recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mirzo Tursunzadə** (tac. Мирзо Турсунзода, 19 aprel (2 may) 1911, Karataq[d], Rusiya Türkistanı general-qubernatorluğu – 24 sentyabr 1977, Düşənbə) — Tacikistanın Xalq şairi (1961), Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1967).

Həyatı
------

Mirzo Tursunzadə 2 may 1911-ci ildə Tacikistan Respublikasının Buxara əmirliyinin Karataq kəndində anadan olub. 1925-ci ildə Pedaqoji
Texnikuma qəbul olan şair 1930-cu ildə Tacikistan Maarif İnstitutunu bitirib.

Mirzo Tursunzadə əmək fəaliyyətinə "Tacikistan komsomolu" qəzetində başlayıb. Həmçinin A.S.Puşkin adına Musiqili Dram Teatrında ədəbi hissənin rəhbəri vəzifəsini icra edib.

Mirzo Tursunzadə 1946-cı ildən Asiya və Afrika xalqları Həmrəylik Komitəsinin sədri və Tacikistan Yazıçılar İttifaqı İdarə Heyətinin
sədri vəzifələrini icra edib. 1959-cu ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqı İdarə heyyətinin katibi, habelə SSRİ Ali Sovetinin deputatı (2–9-cu çağırış) olub. UNESCO-nun qərarı ilə 2011-ci ildə Mirzo Tursunzadənin 100 illik yubileyi geniş qeyd olunub.

Yaradıcılığı
------------

Əsərlərini tacik və rus dillərində yazan Mirzo Tursunzadənin 21 yaşı olarkən, 1932-ci ildə ilk "Qələbə bayrağı" adlı məcmuəsi nəşr olunub. Həmin məcmuədə kiçik hekayələr, şeir və oçerklər toplanıb.

Mirzo Tursunzadə XX əsrin 30-cu illərində "Hökm", "Xosrov və Şirin" poemalarını yazıb. Onun Böyük Vətən müharibəsi illərində nəşr etdirdiyi poeması "Tahir və Zöhrə" olub. Ədibin 1939-cu ildə çap olunan "Şeirlər" adlı kitabında dünyada baş verən müharibələr və onun gətirdiyi ağrı-acı, xalqlar dostluğu və vətənpərvərlik hissləri öz əksini tapmışdır.

Ədibin Böyük Vətən müharibəsindən sonra yaradıcılığında başlıca mövzular tacik xalqının taleyi və azadlığı uğrunda mübarizə təşkil edirdi. Bu baxımdan şairin 1947–1948-ci illərdə qələmə aldığı "Hindistan balladası" və 1950-ci ildə yazdığı "Mən azad Şərqdənəm" silsilə əsərləri diqqəti cəlb edir.

Mirzo Tursunzadənin "Asiyanın səsi" (1956), "Əbədi nur" (1957) və s. poemalarında da başlıca mövzular azadlıq mübarizəsi, sülh uğrunda mübarizə olub. Eyni zamanda 1954-cü ildə qələmə alınan "Arabaçı Həsən" epik poemasında şair tacik kəndlisinin taleyindən bəhs edib. Tacik şairi olan Mirzo Tursunzadənin Azərbaycana həsr edilmiş şeirləri və Azərbaycan poeziyasından nümunələri vardır. Şairinşeirlərinin bir qismini Azərbaycan
dilinə şair Qasım Qasımzadə tərcümə edib.

Vəfatı
------

Mirzo Tursunzadə 24 sentyabr 1977-ci ildə vəfat edib.

Mükafataları
------------

* SSRİ Dövlət mükafatı
* Lenin mükafatı laureatı
* Tacikistanın Xalq şairi (1961)
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1967)
* "Hindistan balladası" şeirlər kitabına görə C.Nehru adına Beynəlxalq mükafat (1968)

İstinadlar
----------

1. ↑  Mirzo Tursunzadə Arxivləşdirilib 2010-11-25 at the Wayback Machine Böyük İslam Ensiklopediyası
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Əlamətdar və tarixi günlər təqvimi - 2021 (PDF). Bakı: Zərdabi Nəşr. 2020. səh. 175. ISBN 978 9952 542 04 2.

| ⛭SSRİ Sosialist Əməyi Qəhrəmanı |
| --- |
| A  • B  • C  • Ç  • D  • E  • Ə  • F  • G  • H  • X  • İ  • J  • K  • Q  • L  • M  • N  • O  • P  • R  • S  • Ş  • T  • U  • V  • Y  • Z **İkiqat Qəhrəmanlar** •    **Üçqat Qəhrəmanlar** |  |
**FTB tərəfindən ən çox axtarılan on şəxs** (*ing.* FBI Ten Most Wanted Fugitives) - Federal Təhqiqat Bürosunun ən çox axtarılan on şəxs siyahısı hər il yenilənir. Bu siyahıya Amerika Birləşmiş Ştatları ərazisində və onun xaricində, ölkə ilə bağlığı olan amansız cinayətlər törətmiş şəxslər daxildir. Siyahı ilk dəfə 1950-cı ildə hazırlanmışdır və həmin dövrdən etibarən hər il müntəzəm şəkildə yenilənir. FTB tərəfindən ən çox axtarılan on şəxsdən birinin yerini deyən və ya tapanlara $200,000 və $1,000,000 aralığında müfakat təyin edilmişdir.

2013-cü ildə ən çox axtarılan on şəxs
-------------------------------------

| Şəkil | Adı | Axtarışa verilmə tarixi | Sıra nömrəsi | Məlumat |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Viktor Manuel Qerena | 14 may, 1984 | 386 |  |
|  | Qlen Stivard Qoldvin | 7 dekabr, 1996 | 447 |  |
|  | Robert Vilyam Fişer | 29 iyun, 2002 | 475 |  |
|  | Aleksis Flores | 2 iyun, 2007 | 487 |  |
|  | Ceyson Derek Broun | 8 dekabr, 2007 | 489 |  |
|  | Eduardo Ravelo | 21 oktyabr, 2009 | 493 |  |
|  | Semion Moqilevic | 22 oktyabr, 2009 | 494 |  |
|  | Fidel Urbina | 5 iyun, 2012 | 497 |  |
|  | Xose Manuel Qarsia Gevara | 17 iyun, 2013 | 499 |  |
|  | Volter Li Vilyams | 17 iyun, 2013 | 500 |  |

İstinadlar
----------
Yaradılan zaman koalisiyaya daxil olan dövlətlər (2003).
**İraqda beynəlxalq koalisiyası** (orijinalda: *ing.* "Coalition of the willing") — Amerika Birləşmiş Ştatların təşəbbüsü ilə yaradılmış və ABŞ-ın 2003-cü ildə İraqa müdaxiləsini (İraq müharibəsi) həm siyasi, həm də silahlı qüvvələr ilə dəstəkləyən dövlətlərin alyansı.

Koalisiyanın adı C.Buşun İraqın da daxil olduğu "şər oxu" ifadəsinin əksidir. Koalisiyaya daxil olan dövlətlərin dəqiq sayı məlum deyil - bəziləri bunu ictimailəşdirmək istəmir, bəziləri bunu inkar edir.

Koalisiya üzvləri
-----------------

2004-cü il prezident seçkiləri ərəfəsində teledebat zamanı Buşun rəqibi Con Kerri deyib ki, Buş administrasiyası İraq müharibəsindən əvvəl yalnız iki ölkənin - Böyük Britaniya və Avstraliyanın dəstəyini ala bilərək geniş *beynəlxalq koalisiya* yarada bilmir. Buna cavab olaraq Buş "Siz Polşanı unutmusunuz"  ifadəsini səsləndirdi, bu da Kerrinin arqumentini təkzib etmək əvəzinə, əslində təsdiqlədi.

