recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Məzmun
------

Bu film-tamaşada Elçinlə (*Yaşar Nuri*) Gülnarın (*Firəngiz Mütəllimova*) arasında olan sədd daha da qalınlaşır. Gülnarın həyatında baş verən faciəli dəyişikliklər onun işdən getməsinə səbəb olur. Elçinin arvadı Sərvinaz (*Tanilə Əhmərova*) isə nəhayət başa düşür ki, Elçin hələ də Gülnarı sevir və bu səbəbdən Elçindən ayrılmaq qərarını alır. Artıq müstəqil olan Elçin isə dərhal şəhərdən getmək istəyən Gülnarın ardınca vağzala yollanır...

Film-tamaşa haqqında
--------------------

* Film-tamaşa yazıçı Aslan Qəhrəmanovun romanı əsasında ekranlaşdırılmışdır.
* Bu film-tamaşanın əvvəli "Səni axtarıram" və "Bağışla" televiziya tamaşalarında yer almışdır.

Filmin heyəti
-------------

### Film-tamaşa üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Aslan Qəhrəmanov
**Quruluşçu rejissor:** Tariyel Vəliyev
**Quruluşçu operator:** Eldar Məmmədov
**Quruluşçu rəssam:** Rəfael Əsədov
**Səs rejissoru:** Fuad İbrahimov
**Operator:** Seyidağa Mövsümov, Yusif Dadaşov, Əlövsət Aslanov
**Rejissor assistenti:** Adil Bünyadov
**Rəssam:** Azər Cəbrayılov
**Qrim rəssamı:** Aslan Qafarov
**Musiqi tərtibatçısı:** İsmayıl Dadaşov
**Videoyazı mühəndisi:** Asim Babayev, Sergey Perevalov, Rauf Kələntərov, Tofiq İbrahimov, Zoya Teymurova, Vaqif Aslanov, Fikrət Quliyev, Vladislav Makarenko
**Dekorator:** Əliağa Xəlilov, Namiq Cəmşidi
**Mahnı ifa edən :** Flora Kərimova, Mirzə Babayev
**Musiqilərindən istifadə edilən bəstəkar:** Emin Sabitoğlu, Oqtay Rəcəbov, Mobil Babayev
### Rollarda

Firəngiz Mütəllimova-Gülnar
Yaşar Nuri-Elçin
Rəfael Dadaşov-Vasif
İlham Əsgərov-Fərrux
Saleh Babayev-Şakir
Tanilə Əhmərova-Sərvinaz
Fazil Cəlilov-İlqar
Nəzirə Salmanova-Toydakı qonaq
Zülfiyyə Cəfərova (Z. Cəfərova kimi)-Toydakı qonaq
Adil İsmayılov-Tamada

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Yaşar Nurinin son filmi…". 2019-08-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-08-07.

Həmçinin bax
------------

* Səni axtarıram (film, 1981)
* Bağışla (film, 1983)

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
* Senden Xebersiz televiziya tamaşası (1985)
* "Bağlı qapı" (1981) və "Səndən xəbərsiz" (1985) filmlərindən musiqi | Bəstəkar Emin Sabitoğlu
Şimal yarımkürəsində fəsillərin növbələşməsi

Ümumi məlumat
-------------

Yerin günəş ətrafında hərəkət etdiyi yola yerin orbiti deyilir. Yer bu yolu saniyədə 29,8 km sürətilə qət edir və Günəş ətrafında tam dövrünü 365 gün 6 saata (5 saat 48 dəq.46 saniyə) başa vurur. Yerin günəş ətrafında fırlanmasının nəticəsində fəsillər yaranır.

Qış gündönümü
-------------

23 sentyabr payız gecə-gündüz bərabərliyindən sonra, günəş cənub yarımkürəsinə 22 dekabra doğru hərəkət edir. Belə ki, 22 dekabr tarixində günəş 23,5 dərəcə cənub enliyi, yəni cənub tropik xətti üzərində zenitdə olur. Yəni, cənub tropiki xətti üzərinə günəş 90 dərəcə bucaq altında düşür.Günəş cənub yarımkürəsinə keçən kimi, cənub qütbündə 6 ay gündüz, şimal qütbündə isə 6 ay gecə baş verir. 22 dekabrda cənub qütb dairəsində tam 1 gün gündüz, şimal qütb dairəsində isə tam 1 gün gecə olur. Belə ki, bu gün qış gündönümü adlanır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Ə.T.Talıbov Coğrafiyanın əsasları, Bakı:2010, səh: 45-46
Məzmun
------

Film narkomaniyanın insanı dəyişməsi haqqında dramdır. Narkomaniya gənc Hüseyni çıxılmaz dalana salaraq ona faciəli məhəbbət dramı yaşadır. Bəzən insana elə gəlir ki, bütün hadisələr yuxu yaddaşı kimi sanki baş verməyib. Həyat həqiqətlərinə söykənən iki gəncin ağ ölümün fəlakətinə düçar olmaları filmin əsasını təşkil edir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Ruslan Hüseyni
**Quruluşçu rejissor:** Ruslan Hüseyni
**Quruluşçu operator:** Faiq Əliyev
**Operator:** Kamran Mehdiyev
**Səs rejissoru:** Natiq Hüseynov
**Rejissor assistentləri:** Nəcibə Abbasova, İsmayıl Mirzəliyev, Elmin Şirinov
**Qrim ustası:** Vüsalə Həmdullayeva
**Montaj:** Samir Həsənov
**Kompüter mühəndisi:** Emil Rəsulzadə
**İşıqçı:** Anar Nəsrullayev
**Kino texnikləri:** Eldar Cəfərov, Emil Talıbov, Ramin İsrafilov
**Məsləhətçi psixoloq:** Ruhəngiz Mehmanqızı
**Prodüser:** Kamran İsrafilov
**Redaktor:** Cəsarət Valehov
**Musiqisindən istifadə olunan bəstəkar:** Pol Maria (titrlərdə yoxdur)
### Rollarda

Yaşar Əliyev – Hüseyn
Vidadi Həsənov – Mahir
Yaqut Paşazadə – Zibeydə
Asif Əlövsətoğlu – Tural
Günel Məmmədova – Cəmilə
Cəlal Qurbanoğlu – Fərid
Zamiq Əlövsətoğlu – Azad
Zaur Hüseynov – Emin
Fərhad İsrafilov – müəllim
Məmmədhüseyn
Aynurə Məmmədova
Xəzər Hüseynov
Nigar Məmmədova
Türkan Rüstəmova
Aysel Rüstəmova
Fidan Baxşəliyeva
Aydan Paşayeva
Nəcibə Abbasova
Natiq Nuriyev
Elşən Piriyev
Azad Cəfərov

