------------

* Bestiary, "Sullukun"  (rus.)
* Mifolog, "Sullukhun"  (rus.)
İnsanın döş qəfəsinin sümükləri
**Döş qəfəsi**, **sinə** (*lat.* Thorax) — bədənin hissələrindən biridir. Döş sümüyü, 12 cüt qabırğa, torakal onurğa və əzələlərdən əmələ gəlir. Qabırğa qəfəsi döş qəfəsini (Cavum thoracis), həmçinin diafraqmanın əyriliyinə görə qarın boşluğunun yuxarı hissəsini ehtiva edir. Sinə içərisində və xaricində güclənən tənəffüs əzələləri quru onurğalılarında nəfəs almağı təmin edir.

Sinə konus şəklindədir. Onun iki açılışı (apertures) var — yuxarı və aşağı. Üst açılış arxadan birinci torakal fəqərənin gövdəsi ilə, yan tərəfdən birinci qabırğalar, öndən isə döş sümüyünün manubriumu ilə məhdudlaşır. Ağciyərin zirvəsi onun vasitəsilə boyun nahiyəsinə, həmçinin yemək borusu, nəfəs borusu, qan damarları və sinirlərə çıxır. Aşağı açılış yuxarıdan daha böyükdür, XII torakal fəqərənin gövdəsi, XI və XII qabırğalar və qabırğa tağları, xiphoid prosesi ilə məhdudlaşır və diafraqma ilə bağlanır.

İnsanın sinəsi bir qədər sıxılmışdır, onun anteroposterior ölçüsü eninə olandan əhəmiyyətli dərəcədə kiçikdir. Sinə forması cinsdən, bədən tipindən, fiziki inkişafdan və yaşa bağlıdır.

Döş qəfəsinin növləri
---------------------

Sinə formasından asılı olaraq:

* *Normostenik sinə* — kəsilmiş konus forması, zəif müəyyən edilmiş supra və körpücükaltı çuxurlar ilə xarakterizə olunur.
* *Astenik sinə* — kiçik diametr və uzunsov forma ilə xarakterizə olunur və körpücük sümüyü, supra- və körpücükaltı fossalar güclü şəkildə tələffüz olunur.
* *Hiperstenik döş qəfəsi* — döş nahiyəsinin yaxşı inkişaf etmiş əzələlərinə malikdir, silindr şəklindədir - ön arxa və yan mövqelərin diametri demək olar ki, eynidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Bålens ytanatomi (surface anatomy). Godfried Roomans, Mats Hjortberg and Anca Dragomir. Institution for Anatomy, Uppsala. 2008.
2. ↑  Moore, Dalley & Agur. 2009. *Clinically Oriented Anatomy*, 6th Edition. 90 Pp. Lippincott, Williams & Wilkins, ISBN 0-7817-7525-6, ISBN 978-0-7817-7525-0
3. ↑
**Betti Vayt**  — (17 yanvar 1922[…], Ouk-Park[d], İllinoys – 31 dekabr 2021) daha çox Betti Marion Vayt Ludden kimi tanınan Amerikalı aktrisa, komediyaçı, müğənni və müəllifdir.

Həyatı
------

Betti Vayt İllinoysda anadan olub. Orta məktəbi Los-Ancelesdə, Kaliforniyadakı Liseydə 1939-cu ildə bitirmişdir. Televiziya karyerasına başlamazdan əvvəl model olan Betti Vayt televiziya karyerasına 1953-cü ildə Elizabeth ilə həyatsitcomu ilə başlayıb. Bu ilk iş Betti Vayta ilk Emmi nominasiyasını qazandırdı. Daha sonra Mələklərlə görüş adlı başqa bir sitcomda Vicki Angel rolunu oynadı. 1954-cü ildə qısa ömürlü olan "Betti Vayt şousu" adlı tok-şousunu da hazırlayan sənətçi ortada Qızıl Qızlar, Çirkin Betti, Malkolmu yerləşdirdi. Çoxsaylı mükafatlar, nominasiyalar və fəxri adlara layiq görülən sənətçinin rol aldığı 16 film var.

Ölümü
-----

Vayt 31 dekabr 2021-ci ildə 99 yaşında Los-Ancelesdə, Kaliforniyada vəfat etdi.
ABŞ prezidenti Co Bayden onun ölümü ilə bağlı açıqlama verərək onu "sevimli xanım" və "çox darıxılacaq bir mədəniyyət simvolu" kimi təsvir edib.  Rayan Reynolds, Sandra Bullock, Ellen De Generes, Set Meyers, Conan O'Brien, Bob Iger, Paul Feig, Andy Cohen və Keti Qriffin də daxil olmaqla bir çox digər məşhurlar da başsağlığı verdilər.  Betti Vayt, İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Amerika Qadınların Könüllü Xidmətində xidmət etdiyi üçün Birləşmiş Ştatlar Ordusu da başsağlığı verib.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  *Tikkanen A.* Betty White // Encyclopædia Britannica (ing.).
3. ↑  Betty White // filmportal.de. 2005.
4. ↑  *Cordero R.* Betty White Dies: Legendary ‘Golden Girls’ Star and Multiple Emmy Award Winner Was 99 (ing.). 2021.
5. ↑  "Betti Vaytın ölümü". 2023-03-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-18.
6. ↑  "Betti Vayt". 2022-12-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-18.
7. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-12-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-18.
8. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-01-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-18.
**Rəşidi-tarixi**—Mirzə Heydər Duqlatın əsəri.

