recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Azərbaycan Dövlət Neft və Sənayə Universitetinin Qaz-neft-mədən fakültəsi** (QNMF) — Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının fakültələrindən biridir.

Tarixi
------

ADNSU-nun aparıcı fakültələrindən biri olan Qaz-neft-mədən fakültəsində kadr hazırlığı 1920-cı ildən həyata keçirilir. 1920–1930-cu illərdə fakültə "Neft-sənaye", 1930–1936-cı illərdə "Dağ-mədən", 1936–1940-cı illərdə "Dağ-mədən və neft texnologiyası", 1940–1979-cu illərdə "Neft-mədən" adlandırılıb. 1979-cu ildən isə "Qaz-neft-mədən" fakültəsi adı altında fəaliyyət göstərir. Fakültənin inkişafında ADNSU-ya müxtəlif vaxtlarda rəhbərlik etmiş rektorların, görkəmli alimlər akademik L.S. Leybenzon, N.S. Uspenskiy, A.R. Serebrovskiy, professor B.S. Dobrovskiy, akademiklər A.X. Mirzəcanzadə, S.M. Quliyev, M.P. Quluzadə, professorlar M.V. Abromoviç, Q.A. İbatulov, K.B. Şahbazbəyov, Z.M. Əhmədov və başqalarının fəal iştirakı və köməyi olub.

Kafedralar
----------

1. Neft-qaz mühəndisliyi
2. Neftin, qazın nəqli və saxlanması
3. Sənaye təhlükəsizliyi və əmək mühafizəsi
4. Azərbaycan dili

Təhsil
------

İxtisaslar:

* Neft-qaz mühəndisliyi
* Neft-qaz qurğuları mühəndisliyi
* Fövqəladə hallar və həyat fəaliyyətinin təhlükəsizliyi
* Logistika və nəqliyyat texnologiyaları mühəndisliyi

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

* ADNSU
**Azərbaycan Dövlət Xor Kapellası** — Respublikanın aparıcı musiqi kollektivlərindən biri. Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının nəzdində 1966-cı ildə yaradılmışdır. Yarandığı vaxtdan uzun illər boyu kollektivə əməkdar incəsənət xadimi, xormeyster Eduard Novruzov rəhbərlik etmişdir.

1996-cı ildən Azərbaycan Dövlət Xor Kapellasının bədii rəhbəri və baş dirijoru xalq artisti Gülbacı İmanovadır. Xorun repertuarı Azərbaycan və xarici ölkə bəstəkarlarının əsərlərindən ibarətdir, o cümlədən, muğamlar əsasında bəstələnmiş C.Cahangirovun "Füzuli" kantatası, "Çahargah", N.Əliverdibəyovun "Bayatı-Şiraz" xor kompozisiyaları Azərbaycan Dövlət Xor Kapellasının repertuarında görkəmli yer tutur. Hazırda Azərbaycan Dövlət Xor Kapellasının xormeysteri Azərbaycan Musiqi Akademiyasının dosenti Yulizana Kuxmazovadır.


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Musiqi** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

Mənbə
-----

* Xor Kapellasının 80 illik yubileyi
**Şimal Amurları** (*rus.* Северные амуры) — 1807–1814 il Napoleon müharibələri dövründə fransızlar tərəfindən başqırd döyüşçülərinə verilmiş tarixən yaranmış addır .

Şimal Amurları ifadəsinin yaranması
-----------------------------------

1807-ci ilin iyununda Tilzit sülh müqaviləsinin imzalanması meydana çıxdı. O zaman başqırd döyüşçüləri yay və oxlarla silahlanırdılar. Fransızlar, onları imperiya mədəniyyətinin təsiri altında antik Allah Amur ilə müqayisə edirdilər.
Napaleon generalı de Marbonun öz memuarlarlarında Napaleon ordusuna qarşı başqırd döyüşçüləri tərəfindən hazırlanmış yaylara malik olanlara fransızlar "şimal Amurları" ləqəbi verdilər.

Müharibədə iştirakı
-------------------

Başqırd alaylarının Napoleon Fransası ilə müharibə hələ 1806–1807-ci illərdə rus- prussiya-fransız müharibəsində başlanmışdı. Napoleona qarşı Orenburq kənarından 600 kalmık, 1000 Çelyabinsk və Orenburq kazakı və 7 min başqırd hərəkət etdi.
1813–1814-cü ildə rus ordusunun xarici yürüşləri zamanı bu addan istifadənin coğrafiyasını genişləndi. Napoleon qoşunlarının basqınına qarşı mübarizə üçün başqırdların təşəbbüsü ilə Rusiya hökuməti 28 alay yaratmışdı. Xidmətə 20-dən 50 yaşa qədər kişiləri göndərirdilər. Orta hesabla 4–5 həyətdən 1 nəfər orduya götürülürdü. Xidmətə gedənlərin silahla, geyimlə, atlarla və ərzaq sursatlarıyla təchizatı həmin ərazidəki başqırd və mişar əhalisinin hesabına edilirdi.

"Şimal Amurları"nın geyimi
--------------------------

Geyimləri göy və ya ağ rəngli parçadan ibarət idilər, qırmızı lampaslı eyni rəngli geniş şalvarları, ağ və sivri papaqlarının hər iki tərəflə kəsilmişdi və əyilmişdi, dəri qayışı, çiyin qayışları və çəkmədən ibarət idi. Nizə, qılınc, oxlarla və ox qabı ilə silahlanırdılar. Yalnız bəziləri tüfənglərə və tapançalara malik idilər.

"Şimal Amurları"nın mükafatları
-------------------------------

Başqırd və kazak atlı qoşunları ordu süvari qoşunu tərkibində fransızların Vamburq, Erfurt, Berlin, Veymar, Frankfurt-Mayndan qovulmasında rus qoşunlarına kömək edirdi. Doqquz başqırd alayı, 2-ci teptyar, 2-ci mişar, 8-ci Orenburq kazak alayları Parisə qalib kimi daxil oldular. Döyüş iştirakçıları "19 mart 1814-cü il Parisin alınmasına görə "Gümüş medal və başqa fərqlənmə nişanları aldılar. 1812-ci il Vətən müharibəsinin bütün iştirakçıları gümüş "1812–1814-cü illər müharibəsi xatirəsinə" medalları ilə mükafatlandırılmışdılar.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

* *Рахимов Р. Н. Северные амуры.* Военная история башкир: энциклопедия/ гл. Ред. А. З. Асфандияров. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2013. − 432 с.; ил. карты ISBN 978-5-88185-076-0
* История Башкортостана: С древнейших времен до конца XIX в. Учебник для 8 кл. Отв.ред. И. Г. Акманов. — Уфа: Китап, 2005. ISBN 5-295-03503-4
* Асфатуллин С. Г. Северные амуры в Отечественной войне 1812 года. — Уфа: полиграфкомбинат, 2000.
* 1812-ci il Vətən müharibəsində başqırdlar

İstinadlar
----------

1. ↑  "Прозванные амурами Башкиры в Отечественной войне 1812 года". 2017-03-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-27.
**Khami** (həmçinin **Kham**, **Kam** və ya **Kami**) — Zimbabvenin Bulavayo şəhərindən 22 kilometr qərbdə yerləşən şəhər dağıntıları. Bir zamanlar Torva sülaləsinin idarə etdiyi Butua Krallığının paytaxtı idi. Ərazi indi milli bir abidədir və 1986-cı ildə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.

Kontekst
--------

Bu gün görünən yaşayış məskəni, eramızın 13-cü əsrində Böyük Zimbabvedə meydana gələn memarlıq formasının inkişafı və yerli Kopye mədəniyyətidir. Khami qurulduğu mühiti tanıdan bir yeniliyi qeyd edir. 

Çay sahilində yerləşənə Khami ətrafındakı ərazilər isti və malyariya problemi ilə üzləşmişdir. Khamidə tapılan daş (laminar qranit) Zimbabvenin digər ərazilərindəki daşdan (biotit) fərqli idi. Dolerit qarışığı olan bu daşı sındırmaq çətindi və bundan formasız bina daşı istehsal edilirdi. Bu karxanalarda istehsal olunan daşın 60%-dən çoxunun bina keyfiyyəti olmayacağını təxmin etmək olar. Beləliklə, tikinti blokları forma almağa ehtiyac duydu, lakin bundan sonra da daşlar sərbəst dayanan quru daş divarları tikmək üçün uyğun deyildi. Nəticədə inşaatçılar yenilik etdi və əvəzinə istinad divarları istehsal etdilər. Bu həmçinin, yaşayış yerlərində qalan şanslı sakinlər üçün malyariya problemini də aradan qaldırdı.