Sponsorlar
----------

Brilliant
Taysan

Çəkilişə köməklik edən qurumlar
-------------------------------

"Mediaclub" tibb mərkəzi
"Kakadu" disko klub

Xarici keçidlər
---------------

* Filmin anonsunu izlə
**Sinderella** (fransızca: «Cendrillon») — qısametrajlı ilk filmlərdən biridir. Səssiz filmdir. Rejissoru Jorj Melyesdir. İstehsal edildiyi 1899-cu ildə göstərilən film kino tarixinin ilk melodram filmləri sırasında göstərilməkdədir. Filmin mövzusu Sinderella nağılını ehtiva edir. Sinderella adlı qıza ögey anası və ögey bacıları pis davranır. Bu müddətdə ona bir yaxşılıq ana pərisi kömək edəcək və bir şahzadəylə birlikdə olacaqdır.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Sinderella valideynləri olmayan yetim cavan qızdır. Onun ögey anası və bacıları vardır. Lakin ögey ailə onunla çox pis davranır. Bu səbəbdən Sinderella müxtəlif çətinliklərə dözməyə məcbur olur. Lakin bir gün Sinderella döşəməni təmizləyən zaman yanına pəri xanım gəlir. Pəri ona şahzadə ilə görüşməyə kömək edir. Bunun üçün pəri sehrli çırağı ilə onun üçün gözəl geyim hazırlayır və onu gözəl at arabasına mindirib şahzadənin mərasiminə göndərir. Pəri Sinderellanı mərasimə göndərməmişdən əvvəl ona söyləyir ki, onun yalnız axşama qədər vaxtı vardır. Axşam olandan sonra Sinderella əvvəlki halına qayıdacaqdır. Şənlikdə bütün xanımlar qızılları ilə fəxr edir və rəqs edirlər. Şahzadə onlara diqqət yetirmir. Birdən xanımlar sırasında gözəl bir qız peyda olur. Gənc Şahzadə Kraldan icazə alaraq onu rəqsə dəvət edir. Onlar bir yerdə uzun müddət rəqs edirlər. Sonda Sinderella bütün çətinlikləri arxada qoyub şahzadə ilə bir yerdə qalır. Axşam olan zaman Sinderella pərinin ona söylədiyini yaddan çıxarır və bir müddət sonra əvvəlki halına dönür. Bu zaman ətrafdakılar ona gülməyə başlayırlar. Sinderella qaçan bir ayaqqabını yaddan çıxarır. Şahzadə isə məyusluq hissi keçirir. Sinderella evə qayıdan zaman oturan vəziyyətdə yuxuya gedir. Yuxuda Sinderella qəribə yuxu görür. Yuxuda Sinderella böyük saatlara və qəribə cırtdanları idarə edənə rahatlıq vermir. Yuxudan ayılan zaman Sinderella qarşısında Şahzadə və yanındakı adamları görür. Bu zaman Şahzadə onun ayağına ayaqqabısını taxır. Bu ayaqqabı Sinderellaya məxsus olduğuna görə ayağına tam uyğundur. Bu zaman Şahzadə onu sarayına aparır ki, onunla evlənsiz. Sonda mərasim keçirilir və çoxlu mərasim iştirakçıları balet oynayırlar.

Rollarda
--------

* Barral
* Blöett Bernon
* Karmeli
* Depeyru
* Janna D'Alsi — Pəri
* Jorj Melyes — Cırtdan

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

* Rejissor: Jorj Melyes
* Əsər müəllifi: Şarl Perro
* Ssenari müəllifi: Jorj Melyes
* Prodüser: Jorj Melyes

Ölkələrdə çıxış tarixi
----------------------

* Fransa Fransa: Oktyabr 1899
* ABŞ ABŞ: 25 dekabr 1899
* Portuqaliya Portuqaliya: 28 noyabr 2009

Ölkələrdə adı
-------------

* Azərbaycan Azərbaycan : Sinderella
* Portuqaliya Portuqaliya: Baile Até à Meia-Noite
* Venesuela Venesuela: Cenicienta
* ABŞ ABŞ: Cinderella
* Böyük Britaniya Böyük Britaniya: Cinderella
* Macarıstan Macarıstan: Hamupipőke

İstinadlar
----------

1. ↑  "Filmin ölkələrdə çıxış tarixi və digər adı". 2022-06-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-08-05.

Xarici keçidlər
---------------

* *Sinderella*  — Internet Movie Database saytında.

* Sinderella YouTube
* Sinderella
Napoleon Bonapartın bəstəboy olduğuna işarə edən ingilis təbliğatı.
**Napoleon kompleksi** (*fr.* Complexe de Napoléon) - bəstəboy insanlarda (xüsusən kişilərdə) teorik vəziyyəti izah etmək üçün istifadə olunan termin. Napoleon kompleksi olan insanlar əsasən aqressiv davranışlar göstərirlər. Belə davranışların əsas səbəbi kimi isə boylarının qısa olması və bununla bağlı yaranmış narahatlıq hissinin dəf edilməsi ilə bağlıdır. Napoleon kompleksi digər adlarlada məşhurdur. Bunlardan Napoelon sindiromu və Qısa adam sindiromu daxildir. Napoleon Bonapart bəstəboy olduğundan və bu vəziyyətlə bağlı sıxıntı yaşadığından kompleksə zamanla onun adına adlandırılmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Fleming, Nic.* "Short man syndrome is not just a tall story". The Telegraph. 13 March 2008. 14 January 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 December 2013.
2. ↑  *Morrison, Richard.* "Heart of the Fifties generation beats once again". The Times. 2005-10-10. 2020-06-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-01-17.
3. ↑  "Short men 'not more aggressive'". BBC News. 2007-03-28. 2020-06-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-01-17.
**Ağın içinə** (*ing.* Into the White) — 2012-ci ildə Petter Næss tərəfindən müharibə janrında çəkilmiş film. Filmin ssenarisi Ole Meldgaard, Dave Mango və Petter Næss tərəfindən yazılmışdır. Filmin baş rollarında Rupert Qrint, Florian Lukas kimi aktyorlar iştirak ediblər.

Məzmun
------

Filmdə baş verən hadisələr real həyatdan götürülmüşdür. İkinci dünya müharibəsi zamanı 1940-cı ilin 27 aprel tarixində Luftvaffe pilotu Hornst Şkops idarə etdiyi Heinkel He 111 tipli bombardımançı təyyarəsi ilə Norveçin daxili bölgələrindən olan Qrontil yaxınlarında vurulur. Alman təyyarəsi, ingilis pilotun idarə etdiyi Blackburn Skua markalı təyyarə tərəfindən vulur. Alman təyyarəsində olan dörd pilotdan bir nəfəri həlak olsada, digər üç nəfər yaxınlıqda yerləşən ovçu komasına sıxınır. Vurulmuş ingilis təyyarəsinin iki pilotuda almanların qaldığı ovçu komasını tapır və buraya gəlirlər. Alman əsgərlər ilk öncə ingilisləri ovçu komasına qəbul etməsələrdə, sonradan onların komanının kiçik bir bölməsində yaşamalarına icazə verirlər. Filmdəki hadisələr sərt Norveç qışının qarşısında bir-birinə düşmən olan iki təyyarəçi qrupun arasındakı münasibətlərdən, fədəkarlıqlardan və zaman-zaman dostluqdan söhbət açılır.


1. ↑  Freebase Data Dumps. Google.
2. ↑  IMDb (ing.). 1990.
3. ↑  IMDb (ing.). 1990.
4. 1 2  Box Office Mojo (ing.). 1999.
**Zehniyyət serialı** — Rejissor Ekta Kapur və Karişma Kohli tərəfindən 11 mart 2020-ci ildə ALT Balaci internet televiziyasında yayımlanacaq Hindistan komediya serialıdır.Serial təkcə,ALT Balacidə yox,ZEE TV-də də yayımlanacaq.Serialın çəkilişləri 2019-cu ildən başlayıb.Baş rolda Dino Morea və Karişma Kapur oynayacaq.Karişma Kapurun oynayacağı ilk serial olan Zehniyyət Kapurun təcrübəsi ilə daha da tanınacaq.

Məzmun
------

Serial anaların fərqli təbiətləri ətrafında fırlanır və əsassız gözləntilərlə uşaqlarını necə idarə etdiklərini göstərir.Analar öz övladlarının yaxşılığı üçün əllərindən gələni edirlər.Posterdən də göründüyü kimi,ananın ayaqları da əldir.Bir əl bir işi,o biri əl də növbəti işi görür.Serial, müxtəlif növ anaların çoxuşaqlı təbiətini və uşaqlarının tərbiyəsində rollarını araşdırır və ana olacaq qadınlara bir dərs verir.

