1950-ci il basketbol üzrə dünya çempionatı — Basketbol üzrə kişilərdən ibarət milli yığma komandalar arasında ilk dünya çempionatı. 1950-ci il 22 oktyabrdan 3 noyabradək Buenos-Ayresdə (Argentina) keçirilmişdir.

Tarixi
------

Basketbol üzrə kişilərdən ibarət milli yığma komandalar arasında dünya çempionatının keçirilməsi barədə Londonda 1948-ci il yay Olimpiya oyunları zamanı FİBA-nın konqresində qərar qəbul edilmişdir. Yalnız iki il sonra Argentinada 10 yığma komandanın iştirakı ilə ilk dünya çempionatı keçirilmiş, ev sahibi olan Argentina komandası bu çempionatda I yeri tutmuşdur.

Komandalar
----------

Çempionatın iştirakçıları 1948-ci ildə FİBA-nın Dünya Konqresində müəyyənləşdirilmişdi. Qərara əsasən bu turnirdə çempionatın keçirildiyi ölkə — Argentinanın, 1948-ci il yay Olimpiya oyunlarının basketbol üzrə üç qalibinin (ABŞ, Fransa və Braziliya), basketbol üzrə 1949-cu il Avropa çempionatının qalibi olmuş Misir, basketbol üzrə Cənubi Amerika çempionatının iki ən yaxşı komandasının (Uruqvay və Çili), 1950-ci ilin yanvarında keçirilmiş Avropa təsnifat qrupunun iki ən fəal iştirakçısının (İtaliya və İspaniya) və təşkilatçı ölkələrin birgə qərarı ilə Ekvadorun kişilərdən ibarət yığma komandalarının iştirakı nəzərdə tutulmuşdur.

İtaliya maliyyə problemləri ilə əlaqədar çempionatda iştirakdan imtina etdiyinə görə onu Avropa təsnifat turnirində üçüncü yeri tutmuş Yuqoslaviya əvəz etmişdir. Uruqvay siyasi səbəblərə görə təşkilatçı ölkələr tərəfindən yarışlara buraxılmamış və onu Perunun yığma komandası əvəz etmişdir. Avropa qitəsinin ən güclü komandalarından biri olan SSRİ yığması 1949-cu il Avropa çempionatında iştirak etmədiyinə görə dünya çempionatına dəvət olunmamışdır. İspaniya və Fransa yığmaları dünya birinciliyinin yarışa gecikdiklərinə görə açılış mərasimində iştirak etməmişlər.

10 komandanın iştirakı ilə keçirilən bu turnirdə ABŞ yığması üzərində qələbə qazanan Argentina yığması basketbol üzrə ilk dünya çempionatının qalibi olmuşdur.

Turnirin reqlamenti
-------------------

İştirakçıların sayı sadə yarış sisteminin təşkili üçün əlverişsiz olduğundan 6 finalçının müəyyənləşdirilməsi üçün ilk və son dəfə Olimpiya sistemi üzrə ilkin oyunlar keçirilmişdir. Nəticədə iki qrup formalaşmışdır:biri 1–6 yerlər üğrunda, ikinci — 7–10-cu yerlər uğrunda.

Seçmə oyunlar
-------------

### 1-ci raund

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 22 oktyabr 1950 |
| **Peru** Peru | 33–27 | Yuqoslaviya Yuqoslaviya |
| **Misir**Misir | 43–37 | Ekvador Ekvador |

### 2-ci raund

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 23 oktyabr 1950 |
| **ABŞ** ABŞ | 37–33 | Çili **Çili** |
| **Argentina** Argentina | 56–40 | Fransa **Fransa** |
| 23 oktyabr 1950 |
| Peru **Peru** | 33–40 | **Braziliya** Braziliya |
| **Misir** Misir | 57–56 | İspaniya **İspaniya** |

Əlavə seçmə oyunlar
-------------------

### 1-ci raund

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 24 oktyabr 1950 |
| **Çili** Çili | 40–24 | Yuqoslaviya **Yuqoslaviya** |
| Ekvador **Ekvador** | 43–48 | **Fransa** Fransa |

### 2-ci raund

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 25 oktyabr 1950 |
| İspaniya **İspaniya** | 40–54 | **Çili** Çili |
| **Fransa** Fransa | 49–46 (ОТ) | Peru **Peru** |