Böyük Zimbabvedən fərqli olaraq, Khamidəki bəzi divarlarda ən azı dörd nəfərin qaldıra bildiyi nəhəng bloklarla inşa edilmiş bünövrə var. Qazıntılar xüsusilə kralın işğal etdiyi Təpə Kompleksində yaxşı planlaşdırılmış binaları üzə çıxardı. Kompleks əvvəlcə kobud divarlı terraslar yaradılaraq tikilib. Bu sabit divarlar daha sonra daş blokların keyfiyyətli divarları ilə örtülmüşdür. Terraslar çökmə təhlükəsinə səbəb olmamaq üçün içəriyə söykənmişdi. İçəriyə söykənərək yaradılan terraslar, yüksək və dik divarları boyunca gəzən mühafizəçilər üçün taxta dirəklərə sahib idi.

Tarix
-----

Khami, təxminən 1450-cü ildən başlayaraq təxminən 200 il ərzində Torva sülaləsinin paytaxtı idi və Böyük Zimbabvedə dövlətin yox olduğu vaxt qurulmuşdur.

Qalereya
--------

* Khaminin xarici divarıKhaminin xarici divarı
* Khamiyə aparan pilləkənlərKhamiyə aparan pilləkənlər
* Khamidə keçidKhamidə keçid
* Khaminin dağıntılarıKhaminin dağıntıları

Həmçinin bax
------------

* Böyük Zimbabve

| ⛭Zimbabvedə yerləşən UNESCO-nun Ümumdünya irsi |
| --- |
|  | Böyük Zimbabve  • Khami  şəhərinin qalıqları  • Mana Puls Milli Parkı  • Matobo təpələri  • Viktoriya şəlaləsi |  |
**İbrahim Qəznəvi** — Qəznəvilərin onuncu sultanı. Qəznəvilərin ən uzun hakimiyyətdə qalan hökmdarıdır.

Xarici siyasət
--------------

Hakimiyyətə gələn kimi Səlcuqilərlə sülh müqaviləsi imzalayan sultan qızını Alp Arslanın oğlu Arslanşah ilə evləndirdi. Məlikşahın qızını isə oğlu Məsudla evləndirdi. Sultan Hindistana hücumları intensivləşdirdi və Gurlularla müharibələrə davam etdi. Gurlu hakimi Məhəmməd vassal statusu aldı.

Daxili siyasət
--------------

Sultan hakimiyyəti boyu vergiləri azaltdı, ticarət və dinə önəm verdi. Həyatının son 22 ilində vəziri Əbdül Həmid ibn Əhməd Sirasin ona köməkçi oldu. Mədəniyyətə və şairlərə qucaq açan sultan Osman Muxtari, Əbül Fərəc Runi kimi şairləri sarayına gətirdi. Sultan İbrahim "Əl Düsturi Vüzəra" adlı bir kitab yazmışdı. Bu kitabda əsasən aforizmlər mövcud idi. Dövrümüzə çatmamışdır.

İstinadlar
----------


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **SƏLƏF**Fərruxzad Qəznəvi |  | **İbrahim Qəznəvi**1059–1099 |  | **XƏLƏF**III Məsud Qəznəvi |
**İbn əl-Müsənna** (tam adı: *Fəxrəddin Əbülfəzl İsmayıl ibn əl-Müsənna ət-Təbrizi*) — Bağdadın *"ən-Nizamiyyə"* mədrəsəsində mühazirələr oxuyur. O, *"Azərbaycan tarixi"* əsərinin müəllifidir. Lakin çox təəssüf ki, bu əsər bizə qədər gəlib çatmamışdır. İbn əl-Müsənna *hicri 580* (1185)-ci ildə Təbrizdə vəfat etmişdir. Görkəmli şəxsiyyətlərin kartotekasını tərtib edən İbn əl-Fuvati yazır: *"Mən Təbrizdə tam mənasında gör-kəmli şəxsiyyətlər barəsində soruşanda mənə İbn əl-Müsənnanın adını çəkdilər. Mən soruşdum: "Ona bənzər ikincisi varmı?" və mənə cavab verdilər: "O, təkdir və ikincisi yoxdur".*

Həmçinin bax
------------

* Eldənizlər

İstinadlar
----------

1. ↑  Ziya Bünyadov. Azərbaycan Atabəyləri dövləti (1136–1225-ci illər). Bakı, "Şərq-Qərb", 2007.səh.207–208.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Tarix** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**Master of Reality** – İngilis heavy metal qrupu Black Sabbath-ın 1971-ci ildə çıxardığı üçüncü albomudur. Bəzən albomu ilk stauner rok albomu kimi də qiymətlənirirlər. Albom 2 milyon satandan sonra 2 platinium sertifikat almışdır.

Bu albomda Toni Ayommi, ilk dəfə elektrogitarada de-tuning üsulundan istifadə etməyə başlamışdır. Bu yeni üsul, gitara tellərini daha elastik buraxaraq, 3 yarı-nota aşağısında çalmağı mümkün edirdi. Ayominin bunu tətbiqinin səbəbi sol əlindəki barmaqlarındakı problemdir.
Albomun mahnı sözləri daha çox yalnızlıq, narkotika, müharibə və dini əhatə edir.

Albom *Billboard Pop Albums* sıralamasında o dövrdə 8-ci sıraya qədər yüksəlmiş, 2003-cü ildə Rolling Stone jurnalının ən yaxşı 500 albom sıralamasında isə 298-ci sıradadır.

Albomun Mahnıları
-----------------

1. "Sweet Leaf" – 5:05
2. "After Forever" (Iommi) – 5:27
3. "Embryo" (Iommi) – 0:28
4. "Children of the Grave" – 5:17
5. "Orchid" (Iommi) – 1:30
6. "Lord of This World" – 5:25
7. "Solitude" – 5:02
8. "Into the Void" – 6:12
**Tiaqo Queiroz Bezerra** (17 fevral 1987, Braziliya) — braziliyalı, peşəkar Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən Neftçi PFK-nın keçmiş futbolçusudur.

Futbolçu karyerası
------------------

### Klub karyerası

Türkiyədə tanınan Altay, böyük işlər gördükdən sonra Karşıyaka komandasında da oynadı. Hücum yarımmüdafiəsi mövqeyində çalışan oyunçu, İzmirli futbolsevərlərdə iz buraxdı, vuruşları və qolları ilə azarkeşlərinin qəlbində özünə yer tapdı.

### Adanaspor

2013–14 mövsümünün əvvəlində Adanaspora transfer olan Tiaqo, ilk oyununu 4: 0 hesabı ilə uduzan Orduspora qarşı keçirdi. 2013–14 mövsümündə 31 rəsmi oyun keçirən Tiaqo, 16 qol və 9 asistlə ən çox statistikaya sahib olan komandanın oyunçusu oldu. 2013–2014 mövsümündə 8 sarı vərəqə aldı. İlk mövsümündə Adanasporda 17 nömrəli forma geyinən Tiaqo, 2014–15 mövsümündə 10 nömrəli formanı geyinməyə başladı. 2014–15 mövsümündə 2 qolu penaltidən 15 qol vurdu. O, bu mövsüm 7 sarı və 1 qırmızı vərəqə alıb. Adanasporda 2 mövsüm oynayan Tiaqo, 8 -i penaltidən olmaqla ümumilikdə 31 qol vurdu və 2 mövsüm ərzində 15 sarı, 2 qırmızı vərəqə aldı. Elazığspor matçında 4–3 qalib gələn Adanaspor ilə son matçını keçirdi və bu matçda 2 qol vurdu.

### Əl-Ərəbi

6 iyul 2015-ci ildə Əl-Ərəbi komandasına keçdi.

