recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**"Ovod"** (*rus.* Овод) — rejissor Aleksandr Faynsimmerin filmi.

Məzmun
------

Film italyan vətənpərvərlərinin ana yurdun azadlığı uğrunda avstriyalı işğalçılara qarşı gizli mübarizəsindən bəhs edir. Bu hadisələrin mühitində insanın faciəli taleyi durur. Həmin insan çətinliklərdən keçərək təmiz qəlbli və şövqlü gəncdən barışmaz inqilabçıya — əfsanəvi və ələkeçməz Ovoda çevrilir.

Film haqqında
-------------

* Film ingilis yazıçısı Etel Lilian Voyniçin eyniadlı romanı əsasında çəkilmişir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi :** Etel Lilian Voyniç
**Ssenari müəllifi :** Yevgeni Qabriloviç
**Quruluşçu rejissor :** Aleksandr Faynsimmer
**Quruluşçu operator :** Andrey Moskvin
**Baş rəssam :** Yevgeni Yeney
**Bəstəkar :** Dmitri Şostakoviç
**Geyim üzrə rəssam :** B. Maneviç
**Səs operatoru :** İ. Volk
**Qrim rəssamı :** V. Ulyanov
**Filmin direktoru :** M. Gendenşteyn
### Rollarda

Oleq Strijenov – Artur
Marianna Strijenova – Cemma
Nikolay Simonov – Montanelli
Vladimir Etuş – Martini
Semyon Svaşenko – Markone
Pavel Usovniçenko – Cüzeppe
Vadim Medvedyev – Ciovanni
Vladimir Çestnokov – Dominikino
Ruben Simonov – Kardi
Antoni Xodurski – Qrassini
Anna Lisyanskaya – Qrassininin arvadı
Qriqori Şpigel – Ceyms
Yelena Yunger – Yuliya
Boris Dmoxovski – şəhər komendantı
Yakov Malyutin – polkovnik

Mənbə
-----

* Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 442.

Xarici keçidlər
---------------

* *Овод* — Internet Movie Database saytında.

* Овод (1955) — Кино-Театр.ru




1. ↑  IMDb (ing.). 1990.
**Abdal bəy Talış** (XV əsr – XVI əsr) — daha çox *Dədə bəy Talış* adı ilə bilinir.

Həyatı
------

Talış kökənli Qızılbaş əmiridir. Səfəvi hakimiyyətinin qurulmasında mühüm rollardan birini oynamışdır. Ölüm tarixi dəqiq olaraq bilinmir. Mənbələrdə haqqında ən son məlumata 1513-cü il hadisələrindən danışılarkən rast gəlinir.

Sultanəlinin ölümündən sonra o, kiçik qardaşı, Səfəvi ordeninin sonuncu və təyin olunmuş başçısı İsmayılla birlikdə Lahicana getdi və orada Ağqoyunlu hökmdarlarının təqiblərindən sığındı. Abdal bəy Lahicanda yerləşən on üç yaşlı İsmayılın üsyanında, Şirvanda və Əlvənd Ağqoyunluya qarşı döyüşlərində iştirak etmişdir. O, 907/1501-ci ildə I İsmayıl Təbrizdə taxta çıxanda və bununla da Səfəvilər sülaləsinin əsasını qoyanda orada idi.

Mənbələr Abdal bəyin tutduğu vəzifə və funksiyaları dəqiq müəyyən etmir, onun təyinat və vəzifədən azad olunma tarixləri dəqiq məlum deyil. İsmayılın Mahmudabaddakı qış evində ilk hökumət təyinatlarından sonra (906/1500) Abdal bəy əmir əl-Ömərətin qərargahında Hüseyn bəy Lalın ortağı idi. 1505–1506-cı illərdə qorçubaşı kimi İsmayılın atası Şeyx Heydərin öldürüldüyü döyüşdə iştirak edənləri təqib etmək tapşırıldı; ona görə də çox güman ki, Abdal həmin dövrün dini qarşıdurmalarında iştirak etmişdir. 1509-cu ildə heç bir izahat verilmədən əmir rütbəsi ondan alındı, onun dəstəsi (laşkar) və Qəzvin, Xvar və Rey feodal əraziləri Zeynal bəy Şamlıya verildi. Demək olar ki, eyni zamanda İsmayıla uşaqlıqdan dəstək olan və ən böyük gücə malik olan digər sadiq qızılbaş əmiri Hüseyn bəy Lələ də vəzifə və mülklərini itirdi. Onun ölüm tarixi məlum deyil; 1513-cü ildən sonra qeyd olunmur.

İstinadlar
----------

Ədəbiyyat
---------

* Glassen, E. (1982), *Abdal Beg*
* Roger Savori, İran Səfəvi hakimiyyəti altında
* Helmut Braun, Aḥvāl-e Šāh Esmāʿīl, eine unerschlossene Darstellung des Lebens des ersten Safawidenschahs, unpublished dissertation, Göttingen, 1947.
* A. Montaẓer Ṣāḥeb, ed. ʿĀlamārā-ye Šāh Esmāʿīl, Tehran, 1349 Š./1970, pp. 33, 170, 303.
* R. M. Savory, "The Principal Officers of the Ṣafawid State during the Reign of Ismāʿīl I (907–30/1501–24), "BSOAS 23, 1960, pp. 91–105.
* Glassen, E. (1985). "ABDĀL BEG".In Yarshater, Ehsan (ed.). Encyclopædia Iranica. I. London: Routledge and Kegan Paul. pp. 174–175. ISBN 0-710090-99-4.
* Nasiri, Mirza Naqi (2008). Floor, Willem (ed.) Titles & Emoluments in Safavid Iran: A Third Manual of Safavid Administration.Translated by Willem Floor. Washington, D.C.: Mage Publishers. ISBN 1-933823-23-2.
* Reid, James J. (1983). Tribalism and Society in Islamic Iran, 1500–1629.Malibu, California: Undena Publications. ISBN 0-890031-25-8.
* Savory, Roger (1980). Iran Under the Safavids. Cambridge:Cambridge University Press. ISBN 0-521224-83-7.

Xarici keçidlər
---------------

* 
*
**Tayfa** — sinifli cəmiyyətdən əvvəlki dövrdə adamların qohumluq münasibətinə, dil və ərazi ümumiliyinə əsaslanan birliyi; qövm/ Tayfa sözü ərəb mənşəli isimdir, "taifə" (*ərəb.* طائفة‎) kimi oxunur. Bu söz ərəb dilində təriqət, sekta və ya dini icmanı bildirmək üçün istifadə olunur. Ərəbcə qəbilədən böyük insan birliyinə əl-aşirə (*ərəb.* العشيرة‎) deyilir.

Tayfa insanların qəbilədən böyük olan birliyidir. Tayfa üzvləri qan qohumluğu ilə bir-birinə bağlı olur, bir neçə qəbilə və fratriyaya bölünür. Tayfa daxilində hər bir qəbilə müstəqil sosial istehsal vahidi olaraq qalır.

Tayfanın digər əlaməti ümumi ərazi, müəyyən iqtisadi birliyin, kollektiv ovçuluq və qarşılıqlı yardım ənənələrinin, vahid dilin (dialektin), endoqamiyanın olmasıdır. Tayfa təsərrüfat fəaliyyətinin, ibtidai mədəniyyətin inkişafına, adamların birləşməsinə, dilin təkmilləşməsinə kömək etmişdir. Tayfanı idarə etmək üçün tayfa şurası yaranmışdı. Hələ qəbilə dövründə tayfanın bəzi elementləri meydana gəlmişdir. Qəbilənin əsas əlaməti olan ekzoqamiya ən az iki qəbilə arasında daimi əlaqənin mövcudluğunu tələb edirdi.

Tayfanın erkən mərhələsinə Avstraliya aborigenlərini, son mərhələsinə isə Şimali Amerikanın hindi tayfalarını göstərmək olar. Tayfa sinifli cəmiyyətdə də mövcud idi. Mülki təbəqələşmə, əyanların və hərbi başçıların rolunun artması, tayfa ittifaqlarının yaranması tayfanın dağılmasına səbəb olmuşdur. Tayfa qalıqları quldarlıq, feodal və kapitalist münasibətləri dövründə də mövcud olmuşdur. Hazırda köçəri bədəvilər, tuareqlər, kürdlər, əfqanlar və b. xalqlar arasında tayfa münasibətləri qalmaqdadır.