Çəkiliş heyəti və əlavə məlumatlar
----------------------------------

Ssenari müəllifi:Ritu Bhatia

Rejissor:Ekta Kapur,Karişma Kohli

Direktor:Bhavna Ravail

İstehsalçılar:Rupali Qoxa,Pintu Qoxa

Ölkə:Hindistan

Dil:Hind dili,ingilis dili

Kamera quruluşu:Çoxkameralı

Filmin çəkildiyi yerlər:Mumbay,Maharaştra

Distribütor:ALT Balaci

Karişma Kapur
Kanal:ALT Balaci,ZEE TV

Səs formatı:Dolbi Dijital

Dino Morea
Vaxt:18-23 dəqiqə

İlk yayım tarixi:11 mart 2020

Rollarda:

Karişma Kapur

Dino Morea

Sancay Suri

Sandxa Mridul

Şilpa Şukla

Şruti Set

Tillotama Şome

Xarici keçidlər
---------------
**Məmmədəli Məhzun** (1899, Gədəbəy - 1986, Tehran) — Azərbaycan şairi. *Məhzun* təxəllüsü ilə yaradıb. Əsli Zunuzun Dərəq kəndi(Dərə Kəndi)ndən idi və Şeyx Fəxrəddin Dərəlinin nəvələrindən idi. Məhəmmədəli Fəxrəddini azərbaycan dilində şeirlər yazıb. "Hicran xəstəsi" şeir toplumu Tehranda çap olunub.

Həyatı
------

Cənubi Azərbaycanda hökm sürən məşəqqətli həyat tərzi, aclıq və səfalət Məmmədəli Fəxrəddin Məhzunun da atası Hüseynini Şimali Azərbaycana üz tutmağa məcbur etmişdi. Çox gəzib-dolandıqdan sonra o, nəhayət, Gədəbəydə məskunlaşır. Məmmədəli Məhzun da 1899-cu ildə burada anadan olur. Məmmədəli Məhzun 1938-ci ildə Təbrizə gedir.   
 Məmmədəli Məhzun 1986-cı ildə Tehranda vəfat etmişdir.

Yaradıcılığı
------------

Gənc yaşlarından yazdığı kiçik şeirləri ilə Məmmədəli Məhzun oxucuların diqqətini cəlb edir. Sonralar o, yaradıcılığında daha çox qəzəl janrına üstünlük vermiş və bütün Azərbaycanda şöhrət qazanmışdır. Şairin ilk kitabı da 1945-ci ildə "Qəzəllər" adı ilə çap olunmuşdur.Şairin ``Hicran Xəstəsi`` kitabı isə 1979-cu ildə çap olunmuşdur.Bakıda çap olunan "Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatı antologiyası" kitablarının üçüncü və dördüncü cildlərində Məmmədəli Məhzunun əsərlərindən nümunələr verilmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Məhəmmədəli Fəxrəddini

İstinadlar
----------

1. ↑  *İranın ənənəvi və müasir musiqi adamları*, Həbibulla Nəsiri, İ cild, Tehran:Atiyə nəşrləri,193 səh

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Şair** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Su elektrik stansiyası** (SES) — suyun məcra axınlarında və qabarma proseslərində su kütlələrindən enerji mənbəyi kimi istifadə edən elektrik stansiyası. Su elektrik stansiyasının bəndləri və su anbarlarının konstruksiyaları adətən çayların üzərində tikilir. Elektrik enerjisinin effektiv istehsalı üçün SES-in yerləşməsinin iki əsas amili mövcuddur:

* SES-in bütün ilboyu daimi su ilə təmin olunması;
* çayın mümkün qədər daha meylli, kanyonvari relyef formasına malik olması.

İş prinsipi
-----------

Su elektrik stansiyasının iş prinsipi kifayət qədər sadədir. Hidrotexniki konstruksiyalar zənciri hidroturbinin ucunda hərəkət edən suyu lazımlı təzyiqə çatdırır və hərəkətdə olan su kütləsi elektrik enerjisi istehsal edən generatorları ötürülür.

Suyun lazımlı təzyiqi bənd konstruksiyası vasitəsilə və müəyyən yerlərdə çayın konsentrasiyası və ya derivasiyası nəticəsində yaranır. Bəzi hallarda suyun lazımlı təzyiqinin alınması üçün bənd və derivasiyadan birgə istifadə edirlər.

Bütün energetika avadanlıqları bilavasitə su elektrik stansiyasının binasında yerləşir. Bina, təyinatından asılı olaraq, müəyyən bölmələrə malikdir. Maşın zalında su cərəyanını bilavasitə elektrik enerjisinə çevirən hidravlik-aqreqatlar yerləşir. Bundan başqa, binada SES-in iş prosesinin idarə edilməsində istifadə edilən hər cür avadanlıqlar, kontrol qurğuları, transformator stansiyası, bölüşdürücü və bir çox başqa qurğular yerləşir.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan su elektrik stansiyalarının siyahısı

İstinadlar
----------

1. ↑  СЕС // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. VIII ҹилд: Прадо—Спринт. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1984. С. 362.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Müasir Ukrayna |
| Normativ yoxlama | GND: 4064745-6 · NKC: ph116600 |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Tomris (dəqiqləşdirmə).Bu film türk massagetlərin və onların kraliçası tomris'in və farsların şahı kir'in savaşıdır. bu film herodotun yazdığı tarıxə dayanaraq düzəlibdir.Bu film dünyanın ən yaxşı və ən güclü kralı olan Böyük Kiri təhqir edir.Bəzi beynəlxalq mediaya görə, bu xəbər həqiqətə uyğun deyil

Herodota göre türk kraliçası kiri öldürüb

Süjet xətti
-----------

Əhəmənilər imperiyasının yüksəlişi fonunda Böyük çöldə köçəri tayfalar arasında torpaqlar uğrunda çəkişmələr gedir. Massaget tayfasına qüdrətli və qorxmaz Sparqap başçılıq edir. Oğlan övladı həsrətində olsa da, sevimli həyat yoldaşı Bopay onun üçün bir qız övladı dünyaya gətirir və özü də qanaxmadan vəfat edir. Bopayın vəsiyyəti ilə qıza Tomris adını qoyurlar. Sparqap onu əsl döyüşçü ruhunda böyüdür, qılınc oynatmağı, at çapmağı, döyüş fəndlərini öyrədir. Ancaq massagetlərdən olan xainlər - Kavaz və Kurtun düşmən xarəzmlərlə gizli sövdələşməyə gedərək, tayfa başçısına sui-qəsd edərək onu aradan qaldırırlar. Sparqap və ailəsi bir gecənin içində qanına qəltan edilir. Yalnız Tomris sağ çıxır. Meşədə sığınacaq tapan Tomris böyüyüb atasının intiqamını almağa and içir. Atasının intiqamını alandan sonra qonşu tayfa başçısının oğlu ilə evlənir. İllər keçdikdən sonra onun ərini və bir oğlunu Böyük Kir hiylə yolu ilə aradan qaldırır. Bundan sonra baş verən müharibədə saklar böyük itkilərlə farsları məğlub edə bilirlər.
**Milli dil günü** və ya **Limba noastre** (Rum. Limba noastră - dilimizdən) Moldova Respublikasında 1989-cu ildən bəri hər il 31 Avqustda qeyd olunan bir tətildir.

Mənşə tarixi
------------

Moldova Xalq Cəbhəsinin birbaşa iştirakı ilə 27 Avqust 1989-cu
 ildə Kişinyovda kütləvi bir nümayiş baş verir, tələblər arasında Latın qrafikasına əsaslanan Moldova dilinin respublikanın rəsmi dil statusunu tanıması idi.

31 Avqust 1989-cu ildə MSSR Ali Soveti Moldovanı 'siyasi, iqtisadi, sosial və mədəni sahələrdə' rəsmi dil elan etdi və Moldova dilinin Latın qrafikasına  qaytarılması haqqında qanun qəbul etdi.

23 iyun 1990-cı ildə Moldova Parlamenti 31 avqustu Milli Dil Günü elan etdi. Başlanğıcda tətilə 'Rumın dilimizin günü' (Rum. Limba noastră cea română və ya Rum. Ziua limbii române) deyilirdi.

1994-cü ildə tətilə Moldova Konstitusiyasının 13-cü maddəsində əksini tapan mövcud adı - 'Limba noastră' (rum. Limba noastră) verilməsinə qərar verildi.

Moldova Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi, 5 dekabr 2013-cü il tarixində, İstiqlal Bəyannaməsi mətninin Konstitusiya mətninin üstünlüyünə istinad edərək Rumın dilini rəsmi dil elan etdi. Eyni zamanda, Konstitusiyada müvafiq dəyişikliklər edilməyib.