### Adana Dəmirspor

Tiago, 4 Yanvar Bazar ertəsi günü Adana Demirspor ilə 1,5 illik müqavilə imzaladı

### Neftçi

8 sentyabr 2021 ci il Çərşənbə günü Neftçi ilə müqavilə imzaladı. Neftçidə ilk oyunu Azərbaycan Premyer Liqasının 19 sentyabr 2021-ci ildə keçirilən Keşlə-Neftçi matçı olur. Həmin matçda 17 dəqiqə meydanda olub. Neftçidə ilk dəfə Azərbaycan Premyer Liqasının 2 oktyabr 2021-ci ildə keçirilən Səbail-Neftçi matçında vurub. Həmin matç komandasının 1–3 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. Tiaqo həmin matçda 2 dəfə fərqlənmişdi. Bu matçda o eyni zamanda Neftçidə ilk dəfə dubl etmiş olub.

İstinadlar
----------

1.Tiaqo Bezerranın futbolçu profili-Soccerway

2.Rəsmi xəbər: Тиаго Безерра -" Ал Хор "futbolçu". CHAMPIONAT.asia .

3.Tiago Bezerra, Adana Demirspor'da , sabah.com, 5 yanvar 2016

1. 1 2  Tiago Bezerra // Transfermarkt (çd.). 2000.
**Biopiratlıq**- müxtəlif tibbi, kənd-təsərrüfat aborigen (yerli) biliklərin bunlardan istifadə edənlərin icazəsi olmadan və onlara kompensasiya ödəmədən patentləşdirilib, ticarət məqsədilə tədbiq edilməsidir.

Məlum hadisələr
---------------

Çəhrayı katarantus
------------------

Vətəni Madaqaskar olan çəhrayi katarantus vinkristin kəşf olunmamışdan əvvəl bir çox ölkələrdə yetişirdi. Yerli əhali bu bitkini, Eli Lilly and Company şirkətinin kommersiya məqsədilə patentlişdirib tətbiq etməsindən xeyli əvvəl fərqli metodla müalicəvi bitki kimi istifadə etmişlər. Bu bitkidən diabet xəstəliyinin müalicəsində istifadə onun üzərində tədqiqatlar aparmaq üçün bir stimul yaradırdı, lakin xərçəng xəstəliyinin müalicəsi daha böyük əhəmiyyət kəsb edirdi.Verilən məlumatlara görə müxtəlif ölkələrdə bu bitkinin müalicəvi xüsusiyyətləri haqqında fikirlər fərqlidir.Tədqiqatların nəticəsi göstərmişdir ki, xərçəng xəstəliyinin, əsasən limfoqranulematozanın müalicəsində çəhrayı katarantusdan alınan vinblastindən kimyəvi terapiya üçün istifadə olunur.

Enol paxlası
------------

Enol paxlası Meksikanın sarı paxla növünə aid olub, 1990-cu ildə Larri Proktor tərəfindən patentləşdirilib. Bu paxlanın əsas fərqli xüsusiyyəti sarı rəngli olmasıdır. Sonralar Larri bu meksika paxlalarını ixrac edənləri məhkəməyə verdi. Bunun nəticəsi olaraq ixracın səviyyəsi 90% azaldı və 22 min meksikalı çox böyük iqtisadi ziyana uğradı. Bununla əlaqədar olaraq ABŞ-nın patent qediyyatı və Ticarət markası Bürosu fermerlərin iddiasını nəzərə olaraq bu patenti 2003-cü ildə ləğv etdi.

Basmati düyüsü
--------------

1997-ci ildə RiceTec İnc. şirkəti basmati düyüsünə patent aldı. Lakin Hindistan hökuməti bu məsələnin həlli üçün xüsusi komissiya təşkil etdi və 2000-ci ildə RiceTec patenti düyünün cəmi 3 çeşidi ilə məhdudlaşdırıldı.

Hüquqi aspektlər
----------------

BMT-nin konvensiyanın bioloji müxtəliflik haqqında 1 saylı məcəlləsinə görə onun əsas məqsədi "bioloji müxtəlifliyi qoruyub saxlamaq, onun komponentlərinin və genetik resursların davamlı istifadəsi zamanı mənafelərin doğru, düzgün bölüşdürülməsi, bu resurslara görə bütün hüquqları nəzərə alıb, buna uyğun olaraq lazım texnologiyaların ötürülməsi və onların maliyyə cəhətdən təmin edilməsidir." Biopiratliq son zamanlar aborigen cəmiyyəti genetik resurslardan, şəxsi biliklərdən istifadə edilməsi hüququndan məhrum edilməsi,bu huquqların monopoliyaların bioloji müxtəliflikərdən istismar edilməsi hüququ ilə əvəz olunmsı prosesi ilə bağlıdır.

Mənbə
-----

* НГ-Наука: Высокотехнологичное биопиратство
* Текст Конвенции ООН о биологическом разнообразии
* Ричард Столлман / Биопиратство или биокаперство?
* Научное пиратство
"İlya Muromets" təyyarəsi
**İlya Muromets** — Birinci dünya müharibəsi illərinə aid dördmühərrikli döyüş təyyarəsidir. İlya Muromets təyyarəsində dörd nəfər döyüşçü olurdu. Bu təyyarə o zaman üçün dünyada ilk dördmühərrikli ağır
bombardmançı təyyarə idi. 1913-cü ilin sonunda Riqanın "Rus-Baltik" zavodunda istehsal olunmuşdu. 1914-cü ildə təyyarə bir dəfə yerə enməklə min kilometr məsafəni 14 saat 38 dəqiqəyə qət etmişdi. Bu da o vaxt üçün dünya rekordu sayılırdı.

Döyüş yolu
----------

İlya Muromets təyyarəsi Rusiya poçt markası üzərində, 2015
"İlya Muromets" təyyarələrindən Birinci dünya müharibəsində və vətəndaş müharibəsində düşmənə arxadan zərbə vurmaq üçün istifadə olunmuşdur. Məhz bu təyyarədə avqustun 26-da məşhur pilot-kapitan Pyotr Nesterov tarana getmiş və qəhrəmanlıqla həlak olmuşdur. 1916-cı ilin sentyabrın 12-də isə azərbaycanlı Fərrux ağa Qayıbovun iştirak etdiyi təyyarə aviasiya tarixinə daha bir səhifə yazdı. Həmin gün Qərb cəbhəsi orduları baş komandanının qərargah rəisinin əmri ilə, Baş Qərargahın podpolkovniki Brantın komandası altında, "İlya Muromets" tipli iki hava gəmisi və on üç kiçik aparatdan ibarət hava eskadrilyası ilə düşmən arxasına basqın edilmişdir. Basqın hədəfi düşmən yerləşməsinin arxasına, on iki verst məsafədəki kiçik Borun yaşayış məntəqəsi və onun, əldə olan məlumatlara görə, 89-cu alman diviziyasının qərargahının, artilleriya və intendant anbarlarının olduğu dar dəmir yolunun, habelə aerodromun yerləşdiyi ən yaxın rayonu seçilmişdir. Eskadra düşmənin arakəsmə artilleriya atəşinin içindən Krevo rayonunu yarıb-keçərək və onun aviasiyasını sıxışdıraraq ümumi çəkisi 100 pud partlayıcı maddəyə qədər olan 78 bomba atmışdır.

Qalereya
--------
**Kyoto Animation Co. Ltd.** (*yap.* 株式会社京都アニメーション Hepburn: *Kabushiki-gaisha Kyōto Animēshon*), Azərbaycanca Kioto Animation. qısaca **KyoAni** (京アニ), Yapon animasiya və manga studiyası və şirkətidir. Bu şirkət Yaponiyanın Kioto Bölgəsinin Uji çəhərində yerləşir. Şirkət 1981-ci ildə yaranmış və əsas komandası keçmiş Muşii anime studiyasının animatorları olmuşdur. Şirkətin sahibi Hideaki Hattadır. Studiyanın həmçinin Animation Do studiyası ilə əlaqələri var. 2015-ci ilə kimi KioAni 21ə yaxın anime filmi və serialları buraxmış və çap etmişdir. Çoxlu animasiya studiyalarından fərqli olaraq animatorlar freelancer deyil, müqaviləli işçilərdir

18 iyul 2019cu ildə baş verən yanğının səbəbi bir insanın binaya benzin tökərək yandırmasıdır.Polislər bildirib ki,cinayətkar yanğını törətdiyini etiraf edib,lakin səbəbi hələ də bəlli deyil.Bu binada 70 nəfərdən çox insan varmış və bunlardan 33 nəfəri sağ çıxa bilməyib.Yeri gəlmişkən,cinayətkarın özü də yaralanmışdı.