Qeydlər
-------

1. ↑  Ərəb mənşəli *"qövm"* sözü *"kiçik xalq, tayfa"* mənalarını ehtiva edir. — İstinad olaraq bax: Qq, səh. 196. // Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. Dörd cilddə. III cild (QLMNOÖPR). Redaktor: Əliheydər Orucov; Tərtibçilər: Əliheydər Orucov, Bəhruz Abdullayev, Nərgiz Rəhimzadə. Təkrar nəşrə hazırlayanı, təkmilləşdirəni və redaktoru: Ağamusa Axundov. Bakı: Şərq – Qərb, 2006, 672 səhifə. ISBN 978-9952-34-025-9
2. ↑  Azərbaycan dilində (danışıq dilində) bir neçə başqa mənada da işlədilir:  
1) Xalq, millət mənasında.  
2) Qohum, qəbilə, qohum–əqrəba mənasında.  
3) Zarafat mənasında.  
Yazılanlar üçün ətraflı (istinad olaraq) bax: Tt, səh. 274. // Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. Dörd cilddə. IV cild (SŞTUÜVYZ). Redaktor: Əliheydər Orucov; Tərtibçilər: Əliheydər Orucov, Bəhruz Abdullayev, Nərgiz Rəhimzadə. Təkrar nəşrə hazırlayanı, təkmilləşdirəni və redaktoru: Ağamusa Axundov. Bakı: Şərq – Qərb, 2006, 712 səhifə. ISBN 978-9952-34-026-6

İstinadlar
----------

1. 1 2  Tt, səh. 274. // Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. Dörd cilddə. IV cild (SŞTUÜVYZ). Redaktor: Əliheydər Orucov; Tərtibçilər: Əliheydər Orucov, Bəhruz Abdullayev, Nərgiz Rəhimzadə. Təkrar nəşrə hazırlayanı, təkmilləşdirəni və redaktoru: Ağamusa Axundov. Bakı: Şərq – Qərb, 2006, 712 səhifə. ISBN 978-9952-34-026-6
Beynəlxalq Kosmik Stansiyada, kapilyarlıq hadisəsinin müşahidə edilməsi üçün qurulmuş qurğu
**Kapilyarlıq** və ya **Kapilyarlıq hadisəsi** — maddənin başqa bir maddəni özünə çəkmə hadisəsi. Bir bitkinin ötürmə sistemində və ya nahamar kağızda asanlıqla müşahidə oluna bilər. Bir maye ilə başqa bir maddənin molekulyar səviyyədə cazibəsi, mayenin öz molekulları arasındakı cazibə qüvvəsindən daha çox olması nəticəsində meydana çıxır. Bu təsir, mayenin dik bir səthə toxunduğu hissədə maye səthinin menisk adlandırılan konkav halına gəlməsinə səbəb olur. Eyni təsir süngər kimi maddələrin suyu əmməsinədə də görülür.

Kapilyarlığı müşahidə etmək üçün ən çox istifadə edilən qurğu *kapilyar borulardır*. Şüşə bir borunun, dik vəziyyətdə, su kimi bir mayenin içinə batırılması nəticəsində konvak bir menisk meydana gəlir. Səth gərginliyi, maye sütununu, cazibə qüvəsi ilə molekülllar arası qüvələr tarazlığa gələnə qədər yuxarı çəkir. Maye sütununun ağırlığı borunun raidusunun kvadratı ilə, maye və boru arasındakı uzaqlığı borunun radiusu mütanasüb olduğundan dar boru mayeni geniş bir borudan daha yuxarı aparır. Misal üçün 0,5 mm radiuslu şüşə boru suyu  2,8 mm yuxarıya çatdırır.

Əhəmiyyəti
----------

Kapilyarlığın təbiətdə rolu böyükdür. Torpaq qatlarında rütubətin ötürülməsi, torpaqdakı qida maddələrinin bitkilər
tərəfindən mənimsənilərək, gövdə və budaqlara ötürülməsi, canlı orqanizmdə qanın kapilyar damarlarla verilməsi kapilyarlıq hadisəsi ilə bağlıdır. Kapilyarlıq hadisəsini tikinti işlərində də nəzərə almaq lazımdır. Belə ki, bir çox tikinti materialları (qum, beton, əhəng), keramik məmulatlar, gil və s. kapilyarlara malikdirlər və su da onlar vasitəsi ilə otağa nüfuz edə bilər. Inşaat işlərində bunun qarşısını almaq üçün binanın bünövrəsinin divarına tol qatı, qatran və ya digər maddələr çəkilir ki, rütubət divar vasitəsi ilə yaşayış binalarına keçməsin.

BS
--

BS-də maye stünunun qalxdığı hündürlük *h* aşağıdakı düsturla hesablanır:

{\displaystyle h={2{\gamma \cos {\theta }} \over {\rho gr}}}
Burada

* {\displaystyle \scriptstyle \gamma } maye səth gərginliyini (J/m² ya da N/m)
* *θ* Maye səthinə çəkilmiş toxunanın qabın şaquli divarı ilə

əmələ gətirdiyi bucaq

* *ρ* mayenin sıxlığı (kg/m³)
* *g* sərbəst düşmə təcli (m/s²)
* *r* borunun radiusudur (m)

İstinadlar
----------

1. ↑  Ümumi fizika kursu T.M.Pənahov V.İ.Əhmədov səh 170-172[*ölü keçid*]
2. ↑  G.K. Batchelor, 'An Introduction To Fluid Dynamics', Cambridge Üniversitesi Yayınları (1967)
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: İsa xan.

**İsa xan Şeyxavənd** *və yaxud* **İsa xan Səfəvi** (v. 1632, Kərbəla) — I Abbasın şəxsi alay komandiri (qorçubaşı).

Vəzir Məsum bəy Səfəvinin nəvəsi idi. 1612-ci ildə qorçibaşı təyin olunmuşdur. 30 iyun 1625-ci ildə gürcü üsyançılarını yatırmaq üçün göndərilən orduya komandir təyin olunmuşdu. I Səfinin hakimiyyətə gəlməsindən sonra oğulları ilə birlikdə 1631-ci ildə (/1632) edam edilmişdir. Mavzoleyi II Abbas dövründə ucaldılmışdır, Kərbəladadır.

Həyatı
------

"Zeyl-i tarix-i alamara-yi Abbasi" də qeyd edilir ki, I Şah Səfinin hakimiyyətinin ilk illərində qorçubaşı Məsum bəy Səfəvinin nəvəsi və I Şah Abbasın qızı Zübeydə bəyimin əri İsa xan Səfəvi olub, o, ata xətti ilə Şeyx Cüneydin nəslindən idi. Şeyxavənd soyundan İsa xan kimi nüfuzlu əyanın qorçubaşı vəzifəsində olmasından I Şah Səfi ehtiyat etmiş və hakimiyyətinə kölgə salacağından qorxub onun aradan götürülməsini qərara almışdı. O, bu işi Şeyx Zahid Gilanın nəslindən olan dövlət məmuru Çıraq xan Zahidiyə tapşırır. Seyid Hüseyn bin Murtuza Hüseyni Astrabadi yazır ki, Çıraq xan qorçubaşı İsa xanla söhbətində onun Səfəvi nəslindən olduğuna işarə edərək böyük oğlu Seyid Məhəmməd xanın şahlığa layiq olmasını söyləmiş, ancaq İsa xan ona cavabında bildirmişdi ki, Səfəvilərlə əmizadə olsalar da, şahlıq Şah İsmayıl və Şah Təhmasib ailəsinə mənsubdur. Lakin bu söhbət şaha olduğu kimi çatdırılmamış, həm də Şaha İsa xan haqqında başqa yanlış məlumatlar da söylənilmişdi. H. 1041(m.1632)-ci ildə Xızır Nəbi bayramında Şeyxavənd nəslindən olan bütün xanlar, əsilzadələr saraya dəvət edilir. Bu bayram günü şah sipəhsalar Rüstəm xan və Çıraq xan Zahidliyə göstəriş verir ki, qorçubaşını övladları ilə birlikdə qətl etsinlər. Onlar qorçubaşının evinə gedib onun oğlunun üçünün də hərbi vəzifədən azad edilib Ələmut qalasına göndərilməsi barədə Şahdan buyruq aldıqları adı ilə Çaharbağa gətirib orada öldürdülər. Qorçubaşı vəzifəsi 1632-ci ildə Çıraq xan Zahidliyə tapşırılır. İsa xan Səfəvinin tiyulu, bütün əmlakı və evi müsadirə edilib ona verildi. İsa xan Səfəvi Çıraq xanın nəzarəti altında ibadətlə məşğul olmalı və gündəlik xərcləri üçün ona 100 tümən verilməli idi. Ancaq çox keçmədi ki, İsa xan Ərdəbil yaxınlığında ölüm cəzasına məhkum edildi və onun nəşi Kərbəlaya göndərilib, orada dəfn edildi. Qorçubaşı vəzifəsi bir qayda olaraq türk əsilzadələrinə aid olduğuna görə, Çıraq xan Zahidi bu vəzifədə çox qalmamış və 1633-cü ildə hərəkətlərində qüsurlara yol verməsi bəhanə edilmiş, edam olunmuşdu.

