recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Paşa Rüstəmov** — müxbir üzv, professor.

Həyatı
------

Rüstəmov Paşa Həbib oğlu 1920-ci il mayın 20-də Şuşa şəhərində sənətkar ailəsində anadan olub. O, 1934-cü ildə Şuşaşəhər orta məktəbini bitirib. 1937-ci ildə Şuşa pedaqoji işçi fakultəsini bitirərək Bakı Dövlət Universitetinin kimya fakultəsinə daxil olub. 1941-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin kimya fakültəsini bitirib.

1941-1942-ci illərdə Şuşa uşaq vrəm sanatoriyasında müəllim işləyib. P.Rüstəmov müharibədən qayıtdıqdan sonra 1945-1948-ci illərdə Şuşa 1 saylı orta məktəbində tədris-hissə müdiri və 1948-1952 -ci illərdə Şuşa rayon maarif şöbəsinin müdiri olmuşdur. 1953-cü ildə Azərbaycan EA Kimya İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuş, 1957-ci ildə kimya üzrə fəlsəfə doktoru və 1967-ci ildə kimya üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini, 1968-ci ildə isə professor elmi adını almış, 1983-cü ildə Azərbaycan EA-nın müxbir üzvü seçilmişdir.

Elmi fəaliyyəti
---------------

1959-1983-cü ilə qədər Azərbaycan SSR EA Qeyri-üzvi və Fiziki Kimya İnstitutunda laboratoriya müdiri, 1983-ildən ömrünün axırına kimi Azərbaycan Dövlət Universitetində kafedra müdiri olub.
P.Rüstəmov respublikada fiziki-kimyəvi analizin və yarımkeçiricilər kimyasının əsasını qoyanlardan biridir. O, ikili, üçlü və daha mürəkkəb sistemlərin hal diaqramını öyrənmiş, yarımkeçirici materialların sintezi və tədqiqində diq¬qətəlayiq nəticələr əldə etmişdir. Onun rəhbərliyi və bilavasitə iştirakı ilə yüksək temperaturda davamsız kükürdlü birləşmələrin sintez şəraiti təkmilləşdirilmiş və materialşünaslıqda istifadə üçün tövsiyə edilmişdir. Alimin elmi məqalə və ixtiralarında xalkogenid birləşmə və bərk məhlullar əsasında onun yaratdığı yüksək effektli fotoçeviricilər, termoelektrik materiallar və radiasiya fazasını təyin etmək üçün qamma-detektorlarının hazırlanma texnologiyaları öz əksini tapmışdır. P.Rüstəmovun rəhbərliyi ilə 10 elmlər doktoru, 50 fəlsəfə doktoru yetişdirilib. P.Rüstəmov 600-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 51 müəlliflik şəhadətnaməsi və 14 monoqrafiyanın müəllifidir.

### Elmi əsərləri

* П.Г.Рустамов. «Халькогениды галлия». Баку. Изд-во АН Азерб. ССР. 1967. 130 c
* П.Г.Рустамов. «Тройные халькогениды редкоземельных элементов». Баку. Изд-во АН Азерб. ССР. 1981. 226 c.

#### Müəllif şəhadətnamələri və patentləri

P.Rüstəmov 51 müəlliflik şəhadətnaməsinin müəllifidir.

### Beynəlxalq konfranslarda iştirakı

Çoxlu sayda beynəlxalq konfranslarda iştirak etmişdir.

### Dissertantlara elmi rəhbərlik və opponent

P.Rüstəmovun rəhbərliyi ilə 10 elmlər doktoru, 50 fəlsəfə doktoru yetişdirilib

Pedaqoji fəaliyyəti
-------------------

1983-1986-cı illərdə BDU-nun kimya fakultəsi "Qeyri-üzvi kimya" kafedrasının müdiri, 1986-1997-ci illərdə həmin kafedranın professoru olmuşdur.

Təltif və mükafatlar
--------------------

O, I dərəcəli Vətən müharibəsi ordeninə, akademik Kurnakov adına medala və Ümumittifaq Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisinin bürünc medalına layiq görülüb.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Paşa Həbib oğlu Rüstəmov". Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. İstifadə tarixi: 31 may 2017.[*ölü keçid*]
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Nizami Ələkbərov.

**Ələkbərov Nizami Səfi oğlu** (17 yanvar 1978, Quzanlı, Ağdam rayonu – 1997) — "Azərbaycan Bayrağı" ordenli kəşfiyyatçı.

Həyatı
------

Nizami Ələkbərov 1978-cı il yanvar ayının 17-də Ağdam rayonunun Quzanlı kəndində anadan olub. Altı qardaşın ən kiçiyi idi. 1982-ci ildə Quzanlıdakı orta məktəbin I sinfinə daxil olub, 1992-ci ildə həmin məktəbi bitirib. 1995-ci il iyul ayının 27-də hərbi xidmətə yollanıb. "N" saylı xüsusi təyinatlı hərbi hissədə xidmət edib. 1997-ci ilin aprel ayında Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri Baş Qərərgah rəisinin əmri ilə döyüş tapşırığı yerinə yetirmək üçün döyüş bölgəsinə göndərilib. 7 nəfər kəşfiyyatçı ilə birgə erməni hərbçilərinin arxa cəbhəsinə adlayıb. Üç gün burada qalıb və həmin istiqamətdə ermənilərin bütün mühüm hərbi obyektlərinin yerini öyrənərək radiostansiya vasitəsilə öz komandanlığına çatdırıb. Lakin əməliyyatı tamamlayıb geri dönərkən erməni hərbçiləri onların izinə düşüb. Döyüşdə xeyli sayda erməni hərbçisini məhv etsələr də, güllələri qurtardığına görə düşmən əlinə keçməmək üçün qranatla özlərini partladaraq həlak olublar. Onların meyitləri yalnız 1997-cı ilin oktyabr ayında Beynəlxalq Qırmızı Xaç Cəmiyyəti vasitəsilə geri alınıb. Onlar 1997-cı il oktyabr ayının 16-da Bakı şəhərindəki İkinci Şəhidlər Xiyabanında torpağa tapşırılıblar.

Nizamı Səfi oğlu Ələkbərov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 iyun 1998-ci il tarixli fərmanı ilə ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *"Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 iyun 1998-ci il tarixli, 735 nömrəli **Fərmanı** Arxivləşdirilib 2022-11-10 at the Wayback Machine  (az.)
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Mərdan.

**Musayev Mərdan Məmməd oğlu** (1 yanvar 1907, Əlimərdanlı – 25 mart 1982, Tovuz rayonu) — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (03.06.1944).

Həyatı
------

Musayev Mərdan Məmməd oğlu 1 yanvar 1907-ci ildə Tovuz rayonunun Əlimərdanlı kəndində anadan olmuşdur.

1941-ci ildə Tovuz RHK-dan orduya çağırılmışdır. 28-ci ordunun 2-ci qvardiya mexanikləşdirilmiş korpusunun 5-ci qvardiya mexaniki briqadasının motorlu atıcı bölməsinin komandiri olmuşdur.

O, Borisovv şəhəri uğrunda aparılan döyüşlərdə xüsusilə fərqlənmişdir.

1944-cü ilin 9 martından 10 martına keçən gecə bir qrup döyüşçüyə Dnepr çayını keçərək, sağ sahildəki düşmənin mövqeyini müəyyənləşdirmək əmri verildi. Musayev sahili ilk üzərək, keçənlər arasında idi. Düşmən atəşləri altında irəliləyən baş serjant tezliklə düşmənin yerləşdiyi nöqtəyə çataraq, dəzgahlı pulemyotunu məhv etdi. Və nəticədə sovet qoşunlarının irəliləməsi üçün yol maneələrdən azad edildi.

1944-cü ilin 13 martında İnqulets çayı yaxınlığında Musayev batalyon komandirinin həyatını sinəsini qabağa verərək xilas etdi. Elə həmin döyüşdə də o, sərrast atəşlə alman zabitini və 7 sıravi əsgəri zərərsizləşdirmişdi.