İstinadlar
----------


1. ↑  「犠牲者の志つなぐ」京アニ社長、アニメ制作継続の決意語る (yap.). // *読売新聞* 読売新聞東京本社, 読売新聞大阪本社, 読売新聞西部本社, 2019.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Şirkət** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Üç qardaş** (Rom: **Khud-Daar**) 1982-ci ildə Ravi Tandon tərəfindən hind dilində çəkilmiş döyüş filmidir. Filmin musiqisi Rajesh Roshan tərəfindən bəstələnmiş, filmin musiqisinin sözləri isə Majrooh Sultanpuriyə məxsusdur. Filmdə əsas rollarda Amitabh Bachchan, Sanjeev Kumar, Parveen Babi, Vinod Mehra, Prem Chopra, Mehmood, Bindiya Goswami və Tanuja çəkilmişdirlər. Bu filmin Tamil dilində *Padikkadhavan*, Teluqu dilində isə *Sürücü Babu* adlı remeykləri çəkilmişdir. 

Amitabh Baççanın Banqalorda Coolie filmi üçün çəkilişlərdə iştirak etdiyi zaman ağır yaralandığı həftə filmi buraxılmışdır. Film 1982-ci ildə ən çox gəlir gətirən dördüncü film olmuşdur.

Süjet xətti
-----------

Hələ uşaqlıqda Çatu və Racu qardaşları böyük qardaşları Haridən ayrı düşür. Çatu kiçik qardaşı Racuya güzaransız həyat təmin etmək
üçün gecə gündüz zəhmətə qatlaşmalı olur. Onun Universitetdə təhsil almasına hər cür şərait yaradır. Lakin Racu cinayətkarlara qoşularaq qaçalmalçılıqla məşğul olur. Onun səhvlərinə görə isə Çatu cavab vermək məcburiyyətində qalıb. Ən çətin anda tale üç qardaşı bir araya gətirir...

İstinadlar
----------

1. ↑  "Box Office By Year (1982) – Bollywood MuVyz". Box Office By Year (1982) – Bollywood MuVyz. 2020-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-14.
2. ↑  "Amitabh Bachchan Hits, Flops and Blockbusters : Box Office Analysis". 2022-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-29.
Arxaya yığıla bilən üç təkərli eniş dəstinə sahib olan bir Mooney M20J
Stabil üç təkərli eniş dəstinə sahib olan 3Xtrim 3X55 Trener taksi əsnasında.
**Üç təkərli eniş dəsti** sistemi, üç təkərli velosiped formasında yaradılmış bir təyyarə eniş dəsti sistemidir. Üç təkərli eniş dəsti sistemi tənzimləməsində ön tərəfdə bir burun təkəri və ağırlıq mərkəzindən bir qədər arxada iki və ya daha çox əsas təkər mövcud olur. Üç təkərli eniş dəsti enmə, qalxma və taksi üçün ən asan bir konfiqurasiya sayılır, buna görə təyyarələrdə ən çox görülən tənzimləmədir.

Bir neçə erkən dövr təyyarələrində üç təkərli velosiped avadanlığı mövcud olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Crane, Dale: *Dictionary of Aeronautical Terms, third edition*, page 524. Aviation Supplies & Academics, 1997. ISBN 1-56027-287-2
2. ↑  Aviation Publishers Co. Limited, *From the Ground Up*, page 11 (27th revised edition) ISBN 0-9690054-9-0
3. ↑  "Waterman Whatsit". 2020-02-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-27.
**Üç Koreya Krallığı** — Koquryo, Bekçe və Silla erkən feodal dövlətlərinin tarixini əhatə edən e.ə. I əsrdən b.e. VII əsrinə qədər davam edən dövr.

Tarixi
------

Koreya 100-cü ildə
"Samquk Saqi" salnaməsinə görə üç dövlət dövrü eramızdan əvvəl 57-ci ildə əfsanəvi Silla dövlətinin qurulması ilə başlayır. Hazırkı ÇXR və KXDR-i ayıran Amnokkan çayının şimalında və cənubunda yerləşən Koquryo dövləti, eramızdan əvvəl 37-ci ildə Çindən müstəqillik əldə etdi. e.ə. 18-ci ildə Koquryo hökmdarının iki oğlu miras uğrunda mübarizə aparmaq istəməyərək ölkədən qaçdılar və yarımadanın cənub-qərbində Pekçe dövlətini qurdular.

"Samquk Saqi" və "Samquk Yusa" klassik mətnlərdə istifadə olunan Koreya adlarında "Üç dövlət" mənasını verən "Samquk" sözü istifadə edilmişdir. Bu, Çində Üç Çarlığın təqlididir.

Koquryonun tarixən təsdiqlənmiş ilk hökmdarı Kral Yuri olmuşdur, lakin onun yalnız ölüm tarixi (18-ci il) dəqiq şəkildə məlumdur. İmperiyadan əvvəlki III əsrə qədər Koquryo inkişaf etdi. Onun iki paytaxtı olmuşdur: 427-ci ilə qədər Kunne şəhəri (dəqiq yeri məlum deyil və Çin millətçi mənbələri onu Çində yerləşdiyini iddia edir) və 427-ci ildən sonra Pxenyan şəhəri.

Təqribən 234-cü ildə Maxan tayfa birliyi Pekçe dövlətinə çevrildi. Dövlətin paytaxtı yeri dəqiq müəyyənləşdirilməmiş Vireson şəhəri idi, lakin görünür, şəhər Asan ərazisində yerləşirdi. Cənubi Koreyanın ultramillətçi tarixşünaslığı onu müasir Seulda yerləşdiyini iddia etsə də, bunun heç bir əsası yoxdur.

356-cı ildə Çinxan tayfa birliyi Silla dövlətinə çevrildi. Sillanın paytaxtı Sorabol, müasir Köncü olmuşdur. 356-cı ildə Buddist təbliğçilər Sillaya gəldi, burada Buddizm dövlət dininə çevrildi. 372-ci ildə Buddist təbliğçilər də inanclarını qismən şamanizmə söykənən sinkret kultlarına daxil olsalar da, Koquryoya gəldilər və orada səmimi qarşılandılar. 384-cü ildə buddizmin dövlət dininə çevrildiyi Pekçeyə də gəldilər.

Üç Koreya dövlətinin ərazisinin genişlənməsi ilə Çin feodal hakimlərinin öz məqsədləri üçün istifadə etmək istədikləri Koreya yarımadasında hökmranlıq uğrunda bir-birləri arasında mübarizəsi başlandı. 612-ci ildə imperator Yan-di böyük bir ordu təşkil etdi və Koquryonu fəth etmək üçün kampaniyaya başlasa da, məğlub oldu.

644-cü ildən olan Çinin Tan sülaləsi Koquryoya qarşı bir sıra uğursuz kampaniyalar apardı. Yalnız Silla ilə ittifaq 660-cı ildə Tan sülaləsinə Pekçe ordusunu, 668-ci ildə isə Koquryonu məğlub etməyə imkan yaratdı. Tan sülaləsi Koquryo və Pekçenin bütün torpaqlarını birləşdirməyə ümid edirdi, lakin 668-ci ildə Pekçe ərazisi özünü Çin vassalı kimi qəbul edən Silla dövləti tərəfindən, oradakı Çin maraqlarını qorumaq adı altında ilhaq edildi. 676-cı ildə Silla-Tan müharibələri başladı, bu müddət ərzində Silla sərhədləri Tedon çayına qədər irəlilədi. Bundan sonrakı dövr Cənubi Koreya tarixşünaslığında "Birləşmiş Silla" adlanır, baxmayaraq ki, texniki baxımdan Koreya yarımadası bu dövrdə tamamilə birləşdirilməmişdir və Hamqön və Tedon çayının şimalındakı ərazilər Boxay Tunqus-Mancur dövləti tərəfindən idarə olunurdu.
**Üç alov** (*rus.* Три огня) — Azərbaycan rok qrupu.

