recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Xalça məmulatları** — xovsuz və xovlu xalça texnologiyasının köməyi ilə hazırlanan məişət əşyaları.

Ümumi məlumat
-------------

Azərbaycanda xovlu və xovsuz xalçalarla yanaşı hələ qədim zamanlardan etibarən məişətdə istifadə etmək üçün müxtəlif xalça məmulatları da istehsal olunurdu. Bir çox hallarda xalça məmulatları əvvəlcə müxtəlif növ xovsuz xalça texnologiyasının köməyi ilə, daha sonra inkişaf etdikcə xovlu xalça texnologiyasının köməyi ilə istehsal olunurdu. Ümumiyyətlə, xalçaçılıq sənətinin inkişafı baxımından xalça məmulatlarının hər biri sadədən mürəkkəbə doğru ayrı-ayrı inkişaf mərəhələsini keçmiş və xovlu xalçalara nisbətən daha əvvəlki dövrə təsadüf edir. Xalça məmulatlarının istehsalında yun, pambıq, ipək saplarla yanaşı qamış çubuğundan eləcə də quru ağac budaqlarından da istifadə edilmişdir.

Azərbaycan xalça məmulatları
----------------------------

Hələ qədim zamanlardan xovsuz xalça texnologiyasının köməyi ilə Azərbaycanda müxtəlif məişət məmulatları hazırlanırdı. Vaxt ötdükcə məişət şəraitini yaxşılaşdırmaq üçün xalça məmulatları istehsalı hər zaman inkişaf etmiş və təkmilləşmişdir.

Arxeoloji materiallara və yazılı mənbələrə əsasən Azərbaycanda xalçaçılıqla hələ Tunc dövründən (e.ə. II minilliyin sonu – I minilliyin əvvəllərində) məşğul olmuşlar. Cənubi Azərbaycanın Maku şəhərindən tapılmış gildən düzədilmiş at fiqurunun (e.ə. II minillik) üzərində gül-çiçək təsvirləri ilə bəzədilmiş çul rəsmi, Urmiya gölü yaxınlığındakı Həsənlu təpəsindən aşkar edilmiş qızıl camın (e. ə. I minillik) səthində üstünə çul salınmış şir təsviri və başqa tapıntılar Azərbaycanda xalça sənətinin nə qədər qədim tarixə malik olduğunu göstərir.

Mərfəş, xurcun, heybə, taxtüstü, yəhərüstü, duz qabı, çul, örkən, çömçədan, sicim, yun corablar, pərdələr və s. kimi xalça məmulatlarının bir çoxu hal-hazırda da bəzi şəhər və kəndlərimizdə istehsal olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Xalça məmulatı". 2012-03-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-09.
2. ↑  "Azərbaycanda xalça sənətinin inkişafı". 2012-03-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-09.
**24 TV** (tam adı: *24 Televiziyası*, *türk.* 24 Televizyonu, tələffüzü: *İyirmi dörd TV*) — Əthəm Sancağın sahib olduğu Esmedya şirkətinin nəzdində fəaliyyət göstərən ölkə-səviyyəli Türkiyə televiziya kanalı. 2007-ci ildən bəri fəaliyyət göstərən televiziya kanalının yayım ərazisi Türkiyədir.

Tarixi
------

Kanal ilk olaraq Uzan Holdinq tərəfindən *Max Haber* (*azərb.* Maks Xəbər‎) adıyla qurulmuşdur, ancaq yayıma *Star Haber 24* (*azərb.* Star Xəbər 24‎) adı ilə başlamışdır. Bu ad ilə qısa bir müddət ərzində yayım etdi, daha sonra isə bağlandı.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun Star Media Qrupunu almasından sonra, Star qəzeti və "*Kanal 24*"-ün ad hüququ 19 milyon dollara satışa çıxarılmışdır, ancaq gözlənilən maraq görülməmişdir. Daha sonra 2006-cı ilin mart ayında keçirilən tenderdə, kanalı 5 milyon 150 min dollara Şimali Kiprli biznesmen Əli Özmən Safa almışdır. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) prezidenti Əhməd Ərtürk, Özmənin tenderdə verdiyi 5 milyon 150 min dollarlıq təklifi 8 milyon dollara artırması və həmçinin 4 milyon dollar təzminat istəməsiylə, cəmi 12 milyon dollar verdiyini bildirmişdir.

Əli Özmən Safa qəzeti və 24-ün ad hüquqlarını aldıqdan sonra, Ələəddin Qaya və oğlu Cüneyt Qaya birlikdə şirkət qurduqlarını bildirmişdir. Özmən şirkətin %60-in Qaya ailəsinə, 40%-in isə özünə aid olduğunu açıqlamışdır. Bundan sonra, Əthəm Sancaq və 2008-ci ildə ürək tutmasından sonra vəfat edən Türkiyə Futbol Federasiyasının keçmiş prezidenti Həsən Doğan, 2007-ci ildə birlikdə Star Media Yayım şirkətinə şərik olmuşdur. Əthəm Sancaq, Əli Özmən Safa və Həsən Doğanın Star Media Yayım şirkətindəki paylarını alaraq şirkətin yeganə sahibi olmuşdur.

20 may 2009 tarixində Star Media Yayım şirkətinin sahibi Əthəm Sancaq, şirkətdə sahib olduğu payların 50%-i Rixos Hotellərinin müəssisəsi olan Fəttah Tamincəyə təhvil verəcəyini demişdir. Keçmiş millət vəkili Təvhid Qaraqaya qrupun paylarını Əthəm Sancaqdan alaraq Tevhit Karakaya grubun hisselerini Ethem Sancak’tan devir alarak İdarə Heyətinə gəlmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Kanal 24 yayım həyatına başladı, Haber7.com, İstifadə tarixi: 20 may 2009.
2. 1 2 3  Star Qəzeti və Kanal 24-ə şərik oldu[*ölü keçid*], Medyaline.com, İstifadə tarixi: 20 may 2009.
3. ↑  Star qəzeti Kiprli Safa Əli Özmənin Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine, Sabah, İstifadə tarixi: 20 may 2009.
4. 1 2 3  ‘FƏttah Tamincəni Kanal 24 və Stara stratejik şərik alıram’ Arxivləşdirilib 2009-05-30 at the Wayback Machine, Superpoligon, İstifadə tarixi: 20 may 2009.

Xarici keçidlər
---------------

yirmidort.tv — 24 TV kanalının rəsmi saytı
**Xalıq Hüseyn oğlu Koroğlu** (1919-2002) — Azərbaycan türkoloqu, ədəbiyyatşünası, filologiya elmlər doktoru (1969), professor.

Həyatı
------

Xalıq Koroğlu 24 yanvar 1919-cu ildə Aşqabadda Cənubi Azərbaycanın Sərab şəhərindən köçmüş bir ailədə anadan olmuşdur. O, fars dilində təhsil verən Nizamiyyə mədrəsəsində oxumuşdur. Daha sonra Moskva Tibb İnstitutuna daxil olmuş və 1946-cı ildə oranı bitirmişdir. Lakin Xalıq Koroğlu demək olar ki, həkim kimi fəaliyyət göstərməmişdir. Şərqşünas-alim olmaq istəyən Xalıq Koroğlu azərbaycanca, rusca, farsca, ərəbcə və türkməncəni mükəmməl bilirdi.

Xalıq Koroğlu Tibb İnstitutunda oxuduğu dövrdə, yəni 1944-1946-ci illərdə Moskva Şərqşünaslıq İnstitutunda fars dili müəllimi kimi dərs demişdir. O, 1947-ci ildə Moskva Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinin qiyabi bölməsinə daxil olmuş və 1952-ci ildə həmin universiteti bitirmişdir.

