recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Aliqote sortu** — Fransanın yerli üzüm sortudur. Sort Avropanın 17 ölkəsində və ABŞ-da geniş əkilib-becərilir.

Dünyanın üzümçülük ölkələrində 80 min hektara qədər əkin sahəsi vardır. Texniki üzüm sortlarındandır. Meyvəsi əsasən sarı rəngdədir.

Sort Qərbi Avropa sortları qrupuna (convar occidentalis Negr.) mənsubdur. Aliqote sortu Azərbaycan ərazisində XIX əsrin sonlarından əkilib-becərilir.

Yarpaqları
----------

Yarpaqları orta ölçüdə, yaxud iri (uzunluğu 14-20 sm, eni 13-19 sm), dəyirmi formada, ayası dilimsiz, yaxud 5 dilimlidir. Yuxarı və aşağı kəsiklərinin izi görünür, yaxud girintili bucaq şəklindədir. Dilimlərin ucundakı dişciklər enli, iti uclu üçbucaqşəkilli, kənar dişciklər isə tərəfləri nisbətən qabarıq üçbucaqşəkilli-mişarvaridir. Saplaq oyuğu açıq, oxvari, yaxud tağşəkillidir. Yarpağın alt səthi zəif hörümçək toruna bənzər tüklə örtülmüşdür.

Meyvəsi
-------

Çiçəkləri ikicinslidir. Salxımları orta ölçüdə (uzunluğu 12-16sm, eni 7-11 sm), silindirik-konusvari, yaxud silindirik, bəzən qanadlı formadadır. Gilələri orta ölçüdə (uzunluğu 14–18 mm, eni 13–17 mm), girdə formada, sarımtıl-yaşıl rəngdə olub, üzərində tünd-qəhvəyi nöqtələr müşahidə olunur. Qabığı nazikdir, amma möhkəmdir. Ləti şirəli, olub, dadı şirin və xoşagələndir.

Gilələri sentyabr ayının əvvəllərində tam yetişir. Abşeron şəraitində vegetasiya müddəti 143-148 gün arasında davam edir. Sort Abşeron şəraitində oidium və boz çürümə xəstəlıiklərinə qarşı tolerantlıq (3-3,5 bal) nümayış etdirir. Salxım yarpaqbükəni ilə orta dərəcədə sirayətlənir. Orta-gec dövrdə yetişəndir.

İstinadlar
----------
**Yongma Land** (kor. 용마랜드) – Cənubi Koreyanın Seul şəhərinin Çunnan rayonunda yerləşən tərk edilmiş əyləncə parkı. Nostalji görüntüsü səbəbilə fotoqraflar, kospleyerlər, eləcə də, K-pop müğənniləri və qrupları arasında populyar yerdir.

Tarixi
------

"Yongma Land" 1980-ci ildə ailəvi əyləncə parkı kimi açılmışdır. Həmin dövr Cənubi Koreyada tema parkalarının populyarlaşdığı və xaricə səyahətin geniş yayılmadığı dövr olduğu üçün "Yongma Land" 1990-cı illərin ortalarına qədər popular əyləncə parkı olmuşdur. Parkda həmin dövr üçün Cənubi Koreyada nadir olan açıq üzgüçülük hovuzu və ən böyük qarda sürüşmə təpəsi yerləşirdi.

1989-cu ildə *"Lotte World"* adlı daha böyük əyləncə parkının açılmasından sonra "Yongma Land" öz populyarlığını itirməyə başlamışdır. 1995-ci ildə parkda yenidənqurma işləri aparılsa da, parka bitişik olan beşmərtəbələli idman kompleksinin tikintisi iqtisadi böhran səbəbilə 1999-cu ildə dayandırılmışdır. 2011-ci ildə əyləncə parkı kimi fəaliyyət göstərməsi üçün müvafiq lisenziya verilməmiş və park fəaliyyətini dayandırmışdır.

Xüsusiyyətlər
-------------

Park tərk edilmiş və baxımsız vəziyyətdədir. Burada avtodrom, səkkizayaqlı, vikinq gəmisi, kloun motivləri olan amerikan təpələri, karusel kimi attraksionlar yerləşir.

Populyarlığı
------------

"Yongma Land" əyləncə parkı kimi fəaliyyətini dayandırsa da, nostalji görüntü səbəbilə fotoqraflar, peşəkar video istehsalçıları və kospleyerlər arasında populyar yerə çevrilmişdir. Hər gün parka 50–60 ziyarətçi gəlir. Parkın sahibi müəyyən məbləğ qarşılığında parkda gəzməyə icazə verir, daha böyük məbləğ qarşılığında isə parkın işıqlarını yandırır.

Park film və K-pop qruplarının kliplərinin çəkilişlərində istifadə olunur. İlk olaraq Pek Çi-yon 2013-cü ildə *"Hate"* klipinin çəkilişi üçün bu məkandan istifadə etmişdir. Daha sonra "Crayon Pop" qrupunun *"Bar Bar Bar"* mahnısının (2013), "EXO" qrupunun *"Ko Ko Bap"* mahnısının və "Dreamcatcher" qrupunun *"BECause"* mahnısının klipi burada çəkilmişdir. BTS və GOT7 kimi K-pop qrupları albom üzlükləri üçün bu parkın fotolarından istifadə etmişdir. "Ürəksiz şəhər" (2013) kimi Koreya serialları və "Hədəf" (2014) kimi Koreya filmlərinin bəzi çəkilişləri burada baş tutmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Yongma Land Abandoned Theme Park". Atlas Obscura (ingiliscə). 1 iyun 2017. 2024-03-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 mart 2024.
2. 1 2 3 4 5  "Empty rides, closed theme park attracts photographers to Yongma Land". Korean Times (ingiliscə). 3 mart 2018. 2023-03-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 mart 2024.
3. ↑  "Yongma Land: South Korea's Abandoned Amusement Park Still Has Much to Offer". When It Was Cool (ingiliscə). 2024-03-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 mart 2024.
4. ↑  "Music, entertainment elevate old park's status". Korea JoongAng Daily. 2023-01-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 mart 2024.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qalaktika mühafizəçiləri.

**Qalaktika mühafizəçiləri** (*ing.* Guardians of the Galaxy) – Marvel Comics nəşriyyatı tərəfindən 2008-ci ildə yaradılmış kosmik superqəhrəman komandası. Komanda Den Abnett və Endi Lenninq tərəfindən yaradılmış və ilk üzvləri Ulduz lordu, Reaktiv yenot, Adam Uorlok, Qamora, Dağıdıcı Draks, Kvasar olmuşdur.

Qalaktika mühafizəçiləri ilk dəfə *"Annihilation: Conquest"* komiksinin 6-cı sayında peyda olmuşdur. 2014-cü ildə MKK-ya daxil olan film adaptasiyası çəkilmiş və böyük uğur qazanmışdır. 2017-ci ildə filmin sikveli buraxılmışdır. Qalaktika mühafizəçiləri bu ada sahib 2-ci komandadır. Orijinal komanda 1969-cu ildə Cin Kolan və Arnold Dreyk tərəfindən yaradılmışdır.