"Sevçenko" adına sovxoza hücum zamanı sovet ordusunun qarşısını daha bir dəzgahlı pulemyot kəsdi. Qorxmaz baş serjant irəli atılaraq, yaralı olduğu halda düşmən üzərinə dayanmadan atəş açaraq, tez bir zamanda bu dəzgahlı pulemyotu ələ keçirdi. Mərdan Mustafayev bu vuruşmada 20 hitlerçini məhv etdi.

Uzun müddət müharibəədn sonra ticarət sistemində çalışmışdır.

Təltifləri
----------

İgidlik və cəsurluq göstərdiyinə görə Şöhrət ordeninin 1,2,3-cü dərəcələri ilə təltif olunmuşdur. Bundan başqa o Lenin ordeni ilə də təltif edilmişdir.

SSRİ Ali Sovetinin fərmanı ilə baş serjant Musayev Mərdan Məmməd oğluna 3 iyun 1944-cü il tarixində Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı verilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Мусаев Мардан Мамед оглы". 2018-06-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-08-21.

Mənbə
-----

* 9may.az. Qəhrəmanlar. Arxivləşdirilib 2010-01-18 at the Wayback Machine
* "Azərbaycan Respublikası Xatirə Kitabı", XI cild, M, N (Mu…-N.) hərfləri, Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyası, Bakı, 2011. 136-cı səhifə.
**Azərbaycan Dövlət Dəmir Yolu Liseyi** — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olmuş ilk peşə-ixtisas təhsili müəssisəsi

Tarixi
------

Dövlət Dəmir Yolu Liseyinin tarixi 1923-cü ildən başlayır. Belə ki, bu təhsil ocağı həmin ildən fabrik-zavod məktəbi kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1941-ci ildən **1 nömrəli Dəmir Yolu Peşə Məktəbi**, 1955-ci ildən **4 nömrəli şəhər Texniki Peşə Məktəbi**, 1969-cu ildən **2 nömrəli Orta Texniki Peşə Məktəbi**, 1996-cı ildən **Dövlət Dəmir Yolu Liseyi** adlandırılıb.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 11 oktyabr 2016-cı il tarixli, 405 nömrəli Qərarına əsasən 2 nömrəli Bakı Peşə Məktəbi ilə birləşdirilmiş və onların bazasında Dəmir Yolu və Metropoliten üzrə Bakı Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzi yaradılmışdır.

Fəaliyyəti
----------

1969-cu ildən burada şagirdlərə həm də orta təhsil verilməyə başlanılıb. 1969-cu ildən bu günə kimi liseydə "elektrovozun maşinist köməkçisi", "teplovozun maşinist köməkçisi", "dəmiryol stansiya növbətçisi", "sərnişin vaqonlarının bələdçisi", "bilet (yük) kassiri", "yük və baqaj qəbul-təhvilçisi", "metropoliten elektrik qatarlarının maşinist köməkçisi" ixtisasları üzrə 40 minə yaxın ixtisaslı kadr hazırlanıb. 1996-cı ildən Dövlət Dəmir Yolu Liseyinin nəzdində Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə eyni zamanda orta ümumi təhsil məktəbinin fəaliyyət göstərməsinə icazə verilib. Ötən illər ərzində liseyin nəzdindəki orta məktəb uğurlu nəticələri ilə tanınıb. Hazırda tam orta məktəbdə 300-dən çox şagird təhsil alır. Hər il məzunların təxminən 50 faizi müxtəlif ali məktəblərə qəbul olunur. Liseyin tanınmış, adlı-sanlı məzunları da kifayət qədərdir.

Direktorları
------------

28 il — 1985-ci il avqustun 2-dən 2013-cü ilin dekabr ayına qədər liseyin direktoru Fərrux Baba oğlu Abbasov olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *""Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumların Siyahısı"nın təsdiq edilməsi haqqında"* Arxivləşdirilib 2016-07-03 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 15 iyul 2011-ci il tarixli, 118 nömrəli **Qərarı**. e-qanun.az  (az.)
2. ↑  *"Bakı və Gəncə şəhərlərində yerləşən ilk peşə-ixtisas təhsili müəssisələri şəbəkəsinin rasionallaşdırılması və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 15 iyul tarixli 118 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumların Siyahısı"nda dəyişikliklər edilməsi haqqında"* Arxivləşdirilib 2021-04-22 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 11 oktyabr 2016-cı il tarixli, 405 nömrəli **Qərarı**. nk.gov.az  (az.)
3. ↑  28 ilin direktoru işdən çıxarıldı. Arxivləşdirilib 2013-12-21 at the Wayback Machine xeberle.com  (az.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Məktəb** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

|  |  |
| --- | --- |
| Bakı | *Bakı şəhəri ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Qutadqu-bilik** və ya **Qutadğu bilig** — Yusif Xas Hacib Balasaqunlunun əsəri.

Haqqında
--------

Bu kitab 1069-cu ildə Yusif Uluq Xas Hacib tərəfindən yazılmışdır. O, Balasaqun əhli olub, əsərini Qaşqarda bitirmişdir, yazıb Qaraxani sultanı Satıq Buğra xana təqdim etmişdir. Müəllif öz zamanının ən parlaq ədəbi dilini yazıya almışdır və bu kitaba görə Xas Hacib rütbəsinə layiq görülmüşdür.

Kitabın mövzusu öyüddür, mübahisə və danışıq şəklində verilmişdir. Müəllif müxtəlif ictimai məsələlər barəsində bəyan etdiyi fikir və əqidəsini isbat etmək üçün böyük adamların sözlərindən, zərbi-məsəllərdən faydalanmışdır.

Kitab şeirlə, əruz vəzninin bəhrlərindən birində yazılmış, bu baxımdan "Şahnamə"yə bənzədiyi üçün iranlılar onu "türk Şahnaməsi" də adlandırmışlar.

Əsərin tədqiqi göstərir ki, müəllif yüksək təhsil görüb, ədəbiyyatdan başqa nücum, kimya, təbiət elmini, coğrafiya və riyaziyyatı da bilirmiş, bəzi rəvayətlərə görə isə İbn Sinanın şagirdi imiş. Müəllif İran və ərəb ədəbiyyatını yaxşı bilir və az da olsa onların təsir altında olmuşdur. Şairin dili sadə və eyni zamanda ədəbidir. Bütün kitabda 120 ərəb və fars sözü işlənir, bunlar da dini və dövlət işlərinə aid istilahlardır.

"Qutadğu bilik" tanrıya xitab şeirilə başlayır, sonra da peyğəmbərin və ilk dörd xəlifənin mədhi, bahar təsviri və Buğra xanın tərifi gəlir. Sonra yeddi ulduz, on iki bürc və elm, əql və dildən danışılır, sonra əsas mövzu başlayır və mübahisə dörd şəxsiyyət arasında cərəyan edir. Bu şəxslərin hər biri bir vaqiəti və ya bir həqiqəti təmsil edir.

* Güntoğdı (Gündoğdu)- doğru yol və ədaləti təmsil edir.
* Aytuldı (Aydoldu)- səadət və xoşbəxtliyi təmsil edir.
* Ugdolmuş- əql və məntiqi təmsil edir.
* Odqurmuş da sonu və aqibəti təmsil edir.

Nəşr və tərcümə
---------------

Əsər Xəlil Rza Ulutürk tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə edilib və 2017-ci ildə Bakı Kitab Klubunda 402 səhifədə təkrar nəşr edilib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Qutadğu bilig (poema) / Qutadqu bilik" ( (az.)). bbclub.az. 2019-12-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-02.

Ədəbiyyat
---------

* Kutadgu Bilig tüm basımları Arxivləşdirilib 2005-12-12 at the Wayback Machine
* Nejat Doğan (2002), "Kutadgu Bilig'in Devlet Felsefesi", Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 12, yıl 2002, 127–158 s. Arxivləşdirilib 2007-08-08 at the Wayback Machine pdf
* Kutadgu Bilig Araştırması Arxivləşdirilib 2009-07-29 at the Wayback Machine
* Süer Eker (2006), "Kutadgu Bilig'de (teñri ‘azze ve celle ögdisin ayur) Türkçe İslami Terimlerin Kaynakları Üzerine" Bilig, yaz 2006, Sayı 38, s.103–122 Arxivləşdirilib 2012-01-29 at the Wayback Machine pdf
* Gürer Gülsevin (2007), "Kutadgu Bilig'in Dilinde Lehçelerin Özellikleri: 'denk çiftler", Türkoloji Araştırmaları, Sayı 2, s.277–299  Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine

Xarici keçidlər
---------------

* *Balasaqunlu, Yusif.* Qutadğu bilig (PDF). Bakı: Avrasiya Press. 2006. səh. 440. ISBN 978-9952-421-51-4. Archived from the original on 2016-01-22. İstifadə tarixi: 2014-12-29.
* "Qutadğu bilig (poema) / Qutadqu bilik" ( (az.)). bbclub.az. 2019-12-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-02.
\*Ət  
\*Meyvə, tərəvəz və süd məhsulları
**Vegetarian** (*lat.* vegeterian) — ət yeməyən insan. "Vegetarian" latın sözü olub "sağlam həyat" mənasını bildirir. Adi halda vegetarianlıq dedikdə heyvan mənşəli məhsullardan - ət, süd, yumurtadan pəhriz etmək nəzərdə tutulur. Bir insanın sadəcə ət məhsullarından çəkinməsi vegetarianlıq deyil. Sırf vegetarianlıq təkcə qida pəhrizi deyil və xüsusi bir həyat tərzindən ibarətdir.

Xüsusiyyətləri
--------------

Vegetarianlar öz rasionlarından əti və balığı çıxarırlar və yalnız göyərti, meyvə və südlü yeməklərlə qidalanırlar. Süd məhsullarından istifadə edənlər "laktovegetarian" adlanırlar. Yumurtadan istifadə edənlər isə "ovo-laktovegetarian" adlanırlar. Ciddi, tələbkar vegetarianlar nə yumurta yeyir, nə də süd içirlər. Vegetarianların əksəriyyəti alkoqollu içkilər içməyin və siqaret çəkmənin əleyhinədir.

Qalereya
--------

* Məşhur vegetarianlar
* Pifaqor, klassik yunan filosofuPifaqor, klassik yunan filosofu
* Leonardo da Vinçi, italyan ensiklopedik alim, riyaziyyatçı, mühəndis, ixtiraçı, rəssam, heykəltaraş, memar, musiqiçi və yazıçıLeonardo da Vinçi, italyan ensiklopedik alim, riyaziyyatçı, mühəndis, ixtiraçı, rəssam, heykəltaraş, memar, musiqiçi və yazıçı
* Albert Eynşteyn, ABŞ-alman fizikiAlbert Eynşteyn, ABŞ-alman fiziki
* Mahatma Qandi, hindistanlı siyasi xadimMahatma Qandi, hindistanlı siyasi xadim
* Corc Bernard Şou, irland yazıçıCorc Bernard Şou, irland yazıçı
* Lev Tolstoy, rus yazıçıLev Tolstoy, rus yazıçı
* Əzizə Mustafazadə, azərbaycanlı pianoçu, bəstəkar və caz ifaçısıƏzizə Mustafazadə, azərbaycanlı pianoçu, bəstəkar və caz ifaçısı

Mənbə
-----

* Azərbaycan Kulinariyası Ensiklopediyası, səh. 151.

Xarici keçidlər
---------------

* Vegetarianlıq və veqanlıq  (az.)
**Bütün Aləmlər Kilsəsi** (*ing.* Church of All Worlds) — qeyri-ənənəvi inanclardan biri.

Ekspertlərin fikrincə, Bütün Aləmlər Kilsəsi Amerikadakı mühüm müasir bütpərəst dini təşkilatlardan biridir. 1970-ci illərdə Tim Zeltin (sonralar özünü Otter Zelt adlandırıb) rəhbərliyi altında bu kilsə müxtəlif maraqları olan bütpərəst qruplar arasında əlaqə yaradılmasında, həmçinin bütpərəst insanın təbiəti sevən insan kimi qələmə verilməsində aparıcı rol oynamışdı.

Bütün Aləmlər Kilsəsinin tarixi 1961-ci ilə gedib çıxır. Oklahomadan olan Riçard Lens Kristi adlı məktəbli obyektivizm fəlsəfi cərəyanının banisi Ayn Renddin ideyaları və humanist psixologiyanın banisi Abraham Maslounun fikirləri ilə maraqlanırdı. Vestminster kollecinə daxil olduqdan sonra Kristi burada Zeltlə tanış olur. Zelt Kristinin qrupuna qoşulur və onlar birlikdə altıncı hiss mövzusunda təcrübələr aparmağa başlayırlar. Həmin vaxt Kristinin qrupu Robert Haynlaynın "Yad diyardakı yad" elmi-fantastik əsərini oxuyurdu. Məhz bu əsər Bütün Aləmlər Kilsəsinin yaranmasında katalizator rolunu oynayır.

Romanın baş qəhrəmanı Valentin Maykl Smit Yer planetindən olsa da, Marsda dünyaya gəlmiş və marslılar tərəfindən böyüdülmüşdü. Gözlənilmədən o, Yer planetinə qayıdır və tərbiyəsi onu, bir növ, "yad diyarda yad" hala salır. Buna görə də Smit Bütün Aləmlər Kilsəsinin əsasını qoyur. Bu Kilsə hər insanda Tanrının var olduğunu və sevincli həyatın intuisiya (sezmə) ilə dərkini təbliğ edir. Kilsənin ardıcılları bir-birini *"Sən Tanrısan"* sözləri ilə salamlayırlar. "Su qardaşlığı" mərasimində Bütün Aləmlər Kilsəsinin üzvləri birlikdə su içirlər.

Haynlaynın kitabından təsirlənən Kristi və Zelt onunla Maslounun "özünütəsdiqləmə" ideyalarını əlaqələndirməyə çalışdılar. Bu ideyaya görə, özünü təsdiqləyən insanlar mənsub olduqları mədəniyyətə yadlaşırlar.

1962-ci ildə "su qardaşlığı"ndan sonra "Atl" adlı qardaşlıq formalaşdı. "Atl" asteklərin dilində "su" və "əcdadlarımızın evi" mənasını verirdi. Amorf təşkilat olan "Alt" məqsədlərinin siyasi və ictimai dəyişikliklər olduğunu elan etdi və öz ətrafına 100-ə yaxın adam cəlb etdi.

Sonralar "Atl" təşkilatına əsaslanan Zelt özünün Bütün Aləmlər Kilsəsinin əsasını qoyur. 1967-ci ildə qeydiyyat üçün sənədlərini təqdim edən Kilsə 1968-ci il martın 4-də rəsmi şəkildə qeydiyyatdan keçir və Birləşmiş Ştatlarda ilk müasir bütpərəst dini təşkilat olur.

Mənbə
-----

* **Güney Namazova**. *Ən qəribə inanclar*. "Cəmiyyət və Din" qəzeti. 15-21 may 2014, № 17 (250). səh. 12.  (az.)
**Nino Bule** (19 mart 1976[…]) – Xorvat peşəkar futbolçu.

