recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mariya Talioni** (it. Maria Taglioni; 23 aprel 1804[…], Stokholm – 23 aprel 1884, Marsel, Fransa) — XIX əsrin məşhur balerinası, italyan Talioni balet sülaləsinin üçüncü nəsil nümayəndəsi, baletin romantizim epoxasının əsas nümayəndələrindən biri.

Bioqrafiyası
------------

Mariya balet ustası və xoreoqraf Talioni Filipponun ailəsində dünyaya gəlmişdir. Mariya kiçik qız ikən nə baletin tələbinə cavab verəcək qamətə, nə də xüsusi bir yaraşığa malik olmuşdur. Buna baxmayaraq, atası onu balerina etmək inadından əl çəkmir. Mariya Vyanada, Stokholmda və sonralar isə Parisdə Kulon Fransuanın yanında dərslər alır. Daha sonra isə Mariya ilə atası özü məşqul olmağa başlayır. 1822-ci ildə atasının quruluş verdiyi "Terpsixora sarayına gənc nimfanın qəbulu" baleti ilə Vyanada ilk çıxışını edir. Gənc balerina səhnəyə o dövr üçün məqbul olan ağır libas, parik və qrimdən imtina edərək, təvazökar və sadə bir libasda çıxmışdır.

Paris tamaşaçılarının ürəyini 1827-ci ildə "Venesiya karnavalı"nda fəht edən Mariya, o vaxtdan Qarnye Sarayında tez-tez çıxışlar edir. Daha sonra London Kovent Qarden teatrında uğurlu çıxışlar edir. 1832-ci ilin mart ayında Parisdə, Qarnye Sarayında "Silfida" baletinin primyerasında çıxış edərək, balet romantizminin əsasını qoymuş olur. Mariya ilk dəfə olaraq baletə yeni qiyafət — tutunu və Pointe (Puant) başmaqları gətirmiş olur. Bir sözlə, o, səhnədə ayaq barmaqları üzərində rəqs etmiş ilk balerinadır.

Növbəti 15 il ərzində Mariya Avropanın bır sıra şəhərlərində, Londonda, Berlində, Milanda, Sankt-Peterburqda qastrol səfərləri ilə çıxış edir. Onun repertuarını əsasən atası tərtib edirdi. Mariyanın ən yadda qalan rolları "Tanrı və Rəqqasə", "Silfida", "Zefir və Flora" baletlərində oynadıqlarıdır.

1832-ci ildə Mariya ailə həyatı qurur. 1847-ci ildə isə teatrdan uzaqlaşıb pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olur.

Mariya Talioni 22 aprel 1884-cü ildə Marseldə vəfat edir. Onu Per-Laşez məzarlığında dəfn edirlər.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  Marie Taglioni // Encyclopædia Britannica (ing.).
3. 1 2 3 4  Тальони Мария // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
4. 1 2 3 4  Archivio Storico Ricordi. 1808.
5. 1 2  .

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Avstriya İmperiyası bioqrafik · Böyük norveç · Böyük rus · Kruqosvet · Allgemeine Deutsche Biographie · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Dictionary of National Biography · Universalis · Universalis · Oksford bioqrafik |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave · WikiTree |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNE: XX1263325 · BNF: 148440497 · GND: 117197408 · ICCU: MUSV063422 · ISNI: 0000 0000 8101 6477 · LCCN: n50047856 · NKC: mzk2010588350 · NLP: A20370246 · NTA: 160998816 · NUKAT: n01027705 · LIBRIS: 235705 · SUDOC: 15387337X, 086183834 · VIAF: 22408351, 201220100 · WorldCat VIAF: 22408351, 201220100 |

 |
**Enopla** (*lat.* Enopla) — heyvanlar aləminin nemertinlər tipinə aid heyvan sinfi.

Xarici quruluşu
---------------

Bu yarımsinfə aid olan nemertinlərdə xortum bir və ya bir neçə stiletlə yaraqlanmışdır. Ağız dəliyi bədənin ön ucunda yerləşir (terminal). Sinir sistemi dəri-əzələ kisəsinin altına keçmiş və parenximada yerləşir. Bu yarımsinfin nümayəndələri ölçülərinin kiçikliyi ilə xarakterizə olunur. Bu qurdların uzunluğu 10–12 sm olub, adətən sahil boyu zonalarında daşların altında yaşayır. Bu yarımsinfə yeganə olaraq şirin suda yaşayan Stichostemma cinsi də daxildir.

Yayılması
---------

Bunların bir sıra nümayəndələrinə Avropanın və Şimali Amerikanın çay və göllərində təsadüf edilir. Avropanın bütün atlantik sahili boyu, onun şimal sərhəddindən Aralıq dənizinə qədər təsadüf edilən qumda yuvalar düzəldir.

Həyat tərzi
-----------

Enoplaya pelagik və parazit nemertin növləri daxildir. Aşağıdakı növləri var: Nectonemertes, Pelagonemertes (pelagik), Malacobdella (parazit)

Təsnifatı
---------

* *Nectonemertes*
* *Pelagonemertes*
* *Malacobdella*

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q275879
* Wikispecies: Enopla
* ADW: Enopla
* BOLD: 93
* EoL: 2868
* Fauna Europaea: 16155
* Fauna Europaea (new): 13a974f2-f61b-4ef7-963e-0135f86bda18
* GBIF: 249
* iNaturalist: 51281
* IRMNG: 1292
* ITIS: 57490
* NCBI: 6225
* NZOR: c67a6a55-60be-480b-804d-2a45b46d64e2
* WoRMS: 1294

 |
**Yana körfəzi** — Laptevlər dənizinə daxil olan körfəz. İnzibati cətətdən Rusiyanın Saxa Respublikası ərazisinə daxildir. Öz adını əraziyə axan Yana çayının götürmüşdür. Qərbdə Buor-Xaya burnu, şərqdə isə Ebelyax körfəzi ilə əhatələnir.

Yana çayının mənsəbində böyük delta əmələ gəlir (10 200 km²). İlin 9 ayı körfəz buzla örtülü olur. Qərb sahilləri yüksəkdir. Cənub və şərq sahilləri isə hamardır. Körfəz iyunun sonlarına kimi üzən buzlarla örtülür.
Körfəzdə çoxlu sayda ada vardır: Yarok, Makar və Şelonski adaları. Ən böyüyü Yarok adasıdır. Yana çayından başqa bura Çeneden, Tomski-Yuryaqe və s. çaylar tökülür.

1976-cı ildə körfəzdə baş vermiş fırtına zamanı iki tanker və bir quru yük teploxodu batmışdır.. Nəticədə 8 nəfər həlak olmuşdur.

Tarixi
------

1712-ci ildə Yakov Premyakov və onun ortağı Merkuriy Vaqin Yana körfəzini itlərlə keçərək Böyük Lyaxovski adasını tətqiq etməyə yollanmışlar. Onlar geri qayıdarkən həlak olmuşlar.

1892—1894-cü ildə baron Eduard Toll Aleksandr Bunqenin rəhbərliyi altında [[Rusiya İmperator Elmlər Akademiyası adından körfəz ərazisində geoloji tətqiqat işləri aparmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Гибель судов в Янском заливе во время шторма в 1976 году". 2022-09-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-06-26.
**Konodontalar** (*lat.* Conodonta) — mikroskopik (bəzən *mm* hissələrindən 3 *mm*-dək), fossil halında dişşəkilli əmələgəlmələrlə təmsil olunmuş orqanizmlər. Skelet kəhrəba rəngli kalsium-fosfatdan ibarətdir. Konodontalar iki qrupa ayrılır: sadə konodontalar və mürəkkəb konodontalar. Sadə konodontalar müxtəlif şəkildə bükülmüş konus formasında olur. Mürəkkəb konodontalar arasında üç növ müxtəlifliyi ayrılır: vərəqşəkilli, çubuqşəkilli və platformaşəkilli. Vərəqşəkilli konodontalar ensiz lövhədən ibarət olub üzərində bir iri konus və onun ardınca düzülən xırda və müxtəlif diş-diş çıxıntılar yerləşir. Çubuqşəkilli konodontalar iri aralıq dişə nisbətən simmetrik yerləşmiş konusvari dişcikləri olan əyilmiş ensiz lövhə formasındadır. Platformaşəkilli konodontalar üzərində çoxsaylı dişcik, qabırğa və təpəciklər olan geniş yastı bünövrəsi olur. Konodontalar sistematik vəziyyəti və funksional təyinatı tam aydın deyil. Qeyri-müəyyən tipə (*Incertae phylum*) aid edilir. Konodontalar həyat tərzinə görə nekton və ya hərəkətli bentos orqanizmlərə aiddir. Biostratiqrafiyada zonal formalar kimi istifadə edilir. Orta kembri — trias.