Ailəsi
------

Məsum bəy Səfəvinin nəvəsi, Səid bəy Səfəvinin oğlu idi. I Abbasın qızı Zibeydə bəyim Səfəvi (ö. 20 fevral 1632) ilə evlənmişdir. 3 oğlu və 1 qızı olmuşdur. Qızı Cahanbanu Sultan Kartli knyazı II Simon ilə evlənmişdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  *İ.B.Tauris.* Safavid İran: Rebirth of a Persian Empire.
2. ↑  *Bayramlı Z.H.* Azərbaycan Səfəvi dövlətinin quruluşu və idarə olunmasında türk qızılbaş əyanlarının rolu. "AVROPA" nəşriyyatı. 2015. Səhifə 98.
***Ədalət naminə*** 2014-cü ilin ABŞ döyüş, neo-noir, viqilant, cinayət, triller filmidir. Rejissorluğunu Antuan Fukuanın etdiyi, ssenarisini Riçard Venkin yazdığı, filmin baş rollarında Denzel Vaşinqton, Marton Çokaş, Kloe Qreys Moretz, Devid Harbor, Bill Pallman və Melissa Leo yer almaqdadır.

Filmin çəkilişləri 2013-cü ilin iyun ayında başladı və Massaçusettsin müxtəlif şəhərlərində oldu. Filmin qalası Toronto Beynəlxalq Film Festivalında 7 sentyabr 2014-cü ildə oldu və 26 sentyabrda sinemalarda yerini aldı.

Tənqidçilərdən müxtəlif rəylərinə baxmayaraq film $192 milyon gəlir əldə etdi.

Məzmun
------

Robert Makkall sirrli keçmişini arxada qoyub özünü yeni, rahat həyata başlayar. Amma sonradan Rus qanqsterlərin nəzarəti altında olan Alina adındakı gənc, fahişə qızla tanış olar bə boş durmaz, ona kömək etməyə qərar verər.

Rollarda
--------

* Denzel Vaşinqton — Robert Makkall
* Marton Çokaş — Teddi Rensen/Nikolay İtçenko
* Kloe Qreys Moretz — Alina/"Teri"
* Melissa Leo — Suzan Plammer
* Bill Pallman — Brayan Plammer
* Conni Skurtis — Ralfi
* Heyli Bennett — Mendi
* David Harbor — Frenk Masters
* Vladimir Kuliç — Vladimir Puşkin
* David Meunier — Slavi
* Aleks Veadov — Tevi
* Ceyms Vilkols — Pederson
* Mayk O'Dea — Remar
* Anastasia Mousis — Cenni
* Robert Uolberq — Det. Harris
* Den Bilzeryan — Teddinin 3-cü adamı

Çəkilişlər
----------

Çəkilişlərə 2013-cü ilin iyun ayında başladı və Solsberi, Hamilton, Çelsi, Haverhill və Boston şəhərlərində oldu.

Filmin davamı
-------------

24 fevral 2014-cü ildə, filmin təqdim edilməsindən yeddi ay öncə, Sony Pictures və Escape Artistsin filmin davamını planladıqları açıqlandı.

22 aprel 2015-ci ildə filmin davamını ediləcəyi və Denzel Vaşinqton obrazı təkrar canlandıracağı deyildi. 11 iyun 2015-ci ildə Sony The Equalizer 2-nin təqdimatının 29 sentyabr 2017-ci ildə ifadə etdi

Xarici keçidlər
---------------

* '**Ədalət naminə'** — IMDb səhifəsi
* *Ədalət naminə* Box Office Mojo-da
* Ədalət naminə Rotten Tomatoes saytında  (ing.)


1. ↑  .
2. ↑  .
**Hürufi-münfasilə** (osm. حروف منفصله), **xətti-cədid**, **xətti-Ənvəri**, **Ənvər yazısı**, **Ənvəriyyə**, **ordu əlifbası** və yaxud **alman yazısı —** Ənvər Paşanın Osmanlı türkcəsinin yazılmasını asanlaşdırmaq üçün ərəb əlifbasını dəyişdirərək əldə etdiyi yazı sistemi. Sistem Hərbiyyə Nəzarətinin də töhfəsi ilə uzun müddət istifadədə qaldı. Bu sistemə görə hərflərin son formaları bir-biri ilə əlaqələndirmədən yazılır və saitlər də göstərilirdi. Ənvər Paşa 1917-ci ildə bu sistemi öyrətmək üçün Ə*lifba* adında bir oxu kitabı hazırladı. Yazının rəsmi olaraq sona çatması, yoxsa kortəbii şəkildə tərk edilməsi bilinmir. Bu yazı sistemi 35-i samit və 10 sait-i olmaqla cəmi 45 hərfdən ibarətdir.

Rövşən Əşrəf Ünaydın, Mustafa Kamalın 1918-ci ildə bu sistemlə bağlı fikirlərini bu cür bildirir:

> Bu iş, xoş bir niyyətlə görülmüş olmasına baxmayaraq, alayarımçıq və vaxtsız hazırlanmışdır... Savaş zamanı, hərflərlə əlləşiləsi zamanmıdır? Nə üçün? Ünsiyyəti asanlaşdırmaq üçünmü? Bu sistem xəbərləşməni öncəki sistemə görə yavaşlatmış və çətinləşdirmişdir. Sürətin əhəmiyyətli olduğu bir zamanda işləri yavaşladan ve insanları çaşbaş qoyan bu təşəbbüsün üstünlüyü nədədir? Ancaq madam ki bir işə başladınız, heç olmaya bunu əməlli-başlı yerinə yətirəcək cəsarəti göstəriniz.
> 
>

Qaynaqlar
---------

1. ↑  G. L. Lewis (1999). **Türk Cumhuriyeti'nde Bir Uygarlık Ögesi Olarak Atatürk'ün Dil Devrimi**. Jacob M. Landau (Yay. Haz.) (1999). Atatürk ve Türkiye'nin Modernleşmesi, İstanbul: Sarmal, ISBN 975-8304-18-6 (s. 251–272) içinde. s.253.
2. ↑  Ruşen Eşref Ünaydın (1956). **Hatıralar**. Ankara. s. 28–29
Məzmun
------

Televiziya tamaşasının heyəti
-----------------------------

### Televiziya tamaşasının üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** Anar
**Quruluşçu rejissorlar:** Ramiz Həsənoğlu, Tariyel Vəliyev
**Quruluşçu operator:** Eldar Abbasbəyli
**Quruluşçu rəssam:** Rəfael Əsədov
**Operatorlar:** Zakir Muxtarov, Yusif Yaqubov, İzzət Əzizov
**Səs rejissoru:** Sabir Əliyev
**Qrim rəssamı:** Aslan Qafarov
**İşıq tərtibatçıları:** Məhərrəm Əhmədov, Arif Zamanov
**Videoyazı mühəndisləri:** H.Abdullayev, İ.Əsgərov, Ə.Aşurov, H.Sadıqzadə
**Səs operatoru:** L.Əliyeva
**Rejissor köməkçisi:** A.Ağazadə
### Rollarda

Zərnigar Ağakişiyeva — Həmidə
Rafael Dadaşov — Rüstəm
Mübariz Mustafayev — Tofiq
Svetlana Vahidova — Dilarə
Sevil Xəlilova — Gülarə
Hamlet Qurbanov — Süleyman
Sadıq Hüseynov — poçtalyon
Mahirə Yaqubova — Leyla
Şahin Mehdiyev — Vaqif
Yusif Vəliyev — Qəzənfər

İstinadlar
----------

1. ↑  *ATV.* ""Ötən ilin son gecəsi" tamaşası 40 il sonra" (az.). Youtube.com. 28.12.2018. İstifadə tarixi: 2018-12-28.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Meyer astrakantası** (*lat.* Astracantha meyeri) — bitkilər aləminin paxlaçiçəklilər dəstəsinin paxlakimilər fəsiləsinin astrakanta cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

Kiçik Qafqaz dağlarında yayılmışdır.