ABŞ-ın məlumatına, koalisiyanın yaradılması zamanı onun tərkibinə 49 dövlət daxil idi: Avstraliya, Azərbaycan, Albaniya, Anqola, Əfqanıstan, Bolqarıstan, Birləşmiş Krallıq, Macarıstan , Honduras, Gürcüstan, Danimarka, Dominikan Respublikası, İslandiya, İspaniya, İtaliya, Qazaxıstan, Kolumbiya, Kosta Rika, Cənubi Koreya, Küveyt, Latviya, Lithull adaları, Mikroneziya, Monqolustan, Hollandiya, Nikaraqua, Palau, Panama, Polşa, Portuqaliya, Ruanda, Rumıniya, El Salvador, Şimali Makedoniya, Sinqapur, Slovakiya, Solomon adaları, ABŞ, Tonqa, Türkiyə, Uqanda, Uqanda, Ukrayna, Filippin Respublikası, Estoniya, Efiopiya, Yaponiya .

1. ↑  *…when we went in, there were three countries: Great Britain, Australia and the United States. That’s not a grand coalition. We can do better.*
2. ↑  *Well, actually, he forgot Poland.*
3. ↑  "Coalition Members" (ingilis). The White House. 2003-03-27. 2020-01-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-02-28.
**Göyçay Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi** — Göyçay şəhərində yaradılmış muzey. Muzeydə Göyçay rayonun təbiətini və tarixinin əks etdirən eksponatlar toplanmışdır.

Muzeyin tarixi
--------------

Göyçay rayon Tarix-diyarşunaslıq muzeyi 1983-cü ildə yaradılmışdır. Muzey 2012-ci ildən müasir uslubla inşa edilmiş binada fəaliyyət göstərir.

Muzeyin eksponatları
--------------------

Göyçay Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyində 6000-ə yaxın eksponat toplanıb. Onların sırasında insanların qədim yaşayış məskənlərində aparılmış qazıntılar zamanı aşkar olunan bəzək əşyaları, silah və qab-qacaq nümunələri var. Çox sayda eksponat İkinci dünya müharibəsi və Sovet İttifaqı Qəhrəmanları: Ziya Bünyadov, Bahəddin Mirzəyev, Hacı Qafarov və onlarla digər döyüşçülərdən bəhs edir.

Hazırda 6800 ədəd eksponat vardır. Bunlardan 795 eksponat ekspozisiyada nümayiş etdirilir. Muzey eksponatları:- rəssamlıq, heykəltaraşlıq, arxeologiya, etnoqrafiya, fotoşəkillər, sənədlər, iqtisadiyyat və milli adət-ənənələri tərənnüm edən bölmələrdən ibarətdir.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan muzeyləri
* Göyçay rayonu
* Göyçay döyüşü

Xarici keçidlər
---------------

* "Tarix- Diyarşünaslıq Muzeyi". goychay.cls.az. İstifadə tarixi: 16.02.2021.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Göyçay Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi". vymaps.com. 2021-02-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.02.2021.
2. ↑  "Mədəniyyət və Turizm şöbəsinin tabeliyində fəaliyyət göstərən müəssisələr barədə". goychay-ih.gov.az. 2020-08-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.02.2021.
3. ↑  "Göyçay Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi". kepeztv.az. 9 iyun .2015. 6 dekabr 2020 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "Göyçay rayon Tarix-diyarşünaslıq muzeyi". aghdash.mctgov.az. 2021-01-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16.02.2021.
5. ↑  "Göyçay rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi". kataloq.gomap.az. 6 dekabr 2020 tarixində arxivləşdirilib.
**Tiqranakert** (Yunanca. Τιγρανόκερτα, Ro. Tigranόkerta;
ermənicə. Տիգրանակերտ, ro. Tiqranakert) — Diyarbəkirin Silvan mahalının şərqindəki ən qədim tarixi erməni paytaxtlarından biridir. E.ə. I əsrdə erməni kralı Tiqran tərəfindən genişlənən imperiyanın hüdudlarında daha mərkəz yerdə yerləşdiyinə görə Ermənistan imperiyasının yeni paytaxtı olaraq təsis edilmişdir. Şəhər əhalisini artırmaq üçün Tiqran çox sayda insanı Tiqranakertə köç etdirmişdir. Bütün qədim dünyada ticarət edən tacirlər sayəsində Tiqranakert zaman keçdikcə həm ticarət şəhəri, həm də mədəniyyət mərkəzi halına gəldi.

Artaxiad sülaləsi dövründə şəhər ellinist mədəniyyətin təsiri altında idi. Bu dövrdə qədim yunan dili rəsmi dil oldu

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus · Britannica (onlayn) · Universalis |
| Normativ yoxlama | GND: 115017336X · LCCN: n2004060653 · VIAF: 151474060 · WorldCat VIAF: 151474060 |
Muzeyin tarixi
--------------

Bina 1981-ci ildə inşa edilərək, yanvarın 10-dan və 2016-cı ilin may-avqust aylarında əsaslı təmir olunaraq yenidən qurulub. Binanın tikintialtı sahəsi 620 kvadratmetr, ümumi sahəsi isə 1240 kvadratmetrdir. 1991-ci il noyabrın 8-də Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 371 saylı qərarına əsasən Salyan rayon Tarix-diyarşünaslıq Muzeyinə görkəmli ictimai xadim, şair, naşir, həkim və tərcüməçi Əli bəy Hüseynzadənin adı verilmişdir. Prezident İlham Əliyevin 2007-ci il 6 mart tarixində "Azərbaycanda muzey işinin yaxşılaşdırılması haqqında", 2009-cu il 22 may tarixində "Azərbaycanın regionlarında fəaliyyət göstərən muzeylərin müasir standartlara uyğun təmirinə, yeni avadanlıq və zəruri eksponatlarla təchizatına dair xüsusi tədbirlər planı"-na uyğun olaraq muzey 14 may 2016-cı il tarixindən təmirə dayanmışdır.

Muzey binası
------------

Muzey 2 mərtəbədən və bu mərtəbələrdə yerləşən 5 zaldan ibarətdir: ideoloji zal, arxeoloji zal, etnoqrafik zal, hərb zalı və şəxsiyyətlər zalı.

Muzey eksponatları
------------------

İki mərtəbədən ibarət binanın birinci mərtəbəsində ümummilli lider Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin həyat və fəaliyyətlərini əks etdirən fotolardan ibarət guşələr yaradılıb. Bu mərtəbədə, həmçinin fond otağı və digər yardımçı otaqlar yerləşir. İkinci mərtəbə əsasən ekspozisiya zallarından ibarətdir. Muzeydə 12 mindən çox eksponat mövcuddur və onlardan 800-ü ekspozisiya zallarında nümayiş etdirilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Salyan rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi".. 7.12.2020.
2. ↑  "Salyan Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi istifadəyə verilib". 2016-11-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7.12.2020.
3. ↑  "Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi".. İstifadə tarixi: 7.12.2020.[*ölü keçid*]

Xarici keçidlər
---------------

* "Azərbaycan muzeyləri".. İstifadə tarixi: 7.12.2020.
* "Yeni muzey binasının açılışı".. İstifadə tarixi: 7.12.2020.
* (#bare\_url\_missing\_title).
**Ağa Hacı Molla Tağızadə,** **Molla Ağa Bixud**(1830, Şamaxı – 1892, Şamaxı) — Azərbaycan şairi.

Həyatı
------

Molla Ağa Hacı Molla Tağızadə (Bixud) 1830-cu ildə Şamaxıda anadan olub. Şamaxıda məktəbi bitirib. Dövrünün bilikli adamlarından sayılıb, türk və fars dillərini mükəmməl bilib. Bixud İrana və Qafqaz şəhərlərinə səfərlər edib. Bununla belə ömrünün böyük bir hissəsini Şamaxıda yaşayıb. Ömrünün sonlarına yaxın ətriyyat satmaqla məşğul imiş. Qəzəllərindən ibarət cəmi bir kitabı qalıb.

