**Ermənistanın İctimai Televiziyası** (*erm.*  Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն) ya da **Ermənistanın birinci kanalı** — 1956-ci ildə qurulmuş Ermənistanın ilk dövlət kanalı. 2004-ci ildən Avropa Yayım İttifaqının üzvü olub, Eurovision-a qatılmaq hüququ qazanmışdır.

Tarixçə
-------

### **Er**mənistan SSR Radiokomitəsi və Radioskopiyası (1957-ci ilədək)

1926-cı il sentyabrın 1-də Xəbərlər və Teleqraflar üzrə Xalq Komissarlığı Soveti Ermənistanın Radio stansiyasını işə saldı. 1933-cü ildə Ermənistan SSR Xalq Komissarlığı Soveti Radio Yayım Komitəsinə qayıtdı və 1953-cü ildə Ermənistan SSR Mədəniyyət Nazirliyinin Radioinformasiya İdarəsi yaradıldı. 5 sentyabr 1955-ci ildə SSRİ Nazirlər Soveti Sovet İttifaqı respublikalarında 27 kanal yaratmağı qərara aldı. Ermənistanın İctimai Televiziyasının ilk evi və mənzili olan İrəvan televiziya studiyası ilk dəfə 29 noyabr 1956-cı ildə yayıma başladı. İlk verilişdə teleaparıcı Narı Şlepyan "Göstərir İrəvan!" sözü ilə tamaşaçıları salamlayır. 9 fevral 1957-ci il Ermənistan SSR-in radiokanalına 1 ədəd Mərkəzi Televiziya proqramının təkrar ötürülməsi başladı və "Ermənistan Televiziyası" kanalını buraxdı. İlk xəbər proqramı 6 avqust 1957-ci ildə xəbər verilişləri yayımlandı və "Həftə Xəbərləri" adlandırıldı. Həftədə bir dəfə çıxdı, amma 1958-ci ilin fevralına qədər dövrəyə və fasiləsiz hala gəldi.

### Ermənistan SSR Dövlət Televiziyası və Radiosu (1957-1991)

13 oktyabr 1957-ci il Ermənistan SSR Nazirlər Soveti yanında Radio və Televiziya üzrə Dövlət Komitəsinin çevrilmişdir. 1973-cü ilin martında televizorun ağ-qaradan rəngliyə çevrilməsinə hazırlıq başlandı. 1 May 1973-cü ildə Ermənistan Televiziyası mayın 1-də parad günü münasibətilə ilk rəngli yayımını keçirdi. Əvvəlcə bütün televerilişlərin rəngli görünüşü yox idi. Əsasən, konsertlər, paradlar, idman yarışları və s. idi. Lakin 1978-ci ildən televiziya artıq 50% "rəngli" idi. 1973-cü ildən 1978-ci ilə qədər rəng proqramlarının payı rənglərin 70%-ni, ağ-qaranın isə 30%-ə çatdırdı.1977-ci ilin noyabrında İrəvanda 311,7 metrilk yeni televiziya qülləsi yaradıldı. "Orbita-2" peyki orbitə buraxılmaqla peyk yayımını başladı. İndi Ermənistan SSR və başqa erməni sakinləri ölkənin hər yerində izləyə bilirdi.

1988-ci il işğalçı Ermənistan üçün kütləvi iğtişaşlar, milli şüur və yenidən düşünmə ili olmuşdur. Dağlıq Qarabağ məsələsi qaldırıldı. Kiçik ekran, xüsusən Henri Borovikin "Vəzifə" telekanalının SSRİ Moskva Mərkəzi Televiziyası tərəfindən nümayiş etdirildikdən sonra daha çox ictimaiyyətə çevrildi və Qarabağ hadisələri barədə məlumat verdi. Bununla yanaşı, tədbirlərin əhatə dairəsi iyunun 15-də Ermənistan Ali Sovetinin sessiyasının işindən canlı yayım idi. Həmin dövrdə Dağlıq Qarabağdan canlı yayımlar da edildi.

### Ermənistan Respublikası Dövlət Televiziyası (1991-2000)

Ermənilər öz müstəqilliyini qovuşandan sonra 1991-ci ildən Ermənistanın Radio və Televiziyası Ermənistan Respublikasının Dövlət Televiziya və Radio Şirkətinin çevrilmişdir. Ancaq müstəqillik işğalçı ölkə üçün çox çətin olmuşdu. Ermənistanda enerjisiz qaldı. Televiziya proqramlarının üçdə ikisi azaldılması ilə əlaqədar 2-3 saat ərzində elektrik verildi, ölkədə iqtisadi böhran yaşandı və Qarabağda hərbi əməliyyatlar başladı.

1991-ci ilin sentyabrında ermənilər Qondarma "Dağlıq Qarabağ Respublikası"-nı yaratdılar və Dağlıq Qarabağı Azərbaycandan qoparıb, Ermənistana birləşdirərək "İkinci Erməni dövləti"-ni yaratmaq məqsədilə torpaqlarının 20%-ni işğal etdilər. Bu müharibə erməni jurnalistlərinin diqqət mərkəzində idi. Jurnalistlərin əlində kameralar, televiziya kameraları, diktofonlar, qələm və kağızlar döyüş sahəsinin ən isti nöqtələrindən ayrılmadı. 1992-ci ilin mayında bu jurnalistlərdən ibarət bir qrup "Qarabağ lensi" adlı bir sıra proqram yaratdı. 1994-cü ildə Qarabağda aparılan mübarizəyə həsr olunmuş "Sağ qalma müharibəsi" proqramının bir sıra seriyası yayınlanmışdır. Qarabağ hadisələrinin xronikasını əhatə edən xüsusi bir hadisə, Bolqarıstanlı bir erməni film sənətçisi və sənədli filmlərin müəllifi tərəfindən Qarabağ mübarizəsi haqqında filmin yaradılması idi.

1996-cı ildən Avropa, Hot Bird peyki ilə Yaxın Şərq və Şimali Afrika üzrə peyk yayımına keçdi. 2000-ci ildən isə dünya yayımına çıxdı. İndi dünyada «Armenia 1» verilişlərinin beynəlxalq versiyasıdır. 1996-cı ildə Ermənistan Respublikası Dövlət Televiziya Şirkətinin nəzdində "İkinci Erməni Telekanalı" və eyni dövr haqqında başlatdı. 1999-cu ildə "İkinci Erməni Telekanalı" bağlandı və onun tezliyi özəl televiziya kanalına "H2" adı verildi.

### Ermənistan Respublikasının İctimai Televiziyası (2000-ci ildən)

2000-ci ildə Ermənistan Respublikasının Dövlət Televiziya və Radio Şurası Ermənistan Respublikasının İctimai Televiziya və Radio Kompleksinə çevrilmişdir. Televiziya yayımı 2004-cü ildə Avropa Yayım Birliyinə qəbul edilmiş və artıq 2006-cı ildə Ermənistan Eurovision Mahnı Müsabiqəsində iştirak etmişdir. 2007-ci ildə "Ararat" kanalı mədəniyyət və incəsənət proqramları ilə yaradılmışdır.

12 sentyabr 2016-cı ildə Ermənistanın İctimai Televiziyasının 60-cı yubiley mövsümü ərəfəsində 16:9 geniş ekran formatı ilə, daha sonra isə HD yayıma başladı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Contacts - Public Television of Armenia.

Xarici keçidlər
---------------

* 1tv.am — Ermənistan İctimai Televiziyasının rəsmi saytı
* Ermənistan İctimai Televiziyası — birbaşa efir