Əmək fəaliyyəti
---------------

Xalıq Koroğlu Tibb İnstitutunda oxuduğu ərəfədə, 1944-cü ildən 1947-ci ilə kimi Moskva Şərqşünaslıq İnstitutunda fars dili müəllimi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Həmçinin yenə təhsilini davam etdirdiyi illərdə Moskva Dövlət Universitetinin Şərq Dilləri kafedrasının müdiri vəzifəsini icra etmişdir. O, 1958-1971-ci illərdə Böyük Sovet Ensiklopediyasında Şərq ədəbiyyatları sektoruna rəhbərlik etmişdir.

1971-1986-ci illərdə isə SSRİ Elmlər Akademiyası Dünya Ədəbiyyatı İnstitutunun Folklor şöbəsində aparıcı elmi işçi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Xalıq Koroğlu 1986-cı ildən Moskva Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinin professoru kimi çalışmışdır.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Xalıq Koroğlu 1955-ci ildə şərqşünas Yevgeni Bertelsin elmi rəhbərliyi ilə "Xalq dastanı "Şahsənəm və Qərib" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək elmlər namizədi, 1969-cu ildə isə Şərqşünaslıq İnstitutunda "Oğuz qəhrəmanlıq eposu ("Oğuznamə"nin qəhrəmanlıq dastanları)" mövzusunda dissertasiyasını müdafiə edərək filologiya elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür.

Xalıq Koroğlu yaradıcılığını bütünlüklə türk xalqlarının folklorunu öyrənməyə həsr etmişdir. O, uzun müddət "Kitabi-Dədə Qorqud" dastanın üzərində çalışmışdır. 1976-cı ildə çap olunan "Oğuz qəhrəmanlıq eposu" kitabıyla qorqudşünaslığın fundamental əsərlərindən birini yaratmışdır.

Xalıq Koroğlu eyni zamanda irandilli xalqların dastanlarının da araşdırmaçısı idi. Onun 1983-cü ildə "Orta Asiya, İran və Azərbaycan eposlarının qarşılıqlı əlaqələri" əsəri çap olunmuşdur.

Professor 1954-cü ildən başlayaraq bir müddət Orta Asiya respublikalarının universitetlərində mühazirələr oxumuşdur. Daha sonra onun oxuduğu həmin bu mühazirələr əsasında 1972-ci ildə "Türkmən ədəbiyyatı", 1976-cı ildə "Özbək ədəbiyyatı" adlı əsərlər işıq üzü görmüşdür. Bunlarla yanaşı, Xalıq Koroğlu 150-dən çox məqalənin müəllifidir.

Vəfatı
------

Xalıq Koroğlu 2001-ci ilin oktyabr ayında 82 yaşında Moskvada vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  *Tofiq Məlikli.* "Xalıq Koroğlu: Sağlığında nekroloqunu oxumuş görkəmli alim" (Azərbaycan). edebiyyatqazeti.az. 2021-09-13 tarixində arxivləşdirilib.
|  |
| --- |
| Burbonlara sarayıLe **palais Bourbon** |
|  |
| Ölkə | Fransa |
| Şəhər | Paris |
| İnşası | 1722—1728 illər |
| **Burbonlara sarayı** Vikianbarda |

**Burbonlar sarayı** (*fr.* Le **palais Bourbon**)— Fransanın Parisdəki Milli Assambleyanın yerləşdiyi bina.

Tarixi
------

Razılıq körpüsünün qarşısında yerləşmiş Burbonlar sarayının fasadı Maden kilsəsinə və Razılıq meydanına baxır.Hazırda Milli Assambleyanın yerləşdiyi binada dörd arxitektorun dəsti xətti görünür:Cardinni 1722-ci ildə binanın tikintisinə başlamış, Lassürans işi davam etdirmiş, Ober və Qabriel onu 1728-ci ildə başa çatdırmışlar. Bina əsasən Burbonlar hersoqu XIV Lüdovikin qızı üçün tikilmişdir. Hersoqun qızı hətta binaya öz adını vermişdir. 1764-cü ildə həyəti daha da genişləndirilmiş vəziyyətdə və indiki görünüşdə şahzadə Kondenin şəxsi mülkünə çevrilmişdir.Binanın fasadını Napoleonun tapşırığı ilə arxitektor Puaye 1803-1807-ci ildə tikmişdir.Fasad nəhəng və hündür sütunlarla bəzədilmişdir.Onun girəcəyinin hər iki tərəfində Pryutun, Syüllinin, Kolberin və Aqessonun möhtəşəm heykəlləri qoyulmuşdur.Daxili incəsənət əsərləri ilə bəzədilmişdir.Romantizm dövrünün tanınmış rəssamı, Viktor Hüqonun yaxın dostu Delekrua 1838-1845-ci illərdə saray kitabxanasını "Sivilizasiya tarixi" mövzusunda çəkdiyi əsərlə daha da gözəlləşdirmiş, Qüdonun yaratdığı Didro və Volterin büstləri kitabxanaya qoyulmuşdur.Lil, Universitet, Varen və Qrenel küçələri məhəllənin tarixiliyini özlərində əks etdirmişlər.

Lil küçəsindəki Fəxri Legion sarayı 1787-ci ildə knyaz Salm üçün tikilmişdir.1871-ci ildə Kommuna dövründə bina tamamilə yandırılmışdır.Yalnız yeddi ildən sonra binanın əvvəlki görünüşünü bərpa etmək mümkün olmuşdur.Binada Fəxri Legion ordeni və digər Avropa ordenlərinin tarixinə dair sənədlər qorunub saxlanmaqdadır.

Qalereya
--------

* Senanın digər sahilindən Burbon sarayıSenanın digər sahilindən Burbon sarayı
* 1806-08-ci illərdə Napoleon Bonaparte tərəfindən Palais Bourbon'a əlavə edilən klassik portika1806-08-ci illərdə Napoleon Bonaparte tərəfindən Palais Bourbon'a əlavə edilən klassik portika
* Milli Məclis iclası zamanıMilli Məclis iclası zamanı

Həmçinin bax
------------

* Kral Nikolay Sarayı
* Lənkəran xan sarayı
* Qəfəs (Osmanlı)
* Rəvan Köşkü
* Sərdar sarayı

Xarici keçidlər
---------------

* Palais Bourbon - a palace for democracy, Secretariat-General of the National Assembly - Communication and multimedia information department
* History of the Palais Bourbon Arxivləşdirilib 2011-05-14 at the Wayback Machine
* Connaissance de l'Assemblée: histoire et génie des lieux (in French)

İstinadlar
----------


1. ↑  Джованна Мажди. «Весь Париж» (2002)
**Pindo dağı** (qalis. Monte Pindo) — İspaniyanın Qalisiya muxtar bölgəsində yerləşən dağ. Əsasən qranitdən ibarət olub 627 m hündürlüyündədir. Dağın mifoloji əhəmiyyəti vardır.

Coğrafiya
---------

Pindo dağı Kanota bələdiyyəsi yaxınlığında, Atlantik okeanı sahili boyunca uzanan sıra dağların bir parçasıdır. Bölgədəki dik yamaclar nəqliyyatı çətinləşdirir. Təbii sahələr qorunmuşdur. Dağdakı şəkilləndirilmiş qayalar "döyüşçü" adlandırılır.

Tarix
-----

Dəniz quldurlarından qorunmaq məqsədi ilə X əsrdə dağda San Xurxo Sisnando Menedes qalası inşa edilmişdir. Qala Rodriqo Peres de Trabanın əlinə keçmişdir. 1467-ci ildə üsyan zamanı dağıdılmışdır.