Rəşidi tarixi fars dilində
--------------------------

**Rəşidi tarixi** (*fars.* تاریخ رشیدی‎ Tarixi Rəşidi) Türkistan ərazisinin 1347-1545 illərindəki tarixi, Çığatay xanları və Qaşqar əmirləri haqqında farsca kitabdır.Bu kitabın yazıçısı Mirzə Məhəmmədheydər Duqlatdır.Müəllif bu kitabın təlifi üçün bu mənbələrdən istifadə edib:Fəzlullah Rəşidəddinin Came ət-təvarix kitabı, Cəhangüşaye Cüveyni tarixi kitabı, Həmdulla Müstofinin Seçilmiş tarixi(Tarixi qozide) kitabı, Şərəfəddin Əli Yəzdinin Zəfərnamə kitabı, Əbdürrəzzaqın Nəzmə çəkilmiş(Tarixi Mənzum) kitabı, Mirzə Uluqbəyin Ulusi Ərbəə kitabı.

Rəşidi tarixi rus dilində
-------------------------

Bu kitab bir neçə dəfə dus dilində çap olunub. 1996-cı ildə Daşkənd şəhərində 2 cildliyi "Fan" nəşriyyatında işıq üzü görüb.

2011-ci ildə Moskva şəhərində "Direkt-Media" nəşriyyatında 198 səhifədən inarət buraxılıb. Bu nəşrdə yalnız Qazax xanlığına aid olan məlumat var.

Şəkillər
--------

* Rəşidi tarixi, Daşkənd, "Fan", 1996.Rəşidi tarixi, Daşkənd, "Fan", 1996.
* Rəşidi tarixi, Moskva, "Direkt-Media", -198 səh.Rəşidi tarixi, Moskva, "Direkt-Media", -198 səh.

İstinadlar
----------

1. ↑  Abbasqulu Qəffari Fərd və Məhin Fəhimi

Mənbə
-----

* Abbasqulu Qəffari Fərd və Məhin Fəhimi,Rəşidi Tarixi Encyclopaediaislamica

Xarici keçidlər
---------------

* Mirzə Heydər Duqlat, Rəşidi tarixi  (rus.)

Həmçinin bax
------------

* Mirzə Heydər Duqlat
**Partenit** (*rus.* Партенит, *ukr.* Партеніт, krımtat. Partenit) – Krım Muxtar Respublikasının tərkibində qəsəbə.

Qəsəbənin qərb sərhədində Ayı-Dağı yerləşir. Bu dağın hündürlüyü 570 metrdir.

Tarixi
------

Qəsəbənin adı qədim yunan dilindəki "παρθενος" (qız) sözündən törəmişdir.

Partenit XIV—XV əsrlərdə Genuya Respublikasının tərkibində idi, 1475—1774-ci illərdə isə — Osmanlı İmperiyasının tərkibində idi.

Çox qəsəbənin tarixində müqəddəs yepiskop İoannın (bayraq və gerbdə təsvir edilmişdir) fəaliyyətiylə bağlanmışdır. O Ayı-dağın ətəyində monastırın əsasını qoydu, həmçinin orada bir bazilikanı tikdi.

Əhalisi
-------

Rəsmi məlumat:

* 1926-cı ildə — 262 nəfər. (233 krımtatar, 17 rus, 6 ukraynalı)
* 1939-cu ildə — 583 nəf.
* 1989-cu ildə — 6207 nəf.
* 2001-ci ildə — 6391 nəf.

Qeyri-rəsmi məlumat:

* Hazırkı ildə — ~4000 nəf.

Partenitdə kilsə

İqtisadiyyatı
-------------

Teleqüllə
Əsas təbii Partenitin potensialı xoş iqlim şəraitdir. Partenit tanınmış kurort qəsəbədir. «Primorskoye» tədqiqat təsərrüfatı qəsəbədə işləyir. Bu müəssisə tərəfindən çox bitki cüri yaranmışdir.

Coğrafiyası
-----------

Partenit mənzərəli vadidə yerləşir.

İqlimi
------

Subtropik (Aralıq dənizi tipində), quru, isti, isə yumşaq müalicə iqlimi var.

Sosial sferası
--------------

Qəsəbədə bir ümumtəhsil məktəbi, poliklinika, uşaq musiqi məktəbi, üç istirahət evi («Krım» və «Utyos» sanatoriyaları və «Ayvazovskoye» istirahət evi), kitabxanalar işləyirlər. Pravoslav dini icma işləyir. «Partenit Virtuozları» uşaq kamera orkestri xaricdə (Polşa və Çexiyada) çox tanınmışdır.

