Düz panel monitorları olan masaüstü kompüterləri olan kompüter laboratoriyası
Korpusdan (ana lövhə və prosessordan), monitordan, klaviaturadan və siçandan ibarət masaüstü fərdi kompüterin stilizə edilmiş təsviri
**Masaüstü kompüter** və ya **stolüstü kompüter** — ölçüsü və güc tələblərinə görə (portativ kompüterdən fərqli olaraq) masanın üstündə və ya yaxınlığındakı sabit bir yerdə müntəzəm istifadə olunmaq üçün nəzərdə tutulmuş fərdi kompüter. Ən geniş yayılmış konfiqurasiyada qida bloku, ana lövhə (mərkəzi prosessor kimi mikroprosessoru olan sxem lövhəsi, yaddaş, şin, müəyyən periferik qurğular və digər elektron komponentlər), disk yaddaşı (adətən bir və ya bir neçə SSD və HDD, optik disklər və ilkin modellərdə disket); klaviatura, siçan və monitor, dinamiklər və çox vaxt printer olan korpus mövcuddur. Korpus üfüqi və ya şaquli olaraq yönəldilə bilər və masanın altına, yanına və ya üstünə yerləşdirilə bilər.

Korpusları şaquli yönümlü fərdi kompüterlərə "tower" deyilir. 1990-cı illərin ortalarından bəri təklif olunan işlərin əksəriyyəti bu forma faktorunda olduğundan, masaüstü termini ənənəvi üfüqi oriyentasiyada təklif olunan müasir hallara istinad etmək üçün retronimik olaraq istifadə edilmişdir.

Tarixi
------

### Mənşəyi

Mikroprosessorlardan geniş istifadə olunmazdan əvvəl, stolun üstünə yerləşdirilə bilən kompüter olduqca kiçik hesab olunurdu. Ən çox istifadə edilən kompüter növü minikompüterlər idi. Adına baxmayaraq, onlar kifayət qədər böyük idi və yalnız "böyük dəmir" adlanan kompüterlə müqayisədə "mini" sayılırdı. İlkin kompüterlər, daha sonra isə ümumi təyinatlı yüksək ötürmə qabiliyyəti olan "meynfreymlər" bütün otağı tuturdu. Minikompüterlər isə əksinə, ümumiyyətlə bir və ya bir neçə soyuducu ölçülü rəflərə yerləşdirilir və ya daha kiçik olanlar kifayət qədər böyük bir masanın içərisinə yerləşdirilirdi (üstünə yox).

Yalnız 1970-ci illərə qədər tamamilə proqramlaşdırıla bilən kompüterlər masanın üstünə tam uyğunlaşa bildi. 1970-ci ildə klaviatura və monitorla tamamlanan "ağıllı" kompüter terminalı olan Datapoint 2200 təqdim olundu, əsas kompüterlə əlaqə yaratmaq üçün nəzərdə tutulmuşdu, lakin bu, sahiblərin onun daxili hesablama qabiliyyətlərini müstəqil masaüstü kompüter kimi istifadə etməsinə mane olmurdu. 1971-ci ildə proqramlaşdırıla bilən kalkulyatorlar kimi başlayan, lakin 1972-ci ilə qədər BASIC-də proqramlaşdırıla bilən HP 9800 seriyası ROM yaddaşına əsaslanan minikompüter dizaynının daha kiçik versiyasından istifadə etdi və kiçik bir sətirli LED hərf-rəqəmsal displeylərə və plotterlə göstərilən qrafiklərə malik idi. 1973-cü ildə buraxılmış Wang 2200-də tam ölçülü elektron-şüa borusu (EŞB) və kaset lenti yaddaşı var idi. 1975-ci ildə IBM 5100 kiçik bir EŞB displeyinə malik idi və BASIC və APL dillərində proqramlaşdırıla bilərdi. Bunlar ümumiyyətlə biznes və ya elmi məqsədlər üçün satılan bahalı ixtisaslaşdırılmış kompüterlər idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Dennen, Ed.* "How can it be a desktop if it isn't on top of the desk?". PC Week. Ziff-Davis. 11 (28). July 18, 1994: 69 – Gale vasitəsilə.
2. ↑  *Prowse, David.* CompTIA A+ 220-901 and 220-902 Exam Cram. Pearson Education. 2015. səh. 201. ISBN 9780134391496. 2023-11-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-12-27 – Google Books vasitəsilə.
3. ↑  *Wood, Lamont.* "Forgotten PC history: The true origins of the personal computer". Computerworld (ingilis). 8 avqust 2008. 2023-12-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-12-27.
4. ↑  "Hewlett Packard 9830A – Complete History of the HP9830A". history-computer.com. 4 January 2021. 3 October 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 December 2023.
5. ↑  "Timeline of Computer History". Computer History Museum. April 3, 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 7, 2014.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbarda əlaqəli media-fayllar

* Computer Tour

| ⛭Kompüterlərin sinifləri |
| --- |
| Kompüterlərin sinifləri |
| Mikrokompüter,personalkompüter | 

|  |  |
| --- | --- |
| Stasionar kompüterlər | 
* Workstation
* Masaüstü
* Ev
* Personal superkompüter
* Kiçik
	+ Nettop
* Pluq
* Portativ
	+ Stolüstü
* Oyun avtomatları
	+ Oyun avtomatı sistemləri
* Ev konsolu
* Mikrokonsol
* Interaktiv kiosk
* Smart TV
* Smart speaker

 |
| Mobil kompüterlər | 

|  |  |
| --- | --- |
| Notbuk | 
* Desktop əvəzedici
* 2-si-1
* Subnotbuk
	+ Netbuk
	+ Smartbuk
	+ Ultrabuk
* Ultra-mobil PC

 |
| Tablet | 
* Ultra-mobil PK
* 2-si-1
* Mobil internet avadanlığı
* Tabletop
* Fablet

 |
| Məlumatcihazı | 
* Əl PK
	+ Palm-ölçülü PK
	+ Poket PK
	+ Pocket computer
	+ Palmtop PK
* PDA
	+ Electronik orqanayzer
	+ EDA
* Mobil telefon
	+ Klassik telefon
	+ Smartfon
		- Fablet
* PMP
* E-reader
* Əl oyun konsolu
* Portativ/Mobil məlumat terminalı

 |
| Kalkulyatorlar | 
* Elmi
* Proqramlaşdırıla bilən
* Qrafik

 |
| Gəzdirilən | 
* Rəqəmsal qol saatı
	+ Kalkulyator saat
	+ Ağıllı saat
* Ağıllı eynək
* Ağıllı üzük

 |

 |

 |
| Mini (köhnəlmiş) | 
* Orta sinif
* Supermini
* Server

 |
| İri | 
* Super
* Minisuper
* Mainframe

 |
| Digər | 
* Mikrokontroller
* Nanokompüter
* Piçça qutusu form faktorlu
* Bir-lövhəli kompüter
* Smartdust
* Simsiz sensor şəbəkəsi

 |


|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | GND: 1073547671 |