Botaniki təsviri
----------------

15-30 sm hündürlükdə, 15-25 sm diametrində çətir əmələ gətirən, yarpağını tökən xırda koldur. Budaqları 4 sm uzunluqda, 1 mm enində, darçını rəngdə, az və ya çox əyilmiş, xırda tikanlı, boz tüklərlə örtülmüşdür. Yarpaqlarının əsası enli, yumurtaşəkilli, neştərvari, qısa, ucu şiş, üzəri tüklüdür. Yarpaqları 4 (8) cüt, ağ tüklü yarpaqcıqlardan ibarətdir. Yarpaqcıqların uzunluğu 15 mm, eni 5 mm, ellipsvari olub, yuxarı hissəsi qısa tikanlıdır. Çiçəkləri yarpaqların qoltuğunda yerləşərək adətən başcığaoxşar, 3 sm uzunluğunda salxım çiçək qrupu əmələ gətirir. Çiçəkaltlıqları 6–7 mm uzunluqda, 1 mm enində, xətvari, qayığaoxşar, aşağı hissəsi çılpaq, yuxarısı keçəvari tüklüdür. Kasacığı 6–9 mm uzunluqda, xətvari, ağ, keçətüklü, dilimlidir. Tacı tutqun kül rəngli, kasacıqdan 2 dəfə uzundur. İyunda çiçəkləyir, meyvəsi iyul və avqustda yetişir. Boz gəvən əsasən toxumlarla çoxaldılır. Vegetativ yollada çoxalması mümkündür.

Ekologiyası
-----------

Orta dağ qurşaqlarında, əsasən cənub güneylərində, quru, daşlı yerlərdə bitir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Naxçıvanda təbii halda yayılmışdır.

İstifadəsi
----------

Gövdəsində qatran vardır. Yaşıllaşdırmada istifadə olunmur.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Astracantha meyeri* | 
* Wikidata: Q15506343
* EoL: 645556
* GBIF: 5353023
* IPNI: 912044-1
* IRMNG: 10935099
* Plant List: ild-35770
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:912044-1
* Tropicos: 13075411
* WFO: wfo-0000189256

 |
| *Astragalus meyeri* | 
* Wikidata: Q39116804
* GBIF: 5353024
* IPNI: 478634-1
* IRMNG: 11201097
* NCBI: 339508
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:478634-1
* Tropicos: 13026386
* WFO: wfo-0000190398

 |
**VI Bohemond** (it. Boemondo VI) və ya **Yaraşıqlı Bohemond** (it. Boemondo il Bello) (1237 və ya 1235 – 1275) — 8-ci və sonuncu Antioxiya knyazı və 9-cu Tripoli qrafı.

O, Antioxiya knyazı V Bohemondun yeganə oğlu idi. Atasının vəfatının ardından 1252-ci ildə hakimiyyətə gətirildi. Ancaq azyaşlı olması səbəbilə anası Senili Lusiya taxt naibəsi təyin olundu. Naibəlik dönəmində Lusiyanın Tripolidən ayrılmaması və Antioxiya knyazlığını uzaqdan idarə etməsi yerli əyanlarının narazılığına səbəb oldu. Yaranan çaxnaşmaları aradan qaldırmaq məqsədilə VI Bohemond Roma papasına məktub yazdı və artıq yetişkin olduğunu, taxtı təkbaşına idarə biləcəyini bildirərək icazə istədi. Papadan gələn təsdiq məktubunun ardından hakimiyyəti ələ alan VI Bohemond daxili çaxnaşmalara son qoydu.

Onun səltənəti dönəmində Antioxiya Məmlük sultanlığı ilə Hülakilər dövləti arasında mübarizə meydanına çevrildi. Məmlüklərə qarşı monqolları dəstəkləyən VI Bohemond və ona bağlı səlib qüvvələri tərəflər arasında gedən döyüşlərdə iştirak etməyə başladılar. Ancaq 1260-cı ildə baş tutan Əyn Cəllud döyüşündə Məmlüklər monqollar üzərində qəti qələbə qazandı və monqolların qərbə doğru irəliləyişinə mane oldular. Çox keçmədən 1268-ci ildə Antioxiya knyazlığı Məmlük sultanı Baybars tərəfindən işğal edildi və knyazlığa son qoyuldu. VI Bohemond qaçaraq digər səltənəti olan Tripoliyə sığındı.

Qalan illərini Tripolidə keçirən VI Bohemond 1275-ci ildə vəfat etdi və yerinə oğlu VII Bohemond Tripoli qraflığına təyin edildi. Antioxiya knyazlığı isə işğal edilməsi səbəbilə sadəcə titul olaraq saxlanıldı.

Mənbə
-----

* Asbridge, Thomas (2000). *The Creation of the Principality of Antioch, 1098–1130*. Boydell Press. ISBN 978-0-85115-661-3
* Barber, Malcolm (2012). *The Crusader States*. Yale University Press. ISBN 978-0-300-11312-9
* Brown, Gordon S. (2003). *The Norman Conquest of Southern Italy and Sicily*. McFarland&Company, Inc. ISBN 978-0-7864-1472-7
* Lilie, Ralph-Johannes (1993). *Byzantium and the Crusader States, 1096–1204*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-820407-7
* Runciman, Steven (1989b). *A History of the Crusades, Volume II: The Kingdom of Jerusalem and the Frankish East, 1100–1187*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-06162-8

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  .
2. ↑  Fink, Harold S. (1969). "The Growth of the Latin States, 1118–1144". In Setton, Kenneth M.; Baldwin, Marshall W. (eds.). *A History of the Crusades, Volume I: The First Hundred Years*. The University of Wisconsin Press. pp. 368–409. ISBN 0-299-04844-6
3. ↑  Hailstone, Paula Z. (6 Dec 2019). *Recalcitrant Crusaders?: The Relationship Between Southern Italy and Sicily, Crusading and the Crusader States, c. 1060–1198*. Routledge. ISBN 9781000764628
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Ömrün səhifələri.

Məzmun
------

Tarixi-bioqrafik film böyük alim, tanınmış kimyaçı, akademik Yusif Məmmədəliyevə həsr edilmişdir.

Akademik Yusif Məmmədəliyevin bütün həyatı xalqa xidmətlə bağlı olmuşdur. Onun elmi kəşfləri Azərbaycan kimyasına şöhrət gətirmişdir. Akademikin İkinci dünya müharibəsi illərindəki kəşfləri faşizm üzərində qələbə qazanılmasında böyük rol oynamışdır. Filmdə alimin sağlığında çəkilmiş kinoxronika və fotomateriallardan istifadə olunmuşdur.

Festivallar və mükafatlar
-------------------------

1)1973-cü ildə Alma-Atada VI Ümumittifaq kinofestivalı
* Filmə həvəsləndirici Diplom verilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Rauf Nağıyev
**Ssenari müəllifi:** İsi Məlikzadə
**Operator:** Vladimir Zbudski
**Səs operatoru:** Şamil Kərimov

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 235-258.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Polis əhvalatı.

**"Polis əhvalatı 3: Super Polis"** (ing, Polis Story III: Super Cop) — baş rolda Ceki Çanın çəkildiyi, Stanley Tonqun rejissorluq etdiyi döyüş, komediya, detektiv janrda olan filmdir.