### Bayram ənənələri

31 Avqustda ənənəvi olaraq Moldova daxilində sərgilər, festivallar, digər mədəni tədbirlər və xalq şənlikləri təşkil olunur.

Bu gün Kişinyov Mərkəzi Şəhər Qəbiristanlığında ana dili və milli ədəbiyyatının inkişafına xüsusi töhfə verən Moldova mədəniyyətinin vəfat etmiş xadimlərini anma mərasimi təşkil olunur.

Mətni 1994-cü ildən bəri müstəqil Moldovanın himninə çevrilən eyniadlı 'Limba noastre' şeirinin müəllifi olan milli poeziyanın klassikası Aleksey Mateeviçin xatirəsi

İstinadlar
----------

1. ↑  "Лимба Ноастрэ — Национальный день языка в Республике Молдове" (rus). March 21, 2007 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  "List of Moldovian Holidays" (Eng). December 17, 2012 tarixində arxivləşdirilib.
3. ↑  "31 августа Молдова отмечает национальный День родного языка" (rus). August 31, 2012 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "Lonely Planet" (rus). October 19, 2012 tarixində arxivləşdirilib.
5. ↑  "On 31 August Moldova celebrates the Language Day" (eng). October 27, 2009 tarixində arxivləşdirilib.
6. ↑  *Horia C. Matei.* «State lumii. Enciclopedie de istorie.». Meronia, Bucureşti. 2006. səh. p. 292—294.
7. ↑  "Постановление Парламента о днях памяти, праздничных днях и днях отдыха в Республике Молдова" (rus). December 20, 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26.12.1990.
Məzmun
------

Film Azərbaycan ədəbiyyatının yorulmaz tədqiqatçısı, böyük ziyalı və alim, Bir sıra nüfuzlu akademiya və elmi cəmiyyətlərin həqiqi üzvü akademik Həmid Araslıya həsr olunub. Filmdə alimin bütün elmi araşdırmaları haqqında geniş məlumat verilir. Onun ömrünün ayrı-ayrı anları öz obrazını yaradan aktyorun ifasında təqdim edilib.

Filmin yaradıcı heyəti
----------------------

Ssenari müəllifi: Eldar İsgəndərzadə
Rejissor: Vasif Məmmədzadə
Operator: Mahir Cahangirov
Səs rejissoru: Ceyhun Ağayev
Filmi səsləndirdi: Rafiq Hüseyn
Montaj: Fuad Əliyev
Assistentlər: Elşən Bədəlov, Mikayıl Əjdəroğlu, Elxan Rüstəmov
İnzibatçı: Məlahət Əhmədova
Filmin direktoru: Valeh Həsənli

Filmdə iştirak edənlər
----------------------

Vasim Məmmədəliyev — akademik.
Gövhər Baxşəliyeva — Milli Məclisin üzvü.
Bəhlul Abdulla — Folklorşünas alim.
Teymur Kərimli — AMEA-nın müxbir üzvü.
Nüşabə Araslı — qızı, professor.
İmamverdi Baxşiyev — professor.
H.Araslının ailə üzvləri.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi. Dövlət Film Fondu. Kino-Bülleten. IV buraxılış. Bakı: Apostroff, 2011.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------
**Aleks Kross** — 2012-ci ildə rejissor Rob Koen tərəfindən çəkilmiş və baş rollarda Tayler Perri və Metyu Foksun çəkildiyi Amerika kriminal triller filmidir. Mark Mossun ssenarisindən uyğunlaşdırılan filmin ssenari müəllifi Kerri Uilyamsondur. Film Ceyms Pattersonun yaratdığı Aleks Kross obrazı haqqında üçüncü filmdir. Kross daha əvvəl Morgan Freeman tərəfindən 1997-ci ildə çəkilmiş "Kiss the Girls" və 2001-ci ildə çəkilmiş bir "Along Came a Spider" filmlərində yaradılmışdır. 2010-cu ildə İdris Elbanın bu obrazı canlandırması razılaşdırılsa da, sonradan Friman yenidən obrazı canlandırıb. Filmin çəkilişləri 2011-ci ildə tamamlanıb. ABŞ-dən başlayaraq 29 oktyabr 2012-ci ildən efirlərə buraxılmışdır.

Süjet xətti
-----------

Nüfuzlu xəfiyyə Aleks Kross silsilə qətllər törədən qatilin izinə düşüb. Araşdırma nəticəsində cinayətkarın "adamöldürmə üslubu" Qəssab ləqəbli qəddar manyakın "dəsti-xəttinə" bənzəyir. Kross sifarişli qətllərdən birinin icrasına mane olduğu üçün, Qəssab polisin hamilə arvadını öldürərək yoxa çıxır. Doğurdanmı o qayıdıb? Kross artıq təkcə vəzifə borcunu yerinə yetirmir, onun üçün bu araşdırma artıq şəxsi "vendettaya" çevrilib.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  .
2. 1 2  .
3. ↑  .
4. ↑  .
5. ↑  .
6. ↑  .
7. ↑  .
**Müqəddəs Elm işıqları** və ya **Müqəddəs Elmo işıqları** (*ing.* Saint Elmo's fire, Saint Elmo's light) Atmosferdə elektrik sahəsinin yüksək gərginliyi səbəbi ilə, hündür obyektlərin ( Qüllələrin, tənha ağacların, qayaların) iti uclarında əmələ gələn cərəyan. Adətən parıldayan kiçik topalar şəklində və ya işıq saçan fırçalar formasında müşahidə edilir.

Müqəddəs Elm işıqları elektrik sahəsində gərginliyin 500B/m həddini aşması nəticəsində əmələ gəlir. Bu cür yüksək gərginlik adətən tufan zamanı və ya qış çovğunları səbəbi ilə yaranır.

Bu təbiət hadisəsi Katolik dənizçilərin müqəddəs hesab ettdikləri Elm (Erazm) adlı şəxsin şərəfinə belə adlandırılıb.

Vulkanik kül buluduna daxil olmuş təyyarənin xarici səthində də əmələ gələ bilər.

Boeing 747 hadisəsi
-------------------

1982 ci il 24 iyun tarixində BA 009 nömrəli reyslə İngiltərədən Avstraliyaya uçan Boeing 747 tipli sərnişin təyyarəsi 11 000 metr yüksəklikdə ikən, Qalunqqunq vulkanının püskürməsi səbəbi ilə əmələ gəlmiş kül buluduna daxil olmuşdur. Ekipajın və sərnişinlərin bunu bilməməsi vəziyyəti daha da çətinləşdirmişdir. Yava adasından cənubda Hind Okeanı üzərindəykən ikinci pilot təyyarənin xarici səthində Müqəddəs Elm işıqlarını görür.

İllüminatorlarından təyyarənin qanadlarını və mühərriklərini görən sərnişinlər də eyni hadisənin şahidi olurlar. Bir müddət sonra 4 mühərrik birdən sönür. Ön şüşədən Elm işıqlarından başqa heç nə görməyən pilotlar, buluddan çıxdıqdan sonra mühərrikləri işə sala bilir.

747-ba9.png747-BA9 Elm işıqları artıq görünməsə də, ön şüşə cızılmış və tamamilə şəffaflığını itirmişdi. Ekipaj Cakartaya vizual görüntü olmadan, hava limanını görmədən təcili eniş həyata keçirir. Sonradan keçirilən ekspertiza nəticəsində müəyyən edilir ki, Müqəddəs elm işıqlarının müşahidə edilməsinə və mühərriklərin sıradan çıxmağına səbəb - kiçik vulkanik kül hissəciklərinin yüksək sürətlə uçan təyyarə ilə toqquşması idi.

Hal-hazırda Müqəddəs Elm işıqlarını süni yolla meydana gətirilmə metodları mövcuddur. Bu metodlardan bəziləri o qədər sadədir ki, ev şəraitində də həyata keçirilə bilər. Misal üçün: Qaranlıq otaqda sintetik köynəyi əyninizdən çıxarıb, iynəni ona yaxınlaşdırsanız, müəyyən məsafədən iynənin ucunda kiçik cərəyan görə bilərsiniz.