Ağa Hacı Molla Tağızadə 1892-ci ildə 62 yaşında vəba xəstəliyinə tutularaq vəfat edib.

Yaradıcılığı
------------

S. Ə. Şirvaninin müasirlərindən biri olan şair. Şamaxıdakı "Beytüs-səfa" ədəbi məclisinin fəal üzvlərindən biri. Füzuliyanə qəzəlləri vardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  **"Azərbaycan klassik ədəbiyyatında işlədilən adların və terminlərin şərhi".** *Tərtib edəni A. M. Babayev*, Bakı, "Maarif", 1993, səhifə 39.

Vikimənbədə ***Müəllif:Ağa Hacı Molla Tağızadə*** ilə əlaqəli məlumatlar var.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Ədəbiyyat** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Adil Firdosipur** (*fars.* عادل فروسی پور‎;2 oktyabr 1974, Tehran) — İranda Nəvəd(=doqsan) proqramının aparıcısı. Rəfsancan, Kerman ostanı (vilayəti), Şanxay Dövləti, İran — iran futbol şərhçisi və teleaparıcısı, prodüsser, ictimai fəaliyyətçi və jurnalist. İranın ən məşhur və populyar futbol şərhçilərindən və teleaparıcılarından biri.

2009 ildə Âdel Ferdousipur amerikanın məşhur Newsweek jurnalı tərəfindən İranın ən məşhur 20 nəfərindən biri qəbul edilmiş və bu siyahıda 19-cu yeri tutmuşdur.

Həyatı
------

2 oktyabr 1974-cü ildə Rəfsəncan şəhərində, İranın mərkəzi hissəsinin Kerman ostanında (vilayəti) anadan olmuşdur. Tehrandakı Şərif adına Texnoloji Universiteti bitirmişdir. Həmçinin Tehran Universitetində media—menedjment dərsləri almışdır. 1990-cı illərdən İran televiziyasında fəaliyyətə başlamışdır.

Âdel Ferdousipur İran televiziyasının IRIB TV3 populyar telekanalında futbola həsr edilmiş ən məşhur və populyar televerlişlərindən biri Navad (fars dilindən tərcuməsi Doxsan olan) verlişinin müəllifi və aparıcısı kimi məşhurdur.

Ferdousipurun hər həftə efirə çıxan Navad televerilişini İran və onun kənarlarında orta hesabla 30–40 milyon insan seyr edir. 1999-cu ildən bu günədək fəaliyyətdə olan bu televerilişin 20 sezon ərzində 500-dən artıq nümayişi aparılmışdır. Veriliş əsasən İran futboluna həsr edilib, yalnız xarici futbol matçları da işıqlandırılır. Veriliş hər bazar ertəsi axşam saatlarında transləsiya edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Tabnak in Persian 8 avqust 2011 ildə arxivləşdirilmişdir
2. ↑  The 20 Most Powerful People in Iran (англ.), *Newsweek* (22 may 2009). 23 avqust 2017 ildə arxivləşdirilmişdir. 17 yanvar 2018 müraciət edilmiş
|  |
| --- |
| {{{adı}}} |

Villaya (cənub fasadı) və fransız bağına mənzərə
**Villa Efrussi-de-Rotşild** (*fr.* Villa Ephrussi de Rothschild) — 1905-1912-ci illərdə baronessa Beatris Rotşild tərəfindən Kot d'Azurdakı Sen-Jan-Kap-Ferra burnunda tikilmiş Ephrussi ailəsinin villası.

1905-ci ildə Beatris atasının ölümündən sonra Sen-Jan-Kap-Ferra burnunda 7 hektar torpaq sahəsi aldı və xəyal etdiyi villanı tikməyə başladı. Tikinti 7 il davam etdi, tikinti zamanı Beatris 20-yə yaxın memar dəyişdirdi. 1912-ci ildə Beatris İl-de-Frans (*fr.* Ile de France — «fransız adası») adlı Villa Efrussi-de-Rotşild ilk qonaqlarını qəbul etdi. Kolleksiyaya olan sevgisi ilə tanınan o, villanı XV—XVIII əsrlərə aid orijinal sənət əşyaları ilə bəzəyib.

1934-cü ildə Beatrisin ölümündən sonra villa və onun müxtəlif fransız mülklərindən topladığı bütün sənət əşyaları sahibinin vəsiyyəti ilə Fransa İncəsənət Akademiyasına təhvil verildi. Hazırda villa muzeydir və ziyarətçilər üçün açıqdır.

İstinadlar
----------
**"Hökmdar Edip"**, həmçinin **"Çar Edip"**, **"Tiran Edip"** (q.yun. Oἰδίπoυς τύραννoς) — təxminən eramızdan əvvəl 496-406-cı illərdə yaşamış Afina şairi və dramaturqu Sofoklun yeddi tragediyasından biri. Esxil və Evripidlə birlikdə antik dövrün ən böyük tragediya kimi qəbul edilirdi.

Aristotel tərəfindən poetikada tragik əsərin idealı kimi qəbul edilmiş və antik dramaturgiya tarixində böyük rol oynamışdır. Onun qəhrəmanı günahını dərk edən və bunun üçün özünü cəzalandıran bir insan idi. Tamaşada faciəvi sonluq baş qəhrəmanın özünün ehtirasları və eybəcərlikləri ilə bağlı deyil, taleyin hökmü ilə yuxarıdan müəyyən edilir.

Faciə *Ümumdünya Kitabxanasına* (*Norveç Kitab Klubunun* dünya ədəbiyyatının ən əhəmiyyətli əsərlərinin siyahısı) daxil edilmişdir. İngilis müəllim T.Vitmarşa görə, bütün dövrlərin ən məşhur tragediyasıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  An interview with Tim Whitmarsh, author of Battling the Gods: Atheism in the Ancient World — Runciman Award
**Malıbəyli məscidi** — Şuşanın Malıbəyli kəndinin mərkəzində yerləşən təkminarəli məscid. XX əsrin əvvəllərində məscidin minarəsi ermənilər tərəfindən uçurulub dağıdılmışdır. Məscid yerli çay daşlarından Şərq üslubunda tikilmişdir. Qiymətli tarixi-memarlıq abidəsi olan Malıbəyli məscidinin XVIII əsrdə tikilməsi ehtimal olunur. Doqquz künbəzli bu məscidin hündürlüyü 7 metr idi. Bu künbəzlər 4 böyük sal daş sütunların üzərində qurulmuşdu. Sütunları oyma naxışlıdır. Məscidin künbəzləri bişmiş kərpicdən hörülmüşdür.

Məscidin sağ tərəfində 4, sol tərəfində isə 2 pəncərə var. Divarlara müxtəlif ornamentli yazılar həkk olunmuşdur. Yaraşıqlı sütunlar, divardakı oymalar mescidin geniş və hündür zalına xüsusi gözəllik verir. Bu tarixi memarlıq abidəsindən sonralar anbar kimi istifadə olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  *kataloq.gomap.az.* "Malıbəyli məscidi (Şuşa)" (az.). Nazim Tapdıqoğlu. 2021-04-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-06-29.

Xarici keçidlər
---------------

* Malıbəyli məscidinin qalıqları aşkar edilib
**Xanəgah məscidi** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunun Xanəgah kəndində yerləşən məscid.

Coğrafi mövqeyi
---------------

Məscid kəndin qərb tərəfində, Əlincəqalanın şərq ətəyində, Əmirxan türbəsindən təxminən 100 metr şimalda, Əlincə dağının yamacında inşa edilmişdir.