Tarixi
------

1967-ci ildə ADNA-nın tərkibində Çingiz Ədibin rəhbərliyi ilə yaradılıb. Qrup üzvləri "Beatles" qrupu tərzində bir qrup yaratmaq istəyirdilər. Lakin həmin dövrdə onların musiqi texnikası olmadığı üçün həmin qrupu təqlid etmək asan deyildi. Qrupa məşqlər üçün verilən yerin isə təmirə ehtiyacı var idi. Onlar çətinliklə olsa da, oranı təmir etdirdilər və demək olar ki, yenidən qurdular. Qrup Bakının üç alov simvolu ilə əlaqəli olaraq "Üç alov" ("Tri oqnya") adlandırıldı. Qrupun üzvləri Çingiz Ədib (solo gitara, vokal), Rüfət Kərimov (bass gitara), Pərviz Bayramov (orqanola), Pərviz Ədib (zərb alətləri) idi.

Çingiz Ədib qrupun yeni fəaliyyət vaxtlarını belə xatırlayır: *"Ansamblımızı təşkil edəndən sonra biz sakitcə işləməyə başladıq. Çox məşq edir, hərdən gecələr də işləyirdik. Düzdür, köməyimizə, məsələn, Vaqif Mustafazadə, Fərəc Qarayev və hətta Tofiq Quliyev gəlirdi. Vaqif fanatik musiqiçi idi, Tofiq müəllim gözəl qəlbli insan. Bizə ən böyük köməyi Vaqif Mustafazadə və Tofiq Quliyev göstərdi. Aparatlarımız dəhşətli idi, alətlərimiz isə o dövr üçün o qədər də pis deyildi. Biz hər şeyi hardan gəldi, əldə edirdik. Alətlərlə problem isə onların alınmasının qeyri-mümkünlüyündə idi. Ona görə yox ki, onları almağa pulumuz yetmirdi, ona görə ki, satışı heç bir yerdə yox idi. Belə alətlər sovet dükanlarında satılmırdı. Bir çox musiqiçilər özləri gitara hazırlayırdı. Biz hər şeyi əldə etməyə qadir olduğumuzu göstərdik*".

Qrupun repertuarını əsasən milli və xalq mahnılarının sintezi təşkil edirdi. Onlar həmçinin xarici rok qruplarının mahnılarını da ifa edirdilər. Çingiz Ədibin sözlərinə görə, repertuarları maraqla qarşılanırdı: *"Moskvada bizim repertuarımıza təəccüb edir, ifa etdiyimiz musiqiyə həsəd aparırdılar. Bizim ansambl respublikada milli musiqidən istifadə edən ilk qrup idi. Bunlara "Almanı atdım xarala", "Aman nənə" mahnılarını misal göstərmək olar. Musiqiləri müasir ahəngdə tərtib edib özümüz səsləndirirdik. Biz ilk dəfə F. Qədimovun "Dalğalar", D. Axundzadənin "Qurban olduğum" parçalarına musiqi bəstələmişik. Biz musiqilərimizi eynilə bu formada Mərkəzi Televiziyada səsləndirirdik".*

Qrup Azərbaycanı Mərkəzi Televiziyada "Alo, biz istedadları axtarırıq" yarışmasında təmsil edərək ikinci yerə layiq görülür. Birinci yerə heç kim seçilmədiyi üçün faktiki olaraq qrup birinci yerə sahib olmuş olurdu. Onlar həmçinin SSRİ-nin digər respublikalarında çıxış edirdilər.

1973-cü ildə qrup fəaliyyətini dayandırır, üzvləri öz ixtisasları üzrə işləməyə gedir. Pərviz Ədib isə musiqi karyerasını sona qədər davam etdirir və peşəkar bir səviyyəyə çatır. O, Vaqif Mustafazadə, Rafiq Babayev və "Qaya" vokal-instrumental ansamblı ilə işləyir.

Azərbaycanda rok-musiqisinin yaranmasında ən əsas rolu peşəkar qruplarla rəqabət aparan, çox vaxt onları musiqi tərzlərinə görə üstələyən iki qrup — "Eksperiment OK" və "Aşıqlar" qrupu oynayıb.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  "Azərbaycanda rokun yaranması". bakuinfo.az. APA. 14 January 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 January 2016.
**İbrahim-Bəy Sarakayev** (21 sentyabr 1883, Vedeno – 1934, Vedeno) — ilk çeçen yazıçılarından və publisistlərindən biri, çeçen xalqının ənənələri və folkloru üzrə tarixçi.

Bioqrafiyası
------------

21 sentyabr 1883-cü ildə Vedeno qalasında anadan olmuşdur. Atası çox erkən dünyasını dəyişir və tezliklə anası Samta da ölür, üç kiçik uşağı qaldı: iki qardaş İbrahim və Əziz və bacısı Mani. İbrahim və Əziz daha sonra əmisi Volno-Xristianovski (Şimali Osetiya) daxil olmaqla müxtəlif yerlərdə xidmət edən leytenant Sabai Sazoeviç Sarakayev tərəfindən tərbiyə edilir.

20-ci əsrin əvvəllərində Vladiqafqaz şəhərində realnı məktəbini bitirir və 1902-ci ildə Tiflis şəhərinə gedir. Ədəbi və publisistik fəaliyyətinə başlayır, məşhur və populyar "Qafqaz" jurnalında çalışır.

1907-ci ildə İbrahim-Bəy Sarakayev Vladiqafqaza köçür və Terek qəzetində işə düzəlir (görkəmli inqilabçı bolşevik Sergey Kirov eyni zamanda bu qəzetdə işləyirdi).

O illərdə yalnız 1911–1914-cü illərdə nəşr etdirdiyi "Noxço", "Çeçen", "Vedanxo" və bir çox başqa əsərlər, həmçinin Çeçenistanın milli və torpaq problemləri, mühakimə problemləri, dağlarda hakimiyyət nümayəndələrinin törətdikləri qanunsuzluğu və özbaşınalığı açıq şəkildə tənqid etdiyi mədəniyyət və təhsilin inkişafını özündə əks etdirir. "Muridizm", "Şamilin mühakiməsi və edamı" və s. kimi hekayələr və böyük tarixi, fəlsəfi araşdırmalar nəşr etdirmişdir. Eyni illərdə Vladiqafqazda İbrahim-Bəy Sarakayevin iki əsas sənədli əsəri nəşr olunur: 1913-cü ildə "Çeçenistanın gecəqondularında" kitabı və 1914-cü ildə "Çeçenistan və Şamilin tutulması". Bunlar Çeçenistan tarixində bir çeçen tərəfindən xalqının həyatı haqqında yazılan ilk kitablar olur. İbrahim-Bəy Sarakayevin yazı bacarıqları bu əsərlərdə xüsusilə aydın şəkildə özünü göstərir.

Sovet dövrü həyatı
------------------

1914-cü ildə İbrahim-Bəy Sarakayev müharibəyə gedir və əsasən hekayələr yazır. Lakin keyfiyyətindən narazı qaldığından onları nadir hallarda çapa göndərir. Ömrünün son 20 ilində onun tərəfindən çox az şey yazılmışdır. 1917-ci il Fevral inqilabından sonra Tapa Çermoyevin Dağlılar Respublikasında xüsusi təyinatlı məmur olaraq xidmət edir.

Vətəndaş müharibəsi zamanı Serqey Kirovun tövsiyəsi ilə XI Qırmızı Orduda təchizat üzrə komandir müavini olaraq xidmət eetmişdir. Sovet hakimiyyəti Çeçenistanda qalib gəldikdən sonra Çeçen Muxtar Vilayətinin milis rəisinin müavini olur.

SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığı tərəfindən təqib edilir. 1934-cü ildə dünyasını dəyişir doğulduğu Vedeno kəndində dəfn edilir.

Stalinizm dövründə, Sarakayevlər ailəsinin bir çox üzvü repressiyaya məruz qalır, ancaq 1990-cı illərdə reabilitasiya edilir.

