**Lex Aleksandr Kaçinski** (pol. Lech Aleksander Kaczyński; 18 iyun 1949[…], Varşava – 10 aprel 2010[…], Smolensk) — 2005–2010-cu illərdə Polşanın prezidenti, 2002–2005-ci illərdə Varşava şəhərinin rəhbəri (bələdiyyə başçısı), "Haqq və Ədalət" partiyasının rəhbərlərindən biri.

Həyatı
------

Lex Kaçinski 18 iyun 1949-cu ildə Varşavada anadan olub. Varşava Universitetini bitirib. Bundan sonra Qdansk Universitetində namizədlik və doktorluq dissertasiyaları müdafiə edib, professor adı alıb. 1977-ci ildən Fəhlələri Müdafiə Komitəsi, 1978-ci ildən Qdansk Azad Həmkarlar İttifaqlarının Təsis Komitəsi ilə əməkdaşlıq edib. 1980-ci ilin avqustundan Qdansk Zavodlararası Tətil Komitəsinin müşaviri kimi fəaliyyət göstərən Lex Kaçinski 1981-ci ildə "Həmrəylik" Müstəqil Həmkarlar İttifaqlarının 1-ci Ümumpolşa qurultayına nümayəndə seçilib.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

Polşada hərbi vəziyyət elan olunduqdan sonra Lex Kaçinski həbs edilir. Lex Valensa ilə sıx əməkdaşlıq edən L. Kaçinski "Həmrəylik" hərəkatının gizli Müvəqqəti Koordinasiya Komissiyasının katibi vəzifəsini icra edirdi. O, 1988-ci ildən Lex Valensa yanında Mülki Komitənin, 1989-cu ildən isə "Həmrəylik" hərəkatının Ümumpolşa İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyətinin üzvü idi. 1989-cu ildə senator, iki il sonra isə Polşa Seyminin deputatı seçilib.

Lex Kaçinskinin 1990-cı ildə əkiz qardaşı Yaroslavla birlikdə yaratdığı Mərkəzçi Qüvvələr Partiyasının əsas məqsədi azad seçkilər keçirilməsinə və Lex Valensanın prezident seçilməsinə nail olmaqdan ibarət idi. 1991-ci ildə L. Kaçinski nazir statusu ilə prezident Valensanın Dəftərxanasında Milli Təhlükəsizlik İdarəsinə rəhbərlik edirdi. O, 1992–1995-ci illərdə Ali Nəzarət Palatasının sədri, 2000-ci ildə Yeji Buzek hökumətində ədliyyə naziri olub.

Lex Kaçinski və İlham Əliyev, 2008 il.
2001-ci ildə "Hüquq və ədalət" partiyasına rəhbərlik edən Kaçinski yenidən Seymin deputatı seçilir. Prinsipial, işgüzar, ədalətli siyasi xadim kimi şöhrət qazanmış Kaçinski 2002-ci ildə Varşavanın prezidenti (meri) seçilib və dövlət başçısı kimi and içənə qədər bu vəzifədə çalışıb.

2005-ci ilin martında Lex Kaçinski Polşa Prezidenti vəzifəsinə öz namizədliyini sürəcəyini rəsmən elan edib. Həmin vaxt çoxları bu fikirdə idi ki, "Hüquq və ədalət" partiyasının seçkilərdə qalib gələcəyi təqdirdə Lex Kaçinskinin qardaşı Yaroslav baş nazir vəzifəsini tutacaq. 2006-cı ildə bu fikir gerçəkləşdi.

2005-ci il oktyabrın 9-da Lex Kaçinski və Donald Tusk prezident seçkilərində daha çox səs toplayaraq ikinci tura qatıldılar. Oktyabrın 23-də keçirilən ikinci turda Lex Kaçinski səslərin 54,04 faizini toplayaraq Polşa Prezidenti seçildi.

Polşa Prezidentinin həyat yoldaşı Mariya Kaçinskaya iqtisadçı idi. Bir qızı və nəvəsi var. Lex Kaçinski yüksək şəxsi keyfiyyətləri, dövlətçilik mövqeyi, zəngin təcrübəsi, həmçinin siyasətçi-qanunverici, dövlət təhlükəsizliyinin keşikçisi imici sayəsində ölkədə böyük hörmət və nüfuz qazanmışdı.

O, Azərbaycanda rəsmi səfərdə olub.

Vəfatı
------

*border=none Əsas məqalə: Smolenskdə təyyarə qəzası (10 aprel 2010)*
Polşa prezidenti Lex Kaçinskinin təyyarəsi 10 aprel 2010-cu ildə Rusiyanın Smolensk vilayətində hərbi aerodromda eniş edərkən qəzaya uğrayıb. Hadisə nəticəsində o da vəfat edib.

Mükafatları
-----------

Lex Kaçinskinin "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif olunması
* 30.6.2009 — Azərbaycan Bakı Slavyan Unversitetinin Fəxri doktoru
* 02.07.2009 — Azərbaycan "Heydər Əliyev" ordeni

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  Lech Kaczyński // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.).
3. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #103565515 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
4. ↑  .
5. 1 2  .
6. ↑  "Lex Kaçinki: məhbəsdən çıxıb prezident olan əkiz qardaş". 2010-04-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-04-10.
7. ↑  "Polşa prezidenti təyyarə qəzasında öldü". 2010-04-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-04-10.
8. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-06-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-04-10.
9. ↑  *"L. Kaçinskinin "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 iyun 2009-cu il tarixli, 360 nömrəli **Sərəncamı**. **e-qanun.az** Arxivləşdirilib 2012-03-14 at the Wayback Machine (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* Lex Kaçinski Arxivləşdirilib 2011-08-26 at the Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | IMDb · Kinopoisk |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Böyük rus · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Notable Names Database · Prabook · Treccani · Universalis |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave · gravsted.dk · WikiTree |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 162168006 · GND: 103565515 · GTAA: 116314 · ICCU: DDSV403407 · ISNI: 0000000108938675 · LCCN: no2005090685 · LNB: 000274878 · NKC: js20051010044 · NLP: a0000001767446 · NUKAT: n97007636 · SUDOC: 125113994 · VIAF: 44720209 · WorldCat VIAF: 44720209 |

 |

| ⛭"Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilənlərin siyahısı |
| --- |
| İlham Əliyev • İhsan Doğramacı • Jak Şirak • Mstislav Rostropoviç • Viktor Yuşşenko • Tahir Salahov • Sabah əl-Əhməd əl-Cabir əs-Sabah • Lex Kaçinski • Valdis Zatlers • Trayan Besesku • Georgi Pırvanov • Emoməli Rəhmon • Arif Məlikov • Abdullah Gül • Viktor Yanukoviç • Rəcəb Tayyib Ərdoğan • Mehriban Əliyeva • Aleksandr Lukaşenko • Zeynəb Xanlarova • Nursultan Nazarbayev • Ömər Eldarov • Serco Mattarella • Allahşükür Paşazadə • Ramiz Mehdiyev • Xoşbəxt Yusifzadə • Polad Bülbüloğlu |