Nəşrolunma
----------

Hazırkı müasir komanda 2008-ci ilin mayında Den Abnett və Endi Lenninq tərəfindən yaradılmış və ilk dəfə "Annihilation: Conquest" hekayəsində peyda olmuşdur. Başlıq həmçinin "Nova" cild 4 ilə paralel irəliləmişdir (bu komiks də eyni yazıçı və rəssam tərəfindən yazılmışdır). Komiks 2010-cu ilin aprelində 25 sayla ləğv olunmuşdur.

Komanda "Avengers Assemble" #4–8 (iyun–oktyabr 2012) saylarında yenidən birləşmişdir.

Komanda "Marvel NOW!" zamanı da yeni seriyaya qovuşan komikslərdən biri oldu. Əvvəlki Mühafizəçilərlə yanaşı Dəmir adam da komandaya qoşulmuşdur. Daha sonra Casus Venom, Kapitan Marvel və Ancela komandanın tərkibinə qatılanlar oldular. Film adaptasiyasından sonra Ulduz lordu, Qrut və Reaktiv yenot üçün solo komikslər buraxıldı.

İstinadlar
----------
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: İbrahim Vəlizadə.

**İbrahim Səməd oğlu Vəlizadə** (11 iyun 1998, Şərur, Naxçıvan Muxtar Respublikası – 2020, Murovdağ, Kəlbəcər rayonu və ya Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidi. İtkin.

Həyatı
------

İbrahim Vəlizadə 1998-ci il iyunun 11-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Vərməziyar kəndində anadan olub.

Hərbi xidməti
-------------

Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan İbrahim Vəlizadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. İbrahim Vəlizadə sentyabrın 27-də Murovdağ döyüşləri zamanı itkin düşüb.

Müdafiə Nazirliyi tərəfindən rəsmi olaraq itkin düşən hərbi qulluqçu hesab olunmuşdur və onun tapılıb ailəsinə məlumat verilməsi üçün zəruri tədbirlər görülmüşdür, lakin uzun müddətli axtarışlar nəticə vermədiyindən İbrahim Vəlizadəyə "şəhid" statusu verilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün qorunub saxlanılmasında xüsusi xidmətlərinə, öz xidməti vəzifələrini və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirərkən fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.06.2023-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İbrahim Vəlizadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.

Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.06.2023-cü il tarixli Sərəncamına əsasən İbrahim Vəlizadə ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

Təltifləri
----------

* (26.06.2018) — "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi" yubiley medalı
* (25.06.2023) — "Vətən uğrunda" medalı (ölümündən sonra)
* (25.06.2023) — "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı (ölümündən sonra)

İrsi və xatirəsi
----------------

Xatirəsini əbədiləşdirmək üçün Şərur Şəhidlər Xiyabanında İbrahim Vəlizadənin büstü qoyulub.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Vətən müharibəsində şəhid olan hərbi qulluqçuların siyahısı" (PDF). www.mod.gov.az (Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin rəsmi saytı) (az.). 22.01.2021. 2021-01-22 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 22.01.2021.
2. 1 2  "Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". www.president.az (Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytı) ( (az.)). 25.06.2023. 2023-06-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25.06.2023.
**Kədərimiz… Vüqarımız…** — 1998-ci il Azərbaycan istehsalı bioqrafik və musiqili janrında film.

Məzmun
------

1994-cü il martın 19-da Bakı metropoliteninin "20 Yanvar" stansiyasında keçirilmiş terror aktı nəticəsində Azərbaycanın xalq artisti bəstəkar Rafiq Babayev həlak olmuşdur.

Film musiqi sənətimizin görkəmli xadimi, Azərbaycanın xalq artisti, gözəl caz və estrada bəstəkarı, oranjımançı Rafiq Babayevin xatirəsinə həsr olunmuşdur.

Film-düşüncə həyatdan vaxtsız, faciəvi şəkildə getmiş bir sənət adamının həyat yoluna, ürəkləri fəth edən gözəl musiqisinə nəzər salır. Yaxın dostları, musiqini dərindən bilən adamlar onun haqqında xatirələrini söyləyir.

Rafiq Babayev yaradıcılığının çiçəkləndiyi dövrdə həyatı tərk etdi. Lakin nə qədər ki, bu gözəl musiqiçinin əsərləri səslənir o, bizimlədir. Bu mənada filmin proloqu və epiloqu rəmzi məna daşıyır.

Film haqqında
-------------

Filmdə Rafiq Babayevin musiqisindən və vokalizindən istifadə olunmuşdur.

Filmdə "Gecə söhbəti", "1001-ci qastrol", "Rəşid Behbudov", "Bir axşam…" (titrlərdə yoxdur), "Şeytan göz qabağında" (titrlərdə yoxdur), "Gümüşü furqon" (titrlərdə yoxdur) filmlərindəki kadrlardan istifadə olunmuşdur.

Filmdə Azərbaycan kino-foto arxivindəki materiallardan istifadə olunmuşdur.

Filmdə təsvirlə musiqi bir-birini tamamlayır.

Filmdə diktor mətni yoxdur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifləri:** Oqtay Mirqasımov, Cəmil Quliyev
**Rejissor:** Cəmil Quliyev
**Operator:** Nizami Abbas
**Səs operatoru:** Əsəd Əsədov
**Montaj:** Tahirə Babayeva
**Redaktor:** Svetlana İsmayılova
**İcraçı prodüser:** Xanlar Cəfərov
### Filmdə iştirak edənlər

Tofiq Quliyev
Fərhad Bədəlbəyli
Fəridə Babayeva
Səyavuş Kərimi
Oqtay Mirqasımov
Mübariz Tağıyev
Cəmil Əmirov
### Arxiv kadrlarda iştirak edənlər

Rafiq Babayev (titrlərdə yoxdur)
Rəşid Behbudov (titrlərdə yoxdur)
Cavan Zeynallı (titrlərdə yoxdur)
Əzizə Mustafazadə (titrlərdə yoxdur)
Vasif Adıgözəlov (titrlərdə yoxdur)
Fidan Qasımova (titrlərdə yoxdur)
Xuraman Qasımova (titrlərdə yoxdur)
Rafiq Hüseynov (şəkil) (titrlərdə yoxdur)

Çəkilişə kömək edənlər
----------------------

Eldar Quliyev (kino və foto materialları ilə)
Rafiq Qəmbərov (kino və foto materialları ilə)

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 354–355.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Qorxmaz Bayram oğlu Salamov** (22 aprel 1996, Baş Göynük, Şəki rayonu – 14 oktyabr 2020) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidi. İtkin.

Həyatı
------

Qorxmaz Salamov 1996-cı il aprelin 22-də Şəki rayonunun Baş Göynük kəndində anadan olub.

Hərbi xidməti
-------------

Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Qorxmaz Salamov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Qorxmaz Salamov oktyabrın 14-də Madagizin azad edilməsi zamanı itkin düşüb.

Müdafiə Nazirliyi tərəfindən rəsmi olaraq itkin düşən hərbi qulluqçu hesab olunmuşdur və onun tapılıb ailəsinə məlumat verilməsi üçün zəruri tədbirlər görülmüşdür, lakin uzun müddətli axtarışlar nəticə vermədiyindən Qorxmaz Salamova "şəhid" statusu verilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün qorunub saxlanılmasında xüsusi xidmətlərinə, öz xidməti vəzifələrini və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirərkən fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.06.2023-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qorxmaz Salamov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.

Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.06.2023-cü il tarixli Sərəncamına əsasən Qorxmaz Salamov ​ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

Təltifləri
----------

* (25.06.2023) — "Vətən uğrunda" medalı (ölümündən sonra)
* (25.06.2023) — "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı (ölümündən sonra)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Müdafiə Nazirliyi.* "Vətən müharibəsində şəhid olan hərbi qulluqçuların siyahısı" (PDF). www.mod.gov.az (Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin rəsmi saytı) (az.). 22.01.2021. 2021-01-22 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 22.01.2021.
2. 1 2  "Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". www.president.az (Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytı) ( (az.)). 25.06.2023. 2023-06-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25.06.2023.
**Ostan** (*fars.* **استان**‎) — İranda birinci dərəcəli ərazi-inzibati vahidin adı. Ölkədə 31 ostan mövcuddur, onların hər biri adətən yerli mərkəz olan ən böyük şəhərdən idarə olunur. Ostan hökumətinə ostandar (استاندار *Ostāndār*) rəhbərlik edir, hansı ki Nazirlər Kabinetinin razılığı ilə daxili işlər naziri tərəfindən təyin olunur.

Müasir tarixi
-------------

İranın müasir ərazisi 1857-ci ildə imzalanan Paris müqaviləsinə əsasən təyin olunmuşdur. 1906-cı ildən 1950-ci ilə qədər İran on iki ostanlara bölünmüşdür: Ərdalan, Azərbaycan, Bəlucistan, Fars, Gilan, Əcəm İraqı, Xorasan, Xuzistan, Kirman, Larestan, Lorestan və Mazandaran.

1950-ci ildə islahatlar nəticəsində ostan sayı 10-a düşdü: Gilan; Mazandaran; Şərqi Azərbaycan; Qərbi Azərbaycan; Kirmanşah; Xuzistan; Fars; Kirman; Xorasan; Isfahan.

31 İran ostanı xəritəsi

İstinadlar
----------

1. ↑  *IRNA, Online Edition.* "Paris for further cultural cooperation with Iran". 23 oktyabr 2007 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 oktyabr 2007.
2. 1 2  *Gwillim Law, Statoids website.* "Provinces of Iran". 22 October 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2006-04-30.

| İran ostanları |
| --- |
| Ostanlar | Buşehr • Cənubi Xorasan • Çahar-Mahal və Bəxtiyari • Əlburz • Ərdəbil • Fars • Gilan • Gülüstan • Həmədan • Hörmüzgan • İlam • İsfahan • Kirman • Kirmanşah • Kohgiluyə və Boyer-Əhməd • Kürdüstan • Luristan • Mazandaran • Mərkəzi ostan • Qəzvin • Qərbi Azərbaycan • Qum • Rəzavi Xorasan • Simnan • Sistan və Bəlucistan • Şərqi Azərbaycan • Şimali Xorasan • Tehran • Xuzistan • Yəzd • Zəncan | Flag of IranFlag of Iran |
| İran |
**Böyük Mişovdağ palçıq vulkanı**- (288 m) Qobustanın cənub qurtaracağında yerləşmiş ən iri vulkanlardan biridir.

Ümumi məlumat
-------------

Bu vulkan qərbdən şərqə doğru uzanan Mişovdağ tirəsinin suayrıcının cənub hissəsində yerləşmişdir. Vulkan kraterinin burada yerləşməsinə baxmayaraq onun bütün axın materiallları cənub yamaca toplanmışdır. Palçıq vulkanının qurluşunda Paleogen, orta Miosen və aşağı Pliosen dövr süxurları iştirak edir. Brekçiyalarda Məhsuldarqatın qumdaşları, təbaşir dövrünün əhəngdaşları parçalarına da rast gəlinir. Palçıq vulkanının əsasında Paleogen dövr çöküntüləri iştirak edir. Vulkan iri Mişovdağ tektonik quruluşunun çatmavari hissəsinə yaxın bir zolaqda yerləşmişdir. Onun ox hissəsində Məhsuldarqat, səthində isə Abşeron dövr çöküntüləri iştirak edir. Antiklinal bir neçə dizyunktiv pozulmalarla parçalanmışdır. Qırışığın şimal qanadı 300°, cənub qanadı isə 500° -yə qədər olan bucaq altında düşür (Ə.Ə.Yaqubov, Ə.Ə.Əlizadə, M.M.Zeynalov, 1971). 

Böyük Mişovdağ palçıq vulkanı krateri zəif parçalanmış relyefə malik olub, onu şimaldan əhatə edən düzənliyin səthindən 100 m-ə qədər, cənubdan isə 250 m ucalır. Onun krater hissəsi qərbdən şərqə uzanan ellipsi xatırladır. Ətrafda krater valları demək olar ki, yoxdur. Fəaliyyətdə olan qrifon və qaynamalar da az deyildir. Kraterin yamacları cavan yarğanlarla parçalanmışdır. Yarğanların yamaclarında bedlend, gilli karst formaları inkişaf etmişdir. 

Böyük Mişovdağ palçıq vulkanının bir neçə iri püskürmə fazasına məxsus olan axınları vardır. Ən cavan axın şimal-şərqdə olub, 800-1000 m məsafədə uzanır. Onun alt hissəsində ondan da qədim olan axın şərqə doğru iki km-dən artıq bir məsafədə uzanır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Якубов А.А. Ализаде А.А. идр. Грязевые вулканы Азербайджанской ССР. Баку, 1971

Xarici keçidlər
---------------

* Palçıq vulkanları qrupu Dövlət Təbiət Qoruğu (20000 ha)
**Heydər Əliyev. Vətənin keşiyində** — Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin dövlət başçısı olduğu dövrdə öz ordusunun yaradılması və möhkəmləndirilməsi istiqamətində Azərbaycan naminə gördüyü işlərdən bəhs edən qısametrajlı sənədli film.

Məzmun
------

Portret filmində Azərbaycanın öz ordusunun yaradılması və möhkəmləndirilməsi istiqamətində ictimai-siyasi xadim Heydər Əliyevin gördüyü işlərdən söhbət açılır. Qeyd olunur ki, məhz onun səyi nəticəsində hələ 1971-ci ildə Azərbaycanda ilk hərbi lisey yaradıldı və bu liseydə azərbaycanlı uşaqlar təhsil alaraq, sonradan ölkənin ali hərbi məktəblərinə daxil olmaq, zabit peşəsinə yiyələnmək imkanı əldə etdilər. Bu gün Azərbaycan Ordusunun sıralarında vaxtı ilə Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseyi bitirmiş yüzlərlə zabit və general xidmət edir. Onların çoxu Qarabağ döyüşlərində böyük bacarıq və şücaət göstərmişlər.

Film haqqında
-------------

Filmdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Kino-foto sənədlər arxivinin, Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin, Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidmətinin və Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin arxiv materiallarından istifadə edilmişdir.

Filmin titrlərində film heyətinin vəzifələri göstərilməyib.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Eldar Quliyev
**Rejissor:** Eldar Quliyev, İqbal Məmmədəliyev
**Operator:** Köçəri Məmmədov, Etibar Şirinov, Rüfət Məmmədoğlu (Rüfət Süleymanov kimi)
**Montaj rejissoru:** İqbal Məmmədəliyev
**Montaj edən:** Fərid Axundov
**İcraçı prodüser:** Kamil Məmmədov, Vladimir Dudniçenko
**Prodüser:** Tofiq Məmmədov
### Filmdə iştirak edənlər

Vahid Əliyev (Azərbaycan Respublikasın prezidentinin köməkçisi, general-leytenant)
Şahin Sultanov (Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı, vitse-admiral)
Elçin Quliyev (general) (Dövlət Sərhəd Xidmətinin rəisi, general-leytenant)
Mirzə Almasov (Cəmşid Naxçıvanski Adına Hərbi Liseyin rəisi, general-mayor)
### Arxiv kadrlarda iştirak edənlər

Heydər Əliyev (titrlərdə yoxdur)
Rəfael Allahverdiyev (titrlərdə yoxdur)
Arif Rəhimzadə (titrlərdə yoxdur)
Lalə Şövkət Hacıyeva (titrlərdə yoxdur)
Səfər Əbiyev (titrlərdə yoxdur)
İlham Əliyev (titrlərdə yoxdur)
Elçin Quliyev (titrlərdə yoxdur)

İstinadlar
----------

1. ↑  "E L E K T R O N M Ə L U M A T B A Z A S I". anl.az. Archived from the original on 2019-09-13.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Çernovits filarmoniyası** (*ukr.* Чернівецька обласна філармонія) — Ukraynanın dövlət filarmoniyaları şəbəkəsinin bir hissəsidir.

Tarixi
------

Filarmoniya binası 1876–1877-ci illərdə Avstriya-Macarıstanda Çernovits musiqi cəmiyyətinin "Bukovinada Musiqi Sənətini Təbliği Birliyi"nin konsert zalı kimi tikilmişdir. Tikinti könüllü ianələr hesabına həyata keçirilib. Hazırda bina memarlıq abidəsi kimi tanınır.

1940-cı ildə Çernivits Vilayət Filarmoniyası yaradıldı. Orqan və kamera musiqisi zalı 1992-ci il avqustun 18-də Ukraynanın müstəqilliyinin ildönümü münasibətilə açılıb.

Konsert proqramları
-------------------

Bu zalda çıxış edən görkəmli musiqiçilər arasında Solomiya Kruşelnitskaya, Fyodor Şaliapin, Nikolay Lısenko var.

Tərkibi
-------

Filarmoniya musiqiçilərdən və akademik və xalq musiqi kollektivlərindən ibarətdir. 1944-cü ildə Ukraynanın Bukovinian Mahnı və Rəqs Ansamblı yaradılmış, 1975-ci ildən üç ildən sonra Kiyevdə kamera ansambllarının Respublika müsabiqəsində laureat adını qazanmış Kamera Orkestri fəaliyyət göstərir. 1992-ci ildə Çernivits Filarmoniyasının Simfonik Orkestri, 1993-cü ildə Kamera Xorunun əsası qoyuldu. Filarmoniya Yan Tabaçnik, Sofiya Rotaru, Mişa Marmar və bir çox başqa sənətkarların fəaliyyətinin başlanğıc nöqtəsi oldu.

Rəhbərlik
---------

2008-ci ildən filarmoniyanın direktoru Pyotr İvanoviç Kazimirçuk, bədii rəhbəri Ostap Vasilyeviç Savçukdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sophia Agranovich - Steinway & Sons". www.steinway.com (ingilis). 2021-10-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-24.
2. ↑  "Interview with Sophia Agranovich, July 2021". mainlypiano.com. 2021-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-24.

Xarici keçidlər
---------------

* Official site [*daimi ölü keçid*]
* Yan Tabachnik's interview (Russian)
* Official site of Sophia Agranovich
* Чернівецька обласна філармонія — Official Site of Chernivtsi City Hall
**Böyük Kənizədağ palçıq vulkanı** — Azərbaycanın ən iri palçıq vulkanlarından biri.

Ümumi məlumat
-------------

Vulkanın mütləq yüksəkliyi 399,4 m olub, Torağay palçıq vulkanının mütləq yüksəkliyinə demək olar ki, bərabərdir. O, şərqdən Ceyrankeçməz çayı dərəsindəki düzənlikdən 375 m, qərbdə isə geniş dəniz terrası düzənliklərindən 100 m-ə qədər ucalır.

Böyük Kənizədağ palçıq vulkanı Qılınc-Torağay-Kənizədağ-Sanqaçal (dəniz)-Duvannı (dəniz) antiklinal qırışıqlığı zonasına daxildir. Böyük Kənizədağ palçıq vulkanı braxiantiklinal qırışıq üzərində yerləşir, şimal-qərbdən cənub-şərq istiqamətində uzanır. Vulkan eninə və uzununa istiqamətlənən tektonik pozulmaların kəsişdiyi yerdə yaranmışdır. Bu pozulmaların amplitudası 125–150 m-ə çatır. Vulkanın ətraf hissəsində və eləcə də onun gövdəsində Məhsuldarqat, Ağcagil və Abşeron çöküntüləri intişar tapmışdır. Böyük Kənizədağ palçıq vulkanının krater sahəsi dairəvi şəkildə olub, səthi son püskürmə materialları ilə kələ-kötürləşmişdir. Onun şimal hissəsində zəif parçalanmış krater valı aypara şəklində uzanır. Bu palçıq vulkanının şimal yamacı boyu dərinliyi 25–30 m-dən artıq olan dörddən artıq iri yarğan uzanır. Onların arasında qalan yamac hamar olub, çox dayaz və bəzən sönmüş yarğanlarla parçalanmışdır. Yarğanların sayı və dərinliyi ətək hissədə artır və onların yamacında bedlend relyef formasına rast gəlinir.

Həmçinin bax
------------

* Vulkan
* Palçıq vulkanı

Xarici keçidlər
---------------

* Vulkan haqqında

İstinadlar
----------



1. ↑  Дадашев Ф.Г. Газоноспость продуктивной толши юго-восточного Кавказа. Изд. "Элм", Баку, 1970
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Cəmilə (dəqiqləşdirmə).

**Cəmilə** — 1958-ci ildə yazıçı Çingiz Aytmatov tərəfindən yazılan povest.

Süjeti
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Budur, mən yenə sadə bir haşiyəyə salınmış bu kiçik şəklin qabağındayam. Sabah səhər ailə getməliyəm, ancaq ona baxmaqdan hələdə doya bilmirəm. Elə bil şəkil mənə xeyir-dua verəcəkdir.

Onu hələ heç bir sərgiyə verməmişəm. Bundan başqa, qohumlarim aildən yanima gəldikdə də onu gizlətməyə çalişiram. Şəkildə utanmalı bir şey yoxdur, ancaq, bununla belə, o, sənət əsəri olmaqdan çox uzaqdır. Şəkil onda təsvir olunmuş torpağın özü qədər sadədir.

Şəklin dərinliyində boz payızın səmasının bir parçası təsvir olunmuşdur. Uzaq dağ silsilələrinin üzərində külək ala buludları sürətlə qovalayır. İlk planda tünd qırmızı yovşanli step uzanır. Yenicə tökmüş yağışdan sonra hələ də qurumamış qara yol da görünür. Yolun kənarında quru, sındırılmış çiya kolları bir-birinin böyrünə girmişdir. Araba çarxlıarının açdığı yol boyu iki yolçunun ayaq izləri görünür. Uzaqlaşdıqca bu izlər zəifləyir, yolçulaın özləri isə, elə bil, bir addım atan kimi haşiyədən çıxacaqlar. Yolçulardan biri…..belədə mən bir az qabağa qaçıram.