Tanınmıș partenitlilər
----------------------

* **Teyfuk Abdul** – Sovet İttifaqı Qəhrəmanı

İstinadlar
----------

1. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

* Волшебный Партенит
* Путеводитель по Партениту
* Виртуальный тур по Партениту в панорамах на 360 градусов Arxivləşdirilib 2012-04-18 at the Wayback Machine
* Partenit qəsəbəsinin internet-portalı Arxivləşdirilib 2014-06-26 at the Wayback Machine  (rus.)
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Ozan (dəqiqləşdirmə).

**Ozan** — 1981-ci ildən 1990-cı ilə qədər fəaliyyət göstərmiş Azərbaycan rok qrupu. "Ozan" qrupunun repertuarında əksər mahnılar ictimai və siyasi məzmunlu idi. Qrup Azərbaycan dilində ilk rep "*Dünənki keçdi*", "*Dodaqda gəz*" və "*Böl görüm*" – azərbaycanca ilk rok-n-roll, "*İnsan və avtomat*" – ilk texno-rok janrlarında mahnılar yaratmışdır.

Tarixi
------

Qrup 1981-ci ildə yaranıb. İdeyanın özü isə o vaxt Azərbaycanın ən gənc rektoru olan 32 yaşlı Bünyad Sərdarova məxsus idi. Qrup xaricdə keçirilən müxtəlif festivallarda, müsabiqələrdə və digər tədbirlərdə iştirak edirdi. 1987-ci ildə "Ozan" qrupu SSRİ-nin müxtəlif respublikalarından olan gənclərdən ibarət nümayəndə heyəti tərkibində Mərkəzi-Qərbi Afrikanın bir sıra ölkələrində (Qana, Qvineya, Konqo, Anqola, Benin) festivallarda və konsertlərdə iştirak edib. Azərbaycanı o səfərdə 50 nəfərdən çox nümayəndə heyəti, o cümlədən "Ozan" qrupu təmsil edirdi.

"Ozan" qrupunun repertuarında əksər mahnılar ictimai və siyasi məzmunlu idi. "Ozan" qrupu klassik rok qruplar kimi deyildi, müxtəlif janrlarda mahnılar ifa edirdi. Onların arasında rok-n-roll, caz-rok, texno-rok, pop, reqqi və hətta rep də vardı. Qrupun mahnılarında gənclər arasında yayılmış müxtəlif müasir musiqi cərəyanları Azərbaycan folklor musiqisi, muğamı və şeir ənənələri ilə birləşirdi.

Qrup Azərbaycan dilində ilk rep "*Dünənki keçdi*", "*Dodaqda gəz*" və "*Böl görüm*" – azərbaycanca ilk rok-n-roll, "*İnsan və avtomat*" – ilk texno-rok janrlarında mahnılar yaratmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Rasim Müzəffərli: "Çingiz Mustafayevin yarasını da görmüşəm, yaranın yerini də…" – VİDEO". medianews.az. medianews.az. 2019-08-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 avqust 2019.
2. 1 2 3 4 5 6  ""Aparıcıların çoxu çənə əzələlərinə güvənərək efirə çıxır"". kulis.az. kulis.az. 2021-10-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 avqust 2019.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Ozan (dəqiqləşdirmə).

**Ozan** — 2007-ci ildə Bakı şəhərində yaranmış Azərbaycan rok qruplarından biri.

Qrupun tarixi
-------------

Qrup 2007-ci ildə Bakı şəhərində Nurlan Kərimov tərəfindən yaradılmışdır.

Bir dəfə rok forumlardan birində Nurlan Kərimov Orxan Culfayevlə tanış olur. Onlar yeni rok qrup yaratmaq qərarına gəlirlər. Beləliklə 2005-ci ilin oktyabrında Nurlan (vokal, gitara), Orxan Culfayev (gitara) və Teymur Xıdırov (baraban) görüşüb məşqlərə başlayırlar.
Amma təxminən 2 ay keçdikdən sonra Səttarxan adına mədəniyyət evində məşq edən qrup yaradıcılıq ilhamı çatışmazlığına görə dağılır. Ancaq, Ferrum qrupunun ilk bass gitaristi olan Nurlan Kərimov qrupu yenidən yaratmaq qərarına gəlir. Buna qədər bir çox rok qruplarda zərb ifa eliyən Teymur Xıdırov, solo gitarist Orxan Culfayev və qrupa yeni gələn bass gitarist Rena Lav EQUINOX adını alaraq öz geniş fəaliyyətlərinə başlayırlar. Rok qrup klassik rok mahnılarının cover versiyalarını işləyib hazırlayır. Bunun nəticəsində rok qrup bir çox tədbirdə çıxış etməyə başlayır.

Qrup daha çox folk roka üstünlük vermişdir. Məhz elə bu tərzdə ifa etdikləri üçün Equinox (Qrupun köhnə adı) adını dəyişib daha etnik bir ad, yəni Ozan adını qrup üçün daha düzgün görüblər. Qrupun ən önəmli cəhətlərindən biri mahnılarını Azərbaycan dilində ifa etməsidir. Bu da Azərbaycan dilindəki Azərbaycan rokunu inkişaf etdirmək istəyən Ozan qrupunun çox hörmət bəslənəcək bir yönüdür.

Üzvləri
-------

* Nurlan Kərimov — vokal, gitara
* Orxan Culfayev — gitara
* Anar Əliyev — bass gitara
* Teymur Xıdırov — baraban

Əvvəlki üzv
-----------

* Rena Lav — Bass gitara

Qrupun konsertler
-----------------

* 20 may 2007 Concert in Half Way Inn Baku
* 14 oktyabr 2007 Rock Festival Livin Pandemia vol2
* 4 noyabr 2007 Rock concert in Half Way Inn Baku
* 12 yanvar 2008 AzeriRock concert in Hard Rock Club with Sirr (Sumgait)
* 27 aprel 2008 Acoustic concert with Ferrum in Hard Rock Bar
* 25 may 2008 Anniversary concert with Pro’n’Con, Midnight in Half Way Inn
* 15 iyun 2008 Best Live Music Festival, Royal Club
* 29 iyun 2008 AzeriRock concert with Sirr (Sumgait) in Half Way Inn

Xarici keçidlər
---------------

* Ozan — Qubanın ağ alması
* Teymur Nadir, Nurlan Ozan — Rok və cəmiyyət
* Nurlan Kərimov

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Ozan". blogspot.com. 26 fevral 2020 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  ""Ozan" rok qrupu Türkiyəyə səfərdən qayıdıb". 14 nay 2009. Archived from the original on 2020-02-26.
**Culfa karvansarası** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunun Gülüstan kəndində, Araz çayının sol sahilin də memarlıq abidəsi.

Culfa karvansarayının qalıqları 1974-cü ildə çöl-tədqiqat işləri zamanı aşkar edilmiş, 1978-ci ildə binanın planı tam üzəçıxarılmışdır. 1939–1940-cı illərdə Bakı–Culfa dəmiryolu xətti çəkilərkən karvansarayın təqribən yarısı dağılmışdır. Tədqiqatlar nəticəsində Culfa karvansarayının Azərbaycanda yol karvansaraları içərisində ən görkəmli və möhtəşəm abidə olduğu müəyyənləşdirilmişdir. Ümumi uzunluğu 37 metr olan Culfa karvansarayının eyni tipi Araz çayının sağ sahilində, demək olar ki, bütünlüklə salamat qalmışdır. Karvansaraların hər iki sahildə üzbəüz yerləşməsi hələ Araz çayı üzərində körpü – Ziyaülmülk körpüsü tikilməzdən əvvəl burada çay bərəsinin işlədiyini göstərir və karvansaraların tikilmə dövrünü XIII əsrin əvvəllərinə aparıb çıxarır.

Karvansaralar çay daşından tikilmiş və gəc məhlulu ilə suvanmışdır. Culfa karvansarayının aşkar olunmuş hissəsində çoxlu yaşayış otaqları vardır. Bəzi otaqların örtük hissəsi maraqlı konstruksiyaya malikdir. Binanın şərq tərəfində sağ və solda tağ formasında dərin divar oyuqları olan böyük zal mövcuddur. Bu zal haqqında qəti fikir söyləmək çətindir. Lakin belə plan quruluşuna malik köhnə məscidlər də məlumdur.

Ədəbiyyat
---------

* Salamzadə Ə. V. Məmmədzadə K. M. Arazboyu abidələr. Bakı, 1979;
* Salamzadə Ə. V. Məmmədzadə K. M. Azərbay can memarlığının Naxçıvan məktəbi abidələri. Bakı, 1985.

Mənbə
-----

* Naxçıvan abidələri ensiklopediyası. Naxçıvan, 2008, səh. 62  (az.)

| ⛭Gülüstan Tarix və Mədəniyyət Qoruğu |
| --- |
| 
**Cuğa abidələri**: (*Cuğa körpüsü  • Cuğa karvansarası  • Cuğa qalası  • Cuğa türbəsi  • Cuğa kilsəsi  • Cuğa nekropolu (dağıdılması)*) • **Xanəgah abidələri**: (*Əlincəçay xanəgahı  • Xanəgah hamamı  • Xanəgah təkiyəsi  • Xanəgah nekropolları*)
 |
**Borc əmsalı** (*ing.* debt ratio) — şirkətin borc vəsaitləri ilə təmin edilmiş aktivlərinin nisbəti.

Hesablama
---------

Borc nisbəti şirkətin ümumi öhdəliklərinin onun ümumi aktivlərinə nisbəti kimi hesablanır (şirkətin imici daxil olmaqla, şirkətin cari və əsas vəsaitlərinin cəmi).