Ailəsi
------

1926-cı ildə məşhur jurnalist Məryəmlə evlənir. Övladları: Əzəmət, Yusup və Həmzət.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Им гордится народ ("Вести республики")". 2021-10-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-09.
2. ↑  "Ибрагим-бек Саракаев". checheninfo.ru. 2009-09-28. 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-06-26.

Mənbə
-----

* "Ибрагим-бек Саракаев". checheninfo.ru. 2009-09-28. 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-06-26.
**Rafael Benitez** (19 aprel 1960 Madrid İspaniya) — ispaniyalı keçmiş futbolçu və baş məşqçi.

Futbolçu karyerası
------------------

Rafael Benitez futbola kiçik yaşlarında Real Madridin uşaq məktəbində başlamışdır. Lakin yaxşı futbol oynamağı bacarmayan Benitez tez-tez zədələndiyi üçün 26 yaşında futbol karyerasını bitirmiş və baş məşqçi olmağa qərar vermişdir. Baş məşqçiliyə də elə Real Madridin uşaq məktəbində başlamışdır.

Baş məşqçilik karyerası
-----------------------

Baş məşqçilikdə göstərdiyi uğurla diqqətləri cəlb edən Benitez qısa müddətdə ispan klubunun köməkçi məşqçisi oldu. 1995-ci ildə Valyadolid'in baş məşqçisi oldu. Lakin uğurlu ola bilmədiyi üçün 23 oyunda sonra klubdan ayrıldı. Növbət il Osasunanın baş məşqçisi oldu və bu dəfə 9 oyundan sonra klubdan ayrıldı. İspaniyadakı uğursuzluqları davam edərkən karyerasının dönüş nöqtəsi olan Ekstremadura futbol klubunda işə başladı. Segunda Divisiónda iştirak edən klubu ilk sezonunda La Liqaya çıxarda bildi. İkinci sezon Tenerife ilə də eyni uğuru əldə etdi. Bundan sonra Valensiya ilə razılaşan Benitez üçüncü ilində iki dəfə La Liqa çempionluğu və bir dəfə UEFA Kuboku qazandı.

Bu uğurlardan sonra Valensiyada sadəcə üç il keçirməsinə baxmayaraq klubun yaşayan ən yaxşı baş maşqçisi oldu. 2004-cü ildə Liverpul ilə razılaşdı. 2005-ci ildə klubu ilə birlikdə UEFA Çempionlar Liqasını qazandı. Benitez 3 iyun 2010-cu ildə 3 milyon sterlinq qarşılığında İnter Milana keçdi. Lakin klubdakı uğursuzluqlardan sonra Massimo Moratti tərəfindən işdən çıxarılmışdır. 22 noyabr 2012-ci ildə Çelsi ilə razılığa gəlmişdir. Çelsi ilə 2012-13 UEFA Avropa Liqasını qazanmışdır.

Benitez 27 may 2013-cü ildə italyan klubu Napolinin baş məşqçisi olmuşdur. 2014-2015 sezonunda Napolidə istefa edən Benitez 3 iyun 2015-ci ildə Real Madrid ilə 3 illik razılığa gəlmişdir.

İstinadlar
----------
**Rafael Zeynal oğlu Haşımov** (28 yanvar 1959, Mingəçevir) — Azərbaycan teatr rəssamı, Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (2013).

Həyatı
------

Rafael Haşımov 28 yanvar 1959-cu ildə Mingəçevir şəhərində anadan olmuşdur. 1974-cü ildə Mingəçevir şəhər 1 nömrəli orta məktəbi bitirmiş, 1976-cı ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbinə daxil olmuşdur. 1979-cu ildə təhsilini yarımçıq qoyaraq Əfqanıstan Demokratik Respublikasına hərbi xidmətə yollanmışdır. 1981–1983-cü illərdə təhsilini davam etdirmiş, 1984-cü ildə Mirzəağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutuna qəbul olunmuş, 1989-cu ildə buranı bitirmişdir.

Yaradıcılığı
------------

Rafael Haşımov yaradıcılıq fəaliyyətinə 1990-cı ildə Mingəçevir Dövlət Dram Teatrında quruluşçu rəssam kimi başlamışdır. 2000-ci ildən həmin teatrın baş rəssamıdır.

Teatrda fəaliyyət dövrü ərzində 100-dən artıq tamaşaya (H.Cavidin "Afət", M.Hüseynin "Cavanşir", "Şeyx Şamil", İ.Mərcanlının "Xocalı notları", T.Vəliyevanın "Mənim ağ göyərçinim", C.Məmmədquluzadənin "Danabaş kəndinin məktəbi", A.Mədətovun "Aylı gecə", R.Rəhimlinin "Gizli məhəbbət" tamaşaları və s.) bədii tərtibat vermişdir. Quruluşçu rəssamı olduğu H.Cavidin "Ana" tamaşası 2003-cü ildə "Qızıl Dərviş" mükafatına layiq görülmüşdür.

Mükafatları
-----------

* "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı" fəxri adı — 25 iyun 2013
* "Tərəqqi" medalı — 16 oktyabr 2018

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Bədii heyət — Baş rəssam Rafael Haşımov". mddt.az. Mingəçevir Dövlət Dram Teatrı. 24 avqust 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2020.
2. 1 2  "60 illik yubileyləri münasibətilə..." "Mədəniyyət" qəzeti. 20 mart 2019. səh. 5. 24 avqust 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2020.
3. ↑  "Azərbaycan Respublikasının teatr xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". president.az. 25 iyun 2013. 24 avqust 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2020.
4. ↑  "Mingəçevir Dövlət Dram Teatrı əməkdaşlarının "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". president.az. 16 oktyabr 2018. 24 avqust 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2020.
**İnarə Quliyeva** (4 yanvar 1950, Moskva) — Rusiyanın tanınmış teatr və kino aktrisası, Rusiyanın Əməkdar Artisti (1994)

Həyatı
------

İnara Aleksnadrovna Quliyeva 1950-ci il yanvarın 4-də Moskvada anadan olub. Atası azərbaycanlı, anası rus idi. Atası Bakıda yaşayıb, zabit kimi fəaliyyət göstərib. Bakıda xeyli qohumları olsa da, babası ilə nənəsi boşandıqdan sonra aktrisanın azərbaycanlı qohumları ilə əlaqəsi kəsilmişdir. 1972-ci ildə Rus teatral incəsənət akademiyasını (GİTİS) bitirib. 1994-cü ildən Rusiyanın əməkdar artistidir.

İnara Quliyeva Moskva operetta teatrının solisti olub. 1978-ci ildə "müsiqili teatr rejissoru" ixtisasını alan İ.Quliyeva bu gün rus telekanallarında bir sıra məşhur verilişlərin müəllifidir. İnara Quliyeva çoxlu sayda musiqili teatr tamaşalarının quruluşunu verib.

O, bir sıra bədii filimlərdə çəkilib. Sovet İttifaqında populyar film olan "Dövlət sərhəddi", "Sönən ulduzların işığı" kimi filmlərdə yaddaqalan obrazlar yaradıb.

Azərbaycanın bir neçə bədii filmlərindən rol alıb. İlk dəfə onu Azərbaycana filmə çəkilməyə yaxın dostu Oqtay Mirqasımov dəvət etmişdir. Rejissor onu Rəşid Behbudov haqqında ekranlaşdırdığı "1001-ci qastrol" filmində İradə roluna çəkilməyə dəvət edib. İnarə Quliyeva "Qaynana"da Afət rolunda, və "Alma almaya bənzər" filmində müəllimə rolu ilə tamaşaçıların yaddaşında qalıb.

İnara Quliyeva operatta tamaşalarında çoxsaylı rollar oynayıb.Sonuncu quruluş verdiyi operatta Ştrausun "Qaraçı baron" klassik operettasıdır. Hazırda teatr məktəbində həm də dərs deyir.

Rusiya televiziyasında bir sıra musiqili verilişlərin müəllifidir. Hazırda ölkənin müxtəlif teatrlarında rejissorluqla məşğuldur və hal-hazırda Moskva Operetta teatrında fəaliyyətini uğurla davam etdirir.

Opera artisti Vitali Mişle ilə evlidir.