İstinadlar
----------

Mənbə
-----

* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Böyük rus · Britannica (onlayn) |
| Taksonomiya | EOL · IRMNG |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 12046117q · GND: 4165053-0 · LCCN: sh85031201 · LNB: 000322988 · Microsoft: 2779004622 · NDL: 00566589 · NKC: ph114969 |

 |
**İsa Abdullayev** (*azərb.* Abdullayev İsa Mədəd oğlu‎) — Azərbaycan alimi, texniki elmlər doktoru (1992), professor (1993), Əməkdar elm xadimi (2000), Lütfi-Zadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1999), ADNA İstehsalat proseslərinin avtomatlaşdırılması fakülətsinin dekanı.

Həyatı
------

1963-cü ildə orta məktəbi qızıl medalla bitirmiş və Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutuna daxil olmuş və 1968-ci ildə *İstehsalat proseslərinin avtomatlaşdırılması* faklütəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1969-cu ildə aspiranturaya daxil olmuş və 1973-cü ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. İsa Abdullayev pedaqoji-elmi fəaliyyəti həmişə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası ilə bağlı olmuşdur. O, burada assistent, dosent və avtomatika, telemexanika və elektronika kafedrasının müdiri işləmişdir. 1992-ci ildən doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib texnika elmlər doktoru alimlik dərəcəsi, 1993-cü ildə isə professor elmi adını almışdır. *İstehsalat proseslərinin avtomatlaşdırılması* fakülətsinin dekanı olub.

İsa Abdullayevin elmi fəaliyyəti, təkcə Azərbaycanla məhdudlaşmayıb. 1979–1980-cı illərdə o, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Pensilvaniya ştatında yerləşən Pensilvaniya Universitetində *Fulbrayt fondunun* təsis etdiyi IREX (Beynəlxalq elmi tədqiqatlar mübadiləsi) proqramı üzrə xarici həmkarları ilə elmi tədqiqat işləri aparmışdır.

1986–1987-ci illərdə isə Çinin Xarbin Universitetində mühazirələr oxumuş, dəfələrlə Beynəlxalq konfranslarda məruzələrlə çıxışı etmişdir. Professor İsa Abdullayev bir monoqrafiyanın, 100-dən artıq elmi məqalə və məruzənin, 30 ixtira və patentin, 8 dərs vəsaitinin müəlifidir. Elmi işlərinin böyük əksəriyyəti siqnalların rəqəmli işlənməsi və elektronika sənayesi məhsullarının keyfiyyətinə nəzarət və idarəetmə üçün avtomatlaşdırılmış sınıq-diaqnostika sistemlərinin yaradılması problemlərinə həsr etmişdir. Onun rəhbərliyi altında 10 nəfər elmlər namizədi yetişmişdir.

İstinadlar
----------
**İsa Konoyeviç Axunbayev** (qırğ. Иса Ахунбаев; 12 (25) sentyabr 1908 – 5 yanvar 1975, Çuy vilayəti) — Sovet cərrahı, Qırğızıstanda döş qəfəsi cərrahiyyəsinin qurucusu.

Akademik (1954), Qırğızıstan SSR Elmlər Akademiyasının ilk prezidenti (1954–1960), SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının müxbir üzvü (1948). Tibb haqqında 110, müxtəlif sosial mövzularda 100-dən çox sənədin müəllifidir.

Həyatı
------

İsa Konoevich Axunbayev 25 sentyabr 1908-ci ildə İssık-Gölün sahilində yerləşən Tur-Ayqır (müasir adı Toru-Ayqır) kəndində anadan olub. Valideynləri ilə birlikdə uşaqlığını Çində keçirdi, burada 8 yaşında otlaqda işləməyə başladı. Yalnız 15 yaşında, qayıtdıqdan sonra kənd məktəbində oxumağa başladı. Tibb fakültəsini bitirmiş və 1930-cu ildə Daşkənddəki Orta Asiya Universitetinin tibb fakültəsinə daxil olmuşdur, oradan 1935-ci ildə bitirmişdir.

1936-cı ildən etibarən Frunze Şəhər Xəstəxanasının cərrahi şöbəsində həkim işləyir. 1941-ci ilin sentyabrında Axunbayev Qırğızıstan Dövlət Tibb İnstitutunda işə başladı. Əvvəlcə Ümumi Cərrahiyyə kafedrasında köməkçi, sonra dosent, daha sonra kafedra müdiri olmuş, ölənə qədər bu vəzifədə qalmışdır. 1948-ci ildə Axunbayev institutun rektoru və professoru oldu.

1948-ci ildən Axunbayev SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının müxbir üzvü və Beynəlxalq Cərrahlar Birliyinin üzvü idi. Qırğızıstan SSR Elmlər Akademiyasının yaradılmasında fəal iştirak etmişdir. 1952-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının Qırğızıstan filialının rəyasət heyətinin sədri oldu. 20 dekabr 1954-cü ildən — Qırğızıstan SSR Elmlər Akademiyasının ilk prezidenti. Axunbayev bu vəzifədə 20 fevral 1960-cı ilə qədər qaldı.

1935–1939-cu illərdə — Qırğızıstan SSR Xalq Səhiyyə Komissarı. 1943-cü ildən KPSS üzvü, 1949-cu ildən Qırğızıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü idi. 2, 3 və 4-cü çağırışlar SSRİ Ali Sovetinin deputatı, iki çağırışlı Qırğızıstan SSR millət vəkili idi.

1961-ci ildən bəri Axunbayev cərrahi fəaliyyətlə yaxından məşğul olur. Əsas əsərləri endemik guatr, uşaqlarda apandisit və echinokokkozun öyrənilməsinə həsr edilmişdir. Axunbayev, "Döş əməliyyatı", "Endokrinoloji problemləri", "Qan dövranı", "Qırğızıstanın xalq sağlamlığı" da daxil olmaqla bir sıra tibbi jurnalların redaktorlarından biri idi.

5 yanvar 1975-ci ildə həyat yoldaşı, qızı və kürəkəni ilə birlikdə avtomobil qəzasında öldü.

İstinadlar
----------

1. ↑  İsa Axunbayev // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
2. ↑  Иса Коноевич Ахунбаев Arxivləşdirilib 2011-06-03 at the Wayback Machine на сайте Киргизская государственная медицинская академия им. И.К. Ахунбаева

Xarici keçidlər
---------------

* Ахунбаев Иса Коноевич
* Ахунбаев Иса Коноевич Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine
* 1951–1955 — Дополнительные иллюстрации — Хирург Ахунбаев
* Cпас человека с помощью струн от комуза, лонгрид про историю жизни Исы Ахунбаева
**Yan Skala**  (y.sorb Jan Skala; 17 iyun 1889, Nebelçitsi[d], Almaniya imperiyası – 22 yanvar 1945) — Sorb yazıçısı, şair, publisist və ictimai xadim.