{\displaystyle {\mbox{Borc nisbəti}}={\frac {\mbox{Ümumi öhdəliklər}}{\mbox{Ümumi aktivlər}}}}

Məsələn, 2 milyon dollar aktivi və 500.000 dollarlıq öhdəlikləri olan bir şirkətin borc nisbəti 25% olacaq.

Göstərici dəyəri
----------------

Bu nisbət şirkətin aktivlərinin borc vəsaitləri hesabına maliyyələşdirilən hissəsinin olduğunu göstərir. 0,5 və ya daha az nisbət şirkətin ilk növbədə özünü maliyyələşdirdiyini göstərir. Ümumi aktiv strukturunda borc vəsaitlərinin payı yüksək olan şirkətin yüksək leverage olduğu deyilir. Bu göstərici nə qədər yüksəkdirsə, şirkətin gələcək fəaliyyəti ilə bağlı risk bir o qədər yüksəkdir. Bundan əlavə, yüksək göstərici dəyəri həm də şirkətin borc əldə etmək qabiliyyətinin zəif olduğunu göstərə bilər ki, bu da şirkətin maliyyə çevikliyini poza bilər (zəruri vaxtlarda lazımi vəsait toplamaq imkanı). Digər maliyyə əmsalları kimi, şirkətin borc əmsalı həmişə onun sənaye ortalaması və ya rəqiblərinin orta göstəricisi ilə müqayisə edilməlidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Corporate Finance: European Edition*, by D. Hillier, S. Ross, R. Westerfield, J. Jaffe, and B. Jordan. McGraw-Hill, 1st Edition, 2010.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qaravəlli.

**Qaravəlli** — Azərbaycan Respublikasının Zərdab rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi
------

Qaravəlli Zərdab rayonunun qədim və zəngin tarixə malik kəndlərindən biridir. Qaravəllilər əvvəllər yarımköçəri maldarlıqla məşğul olmuş, Kür vadisinə XIX əsrin ikinci yarısında həmişəlik gəlmiş və əsasən oturaq həyata keçmişlər. Əlisəfa Məmmədov "Qarayazı düzündən Xəzər dənizinə qədər" kitabında yazır ki, Azərbaycanın qədim türkdilli tayfalarından olan qaravəllilər XX əsrin əvvəllərinə qədər əsasən Şirvanda, Araz boyunca – Mildə, Muğanda yaşayırdılar. Bu vaxt onların Şirvanda Qaravəlli-Alməmməd (ona Xanlıq da deyirdilər) və Qaravəlli (Tapdıq), Qaravəlli-Qambaybəy, Muğanda Qaravəlli, Arazın sol sahilində – Mil düzündə isə Qaravəlli və Minaxarlı (Qaravəlli) kəndləri olmuşdur. Şimali Azərbaycanda Qaravəlli adlı 8 kənd vardı. Qaravəllilər indi Azərbaycanın Gədəbəy, Ağsu, Zərdab, Ağcabədi, Şamaxı, İmişli və Balakən rayonlarının ərazilərində yerləşirlər.

Qaravəllinin yaşlı sakinlərinin rəvayət etdiyinə görə ilk dəfə bu əraziyə Vəli, onun ardınca, daha sonra isə Hacıaxund adlı biri gəlib. Onların hər üçü Araz qırağından olub. Vəli kişinin rəngi qara olduğuna görə bu kəndin adını elə Qaravəlli qoyublar. Qaravəllinin iki oğlu, Hacıaxundun yeddi oğlu, üç qızı, Qasımbəyin bir oğlu, beş qızı olmuşdur.

İdman
-----

Rayonda ən yaxşı futbol oynayanlar Hüseynxanlı kəndi ilə yanaşı bu kənddə toplanıb.

İstinadlar
----------

1. ↑  Bəlkə Zərdabda da komanda yaradaq? Arxivləşdirilib 2015-02-17 at the Wayback Machine 05.02.2015, rekord.az  (az.)

Həmçinin bax
------------

| ⛭Zərdab rayonunun yaşayış məntəqələri |
| --- |
| Şəhərlər | Zərdab |  |
| Qəsəbələr | Bəyimli |
| Kəndlər | Ağabağı • Allahqulubağı • Aşağı Seyidlər • Bıçaqçı • Birinci Alıcanlı • Böyük Dəkkə • Burunlu • Çallı • Cilovxanlı • Dəkkəoba • Dəli Quşçu • Əlibəyli • Əlvənd • Gəlmə • Gödəkqobu • Hüseynxanlı • İkinci Əlicanlı • İsaqbağı • Kəndəbil • Körpükənd • Lələağacı • Məlikli • Məlikumudlu • Məmmədqasımlı • Nəcəfalı • Nəzəralılı • Otmanoba • Pərvanlı • Qaravəlli • Qoruqbağı • Qoşaoba • Salahlı • Sarıqaya • Siləyli • Şahhüseynli • Şəftəhal • Şıxbağı • Təzəkənd • Vəlixanlı • Xanməmmədli • Yarməmmədbağı • Yuxarı Seyidlər |

|  |  |
| --- | --- |
| Zərdab rayonu | *Zərdab rayonu ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**İmposter sindromu** (*ing.* Impostor Syndrome) —şəxslərin iş həyatına dərindən təsir edə bilən psixoloji sindromdur.