Həyatı
------

Nino Bule 1976-cı il martın 19-da Bosniya və Herseqovinada anadan olan, 1,88 metr boya malik N.Bule Avstriyada da legioner karyerası yaşayıb. 2000/2001 mövsümündə "Cublio İvata" klubuna Yaponiya Superkubokunu qazandırdığı vaxtda, hücumçu bu ölkədə "Qamba Osaka" komandasında (40 oyun, 23 qol) çıxış edib. O, 2004/2005 mövsümündə "Paşinq" (16 oyun), "Austriya" (8 oyun, 3 qol), "Admira Vakker" (27 oyun, 7 qol) klublarında çıxış edib. Futbolçu karyerasına 1995-ci ildə Zaqrebin eyni adlı klubunda başlayan N.Bule bu komandada 5 mövsüm (110 oyun, 30 qol) keçirib. N.Bule 2001-ci ildən 2004-cü ilədək şərəfini qoruduğu "Hayduk" klubunda (65 oyun, 17 qol) ölkə çempionluğunu qazanıb. Son iki mövsümü "Rijeka" klubunda keçirən hücumçu 49 oyunda 7 qola imza atıb. O, Xorvatiyanın yığma komandalarında da çıxış edib. Belə ki, N.Bule olimpiya yığmasında çıxış etdiyi bir ildə (1997) 4 oyunda 2 qol vurub. 1998-1999-cu illərdə Xorvatiyanın ikinci yığmasının heyətində iki görüşdə meydana çıxan hücumçu sonrakı 5 ildə milli komandada üç matçda forma geyib.

N.Bulenin əsas yığmada sonuncu oyunu 2004-cü ildə Almaniya millisi ilə yoldaşlıq görüşü olub.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Futbolçu** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |


1. ↑  Nino Bule // Transfermarkt (çd.). 2000.
2. ↑  Nino Bule // FBref.com (çd.).
**Şah & Sultan** (*türk.* Şah & Sultan) — İskəndər Palanın Şah İsmayıl və Sultan Səlimin mübarizəsindən bəhs edən romanı.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Ehtiras  

 Gözəllik  

 Məhəbbət və müharibə. Sadəcə, könüllərin deyil, alınların, sümüklərin və gözlərin alov alov yandığı savaş.  

   

 Qəhrəmanlarını, Yavuz Sultan Səlimi də Şah İsmayılı də tarixin pilləkənlərində bir pillə aşağı endirən bir pillə yuxarı çıxaran müharibə.  

 Çaldıran.  

   

 İndi Çaldıran nə 500 il geridə nə 500 il sonra.  

 Müharibə tasında sehrbazının gördüyü nə idi?  

 Qızılbaşlıq!  

 Sünnülük!  

 Hakimiyyət hərisliyi.  

 Məhəbbətin bir çöküntü kimi dondurduğu vaxt!  

 Qorxu? Ya o?  

   

 Müəllif bir az da qorxuların üstünə gedəndir.  

 Tarix irəliyə doğru həll edildikcə ağacın kökləri də görüləcəkdir.  

 Ələvi də Sünni də bağlıdır o kökə. Birdir, o torpaqda.  

 Kölgələr böyüyübsə işığı deyil qorxunu məğlub olmaq lazımdır.  

 Qaranlıq və kor işığın hökmranlığı batmasın artıq nəsilləri.  

 Və məhz bir də məhəbbət!  

   

 Poeziya qədər hakimiyyət adında küləyə və oda doğru yol alan iki hökmdar.  

 Şah və Sultan  

 Dünya incisi zərif və nəcib qadınlar. Andlarına sadiq kişilər.  

 Nağıl qədər həqiqət.  

 Məlahət olduğu qədər ümidverici.

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

Tərcümə və Nəşr
---------------

Kitab türkcə 10 dəfə, 280 000 tirajla nəşr olunmuş, 2010-cu ildə Türkiyənin ən çox satılan kitabı olmuşdur.

Kitab Azərbaycan dilində 2012 və 2013-cü illərdə hər dəfə 1000 tiraj olmaqla 2 dəfə Qanun nəşriyyatında nəşr olunmuşdur.

2014-cü ilin fevral ayında Kapı nəşriyyatı tərəfindən kitabın türkcə cib ölçüsündə olan forması nəşr olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Şah & Sultan" ( (türk.)). iskenderpala.net. 2015-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-05-06.
2. ↑  "İsgəndər Pala ŞAH və SULTAN" ( (az.)). qanun.az. 2015-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-05-15.
3. ↑  "Şah & Sultan (Cep Boy)" ( (türk.)). iskenderpala.net. 2015-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-05-06.

Həmçinin bax
------------

* İskəndər Pala
* Şah İsmayıl
* Sultan Səlim

Xarici keçidlər
---------------

* "Şah & Sultan" ( (türk.)). iskenderpala.net. 2015-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-05-06.
* *Orhan Miroğlu.* "Şah ve Sultan" ( (türk.)). taraf.com.tr. 2010-11-29. 2015-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-05-15.
* "İsgəndər Pala ŞAH və SULTAN" ( (az.)). qanun.az. 2015-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-05-15.
* Türkiyədə Çaldıran döyüşü haqda roman çap edildi
* Şah İsmayıl haqda roman ələviləri qəzəbləndirdi
**Aynurə Qəzənfər qızı** və ya tanınan adı ilə **Nura Suri** (15 aprel 1976, Bakı) — Azərbaycanlı estrada müğənnsi.

Həyatı
------

Nura Suri 1976-cı il aprelin 15-də Bakı şəhərində hərbçi ailəsində dünyaya göz açıb. Müğənninin valideynlərinin hər ikisi — atası və anası Qarabağ Müharibəsi veteranlarıdır. Nura Suri ali təhsillidir. 1991-ci ildə məşhur "İmkan" qrupunda fəaliyyət göstərib.

Karyerası
---------

Şou-biznesə isə 2004-cü ildə möhtəşəm qayıdışı ilə yadda qalıb. Belə ki, Nura İsa Məlikovun "Yol" kompozisiyası ilə şou aləmdə səs yaratdı. Bu uğur Nurada inamı çoxalda bilir və o, həmin mahnıya Kənan M.M-in rejissorluğu ilə klip çəkdirir. Müğənninin uğurunu amerikalı reper Brendonla olan duet mahnıları - "Əlini çək" bir qədər də gücləndirdi. Müğənni bu layihəsinə görə bir neçə mükafata – "Qrand" və "İlin Mahnısı"na layiq görülüb. Nura ikinci klipini "Sevgilim"ə çəkdirib. "Sevgilim"in rejissorluğu Elxan Cəfərova məxsusdu. Zövq və gözəllik müğənninin yaradıcılıq yolunda az rol oynamayıb – o, nüfuzlu sayılan "BREEZ" kompaniyasının reklam siması seçilib. Daha sonralar müğənni maraqlı təkliflər alır. O, tamaşaçı qarşısına yeni ampluada – aparıcı kimi çıxır. Müğənni altı ay ərzində həftədə 5 dəfə Lider telekanalında veriliş aparıcısı kimi çıxış edir. Nura Suri eyni zamanda FBİ kompaniyasının və "Krem 21"in siması olub. Müğənninin vətənpərvərlik mövzusunda çəkdirdiyi "Vətənim" klipi də çox böyük müzakirələrə səbəb oldu. Xanım İsmayılqızının musiqisinə çəkilən klipdə Nuranın klip boyu görünməməsi bir çoxları üçün gözlənilməz oldu. 2009-cu ildə Nura Suri "Sanki gecə idi" adlı ilk albomunu buraxdı. Paralel olaraq müğənni "Səndən öyrəndim" mahnısına klip çəkdirib. Fuad Əlişovun çəkdiyi bu klip il ərzində maraqla qarşılandı, yüksək şəkildə qiymətləndirildi. Bir çoxları bu klipi 2009-cu ilin ən maraqlı və keyfiyyətli klipi kimi dəyərləndirdi. Nura Suri özü mahnı da yazır. Müğənni Eltonun ifasında oxunan "Dəli" mahnısının müəllifidir.

3 oğul anasıdı – Xosrov, Möhsen və David. Nura Suri ilk albomunu məhz oğullarına həsr edib.

Diskoqrafiya
------------

###### Sanki Gecə İdi (2009)

###### ...Nəğmələrimdə Yaşadacağam (2011)

Videoqrafiya
------------

| Say | Klip | Tarix |
| --- | --- | --- |
| 01 | Yol | 2004 |
| 02 | Sevgilim | 2006 |
| 03 | Vətənim |  |
| 04 | Səndən Öyrəndim | 2009 |
| 05 | Brilliantlar | 2014 |
| 06 | #MazoxistO | 2017 |
| 07 | Sevgi Romanı | 2018 |
| 08 | Gitme | 2018 |
| 09 | Dönmək Olmur | 2019 |
| 10 | Ağladım | 2019 |
| 11 | Düşünürdüm | 2021 |
| 12 | Hərdən Bir | 2021 |
| 13 | Onsuz ft. Idd Aziz | 2021 |
| 14 | Qürur ft. Noton | 2022 |
| 15 | Doğru | 2022 |

Mənbə
-----

* Nura Surinin bioqrafiyası Arxivləşdirilib 2010-11-13 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  Nura keçmiş ərindən 150 min tələb etdi. **qafqazinfo.az** Arxivləşdirilib 2023-08-05 at the Wayback Machine  (az.)

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook |
| Foto, video və audio | Instagram · YouTube |
**Nağı Əbdüləzimov** (14 dekabr 1936, Zod, Basarkeçər rayonu – 8 sentyabr 2001, Gəncə) — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II çağırış deputatı.

Həyatı
------

Nağı Kərim oğlu Əbdüləzimov 14 dekabr 1936-cı ildə Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının Zod kəndində anadan olub. 1953-cü ildə Zod kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Gəncə Pedaqoji institutun Dil-ədəbiyyat fakültəsinə daxil olub.

1957–1962-ci illərdə orta məktəbdə dil-ədəbiyyat müəllimi işləyib. 1962-ci ilin sentyabr ayında Basarkeçər rayon Komsomol Komitəsinin birinci katibi seçilərək, 1967-ci ilin avqust ayına kimi həmin vəzifədə çalışıb.

1967–1969-cu illərdə Bakı Ali Partiya Məktəbində oxuyub. 1969–1974-cü illərdə Zod kəndində kolxoz sədri işləyib. 1974–1976-cı illərdə Gəncə şəhəri Yüngül Sənaye Texnikumunda müəllimlik edib.

1976-cı ilin fevralından 1981-ci ilin aprel ayına qədər Azərbaycan KP Gəncə şəhər komitəsində təlimatçı, 1981-ci ilin aprel ayından 1991-ci ilin noyabr ayına kimi Gəncə şəhər PK də şöbə müdirinin müavini – Siyasi Maarif Evinin müdiri işləyib.

1991–1997-ci illərdə Mədəniyyət İşgüzarlıq Mərkəzinin müdiri kimi fəaliyyət göstərib.

1993-cü ildən YAP –ın üzvü olub. 1997-ci ildə YAP Gəncə təşkilatının sədri seçilib. YAP-ın 1-ci Qurultayında Siyasi Şuranın üzvü seçilib.

2000-ci ildə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilib.

Nağı Əbdüləzimov 2001-ci il sentyabr ayının 8-də Gəncə şəhərində 64 yaşında vəfat edib.

Ömrünün son illərində yaşadığı həyatından bəhs edən ''Mənim ömür təqvimim'' adlı hekayə yazmağa başlamış lakin tamamlamamışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  İkinci çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatları haqqında seçildikləri tarixə olan qısa MƏLUMATLAR. **meclis.gov.az** Arxivləşdirilib 2017-08-09 at the Wayback Machine  (az.)
**Nigar Ələkbərova** (9 mart 1956, Bakı)— fəlsəfə elmlər doktoru, professor, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Politologiya və Siyasi İdarəetmə kafedrasının müdiri.

Həyatı
------

Nigar İbrahim qızı Ələkbərova 9 mart 1956-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Ali təhsilini 1975–1979-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında almışdır.

Fəaliyyəti
----------

Əmək fəaliyyətinə ilk dəfə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda başlayan Nigar Ələkbərova, 1992-ci ildən Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnstitutunda aparıcı elmi işçi olmuşdur. Daha sonra Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə (1-ci çağırış) deputat seçilmiş, Milli Məclisin Mədəniyyət məsələləri komissyiası sədrinin müavini olmuşdur. Gənc Filosoflar Beynəlxalq Assosiasiyası şurasının üzvüdür (1989).

Hal-hazıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Politologiya və Siyasi İdarəetmə kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmaqdadır. Nigar Ələkbərova 51 beynəlxalq konfransda çıxış etmişdir. O, Sonuncu dəfə Rusiya Beynəlxalq Pedaqoji və Sosial Elmlər Akademiyası, Rusiyanın Təhsil Nazirliyyi tərəfindən Moskva şəhərinda keçirilən "Gənclər arasında ekstrimizm: mənbələri, qarşısını alınması və profilaktika" mövzusunda elmi-praktiki konfrasın iştirakçılarından biri olmuşdur.

Elmi əsərləri
-------------

Nigar Ələkbərova 53 elmi məqalə, 24 publitistik məqalə, 6 fənn proqramı, o cümlədən 4 kitab müəllifidir. Kitabları:

* "Mədəniyyət və siyasət" (Baki 2000)
* Ali məktəb üçün iki dərslik: "Siyasi elmin tarixi və metodologiyası" (Baki 2005)
* "Siyasi elmin müasir problemləri" (Bakı, 2013)

İstinadlar
----------

1. ↑  Birinci çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatları haqqında seçildikləri tarixə olan qısa MƏLUMATLAR. **meclis.gov.az** Arxivləşdirilib 2018-02-13 at the Wayback Machine  (az.)
2. ↑  Azərbaycan Qadın Ensiklopediyası. Bakı: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası nəşriyyatı. 2002. səh. 22.
**İlqar Aydın oğlu İsbatov** — Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun direktoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar memarı.

Həyatı
------

İlqar İsbatov 4 sentyabr 1964-cü ildə anadan olmuşdur. 1987-ci ildə Moskva Memarlıq İnstitutunun şəhərsalma fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib, Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun Bakı şəhərinin Baş Planını işləyib hazırlayan emalatxanada işə başlayıb. Fəaliyyəti dövründə 100-dən artıq memarlıq layihəsi hazırlayıb və həyata keçirib. 13 fevral 2008-ci ildə İ.İsbatov Bakı Dövlət Layihə İnstitutuna direktor vəzifəsinə təyin edilib.

Bir çox layihələrin hazırlanmasında bilavasitə iştirak edib. Neftçilər və İstiqlaliyyət küçələrindəki binaların fasadlarının yenidən qurulmasında, Yeni Yasamal, C.Quliyev, H.B.Zərdabi, M.İbrahimov küçələrindəki yaşayış komplekslərinin layihələndirilməsində, FHN Akademiyasının təhsil korpusunun, Qəbələ İcra Hakimiyyətinin inzibati binasının, 132-134, 6 və 18 sayli məktəblərin, Nizami küçəsində ticarət mərkəzinin, yüksək mərtəbəli ofis binasının və s. layihələrin hazırlanmasına rəhbərlik edib və müəllifi olub.

Baki Dövlət Layihə İnstitutu 2009, 2010-cu illərin nəticələrinə görə MDB ölkələri arasında ən yaxşı layihə təşkilatı nominasiyasının qalibi olub, İlqar İsbatov isə 2011-ci ilin nəticələrinə görə ən yaxşı layihə təşkilatı rəhbəri adına layiq gorülüb. 2009, 2010, 2011-ci illərdə ölkədaxili və MDB məkanında keçirilən ilin ən yaxşı layihələri və tikintisi nominasiyaları üzrə müsabiqələrin qalibi və laureatı olub. 2009-cu ildə başlanılan və 2011-ci ildə təhvil verilmiş Bakı şəhərinin mərkəzi hissəsinin müfəssəl planlaşdırma layihəsinin müəlliflərindən biri və layihənin baş memarı olub. Onun rəhbərliyi altında hal-hazırda Böyük Bakının Regional İnkişaf Planının hazırlanmasında Bakı Dövlət Layihə İnstitutu Baş Koordinator kimi iştirak edir.