Bu əhvalat mənim ilk gənclik illərimdə olmuşdur. Müharibənin üşüncü ili idi, ata və qardaşlarımız uzaq cəbhərələrdə — Kursk və Oryol ətrafında vuruşurdular. O zaman biz on-on beş yaşli yeniyetmələr idik, kolxozada işləyirdik. Gündəlik kəndli əməyinin ağırlığı hələ möhkəmlənməmiş çiyinlərimin üzərinə düşmüşdü. Biçin günləri daha ağır keçirdi. Həftələrlə evdə olmurduq, bütün günü və gecəni çöldə, xırmanda, ya da taxılın daşındığı stansiya yollarında keçirdik.

Taxıl biçməkdən sanki oraqlaın da qızdığı belə qızmar günlərdən birində mən boş araba ilə stansiyadan geri qayıdırdım. İstədim bir evə dəyim.

Dərənin lap böyründə, küçənin qurtardığı təpənin üstündə möhkəm saman hasara alınmış iki həyət durur. Həyət- bacanın yanında söyüd ağacları ucalır. Bunlar bizim evlərdir. Taa keçmiş zamanlardan bizim aliə bir yerdə yaşayır. Mən özüm Böyük evdənəm. İki qardaşım var, hır ikisidə məndən böyükdür və hər ikisi subaydır. İkisi də cəbhədədir və çoxdandır ki, heç birindən xəbər yoxdur.

Atam köhnə dülgərdir. Sübhün gözü açılan kimi namaz qılıb kolxoz həyətindəki delgarxanaya yola düşür, birdə axşamdan xeyli keçmiş qayıdırdı

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

İstinadlar
----------
**Bahar (Ələt) palçıq vulkanı** — Xəzərətrafı düzənliyin dəniz sahili ilə qovuşduğu bir hissədə, Qobustan qəsəbəsindən 15 km cənub-şərqə, Daşgil antiklinal quruluşunun cənub-şərq qurtaracağında yerləşmiş, 28 m mütləq yüksəkliyə malikdir.

Ümumi məlumat
-------------

Bahar palçıq vulkanı mərkəzi hissədə məhsuldarqat, ətraf hissədə isə Ağcagil və Abşeron süxurlarından təşkil olunmuşdur. Bu palçıq vulkanı 1853, 1859, 1882, 1886, 1908, 1909, 1911, 1912, 1926 və 1967-ci ildə püskürmüşdür. Püskürmə zamanı səthə yayılmış brekçiyanın eni 70–80 m, tutduğu sahə 20 ha, brekçiyanın orta qalınlığı 3 m, ümumi həcmi isə 370 min m³ olmuşdur, ən iri dilinin uzunluğu 350 m-dir. Bu palçıq vulkanının kökü üst Təbaşir çöküntülərinə qədər çatır ( Ə.Ə.Yaqubov və b. 1970).

Bahar palçıq vulkanının yastan (krater) hissəsi əsasən hamar, şimal-şərq kənarı isə kələ kötürdür. Brekçiya valları demək olar ki, yox dərəcəsindədir. Nisbi yüksəkliyi 5–8 m-ə çatan ayrı-ayrı kiçik vallar bir neçə metr məsafədən artıq uzanır. Son 1967-ci il püskürməsindən ayrılmış brekçiya axını vulkan səthini hamarlanmışdır. Kiçik çatlar axın səthində kələ kötürlük yaranmışdır. 15–20 m yüksəkliyində "palçıq şəlaləsi" yerləşir. 

Bahar palçıq vulkanında eroziya denudasiya, arid denudasiya, ətək hissələrində eol akkumlyasiya və abrasiya akkumlyasiya kimi müasir relyef əmələ gətirici proseslər üstünlük təşkil edir. Bahar palçıq vulkanının landşaftında özünə məxsus müxtəliflik vardır. Son 1967-68-ci il püskürmələrindən ayrılmış təzə brekçiya örtüyü əsasən onun krater hissəsinin və eləcə də cənub-qərb yamacını əhatə edir. Brekçiya açıq göy rəngə çalan süxurlardan (gil, qumdaşı, qum və s.) ibarətdir, səthi kələ kötürdür.

Palçıq vulkanının təzə brekçiyası hələlik aşınmaya məruz qalmamışdır.Bitki örtüyündən tam məhrumdur. Bu axınlardan şimalda olan sahədə, brekçiya üzərində çox seyrək kəngiz kolluqlarına rast gəlinir. Çox ehtimal ki, bu brekçiya 1926-cı ildə vulkanın püskürdüyü məhsuldur.

Həmçinin bax
------------

* Vulkan
* Ələt
* Palçıq vulkanı

İstinadlar
----------

1. ↑  Якубов А.А, Дадащев Ф.Г. идр. О новейших извержениях грязевых вулканов Юго-Восточной части Болшого Кавказа. Изд "Злм", Баку, 1970

Xarici keçidlər
---------------

1. Palçıq vulkanları
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: 6 (dəqiqləşdirmə).

**Altı** — say sistemində rəqəm və eyni zamanda ədədlərdən biridir. Beşdən sonra, yeddidən əvvəl gəlir.

Ümumi məlumat
-------------

Qədim mənbələrdə altı sayı daha çox dünyanın yaradılması ilə bağlı şəkildə özünü göstərməkdədir. "Bibliya"nın verdiyi xəbərə görə, Tanrı dünyanı altı gün içində yaratmış, sonrakı günü isə özü üçün dincəliş günü hesab etmişdir. İran məişətində də Tanrının dünyanı altı gün ərzində yaratmasına inam mövcuddur. Altaylıların bir yaradılış dastanının yaydığı xəbərə görə, Tanrı dünyanı altı günə yaratmış, yeddinci gün isə yuxudan oyanıb yaratdıqlarına tamaşa etməyə başlamışdır[55]. Altı sayı heç bir mənbədə "Kitabi-Dədə Qorqud"da olduğu qədər özünə geniş yer tapmayıbdır. Abidədə deyilir: "Bəzirganlar Bayburanın oğlu üçün bir dəniz qulunu boz ayğır aldılar. Bir ağ tozlu qatı yay aldılar, bir dəxi altı pərli gürz aldılar". Qazan: "- Bəylər! Tanrı mana bir kor oğul vermiş. Varayın (onu) anasının yanından alayın, altı bölük edəyin, altı yolun ayırdında buraxayın!" və s.

Riyaziyyatda
------------

* **Altı ədədi** — mürəkkəb ədəd olmaqla yanaşı həm də cüt ədəddir.

İnam və etiqadlarda
-------------------

Əgər uşağınız təkdirsə, tələsin. "Altıncı" uşaqlar özlərini ancaq bacı və qardaşlarının yanında rahat hiss edirlər. Həmişə kiminləsə oynamaq, kiməsə qayğı göstərmək istəyirlər. Sizin uşaq cazibəli və mehriban olsa da, tərs və şıltaqdır. Ola bilər ki, xətrinizə dəysin. Lakin dərhal vəziyyəti düzəldir. Adətən, həyatda uğur qazanırlar. Məsuliyyət hissini tez anlayırlar. Valideynlərin borcu bu uşaqlara emosiyalarını büruzə verməkdə səbirli olmağı öyrətməkdir. Həssas və qayğıkeşdilər. Ünvanlarına deyilən ən xırda tənqidi də öz kiçik aləmlərinə qəsd kimi qəbul edirlər. Ətrafdakıların hamısını valeh edirlər. Bu imkandan çox məharətlə istifadə edə bilirlər. Axı xalis manipulyatordular. Onların sizə verdiyi məhəbbətə məhəbbətlə cavab verin. "Altılar" həmişə ailədə sevimli olur.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Riyaziyyat** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**Qoturdağ palçıq vulkanı** — Azərbaycan Respublikasının palçıq vulkanlarından biri.

Haqqında
--------

Qoturdağ palçıq vulkanı Qobustan zonasını Aşağı-Kür çökəkliyindən ayıran Ələt tirəsinin suayrıcı qılıcında yerləşir və yastı yüksəklik formasında olub Xəzərin səviyyəsindən 180 metr yüksəkliyə qalxır. Vulkan pliosen-eopleystosen çöküntülərindən təşkil olunmuş eyniadlı antiklinalın tağında yerləşir və özünün eksploziv fəaliyyətinin nadirliyi ilə fərqlənir: onun mərkəzində yerləşən, hündürlüyü 6–8 m və eni 2 m-ə çatan bəndlə hüdudlanmış kraterin ağzından davamlı olaraq müxtəlif rəngli və yaşlı süxur qırıntılı qatı boz palçığın sıxılıb çıxarılması prosesi gedir. Bütün bu qatı kütlə burulmuş tıxac formasında ayrı-ayrı qollar şəklində 3–5 km uzunluğunda vulkanın şimal-şərq yamacı boyunca aşağı axır. Vulkanın qədim palçıq örtüyü təqribən 430 hektar sahəni tutur və buruq qazıma məlumatlarına görə, onun qalınlığı 40–80 m arasında dəyişərək, vulkanın mərkəzindən kənarlara doğru azalır.

İstinadlar
----------

Mənbə
-----

* Tələt Kəngərli. Azərbaycan Respublikasının geoloji irsi. Bakı: Nafta-Press, 2013.

Həmçinin bax
------------

| ⛭ Azərbaycanın palçıq vulkanları  |
| --- |
| Abix  • Ağzıbir  • Ağzıbir (Bozdağ)  • Ağnohur  • Axtarma-Paşalı  • Atbatan  • Ayazaxtarma  • Ayrantökən  • Bahar  • Bəndovan  • Boğ-Boğa  • Boyanata-Sarıdaş  • Böyük Hərəmi  • Böyük Kənizədağ  • Böyük Mişovdağ  • Çeyildağ  • Daşgil  • Daşmərdan  • Dəmirçi  • Diləngəz  • Durovdağ  • Gülbəxt  • Güzdək Bozdağı  • Xərə-Zirə  • Keçəldağ  • Keyrəki  • Kolanı  • Kiçik Hərəmi  • Kiçik Kənizədağ  • Kiçik Mişovdağ  • Qalmaz  • Qaynarca  • Qaradağ Axtarması  • Qaradağ Pilpiləsi  • Qarasu adası  • Qələndəraxtarma  • Qırməki  • Qızmeydan  • Qobu Bozdağı  • Qoturdağ  • Quşxana  • Lökbatan  • Məlikçobanlı  • Nardaranaxtarma  • Otman Bozdağı  • Pirəkəşkül  • Sarınca  • Süleymanaxtarma  • Solaxay  • Şıxzərli  • Torağay  • Torpaqlı Axtarması  • Üçtəpə  • Xıdırzındə  • Zığ• Şonqar |
**Sensor məhrumiyyət** (*lat.* sensus - hiss və *lat.* deprivatio - itki, məhrumiyyət) — mərkəzi sinir sistemində sinir impulsları axınının azalmasına səbəb olan bir və ya bir neçə duyğu orqanına xarici təsirin qismən və ya tam dayanması.

Məsələn, personal qapalı bir məkanda (sualtı qayıqda, kosmik gəmidə və s.) təcrid olunduqda sensor məhrumiyyətlər baş verə bilər; Üstəlik, kosmosa uçuş zamanı sensorməhrumiyyətinin inkişafına çəkisizlik vəziyyəti şərait yaradır.

Göz bağları və ya qulaq tıxacları kimi ən sadə məhrumetmə cihazları görmə və eşitmə qabiliyyətinə təsirləri azalda və ya aradan qaldırarkən, daha mürəkkəb cihazlar qoxu, taktil (toxunma), dad, temperatur reseptorları və vestibulyar aparatı "söndürə" bilər. Sensor məhrumiyyət alternativ təbabətdə, yoqada, meditasiyada, psixoloji təcrübələrdə (məsələn , sensor məhrumetmə kamerası), həmçinin BDSM oyununda, işgəncə və cəzada istifadə olunur.

Qısa müddət ərzində sensor məhrumiyyətlər insana rahatlaşdırıcı təsir göstərir, daxili şüuraltı təhlil, məlumatların strukturlaşdırılması və çeşidlənməsi, özünü tənzimləmə və psixikanın sabitləşməsi proseslərini tetikler, xarici stimullardan uzun müddət məhrum olmaq isə həddindən artıq narahatlıq, reallıqla əlaqənin itirilməsi, hallüsinasiyalar, depressiya, konsentrasiyanın pozulması və sonradan posttravmatik stressə səbəb ola biləcək antisosial davranışlara səbəb ola bilər. Sensor məhrumetmənin insanın şəxsiyyətinə onun hissləri vasitəsilə təsirinin bu xüsusiyyəti istintaqda məcburi dindirmə prosedurlarının aparılmasında geniş tətbiq tapmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Сенсорная депривация // Советская военная энциклопедия. — М.: Военное издательство Минобороны СССР, 1980. — Т. 7. — С. 325.
Amerikada Yeni kolonial sistemi meydana gətirən tədbirlərin sonuncusu, təşkil edilmiş ən böyük müqavimətə ilham verdi. "Möhür Qanunu" kimi tanınan bu qanun şərt qoyurdu ki, bütün qəzetlərə, plakatlara, pamfletlərə, lisenziyalara, icra müqavilələrinə və başqa qanuni sənədlərə vergi möhürü vurulsun. (Amerika gömrük agentlərinin topladığı) bu vergi koloniyaları "müdafiə etmək, onlara yardım etmək və onların təhlükəsizliyini təmin etmək" üçün istifadə olunmalı idi.

Möhür Qanunu eyni zamanda biznesin hər hansı bir növü ilə məşğul olan adamlara da aid idi. Beləliklə, bu qanun Şimal və Cənubda, Şərq və Qərbdə Amerika əhalisinin ən güclü və bacarıqlı dəstələrindən olan jurnalistlər, hüquqşünaslar, ruhanilər, tacirlər və biznesmenlər arasında narazılıq hissi oyatdı. Tezliklə tacirlər müqavimət göstərmək üçün birləşdilər və idxaletməyən assosiasiyalar yaratdılar.

Ana vətənlə ticarət 1765-ci ilin yayında çox ciddi şəkildə azaldı, çünki məşhur adamlar Möhür Qanununa qarşı çıxmaq üçün bir çox hallarda zorakı vasitələrlə özlərini "Azadlıq Oğulları" adı altında birləşdirərək, gizli təşkilatlar yaratdılar. Massaçusetsdən Cənubi Karolinaya qədər, bu qanun ləğv edildi və xalq kütlələri bədbəxt gömrük agentlərini öz idarələrini tərk etməyə məcbur edərək, nifrət doğuran möhürləri sıradan çıxardılar.

Nümayəndə Pətrik Henrinin təhriki ilə Virciniya Bələdiyyə Palatası may ayında təqdim olunmadan vergiqoymanı kolonial azadlıqlar üçün təhlükə hesab edən bir neçə qətnamə qəbul etdi. Bələdiyyə Palatası elan etdi ki, virciniyalıların da ingilislərin hüquqları kimi hüquqları var və ona görə də onlara ancaq öz nümayəndələri vergi qoya bilər. İyunun 8-də Massaçusets Məclisi bütün koloniyaları dəvət etdi ki, 1765-ci ilin oktyabrında Nyu-Yorkda keçiriləcəyi nəzərdə tutulan və Möhür Qanunu Konqresi adlanan konqresdə kral və Parlamentdən azad olmaq üçün xahişləri müzakirədən ötrü nümayəndələr müəyyən etsinlər. Doqquz koloniyadan seçilmiş iyirmi yeddi nümayəndə Parlamentin Amerika işlərinə qarışmasına qarşı koloniyaların rəylərini ifadə etmək imkanı əldə etdi. Uzun müzakirələrdən sonra, Konqres bir sıra qətnamə qəbul etdi. Bu qətnamələrdə təsdiq olunurdu ki, "onların öz müvafiq qanunvericilik orqanlarının razılığı olmadan, onlara qoyulan heç bir vergi heç bir vaxt konstitusion olmur və ola da bilməz" və Möhür Qanunu "açıq şəkildə kolonistlərin hüquqlarını və azadlıqlarını tapdalamağa meyl edir."
Tarixi büstqalter
**Büstqalter** (*alm.* Büstenhalter‎) ya da **lifçik** — qadınların bədənin döş hissəsini örtmək və formalaşdırmaq üçün altdan geyindikləri qolsuz geyim növü.

Tarixi
------

2010-cu ilin aprelində Londonun elm muzeyinin anbarında 200 il bundan əvvəl tikilmiş büstqalter aşkarlanıb. Muzey əməkdaşları bildirirlər ki, bu büstqalter dünyada ən qədim qadın büstqalteri ola bilər. Muzey ekspertləri qeyd edirlər ki, bu günədək analoji büstqalterlər müasir dövrün ixtirası hesab olunurdu. Lakin tapıntı qadınların hələ 1800-cü ildə sinələrinin daha gözəl görünməsi üçün yollar axtardığını göstərir.

Maraqlı büstqalterlər
---------------------

### Ər ovçusu

Yaponiyanın alt geyim istehsalçısı "Triumph" Yaponiyada aşağı düşən evlilik nisbətinə diqqət çəkmək üçün "ər ovlayan büstqalter" istehsal edib. Model Hiromi Nishiuchinin nümayiş etdirdiyi büstqalterin üzərində bir xronometraj var və geyənin bioloji saatını göstərir. Qadın uyğun həyat yoldaşı ola biləcək namizədi tapdığında və gözlədiyi təklifi qəbul etdiyində üzüyü dəliyin üzərindəki yuvaya yerləşdirir və geri sayma dayanar-dayanmaz dövrəyə toy marşı girir. Müddətiniz tükənənə qədər ər tapa bilməzsəniz, sizi havaya uçurub parçalarınızı dörd bir tərəfə saçacaq bir mexanizmi yoxdur; tək məqsədi çox gec olmadan evlənməniz üçün üzərinizdə təzyiq qurmaqdan ibarətdir. Statistikaya görə, Yaponiyada qadınların evlənmə yaşı 28 təşkil edir.

### Düyü əkmək üçün

Yaponiyanın alt paltar istehsalçısı olan "Triumph" şirkəti təqdim etdiyi büstqalteri düyü əkmək üçün uyğunlaşdırılıb. Tokioda jurnalistlərə nümayiş etdirilən yeni model büstqalter "mini-plantasiyaya" bənzəyir.

### Ölümdən qoruyan

Hazırda ABŞ-də yaşayan Ukraynalı həkim Yelena Bodnarın ixtirası dünyada böyük marağa səbəb olub. Hazırladığı büstqalterin insanı bioloji və kimyəvi silah hücumundan qoruya biləcəyini iddia edir. Gündəlik geyim əşyası olan büstqalter fövqəladə hallarda 2 hissəyə ayrılaraq maska kimi istifadə edilə bilər. Bu maska donuz qripi, toz fırtınası və terror hücumu hallarında istifadə edilə bilər.

### Ən bahalı

Dünyada ən bahalı büstqalter 12,5 milyon dollar dəyərindədir. Almaniyalı fotomodel Haydi Klum onu Nyu Yorkdakı sərgidə nümayiş etdirib.

İstinadlar
----------

1. ↑  Ən qədim büstqalter. 24.04.2010, merkez-az.com [*ölü keçid*]
2. ↑  "Ər ovçusu büstqalter". 2012-01-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-10-02.
3. ↑  "Düyü əkmək üçün büstqalter". 2010-07-17 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-10-02.
4. ↑  "Ölümdən qoruyan büstqalter". 2010-10-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-10-02.
5. ↑  "Qadinlar haqqinda maraqli faktlar". 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-10-02.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbarda əlaqəli media-fayllar
**Zaur Şirinbəy oğlu Rəhimov** (5 iyun 1982, Lerik) — Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının mayoru, "Pələng" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsinin Komandiri, İkinci Qarabağ müharibəsi qazisi.

Həyatı
------

Zaur Rəhimov 1982-ci il iyunun 6-da Lerik şəhərində anadan olub.

Hərbi xidməti
-------------

Mayor Zaur Rəhimov Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının "Pələng" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsinin Komandiridir.

Mayor Zaur Rəhimov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 7 mart 2019-cu il tarixli Sərəncamına əsasən "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.

### Vətən müharibəsi

Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının mayoru olan Zaur Rəhimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı əvvəlcə Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Müharibənin birinci günündə Murovdağ döyüşləri zamanı yaralansa da, bir müddət müalicə aldığdan sonra yenidən döyüş meydanına qayıdan Zaur Rəhimov, Cəbrayılın, Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Döyüşlər ərzində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin canlı qüvvələrinin məhv edilməsində fərqlənib. Zaur Rəhimov döyüşlərin son günündə Şuşada yaralanıb. Hal-hazırda da müalicəsi davam edir.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Zaur Rəhimov "Zəfər" ordeni ilə təltif edildi.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Azərbaycan Prezidentinin saytı.* "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidentinin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamı". www.president.az ( (az.)). 09.12.2020. 2021-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 09.12.2020.
**Elmar Heybət oğlu Camalov** ({{DVTY}} şablonu boşdur ) — Azərbaycan Respublikası Baş prokurorunun müavini (2020-ci ildən), II dərəcəli dövlət ədliyyə müşaviri (2022).