İkinci dünya müharibəsi müddətində dağdan çıxarılan volfram silah istehsalı üçün Almaniyaya satılırdı.

Mifologiya
----------

Buraya 1745-ci ildə səyahət etmiş rahib Sarmiento gündəliklərində dağla bağlı əfsanələrdən bəhs etmişdir. Dağda keltlər tərəfindən oyulmuş "döyüşçü" (qalis. guerreiro) adlı qayalar vardır. Mifoloji əhəmiyyətinə görə dağ bəzən *"Keltlərin Olimpi"* adlandırılır.

Status
------

Dağ 1999-cu ilin fevralından Cəmiyyət Əhəmiyyətli Ərazidir. Bu 43 km2 ərazini (10 %-i su) əhatə edir və burada 49 növ ciddi qorunur.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Proposta de Parque Natural Monte Pindo" (PDF). 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2015-06-13.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-08-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-06-13.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Pindo dağı*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* Avropa Ətraf Mühit Agentliyi
* Adının mənşəyi haqqında Arxivləşdirilib 2015-06-13 at the Wayback Machine
**Pilzov çay xərçəngi** (*lat.* Astacus pachypus) — Pulcuqluqanadlılar dəstəsinin növüdür. Məhdud areallı endemik növdür. Arealı Respublikamızın daxilindədir. Respublikamızın şirin sularında cinsin 2 növü yayılmışdır.

Qısa təsviri
------------

Orta ölçülü çay xərçəngidir. Karapaks yumurtavari olub, gözlərin arxasında və rostrumun əsasında tikancıqvari çıxıntılara malikdir. Baş – döş və qarıncıq yığcam, axımlı və silindrik formadadır. İri qısqacları var. Qısqacın hərəkətsiz tayının daxili səthində girinti-çıxıntı yoxdur, onun xarici səthi isə hamardır. Qısqacın barmaqları bir-birinə yaxınlaşarkən onların arasında, demək olar ki, boşluq qalmır. Rostrum qısa və enli olub, yaxşı inkişaf etmişdir. Çayların sanitarları olub, zooloji tədqiqatlarda və qida obyekti kimi əhəmiyyət kəsb edir.

Yayılması və sayı
-----------------

Böyük Qafqazın cənub yamaclarındakı çaylarda – Qanıxçay, Talaçay, Girdimançay, Əyriçay, Göyçay çaylarında və onların qollarında rast gəlinir. Arealında hiss olunacaq dəyişilmə nəzərə çarpmır, sayı sürətlə azalır. Azsaylı növ olub, areal daxilindəki sularda hər 100 kv.m sahədə 1, nadir hallarda 2 fərdə rast gəlinir.

Həyat tərzi
-----------

Yatağını iri daşlar örtən və arabir bitkilərdən ibarət adacıqlara malik olan və daimi suyu olan dağ çaylarının dağətəyi hissələri. Gecə həyat tərzi keçirir. Sutkanın işıqlı vaxtları daşların və bitki köklərinin altındakı yuvacıqlarda gizlənir. Ayrı cinsli heyvan olub, daxili mayalanmağa və birbaşa (düzünə) inkişafa malikdir. Dişi fərd yumurtalarını ayaqlarına (pleopod) yapışdıraraq gəzdirir. Digər çay xərçəngləri kimi bunlar da bitki və heyvani qidalarla (ölmüş heyvan cəsədlərinə üstünlük verir) qidalanır. 10 ilə qədər yaşayır.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Mühitdə oksigenin miqdarının azalması, çayların çirkləndirilməsi və onlar üçün əlverişli biotopun məhdudlaşdırılması.

Tədbiq olunmuş və lazımi mühafizə tədbirləri
--------------------------------------------

Heç bir tədbir görülməmişdir və görülmür. Növün yayıldığı çayları antropogen təsirlərdən qorumaq, arealı daxilində həvəskar xərçəng ovunu qadağan etmək və çayların ilkin rejiminin bərpa olunmasını təmin etmək. Növün yayıldığı çaylarda xəbərdarlıq nişanları qoymaq və onların qorunan növ kimi təbliğini genişləndirmək.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q4810505
* EUNIS: 258984
* Fauna Europaea: 238438
* Fauna Europaea (new): 7ce3c51d-d947-4559-8020-49a8d86917d9
* GBIF: 4417550
* iNaturalist: 94732
* ITIS: 1133592
* NBN: NHMSYS0000560335
* NCBI: 1968785
* WoRMS: 885872

 |
Təbəristan xəritəsi. İstəxri.
**Abeskun**, **Absükun** və ya **Abaskun** (*fars.* آبسکون‎) — orta əsrlərdə Xəzər dənizinin cənub-şərqində eyniadlı adada liman şəhəri və ticarət mərkəzi. İndiki İranın Gürgan ərazisindədir.

Coğrafiya
---------

Ptolemey müəllifi olduğu «*Coğrafiya*» əsərində Hirkan vilayətindəki Sokanda çayının adını qeyd edir. Şəhərin adı buradan törəmiş ola bilər. Abaskun şəhərinin yeri naməlumdur. Ehtimal olunur ki, şəhər Gürgan çayının mənsəbində yerləşib. Ərəb coğrafiyaşünasları qeyd edir ki, Abaskun ilə Gürgan arasındakı məsafə 1–3 günlük idi. Şəhər Xacə Nəfəs kəndi və ya Gümüşan şəhəri yaxınlığında yerləşmiş ola bilər.

Tarix
-----

Abaskun tacirlərin Deyləm, Dərbənd və Atil şəhərlərinə getmək üçün istifadə etdiyi çiçəklənən bir ticarət mərkəzi idi. Şəhərin məhsullarına saqren, yun parçaları, balıq və dəniz quşlarının lələkləri aid idi. X əsrdə Abaskunda qala mövcud idi, hansı ki, odadavamlı kərpicdən hazırlanmışdı və bazar hissəsində məscid var idi. Şəhərin zənginliyi və mövqeyi onu rusların Xəzər ekspedisiyalarının hədəfinə çevirmişdi. Ruslar ilk kiçikmiqyaslı basqınlarını 864–884-cü illərdə həyata keçirmiş, 909 və ya 910-cu ildə şəhərini yağmalamışdır. Ruslar şəhəri 913-cü ildə yenidən yağmalamışdır, ancaq bu dəfə daha böyük miqyasda.

Xərəzm şahı II Məhəmməd 1220-ci ildə Abaskun yaxınlığındakı bir adada monqollardan gizlənir. Şəhərin adı bundan sonra sənədlərdə qeyd olunmur. İran coğrafiyaşünası Mustovfi XIV əsrdə qeyd edir ki, Abaskun bir müddət Aral əvəzinə, Xəzər dənizinə axan Amudərya çayının Xəzərin səviyyəsini artırması nəticəsində batmış bir ada idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Абескун // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. I ҹилд: А—Балзак. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1976. С. 20.
2. 1 2 3 4  *Bosuort, S. E.* Abaskūn // Encyclopædia Iranica (ingilis). October 9, 2007 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 14, 2020.  (#missing\_pipe)
3. ↑  "The Center for the Great Islamic Encyclopedia(in Persian)" (ingilis). November 14, 2007 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 14, 2020.
4. ↑  *Bencamin Qolden, Piter.* Rus // Encyclopaedia of Islam (ingilis). Brill Online. 2006.
**Batumi məscidi** (*gürc.* ბათუმის მეჩეთი) — Gürcüstanın Acarıstan Muxtar Respublikasının paytaxtı Batumi şəhərində yerləşən məscid.