Bioqrafiya
----------

Doğulduğu yer Nebelschütz
Yan skala 17 iyun 1889-cu ildə Sorbianın Nebelçitsi kommunasında fəhlə ailəsində anadan olub. 1901-ci ildə Bautzendəki gimnaziyaya daxil olur, lakin tezliklə vəsait çatışmazlığı səbəbindən məktəbi tərk etmək məcburiyyətində qalır. 1902-ci ildə işçi kurslarını bitirmiş və 1916-cı ilə qədər kimya sənayesi üzrə müxtəlif müəssisələrində çalışmışdır. 1910-cu ildə ilk şeirlərini nəşr etdirdi. Sosial-demokrat mətbuatın qəzetləri üçün qısa məqalələr yazırdı. 1912-ci ildə Sorb mədəni-maarif təşkilatı "Matitsa Serbian"a qoşulur. 1916-cı ildən Birinci Dünya Müharibəsinin Balkanlarda və Rusiyada Şərq Cəbhəsində gedən döyüşlərdə iştirak edib. 1920-ci ildə Sorb Xalq Partiyasının yaradıcılarından biri idi. 1921-ci ildə Sorb qəzetinin "Serbske Nowiny" redaksiyasında işləyib. 1924-cü ildə Almaniyadakı Polyaklar İttifaqına daxil olur. Almaniya Milli Menşeviklər İttifaqının fəaliyyətində iştirak etmişdir. 1925-ci ildə Almaniyada Milli Menşevik İttifaqının çap orqanı olan aylıq «Kulturwehr» qəzetini təsis edib və 1936-cı ilə qədər onun baş redaktoru olub. Nasistlər hakimiyyətə gəldikdən sonra keçmiş siyasi fəaliyyətinə görə təqiblərə məruz qalıb. 1936-cı ildə jurnalistika fəaliyyəti qadağan edilib. 1937-ci ildə o, digər Sorb ictimai və mədəniyyət xadimləri ilə birlikdə həbs edilib. O, 9 ay Drezdendə həbsdə olub. Azadlığa çıxandan sonra Berlin və Bautzendə müxtəlif müəssisələrdə çalışıb. 22 yanvar 1945-ci ildə mənzilinə soxulan Qızıl Ordu əsgəri tərəfindən güllələnərək öldürüldü.

Polşanın Namislov şəhərindəki abidə

Kompozisiyaları
---------------

* *Wo serbskich prašenjach. Přispomnjenja k serbskemu programej*, Praqa 1922
* *Skrě. Zběrka z lubosće khwilow*, Budyšin 1923
* *Stary Šymko* (Köhnə Şimko), Budyšin 1924
* *Die nationalen Minderheiten im Deutschen Reich und ihre rechtliche Situation*, Bautzen 1929

Fəxri ad
--------

* 1965-ci ildə Polşanın Namislov şəhərində Yan Skalanın abidəsi ucaldılıb.
* Bautzendə bir küçə Yan Skalanın adını daşıyır.

Ədəbiyyat
---------

* Dietrich Šołta: Stawizny serbskeho pismowstwa III. dźěl. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1990
* Jan Cyž: Skala, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 506ff.
* Jan Skala a Stanislav Vinaver, Rozhlad, 11/2014
* Гугнин А. А. Введение в историю серболужицкой словесности и литературы от истоков до наших дней, Российская академия наук, Институт славяноведения и балканистики, научный центр славяно-германских отношений, М. 1997, стр. 136—137, 140 141, 144—145, 153, 155. ISBN 5-7576-0063-2

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #127070427 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-04-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-04-23.
**Şоrtəpə nеkrоpоlu** — Tunc dövrünün аbidəsidir. О İbаdullа kəndindən şərqdə еyni аdlı yаşаyış yеrinin yахınlığındаdır. Nеkrоpоlun sаhəsi hаzırdа əkin sаhəsinə çеvrilmişdir. Yеrüstü əlаmətlərini itirdiyindən sаhəsini dəqiqləşdirmək çətindir. Nеkrоpоl 1934-cü ildə kаnаl qаzılаrkən dаğılmış və zəngin mаddi-mədəniyyət qаlıqlаrı аşkаr еdilmişdir. Аşkаr еdilmiş mаtеriаllаrın bir qismi hаzırdа Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Tаriх Muzеyində sахlаnılır. Аşkаr еdilmiş tаpıntılаr küpə, çölmək, kаsа, çаynik tipli qаblаrdаn ibаrətdir. Оnlаr nаrın qum qаrışığı оlаn gildən hаzırlаnаrаq qırmızı rəngdə kеyfiyyətli bişirilmişdir. Qаblаrın bir qrupu qırmızı rəng üzərindən qаrа rənglə, həndəsi mоtivdə nахışlаnmışdır. Pоliхrоm bоyаlı qаblаr bir küpə ilə təmsil оlunmuşdur. Оnun аğzının kənаrı bir qədər yаnlаrа dоğru gеnişlənərək ucdа dəyirmiləşdirilmişdir. Bоğаzı silindrik, gövdəsi qаbаrıq, оturаcаğı yаstıdır. Gövdəsinin mərkəzi hissəsi sаrı аnqоblа örtülərək qаrа və qırmızı rəngdə çəkilmiş bir-birinin içərisində оlаn üçbucаqlаrlа nахışlаnmışdır. İçəridəki üçbucаqlаr qırmızı rənglə çəkilmiş tоrlа dоldurulmuşdur. Nахışlаr аşаğıdаn və yuхаrıdаn qаrа rənglə çəkilmiş düz хətlərlə məhdudlаşdırılmışdır. Аpаrılmış tədqiqаtlаrа əsаsən bеlə hеsаb еtmək оlаr ki, nеkrоpоl е.ə. III-II minilliklərə аiddir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bахşəliyеv, Vəli.* Nахçıvаnın аrхеоlоji аbidələri (PDF) (az.). Bakı: "Elm". 2008. 301s. 2019-04-12 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2019-04-12.
**Yol Nəğməsi** 1955-ci ildə Hindistanda çəkilmiş drammatik üslublu filmdir.Ssenarisini banqladeşli yazıçı **Bibutibuşan Bandyopadyay** qələmə almış, rejissorluğunu isə həmyerlisi **Sətyajit Ray** üstlənmişdir.Filmə Banqladeş hökuməti rəsmi tərəfdaş olmuş və mavi ekrana daşınmasında maddi cəhətdən sponsorluq etmişdir.
Tamamilə qeyri-peşəkar kollektivin və cəmi 3 min dollarlıq kiçik bir məbləğin hesabına çəkilən film rejissorun **Apu üçlüyü** adlanan silsilə filmlərindən ikincisi və ən məşhurudur.Filmin arxa fon musiqi və janr səsləndirilməsi **Ravi Şankar** tərəfindən reallaşdırılmışdır.

Film az müddət sonra **Cannes Film festivalında** *Qızıl Palma* mükafatına layiq görüldü.Eyni zamanda, **Ən yaxşı film** kateqoriyasında *Bodil Mükafatı*nın sahibi olaraq **BAFTA** mükafatına namizəd kimi irəli sürüldü.

```
**İştirakçılar**
```

| İştirakçının adı | Rolun adı |
| --- | --- |
| Kanu Bannerci | Harihar Ray |
| Karuna Bannerci | Sərbocaya Ray |
| Subir Bannerci | Apu |
| Uma Das Qupta | Durqa |
| Çunibala Devi | İndir Takrun |
| Runki Bannerci | Kiçik Durqa |
| Reba Devi | Seca Takrun |
| Aparna Devi | Nilmoninin nökəri |

```
**Mövzusu**
```

Film 20-ci illərdə Hindistanın qərb əyalətlərinin birində *Nişçindipur* adlı kiçik bir kəndin yoxsul bir ailəsi haqqındadır.İllərdir bu kəndin sakini olan ailənin başçısı **Harihar** xəyalpərəst və bacarıqsız bir adamdır.Torpaq sahibinin kiçik işlərinə qaçan, dini mərasimlərdə insanlara dualar edərək az maaşla ailəsini dolandırmağa çalışan bir Buddist rahibidir.O, ömrü boyu teatr tamaşaçıları üçün pyeslər yazıb şöhrət əldə etmək xəyallarında olmuşdur.Təhsilli olması ilə öyünsə də, bunun o qədər də önəm kəsb etmədiyini özü də dərk edir.Ölən qardaşının borclarını ödəmək məqsədi ilə meyvə bağçalarını da qonşulara satmaq məcburiyyətində qaldıqdan sonra maddi vəziyyəti daha da ağırlaşır.