Memarlıq quruluşu
-----------------

Dördbucaqlı şəklində inşa oluan məscidin daxilində qadınların oturması və ibadət etməsi üçün xüsusi dayaqlarla ikinci mərtəbə hazırlanmışdır. Məscidin şərqdən və şimaldan giriş qapısı vardır. Şərq tərəfdən olan qapı kişilər, şimal tərəfdən olan qapı isə qadınlar üçün nəzərdə tutulmuşdur. Məscid dağın yamacında inşa edildiyi üçün qadınlara aid qapı yüksəklikdə qoyulmuşdur. Ona görə də qadınlar həmin qapıdan birbaşa məscidin daxilində ikinci mərtəbə sayılan balkona daxil olurlar. Binanın pəncərələrinin başlıqları yarımdairəvi formada hazırlanmışdır. Məscidin minarəsi dördkünc formada inşa olunmuşdur. Məscid binasında sonradan aparılan tikinti işlərinə əsasən demək olar ki, abidə XX əsrdə bərpa edilmişdir. Ancaq məscidin ətrafında orta əsrlərə aid tikinti qalıqları qalmaqdadır. Kəşfiyyat xarakterli axtarışlar zamanı məscidin ətrafından orta əsrlər dövrünə aid keramika nümunələri aşkar edilmişdir.

Hazırda kənd əhalisi tərəfindən istifadə olunan məscidin üzərində epiqrafik sənəd olmadığı üçün onun inşa tarixi haqqında dəqiq fikir söyləmək çətindir. Ancaq əldə olunan arxeoloji materiallara, məscidin tikinti texnikasına (abidə günbəzli məscidlər qrupuna daxildir. Ancaq binanın üstü qar və yağış sularından qorunmaq üçün dəmir təbəqə ilə örtüldüyündən günbəz görünmür),

Tarixi dövrləşdirilməsi
-----------------------

Xanəgah kəndində XV yüzillikdə inşa edilən digər memarlıq abidələrinin olmasına, xüsusilə yaxınlıqda tarixi dəqiq məlum olan Əmirxan türbəsinin yerləşməsinə və onunla bəzi oxşar cəhətlərinə əsasən abidənin inşa tarixini XV yüzilliyə aid etmək olar.

Mənbə
-----

* Hacıfəxrəddin Səfərli. Naxçıvanın türk-islam mədəniyyəti abidələri. Naxçıvan: "Əcəmi" Nəşriyyat Poliqrafiya Birliyi, 2017, 115 s.
**ANAFİLAKSİYA** – orqanizmə çox vaxt zülal təbiətli yad maddələrin – antigenlərin (anafilaktogenlərin) yeridilməsi nəticəsində inkişaf edən patoloji proses. Allergiya formalarından biridir. Anafilaktogeni ilk dəfə orqanizmə yeritdikdə qanda həmin anafilaktogenə məxsus anticism yaranır və bu zaman orqanizmdə heç bir klinik dəyişiklik olmur. Anafilaktogen orqanizmə yeridiləndən 6–12 gün sonra onda həmin anafilaktogenə qarşı uzun müddət (bəzən ömürlük) qalan yüksək həssaslıq– sensibilizasiya halı əmələ gəlir. Sensibilizasiyadan sonra həmin anafilaktogeni orqanizmə təkrar yeritdikdə tez bir zamanda (bir neçə saniyə və ya dəqiqə ərzində) hemodinamikanın pozulması, bronxospazm, şişkinlik və s. ilə müşayiət olunan anafilaktik reaksiya baş verir. Ən qabarıq reaksiyaya anafilaksiya şoku adı verilmişdir. Anafilaksiya şokunun əsas əlamətləri kəskin şəkildə tənəffüsün çətinləşməsi, qan təzyiqinin aşağı düşməsi və bəzən, hətta şüurun itməsidir. Müalicə simptomatikdir.

Mənbə
-----

Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 465. ISBN 978-9952-441-02-4.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük rus · Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | LCCN: sh85004806 · LNB: 000330136 · Microsoft: 2909159942 · NDL: 01163594 · NKC: ph378891 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Tibb ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Haaqa** (Niderland dili:*Den Haag vəya 's-Gravenhage*), Şimal dənizinə baxan qərb sahilində yerləşən Niderlandın bir şəhəri və bələdiyyəsidir. Niderlandın inzibati və kral paytaxtı və onun hökumət mərkəzi, həmçinin Cənubi Hollandiya əyalətinin paytaxtıdır. Burada Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi və Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi yerləşir.

Yarım milyondan çox əhalisi olan bu, Niderlandın Amsterdam və Rotterdamdan sonra üçüncü ən böyük şəhəridir. Haaqa Böyük Haaqa şəhər ərazisinin əsas bələdiyyəsidir, şəhərin özündən və şəhərətrafı bələdiyyələrdən ibarət olmaqla, 800.000-dən çox insanı əhatə edir və onu Amsterdam və Rotterdam şəhər ərazilərindən sonra Niderlandın üçüncü ən böyük şəhər ərazisinə çevirir. Rotterdam-Haaqa metropoliten ərazisi, təxminən 2,6 milyon əhalisi olmaqla Avropanın ən böyük və ölkənin ən sıx məskunlaşdığı metropoliten ərazilərindən biridir; ərazidə Rotterdam Haaqa Hava Limanı yerləşir. Niderlandın qərb sahilində yerləşən Haaqa, Avropanın ən böyük şəhərlərindən biri olan daha böyük Randstad konurbanizasiyasının cənub-qərb küncündə yerləşir.

Qardaşlaşmış şəhərlər
---------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  | Varşava (Polşa), 1990 |
|  |  | Juigalpa (Nikaraqua), 1984 |
|

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  register of public bodies.
3. ↑  Kerncijfers wijken en buurten 2021. 2021.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Niderland ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Emin Əfəndi** (15 noyabr 1978, Bakı) — azərbaycanlı prodüser və televiziya aparıcısı. Ölkənin ilk rep qrupu Dəyirmanın yaradıcısı və prodüseri, müxtəlif dövrdə isə "H.O.S.T." qrupunun prodüseri olub. Hazırda isə Azərbaycan Respublikasının Xalq Artisti Miri Yusifin prodüseridir.

Həyatı
------

Emin Əfəndi 15 noyabr 1978-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlıq, gənclik illəri Bakının "Vasmoy" adlanan "8 KM" qəsəbəsində keçib. 1996-cı ildə Nizami Rayonunda yerləşən 210 nömrəli məktəbi bitirib. Elə həmin il də Azərbaycan Memarlıq və İnşaat universitetinə daxil olub.

Karyerası
---------

Peşəkar karyerasına ilk dəfə ANS ÇM radiosunda müxtəlif proqramlarda prodüser kimi başlayıb. 2001-ci ildə isə ölkəyə səs salan De Gəlsin"  meyxana verilişinin aparıcısı olub. Daha sonra Space TV-də yayımlanan "Çardaq" verilişinin prodüseri və aparıcısı olub. Müxtəlif illərdə futbol üzrə Azərbaycan Kubokunun finallarının açılış və bağlanış mərasimlərinin təşkilatçısı olub. 2011-ci ildə Azərbaycanda keçirilən Boks üzrə Dünya Çempionatının açılış və bağlanış mərasiminin baş prodüseri olub. 2014-cü ildə justfootball.com saytının və "justfootball" internet üzərində yayımlanan ilk futbol verilişinin layihə rəhbəri olub. 
ATV telekanalında yayımlanan "Böyük Səhnə" verilişində münsif heyətində yer alıb.

2023-cü ildən etibarən ASAN Radio və Azxəbər.com-un dəstəyi ilə "Danışır Əfəndi" həftəlik verilişinin layihə rəhbəri, müəllifidir.

Vitali Kliçko, Roberto Karlos, Demis Russos kimi məşhur ulduzların qonağı olduğu "Bizim kimi" verilişinin layihə rəhbəri və aparıcısı olub. 
2022-ci ildə "Radio Enerjidə yayımlanan "Səhərin Şərhi" verilişi ilə futbol üzrə ilk səhər radio şousunun layihə rəhbəri olub.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Çağırsa ellər, gedərəm davaya". 1905.az. 1905.az. 2021-10-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 fevral 2019.
2. ↑  "Naxçıvanda H.O.S.T. dinləyicilərinə qadağa". www.azadliq.org. www.azadliq.org. 2020-11-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 fevral 2019.
3. ↑  "Azərbaycanlı məşhur ailəsi ilə birlikdə ölkəni tərk etdi". anews.az. anews.az. 2019-04-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 fevral 2019.
**Şahbazov Cavanşir Əmir oğlu** — Tağım kamandiri, Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

Həyatı
------

1ci Vətən Müharibəsi Qəhrəman Şəhidimiz Tağım Kamandiri Şahbazov Cavanşir Əmir oğlu 8 noyabr 1967-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 41 saylı orta məktəbin 8-ci sinfini 1982-ci ildə bitirdikdən sonra 1985-ci ilə qədər 3 il 77 saylı texniki-peşə məktəbində oxumuş və tornaçı peşəsinə yiyələnmişdir. Cavanşir Şahbazov 1985-1987-ci illərdə sovet ordusu sıralarına çağırılaraq Ukrayna Respublikasında 2 il hərbi xidmət keçdikdən sonra Gəncə şəhərinə qayıtmışdur. O, hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra Gil-Torpaq İstehsalat Birliyində kükürd sexinə aparatçı vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Cavanşir Şahbazov 21 oktyabr 1990-cı ildə ailə qurmuş və 2 qız övladı dünyaya gəlmişdir.

Hərbi xidməti
-------------

### Birinci Qarabağ müharibəsində iştirakı

Zavodda işləyən zaman 20.08-1993-cü il tarixdə Kəpəz Rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbiyə çağırılmışdır.
Qəhrəmanımız əvvəlcə Ağdam rayonu ərazisində yerləşən 701 saylı hərbi hissədə xidmət etmiş, sonra 701 saylı hərbi hissənin tərkibində  kömək üçün irəliyə doğru gedərək Beyləqan rayonunu xain erməni təcavüzkarlarından müdafiə etmişdir. Cavanşir Şahbazov da həmin hərbi hissənin tərkibində böyük hünər göstərmiş, döyüşlərdə həmişə öndə getmiş və rəhbərlik etdiyi 21 nəfərdən ibarət əsgərlərin tağım komandiri olmuşdur.Şəhidimiz Şahbazov Cavanşir Əmir oğlu 11 dekabr 1994-cü il tarixdə Ağdam rayonu uğrunda gedən qızğın döyüşlərin birində qəhrəmancasına Şəhid olmuş Gəncə şəhərinə gətirilərək 12 dekabr 1994-cü il tarixdə Şəhidlər Xiyabanında Dəfn olunmuşdur

İstinadlar
----------

1. ↑  *Gəncə Şəhidləri.* "Şəhidlərimiz — I Qarabağ Müharibəsi". www.gencesehidleri.az.
**Validə Məmmədova** (1950, Bakı) — Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin tədris işləri üzrə prorektoru (2015–2021), professor (2010), Əməkdar incəsənət xadimi (2008)

Həyatı
------

Məmmədova Validə İmran qızı 1950-ci ildə Bakıda ziyalı ailəsində anadan olub.

Təhsili
-------

1967-ci ildə Bakının 172 saylı orta məktəbi, 1972-ci ildə V. İ. Lenin ad. APİ-nin (indi ADPU) Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsini bitirib.

1973-cü ildə M. Lomonosov ad. MDU-nun "Psixologiya" fakültəsində ixtisasartırma keçib.

1981–1984-cü illərdə istehsalatdan ayrılmaqla AR Milli Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat institutunun aspirantı;

Əmək fəaliyyəti
---------------

1974–1976-cı illərdə Xalq Təsərrüfatı işçilərinin ali ixtisasartırma kurslarında Peşə etikası və psixologiya fənni üzrə müəllim;

1975-ci ildən bu günə qədər pedaqoji fəaliyyəti Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti ilə bağlıdır.

1991–1994-cü illərdə müəllimliklə yanaşı eyni zamanda əvəzçiliklə Universitetin Elmi Şurasının katibi vəzifəsində çalışıb.

2001–2010-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının "Humanitar və ictimai fənlər" kafedrasının müdiri;

2010–2015-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında Tədris işləri üzrə prorektor;

2015–2021-ci illərdə ADMİU-da Tədris işləri üzrə prorektor;

2021-dən bu günə kimi ADMİU-nun rektor müşaviri vəzifəsində çalışır.

1988-ci ildən filologiya elmləri namizədi, 1990-cı ildən dosent, 2010-cu ildən professordur.

2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Fərmanı ilə "Əməkdar İncəsənət xadimi" fəxri adına layiq görülüb.

İctimai fəaliyyəti
------------------

1994–2015-ci illərdə Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının Azərbaycan dili və ədəbiyyatı üzrə ekspert, seminar rəhbəri

2005-ci ildən Təhsil Nazirliyinin Dərslikləri Qiymətləndirmə Şurasının üzvü;

2008-ci ildən Milli Elmlər Akademiyasının İncəsənət və memarlıq üzrə Koordinasiya Şurasının üzvü.

2015-ci ildən Təhsil Nazirliyinin ali təhsil pilləsinin səviyyələri üçün Dövlətstandartı və təhsil proqramları hazırlayan işçi qrupun üzvü;
Mədəniyyət və incəsənət ixtisasları üzrə işçi qrupun sədri;

2015-ci ildən AAK-ın eksperti;

Bir monoqrafiya, ali məktəb tələbələri üçün "Müasir rus ədəbiyyatı", "Rus mühacirət ədəbiyyatı" dərsliklərinin müəllifi, "Mədəniyyət tarixi və nəzəriyyəsi" və "Beynəlxalq mədəni əlaqələr" dərsliklərinin (I və II cild) həmmüəllifidir.

Ailəlidir. Bir övladı var.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan qadınlarının bir qrupuna fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı". 2020-04-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-08-18.

Mənbə
-----

[﻿TƏDRİS İŞLƏRİ ÜZRƏ PROREKTOR]
**Azərbaycan Respublikasının Dövlət Elm və Texnika Sənədləri Arxivi** (qısaca: **ARDETSA**) — Azərbaycan Respublikası Milli Arxiv İdarəsinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumlardan və Azərbaycan Respublikasının dövlət arxivlərindən biri

Tarixi
------

Azərbaycan SSR Dövlət Elmi-Texniki və Tibbi Sənədlər Arxivi Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 1969-cu il 24 iyul tarixli qərarı ilə yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1994-cü il 11 mart tarixli qərarına əsasən arxivdə saxlanılan tibbə aid sənədlər sonradan Azərbaycan Respulikası Dövlət Arxivinə verilmiş və hazırda o, Azərbaycan Respublikası Dövlət Elm vəTexnika Sənədləri Arxivi kimi fəaliyyət göstərir. Arxivdə 1870-2005-ci illərə aid 149 fond üzrə 180.573 iş saxlanılmaqdadır.

Direktorlar
-----------

1. Şahsuvar Həşimov-1969 -2019
2. Fazil Abbasov-2019-Hal-hazıradək

Haqqında
--------

Arxivdə saxlanılan şəxsi fondların çoxsaylı sənədləri təsdiq edir ki, ötən illər ərzində Azərbaycanda geniş məzmunlu elmi tədqiqat işləri aparılmış, hər bir alim öz fəaliyyəti zamanı dünyanın müxtəlif elm xadimləri və elmi müəssisələri ilə əlaqədə olmuşdur. Buna görə də bu dövrdə qiymətli elmi tədqiqat işləri aparmaqla yanaşı, həm də yeni elmi müəssisələr yaradaraq ona rəhbərlik etmiş, yeni elmi istiqamətlərin yaradıcısı kimi çıxış etmiş alim və mühəndislərin şəxsi fondlarında cəmləşmiş sənədlər Azərbaycan tarixinin müxtəlif mərhələlərində həyata keçirilmiş elmi ideyaların müasir tələblər baxımından öyrənilməsi üçün əsas mənbə ola bilər. 
Arxivdə yaradılmış elmi məlumat aparatı əsasən mövzu və annotasiyalı kataloqlardan, siyasi, xalq təsərrüfatı, tarixi və elmi əhəmiyyətli elmi-texniki və bununla bağlı olan idarəçilik sənədlərinin siyahılarından, fond və mövzu xülasələrindən, mövzu siyahılarından ibarətdir.

Sahələri
--------

1. Neft hasilatı və neft maşınqayırıma sənayesi;
2. Neftayırma və neftkimya sənayesi;
3. Energetika;
4. Nəqliyyat tikintisinin inkişafı;
5. Su təsərrüfatı;
6. Tikinti işləri;
7. Ərzaq sənayesi;
8. Texnika elmləri;
9. Neft-kimya prosesləri və neftayırma sənayesi.

Azərbaycan Respublikası Dövlət Elm və Texnika Sənədləri Arxivində mühafizə edilən elm və texnika sənədlərinin fondları respublikada xalq təsərrüfatının sahələri üzrə qruplaşdırılımışdır.

### Maliyyələşməsi

Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsindən maliyyələşir.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan Respublikası Milli Arxiv İdarəsi
* Azərbaycan Respublikası Dövlət Siyasi Partiyalar və İctimai Hərəkatlar Arxivi

İstinadlar
----------

1. 1 2  Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 25 aprel tarixli 57 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş, Azərbaycan Respublikası Milli Arxiv İdarəsinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumların SİYAHISI Arxivləşdirilib 2018-08-14 at the Wayback Machine. e-qanun.az  (az.)
2. ↑  "Azərbaycan Milli Ensiklopediyas" (PDF). 2016-03-25 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2018-07-17.
**Güştəsbi** və ya **Güştəsfi** (Marko Polonun xəritəsində Gostazz) — Şirvanşahlar dövlətinin vilayəti.

Tarixi
------

Şirvanşahlar Dövlətinin XXV hökmdarı Gərşəsibin adını Kür və Araz çayları arasında yerləşən və Xəzər dənizinin sahillərinə qədər uzanan Güştəsbi (Güştəsfi) vilayətinin adı ilə bağlayırlar.

Gərşəsibin oğlu Cəlaləddin Sultanşah Güştəsfinin (indiki Beyləqan və Cəlilabad) hakimi təyin edilmişdir.

Şərəf əl-Mülk Gərşəsibin digər oğlu Şirvanşah III Fəribürzün əlindən Güştəsbi şəhərini aldı.

XIV əsrə aid "Səffət əs-səfa" adlı mənbədə XIII əsrin ikinci yarısında öz iqamətgahını, Dərbənd ərazisinin Bakıya qədər Elxanilərlə Cucilər arasında hərbi əməliyyat meydanına çevrilməsi və Şirvanşahın həmin yerlərdə qalmasının təhlükəli olması ilə bağlı Güştəsbiyə köçürən Şirvanşah Axsitan barəsində bəzi məlumatlar verilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  M.M. J. A.Buchon et J. Tostu - Notice d,un atlas en langue Catalane... (Notices et extraits des Manuscrits de la Bibliotheque du Roi. elc). t.XIV. Paris. 1841, 3 кapтa, c.l 18.
2. ↑  Шapaф-xaн Бидлиcи, т.II, M. 1976, c.82
3. ↑  Aмин Axмeд ap- Paзи. Xaфт иклим. HAИИ AH Aзepб. CCP, Д.№2175, c.390
4. ↑  Hadi Həsən. Fələki Şirvani, s.17
5. ↑  aн-Hacaви, c.222
6. ↑  Həmdullah Qəzvini. Nüzhət əl-qülub, h.I, s.92, h.II, s.94.
7. ↑  V. Minorski, Şirvan və Dərbənd tarixi, səh. 136
8. ↑  Ən-Nəsəvi, s.193-226.

Ədəbiyyat
---------

* Sara Aşurbəyli, Şirvanşahlar dövləti, Bakı, 2006

| Azərbaycan Respublikası ərazisindəki tarixi toponimlər |
| --- |
| Arran • Azərbaycan • Çuxursəəd • Güştəsbi • Kaspiana • Qarabağ • Layzan • Məsqət • Muğan • Naxçıvan • Şabran • Şəki • Şəmşəddil • Şirvan • Zəngəzur |
**Maksimilyan Mariya Sforza** (it. Massimiliano Maria Sforza; 25 yanvar 1493, Milan – 4 iyun 1530, Paris) — IX Milan hersoqu.

Atası Lüdoviko Sforzanın fransızlarla döyüşdə məğlub olaraq əsir düşməsinin ardından, Maksimilyan və kiçik qardaşı Françesko Milandan qaçırılaraq Müqəddəs Roma imperatorunun İnsbrukdakı sarayına təhvil verildi. Uzun illər burada yaşadıqdan sonra İtaliyadakı fransız hakimiyyətindən narazı olan alman əyanlarının dəstəyi ilə Maksimilyan Sforza 1512-ci ildə özünü Milan hersoqu elan etdi.

Fransa kralı I Fransiskin 1515-ci ildə İtaliyaya səfərə çıxmasına qədər davam edən 3 illik hakimiyyəti ərzində mühüm siyasi fəaliyyəti olmadı. 13 sentyabr 1515-ci ildə baş tutan döyüşdə məğlub edilən Maksimilyan Sforza illik 36 min düka təqaüd alma şərtiylə, Milan taxt-tacı üzərindəki bütün haqlarını fransızlara satdı. Qalan ömrünü Fransada göz həbsində yaşadı.

Mənbə
-----

* Alexander, J. J. G. (1978). Italian Renaissance Illuminations. Chatto & Windus.
* Jansen, Sharon L. (2002). The Monstrous Regiment of Women: Female Rulers in Early Modern Europe. Palgrave Macmillan.
* Sadlack, Erin A. (2011). The French Queen's Letters: Mary Tudor Brandon and the Politics of Marriage in Sixteenth-Century Europe. Palgrave Macmillan.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #132969629 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
2. 1 2  *Lundy D. R.* Massimiliano Sforza, Duca di Milano // The Peerage (ing.).
**George Francis Hotz** (2 oktyabr 1989, Qlen-Rok[d], Nyu Cersi) — geohot ləqəbi ilə Amerikalı təhlükəsizlik hakeri, sahibkar, və proqram mühəndisi.

Təhsili
-------

Nyu Cersi ştatında maqnit dövlət liseyi olan Bergen County akademiyasında mühəndislik və dizayn Texnologiyaları üzrə təhsil alıb. Hotz İstedadlı Gənclər üçün Johns Hopkins Mərkəzinin məzunu olub. O qısa müddət ərzində Rochester Texnologiya İnstitutunda və Karnegi Mellon Universitetində də iştirak etmişdir.

Təhlükəsizlik tədqiqatı
-----------------------

### iOS

2007-ci ilin avqustunda on yeddi yaşlı Corc Hotz iPhone-da SİM kilidini çıxardığını bildirir və bundan sonra o ilk SİM kilidini çıxardan şəxs kimi tanınır.

### Android

2014-cü ilin iyun ayında Hotz ABŞ bazarında istifadə edilən Samsung Galaxy S5 cihazları üçün kök istismar proqram təminatının hackini dərc etdi. İstismar haker Pinkie Pie tərəfindən aşkar edilmiş CVE-2014–3153 zəifliyi ətrafında qurulmuşdur və o, Futex altsistemindəki problemi əhatə edir ki, bu da öz növbəsində imtiyazların artırılmasına imkan verir. Towelroot kimi tanınan istismar "bir kliklə Android kökləmə aləti" olaraq təyin olundu.

Digər fəaliyyətləri
-------------------

Hotz 2004-cü ildə Oreqon ştatının Portlend şəhərində keçirilən ISEF müsabiqəsində "Mapping Robot" layihəsi ilə finalçı olub. Hotz "The Googler" layihəsi ilə 2005-ci ildə ISEF müsabiqəsinin finalçısı olmuşdur. Hotz 2007-ci il Intel Beynəlxalq Elm və Mühəndislik Sərgisində, orta məktəb tələbələri üçün keçirilən elm yarışmasında iştirak etdi və burada onun "Mən Holodeyk istəyirəm" adlı 3D təsvir layihəsi bir neçə kateqoriya üzrə mükafatlar və o cümlədən 20.000 dollarlıq Intel təqaüdü aldı. O, Stokholm Beynəlxalq Gənclər Elmi Seminarında layihə haqqında danışmaq üçün İsveçə səfər edib. 2008-ci ilin mart ayında PC World Hotz-u 21 yaşdan aşağı ən yaxşı 10 müvəffəqiyyət qazananlardan biri kimi siyahıya alımışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  iPhone Whiz Kid Settles in to Campus Life at RIT Arxivləşdirilib 2023-04-21 at the Wayback Machine  (ing.)
2. ↑  Legendary hacker Geohot busts rhymes instead of code Arxivləşdirilib 2023-04-21 at the Wayback Machine  (ing.)
**İnqilabçı rus sosial-demokratlarının xarici cəmiyyəti** — V. İ. Leninin təşəbbüsü ilə 1901-ci ilin oktyabrında təsis edilmiş cəmiyyət.

Cəmiyyətə "İskra" və "Zarya" təşkilatının xarici şöbəsi və ("Əmək azadlığı" qrupunu ehtiva edən) "Sosial-demokrat" təşkilatı daxil olmuşdu.
Cəmiyyətin vəzifəsi inqilabçı sosial-demokratiya ideyalarını yaymaqdan və mübariz sosial-demokrat təşkilatı yaratmaqdan ibarət idi. Cəmiyyət (nizamnaməsinə görə) "İskra" təşkilatının xarici şöbəsi idi. O, xaricdəki rus sosial-demokratlarından "İskra" tərəfdarlarını öznə cəlb edir, maddi cəhətdən qəzetə kömək edir, qəzetin Rusiyaya çatdırılmasını təşkil edir və kütləvi marksizm ədəbiyyatı nəşr edirdi.

RSDFP-nin II qurultayı Cəmiyyəti nizamnamə komitə hüququ olan vahid xarici partiya təşkilatı olaraq qərarlaşdırdı və ona bir vəzifə olaraq RSDFP MK-nın rəhbərliyi və nəzarəti altında işləməyi tapşırdı.

RSDFP-nin II qurultayından sonra Xarici cəmiyyətdə menşeviklər möhkəm yer tutaraq, Leninə, bolşeviklərə qarşı mübarizə etməyə başladılar. 1903-cü ilin oktyabrında RSDFP-nin III qurultayında menşeviklər Cəmiyyətin yeni nizamnaməsini keçirdilər. Bu nizamnamə RSDFP-nin II qurultayında qəbul edilmiş partiya nizamnaməsinin əleyhinə idi. Həmin vaxtdan etibarən Cəmiyyət menşeviklərin istinadgahı olmuş və 1905-ci ilədək mövcud olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  **V. İ. Lenin**, *"Partiyanın nizamnaməsi haqqında"*, Bakı, "Azərnəşr", 1973, səh. 246.
**Miro Yaroş** ( 14 mart 1978, Jilina) - slovakiyalı müğənni.

Həyatı
------

Miro uşaqlığını Tepliçke nad Vahom şəhərində keçirib. Məktəbi bitirdikdən sonra, o İngiltərəyə köçərək 2 ildən artıq müddət ərzində işləyir və ingilis dilini öyrənir. Slovakiyaya qayıtdıqdan sonra, *On the way* adlı musiqi proektini yaradır. Onun ifasında sinqllar yerli radioda səsləndirilməsinə baxmayaraq, yayımcılar onun mahnılarını uzun müddət qəbul etmirdilər.

2001-ci ildə albomunu yaratmaq məqsədilə Miro İsrailə pul qazanmağa gedir. O Təl Əvivdə 4 il yaşayır. Pul qazanmaq üçün o həmçinin model kimi çalışaraq *What a wonderful place* adlı israil serialında qısa rollarda da çəkilmişdi. O həmçinin orada yerli əhaliyə xırda konsertlər verir. Burada o prodüsser Cerri Vlodavski ilə tanış olur. O şərq üslubunda bir neçə sinqlların demo versiyalarını yazdırır, lakin bu proekti sona çatdıra bilmədiyindən, Miro 2004-cü ildə İsraili tərk edərək, Slovakiyada keçirilən *Slovensko Superstar* konkursunda iştirak etmək qərarına gəlir. Yarışmada o finala altıncı sırada daxil olur. Finalda isə o yeni yadığı "Kým vieš snívať" sinqlı ilə uğur qazanır.

2005-ci ildə onun *Exoterika* adlı debüt albomu satışa çıxaraq platin mükafatı qazanır. Onun növbəti *Tlaková níž* (2008) və *Tráva musí rásť* (2010) albomları çox böyük populyarlıq qazanır; onun yeni sinqlları isə Slovakiyanın radiolarında ən çox səsləndirilən komozisiyalara çevrilir. 2012-ci ildə müğənni özünün ən sevimli hit mahnılarını birləşdirən *Všetko najlepšie* adlı albom buraxır.

Diskoqrafiya
------------

### Studiya albomları

* 2005 - *Exoterika*
* 2008 - *Tlaková níž*
* 2010 - *Tráva musí rásť*
* 2012 - *Všetko najlepšie*

### Mahnıları

* 2005 – „Yalla yalla"
* 2005 – „Šamanka" (Şamanka)
* 2006 – „Na chvíľu"
* 2006 – „Mishtagea"
* 2006 – „Honolulu Bahamy" (Honolulu, Baham adaları)
* 2007 – „Tlaková níž" (Depressiya)
* 2008 – „Obyčajný" (Ümumi)
* 2008 – „Spadla z oblakov"
* 2009 – „Čierne písmená" (Qara məktublar)
* 2009 – „Sny" (Yuxular)
* 2009 – „Na dne mora" (Dənizin dibində)
* 2010 - „Dole hlavou"
* 2010 - „Tráva" (Ot)
* 2010 - „Čierny dážď" (Qara yağış)
* 2011 - „Kým máme seba" (O zaman ki biz)
* 2011 - „Nechce sa mi tancovať" (Rəqs edə bilmirəm)
* 2011 - „Na pokraji síl"
* 2012 - „Stopy v snehu" (Qar üzərində izlər)
* 2012 - „Jednu šancu mi daj" (Mənə bir şans ver)
* 2012 - „Štyri ročné obdobia" (İlin dörd mövsümü)

### Avroviziya

* 2009 – „Malý hlas"
* 2010 – „Bez siedmeho neba"

### Musiqi toplusu

* 2005 *Kým vieš snívať* - „Boro boro", „Kým vieš snívať", „Teraz je ten správny čas"
* 2005 *SuperVianoce* - 06. „White Christmas"
* 2008 *Go Deejay Dance Selection 2008* - 05. „Spadla z oblakov" (Robert Burian Radio Edit '08)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Webová stránka Šoubiznis". 2018-01-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-01-15.
2. ↑  "Časopis Život". 2009-07-30 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-01-15.
3. ↑  "Webová stránka SME". 2014-02-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-01-15.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Miro Yaroş ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Oficiálne stránky - mirojaros.sk
**Yuri Nikolayeviç Puqaçov** (*rus.* *Пугачёв Юрий Николаевич*; 26 aprel 1926 – 2007, Moskva) — Sovet partiya xadimi, Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvü (1947).

Həyatı
------

1975-ci ildən Qırğızıstan KP MK ikinci katibi. 1977-ci ilin aprel ayından — 1983-çi ilin iyuluna qədər Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin ikinci katibi, Azərbaycan KP MK byurosunun üzvü olmuşdur.

Azərbaycan Kommunist Partiyalarının MK-nın ikinci katiblərii böyük səlahiyyətlərə malik idilər. Onlar Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası MK-nın nomenklaturası olaraq birbaşa Kremlə tabe idilər və respublika haqqında Moskvanı məlumatlandırıb, oradan göstərişlər alırdılar. Bundan əlavə onlar respublikalarda bütün İnzibati orqanların fəaliyyətini idarə edirdilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  Система безопасности СССР Авторы: Александр Шевякин
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-08-06.
**Qordon Ceyms Ramzi** (*ing.* Gordon James Ramsay Jr.) — Britaniyalı aşpaz, restoranlar sahibi və televiziya aparıcısı və prodüsseri. Onun restoranları ümumilikdə 16 *Michelin* ulduza layiq görülüb.

Həyatı
------

1966-cı ilin noyabrın 8-də Constoun şəhərində anadan olub. 5 yaşından Straford şəhərində böyüyürdü. Qordon ailədəki dörd uşağından ikincidir. Böyük bacısı, Dayan, kiçik qardaşı Ronni və kiçik bacısı İvonn var. Qordon sözlərinə görə, Ronni azyaşlı olarkən, heroin saxladığına görə azadlıqdan məhrum olunub. Onun atası Qordon Ceyms 1997-ci ildə həlak olmuş. Fərqli vaxtlarda atası hovuz idarəçisi, qaynaqçı və satıcı işləyirdi, bacısı İvonna ilə anası Helen (qızlıqda Kosqrov) tibb bacıları idilər.

### Futbol

Ramzi futbol oynayırdı və 12 yaşında 14 yaşdan aşağı olanlar üçün Uorvikşir yığmasında oynamağa seçilmişdi. Futbol oynayarkan tez-tez yaralanırdı. Buna görə daha sonra demişdi ki, *Yəqin, futbola gəldikdə, mən məhkum oldum* (*ing.* Perhaps I was doomed when it came to football).

### Aşpazlıq

Təxminən 15 yaşında olarkən, Ramzinin aşpazlıq marağı artıq olmuşdu və kədərlənən dizli futbol oyunçusu olmaq əvəzinə, 19 yaşından o, aşpazlıq təhsilinə daha çox diqqət yetirməyə başlayıb. Seçimləri qiymətləndirib, Ramzi *Rotary* sponsorluq etdiyi Şimali Oksfordşir Texniki Kollecinə otel idarəçiliyi oxumağa qərar vermişdi. O, iaşə kollecində oxumağa qərarını *təsadüf, tam təsadüf* (*ing.* an accident, a complete accident) kimi xarakterizə edib.

1980-ci illərdə o *Wroxton House* Otelində kommis şef olmuşdu, sonra isə *Wickham Arms-da*, onun sahibinin həyat yoldaşı ilə cinsi əlaqəsi bunu çətinləşdiyinə qədər 60 yerli otaq üçün mətbəxi idarə edirdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  *Vines, Richard.* "Ramsay Wins 13th Michelin Star as Chef Counts Cost of Expansion". Bloomberg. 16 March 2009. 7 September 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 October 2011.
3. ↑  *Tony, Bonnici.* "Ramsay's latest nightmare as New York restaurant loses star appeal". The Times. London. 2 October 2013. 16 February 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 October 2013.
4. ↑  "Gordon Ramsay". TVGuide.com. 25 July 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 June 2014.
5. ↑  "ABOUT GORDON". 2 August 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 June 2016.
6. ↑  *Gordon Behind Bars*, Channel 4, 26 June 2012
7. ↑  *Pierce, Andrew.* "The F Factor". The Daily Telegraph. UK. 5 October 2008. 24 June 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 May 2011.
8. 1 2 3  *Ramsay, Gordon.* Humble Pie. UK: HarperCollins. 2006. ISBN 0-00-722967-4.
9. ↑  *Ramsay, Gordon.* Roasting in Hell's Kitchen: Temper Tantrums, F Words, and the Pursuit of Perfection. HarperCollins. 2006. ISBN 9780061191756. 25 February 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 September 2016.
10. ↑  "The Chef from Hell". ninemsn.com.au. 18 January 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 August 2011.
**Rahim Telman Sadıqbəyli (Rahim Telman Sadigbayli)** (25 iyun 1965, Lənkəran) — Rejissor. Ssenari müəllifi. Tv prodüser, Aktyor. Rejissor assistenti. İkinci rejissor.

Həyatı
------

1965-ci il iyun ayının 25-i Azərbaycanın Lənkəran şəhərində anadan olub. İlk təhsilini Lənkəran şəhər 1-nli orta məktəbdə 1972-82 ci illərdə alıb. 1982-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət institutunun (Hal hazırda Mədəniyyət və İncəsənət universiteti) dram və kino aktyorluğu fakultəsinə daxil olub. 1983-85-ci illərdə hərbi xitmətdə olub. 1988-ci ildən 1993-cü ilə qədər Azərfilm kinostudiyasında rejissor asissenti və ikinci rejissor kimi çalışıb. 1989-91-ci illərdə Moskvada Ali rejissorluq və ssenari kurslarında oxuyub. 1993-1998-ci illərdə AzTV-də rejissor,1998-1999-cu illərdə ANS-də prodüsser və efir rejissoru, 1999-2000-ci illərdə İnternews-də prodüsser, 2000-2001-ci illərdə STV-də redaktor, 2001-2003-cü illərdə ATV-də yaradıcılıq işləri üzrə vitse prezident vəzifələrində çalışıb.2002-ci ildə Azərbaycanın "Bəyaz həyat" adlı ilk teleserialını çəkib. Həmin serialın qısaldılmış variantı Krım TV filmlər festivalında ən yaxşı rejissor mükafatına layıq görülüb. 2003-cü ildən İsveçdə yaşayır. 2010-cu ildə İsveçin 3-cü böyük şəhəri olan Linköping bələdiyyəsində web tv prodüsseri və 2011-ci ildən İctimai Bilik kanalı olan UR-də sujetlər prodüsseri kimi fəaliyyət göstərib. Rahim Sadıqbəyli indi həm İsveçdə və həm də Azərbaycanda sənədli və bəddi filmlər çəkir. "Bir ümüddür yaşamaq" adlı kriminal romanın müəllifidir. Ailəlidir, Aydan, Əminə və Einar adlı 3 övladı var. Stockholm Azərbaycan Media Mərkəzinin və İnternational Media Grupun yaradıcısı və rəhbəridir.

Filmoqrafiya
------------

1. Doğma sahillər (film, 1989)
2. Azadlığa gedən yollar (film, 1990)
3. Qətl günü (film, 1990)
4. Nakəs (film, 1991)
5. Kənar adamlar (film, 1992)
6. Qırmızı qatar (film, 1993)
7. Onlar da insandır(1993, Türkiyə, Özbəkistan)
8. Əzablı qurtuluş (film, 1993)
9. Qisas günü (film, 1993)
10. "Atikva" ümid deməkdir (film, 1994)
11. Qara ney (film, 1994)
12. Azərbaycan vətənimdir. Nisim Nisimov (film, 1994)
13. İşğal (film, 1994)
14. Hacı Arif (film, 1995)
15. Novruz (film, 1995)
16. Novruz bayramı (1998, internews)
17. Azərbaycan jurnalistləri, internews (2000)
18. 12-ci yolun sakinləri( 1998)
19. Bəyaz həyat (film, 2003)
20. Dünya dilləri-Världens språk(tv film serial, 2011)
21. Işveç dili hamı üçün- Svenska till varje pris (tv film serial, 2015)
22. Josefinin səması (Josefins himmel 2012)
23. Ovçu (Jägaren 2012)
24. Xarı bülbül əfsanəsi (The khari Bulbul legend 2022)

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* 
* Bəyaz həyat (film, 2003)