Filmoqrafiya
------------

1. Gün hələ qabaqdadır (film 1970) Nataşa
2. 1001-ci qastrol (film, 1974)(tammetrajlı bədii film) - İradə
3. Alma almaya bənzər (film, 1975)(tammetrajlı bədii film)-rol: Aişə
4. Dədə Qorqud (film, 1975) - Selcan
5. Qraf Lüksemburq (film-tamaşa 1975) Nini
6. Qızlar qalmaqalı (film-tamaşa 1975) Lukerya
7. Günlərin bir günü... (film, 1976) Sənubər
8. Yeddi qaçırılan bəylər (film 1976)  Malikə Usmanova
9. Şir evdən getdi (film, 1977) Kenquru
10. Espanyola və ya Lope de Veqadan işarə... (film-tamaşa 1977)
11. Fənd (film, 1978)
12. Qayınana (film, 1978) - Afət / Zərifə
13. Medallara aparan yol (film 1980) Sveta Sergeyeva
14. Dövlət sərhədi (Şərq hüdudları, 3-cü film) (film 1982) Olqa
15. Operetta bayramı (film-tamaşa 1982) Eva
16. Kəndimin insanları (film 1983) Xaltac
17. Min birinci söz (sənədli film, 1997)

İstinadlar
----------

1. ↑  Bakıdan üz döndərən, övladı olmayan, dostlarını itirən - "Qayınana"nın Afətindən maraqlı faktlar[*ölü keçid*]
2. ↑  "Qaynana"nın Afəti ilə musahibə
3. ↑  *Təranə Hacıyeva.* ""Qayınana"nın "Afət"i: İnara Quliyeva" (az.). Parafr.az. 10.09.2018. İstifadə tarixi: 2018-09-11.[*ölü keçid*]

Mənbə
-----

* İnarə Quliyeva
* "Qaynana"ya qan udduran Afət: "Damarlarımda 4 xalqın qanı axır"

Xarici keçidlər
---------------

* İzlə
**Həzrət İnayət Xan** (5 iyul 1882 – 5 fevral 1927, Yeni Dehli) — hind musiqiçi və filosof. Qərbdə sufiliyi tanıtması ilə məşhurdur, kitabları bir çox dillərə tərcümə edilmişdir.

Həyatı və təhsili
-----------------

Ulu babası, babası və atası musiqiçi olan İnayət Xan Hindistanın Baroda şəhərində anadan olub. Uşaq yaşlarından musiqi və poeziya mühitində böyüyən İnayət Xan, daha sonra fəlsəfə və dinlə maraqlanıb. Hindistan boyu səfərlər etdiyi zaman sufilər, buddistlər və s. dərviş mistiklərlə görüşmüşdür. Onu ən çox sufilik maraqlandırmışdır. Daha sonra Heydərobadda şeyx Mədəninin müridi olmuşdur.

Sufi çağırışı
-------------

Sufilik yolunda uğurlu addımlar atan İnayət Xan, Çişti, Sühreverdi, Nəqşbəndi kimi təriqətlərdə olmuşdur. Bir müddət sonra şeyx Mədəni İnayət Xana "Sufi çağırışını" Qərbdə yaymağı tapşırır. O, İnayət Xana "Get, oğlum, Şərqi və Qərbi öz musiqinin harmoniyasında birləşdir, sufiliyin müdrikliyini yay, sənə Rəhman və Rəhim olan Allah tərəfindən istedad verilib". 1910-cu ildən etibarən o, Amerikada və Avropada konsertlər və mühazirələr təşkil edir, bu müddət ərzində Rusiyada da olur. 1912-ci ildə Amerikalı Ore Rey Bekerlə ailə həyatı qurur, 4 övladı olur.

1926-cı ildə İnayət Xan Hindistana qayıdır və bir ildən sonra dünyadan köçür. O, özündən sonra 14 tomluq irs qoyur. Bura pyesalar, şerlər, fəlsəfi, dini və mistik yazılar daxil olur. Həzrət İnayət Xan bütün dinləri həqiqət hesab edirdi.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  ʿInāyatī Ḵẖān // AlKindi.
2. ↑  "International Sufi Movement". 2022-03-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-10-03.
**İnci xanım** (ö. 5 sentyabr 1890) — Osmanlıların Misir və Sudan hakimi Səid Paşanın ilk xanımı.

Həyatı
------

Əsli və doğum tarixi məlum deyil. Ancaq 6 yaşında kölə olaraq satın alınaraq Mehmed Əli Paşanın qızı Xədicə Nazlı xanımın xidmətinə alındığı bilinir. Uzun qızılı saçlı və mülayim xasiyyətli bu qız daha sonralar paşanın oğlu Səid Paşanın hərəminə daxil oldu. Cütlüyün övladı olmasa da, Səid Paşa ona dərin məhəbbətlə bağlı idi. Üstəlik o, Avropasayağı həyat tərzini mənimsəyən və bütün Misirdə bunu tədbiq etməyə çalışan Səid Paşanın istədiyi ideal konsort kraliça standartlarına uyğun idi.

XIX əsrə aid fotosu
Osmanlı və Avropa dövlətlərindən gələn diplomatları və xanımlarını qarşılanma mərasimlərində iştirak etməyə başlayan İnci xanım onlara qarşı mülayim və nəzakətli davranırdı. Bu xasiyyəti ilə qısa zamanda Misirdə və bütün Avropa dövlətlərində *"Səid Paşanın sevimli xanımı"* olaraq tanınmağa başlandı. Onun haqqındakı bir çox məlumat da məhz onunla söhbət edib qəbulunda olan Avropalı diplomat və səyyahların xatirələrindən alınmışdır. Sarayda geyim reformasiyası aparan İnci xanım, özü üçün daha ənənəvi və yerli geyim tərzini seçdi.

1863-cü ildə Səid Paşanın vəfatının ardından İnci xanım bir daha evlənmədi və Misirdə Avropalı qonaqlar üçün tərtib edilən məclis və mərasimlərin əvəzolunmaz iştirakçısı olaraq qaldı. 5 sentyabr 1890-cı ildə İsgəndəriyyədə vəfat edən İnci xanım öncə buradakı Nəbi Danial məscidinə, daha sonra isə Qahirədəki Əl-Rifai məscidinə dəfn edildi.

Mənbə
-----

* Chennells, Ellen (1893). Recollections of an Egyptian Princess, Volume 1. William Blackwood.
* Doumani, Beshara (February 1, 2012). *Family History in the Middle East: Household, Property, and Gender*. SUNY Press. ISBN 978-0-7914-8707-5
* Mostyn, Trevor (September 5, 2006). *Egypt's Belle Epoque: Cairo and the Age of the Hedonists*. Tauris Parke Paperbacks. ISBN 978-1-84511-240-0
* Cuno, Kenneth M. (April 1, 2015). *Modernizing Marriage: Family, Ideology, and Law in Nineteenth- and Early Twentieth-Century Egypt*. Syracuse University Press. ISBN 978-0-815-65316-5
**Səbə** (*ərəb.* السبع‎) — Əlcəzairin mərkəzi hissəsində, Adrar vilayətində kiçik şəhər və kommuna. Tsabit dairəsinə daxildir.

Coğrafi mövqe
-------------

Şəhər vilayətin mərkəzi hissəsinin şimalında, Böyük Səhranın şimal-qərbindəki vahələrindən birinin ərazisində, Əlcəzairin paytaxtından təxminən 987 kilometr cənub-cənub-qərbdə məsafədə yerləşir. Mütləq hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 252 metrdir.Səbə kommunasının sahəsi 6183 km2-dir.

İqlim
-----

Şəhərin iqlimi quraq isti kimi xarakterizə olunur. İl ərzində yağıntı demək olar ki, yoxdur (orta illik miqdarı 16 mm-dir). Orta illik temperatur 24,3-dür °C. Ən soyuq ayın (dekabrın) orta temperaturu 11,3°C, ən isti ayın (iyul) isə 36,9°C-dir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sbaa, Algeria Page" (ingilis). Fallingrain Global Gazetteer. 2022-07-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-18.
2. ↑  "Climate: Sebaa" (ingilis). Climate-Data.org. 2016-03-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-18.
**Yüzbaşovlar** — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.