Ərinin əksinə kifayət qədər bacarıqlı və avtoritar bir qadın olan Sərbocaya daha realist düşünür.Evin bütün yükü də onun üstündədir.Evin iki uşağı olan Durqa və Apunun problemlərini yoluna qoymalıdır.
**Devid Hokni** (David Hockney) ingilis rəssam, qrafik, səhnə dizayneri, fotoqraf və pop art cərəyanının görkəmli nümayəndəsi. O, 20-ci əsrin ən nüfuzlü rəssamlarından biri hesab edilir.

Həyatı
------

Atası hesabdar və həvəskar rəssam olub və Hokninin rəssam kimi formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Hokni 1948-ci ildən rəssam olmağa qərar verir və məktəb üçün rəsmlər və plakatlar hazırlayır. 1953-cü ildə Bredford Rəssamlıq Məktəbinə daxil olur. 1959-cu ildə isə Londonda incəsənət üzrə təhsil alır. 1963-cü ildən artıq tanınmağa başlayır.

Yaradıcılığı
------------

1960-ci ildə Ron Kitayla tanışlıq və P.Pikassonun sərgisində iştirakından sonra o, incəsənətə baxışını yenidən nəzərdən keçirir. Hokni Londonda olduğu müddətdə kontraslı, əlvan rəsmlər çəkir, rəsmlərə sözlər, qraffiti və reklam fraqmentləri əlavə edir. 1961-ci ildə "Gənc müasirçilər" sərgisində iştirak edir və onun rəsmləri insanlarda böyük maraq oyadır. 1962-ci ildə Rəssamlıq Akademiyasını tərk edir və qaleristin dəstəyi ilə şəxsi sərgisini təşkil edir. O, həmçinin Endi Uorholla tanış olur. Hokni Kaliforniyaya gedir, Los Anceles üzgüçülük hovuzlarının rəsmlər seriyasını çəkir (1967-ci ildə "Piter hovuzdan çıxır" əsəri Walker Art Gallery-də John Moores Rənkarlıq Mükafatını qazanır. Burada yaşadığı müddətdə onun əsərlərinin əsas mövzusunu işıq, su və kişi gözəlliyi təşkil edir.

O, çap edir, dostlarının portretlərini çəkir və Royal Kort Teatrı, Qlayndborn, La Skala, Metropoliten Opera Teatrları üçün səhnə dizaynı hazırlayır. 1982-ci ildə Parisdə keçirilən "Devid Hokni - Fotoqraf" sərgisi və "Devid Hokni:Fotolar" kitabı ona fotoqraf kimi böyük şöhrət qazandırır.

1985-ci ildə Hokniyə birbaşa ekrana çəkməyə imkan verən Quantel Paintbox kompüter proqramı ilə çəkmək tapşırılır.

Onun 60 rəsmin birləşməsi olan nəhəng "Böyük Kanyon" əsəri Avstraliya Milli Galereyası tərəfindən 4,6 milyon dollara alınıb.

Hokninin ən bahalı əsəri "Böyük sıçrayış" 2006-cı ildə satılıb və 2,6 milyon ingilis sternilqi dəyərindədir. 2007-ci ildə ən böyük əsəri olan "Uorter yaxınlığında hündür ağaclar" əsəri Kral Akademiyasının ən böyük qalereyasında asılıb. 2008-ci ildə Hokni bu əsəri Teyt Qalereyasına bağışlayıb. 2009-cu ildən bəri Hokni iPhone və iPad-da Brushes-dan istifadə edərək çoxlu natürmordlar, portretlər və mənzərələr çəkib.
2012-ci ildə yanvarın 21-dən aprelin 9-na kimi Devid Hokninin Kral Akademiyasında "Böyük Rəsm" adlı sərgisi keçirilmişdir. Bu sərgidə rəssamın 150-dən çox əsəri nümayış olunub. Onlardan 50-si iPad-da çəkilib və kağız üzərinə çap edilib.

2008-ci ildə Devid Hoknidən ilhamlanan rəssam Billy Pappas haqqında "Hoknini Gözləyərdən" adlı sənədli filmi çəkilib.

1. ↑  Museum of Modern Art online collection (ing.).
2. 1 2  .
**Yan Meyeroviç** (*azərb.* Meyeroviç Yan Maksoviç‎; 2 yanvar 1955, Bakı – 20 yanvar 1990, Bakı) — 20 yanvar şəhidi. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 31 mart 1998-ci il tarixdə fərmanı ilə ölümündən sonra **20 Yanvar Şəhidi** fəxri adı verilmişdir.

Həyatı
------

Yan Meyeroviç 1955-ci ilin 2 yanvar tarixində Bakıda anadan olub. Milliyyətcə yəhudidir. Moskvadakı *Molodyojnıy* kooperativi Bakı filialının direktoru idi. Bir qızı, bir oğlu qalıb. Yanvarın 19-da Yan Maksimoviçin qonşusu, 78 yaşlı qadın Qreytman Raximya Davıdovna ondan xahiş edir ki, axşam onu aeroporta çatdırsın. O, gecə reysi ilə uçmalı idi. Qreytmanın əri erməni olub. Bakıdan gedib. Arvadı isə onun yanına gedəsi imiş.

Yan Maksimoviç qonşusu Elçin Mirzəyevdən xahiş edir ki, onları aeroporta aparsın. Təxminən axşam saat 23 radələrində yola çıxırlar. Bakı-Binə yolunun Suraxanı qəsəbəsində əsgərlər maşını avtomat atəşinə tutmuş, nəticədə maşındakıların hər üçü yaralanmış, ancaq Qreytman Sarkisova sağ qalmışdır. Sabahısı gün Meyeroviç Yan və Mirzəyev Elçinin meyidini Çaparidze adına xəstəxananın meyidxanasından tapıblar. Şəhidin bədənində 15 yerdən güllə yarası aşkar olunub. Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.

Ünvan
-----

Ünvanı: Bakı, 1 may küçəsi 187.

Həmçinin bax
------------

* "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adı alanların siyahısı
* Azərbaycan Respublikasının Azadlıq uğrunda mübarizlərinin siyahısı
* Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunanlar

İstinadlar
----------

* *Qulu Kəngərli.* **20 Yanvar şəhidləri** (PDF). Bakı: Gənclik. 1992. 312 səh. ISBN 4702060204. 2015-07-17 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-18.
| *Misir heroqliflərində*Fironun şəxsi adı |
| --- |
| *Heroqlif* | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | 

|  |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Şəxsiad(firon)heroqlif |

 |

 |
|  |

 |  |  |

 |
| *Unikodu* | *S3 Rˁ ....* |
| *Transkripsiyası* | za Ra .... |
| *Mənası* | Ranın oğlu/qızı |
| * bax
* müzakirə
* redaktə
 |

**Şəxsi ad** — Qədim Misirdə hökmdara anadan olarkən verilən ad, beş firon titulundan birincisi. 
Adətən adın önündə "Ra oğlu" kəlməsi ördək ("za") və günəş ("Ra") heroqliflərilə göstərilir. İlk dəfə IV sülalə zamanında tətbiq edilmişdir. Bu da fironun günəş tanrısı Ranın nümayəndəsi olduğunu göstərir. Qadın fironlar üçün bu heroqliflər "Ra qızı" kimi interpretirasiya olunur. Ördək ("za") və günəş ("Ra") heroqliflərinin ardınca şəxsi ad kartuşun içində heroqliflərlə göstərilir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

* Taxt-tac adı
* Hor adı
* Nebti adı
* Qızıl adı
* Set adı


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qədim Misir ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Helmut Qutyerres** (2 iyul 1987 və ya 2 iyul 1984, La-Pas) — Boliviya futbolçusu.