Sindrom haqqda məlumat
----------------------

İmposter sindromu, şəxslərin iş həyatına dərindən təsir edə bilən psixoloji sindromdur. Bu sindroma sahib olan insanlar iş və ya təhsil həyatlarında həddindən artıq yüksək mövqeyə gəlib çıxsalar və böyük uğurlar əldə etsələr də, bu uğurun səbəbini öz çalışqanlıqları, bacarıqları və ya əməklərində deyil, tamamilə şans faktorunda görürlər.

Bu şəxslər şansın davamlı olaraq onların üzünə güldüyünü, bu səbəblə də əllərindəki nailiyyətləri qazandıqlarını iddia edir və hətta öz beyinlərində buna uyğun olmayan səbəblər də qururlar. Məsələn, hər hansı bir çox çətin akademik imtahandan yüksək nəticə qazanan şəxs "imtahanda qarşıma çıxan suallar çox asan idi", yüksək bir mövqedəki vəzifə üçün çalışan və sonda əldə edən insan "rəqiblərim çox zəif idi" və ya "o qədər də güclü rəqabət yox idi" deyərək məqsədi yolunda istifadə etdiyi bütün bilik və bacarıqlarını gözardı edib hər şeyi şansa bağlayırlar.

İmposter sindromunun ən sarsıdıcı tərəfi isə bu şəxslərin bir gün bütün şans əsəri qazandıqlarına layiq olmadıqlarının üzə çıxacağını düşünmələridir. Bu şəxslər nə vaxtsa "təsadüfi" yüksəlişlərinin anlaşılacağını və əllərindəki hər şeyi itirəcəklərini düşünürlər.

Maraqlısı budur ki, araşdırmalara görə bu sindroma qadınlarda və hər hansı bir azlığın (milli, irqi, dini və s.) üzvlərində daha çox rast gəlinir. Səbəb olaraq isə cəmiyyətdə onlara qarşı oturuşmuş steorotiplər göstərilir.

Sindromun həlli yolları
-----------------------

* Hissləri faktlardan ayırın. Hər hansı bir mövqe/status və ya bacarığı qazanmaq üçün nələrdən keçdiyinizi, nələri öyrənib nələrə yiyələndiyinizi yada salın. Bunların həmin mövqeyə gəlmək üçün lazım olan yeganə vasitələr olduğunu xatırlayın və oraya çatmanızın səbəbinin bu olduğunu dərk edin. Ağlınıza gələn digər hissləri bu yolla uzaqlaşdırın. imposter imposter imposter.
* Əgər sırf yuxarıda adı çəkilən steorotiplərə yanaşma səbəbilə özünüzün olduğunuz mövqeyə layiq olmadığınızı düşünürsünüzsə, bu fikri daha pozitiv bir fikirlə əvəz edin. Əvvəl-axır bütün steorotiplərin və önyarğıların dağılmağa məhkum olduğunu qəbul edin və özünüzün bunlardan birini edəcək olan "ilklərdən" olduğunu düşünün. İrq, milli kimlik və ya cins akademik və ya karyera həyatında keçilməz səddlər qoya bilməz.
* Bir mövqeyə çatmazdan əvvəl nələr etməli olduğunuzun planını qurun. Həmin mövqeyə çatdıqda planda nəzərdə tutduqlarınızdan nələri etdiyinizi xatırlayın. Bununla da şansınızın deyil, zəhmətinizin sizi irəli apardığına bir daha şahid olun.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  "İmposter sindromu nədir?" (az.). hr-az.com. 30.08.2020. İstifadə tarixi: 2020-09-13.
**Ağ-təpə** yaşayış yeri — Ağdam rayonunun Çəmənli kəndindən 3 km şərqdə, Sarıcalıtayı abidəsindən 800 m cənubda təbii təpə üzərində yerləşir. Planda uzunsov-oval formalı olub şimal-cənub oxu boyu uzunu 250 m, eni 150 m-dir. Təpənin hündür yeri şimalda 7–8 m-ə çatır. Burada təpə kəsilərkən "dərin qobu ilə sərhədlənir". Qobunun dibi ilə "Bino" kəhrizinin suyu axır. Dərin qobu Ağ təpənin şərqindən keçərək cənub-şərq istiqamətində uzanır və düzənliyə çıxır.