Tarixi
------

Batumi məscidi gürcü mənşəli müsəlman zadəgan — Aslan-bəy Ximşiaşvilinin ailəsinin sifarişi ilə 1886-cı ildə tikilib. Batumi məscidi hazırda mövcud olmayan Əzizə camisi ilə Əhməd-paşa camisi arasında ucaldıldığından, onu Orta cami də adlandırırlar. 1932-ci ildən 1946-cı ilədək sovet hakimiyyəti tərəfindən bağlanan məscid, 1946-cı ildə yenidən fəaliyyətini bərpa edib.

Təsviri
-------

Ağ rəngdə olan məscid iki mərtəbədən ibarətdir. Bir minarə və qızılı rəngli günbəzə malikdir. Məscidin divarları Laz qardaşları tərəfindən naxışlarla bəzədilib. Batumidə fəaliyyət göstərən yeganə məsciddir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Batumi today". 2009-10-31 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-12-02.
2. ↑  Batumi: sights Arxivləşdirilib 2019-03-17 at the Wayback Machine. Official website of Batumi. Retrieved on May 10, 2009

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Məscid** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Battlefield: 1942: The Road to Rome** (*azərb.* Döyüş-meydanı 1942: Romaya yol‎) — 2002-ci ildə satışa çıxarılmış "*Battlefield 1942*" videooyunu üçün genişləndirmə paketi. Add-on "Digital Illusions CE" tərəfindən hazırlanmış və "Electronic Arts" videooyun nəşrçisinin təşəbbüsü ilə 2 fevral 2003-cü ildə Şimali Amerika, 7 fevral 2003-cü ildə isə Avropa iqtisadi regionu üçün satışa çıxarılmışdır. İkinci dünya müharibəsi dövründə İtaliyada baş verən döyüşləri təsvir edən 6 xəritə, eləcə də 8 nəqliyyat vasitəsi buraxılmışdır. Add-on oyuna Fransa və İtaliya hərbi qüvvələrini də əlavə etmişdir. Add-on vasitəsilə oyuna əlavə edilən yeni xüsusiyyətlərdən biri mühəndislərin əlbəyaxa döyüş üçün tüfənglərinə süngü yerləşdirə bilmələridir. Add-on oyuna iki yeni silah – İtaliyanın Breda 30 əl pulemyotunu və the Britaniyanın Sten avtomatını əlavə edir. Bunlarla yanaşı, add-on orijinal "*Battlefield 1942*"-nin giriş videoçarxına əlavə səhnələr yerləşdirir.

Qəbul
-----

Rəy toplayıcısı "Metacritic"ə əsasən "*Battlefield: 1942: The Road to Rome*" "ümumiyyətlə yaxşı" rəylər almışdır. Add-on yeni çoxnəfərli rejimlərinin və silahların az olmasına görə tənqidlənmişdir. Add-onun ən təriflənən akpekti maraqlı xəritə dizaynları idi.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* *Battlefield 1942: The Road to Rome* — *MobyGames* saytında

Həmçinin bax
------------

| ⛭*Battlefield seriyası* |
| --- |
| 
* **EA DICE**
* **Easy Studios**
* **Neowiz Games**
* **Visceral Games**

 |
| Əsas epizodlar | 
* *Battlefield 1942*
	+ *The Road to Rome*
	+ *Secret Weapons of WWII*
* *Battlefield 2*
	+ endirilə bilən məzmun
* *Battlefield 3*
	+ endirilə bilən məzmun
* *Battlefield 4*
	+ endirilə bilən məzmun
* *Battlefield 1*
* *Battlefield V*

 |
| Spin-offlar | 
* *Vietnam*
* *2: Modern Combat*
* *2142*
	+ *Northern Strike*
* *1943*
* *Hardline*

 |
| *Bad Company* epizodları | 
* *Bad Company*
* *Bad Company 2*
	+ *2: Vietnam*

 |
| Free-to-play | 
* *Heroes*
* *Online*
* *Play4Free*

 |
| Əlaqəli | 
* *Desert Combat*
* *Project Reality*

 |
| 
* **Category Kateqoriya**
* **Portal Portal**

 |
**Etibar Babayev** (tam adı:*Babayev Etibar Kamal oğlu*; 1967, Bakı – 2 iyul 2020, Bakı) — "Azərbaycan Televiziyası və Radio Verilişləri" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin (QSC) Kinoproqramlar və dublyaj Baş Redaksiyasının baş redaktoru, Əməkdar incəsənət xadimi

Həyatı
------

1967-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. AzTV-də 30 ilə yaxın müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 2018-ci ildə AzTV-nin Bədii rəhbəri olmuşdur. 2019-cu ilin fevral ayından isə Kinoproqramlar və dublyaj Baş Redaksiyasının baş redaktoru vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

Bir neçə bədii və sənədli filmin ideya müəllifi və layihə rəhbəri olmuşdur. "Ana və poçtalyon", "Xocalı yol gözləyir" filmləri olmuşdur.

2 iyul 2020-ci ildə Bakı şəhərində koronavirusdan dünyasını dəyişmişdir.

Tətlifləri
----------

* 10 noyabr 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Əməkdar incəsənət xadimi adı ilə təltif olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Əməkdar incəsənət xadimi Etibar Babayev koronavirusdan vəfat edib". 2020-07-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-09.
2. ↑  "Azərbaycan Respublikasının televiziya və radio işçilərinə fəxri adların verilməsi haqqında". 2017-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-09.
**Üzən boğa** (əvvəlki adı: **Kara şahin**, indiki adı **Ferdinand**) — 2018 Qurban bayramının birinci günü Rizenin İyidere ilçəsində Hazar məhəlləsində qurulan qurbanlıq heyvan bazarından qaçan, bayramın dördüncü günündə 23 kilometr uzaqlıqdakı Trabzonun Sürmene ilçəsi sahilində tapılan, Sahil mühafizə qrupları tərəfindən xilas edilən qurbanlıq buğa.

Qaçması
-------

2018-ci ildə keçirilən Qurban bayramı zamanı Türkiyədə bir qurbanlıq buğa xeyli məşhurlaşıb. Belə ki, "Kara şahin" adlı buğa Qurban bayramının birinci günü təxminən saat 10-da Rizedə — İyidere ilçəsinin Hazar məhəlləsində qurulan qurbanlıq heyvan bazarında bağlı olduğu ipdən qurtulub, 5 metr yüksəkliyindəki divardan atlayaraq, düşdüyü dərədən qaçıb, qurban kəsilməkdən xilas olmuşdur.

Buğanın sahibləri olan Metin Yalçın və Zekeriya Balık adlı ortaqlar onu tapa bilmədikləri üçün jandarmaya müraciət edirlər. Axtarış işləri davam edərkən, bəzi şahidlər buğanı dənizdə üzərkən gördüklərini bildirirlər. Heyvan sahibləri onu Rize və Trabzon arasındakı sahil xəttində axtarırlar.

Buğa bayramın dördüncü günündə 23 kilometr uzaqlıqdakı Trabzonun Sürmene ilçəsində dənizin sahilində görünür. İnsanların yaxınlaşdığını görən qurbanlıq buğa, onlardan ürkərək dənizə girir. Hətta balıqçı qayığının yaxınlığına qədər üzür. Bundan sonra balıqçıların da yardımı ilə Sahil mühafizə qrupları tərəfindən xilas edilən qurbanlıq buğa baytarlıq nəzarətindən sonra sahiblərinə təhvil verilir.

Baş verən hadisədən sonra buğanın sahibləri onu kəsməyəcəklərini bildirirlər.

Yeni sahibi
-----------

Haluk Levent
Bu barədə mediada xəbərlərin yayılmasından sonra türk rok ifaçısı Haluk Levent özünün "Twitter" hesabında dənizdə üzən və 23 kilometr yol qət edərək qurban edilməkdən xilas olan buğanı alıb, bəsləmək istədiyini bildirir. Daha sonra buğanı satın alan Haluk Levent yenidən "Twitter" hesabında belə yazır: "Buğanı satın aldıq. İzmir Kemalpaşa ev hayvanları sığınacağına göndərməyi qərara aldıq".

Haluk Levent "Kara Şahin" adlı buğanın adını dəyişdirərək 1980-ci illərin çizgi film qəhrəmanı olan "Ferdinand" etdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Rize'den Trabzon'a yüzen boğanın sahibi kararını verdi Arxivləşdirilib 2018-09-01 at the Wayback Machine. dha.com.tr, 27.08.2018
2. ↑  Rize'den Trabzon'a yüzen boğa kesilmeyecek Arxivləşdirilib 2018-09-01 at the Wayback Machine. ensonhaber.com
3. 1 2  'Ferdinand' kankasını İzmir'de buldu! Arxivləşdirilib 2018-09-03 at the Wayback Machine. kanalben.com

Xarici keçidlər
---------------

* Qurbanlıq buğa dənizdə üzərək kəsilməkdən xilas oldu / Onu Haluk Levent aldı — YouTube
**Üzən faiz dərəcəsi** (*ing.* Floating interest rate) — kredit, istiqraz, ipoteka və ya kredit kimi hər hansı növ borc aləti üzrə bütün ömrü boyu sabit faiz dərəcəsi olmayan faiz dərəcəsi. Bu dərəcə müəyyən fasilələrlə vaxtaşırı nəzərdən keçirilir və kredit bazarındakı vəziyyətdən asılıdır.

Üzən faiz dərəcələri adətən indikativ dərəcədən (istehlak qiymətləri indeksi kimi hər hansı maliyyə amilinin etalonundan) asılı olaraq dəyişir. Üzən faiz dərəcələrinin tətbiqi üçün etalon kimi istifadə edilən ən geniş yayılmış göstərici dərəcələrdən biri London Banklararası Təklif Faiz dərəcəsi və ya LIBOR-dur (böyük bankların bir-birinə borc vermə dərəcəsi).

Tipik olaraq, üzən faizli kreditlər, gəlir əyrisindən qismən asılı olaraq, sabit faizli kreditlərdən daha az başa gələcək. Daha aşağı kredit dərəcəsi müqabilində borcalan faiz dərəcəsi riskini üzərinə götürür: faizlərin gələcəkdə yüksəlməsi riski. Gəlir əyrisinin tərsinə çevrildiyi hallarda, üzən faiz dərəcələri ilə borclanmanın dəyəri əslində daha yüksək ola bilər, lakin əksər hallarda kreditorlar uzunmüddətli sabit faiz dərəcəsi kreditləri üçün daha yüksək dərəcələr tələb edirlər, çünki onlar faiz dərəcəsi riskini daşıyırlar (dərəcənin aşağı düşməsi riski). yüksəlir və onlar başqa cür ola biləcəklərindən daha az faiz gəliri alacaqlar).

Üzən faiz dərəcəsi ilə kreditlər əsasən hüquqi şəxslərə verilir. İstisna bir sıra bankların üzən faiz dərəcəsi ilə kreditlər verdiyi ipoteka kreditləridir. Üzən faizli kreditlərin bəzi növləri, xüsusən də ipoteka kreditləri faiz dərəcələrinin məhdudlaşdırılması və ya maksimum icazə verilən faiz dərəcəsinin məhdudlaşdırılması və ya faiz dərəcəsində maksimum dəyişiklik kimi digər xüsusiyyətlərə malik ola bilər.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "A Guide to Understanding Floating-Rate Securities". Raymond James Financial. 2016-11-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 February 2015.
2. ↑  Плавающая процентная ставка // Райзберг Б. А. Лозовский Л. Ш. Стародубцева Е. Б.. Современный экономический словарь. — 2-е изд. испр. М.: ИНФРА-М. 479 с. 1999.
3. ↑  *Zibel, Alan.* "Q&A: What is Libor, and how does it affect you?". The Seattle Times. 30 September 2008. 2014-12-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 February 2015.
4. ↑  "Which is cheaper, a fixed-rate or floating-rate loan?". Danske Bank. 2021-05-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 February 2015.
5. ↑  Плавающая ставка Arxivləşdirilib 2020-12-08 at the Wayback Machine // banki.ru
**Delmara** (*ing.* Delmarva Peninsula) — ori yarımada olaraq Amerika Birləşmiş Ştatlarının şərqində yerləşir. Atlantik okeana daxil olan Çesapik körfəzi ilə Delaver yarımadalarını ayırır. Yarımadanın ərazisi üç ştat arasında bölünür: Şimal-şərq Delaver, qərb və mərkəz hissədə Merilend, cənubda Virciniya. Yarımadanın adı sanki bu üç ştatın adlarınnın vəhdətindən əmələ gəlir (*ing.* **Del**aware, **Mar**yland, **V**irgini**a**).

Yarımadanın ən iri yaşayım məntəqələri Dover və Solsberidir. Yarımadanın sahəsi yaxınlıqda yerləşən adalarla birlikdə 14,127 km², əhalisi isə (2000) 681,000 nəfər təşkil edir

Nəqliyyat
---------

Yarımadanı materikə birləşdirən bərzəx üzərindən kanal çəkilmişdir. Bu səbəbdə materiklə əlaqə kanal üzərində olan körpülər və Çesapik körfəzi altından keçən tunel ilə həyata keçirilir. Şərqdə isə Keyp-Meydə gəmi bərə fəaliyyət göstəyir.

İqtisadiyyat
------------

Delmara yarımadasının iqtisadiyyatı böyük mənada kənt təsərrüfatından asılıdır. Burada kənd təsərrüfatının Qarğıdalı, tərəvəz və quş məhsullarının ishehsalı əsas yer tutur. Burada okean sahillərində çoxlu sayda çimərliklər vardır. Üstəlik Dover şəhəri yaxlnlığında ABŞ Hərbi Hava qüvvələrinə məxsus baza fəaliyyət göstərir. Çinkotiqidən cənubda Orta Atlantik regional kosmodromu yerləşir, vənubunda isə NASAnın uçuş mərkəzi Uollops qərar tutur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Annual Report of the Secretary of the Commonwealth to the Governor and General Assembly of Virginia for the Year Ending September 30, 1914* (Richmond, Va. 1915), p. 267.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | GND: 4337031-7 · NKC: ge1169525 · VIAF: 241841588 · WorldCat VIAF: 241841588 |
**Sasaki Takatsuna** (佐々木 高綱?, 1160 – 8 dekabr 1214) – Kamakura dövründə yaşamış Yaponiya döyüşçüsü. Qenpey müharibəsində iştirak etmişdir.

Həyatı
------

Sasaki Takatsuna 1160-cı ildə doğulmuşdur. Ana tərəfindən Minamoto no Tameyoşinin nəvəsi idi. Ailəsi 1159-60-cı illərdə baş vermiş Henci insidenti zamanı məhv edilmişdir. Takatsuna kiçik uşaq olduğu üçün yaşamasına icazə verilmiş və Kiotodakı xalasının yanına göndərilmişdir.

