**Qiaqin** (*adıge.* Джаджэ) — Rusiya Federasiyası, Adıgey Respublikasının tərkibinə daxil olan kənd. Qiaqin rayonunun və Qiaqin kənd sovetliyinin mərkəzidir.

Coğrafi yerləşməsi
------------------

Kənd Qiaqin rayonunun qərb hissəsində, Qiaqin çayının hər iki sahilində yerləşir. Maykopdan 28 km şimalda və Beloreçensk şəhərindən 20 km şimal-şərqdə yerləşir. Kəndin cənub kənarında Şimali Qafqaz dəmiryolunun Qiaqin dəmiryol stansiyası yerləşir.

Kəndin sahəsi 32.63 km²-dir ki, bu da kənd ərazisinin sovetliyin 13,07% -ni təşkil etməsi deməkdir.

Zakuban düzündə, düzənlikdən respublikanın dağətəyi zonasına keçən ərazidə yerləşir. Bölgənin relyefi, cənub-şərqdən şimal-qərbə ümumi bir yamacda olan, təpəli və təpəli yüksəklikləri olan piedmont dalğalı düzənliklər ilə təmsil olunur. Çay vadiləri dərin yarğanlar və çökəkliklər ilə kəsilir. Orta hündürlüklər dəniz səviyyəsindən təxminən 130 metr yüksəklikdədir.

Hidroqrafik şəbəkə Qiaqin, Medovka, Zakalyayka, Qryaznuxoy çayları və müxtəlif kiçik bulaqlar ilə təmsil olunur. Süni və təbii bir çox su anbarı da var ki, bunlardan ən böyüyü kənd daxilindədir.

İqlim rütubətli və mülayimdir, yay isti və qışı sərindir. Havanın orta illik temperaturu müsbətdir və + 11,5 ° C -dir. İyul ayında havanın orta aylıq temperaturu + 23,0 ° C -ə çatır. Yanvar ayında orta aylıq temperatur 0 ° C -dir. Orta illik yağıntı təxminən 730 mm-dir. Yağışların çoxu may-iyul aylarında düşür.

Tarix
-----

Stanitsa qurulmazdan əvvəl, onun yerində mühacir hərəkatı zamanı tərk edilmiş çərkəzlərə məxsus Ayteka-Bolotoko aulu yerləşirdi.

Kənd 1862-ci ildə qurulmuşdur, 1868-ci ildə isə Qiaqin olaraq adlandırılmışdır.

1862-ci il iyulun 4-də Kuban vilayət qoşunlarının komandanı qraf Evdokimov Qafqaz ordusunun komandanı knyaz Qriqori Dmitriyeviç Orbelianiyə Qiaqa çayı üzərində yeni bir kənd tikmək niyyəti barədə məlumat verir. Yazın sonunda Qiaqaya köçmək istəyini ifadə edən insanlar daha çox Tenginskaya kəndinə toplaşırlar. Bütün köçkünlər əsasən altı kənddən gəlir: Novomalorossiyskaya — 70 ailə, Novorozdestvenskaya — 52, Novopokrovskaya — 45, Tixoretskaya — 14, Tiflisskaya — 10 və Kazan — 9 ailə. Uşaqlar da daxil olmaqla ilk məskunlaşanların ümumi sayı 1748 nəfər olur. Bunlardan 121-i xidmətdə, 847-si qadın olmaqla 901 -i kişi idi. Artıq 1862-ci ilin oktyabrında 25-ci Süvari Alayının hesabatında 200 evin tikildiyi və iki evin yarımçıq qaldığı bildirilir.

1911-ci ilin aprelində bir neçə yüz həyəti məhv edən böyük bir yanğın olur. Vətəndaş Müharibəsi illərində Ağ qvardiyaçılar ilə Qırmızılar arasında, həmçinin bölgədə fəaliyyət göstərən müxtəlif quldur birləşmələri ilə toqquşmalar nəticəsində kənd çox əziyyət çəkir.

1924-cü ilə qədər Qiaqin, Kuban-Qara dəniz diyarının Kuban vilayətinin Maykop bölməsinin bir hissəsi idi. 1924–1934-cü illərdə Şimali Qafqaz Diyarının Dondukovski və Maykopski rayonlarının bir hissəsi olur.

28 dekabr 1934-cü ildə Azov-Qara dəniz diyarının yeni qurulan Qiaqin rayonunun regional mərkəzi təyin edilir. 1936-cı il aprelin 10-dan etibarən Adıgeyanın eyni adlı rayonunun mərkəzidir.

Əhali
-----

Milli tərkib 2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir

| xalq | say,  nəf. | ümumi əhaliyə olan nisbət, % |
| --- | --- | --- |
| ruslar | 12 101 | 85,7 % |
| adıgeylər | 730 | 5,2 % |
| ermənilər | 321 | 2,3 % |
| ukraynalılar | 248 | 1,8 % |
| qaraçılar | 174 | 1,2 % |
| digərləri | 547 | 3,8 % |
| ümumi | 14 121 | 100 % |

Kişilər — 6 507 nəf. (46,1 %). Qadınlar — 7 614 nəf (53,9 %).

Sağlamlıq
---------

Qiaqin mərkəzi rayon xəstəxanası;

Feldsher-mamaça məntəqəsi.

Yaşlılar və əlillər üçün internat evi

Mədəniyyət
----------

Qəsəbələrarası Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi.

19 klub quruluşu olan Qiaqin Mədəniyyət Evi.

"Qırmızı Bayraq" qəzeti

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  "К 155-летию станицы Гиагинской".[*ölü keçid*]
3. ↑  *А. Г. Филькин.* Трагедия станицы. — Казачья застава. 2003г, № 21.
4. ↑  "Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения Республики Адыгея. Том 4. Национальный состав" (PDF). 2013-11-04 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2014-09-11.