Soyun yaranması
---------------

Bu soyun ulu babası Hüseyn yüzbaşıdır. Hüseyn yüzbaşı XVIII yüzilin sonu, XIX yüzilin önlərində Şuşa şəhərinin Qurdlar məhəlləsində yaşamışdı. İbrahimxəlil xan Sarıcalı-Cavanşirə xidmət etmişdi. Xandan bəy ünvanı almışdı.
Hüseyn yüzbaşının Alı bəy adlı oglu vardı.
Alı yüzbaşının törəmələri Yüzbaşov soyadını daşıyırdılar.
Alı yüzbaşı Şəhribanu xanımla ailə qurmuşdu. Həsən bəy, Muxtar bəy, Cabbar bəy adlı oğlanları, Gülbahar xanım, Minə xanım adlı qızı vardı.

Soyun məşhur nümayəndələri
--------------------------

* Mirzə Həsən Yüzbaşov-Qarabaği

Mənbə =
=======

* Ənvər Çingizoğlu, Yüzbaşovlar, "Soy" еlmi-kütləvi dərgi, 2010, №6, səh.3-8.
* Ənvər Çingizoğlu, Qarabağ xanlığında işlənən bəzi vəzifələr və onlardan yaranan soyadlar, Bakı, "Mütərcim", 2015, 184 s.ISBN 978-9952-28-271-9

Həmçinin bax
------------

* Qarabağ
* Şuşa

Xarici keçidlər
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Soylarla əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
Kupanq və Şərq Nusa Tenggara xəritəsi.
Kupanq'ın İndoneziyada, Şərq Nusa Tenggara ilinde və Qərb Timordakı mövqeyi
**Kupanq** (İndoneziya dili: *Kupang* vəya *Kota Kupang*), İndoneziyada Timor adasının ucunda Qərb Timor yerleşkesidnde olan əhəmiyyətli bir liman şəhəridir və Nusa Tenggara Timur (Şərq Nusa Tenggara) ili'nin mərkəzi. Timor dənizinə sahili olan ən böyük şəhəridir və limanıdır. Əhalisi 450.000 'dir. 1962-ci ildə Kupanq Universiteti quruldu və bu sayədə şəhər həm iqtisadi və həm təhsil sahəsində bütün regionda böyük bir əhəmiyyətə malikdir. Kupanq'ın iqtisadiyyatı limanından təmin etdiyi ixracat və idxal və sement sənayesinin. Kupanq aeroportu El Tari (IATA-Kodu: KOE), şəhər mərkəzinə təxminən 8 km uzaqlıqdadır və şərqində.

Tahiti'den Qərb Hind Adalarına yük daşıyan *Bounty* adlı İngilis kral gəmisinin tayfaları, ikinci kapitan Fletcher Christian öndərliyində qiyam qaldırdılar və kapitan William Bligh ilə ona sadiq qalan dənizçilər gəmidən bir filikayla uzaqlaşdırılaraq Kupanq'a gəldilər.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *İndoneziya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |



Vikianbarda ***Kupanq*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

1. ↑  The Master Book of Indonesian Territory Data 2015 (ind.).
Efemer bitkilər
---------------

**Efemerlər** - müxtəlif fəsilələrdən olan birillik çöl və səhra bitkiləridir. Onların bütün həyat tsikli çox qısa dövr ərzində bitir. Erkən yazda Orta Asiya səhralarının gilli torpaqlarında rütubət yetərincə olduğu vaxtda efemerlər çox cəld böyüyür və 5-6 həftə ərzində çiçəkləyib toxumda əmələ gətirirlər. Bu bitkilər "quraqlıqdan" qaçırlar. 400 minə yaxın *efemer* bitki məlumdur. Onlar çox kiçik boyu, kiçik yarpaqları, zəif inkişaf etmiş kök sistemi ilə fərqlənirlər. Onlarin bəziləri 1-2 sm ölçüdə olduqda toxum verir. Yağıntılar çox olan illərdə *efemerlərin* hündürlüyü 25-30 sm-ə, xaççiçəklilərdə isə - 50 sm çatır. 
Orta Asiyanin səhraları üçün *efemerlərin* əhəmiyyəti böyükdür - onlarla vəhşi və ev heyvanları - otyeyən heyvanlar qidalanır. *Efemerlər* çox sürətlə artır və yazda çəmənlərdə bitkilərin inkişafına imkan verməyən sıx ot örtüyünü əmələ gətirirlər. Yayda torpaq quruyur, bütün *efemerlər* məhv olur, onların toxumları isə torpaqda yaza qədər qalır.

İstinadlar
----------

Рогожкин А.Г. Энциклопедический словарь юного натуралиста.
**Tre Vayt** (20 oktyabr 1993) — Böyük Britaniyalı peşəkar kişi BMX velosipedçisi, BMX üzrə plkə çempionu. Tre Vayt Böyük Britaniyanı beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.

Karyerası
---------

Tre Vayt 2014-cü ildə Britaniya Velosiped İdmanı üzrə Dünya Çempionatı komandasına seçilmədikdən sonra fərdi çalışmağa başlamışdır. Həmin ildə Vayt *2014 UCI BMX Dünya Çempionatı*nda bürünc medal qazanmışdır.

2015 UCI BMX Dünya Çempionatı 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 33.942 saniyəlik nəticəsi ilə 72-ci yeri tutdu. 2016-cı ildə Vayt Britaniya Ölkə Çempionu adını qazanıb. Qayda dəyişiklikləri ilə əlaqədar olaraq o, 2016-cı il Dünya Çempionatına qatıla bilməyib. Hal-hazırda fərdi hazırlaşır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "2015 UCI BMX World Championships: Entries list". tissottiming.com. 16 June 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 February 2016.
2. ↑  "British Cycling Snubs National Champion". bmx.transworld.net. 11 June 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 April 2016.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***velosipedçi** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

Xarici keçidlər
---------------

* Profile at *sport-resutls.org*
**Məryəm Mustafovna Sulkeviç** — əsasını H. Z. Tağıyev qoyduğu Aleksandra imperator rus-müsəlman qız məktəbində müəllim və Bakı Müsəlman qadınlarının Xeyriyyə Cəmiyyətinin fəal üzvü idi.

Həyatı
------

Məryəm Sulkeviç 1861-ci il dekabrın 15-də Vilno quberniyasında (hal-hazırda ərazisi Belarus ilə Litva arasında bölünmüşdür) tatar əsilli zadəgan ailəsində dünyaya göz açmışdır. Orta təhsilini Vilnodakı Mariin qız gimnaziyasında almışdır. 1899-cu ilə qədər ev müəlliməsi kimi işləmişdir. Bakıda Rusiya imperiyasının ilk dünyavi qız məktəbinin açıldığından xəbər alan Məryəm Sulkeviç həmin məktəbdə müəllimlik etmək xahişi ilə məktəbin Qəyyumluq Şurasına müraciət etmiş və 1901-ci ildən etibarən orada rus dili müəlliməsi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1911-ci ildə 1-ci rus-müsəlman qadın məktəbinə müəllimə vəzifəsinə təyin edilmişdir. Məktəbin müdri Hənifə Məlikovanın tərtib etdiyi hesabatda Məryəm xanımı təcrübəli, çalışqan və işinə ciddi yanaşan müəllim kimi xarakterizə edilmişdir. Lakin 1912-ci ildə ağır ağ ciyər xəstəliyinə tutulmuş Məryəm xanım fəaliyyətini bir neçə dəfə dayandırmalı olmuş və müalicə almağa başlamışdır. Bu xəstəliyə sonradan ateroskleroz və əsəbi qıc olma da əlavə olmuşdur. 1917-ci ilin payızında Kislovodskda müalicə alan Məryəm Sulkeviç dünyasını dəyişmişdir.

Bəzi müasir mənbələrdə onun Süleyman bəy Sulkeviçin həyat yoldaşı olduğundan xəbər verilir, lakin arxivlərdə bu haqda heç bir məlumat aşkar olunmamışdır.

Mənbə
-----

1. ↑  Rafiq Səfərov. Azərbaycanda qadın təhsilinin formalaşmasında xidmətləri olan xanım Arxivləşdirilib 2021-06-17 at the Wayback Machine. "Kaspi" 228 (3826), 10 dekabr 2019-cu il.

Həmçinin bax
------------

* Səkinə Axundzadə
* Rəhilə Hacıbababəyova