|  |
| --- |
| Belveder 21Belvedere 21 |
|  |
| Ölkə |  Avstriya |
| Şəhər | Vyana |
| Binanın tipi | Modernizm |
| Status | mədəni irs abidəsi |
| Sayt | Rəsmi sayt |
| **Belveder 21** Vikianbarda |
|  |

**Belveder 21** (*alm.* Belvedere 21‎; 2018-ci ilə qədər bina **21- ci ev**  adlanırdı, *alm.* 21er Haus‎21; 2011-ci ilin noyabrına qədər isə **20-ci ev** adlanmış, *alm.* 20er Haus‎)— şüşədən və poladdan hazırlanmış ev. Bina 1958-ci ildə arxitektor Karl Şvanser tərəfindən modernizm üslubunda inşa edilmişdir. Bina avstriya pavilyonu kimi ümumdünya sərgisi (Ekspo 58) üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Tarixi
------

Dörd  dirək  üzərində duran  polad  karkas təmirdən  sonra. 2009, yanvar.
1958-ci ildə Şvanserin bu layihəsi innovativlik və perespektivlik  baxımdan «Qran-pri memarlıq» mükafatına layiq görülmüş. (fr. Grand Prix d’Architecture). Şavaner öz layihəsində ən az xərc hesabına maksimal effekt əldə etməyə çalışmışdır. Həqiqətəndə avstriyanın büdcəsi o dövrün Ekspo 58-in iştirakçı  dövlətləri ilə müqayisədə yetərincə aşağı idi. Yüngül konstruksiyadan  qurulmuş yuxarı mərtəbə 6 metr hündürlükdə yerləşir. Ölçüləri  40х40 metr  olan bu hissə dört dirək üzərində qurulmuş və üzən effekt yaradır. Binanın önündə Fris Votruba xüsusi formalı relyefli abidə qurmuş və sərginin ən yaxşı sənət əsəri adına layiq görülmüş.

Sərginin bitməsindən sonra pavilon sökülərək  Brüsseldən  Landaştras rayonunun isveçrə bağına gətirilmiş. 1962-ci ildə binada Vyana  XX əsr muzeyi  açılmış. 1979-2001- ci illərdə  bina Vyananın müasir sənət muzeyinə məxsus olmuş.

Müasir  vəziyyəti
-----------------

21-ci ev 2014-cü ildə.
2009-2011-ci illərdə  bina  memar Adolf Krişanisem  tərəfindən yenidən bərpa olunmuşdur. (alm.)  və 15 noyabr 2011-ci ildən bina Avstriya Belveder sərgisinin saray kompleksinə daxil edilmiş. 2018-ci ildən  Belveder 21 adını daşıyır. Bina pavilonunda XX – XIX əsr avstriya sənətkarlarının rəsm əsərləri saxlanılır. Bundan başqa binada  Frisa Votrubanın da işləri qorunur. Binada həm də Avstriya federal  hakimiyyətinin bədii kitabxanası  yerləşir. 2009-2011-ci illərdə həyata keçirilmiş bərpa işləri nəticəsində binanın xarici görünüşü demək olar  ki, heç dəyişilmədi. Ancaq binanın iki yeraltı mərtəbəsi yaradıldı. Tavan asbestdən təmizlənmiş,  böyük  şüşə pəncərələr istilik qoruyucu  pəncərələrlə əvəz edildi.  Muzeydə Votruba  fondunun  500-dən çox daşdan və  bürüncdən  hazırlanmış eksponat  saxlanılır. 2500  rəsm əsəri, 1500 sənəd və 14  yağlı boya rəsmi var. Binada  həmçinin uşaq  bədii studiyası, bədii ədəbiyyat  mağazası, restoran və kinoteatr  fəaliyyət göstərir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *m.b.H. STANDARD Verlagsgesellschaft.* "Agnes Husslein: "Wir bekommen eine herrliche Plattform"". derStandard.at. 2018-04-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-14.
2. ↑  "Start für Umbau des 20er-Hauses - oesterreich.ORF.at" (ingilis). wiev1.orf.at. 2016-01-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-14.
3. ↑  *m.b.H. STANDARD Verlagsgesellschaft.* "Das Jahrhunderthaus". derStandard.at. 2018-04-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-14.
4. ↑  "20er Haus wird zum 21er Haus oesterreich.ORF.at" (ingilis). wiev1.orf.at. 2016-03-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-14.
5. ↑  "Wiedergeburt eines Kunstkraftwerks". news.ORF.at (alman). 2011-09-20. 2017-01-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-14.
6. ↑  Wegweiser zum 21er Haus, gesehen 29. Dezember 2011
7. ↑  Jan Tabor: *Als Österreich im 20. Jahrhundert angekommen war*, in: Wochenzeitung *Falter*, Wien, Nr. 35 / 2009, S. 21