Məzmun
------

Honq Konq polisi Kevin (Jackie Chan) yenidən narahatlıqla doludur. Honq Konq və sosialist Çin polisi məkrli cani ilə mübarizə etmək üçün qüvvələr birləşdirməyə qərar verir. Və burada Kevin, bir dəfə gəlini May tətilinə göndərərək tək inkişaf etmiş sosializm ölkəsinə qaçır. Olduqca yoldaş yoldaş kimi yaraşıqlı bir polis qızı (Mişel Yeo) qəbul edən Kevin, dəstənin altına girərək, dəstə içərisinə girir, ancaq lideri pis xəbəri hiss edərək, əsəbi polis məmurlarından yaxa qurtarmaq üçün Çindən Malayziyaya qaçırKevin və yeni sevgilisi onun arxasınca qaçırlar.

Rollarda
--------

* Ceki Çan — Kevin Çen
* Mişel Yeo — Müfəttiş Jessica Young
* Maqi Çun — Mei, Kevinin sevgilisi
* Kennet Çan — narkotik sahibi Şaibat
* Yuen Va — Panther
* Bill Tunq — müfəttiş Billi Vonq
* Cozefin Ku — Şeybatın həyat yoldaşı
* Kelvin Vonq — Peter
* Filip Çan — Insp. Y.K. Çen
* Ken Qanuni — Şeybət Mühafizə
* Lo Li — Ümumi

Həmçinin bax
------------

1. Ceki Çan
2. Polis əhvalatı
3. Polis əhvalatı 2

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2 3  .
3. 1 2  .
4. 1 2  IMDb (ing.). 1990.
**Ankilozavrlar, zirehli dinozavrlar** (Ancylosauria) – quşçanaqlı dinozavrlar dəstəsi. 2 fəsiləsi, 25-dən artıq cinsi, 30-adək növü var. Avropanın Yuxarı Yura və Təbaşir, Şimali Amerika və Mərkəzi Asiyanın, Avstraliya və Antarktidanın Təbaşir çöküntülərindən məlumdur. Rusiyada Amur vilayətinin Təbaşir çöküntülərində aşkar edilmişdir. Bədəninin uzunluğu 2 m-dən 9 m-ədək olmuşdur. Ankilozavrların enli bədəni üstdən lövhələr və ya tikanlar şəklində sümüklərlə (osteodermalar) örtülmüş, bəzi növlərində bunlar bel qurşağı ilə birləşmişdir. Ətrafları qısa və böyükdür. Kəlləsi nisbətən kiçikdir. Çanağın qasıq sümükləri reduksiyaya uğramışdır. Bitkiyeyən quru heyvanları olmuşlar.

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 507. ISBN 978-9952-441-02-4.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q273617
* Wikispecies: Ankylosauria
* EoL: 3014674
* Fossilworks: 147920

 |
**Ağyataq civə yatağı** – Azərbaycan Respublikası Kəlbəcər rayonu ərazisində faydalı qazıntı yatağı. Moz çayının (Tutğun çayının sol qolu) sol sahilində Zülfüqarlı silsiləsinin yamacındadır. Tektonik cəhətdən Sarıbaba sinklinoriumu ilə Kəlbəcər törəmə muldasının təmasında antiklinal struktura uyğun gəlir. Əsasən Üst Təbaşir, qismən də Alt Təbaşir yaşlı çökmə və vulkanogen çökmə süxurlardan təşkil olunmuşdur. Süxur kompleksi müxtəlif yaşlı və tərkibli intruzivlərlə və diorit-porfirit, andezit, andezit-dasit daykaları ilə kəsilmişdir. Yataq sahəsində ən cavan süxurlar Miopliosen yaşlı dasit tuflarıdır. Filizləşmə başlıca olaraq tektonik çatlar boyu süxurların parçalanması nəticəsində əmələ gəlmiş tektonik brekçiyalarla əlaqədardır. Ağyataq civə yatağında üç sütunvarı formaya malik filiz kütləsi məlumdur. Filizləşmə möhtəvi-damarcıq tiplidir və listvenitlərdə, Santon argillitlərinin tektonik brekçiyalarında qeyd olunur. Filizlərin mineraloji tərkibi sadədir, əsas filiz mineralı kinovardır. Mənşəyi əsasi və ultraəsasi intruzivlərlə əlaqədardır.

Mənbə:
------

Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 206. ISBN 978-9952-441-02-4.
***Şər Yuvası*** (Əsl adı: ***Resident Evil***) 2002-ci ildə çıxmış bir qorxu filmi. Rejissor Paul Anderson, Capcom'un *Resident Evil* adlı video oyunundan ilhamlanaraq hazırlanmışdır.

Hekayə
------

Umbrella (Çətir) şirkətinin dünyanın bir çox yerində qurumları vardır. Amma əsas mərkəz şimali Amerikadaki Raccoon City-dir. Şirkət bir çox tekniki avadanlıqların istehsalı ilə dünyada məşhurdur. Amma Umbrellanın əsas gəlir məmbəsi istehsal etdiyi virus silahlarıdır. Bu viruslardan ən təhlükəli olanı T-virusudur. Umbrella şirkətinin virus istehsalı ilə məşğul olduğu sahə, yer altı Hive-də T-virusu yayılmağa başlar. Bunu izləyən şirkətin bütün gücünü əlində saxlayan Qızıl-Şahzadə adlı super kopyuter, virusun yayılmasının qarşısını almaq üçün, şirkətin bütün işçilərinin həyatı bahasına olsa belə, şirkətdəki bütün giriş və çıxış qapılarını bağlayır.
Alis və dostları şirkət işçilərinə nə olduğunu öyrənmək üçün xüsusi təyinatlı S.T.A.R.S adlı hərbi komanda ilə birlikdə Umbrella şirkətinə gedərlər. Və onlar burada həqiqəti görəcəklər. Öldü deyə bilinə şikət işçiləri şuurlarını itirmiş və qan axtarışına düşmüş ZOMBİLƏRƏ çevrilmişlər. Zombilərin dişləməyi və ya onlardan insana düşmüş balaca bir çızıq belə həmin insanın T-virusuna yoluxaraq zombiyə çevrilməsinə səbəb olur.
Umbrella-dakı alimlərin burada yaratdıqları bir yırtıcı məxluqda azad olur.
Bundan sonra Alis və dostlarının başı sadəcə Zombilərlə deyil bu yırtıcı məxluqlada dərddədir.

Rollarda
--------

* Milla Yovoviç (Elis)
* Mişel Rodriges (Reyn Okampo)
* Erik Mabius (Mett Eddison)
* Ceyms Pyurfoy (Spens Parks)
* Martin Kryuis (Kaplan)
* Kolin Salmon (Van)
* Rayan MakKluski (cənab Qrey)
* İndra Ove (Missis Blək)
* Anna Bolt (Doktor Qrin)
* Cozef Mey (Doktor Blu)
* Robert Tannion (Doktor Braun)
* Hayke Makatç (Doktor Liza Eddison)
* Ceyms Batler (təhlükəsizlik əməkdaşı)

Onlayn izləmə linkləri
----------------------

Türkiyə    
Rusiya

| ⛭*Şər yuvası* |
| --- |
| Oyunlar | 
* *Şər yuvası*
* *Şər yuvası (2002)*
* *2*
* *3:Nemesis*
* *Kod: Veronika*
* *Zero*
* *4*
* *5*
* *İnqilablar*
* *6*
* *İnqilablar 2*

 |
| Filmlər | 
* *Şər yuvası*
* *Qiyamət*
* *İnsanlığın sonu*
* *Ölümdən sonra*
* *Qisas*
* *Sonuncu hissə*

 |


1. ↑  IMDb (ing.). 1990.
**Adnan Şenses** (*türk.* Adnan Şenses, 21 avqust 1935, Bursa — 25 dekabr 2013, İstanbul) — Türk sənət musiqisi müğənnisi, musiqiçi bəstəkar, kino aktyoru.

Həyatı
------

Adnan Şenses 21 avqust 1935-ci ildə Türkiyənin Bursa şəhərində doğulub. İbtidai məktəbə Ankara İsmət İnönü ibtidai məktəbində başlayan Adnan Şenses, təhsilini İstanbula köçdükləri üçün Karagümrük orta məktəbində davam etdirib və həmin məktəbdə də başa vurub. Ailəsinin istəyi ilə dülgərliklə məşğul olan Şenses, 1956-cı ildə öz istəyi əsasında musiqi sənəti ilə maraqlanamağa başlayır və ilk musiqi dərslərini Suzan Yakar Rutkaydan alır. 16 il Ankara radiosunda işləyən Şenses sonradan məşhur kazinolarda işləməyə başlayır. Bundan başqa o, 47 filmdə müxtəlif rollarda oynayıb və bir çox albom çıxarıb.

2013-ci ildə Sezen Aksunun hədiyyə etdiyi "Bekleyemedinmi" və "Kaybolan Yıllar" adlı mahnılarının da olduğu "Adnan Şenses bir əfsanədir" albomunu buraxdırır. Albomda Sezen Aksudan başqa, Selami Şahin və Səlcuq Tekay kimi adların da mahnıları var.

Uzun müddətdir ki, ağır xəstəlikdən Okmeydanı xəstəxanasında müalicə olunan tanınmış müğənni Adnan Şenses 25 dekabr 2013-cü ildə Türkiyə vaxtı ilə saat 20:30 radələrində vəfat edib.

İstinadlar
----------

1. ↑  Adnan Şenses hayatını kaybetti.
2. ↑  "Türk musiqisinin şedevri öldü. **topnews.az** saytı". 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-12-26.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Foto, video və audio | Spotify |
| Tematik saytlar | Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · IMDb · MusicBrainz |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
| Normativ yoxlama | GND: 134768353 · ISNI: 0000 0000 5643 8256 · VIAF: 79769900 · WorldCat VIAF: 79769900 |
**"Körpə gəzintidə"** (*ing.* Baby's Day Out) — rejissor Petrik Rid Consonun filmi.

Məzmun
------

Üç uğursuz quldur varlı ailədən olan doqquz aylıq bir körpəni qaçırırlar. Onlar körpənin əvəzində onun valideynlərindən yüksək məbləğdə pul tələb edirlər. Amma uşaq oğruları həmişə uğursuzluqlarla üz-üzə gəlirlər. Körpə onların əlindən iməkləyə-iməkləyə "qaçır". Oğrular uşağın yoxluğundan xəbər tutan kimi onun ardınca düşür, onu yenidən tutmağa çalışırlar. Bu yerdə balaca körpə Binkin qeyri-adi, maraqlı və şən macəraları başlayır. O, dayəsinin ona oxuduğu şəkilli kitabın qəhrəmanı körpə Bunun səyahət etdiyi yerlərə gedir. Bundan xəbər tutan dayə kitaba əsasən uşağın harada olduğunu bilir. Bununla da ailə uşağı tapır. Uğursuz uşaq oğruları isə həbs olunurlar.

Film haqqında
-------------

* Filmdə balaca Bink rolunu əkiz olan Ceykob Cozef və Adam Robert Uortonlar ifa etmişlər.
* Filmə baxış üçün yaş həddi yoxdur və ailəvi baxış üçün nəzərdə tutulub.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi :** Con Hyuz
**Rejissor :** Petrik Rid Conson
**Operator :** Tomas Ekerman
**Bəstəkar :** Brüs Broton
**Prodüserlər :** Con Hyuz, Riçard Veyn
### Rollarda

Ceykob Cozef Uorton – körpə Bink
Adam Robert Uorton – körpə Bink
Co Mantenya – Eddi
Lara Flinn Boyl – Lorren Kotvell
Co Pantoliano – Norbi
Brayan Heyli – Viko
Sintiya Nikson – Cilbertin
Mettyu Qleyv – Benniqton Ostin Kotvell
Fred Dalton Tompson – FTB agenti Deyl Qrissom
Con Nevill – cənab Endrüs
Eddi Breken – qoca əsgər
Manni Sosa – taksi sürücüsü
Bricit Daffi – Salli
Anna Levayn – Mak Krey
Qay Hadli – FTB agenti
Cenna Pozi – Mak Kreyin qızı

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Baby's Day Out (1994)". Box Office Mojo. Amazon.com. 2018-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 avqust 2016.
2. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

* *Körpə gəzintidə* — Internet Movie Database saytında.

* *Baby's Day Out* at Rotten Tomatoes
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Prezident.

**Prezident** (*ing.* The President) Möhsün Məxməlbafın rejissorluğu ilə 2014-cü ildə yayımlanan dram janrında filmdir.
Filmin premyerası Venesiya Film Festivalının açılış bölməsinində 27 Avqust 2014-cü ildə ekranlaşdırılmışdır.
Əlli gürcü aktyoru və çoxlu sayda iştirakçı həmçinin müxtəlif yer və mənzərələrdə çəkilişlər aparılmışdır.

Məzmun
------

Diktator inqilabdan sonra nəvəsi ilə birlikdə qaçmağa məcbur olur. Diktator və nəvəsi film boyunca ölkə daxilində insanlara etdiyi zülmü başa düşür. Əslində bu film bir diktatorun cəmiyyətə təsirini və əksinə fərdin diktatora çevrilməsində cəmiyyətin rolunu göstərir.

Film haqqında
-------------

Möhsün Məxməlbafın rejissorluğu ilə 2014-cü ildə yayımlanan dram janrında filmdir.
Filmin premyerası Venesiya Film Festivalının açılış bölməsinində 27 Avqust 2014-cü ildə ekranlaşdırılmışdır.
Əlli gürcü aktyoru və çoxlu sayda iştirakçı həmçinin müxtəlif yer və mənzərələrdə çəkilişlər aparılmışdır.

Mükafat
-------

Prezident filmi Çikaqo Beynəlxalq Film Festivalında Qızıl Hüqo mükafatınına layiq görülmüşdür.

Rollarda
--------

* Mişa Qomiaşvili — Diktator rolunda
* Daçi Orvelaşvili — Diktatorun nəvəsi rolunda

İstinadlar
----------

1. ↑  Česko-Slovenská filmová databáze (çeş.). 2001.
2. ↑  film-dienst (alm.). 1947. ISSN 0720-0781

Xarici keçidlər
---------------

* 'Prezident' filmi Youtubeda
Məzmun
------

Filmdə Azərbaycanın gənc kinorejissoru, mərhum Ramiz Əsgərovun qısa həyatından və çalışdığı iki ekran əsərindən söhbət açılır.

Film haqqında
-------------

Film "Birinci film", "İkinci film" və "Hadisə" adlı üç hissədən ibarətdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Müəllif (aparıcı):** Mehriban Xanlarova
**Ssenari müəllifi:** Elvin Vüqar
**Rejissor:** Elvin Vüqar
**Operator:** Şahmar Səfəroğlu
**Musiqi tərtibatçıs:** Elvin Vüqar
**Montaj :** Şahin İsmayılov, Elnar Haşımov, Sirac Məhəmmədov
**Sürücü :** [[Ramin Əli
**Bədii rəhbər :** Namiq Ağayev
### Rollarda

Fərid Əlizadə — gənc Ramiz Əsgərov
İmaməddin Həsənov — gənc Rasim İsmayılov
Toğrul Rza (Toğrul Rzayev kimi) — gənc Fikrət Bağırov
### Filmdə iştirak edənlər

Sevil Əsgərova (Ramiz Əsgərovun bacısı)
Rasim İsmayılov (kinorejissor, operator)

Çəkilişə köməklik edən qurumlar
-------------------------------

Musa Nağıyev adına xəstəxana

Çəkilişə kömək edənlər
----------------------

Cəfər Məmmədov (baş həkim)
Ələmdar Həbibov
Kamandar Kəmərov
Saraya Əhmədova

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
İzobar proses
**İzobar proses** (*yun.* "baros" – ağırlıq, çəki) – makroskopik sistemin halının sabit təzyiqdə dəyişməsi prosesi (p = const). Qazı qızdırdıqda onun hərəkət edən porşenli silindrdə genişlənməsini izobar proses hesab etmək olar. İzobar prosesi aşağıdakı nisbətlərə bərabərdir:

{\displaystyle {V \over T}=const.}

{\displaystyle {V\_{2} \over V\_{1}}={T\_{2} \over T\_{1}}}

Sarı sahə görülən işi əks etdirir
Sistemə ötürülən istilik enerjisi iş görülməsinə və sistemin daxili enerjisinin (U) dəyişməsinə sərf olunur. Termodinamikanın birinci qanununa əsasən

{\displaystyle Q=\Delta U+W\,}

burada W qaz tərəfindən görülən iş, U qazın daxili enerji və Q verilən istilik enerjisidir. Qapalı sistemdə təzyiq-həcm işi aşağıdakı kimi müəyyən edilir:

{\displaystyle W=\int \!p\,dV}

burada Δ bütün proses üzrə dəyişiklik deməkdir, d isə diferensialı bildirir. Təzyiq sabit olduğundan, bu o deməkdir ki

{\displaystyle W=p\Delta V}

İdeal qaz qanununu tətbiq etməklə, alırıq ki

{\displaystyle W=n\,R\,\Delta T}

R qaz sabitini, n isə sabit qaldığını qəbul etdiyimiz maddənin miqdarını ifadə edir (məsələn, kimyəvi reaksiya zamanı faza keçidi yoxdur).Daxili enerjinin dəyişməsi sistemin temperaturundan asılıdır.

{\displaystyle \Delta U=n\,c\_{V,m}\,\Delta T}

burada cV,m sabit həcmdə molar istilik tutumudur.

Son iki tənliyi birinci tənliylə əvəz etməklə izobar qazlar üçün verilən istiliyin təsiri altında qazın temperatur dəyişməsini təyin edə bilərik.

{\displaystyle {\begin{aligned}Q&=n\,c\_{V,m}\,\Delta T+n\,R\,\Delta T\\Q&=n\Delta T(c\_{V,m}+R)\\Q&=n\Delta Tc\_{P,m}\end{aligned}}}

burada cP sabit təzyiqdə molar istilik tutumudur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Peter Olver (1999), Classical Invariant Theory, p. 217

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda İzobar proses ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Veranschaulichung der Zustandsänderungen mit kleinen interaktiven Animationen Arxivləşdirilib 2011-08-26 at the Wayback Machine
* Die allgemeine Gasgleichung mit Diagrammen und interaktiver Animation

| ⛭Termodinamik proseslər |
| --- |
| Termodinamik proses | İzotermik proses  • İzobar proses  • İzoxor proses  • Adiabat proses  • Politrop proses  • İzoentropiya prosesi  • İzoentalpiya prosesi |
**Antalya Hava Limanı** ((*türk.* Antalya Havalimanı, ИАТА: *AYT*, ИКАО: *LTAI*) — Antalyanın mərkəzindən 10 km şərqdə yerləşən Türkiyənin beynəlxalq hava limanı. Turistlərin ölkənin Aralıq dənizi sahillərinə, yəni Kəmər (Tekirova, Camyuva, Kiriş, Göynuk, Beldibi), Lara, Bələk, Side, Manavqat, Alanya bölgələrində yerləşən kurortlarına çatdırılması baxımından əhəmiyyətə malikdir.

Xidmət göstərilən sərnişinlərin sayına görə ölkədə 3-cü, Avropada isə 15-ci yerdədir. 2015-ci ildə hava limanı 27 milyondan çox sərnişinə xidmət göstərmişdir. Bu Corendon Airlines, Pegasus Airlines və SunExpress üçün mərkəz hava limanıdır.

Hava limanının ən yüksək sərnişin axını turistik yay mövsümünə əsasən Avropanın, o cümlədən Rusiyadakı demək olar ki, bütün böyük hava limanlarından çarter reysləri ilə gəlir. Mövsümdənkənar dövrdə nəqliyyatın həcmi və uçuşların sayı kəskin azalır, əsasən müntəzəm daşınmalar həyata keçirilir.

Hava limanında bir daxili və iki beynəlxalq terminal var.

Hava limanının inşası 2 il çəkmiş və 1998-ci ildə ilk sərnişinləri qəbul etmişdir.

2003-cü ildə hava limanı 1998-ci ildən bəri 78 % artım göstərərək 10 milyon sərnişinə xidmət etmişdir. 2008-ci ildə AYT beynəlxalq sərnişin daşımalarında 30-cu ən yaxşı hava limanı idi. 2009-cu ildə AYT 15,210,733 beynəlxalq sərnişin ilə dünya hava limanları arasında bu kateqoriyada 30-cu yeri tutdu. 2010-cu ilin sonunda 18 milyondan çox beynəlxalq sərnişin ilə 23-cü yerə yüksəldi.

Nəqliyyat əlaqəsi
-----------------

### Avtobus

Beynəlxalq terminaldan saatda iki-üç dəfə daxili terminaldan və şəhər mərkəzindən 600 nömrəli şəhər avtobus keçir. Son dayanacaq avtovağzaldır, məsafədən asılı olmayaraq bir nəfər üçün gediş haqqı 4 lirədir. Daxili terminaldan Antalya şəhərinə də bir Havas avtobusu gedir, gediş haqqı 10 lirədir (hava limanına gedərkən, sərnişinin tələbi ilə beynəlxalq terminala gedə bilər).

### Taksi

Bütün hava liman terminallarında taksi dayanacaqları vardır. Onların xidmətlərindən gecə-gündüz istifadə etmək mümkündür. Hər bir dayanacaqda böyük şəhərlərə və kurortlara gediş haqqını göstərən qiymət siyahıları vardır.

Transfer şirkətləri
-------------------

İnternet, elektron poçt və ya telefon vasitəsilə rezervasiya etdikdən sonra sərnişinləri Anadolu sahilində, eləcə də geriyə çatdıra bilən çox sayda köçürmə şirkəti var. Onların xidmətləri bir qayda olaraq taksi ilə müqayisədə xeyli ucuzdur, lakin avtobuslardan daha bahalıdır.

Qalereya
--------

|  |  |  |  |
| Beynəlxalq hava limanının daxili hissəsi
  | Sərnişin və yüklərə baxış bölməsi
  | Tranzit bölgəsində bölmə
  | Rüsumsuz mağaza |

İstinadlar
----------

1. ↑  "Devlet Hava Meydanları İşletmesi - İstatistikler" (türk). dhmi.gov.tr. 2015-06-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-07-25.
2. ↑  International Passenger Traffic for past 12 months Arxivləşdirilib 2011-06-07 at the Wayback Machine Airports Council International
3. ↑  ACI Arxivləşdirilib 2011-06-07 at the Wayback Machine. Airports.org (2011–06-20). Retrieved on 2011–08-01.
***5x2*** filmi rejissor Fransua Ozon tərəfindən 2004-cü ildə ekranlaşdırılmışdır. Fidelite kino şirkətində istehsal edilmişdir. Filmi iki nəfərin iştirak etdiyi 5 səhnədən ibarətdir. Süjet xətti sondan əvvələ doğru qurulub. Əsas rolları Valeriya Bruni Tedeski, Stefan Freyss, Jeraldin Pela, Fransuaza Fabian və Ceyson Tovassoli ifa edirlər.

Məzmun
------

Filmi iki nəfərin iştirak etdiyi 5 səhnədən ibarətdir. Süjet xətti sondan əvvələ doğru qurulub.

Marion və Jilin boşanması ilə film başlayır. Onların uğursuz birlikdə olma niyyətləri mübahisəyə gətirib çıxarır. Növbəti səhnə gənc ailənin xoşbəxt gününü əks etdirir. Üçüncü səhnədə hamilə Marion öz problemlərilə qarşı-qarşıya qalır. Dördüncü səhnədə onların toyudur. Nəhayət, ən melodramatik və xoşbəxt səhnə-5-ci səhnə: onlar kurortda tanış olurlar…

Rollarda
--------

Valeriya Bruni Tedeski — Marion  

Stefan Freyss — Jil  

Jeraldin Pela — Valeri  

Fransuaza Fabian — Monik  

Ceyson Tovassoli

İstinadlar
----------

1. ↑  Lexicon of international films (alm.). Zweitausendeins.
2. ↑  "5 x 2 Review". Time Out. 16 March 2005. 13 October 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 dekabr 2017.
3. ↑  *Scott, AO.* "Movie Review — 5x2". The New York Times. 10 June 2005. İstifadə tarixi: 21 dekabr 2017.

Həmçinin bax
------------

* Fransa filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------

* Filmi izlə (azərbaycan dilində)

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · IMDb · Metacritic · Rotten Tomatoes |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Laruss ensiklopediyası |
**Sərnişinlər** (*ing.* Passengers) — ABŞ istehsalı elmi fantastika və macəra filmi. Baş rollarda Kris Prett və Cennifer Lourens yer almışdır. Film dünya üzrə 303 milyon dollardan çox gəlir əldə etmişdir.