İlqar İsbatov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 9 aprel 2010-cu il tarixli Sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib

2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar memarı fəxri adını alıb.

18 dekabr 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Şöhrət ordeni" ilə təltif edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Bakının 5 il sonrakı görüntüləri..." 2014-07-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-06-29.
2. ↑  "Prezident İlham Əliyev inşaat sahəsində çalışan bir qrup işçini təltif edib". 2012-07-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-06-29.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəhbərlik: İlqar İsbatov — **bdli.az** saytı  (az.)
**Lezbiyanın gündəliyi** (kat: *Eloïse*) — İspaniya rejissoru Xesus Gerayın 2009-cu ildə çəkdiyi katalan dilli filmdir.

Məzmunu
-------

Dramda gənc qız olan Asiyanın Eloiza adlı rəssam qısa vurulmasından bəhs edilir. Qızlar bir yerdə təhsil alırlar, Asiya Eloisa üçün model kimi xidmət edir. Bir dəfə Eloiza Asiyaya çılpaq poza verməyi təklif edir və Asiya razılaşır. Bundan sonra onların münasibətləri dostluq çərçivəsini keçir və qızlar bir-birlərinə qarşı dostluqdan daha güclü bir hiss yaşatdıqlarını başa düşürlər. Lakin, onların münasibətlərinin qeyri-ənənəvi xüsusiyyəti Asiyanı narahat edir.

Nəhayət ki, Asiya oğlan sevgilisi Nataniellə münasibətlərini tamamilə kəsmək qərarına gəlir. Anası Asiyanın lezbiyanla görüşdüyünü başa düşür və buna mane olmağa çalışır. O, münasibətlərinin ildönümü münasibəti ilə Nataniel və Asiyanın görüşünü təşkil edir. Həmin müddətdə isə Eloizaya zəng edərək onlara gəlməsini xahiş edir. Eloiza gəlir və onların arasında qarşıdurma baş verir. Bu atada Asiya evdə qalmış çantasını götürmək üçün evə qayıdır. O, başa düşür ki, Eloiza az öncə burda olub və onun arxasınca gedir. İşıqforun qırmızı işığını görmədiyindən avtomobilin təkərləri altına düşür və daha sonra xəstəxanada vəfat edir.

Rollarda
--------

* Diana Qomez - Asia
* Ariadna Cabrol — Eloiza
* Laura Konejero — Le Mare
* Bernat Saumell — Nataniyel
* Karolina Montoya — Erika
* Miranda Makaroff — Nora

Çəkiliş yerləri
---------------

Katalan dilində olan film Kataloniyanın Barselona, Badalon, Kuqat-del-Vales, Terrasse və Tiane şəhərlərində çəkilib..

İstinadlar
----------

1. ↑  "Çəkiliş yerləri (IMDb)". 2016-03-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-23.

Xarici keçidlər
---------------

* *Lezbiyanın gündəliyi* — Internet Movie Database saytında.
**Filateliya** — poçt markalarını və poçt tarixini öyrənən sahə. Poçt markası yığmaq filateliyanın sahələrindən biridir.

İlk dəfə marka yığmaq tembrofliya və ya tembrologiya (fransız dilindən tərcümədə *tembr* — poçt markası deməkdir) adlandırılmışdır. Sonradan marka yığmaq markamaniya adlandırılmışdır. 1864-cü ildə fransalı Jorj Erena marka yığmağı filateliya adlandırmışdır.

1899-cu ildə bütün dünyada filatelistlərin sayı 1 milyona yaxın olmuşdur. On il sonra isə İngiltərənin "*Ştamp Adventiser*" jurnalının yazdığına görə marka yığanların sayı daha 500 min nəfər artmışdır. Birinci dünya müharibəsindən sonra isə marka yığanların sayı 2,3 milyon, 1940-cı ildə 7,5 milyon, 1967-ci ildə "*İtaliya filateliyası*" jurnalının yazdığına görə isə marka yığanların sayı 18 milyon nəfərə çatmışdır.

Hal-hazırda aparılmış araşdırmalara görə marka yığanların sayı 100 milyon nəfərə yaxındır.

Filatelistlər hər hansı ölkənin poçt markasını topladıqda istər-istəməz həmin ölkənin tarixini, memarlığını, flora və faunasını, dahi şəxsiyyətlərini, idman aləmində nailiyyətlərini öyrənir. Filateliya dünyada dərin məzmunlu bir elm sahəsi kimi tanınır. Markalarda dövrlər üzrə yaranan ən yeni texnologiyaların təsvir olunması onu toplayanlarda istənilən sahə üzrə dərin biliklər, ensiklopedik məlumatlar toplamasında kömək edir.

Dünyada Rokfeller, Ruzvelt, Yelizavetta, Monako şahzadəsi marka kolleksiyaları toplamışlar.

Azərbaycanda Aslan Vəzizadə, Rüfət Ələkbərov məşhur marka kolleksionerləri olublar. Hazırda Riyad Ələkbərov, Rövşən Əhmədov, Rauf Musayev, Nazim Axundov marka kolleksiyası zəngin olan filatelistərdir.

1926-cı ildə Beynəlxalq Filateliya Federasiyası təsis olunmuşdur. Azərbaycanda ilk filatelistlər dərnəyi 1957-ci ildə yaradılmış, 1958-ci ildə isə Bakı şəhər kolleksiyaçılar cəmiyyətinə çevrilmişdir.1966-cı ildə Ümumittifaq filatelistlər cəmiyyətinin Bakı şöbəsi kimi yenidən təşkil olunmuşdur.

Xarici keçidlər
---------------

* Azərbaycanın poçt markaları. **azadliq.info** Arxivləşdirilib 2011-10-11 at the Wayback Machine  (az.)

Həmçinin bax
------------

* Poçt markası
**Lüdviqshafen parkı** — Sumqayıt şəhəri 9-cu mikrorayon ərazisində yerləşən mədəni istirahət parkı. Park Sumqayıt şəhəri ilə qardaşlaşmış Lüdviqshafen (Almaniya) şəhəri şərəfinə salınmışdır. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Lüdviqshafen şəhərində də Sumqayıt adlı park vardır. Lüdviqshafen parkı şəhər sakinləri arasında *Alman parkı* adlandırılır. Parkın əsas girişi Bababəyli küçəsinə baxır.

Tarixi
------

Xatirə lövhəsi
Park 1997-ci ildə Sumqayıt-Lüdviqshafen əlaqələrinin 20 illiyi münasibəti ilə salınmışdır. 2005-ci ildən etibarən Rusiyada yaşayan həmyerlimiz, iş adamı Qivami Əsgərovun şəxsi vəsaiti hesabına parkda yenidənqurma və abadlıq işləri aparılmışdır. Bununla belə bilinməyən səbəblərdən tikinti işləri tam başa çatdırılmamışdı. Bir müddət sonra isə parkın bir hissəsi baxımsızlıqdan yarasız vəziyyətə düşmüşdür. Parkın bir hissəsində isə kafe və kiçik ticarət obyektləri mövcud idi. 2016-cı ildə parkda yenidən qurma və bərpa işləri aparılmış döşəmə hissəsinə mərmər üzlüklər vurulmuş, skamyalar yenilənmiş, yeni işıq dirəkləri quraşdırılmışdır. Parkın girəcəyində onun adı yazılmış mərmərdən lövhə qoyulmuşdur. Tikinti zamanı bir çox obyektlər tamamən sökülmüşdür. Bu isə obyekt sahiblərinin etirazına səbəb olmuşdur. Bununla belə təmirdən sonra park şəhər əhalisinin əsas istirahət mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sumqayıt şəhəri ərazisində yerləşən parklar". 2016-11-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-16.
2. ↑  "Lüdviqshafen parkında söküntü işləri". 2023-07-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-16.
**Milli İdman Stadionu** (monq. Төв цэнгэлдэх хүрээлэн, *ing.*  National Sport Stadium of Mongolia) — Monqolustanın paytaxtı Ulan-Batorda yerləşən mərkəzi idman stadionu.

Hal-hazırda əsasən futbol oyunlarında istifadə edilən stadionun tamaşaçı tutumu 20 000 nəfərdir. Monqolustanın müstəqillik bayramı olan Naadam festivalı hər ilin iyul ayında bu stadionda keçirilir. Stadionun sahibi olan şirkətə təxminən 27 min hektar ərazi məxsus olmasına baxmayaraq stadionun sahəsi 8 min hektardır. Bu stadionda 2016-cı ildə Dünya Universitetlərinin oxatma üzrə çempionatı keçirildi.

Stadionun səhmlərinin 51%-i özəl şirkət, 49%-i isə hökumətdir. Stadion sahiblərinin çox olmasının səbəbi ölkədə 12 500 nəfər tamaşaçı tutumua malik yeganə stadion olmasıdır.

Tarixi
------

Bu stadion 1958-ci ildə SSRİ tərəfindən Ulan-Batorda inşa edildi. O vaxtdan bəri heç bir zaman təmir edilməyən stadion, sadəcə ilkdə bir dəfə rəngləndirilir. Stadion futbol, festival və digər çoxfunksiyalı tədbirlər üçün inşa edilməsinə baxmayaraq, yalnız müstəqillik günü münasibəti ilə təşkil edilən Naadam festivalı keçirilir. Digər tədbirlər isə hökumət tərəfindən təşkil edilən digər təşkilatlar müqavilə əsasında təşkil edirlər.

Tədbirlər
---------

Stadion ölkənin ən böyük stadionu olduğuna görə bir çox beynəlxalq və dövlət əhəmiyyətli tədbirlər burda keçirilir. Buna misal olaraq 2013-cı il 21 setyabr tarixində keçirilən "MBK Entertainment" üzvləri T-ara qrupu, Daviçi, Cənubi Koreyanın "Sürət" qrupu və "The SeeYa" qrupunun birlikdə konsert tədbiri baş tutmuşdu. Bundan başqa, ənənəvi Naadam festivalı hər il bu stadionda keçirilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  National Sport Stadium of Mongolia (Ulan Bator) Arxivləşdirilib 2019-04-23 at the Wayback Machine İstifadə tarixi:2015-11-4
2. ↑  Самый лучший стадион Монголии Arxivləşdirilib 2023-07-28 at the Wayback Machine İstifadə tarixi:2015-11-4
3. ↑  The History of Archery in FISU  Arxivləşdirilib 2016-12-21 at the Wayback Machine İstifadə tarixi: 2015-11-4
4. ↑  Core Contents Media artist, including T-ara, Davichi, SPEED, and The SeeYa held a concert in the stadium on September 21, 2013  Arxivləşdirilib aprel 7, 2022, at the Wayback Machine İstifadə tarixi:2015-11-4
**Leyla Hüseynağa qızı Məmmədbəyova** (d. 12 may 1922 - ö. 23 may 2006) — Azərbaycanın məşhur patomorfoloq alimi, Azərbaycanın Əməkdar Elm Xadimi, Tibb emləri doktoru, professor.

Həyatı
------

Leyla Hüseynağa qızı Məmmədbəyova Qubada anadan olmuşdur.

1963-cü ildən Elmi Tədqiqat Eksperimental və Klinik Tibb İnstitutunun patomorfologiya laboratoriyasında müdir işləyib.

Tədqiqatları əsasən ürək damar sisteminin patologiyasına həsr edilib.

Akademik İvan Şirokoqorovun Azərbaycanda patoloji anatomiya elminin inkişafında özünəməxsus yeri olan istedadlı tələbələrindən biri də professor Leyla xanım Hüseynağa qızı Məmmədbəyova (1922-2006) olmuşdur. O, 1947-1963-cü illərdə patoloji anatomiya kafedrasında çalışmış, burada namizədlik və doktorluq dissertasiyası üzərində işləmişdir. 1967-ci ildə Tibb emləri doktoru, 1970-ci ildə professor adını almışdır.

Uzun illər M.A.Topçubaşov adına Respublika Elmi Cərahlıq mərkəzinin patomorfologiya laboratoriyasının müdiri vəzifəsində işləmişdir. L.H.Məmmədbəyova 200-dən artıq elmi məqalənin, bir neçə monoqrafiyasının müəllifidir.

Mükafatları
-----------

"Şərəf nişanı" ordeni və müxtəlif medallarla təltif edilmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Tofiq Məmmədbəyovun və Kamal Məmmədbəyovun bacısıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, VI cild, 1982, s. 494.  (az.)
**Kapel körpüsü** — İsveçrədə körpü. Avropanın ən qədim körpülərindən biridir.

Tarixi
------

Körpü 1333-cü ildə tikilmişdir.

Quruluşu
--------

Lüsern şəhərində yerləşən bu körpü öz dizaynı ilə unikaldır. Bu körpü çarpaz şəkildə Roys çayını ikiyə ayırır. Kənarları taxtalarla əhatə olunmuşdur.

Yanğın
------

Körpü daxildən ölkədə baş verən tarixi hadisələri əks etdirən XVII əsrin rəsm əsərləri ilə bəzədilmişdi. Lakin 18 avqust 1993-cü ildə baş vermiş yanğında rəsmlərin demək olar ki, hamısı yanmışdı. Bu yanğında körpünün 2/3 hissəsi və 110 rəsm əsəri məhv oldu. Bu rəsmlərin bəzilərinin 1611-ci ilə aid olduğu bildirilir. Yanğın zamanı yalnız 25 şəkil xilas edilib bərpa olunmuşdu. Yanğından sonra körpü yenidən qurulmuş və 14 aprel 1994-cü ildə açılışı olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Müasir dövrün möhtəşəm körpüləri. Arxivləşdirilib 2013-05-04 at the Wayback Machine  (az.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *İsveçrə ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Sterlitamak trolleybusu** — Sterlitamak şəhərində trolleybus sistemi. Şəhərdə ilk trolleybus xətti 25 fevral 1961-ci ildə istifadəyə verilmişdir. 2014-cü ilin mayına olan məlumata görə Moskva və Sankt-Peterburq şəhərlərindən sonra maşrutların sayına görə Krımla üşüncü yerdə gedir. Şəhərin əsas ictimai nəqliyyat vastələrindəmn biri hesab edilir. Günlük sərnişin daşıma 231,0 min nəfərdir. Bu isə şəhərin ictimai nəqliyyatla daşınan sərnişinlərin 80% deməkdir.

Rəsmi təkilat
-------------

Trolleybusla daşımaları "СSterlitamak trolleybus idarəsi" həyata keçirir. Şəhərdə bir depo fəaliyyət göstərir. Depo № 2 isə fəaliyyət göstərmir.

| Adı | Açılış tarixi | Bağlanış tarixi | Ünvan |
| --- | --- | --- | --- |
| № 1 depo | 1961 | - | Koçetov küçəsi, 26а |
| № 2 depo | 1989 | 19 dekabr 2014 | Qərb küşəsi, 1B |

Gediş haqqı
-----------

1 noyabr 2014-cü ildən gediş haqqı 14 rubldır. Kartdan istifadə edən adi vətəndaşlar üçün 12 rubl; təşkilatlar 10 rubl; məktəbli, tələbə və pionerlər üçün 9 rubl təşkil edir. Yükə görə 10 rubl. Aylıq ümümi gediş haqqı vətəndaşlar üçün 470 rubl; məktəbli, tələbə və pionerlər üçün 250 rubl.

1–31 may 2015-ci il tarixlərində qələbənin 70 illiyi münasibətilə adi vətəndaşlar üçün güdiş haqqı 14-dən 12 endirilmişdir. Aksiyanımn sonuna qədər gediş haqqı 12 rubl olaraq qalmışdır. 1 iyun 2015-ci ildən isə kartla ödəniş edənlər üçün gediş haqqı 11 rubldır.