Peşəkar karyerasını 3 il əvvəl "La-Pas"da başlayan Qutyerres bu komandada keçirdiyi 83 oyuna 10 qol vurub. 2009-cu il sentyabrın 9-da keçirilən dünya çempionatının Ekvadorla seçmə oyununda ilk dəfə Boliviya millisinin formasını geyən yarımmüdafiəçi ümumilikdə əsas yığmada 2 matç keçirib. Son qarşılaşma isə oktyabrın 11-dəki görüş olub. Braziliya milli komandası ilə oyuna start heyətində çıxan Helmut "pentakampeonlar" üzərində 2:1 hesablı qələbədə 90 dəqiqə oynamaqla pay sahibi olub.

2010-cu ilin yanvarından karyerasını Azərbaycanda davam etdirəcək. Qeyd edək ki, Helmut Azərbaycana üz tutan üçüncü boliviyalı futbolçu olacaq. Ona qədər "La-Pas"ın digər oyunçuları Auqusto Andaveris "İnter", Xulio Sezar "Standard"ın heyətində çıxış edib.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Soccerway (çd.).
2. ↑  Braziliya yığmasına qarşı oynayan futbolçu Unibank Premyer Liqasında[*ölü keçid*]
**Şоrtəpə yаşаyış yеri** — Tunc və Dəmir dövrünün аbidəsidir. О, İbаdullа kəndindən cənub-şərqdə yеrləşir. Yаşаyış yеri ilk dəfə 1934-cü ildə qеydə аlınmışdır. Abidə ətrаf yеrlərə nisbətən 1,5-2 m hündürlükdə оlаn оvаl təpədən ibаrətdir. Sаhəsi 1500 kv.m-dir. 1934-cü ildə yаşаyış yеrinin ərаzisində kаnаl qаzılаrkən mədəni təbəqə dаğıdılmış iribuynuzlu hеyvаn bаşı fоrmаsındа hаzırlаnmış оcаq qurğusu və bоyаlı qаblаr аşkаr еdilmişdir. 1936-cı ildə Ə.K.Ələkbərоv Şоrtəpədə kəşfiyyаt qаzıntısı аpаrmış və mədəni təbəqəni 3 m dərinliyədək tədqiq еtmişdir. Tədqiqаt nəticəsində dörd mədəni təbəqə аşkаr оlunmuşdur. Birinci təbəqə Kür-Araz mədəniyyətinə аiddir. Bu təbəqədən iribuynuzlu hеyvаn bаşı fоrmаsındа və nаlşəkilli fоrmаdа hаzırlаnmış оcаq qurğulаrı аşkаr оlunmuşdur. İkinci təbəqədə Оrtа Tunc dövrü üçün хаrаktеrik оlаn bоyаlı və sаdə qаblаr, üçüncü təbəqədə isə dаş qutu tipli qəbirlər və uzunbоğаz çəkmə fоrmаsındа оlаn gil qаb аşkаr еdilib. Bu qəbirlər çаy dаşlаrındаn qurulmuş və dördkünc fоrmаlı olmuşdur. Həmin qəbirlər tədqiq еdilərkən qаrа rəngdə bişirilmiş gil qаblаr tаpılmışdır. Bеlə kеrаmikа Sоn Tunc və Erkən Dəmir dövrü üçün хаrаktеrikdir. Dördüncü təbəqə 0,3-0,9 m dərinlikdə yеrləşir. Bu təbəqədə uşаğа və yаşlı аdаmlаrа аid tоrpаq qəbirlər tаpılmışdır. Qəbirlərdən mаddi mədəniyyət qаlıqlаrı аşkаr еdilmədiyindən оnlаrın dövrü müəyyənləşdirilməmişdir. Sоn zаmаnlаr Şоrtəpənin üst təbəqəsinin dаğıntıyа məruz qаlmаsı nəticəsində burаdаn Sоn Аntik dövrə аid çəhrаyı rəngli küpələr аşkаr еdilmişdir. Оnlаrın üzəri qırmızı аnqоblа örtülərək yахşı cilаlаnmışdır. Gövdəsi uzunsоv, qаbаrıq аğzının kənаrı isə yаnlаrdаn içəriyə dоğru bаtıqdır. Аğzının kənаrındаn gövdəsinin yuхаrı hissəsinə birləşən lеntşəkilli qulpu vаrdır. Qаblаrın хаrici səthi cilаlаnmışdır. Аşkаr оlunmuş tаpıntılаr burаdа Аntik dövrə аid nеkrоpоlun оlduğunu göstərir. 1986-1987-ci illərdə аpаrılmış tədqiqаtlаr nəticəsində Şоrtəpə yаşаyış yеrində Erkən Dəmir dövrünə аid хеyli gil qаb sınıqlаrı tоplаnmışdır. Оnlаr əsаsən kаsа tipli qаblаrdаn ibаrət оlub silindrik-kоnusvаri və bikоnus fоrmаlıdır. Qаblаr хаricdən yüngülcə cilаlаnmışdır. Bеlə qаblаr Nахçıvаnın Erkən Dəmir dövrü kеrаmikаsı üçün хаrаktеrikdir. Аpаrılmış tədqiqаtlаrа əsаsən bеlə hеsаb еtmək оlаr ki, Şоrtəpə yаşаyış yеrində həyаt uzun müddət dаvаm еtmiş. Erkən Dəmir dövründə yаşаyış yеri öz əhəmiyyətini itirmiş və qəbirstаnlıq kimi istifаdə оlunmuşdur. Tədqiqаtlаrın nəticələrinə əsаslаnаrаq yаşаyış yеrini е.ə. IV-I minilliyə, burаdа sаlınmış Аntik nеkrоpоlu isə eramızın ilk əsrlərinə аid еtmək оlаr.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bахşəliyеv, Vəli.* Nахçıvаnın аrхеоlоji аbidələri (PDF) (az.). Bakı: "Elm". 2008. 301s. 2019-04-12 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2019-04-12.
Corc Herbertin "Pasxa qanadları" əsəri, 1633-cü ildə qarşılıqlı iki səhifədə çap olunmuş (hər səhifədə bir bənd),yana doğru,belə ki, xətlər açıq qanad ilə uçan quşları zehnə gətirir.
**Konkret şeir** və ya **Şəkil şeir**, hər cür tipoqrafik göstərən səhifə boşluğu üzərində heç bir biçimsəl qayda olmadan düzənlənməsiylə ibarət olan şeir növüdür.Konkret şeirdə köçürülməsinə niyyətlənilən duyğu və düşüncələr sözlərin səslərindən tamamilə qopmuş olmasalar da anlayışımları çox böyük nisbətdə şeirin vizual xüsusiyyəti üzərindən reallaşır.

Qaynaqlar
---------

* İngiliscə vikipediya

Xarici keçidlər
---------------

* Concrete Poetry: A World View by Mary Ellen Solt on UbuWeb, which hosts a large amount of concrete poetry
* Spidertangle: International mail list of visual & concrete poetry
* The Sackner Archive of Concrete and Visual Poetry
* Visual Poetry in El Taller de Zenón
* Ancient Greek pattern poems
* Concrete-Visual Poems in the WWW. Selected and Indexed by Michael P. Garofalo
**Qar koramazı** — çiy südlə qatığın qarışığından ibarət ağartı, yaxud sərinləşdirici içki

Qara qoyunu sağaraq elə həmin an onun südünə köhnə, qurd düşməmiş qar əlavə edib qarışdıraraq alınan məhsulu sərinləşdirici içki kimi istifadə edərdilər. Yaylaqlara çıxmış bütün elatların çoxu tarixən bu üsuldan istifadə etmişdir. Qatıq əvəzinə qar qatılması səbəbindəndə bu içkiyə qar koramazı deyərlər. Çobanlar isə qar koramazını əsasən örüşdə edir və qabı qarda basdırarlar. Südlə qarın qarışığı bir xeyli bərkiyərək dondurma halına düşdükdən sonra istifadə edilərdi.Bunu adətən günün isti vaxtlarında edərdilər. Müasir dondurmadan da dadlı olan bu süd məhsuluna şəkər qatılmırdı. Az-az hallarda zövqə uyğun müəyyən qədər bal əlavə edilir.

Qar koramazını ən çox çobanlar və ya yayı yaylaqda keçirən ailələr hazırlayırdılar.

Qara qoyun südü ilə qarın qarışığı əslində türk dünyasında çox-çox qədimdən istifadə edilən təmiz və sərinləşdirici içkidir.

Həmçinin bax
------------

* Koramaz
* Dondurma
**Helmintlər**

Təbiətdə yüz növdən artıq helmintlər mövcuddur. Onlar insan organizmində yaşayır və inkişaf edirlər. Bu parazit qurdlar insan sağlamlığına zərər verirlər. Özlərini müxtəlif formada göstərən bu qurdlar miqdarlarından asılı olaraq organizmin sahibi kimi çıxış edirlər. Yəni, helmintlər yediyini yeyir, istədiyi kimi qidalanır, istədiyi kimi hərəkət edir və həm də öz zəhərini organizmə buraxırlar. Bunun da nəticəsində insanlarda müxtəlif mənfi əlamətlər - çəki itirilməsi, halsızlıq, baş ağrısı və əsəbilik əmələ gəlir. Qurdların miqdarı bağırsaqda çoxaldıqda qəbizlik, ürək bulanma və qusma baş verir.

Məsələn, orqanizmdə lyamblya qurdu öd kisəsinin çıxacağında yerləşərsə bu sarılıq xəstəliyinə səbəb olar, ağ ciyərdə yerləşərsə öskürək yaranır və burundan su axır. Ümumi nəticədə isə insanın əmək qabiliyyətini əlindən alır, uşağın fiziki və əqli inkişafını azaldır. Yəni, uşağın boyu artmır, cinsi inkişaf çox zəif olur, yaddaşı zəifləyir.

Hər bir qurdun yoluxma qaydası müxtəlifdir.

Mənbə
-----

* [*ölü keçid*]
**Helmut Kol** (*alm.* *Helmut Josef Michael Kohl*‎; 3 aprel 1930[…] – 16 iyun 2017[…]) 1982-1998-ci illərdə Almaniyanın kansleri olmuşdur. 1990-cı il 3 oktyabrda birləşmiş Almaniyanın ilk kansleri olub.

Həyatı
------

Helmut Kol 3 aprel 1930-cu ildə Bavariyada anadan olur və O Ludwigshafendə böyüyür. 1950-ci ildə Frankfurt Universiteti Hüquq Fakültəsinə daxil olur, 1951-ci ildə Heydelberq Universitetinə keçir və tarixi və sosial-siyasi elmləri öyrənir. 1956-cı ildə Universiteti bitirdikdən sonra Kol Heydelberq Universitetinin Alfred Veber adına İnstitutunda tədqiqat işçisi kimi çalışmışdır. 1958-ci ildə "1945-ci ildən sonra Pfalçanın siyasi inkişafı və partiyaların dirilişi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
1960-cı ildə Helmut Kol 1948-ci ildən bəri tanış olduğu tərcüməçi Hannelore Renner ilə evlənir və iki oğlanları dünyaya gəlir. 5 iyul 2001-ci ildə, 68 yaşında, alergiyadan ciddi şəkildə xəstələnən Hannelore Kol, özünü öldürür..

8 May 2008-ci ildə 78 yaşındakı Helmut Kol ikinci dəfə evlənir. Seçdiyi 43 yaşındakı iqtisadçı Mayke Rihter, O 1994-cü ildən 1998-ci ilə qədər Federal Konfransın iqtisadi şöbəsində işləyir. Və Helmut Kol 16 iyun 2017-ci ildə dünyasını dəyişir..

Fəaliyyəti
----------

Helmut Kol məktəbdə Xristian Demokratik Birliyinə qoşulmuş, 1946-cı ildə doğma Lüdviqshafendə "Gənclik Birliyi"nin həmtəsisçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Universitetdə təhsil alırkən Helmut Kol siyasətlə məşğul olmağa başlamışdır. 1953-cü ildə Reynland-Pfaltsda Xristian-Demokrat Birliyinin idarə heyətinin üzvü olub, 1954-cü ildə Reynland-Pfaltsda "Gənclik Birliyi" şöbəsinin sədr müavini seçilmişdir, 1955-ci ildə Reynland-Pfaltsda Xristian-Demokrat Birliyinin idarə heyətinə qatıldı. 1959-cu ildə Helmut Kol Lüdviqshafen şəhərində Xristian-Demokrat Birliyi regional şöbəsinin sədri vəzifəsini icra etdi, 1960-1969-cu illərdə Lüdviqshafen şəhər şurasında Xristian-Demokrat Birliyi fraksiyasına rəhbərlik etmişdir. 1963-cü ildə Kol Reynland-Pfaltsını Landtağ şəhər fraksiyanın sədri təyin edilib,

Həmçinin bax
------------

* Hayko Maas
* Angela Merkel

İstinadlar
----------

1. 1 2  Stammdaten aller Abgeordneten des Deutschen Bundestages.
2. ↑  Dr. Helmut Kohl // filmportal.de. 2005.
3. ↑  Altkanzler Helmut Kohl gestorben (alm.). Bild, 2017.
4. ↑  "Мучительная жизнь супруги Гельмута Коля". 2011-06-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-09-10.
5. ↑  "Умер бывший канцлер Германии Гельмут Коль // Лента. Ру. — 16.07.2017". 2018-07-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-09-10.

Xarici keçidlər
---------------

* Almaniyanın sabiq kansleri
* Helmut Kol


Vikianbarda ***Helmut Kol*** ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Okinoşima adası** (Yaponca: 沖ノ島). Yaponiyanın Kyuşo bölgəsindəki Fukuoka prefekturasının Munakata şəhərindəki bir ada.
Okinoşima adasının sahəsi 0.7 kvadrat kilometr (240 hektar) və maksimum hündürlüyü 799 fut (244 m) təşkil edir. Ölkənin cənub-qərbində yerləşən adaya ancaq dini ziyarət məqsədli kişilər gedə bilər.

Munakatadakı Taişa Okitsu Məbədi
--------------------------------

Dəniz ilahəsinə həsr olunmuş Munakata Taişa Okitsu məbədi Okinoşimanın cənub-qərb hissəsində yerləşir. Məbəd 17-ci əsrin ortalarında tikilmiş və quruluşdan əvvəl müqəddəs bir təbii məkan olan ərazidə ibadət yeri kimi istifadə olunurdu. Məbəd 1932-ci ildən əvvəl bir neçə təmir və bərpa işlərindən sonra şova dövründə eyni qalmışdı. 

Adaya ibadət etmək üçün yalnız kişilərə icazə verilir. Kişilər əvvəlcə soyunmalı və təmizlənmə mərasimində iştirak etməlidirlər. Onlara adadan bir şey götürməyə və bu adada etdiklərini söyləməyə icazə verilmir. Okinoşima adasına qadınların gəlişinin qadağan olunması səbəbi tam olaraq bilinmir, bəzi mütəxəssislərin fikrincə, Şinta torpağının qanı "pis" olaraq qəbul etməsi və qadınların menstruasiya zamanı adanı çirklədiklərinə inanıldığı üçün alınmırdılar. Digər tərəfdən, məbəd rəsmiləri bu iddianı rədd edərək, dəniz gəmilərinin qədim dövrlərdə təhlükəli olduğunu və insan nəslini davam etdirən qadınların qorunmaq üçün adaya getməmələrinin və bunun bu günə qədər bir ənənə olaraq qaldığını bildirmişlər.

UNESCO namizədliyi
------------------

2009-cu ildə Okinoşima adası və Munakata bölgəsindəki bağlı ərazilər üçün namizədliyi çərçivəsində UNESCO-nun Dünya Mədəni İrsinin müvəqqəti siyahısına daxil edilmişdir. 
9 iyul 2017-ci ildə Polşanın Krakov şəhərində keçirilən 41-ci sessiyada adanın UNESCO-nun Ümumdünya Mədəni İrs Siyahısına daxil edilməsi qərarı alındı. Okinoşima yerli sakinləri adanın UNESCO-nun siyahısına daxil edilməsinin adanın müqəddəsliyinə və turizmin artacağına dair narahatlıqlarını ifadə etdilər. Munakata Taişadakı baş rahib Takayuki Aşizu "Okinoşima UNESCO-nun Ümumdünya Mədəni İrs siyahısına daxil olub-olmamasından asılı olmayaraq ictimaiyyətə yayılmayacaq və insanların maraq səbəbi ilə ziyarət etməmələri olduqlarını bildirdi".