Həyatı
------

Elmar Heybət oğlu Camalov 16 dekabr 1969-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1992-ci ildə SSRİ Müdafiə Nazirliyi Hərbi İnstitutunun Hüquq fakültəsini bitirdikdən sonra Azərbaycanın prokurorluq orqanlarında qulluğa qəbul olunaraq Lənkəran qarnizonu hərbi prokurorluğunun müstəntiqi və baş müstəntiqi vəzifələrində çalışmış, 1993-cü ildən Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunun İstintaq idarəsinin böyük müstəntiqi olmuşdur.

Elmar Camalov 2000–2005-ci illərdə Azərbaycanın vergi orqanlarında çalışmış, 2005-ci ildən keçirilmə qaydasında prokurorluq orqanlarında xidmətini davam etdirərək Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru yanında Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İdarəsinin İstintaq şöbəsinin mühüm işlər üzrə müstəntiqi, böyük müstəntiqi, 2010-cu ildən Baş Prokurorluğun milli təhlükəsizlik və fövqəladə hallar nazirlikləri, Dövlət Sərhəd Xidmətinin istintaq, təhqiqat və əməliyyat-axtarış fəaliyyətində qanunların icrasına nəzarət idarəsinin rəis müavini olmuşdur. 2012-ci ildən Baş prokurorun böyük köməkçisi, 2014-cü ildən Şəki rayonun, 6 noyabr 2019-cu ildən isə Mingəçevir şəhərinin prokuroru vəzifələrində işləmişdir.

Elmar Camalov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 may 2020-ci il tarixli Sərəncamına ilə Azərbaycan Respublikası Baş prokurorunun müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğu Kollegiyasının və Ali Attestasiya Komissiyasının üzvüdür. Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun intizam və etik davranış komissiyalarının sədridir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq sərəncamları ilə Elmar Camalova 17 dekabr 2020-ci ildə III dərəcəli dövlət ədliyyə müşaviri, 30 sentyabr 2022-ci ildə isə II dərəcəli dövlət ədliyyə müşaviri ali xüsusi rütbələri verilmişdir.

Elmar Camalov prokurorluqda orqanlarında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Baş prokurorunun müvafiq əmrləri ilə dəfələrlə mükafatlandırılmış, həmçinin 24 iyul 2020-ci ildə "MDB Dövlətlərinin Baş Prokurorlarının Əlaqələndirmə Şurasının 25 illiyi" xatirə yubiley medalı ilə təltif edilmişdir.

Ailəlidir, dörd övladı var.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "Camalov Elmar Heybət oğlu". genprosecutor.gov.az. İstifadə tarixi: 2024-04-09.
2. ↑  E. H. Camalovun Azərbaycan Respublikası Baş prokurorunun müavini təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı // Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu. № 5. Bakı. 2020. S. 1449.
3. ↑  Azərbaycan Respublikası Prokurorluğunun əməkdaşlarına ali xüsusi rütbələrin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı // Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu. № 12. Bakı. 2020. S. 3529–3530.
4. ↑  Azərbaycan Respublikası Prokurorluğunun əməkdaşlarına ali xüsusi rütbələrin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı // Azərbaycan. № 213. 1 oktyabr 2022. S. 4.
**Əl-Salam məscidi** və ya **Ərəb Mədəniyyət Mərkəzi** (*ukr.* Арабський культурний центр) — məscid Ukraynanın Odessa şəhərində yerləşir. Mədəniyyət mərkəzi və məscid 2001-ci ilin iyununda istifadəyə verilib. Şəhərin baş memarı Boris Brovin, şəhər mədəni irs abidələrinin mühafizəsi şöbəsinin müdiri Vladimir Meşçeryakov, Odessa Dövlət İnşaat və Memarlıq Akademiyasının dekanı Valeri Urenevin sözlərinə görə, Ərəb Mədəniyyət Mərkəzi son dövrlərin ən uğurlu memarlıq əsəridir.

Tarixi
------

Odessa müsəlmanlarının qədim ənənələri var. Odessa şəhəri Hacıbəy adlı qədim tatar yaşayış məntəqəsinin yerində salınıb. Yaşayış məntəqəsi 1240-cı ildə Krım xanı I Hacı Gəray tərəfindən salınmış və ilk olaraq Hacıbəy kimi onun şərəfinə adlandırılmışdır.

Məşhur memar Kərbəlayi Səfixan Qarabaği tərəfindən tikilmiş tatar məscidi şəhərin mərkəzində müsəlman qəbiristanlığı yaxınlığında yerləşirdi. Sovet hakimiyyətinin gəlişi ilə Odessa müsəlmanlarının həyatı kəskin şəkildə dəyişir. Tatar mollası Sabirzyan Səfərov güllələnir; məscid bağlanır və sonra dağıdılır. Müsəlman qəbiristanlığı isə yerlə bir edilir.

Ərəb Mədəniyyət Mərkəzi suriyalı iş adamı Kivan Adnanın vəsaiti hesabına inşa edilib. Mərkəzdə yaşından və milliyyətindən asılı olmayaraq hər kəsə ərəb dilini öyrətmək üçün pulsuz məktəb və kitabxana fəaliyyət göstərir.

Həmçinin bax
------------

* Ər-Rəhma məscidi

İstinadlar
----------

1. ↑  "Al-Salam Mosque". Cityseeker. June 3, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 3, 2023.
2. ↑  "The Al-Salam Mosque and Arabian Cultural Center are located in Odessa, Ukraine". Dreamstime. İstifadə tarixi: June 3, 2023.
3. ↑  "Al Salam Mosque". Accidentally Wes Anderson. June 6, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 6, 2023.
4. ↑  "Al Salam Mosque". Accidentally Wes Anderson. June 6, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 6, 2023.

Mənbə
-----


Vikianbarda Əl-Salam məscidi ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Арабский культурный центр
* Аднан Киван о центре
* Архитекторы о центре
* Религия в Украине
Auditor (1762). 
**Auditor**(*lat.* auditor — dinləyici) — Auditlə məşğul olan şəxs, Audit tapşırığı üzrə tərəfdaş.

Ümumi məlumat
-------------

"Auditor" terminindən həm audit tapşırığı üzrə tərəfdaşı, həm də auditor təşkilatını ifadə etmək üçün istifadə olunur. Audit tapşırığı üzrə tərəfdaşa münasibətdə bu termin tapşırıq üzrə tərəfdaşın öhdəliklərini və ya vəzifələrini ifadə edir. Belə öhdəlik və vəzifələr həm audit tapşırığı üzrə tərəfdaş, həm də audit qrupunun üzvü tərəfindən yerinə yetirilə bilər. Öhdəlik və ya vəzifələrin audit tapşırığı üzrə tərəfdaş tərəfindən yerinə yetirilməsinin aydın şəkildə nəzərdə tutulması hallarında "auditor" termininin əvəzinə "tapşırıq üzrə tərəfdaş" terminindən istifadə olunur. ("Auditor" terminindən auditdən fərqli əlaqədar xidmətlərin və əminliyi təmin edən audit tapşırıqlarının təsvir edilməsi zamanı istifadə oluna bilər. Lakin belə bir əsaslandırma auditdən fərqli əlaqədar xidmətlər və ya əminliyi təmin edən tapşırığı yerinə yetirən şəxsin iqtisadi subyektin maliyyə hesabatlarının auditini mütləq surətdə həyata keçirməsini nəzərdə tutmur).