Mövzu
-----

Minlərlə insanı daşıyan "Avalon" ulduz gəmisi, 120 il davam edən "Homestead Colony" adı verilən uzaq bir müstəmləkə planetinə səyahət edir. Sərnişinlər və bütün qrupları yatmaq kapsulundadır, lakin gəmi böyük asteroid sahəsindən keçən zaman, gəmidə bir qəza baş verir. Bu nasazlığa görə gəminin sərnişinlərindən biri Jim Preston (Chris Pratt) oyanması lazım olan vaxtdan 90 il tez oyanır.

Rollarda
--------

* Kris Prett, Jim Preston, mexanik.
* Cennifer Lourens, Aurora Lane, Kosmos səyahətinin hekayəsini danışmaq istəyən Nyu Yorkdan bir yazıçı.
* Michael Sheen, Arthur, robot barmen.
* Laurence Fishburne, Gus Mancuso, kosmik gəminin heyətindən bir səlahiyyətli.
* Aurora Perrineau, Celeste Auroranın ən yaxşı dostudur.

İstehsal
--------

Filmin Jon Spaihts tərəfindən yazılan orijinal ssenarisi 2007-də Qara Siyahıya (Hollywood'un ən bəyənilən amma yaşıl işıq verilməmiş ssenarilərinin illik sıralanması) girməsi daxil illərdir Hollywood'un ətrafında fırlanırdı. Film Sony Pictures'də dayanmadan əvvəl bir yerdən bir yerə hoppanırdı. Weinstein Comoany filmi Keanu Reeves və Reese Witherspoon ilə dizayn edildiyində 35 milyon $ qədər təvazökar bir büdcə qurdu. Əslində Brian Kirk ilk rejissorluq cəhdini etmək üçün Reevesin baş rolu ilə bərabər qurulmuşdur və Wayfare Entertainment filmi pulla təmin edəcək və istehsalçı olacaqdır. 5 Dekabr 2014 tarixində Sony Pictures Entertainment'in filmin haqqlarını almaq üçün edilən auksionu qazandığı açıqlandı. 27 Yanvar 2015 tarixində Sony'nin, Morten Tyldum ilə filmin başına keçməsi üçün reportajlarda olduğu açıqlandı.

Filmin aktyor heyəti Fevral 2015 ilə Dekabr 2016 arasında açıqlandı.

### Çəkilişlər

Əsas çəkilişlər Sentyabr 2015-də Atlanta, Georgiada başladı. Çəkilişlər bəzən bütün gün müddətində sadəcə iki başrolun ətrafında baş tutdu.

Mükafatlar və namizədliklər
---------------------------

**89-cu** **Akademiya Mükafatları**

* Ən Yaxşı İstehsal Dizaynı (Guy Hendrix Dyas və Gene Serdena) — Nominasiya
* Ən Yaxşı Film Musiqisi (Thomas Newman) — Nominasiya

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  .
3. 1 2  .
4. ↑  Box Office Mojo (ing.). 1999.
5. ↑  IMDb (ing.). 1990.
6. ↑  Swedish Film Database (швед.). Svenska Filminstitutet.
7. ↑  .
8. ↑  James Rainey (April 12, 2016).

Xarici keçidlər
---------------

* IMDb- *də Sərnişinlər*

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
| Tematik saytlar | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · IMDb · Metacritic · MusicBrainz · Rotten Tomatoes |
| Normativ yoxlama | LCCN: no2017020862 |
**Ulaş Tuna Astepe** (5 may 1988, İzmit) — Türk aktyor.

Həyatı
------

Ulaş Tuna Astepe 5 may 1988-ci ildə İzmit-də anadan olub. İlk və orta təhsilini orada tamamlayandan sonra İstanbul liseyində oxuyub. Bütün bunlardan sonra bir çox teatr və televizor layihələrində iştirak edib. Karadayı kinosunda *Orhan*, Analar ve Anneler kinosunda *Mustafa*, Rüya adlı kinoda *Alaz*, Sen Anlat Karadeniz'də isə *Tahir* karakterini canlandırıb.

Berkun Oyanın Bayrak və Babamın Cesetleri, Sami Berat Marçalının səhnələdiyi Cam Yarpaklar oyunlarında rol alıb.

Emre Yeksanın Körfez filmində isə Selim karakterini canlandıran Astepe, həmçinin *Üniversiteli*, *Zayiat*, *Meşşakat ve karısı*, *Balık havuzu* adlı qısa filmlərdə də yer almışdır.

Filmoqrafiyası
--------------

### Kino

* Analar ve Anneler — 2015 (Mustafa)
* Karadayı — 2012–2015 (Orhan Kara)
* Rüya — 2017 (Alaz)
* Sen Anlat Karadeniz — 2018 (Tahir Kaleli)

### Film

* Körfez — 2016 (Selim)

### Qısa film

* Üniversiteli — 2010
* Zayiat — 2013 (Mete)
* Meşşakat ve karısı — 2013
* Balık havuzu — 2015
**Yuxudan qaçma** — 1983-cü ildə istehsal olunmuş ABŞ qorxulu filmidir.

Məzmun
------

19 yaşı ötmüş Aleks Qardner yuxugörəndir. Bu bacarığından Aleks ilk zamanlar əyləncəli kart oyunlarını qazanmaq üçün istifadə edir. Amma bir müddət keçdikdən sonra oyunların birində mafiya qrupu ilə toqquşur. Bu səbəbdən Aleks hökumətə işləyən gizli təşkilata qatılmağa məcbur olur. Araşdırma zamanı aydın olur ki, Aleks paranormal gücü ilə digər insanların yuxusuna girməyi bacara bilər. Aleks elə başa düşürdü ki, bu eksperimentlər aydın şəkildə aparılacaq və yuxudan əziyyət çəkən insanlara kömək edəcəkdir. Getdikcə Aleks bu təşkilatdan şübhələnməyə başlayır. Aleks öyrənir ki, müştərilərdən biri yuxuda ürək tutmasından vəfat etmişdir. Bu hadisədən sonra Aleks bu təşkilatın heç də insanların xeyri üçün lazımı işlər görmədiyini başa düşür. Bu təşkilatın əsas məqsədi ABŞ prezidentinin yuxusuna girərək onu öldürməkdir. Təşkilatda işləyən ekstrasenslərdən biri prezidentin yuxusuna girməli və onu öldürməlidir. Bu müddətdə Aleks həmin ekstrasensə mane olmağa çalışır…

Xarici keçidlər
---------------

* *Yuxudan qaçma* — Internet Movie Database saytında.
**Pakistan Müsəlman Liqası (Nəvaz)** — Pakistanda mərkəz-sağ mühafizəkar partiyasıdır. Bu, Pakistanın keçmiş Baş Naziri
Nəvaz Şərif tərəfindən 1993-cü ildə qurulmuşdur. Partiyanın platforması ümumiyyətlə mühafizəkardır, sərbəst bazar kapitalizminə dəstək verir.

Orijinal Müsəlman Liqasının bir neçə davam edən fraksiyasından biri olan partiyanın toxumları, 1985-ci il seçkilərindən sonra Pakistanın Baş naziri Məhəmməd Xanço, prezident Zia-ul-Haq diktaturasının tərəfdarlarını vahid bir partiya halına gətirərkən, əkildi. Pakistan Müsəlman Liqasının bir hissəsi olaraq bilinir. 1988-ci ildə prezident Ziyanın ölümündən sonra, Fida Məhəmməd Xanın rəhbərliyi ilə, "İyunco"nun başçılıq etdiyi Pakistan Müsəlman Birliyindən böyük bir qrup ayrıldı və İslamçı Demokratik Birliyi adlanan müxtəlif sağçı və islamçı siyasi partiyalarla mühafizəkar ittifaq yaratdı. İttifaq 1990-cı ildə Navaz Şərifin rəhbərliyi altında bir hökumət qurdu. 1993-cü ildə ittifaq dağıldı və partiya "Cunedco" fraksiyasından fərqli olaraq bənzərindən sonra Pakistan Müsəlman Liqasının "Nəvaz" fraksiyasını göstərməklə indiki formasını qəbul etdi.

İstinadlar
----------