Maşrutlar
---------

2017-ci ilin yanvar ayına olan məlumata görə Sterlitamak trolleybusunun 22 maşrutu vardır.

Nəqliyyat vastələri
-------------------

2015-ci ilin mayına olan məlumata görə Sterlitamakda istifadədə olan trolleybus modelləri:

ЗиУ-682В
ЗиУ-682Г
KQT-2–1 əd.
Trozla-62052–02 — 1 əd.
Trozla-5264.01 "Столица" — 1 əd.
BTZ-52011–1 əd.
BTZ-52761T — 1 əd.
BTZ-5276–01 — 1 əd.
BTZ-5276–04 — 35 əd.
ЗиУ-6205M, BTZ-52761P modeli əsasında təmir edilmişdir — 4 əd.
BTZ-52761P — 27 əd.
BTZ-52764P — 10 əd.
BTZ-52765A — 7 əd.
BTZ-52767P — 5 əd.
BTZ-52767A — 13 əd.
BTZ-52763A — 5 əd.
*2017-ci ilin yanvar ayına olan məlumata görə Sterlitamak trolleybusunun balansında 128 trolleybus vardır.*

İstinadlar
----------

1. ↑  "МУП "Стерлитамакское троллейбусное управление". О предприятии". 2015-06-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-07.
2. ↑  "*Вавилов, Н.* Стоимость проезда в троллейбусах Стерлитамака вырастет до 14 рублей // Стерлитамакский рабочий. — 2014". 2017-08-30 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-07.
3. ↑  "Город Стерлитамак — В Стерлитамаке проезд на троллейбусе станет дешевле". 2015-05-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-07.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2017-04-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-07.

Mənbə
-----

* Стерлитамакское троллейбусное управление
* Sterlitamak trolleybusu — Rusiyanın trolleybusu olan şəhərlər
* Схема троллейбусных маршрутов Стерлитамака. Формат GIF
* Интерактивная схема троллейбусных маршрутов г. Стерлитамак[*ölü keçid*]
Təravih namazı
**Təravih namazı** — Sünnilər tərəfindən Ramazan ayında qılınan müstəhəb namaz. "Qiyam-ı Ramazan" adı ilə də tanınır.

Tənqidlər
---------

Türkiyəli alim, sabiq millət vəkili Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürkə görə İslamda təravih deyə bir namaz yoxdur.

Türkiyəli alim Prof. Dr. Əbdüləziz Bayındıra görə təravih namazı Ömər ibn Xəttabın xilafəti zamanından qılınır və Məhəmməd peyğəmbər belə bir namaz qılmayıb.

Türkiyənin keçmiş Diyanət İşləri Naziri Prof. Dr. Süleyman Atəşə görə isə Məhəmməd peyğəmbər həyatı boyunca belə bir namaz qılmayıb.

Türkiyə Diyanət Fondu Yayım idarəsi başçısı Prof. Dr. Sayim Yeprəmə görə isə belə bir namaz var lakin Məhəmməd peyğəmbər məsciddə qılın deməyib.

Haqqında nəql olunan kəlamlar
-----------------------------

> 
> Bir gün İbn Ömərin yanına bir kişi gəldi və soruşdu: (Ey İbn Ömər) Ramazan ayında imamın arxasında namaz ("Təravih namazı") qılmaq olarmı? İbn Ömər cavabında soruşdu: Sen Quran oxuyursanmı? Kişi: Bəli - deyə cavab verdi. İbn Ömər isə: Bəs onda uzunqulaq kimi nə susub gözləyirsən?! Get evində namaz qıl (yani Təravih namazını camaatla qılmaq ucun məscidə getmə).
> 
> 
> 

> 
> Əbu Hüreyrə nəql edir ki, Peyğəmbər (s) buyurdu: "Kim Ramazanı iman və onun dəyərini bilməklə keçirərsə, keçmiş günahları bağışlanacaq". 
> İbn Şəhab deyir ki, Peyğəmbər (s) dünyasını dəyişəndən sonra, Əbu Bəkrin xilafəti və Ömərin xilafətinin ilk illərində Ramazan Peyğəmbər (s) buyuran kimi yaşanırdı.
> Əbdurrəhman ibn Qari deyir ki, Ömər ibn Xəttabla birlikdə bir Ramazan gecəsi məscidə getdim. Məsciddə insanlar fərdi şəkildə namazlarını qılırdılar. Ömər dedi ki, mən bunları bir pişnamazın arxasına yığsam (camaat namazı təşkil etsəm müt.), daha yaxşı olar.
> Ayağa qalxıb camaatı Ubeyy ibn Kəəbin arxasına yığdı. 
> Başqa bir gecədə məscidə getdiyimizdə artıq camaatın bir pişnamazla namaz qıldığını gördük. Bunu görən Ömər dedi: "Bu necə də gözəl bidətdir!".
> 
> 
> 

> 
> Təravih namazının əsasını ilk dəfə 14-cü ildə Ömər ibn Xəttab qoymuşdur. Bu hədisi Beyhəqi Ürvədən nəql etmişdir.
> 
> 
> İlk qunut tutan Ömər idi və bu Ramazan ayının ikinci yarısında olub. Bu hədisi İbn Əbi Şeybə Attadan nəql edib.
> 
> 
> Həmçinin İbn Əbu Şeybə İbn Ömərdən nəql edir ki, Ramazan ayında insanları ilk dəfə namaza (Təravih) cəm edən Ömər ibn Xəttab olub. O camaatı Ubay ibn Kəbin arxasında yığdı.
> 
> 
>

İstinadlar
----------

1. ↑  Öztürk: "İslamda teravih namazı yok" **farklihaber8.com**[*ölü keçid*]  (türk.)
2. ↑  Əbdürrəzzaq Sənani, "Müsənnəf", c. 4, səh. 264, hədis 7742
3. ↑  Buxari, "Səhihi Buxari", c. 3, səh. 100, bab 156: "Ramazanı gözəl şəkildə keçirən şəxsin fəziləti", hədis 256
4. ↑  Cəlaləddin Süyuti, "əl-Vəsail fi Marifətil avail", "Babus-Siyam", "Nədəsə birinci olanlar haqqında" kitab, "Orucluq" babı, səh. 47

Xarici keçidlər
---------------

* Təravih namazı və Abdullah ibn Ömərin rəyi **az.313news.net** Arxivləşdirilib 2013-12-01 at the Wayback Machine  (az.)
* Təravih namazı Ömərin etirafına əsasən məhz onun gətirdiyi bidətdir **az.313news.net** Arxivləşdirilib 2013-06-14 at the Wayback Machine  (az.)
**Tunquraua** (*azərb*. Odlu boğaz‎) — Ekvadorda vulkan. Ekvadorun 8 fəal vulkanından biridir.

(2011) Tunquraua
Paytaxt Kitodan 130 kilometr cənubda yerləşir.

1999-cu ildən fəallaşıb. 2014-cü ilin fevral ayından vulkanda yüksək fəallıq hiss edilmişdir. Vulkanın püskürməsi prosesi cəmi 5 dəqiqə çəkmiş və 10 kilometr hündürlüyə qədər çatmışdır. 2014-cü ilin avqust ayının əvvəllərində isə Ekvador Geofizika İnstitutunun alimləri vulkanın zirvəsində hündürlüyü 3 kilometrə çatan lava və kül buludunun müşahidə olunduğunu bildiriblər. Bununla əlaqədar rəsmilər təbii fəlakətlə əlaqədar "narıncı xəbərdarlıq" elan edib ki, bu da vulkana yaxın olan kəndlərin könüllü şəkildə boşaldılması deməkdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  Vulkan 10 kilometr hündürlüyə püskürdü Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine ulfet-az.com  (az.)
2. ↑  Tunquraua yenidən püskürüb Ekvador Arxivləşdirilib 2014-08-11 at the Wayback Machine. xalqqazeti.com, 09.08.2014.  (az.)


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ekvador ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |