**Qütb Minar kompleksi** Dehli şəhərinin cənub-qərbində Qütb Minar minarəsi və ətrafındakı bir neçə tarixi memarlıq abidələrindən ibarətdir.

Dehli sultanlığı dövründə tikilən bu abidələr Hint-İslam memarlığının gözəl nümunələrdir.

1993-də Ümumdünya irsi sıyahısına daxil edilmişdir.

Tarixi
------

Dehli şəhərinin işğalından sonra Sultan Qütbəddin Aybək tərəfindən 1192-1198-ci ildə tikilən *Qüvvət’ül-İslam Məscidi* tikilməsi ilə *Qütb Minar* kompleksinin əsası qoyuldu. 1235-ci ildə sultanın özü tərəfindən tikilmiş *Şəmsəddin Eltutmuş türbəsi* və Alaeddin Halaci tərəfindən 1311-ci ildə tikilən Alai Darvazası Qütb Minar kompleksinin ən gözəl memarlıq nümunələrindən biridir.

Abidələr
--------

### Alai Darvazası

 Sultan Əlaəddin Məhəmməd şahın dövründə tikilən Alai Darvazası
Alai Darvazası Qüvvət-ül-İslam məscidinin cənub tərəfində yerləşir və məscidin əsas giriş qapısıdır. Alai Darvazası 1311-ci ildə Sultan Əlaəddin Məhəmməd şahın dövründə tikilmişdir.

### Qütb Minar minarəsi

Qütb Minar minarəsi və Alai Darvazası , Qüvvət-ul-İslam məscidinin girişi
**Qütb Minar minarəsi** (hind क़ुतुब मीनार)— XIII əsr memarlıq abidəsi.

1206-1210-cu illərdə Dehli sultanlığının qurucusu Sultan Qütbəddin Aybək tərəfindən tikilib. Qütb minar qülləsinin bir hissəsinin uçmasına baxmayaraq, dünyanın ən möhtəşəm minarəsidir. Minarənin hündürlüyü 73 metr, diametri 14 metrdir. Qırmızı daş və mərmərdən tikilmişdir.

72,6 metr hündürlüyündə olan və kərpicdən tikilən minarə orta əsr Hind-islam memarlığı nın ən unikal abidəsidir və YUNESCO tərəfindən qorunur. Dehli sultanlığının qurucusu Sultan Qütbəddin Aybək tərəfindən minarənin inşasına 1193-cü ildə başlayıb. Minarənin tikintisini isə varisi Şəmsəddin Eltutmuş tamamlayıb.

### Dəmir sütun

Qüvvət-ül-İslam məscidinin qarşınıdakı Dəmir sütun
Dəmir sütun dünyanın ən əsas metal simvollarından biridir. Sütunun hündürlüyü 7.21 metr, ağırlığı isə 6 tondan çoxdur.Dəmir sütun 402-ci ildə II Chandraqupta (375-414) dövründə hazırlanmışdır.

### Mədrəsə

Sultan Əlaəddin mədrəsəsi
1316-cı ildə Qüvvət-ül-İslam məscidinin cənub-qərbində Sultan Əlaəddin Məhəmməd şahın dövründə tikilən Sultan Əlaəddin mədrəsəsi hindistanda ilk müsəlman mədrəsələrindən biridir.

### Alai Minar

Alai Minar
Alai Minar Sultan Əlaəddin Məhəmməd şahın dövründə Qüvvət-ül-İslam məscidinin yaxınlığında tikilmişdir.
Alai Minarın hündürlüyü 24.5 metrdir.
Alai Minar Xələclər sülaləsinin dövründə tikilən ən gözəl memarlıq nümunələrindən biridir.

Şəkillər
--------

* Qütb Minar kompleksinin xəritəsiQütb Minar kompleksinin xəritəsi
* Dağılmış Jain məbədinin heykəlləriDağılmış Jain məbədinin heykəlləri
* İmam Zamin türbəsiİmam Zamin türbəsi
* Qütb Minar minarəsiQütb Minar minarəsi
* Qütb Minar kompleksinin içiQütb Minar kompleksinin içi
* Qütb Minar kompleksinin içiQütb Minar kompleksinin içi
* Qütb Minar kompleksi Alai darvazasıQütb Minar kompleksi Alai darvazası

Həmçinin bax
------------

* Qütb Minar minarəsi

İstinadlar
----------

1. ↑   Arxivləşdirilib 2018-12-26 at the Wayback Machine Qütb Minar kompleksi, UNESCO
2. ↑  "Qutub Minar Height". qutubminardelhi.com. İstifadə tarixi: 13 may 2016.[*ölü keçid*]

Xarici keçidlər
---------------

* Entry in the UNESCO World Heritage Site List
* Qutub Minar Arxivləşdirilib 2015-07-23 at the Wayback Machine
* Quwwat Al-Islam Mosque Arxivləşdirilib 2021-02-20 at the Wayback Machine
* Corrosion resistance of Delhi iron pillar Arxivləşdirilib 2004-01-06 at the Wayback Machine
* Nondestructive evaluation of the Delhi iron pillar *Current Science*, Indian Academy of Sciences, Vol. 88, No. 12, 25 June 2005 (PDF)
* Photo gallery of the Qutb complex