Haqqında
--------

Cənubda təpənin hündürlüyü xeyli azalır və 4–5 m-ə çatır. Göy-təpə və Sarıcalıtayı yaşayış məskənlərində olduğu kimi Ağtəpə şərq-qərb istiqamətli çökəklə iki yerə ayrılır. Yaşayış məskənlərində müşahidə olunan bu topoqrafik xüsusiyyət yalnız stasionar qazıntı işləri nəticəsində aydınlaşdırıla bilər.

İlk tunc dövrü keramikası Kür-Araz mədəniyyətinin müxtəlif mərhələlərini (ilk və inkişaf etmiş) əks etdirir. Burada qırmızı və şabalıdı anqoblu, səthi daraqvari əşya ilə işlənmiş nümunələrlə yanaşı, qara və boz cilalı, çəhrayı, açıq şabalıdı, bəzən boz astarlı, nazik divarlı qablarda tapılmışdı. Bu tip keramikanın bir qrupunun ağzının kənarı düz, digər hallarda xaricə rəvan əyilmişdir. Qabların çoxusu yarımşar şəkilli qulpludur.

Dəvəgözü və çaxmaqdaşından hazırlanmış işlək hissəsi dişəkli lövhələr, oraq dişləri, külli miqdarda istehsal tullantısı, habelə dön daşı və sürtgəclər, həvəng-dəstələri də tapılmışdır. Ağ-təpə əhalisi Vəlibəy, Sarıcalı yaşayış yeri sakinləri kimi əsasən əkinçilik və habelə maldarlıqla məşğul olmuşlar.

Xarici keçidlər
---------------

Həmçinin bax
------------

* Ağdam
* Ağdam abidələrinin siyahısı
* Ağdam abidələri

İstinadlar
----------

*Cäfärov, Hidayät. Qädim Qarabağ: tarixi-arxeoloji tädqiqat: tunc vä erkän dämir dövrü. Bakı: Elm. 2020.* ISBN978-9952-523-07-2*.*

1. ↑  *Cäfärov, Hidayät.* Qädim Qarabağ: tarixi-arxeoloji tädqiqat: tunc vä erkän dämir dövrü. Bakı: Elm. 2020. ISBN 978-9952-523-07-2.
**Cuzeppe Maskati** (it. Giuseppe Moscati; 25 iyul 1880 — 12 aprel 1927) — Roma-Katolik kilsəsi tərəfindən ölümündən sonra müqəddəs kimi xeyir-dualanmış, italyan həkimi, alimi, Neapol xəstəxanasının baş həkimi, Neapol universitetinin professoru.

Cuzeppe Maskati 25 iyul 1880-ci ildə Kampaniya (İtaliya) regionunun Benevento şəhərində çoxuşaqlı imkanlı bir ailədə (doqquz uşaqdan altıncısı) dünyaya gəlmişdir. Onun atası adlı sanlı vəkil olmuşdur. O, 4 yaşındaikən ailəsi Neapola köçür və o, ömrünün axırına qədər orada yaşayır. 1889-cu ildə Viktor Emmanuil litseyinə daxil olaraq, sonra Neapl universitetinin tibb fakultəsində təhsil almış, 1903-cü ildə doktor dərəcəsilə onu bitirmişdir. Neapol xəstəxanasında praktika keçməyə başlayır. 1906-cı ildə Vizuvi vulkanının püskürməsi zamanı ona Torro-del-Qreko xəstəxananın evakuasiyasını tapşırırlar. O, öz həyatını təhlükəyə ataraq bütün xəstələri xilas edir. 1908-ci ildə onu Neapol universitetinin fizioloji kimya kafedrasına assistent təyin edirlər. 1911-ci ildə onun vəbaya qarşı mübarizədə böyük xidmətləri olmuşdur. Həmin il onu İtaliya kral tibbi cərrahiyyə akademiyasına üzv seçirlər.

Cuzeppe Maskati 1927-ci ildə 46 yaşında qəflətən vəfat etmişdir. Ölümündən üç il sonra 16 noyabr 1930-cu ildə onun nəşi təzədən Neapolun Cezu Nuovo kilsəsində dəfn edilmişdir. 45 il sonra 16 noyabr 1975-ci ildə Roma-Katolik kilsəsi tərəfindən müqəddəs kimi xeyir-dualanmışdır.

Xarici keçidlər
---------------

* Şəfalı sevgi Cuzeppe Maskati  (rus.)
| 
Mizeno b.
İskya
Proçida
Pompey
Kapri
Sorrento
Neapol
***N E A P O LK Ö R F Ə Z İ***
**İTALİYA**
Vezuvi
 |
| --- |
| Neapol körfəzi |

**Kapri** (it. Capri) — Tirren dənizində, Neapol körfəzində vulkanik ada.
Adanın sahəsi km² olub, İtaliyanın Kampaniya (İtaliya) muxtar vilayətinin Neapol əyalətinin inzibati bölgüsünə aiddir. Roma Respublikası dövründən tanınan dəniz kurortu.
Kaprinin gözəl mənzərəsi haqqında hədsiz mübaliğələr mövcuddur.

> 
> 
> ***"Şairlər Kaprini yatmış sfinks və ya antiq sarkofaqla müqayisə edirlər".***
> 
> 
> — 1868, "Wanderjahre in Italien", Ferdinand Qreqorovius

> 
> 
> ***"Necə ola bilər ki, o, burada yaşasın və belə qəddar olsun. Necə ola bilər ki, onun canı belə bir parlaq səmalı torpaqda belə miskin olsun. Necə ola bilər ki, buranı tərk edib başqa, daha günahsız, ömrünün son üç ilini yaşamış olduğu, hələ də onun adını daşıyan, şərq qayalıqdakı iqamətgaha çəkiləsən?"***
> 
> 
> — San-Mikele əfsanəsi Aksel Munte

Mavi mağara
-----------

Məşhur sakinləri
----------------

Adada müxtəlif dövrlərdə bir çox tanınmış şəxsiyyətlər yaşamışlar.

1. Tiberi
2. Aksel Munte

Hər yaz fəslini Kapridə tikdirmiş olduğu "Sehirli San Mikele qəsrdə" keçirərmiş. Qəsr heç bir memar layihəsi ilə deyil, Akselin öz təxayülünə əsasən işıqlı və açıq, geniş eyvan və terasslı görkəmdə, qədim bir kilsə kapellasının bünövrəsi üzərində inşa edilmişdir.

1. Emil fon Berinq
2. İvan Bunin
3. Maksim Qorki

Vərəm xəstəliyi ilə əlaqədar Maksim Qorki Kapri adasına müalicə üçün gələrək 7 il (1906–19013) orada, "Quisisana" mehmanxanasında yaşamşdır. 1908 ci ildə o, məhz Kapridə özünün "Etiraf" əsərini yazmışdır.

1. Qrem Qrin
2. Andre Jid
3. Jan Kokto
4. Le Korbuzye
5. Tomas Mann
6. Alberto Moravia
7. İvan Turgenyev
8. Oskar Vayld
9. Pyotr Çaykovski
10. Vinston Çörçill
11. Dvayt Eyzenhaver

İstinadlar
----------

1. ↑  Villa San Michele Arxivləşdirilib 2021-12-06 at the Wayback Machine (alm.)
2. ↑  /Мунте А. Легенда о Сан-Микеле.ГЛАВА 1. ЮНОСТЬ. — М.: Художественная литература, 1969. Arxivləşdirilib 2013-01-16 at the Wayback Machine (rus.)
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qızılağac (dəqiqləşdirmə).

**Qızılağac körfəzi** — Xəzər dənizində Azərbaycan Respublikasının cənub şərqində yerləşən, sahəsi 460 km²,uzunluğu 28 km, dərinliyi 2 m olan körfəz.

Köcəri su quşların qışladığı bu su hövzəsində Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu yerləşir.

Körfəz ilk dəfə 1720-ci ildə xəritəyə salınmış və ona tökülən eyniadlı çayın (Qızılağacçay) adına münasib Qızılağac körfəzi adlandırılmışdır.

1935-ci ildə körfəz kommunist S.M. Kirovun şərəfinə adlandırılmış, 1991 ci ildə yenidən əzəli adı ona qaytarılmışdır.

Fauna
-----

Qızılağac qoruğu köçəri quşların çoxalması üçün çox əhəmiyyətlidir. Bura hər il Qərbi Sibirdən, Qazaxıstandan, Cənubi Uraldan, Şimali Avropadan qaz, ördək, durna, qaşqaldaq, bağ quşu, qutan və başqa quşlar qışlamağa köçüb gəlirlər.
Qoruqda qaban, canavar, qamış pişiyi, porsuq, susamuru, tülkü və s. məməlilər məskunlaşmışdır. Qoruğun su hövzəsində 54 növ balıq vardır.

* Nərə
* Siyənək
* Ağ balıq
* Kütüm
* Qartal
* Qızılqaz
* Cüllüt
* Durna
* Qaşqaldaq
* Qutan
* Çəhrayı qutan
* Turac
* Fısıldayan ququşu
* Qırmızıdöş qaz
* Qara leylək
* Tülkü
* Ceyran
* Canavar
* Suiti
* Çöl donuzu

Həmçinin bax
------------

* Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu
* Kür Dili
* Viləşçay

İstinadlar
----------

1. ↑  Qafqazın topoqrafik lüğəti, Qızılağac Arxivləşdirilib 2018-01-03 at the Wayback Machine (rus.)

Xarici keçidlər
---------------

* İnstitut: Qızılağac körfəzinin ekoloji vəziyyəti pisləşib, sahil zonaları tullantılarla çirkləndirilib

  


| 
***QIZILAĞACKÖRFƏZİ***
Kürdili
Sara
***S A L Y A N***
***D Ü Z Ü***
***LƏNKƏRAN***

***OVALIĞI***
Liman
*Viləşçay*
 |
| --- |
| Qızılağac körfəzi |