Takatsuna 1180-ci ildə Yaponiyanın şərqində ordu toplayaraq Tayra ailəsinə qarşı döyüşməyə hazırlaşan Minamoto no Yoritomoya qoşulmuşdur. O, İşibaşiyama döyüşündə Yoritomonun həyatını xilas etmişdir. O, Minamoto no Yoşitsuneyə kömək edərək Tayra ailəsinin məhv edilməsində iştirak etmişdir. Göstərdiyi xidmətlərə Takatsuna Naqato əyalətinin şuqosu təyin edilmişdir. Deyilənə görə Takatsuna 1195-ci ildə titulunu və mülklərini oğluna etibar edərək Koya dağında Şinqon keşişi olmuşdur.

1184-cü ildə döyüşdən öncə Kacivara Kaqesueyə qarşı Uci çayı boyunca etdiyi at yarışı Yaponiyada populyar hekayələrdən birinə çevrilmiş, müharibə incəsənətinin mövzularından biri olmuşdur.

Qeydlər
-------

1. ↑  Hazırda Yamaquçi prefekturası.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  Kodansha Encyclopedia of Japan

Ədəbiyyat
---------

* Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). VII cild. Tokio: Kodansha. 1983. səh. 23. ISBN 0-87011-627-4. İstifadə tarixi: 22 iyul 2022.
**Fertö-Xanşaq Milli Parkı** (mac. Fertő-Hanság Nemzeti Park) ― Şimal-qərbi Macarıstanda, Dyör-Moşon-Şopron medyesində yerləşən milli park. Milli park 1994-cü ildə açılmışdır və 235,88 km² ərazini əhatə edir. Ferto gölü ətrafındakı parkın ərazisi Avstriyanın Noyzidler-Si Milli Parkına bitişikdir. Göl və ətraf ərazilər UNESCO-nun Ümumdünya mədəni irsi siyahısına daxil edilmişdir. 

Parka ziyarət mütəşəkkil bir ekskursiya ilə mümkün olsa da bəzi ərazilər insanlar üçün ümumiyyətlə bağlıdır.

Park iki böyük ərazidən ibarətdir: Ferto gölü və Xanşaq bölgəsi.

Ferto
-----

Ferto gölü Mərkəzi Avropadakı üçüncü ən böyük göldür və Avrasiyanın böyük kontinental duzlu göllərinin ən qərbdə yerləşənidir. Az su həcmi və hakim külək səbəbiylə gölün ölçüsü və forması tez-tez dəyişir. Gölün sahəsi təxminən 315 km², orta dərinliyi isə bir metrdir. Ferto gölünün sərhinin 88%-i qamışla örtülüb və buradan qayıqlar üçün xüsusi keçidlər açılmışdır.

Bölgə iri ağ vağ, kürən vağ, ərsindimdik və boz qaz kimi müxtəlif növ quşlara ev sahibliyi edir. Miqrasiya mövsümündə ərazidə tənbəlcüllütlər ailəsinin növlərinə də rast gəlinir. Nadir quşlara qırmızıdöş qaz, ağquyruq qartal və tarla belibağlısı daxildir. Göldə ilişgən, adi durnabalığı və qılıncbalıq kimi balıqlar yaşayır.

Xanşaq
------

Xanşaq Ferto gölünün cənub-şərqində bataqlıq ərazidir. Ərazi torf gölləri və alçaq bataqlıqlar ilə xarakterizə edilir. Bölgə vaxtaşırı su ilə örtülür və çoxsaylı adacıqlar əmələ gətirir. 

Xanşaqın flora və faunası olduqca müxtəlifdir və yüksək səviyyədə qorunub saxlanılır. Bölgənin meşələrində çox sayda su quşu, maral və qaban yaşayır. 

Xanşaq bölgəsi boyunca bir neçə tədqiqat zolağı salınmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

* ferto-hansag.hu — Ferto-Xanşaq Milli Parkının rəsmi saytı  (mac.)
**Sasaki Takauci** (佐々木 高氏?, ən geci 1306 – 12 sentyabr 1373) və ya dini adı ilə **Sasaki Doyo** (佐々木 道誉?) – Muromaçi dövründə yaşamış Yaponiya hərbi xadimi və şairi.

Həyatı
------

Sasaki Takauci Omi əyalətində tanınmış döyüşçü ailəsində doğulmuşdur. Kamakura şoqunluğunun sonuncu regenti Hoco Takatoki üçün xidmət göstərdikdən sonra Aşikaqa Takauciyə kömək edərək Kenmu restavrasiyasının ləğvində və Muromaçi şoqunluğunun qurulmasında iştirak etmişdir. O, 1336-cı ildə şoqunluq tərəfindən elan edilmiş, ölkənin fundamental inzibati kodeksi olan Kenmu kodeksinin tərtib olunmasına kömək etmişdir.

Takauci müxtəlif vaxtlarda Omi əyaləti də daxil olmaqla, 6 əyalətin şuqosu olmuş, şoqunluğun mərkəzi administrasiyasında vacib vəzifələri tutmuş, 1354-cü ildə İnzibati şuranın rəhbər rəsmisi olmuşdur.

Sasaki Takauci vaka və renqa şairi kimi də tanınmış, yerli Omi saruqakusunun himayədarı olmuşdur. XIV əsrə aid *"Heyke nağılı"* əsərində hərbi aristokrat və dəbdəbəlik modeli kimi təsvir olunmuşdur.

Qeydlər
-------

1. ↑  Hazırda Şiqa prefekturası.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Kodansha Encyclopedia of Japan

Ədəbiyyat
---------

* Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). VII cild. Tokio: Kodansha. 1983. səh. 23. ISBN 0-87011-627-4. İstifadə tarixi: 22 iyul 2022.
**Dietanolamin**(HOCH2CH2)2NH – üzvi maddədir, aminospirtlər sinfinə aiddir,su ilə bütün nisbətlərdə həll olur, güclü əsası xassə göstərir.

Alınması
--------

Dietanolamini ammonyaka etilenxlorqidrinin (2-xloretanol) təsiri ilə alırlar:

* 2HOCH2CH2Cl + NH3 → (HOCH2CH2)2NH +HCl

Dietanolaminin sənayedə alınması ammonyakın etilenoksidinə birləşməsi reaksiyası üzrə aparılır:

* 2(CH2)2O +NH3 → (HOCH2CH2)2NH

Bu zaman dietanolaminlə yanaşı etanolamin və trietanolamin də alınır:

* C2H4O + NH3 → H2NCH2CH2OH
* C2H4O + HN(CH2CH2OH)2 → N(CH2CH2OH)3

Tətbiqi
-------

Dietanolamin texnikada emulqator və səthiaktiv maddə kimi, həmçinin qazların təmizlənməsi zamanı müxtəlif proseslərdə, o cümlədən quru buzun istehsalı zamanı səmt qazlarından karbon qazını ayırmaq üçün, eyni zamanda iminlərin istehsalında oduncaqların emalı prossesində istifadə olunur. O, dərman preparatı Taurinin istehsalında ilkin maddə kimi istifadə olunur. Dietanolamin selikli qişanın zədələnməsinə səbəb olur, ürək-damar sistemləri, böyrək, mədə-bağırsaq traktları üçün zəhərlidir.

Dietanolamin morfolinin sintezində xammal kimi istifadə olunur:

Həmçinin bax
------------

* Etanolamin
* Trietanolamin

Mənbə
-----

* ХИМИЧЕСКАЯ ЭНЦИКЛОПЕДИЯ: ЭТАНОЛАМИНЫ


1. ↑  .
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-03-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-25.
**Sasseks Universiteti** (*ing.* University of Sussex) — Qərbi Susseks, Böyük Britaniyanın Falmer kəndində yerləşən universitet. Universitetin kampusları Braytondan uzaq olmayan Saut-Dauns Milli Parkının ərazisində yerləşir.

Tələbələrin üçdə birindən çoxu magistr proqramlarında təhsil alır və müəllimlərin təxminən üçdə biri immiqrantdır.

Tarixi
------

Sasseksə xidmət edəcək bir universitet yaratmaq cəhdi ilə 1911-ci ilin dekabrında Braytonda yerləşən Kral Pavilyonunda universitetin tikintisini maliyyələşdirməyin yollarını tapmaq üçün ictimai yığıncaq keçirildi; Layihə Birinci Dünya Müharibəsi səbəbindən dayandırıldı və toplanan pul əvəzinə Bələdiyyə Texniki Kolleci üçün kitabların yaradılmasına sərf edildi.

İdeya 1950-ci illərdə yenidən gündəmə gəldi və 1958-ci ilin iyununda hökumət Braytonda bir universitet yaratmaq üçün korporasiya planını təsdiqlədi və yeni nəsil universitetlərdən birincisi olacaqdı. Universitet 1959-cu ildə şirkət kimi yaradılıb və Kral Xartiyası 16 avqust 1961-ci ildə buraxılıb. Böyük Britaniyada İkinci Dünya Müharibəsindən sonra yaradılmış ilk universitet idi. Universitetin təşkili, kampusun tələbələrin fənlərarası öyrənmə mühitindən faydalana biləcəyi institutlara bölündüyünü görərək yeni bir zəmin yaratdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  *Carder, Tim.* "University of Sussex – a potted history". 28 March 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 August 2007.
3. ↑  "Archived copy". 4 April 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 April 2013.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 11881814g · CiNii: DA01103552 · GND: 1025891-7 · ISNI: 0000 0004 1936 7590 · LCCN: n79061169 · Microsoft: 162608824 · NKC: ko2011657393 · SUDOC: 026601796 · VIAF: 151949757 · WorldCat VIAF: 151949757 |

 |
**Sasik (Sasık****, Kunduk)** (*türk.* üfunətli) — Odessa vilayətində süni göl. Vaxtı ilə liman olan Sasik gölü Tatarbunar və Kiliyski rayonlarında yerləşir. Gölün sahəsi 210 km², dərinliyi 2,7 metrdir. Sasik gölü şimaldan cənuba doğru 29 km məsafədə uzanır. Eni isə 3-12 km arasında dəyişir.

Ümumi məlumat
-------------

Sasik gölü (solda).
Sasik limanı 1970-ci illərə kimi kurort zonası idi. Limanın palçığı bir çox müalicəvi xüsusiyyətlərə malik idi. Sonradan liman suyunun şirinləşdirilməsi məqsədi ilə böyük layihə işlənildi. Liman suyunu kənd təsərrüfatında istifadə etmək üçün onu dənizdən bənd vasitəsi ilə ayırdılar. Düzgün olmayan hesablamara görə layihə uğursuz oldu. Liman suyu yarımçıq şirinləşdi və suvarılan kənd təsərrüfatı bitkiləri məhf oldular. Göl sahilində ki, kurortu bağladılar. Yeri həkimlər əhaliyə suda çimməyi qadağan etdilər. Su səviyyəsi tədricən qalxdı. Sahildə ki, tikililər yararsız hala düşdülər. Biosenozun dəyişməsi ilə əlaqədar göldə iri balqlar formalaşdı. Yerli əhali hakimiyyətdən bəndin dağıdılmasını və limanın bərpasını tələb edir.

Sasik gölünə Sarata və Koqilnik çayları tökülür. Çaylar əsasən yaz aylarında göl suyunu daha çox şirinləşdirir. Quraqlıq dövründə göl suyunun səviyyəsi Dunay çayından çəkilmiş Dunay-Sasik kanalı vasitəsi ilə həyata keçirilir. Göl suyunun səviyyəsi 1 metr arasında dəyişə bilir. Suyun donması dekabrda başlayır və mart ayında buzdan azad olur.

Göl sahili yerli quşların yuva qurma məkanıdır. Sasik və Şaqan-Alibey-Burnas sistemi beynəlxalq su-bataqlıq hövzəsi statusu almışdır. Ərazidə olan su quşları beynəlxalq Ramsar konvensiyasının siyahısına salınmış və qorunur.

Xarici keçidlər
---------------

* *Иван Русев.* Узурпированный Сасык или «Сказка о Золотой рыбке» в объективе иностранного журналиста | Dumskaya.net (21 октября 2014)

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Словарь названий гидрографических объектов России и других стран — членов СНГ (рус.) / под ред. Г. И. Донидзе. — М.: Картгеоцентр — Геодезиздат, 1999. — С. 326. — ISBN 5-86066-017-0" (PDF). 2016-03-06 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-04-15.
2. ↑  Как дамба на озере Сасык превратила его в местный "Чернобыль" Arxivləşdirilib 2019-09-25 at the Wayback Machine.
3. ↑  "МІНІСТЕРСТВО ЕКОЛОГІЇ ТА ПРИРОДНИХ РЕСУРСІВ УКРАЇНИ. НАКАЗ. 27.12.2002. №524. «Про затвердження Структури, змісту і порядку ведення паспорта водно-болотного угіддя міжнародного значення»" (ukrayna). zakon5.rada.gov.ua. 2016-05-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-4-20.
4. ↑  Sasyk Lake Arxivləşdirilib 2017-02-27 at the Wayback Machine. Ramsar Sites Information Service
**Katolski Posol**  ( Katolski Posoł) — Sorb kilsə qəzeti. Qəzetin naşiri Kiril və Methodiusun Sorb Cəmiyyətidir. Domovina nəşriyyatı tərəfindən nəşr edilmişdir.

Tarixi
------

Həftəlik 1863-cü ildə Mixal Qornik tərəfindən təsis edilib. Katolski Posol, "Katolik Serblər Assosiasiyası" (bu gün - Müqəddəs Kiril və Methodius Cəmiyyəti) sosial-mədəni təşkilatının köməyi ilə nəşr edilmişdir. 1923-cü ildə Meissen yeparxiyasının bərpa edilmiş ilk sinodunda qəzet kilsə əleyhinə meyllərdə ittiham edildi. Bundan sonra keşiş Yakub Skalinin təklifi ilə Kiril və Methodius cəmiyyətinin nəzarətinə keçib. 1939-cu ildən Milli Sosializm dövründə qəzet qadağan edildi. Müharibədən sonra katolik qəzeti üçün ADR hakimiyyət orqanlarından lisenziya almaq çox çətin idi. Yalnız 1950-ci ildə lisenziya qəzetə qaytarıldı, çünki Sovet hərbi rəhbərliyi və ADR hakimiyyəti kilsə mətbuatına mənfi münasibət bəsləyirdi. Qəzetin həftəlik tirajı 2200 nüsxədir (2008-ci il məlumatı). Katolski Posol Yuxarı Sorb dilində ən geniş yayılmış qəzetdir.

Redaktorlar
-----------

* Mixal Qornik (1863-1881)
* Yakub Skaliya (1882-1903)
* Miklausz Zhur (1904-1906)
* Miklaus Zhur (1908-1909)
* Yaqub Zhur (1909-1910)
* Yuri Delenk (1910-1914)
* Miklaus Zhur (1914-1916)
* Miklaus Just (1916-1924)
* Josef Nowak (1927-1931)
* Mixal Navka (1950-1959)
* Josef Nowak (1959-1960)
* Herat Vornar (1978-2013)
* Mixal Anders (2013-cü ildən)

Ədəbiyyat
---------

* Martin Walde (Mĕrćin Wałda): Gestaltung sorbischer katholischer Lebenswelt. Eine Diskursanalyse der religiösen Zeitschrift «Katolski Posoł» zwischen 1863 und 1939. Lusatia-Verlag, Bautzen 2000, ISBN 3-929091-71-2.

İstinadlar
----------

1. ↑  The ISSN portal (ing.). Paris: ISSN International Centre, 2005. ISSN 0138-2543
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-04-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-26.
Koordinat:Sky map 23s 10d 19,7sn; -21º 44' 23″

**NGC 7502**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. **\*2** tipli  qalaktikadır. Amerika astronomu Frank Muller tərəfindən 1886-cı ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS Arxivləşdirilib 2007-10-04 at the Wayback Machine
* 

* WikiSky-da NGC 7502: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 7478 |
NGC 7479 |
NGC 7480 |
NGC 7481 |
NGC 7482 |
NGC 7483 |
NGC 7484 |
NGC 7485 |
NGC 7486 |
NGC 7487 |
NGC 7488 |
NGC 7489 |
NGC 7490 |
NGC 7491 |
NGC 7492 |
NGC 7493 |
NGC 7494 |
NGC 7495 |
NGC 7496 |
NGC 7497 |
NGC 7498 |
NGC 7499 |
NGC 7500 |
NGC 7501 |
**NGC 7502** |
NGC 7503 |
NGC 7504 |
NGC 7505 |
NGC 7506 |
NGC 7507 |
NGC 7508 |
NGC 7509 |
NGC 7510 |
NGC 7511 |
NGC 7512 |
NGC 7513 |
NGC 7514 |
NGC 7515 |
NGC 7516 |
NGC 7517 |
NGC 7518 |
NGC 7519 |
NGC 7520 |
NGC 7521 |
NGC 7522 |
NGC 7523 |
NGC 7524 |
NGC 7525 |
NGC 7526 |
NGC 7527



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Sataplia qoruğu** — Gürcüstanın Çxaltub bələdiyyəsinə bağlı qoruğ. Qafqazın cənub-şərq silsiləsində, Stapli dağında yerləşir.

Qoruğun əsası 1935-cildə qoyulub, indiki sərhədlərnən—1957-ci ildə. Qoruğ həmişə yaşıl meşələrin Kolxid növünün və geologiya, arxeologiya abidələrinin qorunması məqsədi ilə qurulub. Qoruğun sahəsi 354 hektardır, 348 hektarı meşə sahəsidi.

Qoruğun relyefi dağlıqdır, iqlimi isə subtropikə yaxındır. Qoruqda nadir meşə ağacları yetişir, onlardan: tis, kolxidi samşiti, kolxidi padubu, meşə fıstlğı və s. 20 növ ağac endemik sayılır. Qoruğda dovşan, tülkü, çaqqal və barsuk vardır.

Qoruğun ərazisində sönmüş vulkanın krateri, daş dövrünə aid ilk insan məskənləri, dinazavorların daşlaşmım ayaq izləridə vardır. Qoruğda bir neçə karst mağaraları vardır. Staplinin ən böyük mağarası 1925-ci ildə açılıb uzunluğu 900 metrdir.

İstinadlar
----------

* Сатаплийский заповедник—статья из Большой энциклопедии Кирилла и Мефодия

Ədəbiyyat
---------

* Словарь современных географических названий. — Екатеринбург: У-Фактория. Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. 2006.
**"Katrina" qasırğası** - Amerika Birləşmiş Ştatları tarixində ən dəhşətli tufan.

Qasırğalar içərisində Katrinanın adı tez-tez çəkilir. Katrina qasırğası ABŞ tarixində ən dağıdıcı qasırğalarındandır. Daha çox Atlantik okeanında baş verən Katrina 1890-cı ildən məşhurdur. Bu qasırğadan ən çox 1928-ci ildə New Orleansda meydana gəlib. Onun ardınca Luizianı sel basıb. Qasırğa Missisipi sahilinin qarşısında və Alabamada şiddətini artırıb və şəhərin böyük qisminin yox olmasına gətirib çıxarıb. Həmin vaxt New Orleansın 80 faizi sular altında qalıb. Katrina 1836 insanın ölümünə səbəb olub. 81,2 milyard dollarlıq vurduğu ziyanla ABŞ-nin ən qorxulu yuxusuna çevrilib. Katrina Türkiyənin İzmir ərazisində də özünü göstərib. 10-12 saat içində isə Türkiyəni tərk edib.

2005–ci il avqust ayının 28-29–cu günlərində baş verərək Alabama, Missisipi və Luiziana ştatlarında 1600 nəfərin ölünü və 81,2 milliard dollar xəsarətin meydana gəlməsinə səbəb oldu. Qasırğası nəticəsində Amerika Birləşmiş Ştatları-nın Meksika körfəzi sahillərində yerləşən ştatların üzləşdiyi böyük insan iztirablarını və dağıntıları, o cümlədən çoxlarının evsiz qalmasını nəzərə alaraq, Azərbaycan hökuməti Amerika Birləşmiş Ştatları hökumətinə humanitar yardım göstərilməsi ilə bağlı qərar qəbul etmişdir. Amerika Birləşmiş Ştatları ABŞ Konqresi komissiyasının həmin qasırğası ilə bağlı hesabatı president Corc Buşdan başlayaraq hökumətin bütün sahələrinin əsassız olduğunu göstərdi.

Xarici keçidlər
---------------

* Prezident Buş hökumətin Katrina qasırğası qurbanlarına köməyi davam edəcəyinə vəd verib


|  |  |
| --- | --- |
| Vikianbarın loqosu | Vikianbarda ***Katrina qasırğası*** ilə əlaqəli mediafayllar var. |
**Ağdam Dövlət Rəsm Qalereyası** — Azərbaycanın mədəni irsinin qorunub saxlanılması və yenidən bərpasını həyata keçirən qurum.

Fəaliyyəti
----------

Qalereyanın yaradılması ilə bağlı idea 1990-cı ildə meydana gəlir və 1991-ci ilin əvvəllərində rəsmi əmr imzalanaraq strukturu təsdiq edilir. Ağdam rayon Dövlət Rəsm Qalereyasının ilk direktoru vəzifəsinə İlqar İsmayılov təyin edilir. Qalereyanın fəaliyyəti üçün inzibati bina təyin olunmağına baxmayaraq, rayonun münaqişə zonasında yerləşməsi onun fəaliyyətinə maneçilik törədirdi. Bu səbəbdən qalereya fəaliyyətini dayandıraraq 2008-ci ildən yenidən fəaliyyətə başlamışdır.

Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsində yerləşir. Hazırda 4-ü əsas, 4-ü texniki işçi olmaqla 8 işçi fəaliyyət göstərir. Qalereya binası 1 mərtəbədən ibarətdir — 4 otaq, 1 zal. Ümumi ərazisi isə 560 km²-dir. Binanın nəzdində bir kitabxana, bir dərsanə və əyləncə zalı yerləşir.

Eksponatlar
-----------

Azərbaycan rəssamlarının və yerli sənətkarların yaradıcılıq nümunələri qorunub saxlanılır. Qalereyanın foyesində Xocalı soyqırımı və 20 yanvar faciəsilə bağlı əsərlər nümayiş olunur.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyaları
* Ağdam
* Ağdam rayonu

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ağdam rayon Dövlət Rəsm Qalereyası". 2019-11-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-11-02.