**Braziliya Milli Kitabxanası** ―Braziliyanın biblioqrafik və sənədli irsinin depozitarisidir. O, 1822-ci ildən 1960-cı ilə qədər Braziliyanın paytaxtı Rio-de-Janeyroda, daha dəqiq desək, Cinelândia meydanında yerləşir.

YUNESKO tərəfindən Latın Amerikasının ən böyük və dünyanın yeddinci ən böyük kitabxanası hesab edilən onun kolleksiyalarında 9 milyona yaxın kitab var. O, Latın Amerikasında ilk kitabxanaşünaslıq kurslarını təşkil edib və onun əməkdaşları kitabxana xidmətlərinin müasirləşdirilməsinə, o cümlədən kitabxanaların inkişafına rəhbərlik ediblər.

Tarix
-----

Milli Kitabxananın tarixi 1755-ci il noyabrın 1-də Lissabonda şiddətli zəlzələ baş verəndə başlayıb. Kral Kitabxanası o dövrdə Avropanın ən mühüm kitabxanalarından biri hesab olunurdu. Portuqaliyalılara bu əvəzedilməz itki onun məzmununun çoxunu Braziliyaya köçürmək üçün təkan oldu. Kolleksiya üç mərhələdə, birincisi 1810-cu ildə, ikisi isə 1811-ci ildə gətirildi. 60.000 kitabdan ibarət kitabxana ilkin olaraq Karmel Xəstəxanasının Üçüncü Sifarişinin yuxarı otaqlarında (27 iyul 1810-cu il nizamnaməsinə uyğun olaraq) yerləşdirildi. İmperator Sarayına yaxın Carmel köhnə arxa küçəsində yerləşir. Bununla belə, obyektlər qeyri-adekvat hesab olunurdu və qiymətli kolleksiyaya potensial təhlükə yarada bilər.

Genişlənmə
----------

Kitabxananın yeni binası üçün işlər yalnız 1813-cü ildə, kolleksiya köçürüləndə aparılıb. 1810-cu ildə başlanan kitabların yaradılması prosesi gedirkən, kitabxana fondunun məsləhətləşməsi artıq kralın razılığı ilə alimlər tərəfindən, 1814-cü ildə isə kolleksiyanın toplanması başa çatdıqdan sonra məsləhətləşmələr aparıldı.

Rəsmi olaraq qurulan kitabxana, əsasən satınalmalar, ianələr və "məsləhətlər", yəni Portuqaliyanın mətbəə bürolarına bütün çap materiallarının nüsxəsinin məcburi çatdırılması ilə əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirməyə davam etdi.

Məsləhətlərə dair bu qanunvericilik illər ərzində təkmilləşdi və 20 dekabr 1907-ci il tarixli 1825 nömrəli Fərmanla yekunlaşdı, adətən Qanuni Depozit Fərmanı adlanır və hələ də qüvvədədir.

Bina
----

1858-ci ildə kitabxana Lapa meydanındakı 60 nömrəli Passeio küçəsinə köçürüldü və onun kolleksiyasını daha yaxşı saxlamaq məqsədi ilə binada quraşdırıldı. Onun kolleksiyası ianələr, satınalmalar və qanuni töhfələr, auksionlarda və dünya üzrə kitab mağazalarında nadir sənət kolleksiyalarının alınması ilə böyüməyə davam etdikcə, onun ehtiyaclarına ən uyğun olan yeni binaya ehtiyac duyuldu.

Kitabxana fondunun daimi və daimi artımı kitabxananın bütün ehtiyaclarını ödəyən, onun kolleksiyalarını lazımi səviyyədə yerləşdirən oturacaq tikintisi layihəsinin reallaşdırılması üçün əsas idi. Buna əsaslanaraq, onun hazırkı binası layihələndirilib və onun təməl daşı 1905-ci il avqustun 15-də Rodrigues Alves hökuməti zamanı istifadəyə verilib. Açılış mərasimi 29 oktyabr 1910-cu ildə, Nilo Peçanha hökuməti dövründə və kitabxananın birinci yüzilliyində baş tutdu.

Layihəsi hərbi mühəndis Sousa Aguiar tərəfindən imzalanan Milli Kitabxananın binası neoklassik və art nouveau elementlərinin qarışdığı eklektik üsluba malikdir və burada Eliseu Visconti, Henrique və Rodolfo Bernardelli, Modesto Brocos kimi rəssamların ornamentləri var.

Kataloq
-------

1911-ci ildə Manoel Cicero Peregrino da Silva bütün Braziliya kitabxanaları üçün milli birlik kataloqu yaratmağa başladı. Cənubi Amerikada ilk kitabxanaşünaslıq kursunu qurdu. Bir çox kitabxanaçı Avropa və Şimali Amerika universitetlərində təhsil almağa davam etdi.

### Əhəmiyyətli kolleksiyalar

Braziliya Milli Kitabxanasının əhəmiyyətli kolleksiyaları arasında XIX əsrə aid 21 742 fotoşəkili özündə əks etdirən Teresa Kristina Mariya foto kolleksiyası da var. Bu fotoşəkillər 1891-ci ildə İmperator II Pedro tərəfindən kitabxanaya qoyub. Moritz Lamberqin fotoşəkilləri də daxil olmaqla, Braziliyanın tarixi və 19-cu əsrin insanları ilə əlaqəli şəkilləri təqdim edir. Afrika, Şimali Amerika və Avropadan da fotoşəkillər var.

Qalleriya
---------

* Milli Kitabxananın fotoşəkli, təq. 1920Milli Kitabxananın fotoşəkli, təq. 1920
* Çöldən girişÇöldən giriş
* Sol qanadSol qanad
* Kitabxana Şəhər Teatrından göründüyü kimiKitabxana Şəhər Teatrından göründüyü kimi
* Kral VI İohann büstü olan əsas pilləkənKral VI İohann büstü olan əsas pilləkən
* Ləkələnmiş şüşə tavanLəkələnmiş şüşə tavan
* Giriş ZalıGiriş Zalı
* Giriş ZalıGiriş Zalı
* Giriş Zalı: tavanGiriş Zalı: tavan
* Giriş ZalıGiriş Zalı
* Fasad detallarıFasad detalları
* Keçmiş librisKeçmiş libris

İstinadlar
----------

1. ↑  ROR Data. v1.19 2023. doi:10.5281/ZENODO.7644942
2. ↑  National System of Public Libraries.
3. ↑  .
4. ↑  Murray, Stuart A. P. "The Library: An Illustrated History." New York, NY: Skyhorse Publishing, 2012, p. 277.
5. ↑  "Fundação Biblioteca Nacional". 2014-03-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-12-06.
6. ↑  Murray, S. (2009). The library : an illustrated history / Stuart A.P. Murray; introduction by Donald G. Davis, Jr.; foreword by Nicholas A. Basbanes. New York, NY : Skyhorse Pub.; Chicago : ALA Editions, 2009.
7. ↑  "Decree 1825 of 20 December 1907". 6 January 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 May 2008.
8. ↑  "Law 10,994 of 14 December 2004". 9 March 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 April 2024.
9. ↑  "Old Recife". World Digital Library. 1880. 13 October 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 January 2013.
10. ↑  "The Emperor's collection: foreign and Brazilian photography in the XIX century". UNESCO Memory of the World Programme. 2008-05-16. 2014-04-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-12-05.