7–10-cu yerlər uğrunda oyunlar
------------------------------

| # | Komanda | X | Q | M | VT | BT | Top fərqi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 7 | Peru **Peru**  | **6** | 3 | 0 | 140 | 123 | +17 |
| 8 | Ekvador **Ekvador**  | **5** | 2 | 1 | 142 | 140 | +2 |
| 9 | İspaniya **İspaniya**  | **4** | 1 | 2 | 89 | 97 | −8 |
| 10 | Yuqoslaviya **Yuqoslaviya**  | **2** | 0 | 3 | 83 | 93 | −10 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 27 oktyabr 1950 |
| **Ekvador** Ekvador | 45–40 | Yuqoslaviya **Yuqoslaviya** |
| **Peru** Peru | 43–37 | İspaniya **İspaniya** |
| 29 oktyabr 1950 |
| **Peru** Peru | 46–43 (ОТ) | Yuqoslaviya **Yuqoslaviya** |
| **Ekvador** Ekvador | 54–50 | İspaniya **İspaniya** |
| 30 oktyabr 1950 |
| **İspaniya** İspaniya | 2–0 (неявка) | Yuqoslaviya **Yuqoslaviya** |
| Ekvador **Ekvador** | 43–51 | **Peru** Peru |

Final raundu
------------

| # | Komanda | X | Q | M | VT | BT | Top fərqi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Argentina **Argentina**  | **10** | 5 | 0 | 300 | 200 | +100 |
| 2 | ABŞ **ABŞ**  | **9** | 4 | 1 | 221 | 200 | +21 |
| 3 | Çili **Çili**  | **7** | 2 | 3 | 209 | 233 | −24 |
| 4 | Braziliya **Braziliya**  | **7** | 2 | 3 | 214 | 182 | +32 |
| 5 | Misir **Misir**  | **7** | 2 | 3 | 158 | 208 | −50 |
| 6 | Fransa **Fransa**  | **5** | 0 | 5 | 173 | 252 | −79 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 27 oktyabr 1950 |
| Fransa **Fransa** | 44–48 | **Çili** Çili |
| Misir **Misir** | 32–34 | **ABŞ** ABŞ |
| 29 oktyabr 1950 |
| **Misir** Misir | 31–28 | Fransa **Fransa** |
| **Argentina** Argentina | 40–35 | Braziliya **Braziliya** |
| 30 oktyabr 1950 |
| **Argentina** Argentina | 62–41 | Çili **Çili** |
| Braziliya **Braziliya** | 42–45 | **ABŞ** ABŞ |
| 31 oktyabr 1950 |
| **Braziliya** Braziliya | 38–19 | Misir **Misir** |
| **Argentina** Argentina | 66–41 | Fransa **Fransa** |
| 1 noyabr 1950 |
| Çili **Çili** | 29–44 | **ABŞ** ABŞ |
| **Argentina** Argentina | 68–33 | Misir **Misir** |
| 2 noyabr 1950 |
| Fransa **Fransa** | 33–48 | **ABŞ** ABŞ |
| Braziliya **Braziliya** | 40–51 | **Çili** Çili |
| 3 noyabr 1950 |
| Çili **Çili** | 40–43 | **Misir** Misir |
| **Braziliya** Braziliya | 59–27 | Fransa **Fransa** |
| **Argentina** Argentina | 64–50 | ABŞ **ABŞ** |

Yekun nəticə
------------

| Yer | Komanda |
| --- | --- |
| 1 | Argentina **Argentina** |
| 2 | ABŞ **ABŞ** |
| 3 | Çili **Çili** |
| 4 | Braziliya **Braziliya** |
| 5 | Misir **Misir** |
| 6 | Fransa **Fransa** |
| 7 | Peru **Peru** |
| 8 | Ekvador **Ekvador** |
| 9 | İspaniya **İspaniya** |
| 10 | Yuqoslaviya **Yuqoslaviya** |

Xarici keçidlər
---------------

* 1-й Чемпионат Мира по баскетболу
* ФИБА ЧМ-1950

İstinadlar
----------

1. ↑  "История баскетбола". 2009-02-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-23.