Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Navahı.

**Navahı** — Azərbaycan Respublikasının Hacıqabul rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.

Tarixi
------

Əvvəl kənd olan Nəvai sonra qəsəbə olmuşdur.
1919-cu ilin fevralın 13-cü günü biz, Azərbaycan Fövqəladə İstintaq Komissiyasının üzvləri Mixaylov və Keyussovski aşağıda imza atan şahidlərin: Nəvaqi kənd kəndxudası və kəndin ev təsərrüfatçılarının iştirakı ilə Nəvaqi kəndinə baxış keçirdik ki, kəndin ermənilərin hücumundan dağılma dərəcəsini və xarakterini aydınlaşdıraq. Belə məlum oldu ki, Navahi kəndi tərkibi bütünlükdə müsəlmanlardan ibarət olmaqla, eyni adlı dəmir yol stansiyasınından 3 verstlik məsəfədə, çöldə yerləşir. Kənd 2000 ev təsərrüfatından ibarətdir, onu da qeyd etmək lazımdır ki, mülk evləri bir neçə şöbədən ibarət olmaq şərtilə dəmir yol xətinin hər iki tərəfinə bir-birindən dördə bir və ikidə bir verst ara məsafəsiylə səpələnmişdir. Kəndin tikililəri çiy kərpicdən hörülüb, alçaq damları isə torpaqla örtülmüşdür. Kəndin … şöbəsində uzaqdan yanğından tam yanmış evlərin mənzərəsi açılır. Yanğından və dağıntılardan heç bir malikanə salamat çıxa bilməyib, bir neçə yeni tikilmişlər istisna olmaq şərtilə, bütün qalan 2000-ə yaxın evin hamısı yanmışdır və hal hazırədək yanan divarların xarabalıqlarını xatırladır. Kəndin nisbətən varlı adamlarının evləri bərpa edilir və bunlarda dağıntılardan sağ çıxa bilən bir neçə ailə yaşayır. Kəndin nüfuzlu tikintiləri digərlərinə nisbətən daha güclü yanğına məruz qalıblar, ələxsüs məscid, 12 otaqdan ibarət olan böyük məktəb binası, kənd idarəsi, … evlə birlikdə, dəyirmanlar, daş binövrə ilə qaldırılan bütün əs…tikililər. Kənddə 80 yaxın dükan, mağaza, mallarla dolu anbarlar yanmışdır. İki mərtəbəli evlərdən başqa bir sıra başqa təsərrüfat tikililəri olan ən böyük malikanələr yanıb. Hacı Şirəli Hacı Mürsəl oğlunun, Hacı Mövsümə-Meşaçli Yəhya oğlu, Hacı Səftərə Əsgərova, Hacı Kəlbalı Hüseyn Əli oğlu, Mahmud Xeydər oğlu, Məşədi Səməd bəy Ələsgərbəyov, Kərbalayi Rustəm Səməd oğlu, Hacı Ağa Mirzə Kərbalyi Abbas oğlu, Məşədi Səfər Əli Hacı Pirim oğlu, Fərəculla bəy Mirzə-Baxış Pənah xan Əli oğlunun böyük malikənələri yandı.

Mədəniyyəti
-----------

Navahı qəsəbəsində xəstəxana, kinoteatr (Mirzə Baxış Nadim adına yay və qış üçün nəzərdə tutulmuş), Əlikram Cəbrayılov adına təbii ot örtüyünə malik stadion (bir zamanlar qəsəbənin GƏNCLİK klubunun sərəncamında olub) var. Hal-hazırda bu stadionda qəsəbə sakinləri üçün idman məqsədli tədbirlər, hazırlıqlar keçirilir.

Qəsəbədə həmçinin uşaq bağçası, Şəhid Mehman Ağayev adına (əvvəllər Nizami Gəncəvi adına) 4 və 2 mərtəbəli 400-500 şagird üçün nəzərde tutulmuş 2 korpuslu məktəb( direktor İbrahim Ağalar oğlu Əliyev) binası, bir neçə idarə vardır.[*mənbə göstərin*]

Coğrafiyası və iqlimi
---------------------

Nəvai qəsəbəsi Hacıqabul rayonu ərazisinin şimal-şərqində Pirsaat çayının sol istiqamətində yeləşir. Hacıqabul rayonundan 20 km, Bakı şəhərindən isə cənub-şərq istiqamətində 90 km məsafədə yerləşir. Qəsəbə Atbulaq, Pirsaat, Rəncbər kəndləri ilə qonşudur. Bakı-Gəncə İpek yolunun Hacıqabul ərazisindən keçən hissəsinin 100 metrlik məsafəsindədir.Həmçinin rayon ərazisindən keçən qatar yolunun Navai stansiyasıda vardır.[*mənbə göstərin*]

Coğrafiyası və iqlimi
---------------------

Nəvai qəsəbəsində əsasən yaz ayları çox mülayim, sərin, az yağışlı keçir.
Yay aylarında quru, isti hava kütləsi müşayiət olunur. Bəzən tempratur +45-50 °C dərəcəyə kimi yüksəlir.

Payız ayları az yağışlı, nisbətən küləkli, şaxtalı olur. Qış ayları nisbətən sərt , az yağışlı, şaxtalı olur.

Əhalisi
-------

Əhalisi nisbətən orta və yaşlı nəsildən ibarətdir. Əkinçilik və heyvandarlıqla məşğuldurlar.

Qəsəbədə 500-600 qədər ev vardır. Əhalisi təqribən 2500-3000 nəfərdir. Əhalinin 45-50%-ni orta təhsilli, 50-55%-ni isə ali təhsililər təşkil edir.[*mənbə göstərin*]

İqtisadiyyatı
-------------

AES-in inşası üçün Bakının təxminən 100 kilometr cənub-şərqində, çöllük, seysmik cəhətdən əlverişli zonada olan Nəvai yaşayış məntəqəsinin yaxınındakı ərazi nəzərdən keçirilir. Burada hələ sovet dövründə AES inşası planlaşdırılırdı və aydın olub ki, o vaxt bu məsələ Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE) ilə razılaşdırılıb.[*mənbə göstərin*]

Əkin sahələri
-------------

Qəsəbənin əkin sahələri Pirsaat su anbarına toplanan suyun hesabına suvarılır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Respublikasının Hacıqabul rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 sentyabr 2010-cu il tarixli **Qanunu**". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-08-08.
2. ↑  MDAor AzSSR,1061,f.349,op. 1 vah. Xr.№57, səh.19-20
3. ↑  SOS! Pirsaat su anbarı quruyub Arxivləşdirilib 2014-09-15 at the Wayback Machine. lent.az 13.09.2014.  (az.)

|  |  |
| --- | --- |
| Hacıqabul rayonu | *Hacıqabul rayonu ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

| ⛭Hacıqabul rayonunun yaşayış məntəqələri |
| --- |
| Şəhərlər | Hacıqabul |  |
| Qəsəbələr | Balıqçı • Muğan • Navahı • Padar • Pirsaat |
| Kəndlər | Abdulabad • Atbulaq • Axtaçı Şirvan • Ağacanlı • Birinci Meyniman • Birinci Paşalı • Birinci Udullu • Bürvənd • Ələtli • İkinci Meyniman • İkinci Paşalı • İkinci Udullu  • Kolanı • Kürdçü • Qarasu • Qızılburun • Qubalı • Qubalıbalaoğlan • Meyniman • Navahı • Rəncbər • Şorbaçı • Tağılı • Talış |
| Ləğv olunmuş kəndlər | Xilə |