Həmçinin bax
------------

* Yaponiya
* Yaponiya tarixi
* Yaponiya coğrafiyası

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Alistair Coleman.* "Men-only island set for UNESCO World Heritage status" (İngilis). bbc.com. 8 may 2017. 13 May 2017 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  "Okinoshima Island and Related Sites in Munakata Region" (ingilis). unesco.org. 5 yanvar 2009. 2017-01-29 tarixində arxivləşdirilib.
3. ↑  "Japonya'da 'kadınlara yasaklı' ada, UNESCO Dünya Miras Listesi'nde" (türk). sputniknews.com. 10 iyul 2017. 2017-07-10 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "Sacred Island of Okinoshima and Associated Sites in the Munakata Region" (İngilis). unesco.org. 2017-08-04 tarixində arxivləşdirilib.
5. ↑  *Ryo Hashimoto.* "'Sacred' men-only Japanese island to make UNESCO bid, but locals fear tourism" (İngilis). japantimes.co.jp. 12 yanvar 2016. 2016-03-18 tarixində arxivləşdirilib.
**Mikayıl Varşavski** (daha çox **Həkim Mayk** kimi tanınır; 12 noyabr 1989, Saransk, RSFSR, SSRİ) — Amerikalı osteopatik həkim, tanınmış şəxs və xeyriyyəçidir. Həkim Mayk hazırda sosial mediada 3.8 milyondan çox izləyicisi olan həkimdir. O Overlook Tibb Mərkəzində profilaktik və osteopatik tibb sahəsində fəaliyyət göstərən ailə həkimidir.

Varşavski mediada diqqət mərkəzinə 2015-ci ilin ortalarında BuzzFeed-də dərc olunan onun yaraşıqlı görünüşü haqqındakı məqaləsindən sonra gəldi. Bundan sonra o, "İnstaqramda ən seksual həkim"-ə çevrildi və Cosmopolitan, DailyMail, New York Magazine və Time kimi bir çox jurnallarda göründü. 2015-ci ilin oktyabr ayında onun İnstaqram hesabında bir milyondan çox izləyicisi var idi. Bu rəqəm noyabrda People jurnalının onu Ən seksual kişilər kateqoriyasında "Ən seksual həkim" seçməsindən sonra daha da artdı. 2017-ci ilin fevral ayında İnstaqramda onun 2.6 milyon izləyicisi var.

Varşavski Good Morning America, Today Show, The Doctors, Rachel Ray Show, Mornings with Maria, Inside Edition, və Good Day kimi proqramların tibb sahəsi üzrə verlişllərinə qatılmaqla populyarlığını davam etdirdi. O bir çox müxtəlif və qarışıq mövzularda danışır və bəzən mübahisəli tibb mövzularına da toxunaraq və onları diqqət mərkəzinə çəkərək asan, əyləncəli və aydın dildə onları başa salır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "5 Doctors Who Are Killing It on Social Media Right Now". The Healthy Practice (ingilis). 2016-07-25. 2017-10-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-17.
2. ↑  "'Sexiest Doctor Alive' Raffles Off Date for Charity". 2021-06-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-31.
3. ↑  "The 'Sexiest Doctor Alive' has 1 million Instagram followers and wants to find love". 2022-08-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-31.
4. ↑  "Dr. Mike". 2022-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-31.
5. ↑  "The 'Hot Doctor's' prescription for building a successful brand". NBC News (ingilis). 2019-02-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-16.
6. ↑  "Instagram's 'Hot Doctor' is posting for your health's sake". Page Six (ingilis). 2017-07-06. 2019-01-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-16.

Xarici keçidlər
---------------

* Həkim Mayk İnstaqramda
* Həkim Mayk YouTube-da
**Slavyanşünaslıq** — slavyan xalqlarının dillərini, ədəbiyyatını, folklorunu, tarixini, maddi və mənəvi mədəniyyətini öyrənən elm.

Slavyanşünaslıq çərçivəsində daha dar ixtisaslaşma həm ənənəvi fənlər (dilçilik, filologiya, etnologiya), həm də Şərqi Avropa ölkələrindən birinin dil, tarix, ədəbiyyat və mədəniyyəti (o cümlədən müasir) hərtərəfli öyrənən fənlərarası sahələrdə mümkündür. Bunlara Rusiyaşünaslıq, Slovakiyaşünaslıq, Polşaşünaslıq elmlərini nümunə göstərmək olar. Eyni zamanda, slavyan bölgəsindən kənarda, slavyanşünaslıq və onun regional bölmələri ölkənin müasir tarixini, iqtisadiyyatının və siyasətinin öyrənilməsini də əhatə edə bilər.

Şimali Amerikada slavyanşünaslıqda Rusiyaşünaslıq üstünlük təşkil edir. Rays Universitetinin slavyanşünaslıq üzrə professoru Yeva Tompson qeyri-rus slavyanşünaslığının vəziyyətini "görünməz və lal" adlandırmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Thompson, Ewa M.* "Slavic but not Russian: Invisible and Mute" (PDF). Porównania. 16: 9–18. İstifadə tarixi: February 25, 2020.[*ölü keçid*]

Xarici keçidlər
---------------

* Антология «Американская русистика» — рецензия.
* «Славистика» — статья из Лингвистического энциклопедического словаря (1990).
* «Славистика в Петербургском университете.» Шанова З. К.
* *Грот, Константин Яковлевич.* Славяноведение // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
* Доклады конференции «Перспективы славистики»  (ing.).
**Xose Luis Arteçe Mugire** (*isp.* José Luis Artetxe Muguire; 28 iyun 1930 – 19 mart 2016) — hücumçu mövqeyində oynamış İspaniya futbolçusu.

Klub karyerası
--------------

Biskaya vilayətinin Alqorta şəhərində anadan olan Arteçe 1950-ci ildə "Deportivo Geço"dan "Atletik Bilbao"ya keçdi. O, 16 illik karyerasının qalan hissəsini elə sonuncuda keçirtdi. 10 sentyabrda ev stadionunda baş tutan və 4–0 hesablı qələbə ilə bitən ilk La Liqa oyununu "Atletiko Madrid"ə qarşı keçirtdi.

1955-56 mövsümündə Arteçe 24 oyuna 15 qol vuraraq komandasının tarixindəki altıncı liqa çempionluğunu qazanmasına öz töhfəsini verdi. Bask klubunun formasıyla 274 oyuna 105 qol vura bilmişdir və 3 dəfə Kopa del Generalísimo trofeyini qazandı; 35 yaşında karyerasını bitirən Arteçe klub tarixinin ən çox qol vuran oyunçulardan biri olaraq qalır.

Milli karyerası
---------------

Arteçe 5 il ərzində millinin heyətində cəmi 6 dəfə çıxış edə bilmişdir. 17 mart 1954-cü ildə 1954 FİFA Dünya Kubokunun kvalifikasiya mərhələsi çərçivəsində keçirilən onun ilk oyunu Türkiyə millisinə qarşı oldu. 2–2 heç-heçə hesabı ilə bitən və neytral meydanda keçirilən oyunda ilk qolu o, vurmuşdur; həmin oyun iki ölkə arasında keçirilən artıq 3 oyun idi və sonda püşkatmadan sonra növbəti mərhələyə rəqib komanda yüksəldi.

Vəfatı
------

Arteçe 85 yaşında 19 mart 2016-cı ildə doğma şəhərində vəfat etdi.

Nailiyyətləri
-------------

**Atletiko Bilbao**

* **La Liqa**: 1955–56
* Kopa del Generalísimo: 1955, 1956, 1958
* Yeva Duarte Kuboku: 1950

İstinadlar
----------

1. 1 2  José Artetxe // Transfermarkt (çd.). 2000.
2. 1 2  .
3. ↑  "Los discípulos de Pichichi" [Pichichi's disciples]. El Correo (ispan). 9 October 2015. 8 November 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 February 2016.
4. ↑  "España, 2 – Turquia, 2" [Spain, 2 – Turkey, 2]. Mundo Deportivo (ispan). 18 March 1954. 25 October 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 February 2016.
5. ↑  "Cuando Franco entristeció a España" [When Franco made Spain sad] (ispan). Soitu. 28 March 2009. 15 December 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 February 2016.
**Ximerkimilər** (*lat.* Chimaeriformes) — heyvanlar aləminin xordalılar tipinin qığırdaqlı balıqlar sinfinə aid heyvan dəstəsi. Dəstəyə 50-yə yaxın müasin növ daxildir. Əksər nümayəndələri 500 m-dən çox dərinliklərdə yaşayırlar.

Az saylı olan bu balıqlar dib həyatı keçirir. Bədən forması oxlovvarı olduğundan köpəkbalığına nisbətən oxşasalar da, visseral kəllənin ox kəlləyə birləşməsinə (autostil, yəni üst çənə ox kəllə tərkibinə keçib), dəri qəlsəmə qapaqlarının olmasına, anus və cinsiyyət dəliklərinin müstəqilliyinə, dişlərin plastinka formasına. xordanın daha yaxşı inkişaf etməsinə görə onlardan fərqlənir. 

Bunlarla yanaşı bu balıqlarda akulalarda itib getmiş bəzi primitiv əlamətlər də qalıb. Belə əlamətlərdən başlanğıc halda olan fəqərə cisimciklərini, quyruq üzgəcinin körpələrdə protoserkal, yaşlılarda heteroserkal olmasını qeyd etmək olar.

Bu balıqların bəzilərinin mədəsi kiçikdir, yan xətt orqanı yaxşı inkişaf edib, əsl dəniz, həm də dərinlik balıqlarıdır, əsasən bir min metrdən dərində yaşayır, vətəgə əhəmiyyətli yoxdur. Başlıca olaraq dib onurğasızları ilə qidalanırlar. Tipik nümayəndələri Avropa ximeri və ya dəniz pişiyidir (*lat.* Chimaera minstrose). Onun uzunluğu bir metrə qədər çatır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 2003.
2. ↑  *Eschmeyer W. Fong J. D.* "Pisces". // *Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness* / red. Z. Zhang 2011. C. 3148, burax. 1. S. 26–38. ISBN 978-1-86977-849-1, 978-1-86977-850-7

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q5290058
* Wikispecies: Chimaeriformes
* ADW: Chimaeriformes
* AFD: Chimaeriformes
* BioLib: 15396
* BOLD: 227
* EoL: 8902
* Fossilworks: 34790
* GBIF: 880
* iNaturalist: 60451
* IRMNG: 11054
* ITIS: 161009
* NBN: NBNSYS0000173046
* NCBI: 7864
* NZOR: f0e70598-5386-4bdf-b1c7-21b8f17caf06
* Plazi: 03A3DB49-C050-B83F-82E7-C4FAFE187CBB
* WoRMS: 10217

 |
**Slovakiya Milli Teatrının baleti** Slovakiya Milli Teatrının tərkib hissələrindən biridir. 21 avqust 2012-ci il tarixindən etibarən baletin direktoru Jozef Dolinskydir. Balet tamaşaları Hviezdoslavov námestídəki tarixi SND binasında keçirilirdi. 2007-ci ilin aprelindən SND Operasının ümumi zalında və Pribinova küçəsindəki Slovakiya Milli Teatrının yeni binasında keçirilir. Sentyabrın əvvəlindən iyunun sonuna qədər davam edən teatr mövsümündə baletin tamaşaları qeyri-müntəzəm olaraq opera truppası ilə növbələşərək keçirilir. Balet kollektivi öz tamaşalarından əlavə bir neçə opera tamaşasında da iştirak edir. Ansamblın heyətində 8 birinci solist, 12 solist, 13 demi-solist və 43 ansambl üzvü var. Ansamblın ilk solistləri: Erina Akatsuka, Olga Chelpanova, Yuri Kaminaka, Romina Cholodziej, Konstantin Korotkov, Artemyj Pyzhov, Tatum Shoptaugh və Andrej Szabo.

Tarixi
------

Slovakiya Milli Teatrı baletinin ilk bədii rəhbəri 1920-ci il mayın 19-da Leo Delibesin olmuşdur. İlk dəfə Koppelia baletini təqdim edən çex rəqqasə Vatslav Kalina olmuşdur.

SND Baletinin hazırkı repertuarı
--------------------------------

### Yeni SND binası, Opera və Balet Zalı

* Çezare Puqni, Vasili Medvedev, Stanislav Feço (M. Petipaya görə): Esmeralda
* Adolf Çarlz Adam, Vasili Medvedev: Korsar
* Pyotr İliç Çaykovski — Marius Petipa və Lev I. İvanov: Qu gölü, səhnələşdirən Rafael Georgiyeviç Avnikyan
* Daniel de Andrade, Karl Devis, Mark Beyli: Tramp Çaplin — dahi şəxsiyyətə hörmətdir
* Boris Eifman: Beyond Sin / The Brothers Karamazov

### SND-nin tarixi binası

* Peter Breiner, Reona Sato, Andrej Petrovič, Glen Lambrecht, Adrian Ducin, Igor Holováč: Beatles Barokko üslubundadır
* Fragile & Ballet SND
* Adolf Çarlz Adam, Rafael Avnikyan: Jizel
* Piotr İliç Çaykovski, İosif Dolinski böyük, Rafael Avnikyan: Şelkunçik

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ballet of the Slovak National Theatre". 2023-03-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-26.
2. ↑  About SND Ballet Arxivləşdirilib 2023-03-26 at the Wayback Machine  (ing.)
**BMT Baş Katibinin Sülh Quruculuğu Fondu** risk altında olan və ya zorakı münaqişələrdən təsirlənən ölkələrdə və ya vəziyyətlərdə sülhü təmin etmək üçün təşkilatın ilk müraciət etdiyi maliyyə alətidir. PBF BMT qurumları, hökumətlər, regional təşkilatlar, çoxtərəfli banklar, milli çox donorlu trast fondları və ya vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları ilə investisiya edə bilər. 2006-cı ildən 2020-ci ilə qədər PBF 62 alıcı ölkəyə təxminən 1,47 milyard dollar ayırıb.

Əsas prinsipləri
----------------

Fond uğurla sülh quruculuğuna mane olan amillər arasında resursların, xüsusilə də maliyyə resurslarının çatışmazlığı olduğunu nəzərə alaraq yaradılmışdır. Beləliklə, fond sülh prosesinin ilkin mərhələlərində kritik dəstəyi genişləndirməyi hədəfləyir. Onun dizaynı bir neçə əsas prinsipləri özündə cəmləşdirir:

* Sülh proseslərinə milli mülkiyyətin tanınması
* Kritik sülh quruculuğu ixtiralarına başlamaq üçün "katalizator" kimi xidmət etmək ehtiyacı
* Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Agentliklərindən, fondlarından və proqramlarından milli qurumlar tərəfindən layihənin həyata keçirilməsinə dəstək olmaq üçün alıcı kimi istifadə etmək
* Ölkə səviyyəsində ödəniş prosesi kimi fəaliyyət göstərmək

2006-cı ilin oktyabrında təsis edildiyi vaxtdan Sülh Quruculuğu Fondu obyekti hazırda Sülh Quruculuğu Komissiyası tərəfindən nəzərdən keçirilən iki ölkə, Burundi və Syerra Leone üçün aktivləşdirilib. Baş katib bu ilin əvvəlində bu iki ölkə üçün hər biri üçün 35 milyon ABŞ dolları ayırıb.

Xarici keçidlər
---------------

*