Mənbə
-----

* Шипчинский В. В.. Эльма святого огни
* Расследования авиакатастроф — Все двигатели отказали!
Film haqqında
-------------

### Aktyorlar

1. Hema Malini — Raano
2. Kulbahişon Karbanda — Tirlok / Tirloka
3. Rişi Kapur — Manqal
4. Punam Cillon — Raci
5. Cina Pathak — Zində
6. A. K. Hanqal — Hazur Sinqx (Raanonun qayınatası)
7. Qita Siddharth — Canno

### Məzmun

**Raano** (Hema Malini), cəsarətli qadındır. Onun sərxoş əri, **Triloka** (Kulbahişon Karbanda) və iki uşağı kənddə yaşayırlar. Onun qayınanası, **Zində** (Cina Pathak), daim onun evliliyindən sonra ona böhtan atır‚ onun kifayət qədər cehizini satırdı. Yalnız onun qayınatası, **Hazur Sinqx** (A. K. Hanqal), kor qoca, ona qarşı rəhmlidir. Çox qoca olduğu üçün az iş görürdü. **Triloka**nın qəzəbindən onu (**Raano**nu) xilas edə biləcək ailənin yeganə üzvü onun qaynı, **Manqal**dır (Rişi Kapur). Bir gecə **Triloka** yaxınlıqdakı mehmanxanada dostları ilə yeyib içir və sərxoş vəziyyətdə evə gəlir. Evdə həyat yoldaşı ilə dalaşır. Səhərisi gün işə gedir. İşdə **Tirloka**nı öldürürlər. **Tirloka**nın meyidini görən **Raano**‚ başlayır özündən çıxmağa. Bir gün **Raano**nun qayınanası öz qız nəvəsini 6 Minə satmaq istəyir. Bunu eşidən **Raano** qayınanasına herslənir. Filmin sonunda **Raano** **Manqal**la evlənir.

Həmçinin bax
------------

* Hindistan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------

* Filmi izlə (azərbaycan dilində)

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AllMovie · Česko-Slovenská filmová databáze · IMDb · Rotten Tomatoes |
**De ki, sevirsən** (Rom: Kaho Naa... Pyaar Hai) — rejissor Rakesh Roşanın oğlu Hritrik Roşan və aktrisa Ameeşa Patelin debütü olan, rejissor Rakesh Roşan tərəfindən 2000-ci ildə çəkilmiş olan hind dilində romantik döyüş filmidir.

Süjet xətti
-----------

Kasıb müğənni Rohit və varlı bir insanın qızı olan Sonia bir-birlərinə ilk baxışdan aşiq olublar. Səfər zamanı onlar dostlarından qaçaraq kimsəsiz bir adada tək qalırlar. Burada onlar həyatlarının ən gözəl günlərini keçirirlər. Ancaq sevgililər yenidən tapılır. Sonyanın dostları Rohitin şou-biznes aləmində məşhurlaşmasına kömək edirlər. Hər şey toya doğru gedirdi, lakin bir gün Rohit polis komissarı ilə quldurların vəhşiliyinin şahidi olur və bununla da o öz ölüm hökmünü imzalayır. Sonyanın sevgilisinin ölümündən sonra özünə gəlməsi üçün atası onu Yeni Zelandiyadakı qohumlarının yanına göndərir. Qız orada gözlənilmədən nişanlısı Rohitə qəribə bir formada oxşayan Rac Çopra ilə qarşılaşır.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  .
Məzmun
------

Balaca Kərimin (Pərviz Hüseynov) anası (Xalidə Quliyeva) doğuş zamanı vəfat etmişdir. Kərimə həyat verən anasının fotoşəkli onun üçün səcdəgaha çevrilir. Oğlan evdə anasının adı ilə bağlı hər şeyi əzizləyir. Ona görə də böyük qardaşı Səlimin (Fuad Dadaşov) anasından qalma boyunbağını sevgilisinə (Rəna Tanrıverdiyeva) bağışlamasını, atasının (Əlican Əzizov) gənc müəllimə (Larisa Xələfova) ilə yaxınlıq etməsini heç cür qəbul edə bilmir. Anasına məxsus köhnə şkafın atası tərəfindən yandırılması Kərimi bərk sarsıdır.

Filmdə ana həsrəti ilə qovrulan, valideyn qayğısından ayrı düşmüş iki qardaşın — 7 yaşlı Kərimlə 15 yaşlı Səlimin taleyi fonunda uşaqlarla böyüklərin qarşılıqlı əlaqəsindən bəhs edilir.

Film haqqında
-------------

Filmdə kütləvi səhnələrdə Xaçmaz rayonundakı 6 saylı orta məktəbin şagirdləri iştirak etmişlər.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Ramiz Rövşən
**Quruluşçu rejissor:** Hüseyn Mehdiyev
**Quruluşçu operator:** Amin Novruzov
**Quruluşçu rəssam:** Arif Əbdürrəhmanov
**Bəstəkar:** Cavanşir Quliyev
**Səs operatoru:** Əsəd Əsədov
**Rejissor:** Rövşən Həsənov
**Operator:** Rafiq Quliyev, Sərvər Rəşidoğlu (Sərvər Quliyev kimi)
**Geyim rəssamı:** Tatyana Əmirova
**Qrim rəssamı:** Firuzə İsmayılova
**Dekor rəssamı:** T.Mirzəyev
**Montaj edən:** Rahidə Quliyeva (R.Quliyeva kimi)
**Montaj üzrə assistent:** Ş.Əliyeva
**Quraşdırılmış səhnələrin operatoru:** Vaqif Bağırov
**Rejissor assistenti:** Y.Əhmədov, Ə.Əhmədov
**Rəssam assistenti:** X.Əminağayeva
**İnzibatçı:** M.İsmayılov, İ.İsgəndərov, R.Hüseynov
**Redaktor :** Eldəniz Quliyev, Dinarə Gərəkməzli (Dinarə Kərəkməzli kimi)
**Filmin direktoru:** Azər Quliyev
**Bədii rəhbər:** Rasim Ocaqov
### Rollarda

Pərviz Hüseynov — Kərim
Fuad Dadaşov — Səlim
Əlican Əzizov — Kərimin atası
Larisa Xələfova — Çimnaz müəllimə
Rəna Tanrıverdiyeva — Sona
Ədalət Əbubəkirov — Səttar
Xalidə Quliyeva — Kərimin anası
Nuriyyə Əhmədova — tibb bacısı
Adil İsmayılov — rentgenoloq
Əhməd Əhmədov — müəllim
### Filmi səsləndirənlər

Əminə Yusifqızı — Çimnaz (Larisa Xələfova) (titrlərdə yoxdur)
Pərviz Bağırov — Səlim (Fuad Dadaşov) (titrlərdə yoxdur)
Hamlet Xanızadə — Kərimin atası (Əlican Əzizov) (titrlərdə yoxdur)
Nəcibə Hüseynova — Kərimin anası (Xalidə Quliyeva) (titrlərdə yoxdur)

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 278-298.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
***Alo, bu mənəm*** filmi rejissor Nonna Müzəffərova tərəfindən 2013-cü ildə ekranlaşdırılmışdır. Film "Debüt" studiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə rolları Sonaxanım Mikayılova, Abbas Qəhrəmanov, Mətanət Abbaslı və Rafiz Mehdizadə ifa edirlər. Filmdə hadisələr "qazdığı quyuya" düşən soyğunçu ətrafında cərəyan edir.

Məzmun
------

Filmdə hadisələr "qazdığı quyuya" düşən soyğunçu ətrafında cərəyan edir.

Boş bir evə oğru girir. İşini bitirib evdən çıxmağa macal tapmamış evin sakinləri bir-bir gəlib çıxır. Müəmmalı telefon zəngləri isə hadisələrin axarını dəyişir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenarist: Yelena Andreyeva  

Rejissor: Nonna Müzəffərova  

Operator: Əli Sultanov  

Rəssam: Rövşən Mehdiyev

Rollarda
--------

Sonaxanım Mikayılova — kişi  

Abbas Qəhrəmanov — qadın  

Mətanət Abbaslı — qız  

Rafiz Mehdizadə — oğru

İstinadlar
----------

1. ↑  "Bakıda "Alo, bu mənəm" filmi göstərilmişdir" (az.). Azər Tac. 28 fevral 2014. 2021-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-23.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2013-cü ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Takion işıqdan sürətli olduğundan onu görmək olmur. Lakin o, keçdikdən sonra iki işıq:Biri müşahidəçiyə yaxınlaşan kürə, biri isə müşahidəçidən uzaqlaşan kürə görünür.
**Takion** (yunanca Ταχύς takhus, sürəyli mənasındadır) və ya **Bradion** - işıq sürətindən daha sürətlə hərəkət etdiyi iddia olunan hipotetik zərrəcik. Tam spinə malikdir, bosondur. Onun zamanın hər yerində olduğu iddia edilir. Həmçinin onun ən kiçik sürətinin işıq sürəti olduğu da, deyilir (v2/c2 = c2/c2 = 1). ilk dəfə S.Arnold tərəfindən iddia edilməsinə baxmayaraq, ondan əvvəl də, S.Corc və F.Gerald tərəfindən yazılmışdır. Bir çox fiziklər üçün takyon nəzəriyyəsi tutarlı deyil, çünki fotondan sürətli hissəciyin olmaması iddia edilir. Takionlar Albert Eynşteynin genel görellik qaydasındakı v.v/c.c ifadəsindki cismin sürəti işıq sürətini aşarsa nə olar sualının cavabıdırlar. Bu səbəbdən də takionların kütləsini kompleks ədədlə ifadə edirlər: mtakion = 2.i. Eyni zamanda v daim c-dən böyük olacağından takionun ən aşağı sürəti c olar. Ancaq tam c sürətində ola bilməzlər. Çünki v.v/c.c = c.c/c.c = 1olacağından bu ifadə alnaşılmaz olur. Bununla bərabər kütləsinin kvadratı neqativ (mənfi) olan istənilən hissəcik takion adlanır və modern fizikada mühüm rol oynamağa başlamışdır. Potensial teoremlər , işıqdan daha sürətli hissəciklərin Lourentz sabitinin qırılmasına daxil olanlara icazə verilir, yəni hissəciklərin sürəti üçün işıq sürəti sərhəd deyil. Beləcə həqiqi dünya üçün sərhəd olan işıq sürəti öz dəyərini qoroyur. Bundan çıxan nəticə isə takionların varlığının fizika və cəbr qanunlarına zidd olmadığını göstərir. Bunu takionların varlığına dəlil kimi göstərənlər vardır. Eyni (v) > (c) dəyərlərinin zaman nəzəriyyəsi içində yerinə yetririlməsi nəticəsində zaman qavramının takionlar üçün kütlə kimi tam mücərrəd olduğunu göstərir. Zamanın keçərli olmadığı içində zamanın oxu olan entropiyanın sözü gedə bilməz və bu səbəbdən takion kainatı həqiqi kainatın əksinə büzüşməzlər və çəkinin onlara təsir etmədiyi üçün genişlənər. Beləcə, başlanılan nöqtəyə geri qayıdan deyil sonu, ucu-bucağı olmayan takion kainatı mövcuddur. Həmçinin takionların enerjisi azaldıqca sürəti də azalar.
**Sürətlənmə** — rejissor Stiven Kampanelli tərəfindən çəkilmiş və baş rollarda Olqa Kurylenko, Morqan Friman və Ceyms Purefoyun yer aldığı 2015-ci ildə çəkilmiş döyüş triller filmi. Yüksək texnologiyalar üzrə mütəxəssis oğru müəmmalı hökumət agentləri tərəfindən təqib edilir.

Süjet xətti
-----------

Mükəmməl hərbi təlim keçmiş keçmiş hərbi agent və hal-hazırda oğruya çevrilmiş Aleks (Olga Kurylenko), keçmiş şəriki Kevin tərəfindən yüksək texnologiyalı bank soyğunu işinə ("son iş") cəlb olunur. Oğurluq zamanı onlar bir çanta almaz oğurlayırlar ki, çantanın içərisində ittihamedici dəlillər olan qiymətli fləş disk də gizlədilmişdir. Aleks oğurluq zamanı almazları gizlədir və gəlirin qalan hissəsini öz aralarında bölüşdürmək və aranın bir qədər sakitləşməsi üçün oteldə dincəlməyi qərara alırlar. Onlar cənab Vaşinqtonun (Ceyms Purefoy) başçılıq etdiyi agentlər komandası tərəfindən təqib edilirlər. Aleks çarpayının altında gizlənir və buna görə də Kevini işgəncələrə məruz qoyub öldürənlər əvvəlcə onu görmürlər. Sonda Aleks Kevinin qisasını almaq üçün cənab Vaşinqtonu öldürmək istəyəndə, əlindəki silahın darağının boş olduğunu görür. Bundan sonra Aleks cənab Vaşinqtonun dəstəsindən qaçmağa başlayır və şəhər boyu pişik-siçan qovması başlayır. Kevinin arvadından və uşağından Aleksi ələ keçirmək üçün yem kimi istifadə edirlər. Aleks onu təqib edənlərin arxasında duranların məqsədlərini müəyyən etməyə çalışır. Aleks nəhayət, fləş diski götürmək üçün agentlərin anonim ABŞ senatoru (Morgan Freeman) tərəfindən göndərildiyini öyrənir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Česko-Slovenská filmová databáze (çeş.). 2001.
2. ↑  .
3. ↑  "*MOMENTUM* (15)". British Board of Film Classification. July 23, 2015. October 21, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 23, 2015.
4. ↑  *Ritman, Alex.* "U.K. Box Office: $20M Olga Kurylenko, Morgan Freeman Thriller Opens to Just $69". The Hollywood Reporter. November 25, 2015. December 6, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 15, 2022.
5. ↑  "Momentum". Box Office Mojo. 2017-09-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-06-15.
**"Əl" kompüteri**  (en. handheld computer) – ölçüləri kiçik olan elə kompüterdir ki, onu bir əldə saxlamaq, o biri əllə isə işləmək olar; adətən, onlardan yükdaşıma xidmətlərində və səfərlərlə (yollarla) bağlı başqa fəaliyyət sahələrində istifadə edirlər. Əl kompüteri, adətən, ovuciçi kompüterdən (PALMTOP) daha ensiz, daha uzun və daha qalın olur; bu kontekstdə belə qurğulara bəzən "əl terminalları" da deyirlər. 

 Bundan başqa, əl kompüterləri bəzən kiçik ölçülü displeylərlə təchiz olunurlar, çünki onların istifadə edildikləri işlərin xarakteri elədir ki, çətin ki, hər bir anda böyük həcmli informasiyaların göstərilməsi (əks etdirilməsi) tələb olunsun. Əl kompüterlərinin çoxunda onların tətbiq olunduqları sahələr üçün spesifik olan patentli proqramlar işləyir; bu proqramlar, adətən, daimi yaddaşda (ROM) saxlanılır. Əl kompüterləri bir qayda olaraq onları mərkəzi kompüterlə birləşdirən rabitə vasitələri ilə təchiz olunurlar və onların bir çoxunun özəl periferiya quğuları, məsələn, verilənləri tez daxil etmək üçün istifadə olunan zolaqlı kodları (strixli kodları) oxuyan qurğusu olur. Əl kompüterlərin demək olar ki, hamısının klaviaturası (ölçüləri çox böyük olan QWERTY tipli adi klaviatura yox) olmasına baxmayaraq, onların nadir hallarda yumşaq disklər kimi daşıyıcıları olur.

Ədəbiyyat
---------

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Xarici keçidlər
---------------

* Handheld kompüter nədir?
Böyük Avstraliya körfəzi
**Böyük Avstraliya körfəzi** — Nəhəng, açıq hövzəyə malik, Hind okeanına aid körfəz. Avstraliyanın mərkəz və qərb hissələrinin cənubunda yerləşir. Körfəzin sahəsi Avstraliyanın Qərb burnundan Tasmaniya adasındakı cənub-qərb burnuna qədər uzanır. Sahil xəttinin uzunluğu 1160 km, sahəsi isə 1335 min km² təşkil edir. Ən böyük dərinliyi 5670 metrdir. Əsas limanı Adelaidadır. Körfəzin sahilləri əsasən Qərbi Avstraliya və Cənubi Avstraliya ştatları ərazisinə daxildir.

Sahil xətti əsasən qayalıqdır və hündürlük 60 metrə çatır. Bəzi hissələrdə qum çimərlikləri və terraslı qayalıqlara rast gəlinir.

Flora və fauna
--------------

Körfəzin ərazisinin böyüklüyünə və dərinliyinin çoxluğuna baxmayaraq flora və fauna baxımından çox kasıb heab edilir. Səbəb isə körfəzə az miqdarda çayın axmasıdır. Bununla belə sularında Köpəkbalığı üstünlük təşkil edir, əsasən sahil zolağında daha çox yayılmışdır. Əsl balinalar əsasən körfəzin daxilində köç edir.

Tarixi
------

Körfəzin akvatoriyası ilk dəfə avropalı səyyalar XVII əsrdə görünür. 1627-ci ildə isə Holland səyyahı Tissen körfəzin qərb sahillərinə qədər üzür. 1802-ci ildə isə ingilis araşdırmaçı kapitan Metyu Flinderson katerik ətrafına dalanaraq körfəzin ərazisini xəritəyə salmışdır.

Mənbə
-----

* Great Australian Bight Marine Park - Eyre Peninsula Arxivləşdirilib 2007-07-02 at the Wayback Machine - the South Australian portion of the park
* Great Australian Bight Trawl Fishery
* Wild Down Under Great Australian Bight Arxivləşdirilib 2003-09-20 at the Wayback Machine - BBC Nature Documentary webpage for the fauna of the region
* aerial video of the Great Australian Bight
**Amerikalı şirin qız** (*ing.* American Honey) — 2016-cı il Böyük Britaniya istehsalı film.

Məzmunu
-------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

İtirməyə heç nəyi olmayan yeniyetmə qız Star (Sasha Lane) qapıdan-qapıya jurnal satışı ilə məşğul olan dəlisov bir komandaya qoşulur. İstədikləri kimi hərəkət edən, əylənən və pul qazanmaqdan başqa heç nəyi düşünməyən gənclər toplusu ABŞ-ni başdan-başa səyhət edib, satış etmək istəyirlər. Star isə satışdan əlavə intriqa dolu sevgi macəraları, qanun pozuntuları və gözlənilməz həyat reallıqları ilə üz-üzə qalır.

Filmi izlədikcə Starın cəmiyyət tərəfindən necə müəyyən axın istiqamətində yönəldildiyini görürük. Sanki, obrazımız özünü *cəmiyyət* adlanan axına buraxır və *Dumandakı kirpi* cizgi filmində kirpiciyəzin dediyi kimi *qoy çay məni gedəcəyim yerə aparsın* deyir.

Oxşar analogiyanı cizgi filmi ilə "Amerikalı şirin qız" arasında hələ çox qurmaq olar, çünki hər ikisi də individin öz şəxsi həyat yolunu axtarıb-tapmaq, ona öz yanaşmasını müəyyənləşdirmək və ilk öncə arzularını tapıb, sonra da onlara nail olmaqdan bəhs edir. Star həqiqətən də şirin, hələ həyatın nə olduğunu yeni-yeni başa düşməyə başlayan birisi kimi izləyici də müəyyən simpatiya oyadır.

İstinadlar
----------

1. ↑  IMDb (ing.). 1990.
2. ↑  *Seetoodeh, Ramin.* "How Shia LaBeouf Stopped Drinking and Found the Career He Wanted". Variety. September 6, 2016. March 11, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: September 6, 2016.
3. ↑  "American Honey". Box Office Mojo. February 23, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: December 20, 2016.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Twitter |
| Tematik saytlar | AllMovie · AlloCiné · Box Office Mojo · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · IMDb · Metacritic · Rotten Tomatoes |
Məzmun
------

Bu alleqorik nağıl acınacaqlı taleyi olan itaətkar qoyunlar haqqındadır. Günlərin birində onların arasına "gözüaçıq" bir qoyun düşür və o hiss edir ki, qoyunları sürü ilə harasa, gedər-gəlməzə aparırlar. Qoyun öz taleyindən qaçıb canını qurtarmağa çalışır və yolunu...dənizdən salır...

Səhv
----

*Titrlər:* Filmin adı "Dəniz səyyahəti" olaraq yazılmışdır. Doğrusu "Dəniz səyahəti"dir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Murad İbrahimbəyov
**Kinorejissor:** Elçin Axundov
**Quruluşçu rəssam:** Gülşən Quliyeva, Elçin Axundov
**Kinooperator:** Antonina Korotnitskaya
**Bəstəkar:** Eldar Mansurov
**Səs operatoru:** Marat İsgəndərov
**Montaj edən:** Nisə Hacıyeva
**Cizgi rəssamı:** Bəhmən Əliyev, Arifə Hatəmi, Rauf Dadaşov, Gülşən Quliyeva, Vaqif Məmmədov, Aleksandra Şirinova, Ələkbər Məmmədov, Cahangir Süleymanov, Firəngiz Quliyeva
**Assistent:** Z.Rəhimova, Solmaz Hüseynova
**Rəssam:** Tamilla Əsgərova, Hüseyn Cavid İsmayılov
**Redaktor:** Çingiz Qaryağdı
**Filmin direktoru:** Seyid Əhmədov

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 368-370.

Xarici keçidlər
---------------

* RTÜK 11.Gelecekle İletişim Çalıştayı — AZERBAYCAN`IN BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİ ANİMASYON FİLMLERDE rtuk.gov.tr Arxivləşdirilib 2020-10-22 at the Wayback Machine
* Milli Kino Günü: Dəniz fərqli "obraz"larda
Tipik heyvan hüceyrəsinin sitoplazma komponentləri ilə (orqanellərlə) birlikdə.
6. Holci aparatı
Bu orqanoidi ilk dəfə İtalyan histoloqu Kamillo Qolci (1898) sinir hüceyrələrində görmüşdür. Sonra onun şərəfinə Qolci kompleksi (aparatı) adlandırılmışdır. Qolci kompleksi bütün bitki və heyvan hüceyrələrində olur. Onun ölçüsü və forması müxtəlifdir. O, sinir hüeyrələrində mürəkkəb tor şəklində olur, nüvənin ətrafında yerləşir. Qolci kompleksi bitki və ibtidai orqanizmlərin hüceyrələrində membranla örtülmüş ayrıca cisimcikdir. Bu da oraqvarı və ya çubuqvarı formalıdır. Bu heyvan hüceyrələrində formaca bir qədər fərqlənir. Lakin onların quruluşu bütün hüceyrələrdə eynidir. Qolci kompleksinin üç quruluş komponenti var:

1. membranlarla hüdudlanan və qruplarla yerləşən boşluqlar
2. boşluqlardan çıxan mürəkkəb borucuqlar
3. borucuqların ucunda yerləşən iri və xırda qovuqcuqlar

Lakin bunların hər üçü vahid orqanoidi təşkil edir. Qolci kompleksi mühüm bioloji funksiyaları yerinə yetirir. Ona endoplazmatik şəbəkə kanalları ilə hüceyrənin bir sıra sintez məhsulları: zülallar, karbohidratlar və yağlar daşınır. Bu maddələr əvvəlcə Qolci kompleksi elementlərində toplanır, sonra borucuqların uclarında iri və xırda qovuqcuqlara çevrilir, nəhayət, qovuqcuqlar borucuqlardan ayrılaraq sitoplazmaya keçir və hüceyrələrin həyat fəaliyyətində istifadə olunur, yaxud hüceyrələrdən xarici mühitə çıxır. Mədəaltı vəzin sintezolunmuş fermentləri əvvəlcə orqanoidin boşluqlarına toplanır, beləliklə içərisi fermentlə dolu qovuqcuqlar əmələ gəlir. Sonra bu qovuqcuqlar mədəaltı vəzin axarına çıxarılır və bağırsaq boşluğuna tökülür. Qolci kompleksinin membranlarında hüceyrədə istifadə olunan yağlar və karbohidratlar da sintez olunur. Qolci kompleksi, həmçinin, hüceyrə lisozomlarının mənbəyidir. Plazmatik membranın özü də Qolci kompleksinin fəaliyyəti nəticəsində təzələnir.

Mənbə
-----

1. ↑

| ⛭Eukariotik hüceyrələrin orqanoidləri |
| --- |
| Akrosom • Qolci aparatı • Vakuol • Vezikula • Hüceyrə membranı • Hüceyrə qılafı • Lizosom • Melanosom • Miofibrillər • Mitoxondri • Peroksisom • Plastidlər • Kirpikciklər/Qamçılar • Ribosom • Yığıla bilən vakuol • Stiqma • Xloroplastlar • Sentrosom • Sitoplazma • Endoplazmatik şəbəkə • Nüvə • Nüvəcik |  |
Məzmun
------

Bu, bugünkü həyatımızın problemləri haqqında film-düşüncədir. Bu, otuz yaşlı nəsil barədə adi ailə filmidir.

Yaşayışımızda və mənəviyyatımızda gedən əsaslı dəyişikliklər müasirlərimizin daxili aləmində öz izini qoyur, insanları keçdikləri ömür yoluna, əməllərinə yeni gözlə baxmağa səsləyir. Filmdə ailə dramı açılıb göstərilir. Ailə başçısı, memar Teymur *(Fərman Abdullayev)* pul qazanmaq naminə əsl sənətə göz yumub adi, zövqsüz "ustaya" çevrilir. Arvadı Səbinə *(Elina İsmayılova)* bu darıxdırıcı birgə yaşayışa dözməyib evdən çıxıb gedir.

Bu mənada kinematoqrafçılarımızın filmdə müraciət etdikləri mövzu onun müəlliflərinin dünyagörüşünü, sənətə yeni münasibətini əks etdirir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Quruluşçu rejissor:** Davud İmanov
**Ssenari müəllifi:** Dinarə Seyidova
**Quruluşçu operator:** Ələkbər Muradov
**Quruluşçu rəssamlar:** Mayis Ağabəyov, Rafiq Nəsirov
**Bəstəkar:** Xəyyam Mirzəzadə
**Səs operatoru:** Tatyana Kərimova
**Rejissor:** Nazim Məmmədov
**Operator:** Rafiq Kərimov
**Quraşdırılmış səhnələrin operatoru:** Həmzə Əhmədoğlu
**Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı:** Rauf Dadaşov
**Geyim üzrə rəssam:** N. Cəfərova
**Qrim üzrə rəssam:** Q. Qasımova
**Montaj edənlər:** Nataliya Albitskaya, Sevda Abbasova (S. Abbasova)
**Rejissor assistentləri:** Şahirə Kərimova, İlham Salmanov
**Rəssam assistenti:** Elyaz Səfərov
**Fotoqraf-rəssam:** Tofiq Kərimov (T. Kərimov kimi)
**Rəng quraşdırıcısı:** Əminə Cəfərova
**Musiqi redaktoru:** Rauf Əliyev (R. Əliyev kimi)
**Redaktorlar:** Aliyə Əliyeva, L. Kazaçenko
**Çalır:** Rafiq Babayevin İdarəsilə Estrada-Simfonik Orkestr
**İnzibati qrup :** İlqar Əliyev, Tamara Kazaçenko (T. Kazaçenko kimi)
**Filmin direktoru:** Sahib Quluzadə
**Prodüser:** Zəmi Hüseynov
### Rollarda

Elina İsmayılova — Səbinə
Fərman Abdullayev — Teymur
Rasim Balayev — Ayaz
Yaşar Nuri (Yaşar Nuriyev kimi) — Mağaza müdiri
Aleksandr Kşinovloqer — Zelik
Səfa Mirzəhəsənov — Çingiz
Fidan Nəsirqani — Leyla
Çingiz Şərifov — Eldar
Elmira Şabanova — Tamara xanım
Nailə Zeynalova — Sevil
Svetlana Kurlenko — "Veryovka"
Zemfira Nərimanova — Gülya
Nəsir Sadıqzadə — Ata Kats
Olqa Dolinskaya — Ana Kats
Şahirə Kərimova — Stella
Mayak Kərimov — Erməni Şurik
Arif Kərimov — erməni
Nəbi Qədirov
Zilli Namazov — erməni
Nazir Əliyev — Kamal
Sahib Quluzadə — sürücü
Əhməd Salahov — Teymurun tanışı
M. Mirzəyev
Ə. Babayev — "Volqa"nın sahibi
Kübra Dadaşova — Mağazadakı alıcı
Q. Mehdiyeva
A. Mehdiyeva
N. Sinyavskaya
N. Loqvinoviç
Gülxar Həsənova — Eldarın anası (titrlərdə yoxdur)
Tofiq Tağızadə — pianoçu (titrlərdə yoxdur)
### Filmi səsləndirənlər

Nəcibə Hüseynova — Səbinə (Elina İsmayılova) (titrlərdə yoxdur)
Eldəniz Rəsulov — Teymur (Fərman Abdullayev) (titrlərdə yoxdur)
Zərnigar Ağakişiyeva — Eldarın anası (Gülxar Həsənova) (titrlərdə yoxdur)
Nuriyyə Əhmədova — Ədifə (titrlərdə yoxdur)

Sponsor
-------

Sumqayıt Şəhəri "Sintezkauçuk" İstehsalat Birliyi

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu. Filmlərin izahlı kataloqu: 1898-2002. 2 cilddə. 1-ci cild. Bakı: Nağıl evi, 2003.

Mənbə
-----

* Heykəltəraş xanımına göz dikən dramaturq

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
***Almanların Şimali Qafqazda vəhşilikləri*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Muxtar Dadaşov tərəfindən 1943-cü ildə çəkilmişdir. Film Bakı Kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Film alman-faşist işğalçılarının Şimali Qafqazda törətdikləri vəhşiliklərdən, 1943-cü ildə rus yazıçısı Aleksey Tolstoyun başçılığı ilə bu cinayətləri təhqiq edən dövlət komissiyasının fəaliyyətindən danışır. Çəkilmiş kinokadrlar ifşaedici materiallar kimi Nürnberq məhkəmə prosesində göstərilmiş və "Ordenli Azərbaycan" kinojurnalına da daxil edilmişdir.

Məzmun
------

Film alman-faşist işğalçılarının Şimali Qafqazda törətdikləri vəhşiliklərdən, 1943-cü ildə rus yazıçısı Aleksey Tolstoyun başçılığı ilə bu cinayətləri təhqiq edən dövlət komissiyasının fəaliyyətindən danışır. Filmdə faşistlərin Mineralnıye Vodı, Kislovodsk, Pyatiqorsk və Nalçik şəhərlərində törətdikləri vəhşiliklər təkzibolunmaz faktlarla ifşa edilir.

Film haqqında
-------------

Çəkilmiş kinokadrlar ifşaedici materiallar kimi Nürnberq məhkəmə prosesində göstərilmiş və "Ordenli Azərbaycan" kinojurnalına da daxil edilmişdir.

Filmin üzərində işləyən
-----------------------

Ssenari müəllifi: Muxtar Dadaşov  

Rejissor: Muxtar Dadaşov  

Operator: Muxtar Dadaşov  

Rejissor köməkçisi: İsmayıl Əfəndiyev

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 44

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1943-cü ilin Azərbaycan filmləri  

1940-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı