recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Böyük İpək Yolunda*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Nicat Bəkirzadə tərəfindən 1986-cı ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Film YUNESKO xətti ilə keçirilən "İpək Yolunun Kompleks Şəkildə Öyrənilməsi" adlı beynəlxalq proqramla əlaqədar qədim karvan yolları ilə tanış olmaq üçün Azərbaycana gəlmiş xarici qonaqların səfərindən bəhs edir.

Məzmun
------

Elmi-kütləvi film YUNESKO xətti ilə keçirilən "İpək Yolunun Kompleks Şəkildə Öyrənilməsi" adlı beynəlxalq proqramla əlaqədar qədim karvan yolları ilə tanış olmaq üçün Azərbaycana gəlmiş xarici qonaqların səfərindən bəhs edir.

Filmdə Böyük İpək Yolu ilə bağlı tarixi materillardan, Azərbaycanda qazıntı zamanı aşkara çıxarılmış arxeoloji nümunələrdən, Azərbaycan ipəyinin tarixindən, şərqin və qərbin qədim dövrlərdəki sıx əlaqələrindən, habelə Böyük İpək Yolunun bəşər mədəniyyəti tarixində oynadığı roldan söhbət açılır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 250-251

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 332.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1986-cı ilin Azərbaycan filmləri  

1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Nəsib Ərizə, Cübran Xəlil Cübran, Əbdülməsih Həddad və Mixail Nüeymə
**Məhcər ədəbiyyatı** yaxud **Köç ədəbiyyatı** (*ərəb.* أدب المهجر‎) — XIX əsrin sonları və XX əsrin əvvəllərində Amerikaya mühacirlərin ərəbcə ədəbi cərəyanı.

Cübran Xəlil Cübran, Nəsib Ərizə, Mixail Nüeymə, Əmin ər-Reyhani, Əbdülməsih Həddad, İliya Əbu Mazi və Rəşid Əyyub Şimali Amerikada məhcərin ən görkəmli nümayəndələri hesab olunurlar.

Məşhur qəzet və jurnalları
--------------------------

Mühacir ərəblər Amerika qitəsində, xüsusilə Argentina, Braziliyada ərəb dilində qəzet, ədəbiyyat jurnalları çap edirdilər. Bundan əlavə onlar ərəb şairləri, yazıçıları bir araya yığaraq mühacir ərəblərin bir-biriləri ilə əlaqə yaratmasına şərait yaratmaq üçün ədəbiyyat klubları təsis etmişdilər. 250-dən çox çap olunan qəzet və jurnallar bir çox ədəbi şəxsiyyəti bir araya gətirmişdi. İlk qurulan ədəbiyyat klubu "Ər Rabiatul Qalamiyya" (Qələm cəmiyyəti) və çap olunan jurnal da eyni adlı jurnal olmuşdur. Klub 1920-ci ildə Xəlil Cübran Xəlilin başçılığı ilə qurulmuşdur. Üzvlərinin ölümündən sonra 1933-cü ildə zəifləmiş cəmiyyəti Sao Pauloda Şükrüllah əl Cur tərəfindən yaradılmış Əl Usbətul Əndəlusiyyə cəmiyyəti əvəz etmişdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Mehcer edebiyyatı". 2023-08-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-12-15.
Ümumi məlumat
-------------

Krım Şamı ağacdır, 20–40 m hündürlüyündədir, dirək gövdəsinin diametri 60 sm-ə çata bilir, çətiri geniş, dağınıq, yastı və dəyirmidir, üfüqi uzanmış budaqları ucdan yuxarı qalxandır, dirək gövdəsinin aşağı hissəsinədək qabığı qaradır, dərin-şırımlıdır, yuxarı hissəsində isə qırmızımtıldır. Cavan zoğları sarımtıl-qonuru rənglidir, parıldayandır. Tumurcuqları milvarıdır, iridir (16–35 mm), düzünədir, qatlanmayan pulcuqludur. Pulcuqvarı yarpaqları açıqsarı rənglidir, yarpaq qını boyda və yaxud da ondan uzundur. Yarpaq qını 18–26 mm uzunluqdadır. İynəyarpaqları tündyaşıl rənglidir, çox sıxdır, sərtdir və ucdan tikanlıdır, bir qədər əyiləndir, 8-12 sm, bəzən isə 18 sm-ə qədər uzunluqda və 1,6-2,1 mm enində olurlar. Hər bir dəstədə 2 ədəd tikanlı iynəyarpaq yerləşir. İynələrin en kəsiyində 2 dəstə boruları vardır. Qatran yolları parenximadadır. Qozaları uzunsov yumurtavarıdır, çox qısa saplaqlı və ya oturaqdır, dikdurandır, tək-tək və ya bir neçəsi (2-4 ədədi) bir yerdə topa halında olur, qəhvəyi, sarımtıl-qonuru rənglidir, parıldayandır, 5-12 sm uzunluqda, 4,5-7 sm enindədir. Qalxancığı demək olar ki, rombvarıdır, parıldayandır, qonuru-qırmızı, sarıdır, aydın görünən radial qabırğalıdır. Göbəkcik ovalvarıdır, qırmızı-qəhvəyi və ya boz rənglidir, qabarıq və itidir. Toxumları 5–7 mm uzunluqda, 4–5 mm enindədir, tündboz və ya demək olar ki, qaradır, bozumtul-qonuru və ya qara ləkəciklidir, qanadı 20–27 mm uzunluqda və qonuru rənglidir, 2 ilə yetişir. Bir kq-da 42 min ədəd toxum olur. 1000 ədəd toxumun kütləsi 16-26 q-dır. Cücərtilərin ləpəaltı hissəsi 40 mm-dək uzunluqda, 0,75 mm enində olmaqla çəhrayı-yaşıl rənglidir. Ləpələri sayca 8-ə yaxındır, forma etibarilə sapvarı-bizvarıdır, 20–30 mm uzunluqda, 0,75 mm enində, təpədən itidirlər, çılpaqdırlar. Cücərtilərin yarpaqları ləpələr kimidirlər, lakin onlardan bir qədər ensizdirlər, üzərində kiçik ağımtıl, yuxarıya istiqamətlənmiş çoxsaylı tikancıqlar vardır. Ləpəüstü buğum zəif inkişaf etmişdir. Cücərtilər tutqun-yaşıldırlar.

Yayıldığı ərazi
---------------

İstinadlar
----------

1. Şamların taksonomiyası,biomorfoloji və rentgenoloji xüsusiyyətləri M.R.Qurbanov,V.S.Fərzəliyev Bakı 2013

Xarici keçidlər
---------------

* Arxivləşdirilib 2017-05-23 at the Wayback Machine
***Bu, Qum adasında olmuşdur*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Teyyub Axundov tərəfindən 1962-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. 1961-ci il noyabrın 29-da Qum adasında qəflətən baş vermiş yanğınla bağlı hadisə filmin əsasını təşkil edir.

Məzmun
------

1961-ci il noyabrın 29-da Qum adasında qəflətən baş vermiş yanğınla bağlı hadisə filmin əsasını təşkil edir. Filmdə dəniz neftçilərinin və yanğınsöndürənlərinin yanğınla mübarizədə göstərdikləri fədakarlıqlardan danışılır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 81

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 170-179.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1962-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Əbu Umamə əl-Bəhili** (620-ci illər, Ərəbistan yarımadası – 705, Homs, *ərəb.* أبو أمامة الباهلي‎) — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri.

Bioqrafiya
----------

Gənc olmasına baxmayaraq, onun çağırışına cavab verən və İslamı qəbul edən qəbilə yoldaşlarının hörmətindən zövq alırdı. Bəzi məlumatlara görə o, Xudeybiyyədə bir ağacın altında beyyət etmişdir.

Misirdə yaşamışdır. Siffeyn döyüşündə xəlifə Əli ibn Əbu Talibin tərəfində olmuşdur. Sonra Suriyada (Homs) məskunlaşır.

O, Məhəmməd peyğəmbərin, Ömər ibn Xəttabın, Osman ibn Əffanın, Əli ibn Əbu Talibin, Muaz ibn Cəbəlin, Əbu Übeydə ibn Cərrahın və başqalarından çoxlu hədislər söyləmişdir. Onun Şəddad, Əbu Əmmar, əl-Qasim ibn Abdu-r-Rəhman və başqalarından rəvayət etdiyi 250-yə yaxın hədisləri Əl-Buxari və Müslümdən "Səhih" hədislər siyahısına daxil olmuşdur.

705-ci ildə vəfat etmişdir. İbn Əbdül-Bərr onun 700-cü ildə vəfat etdiyini və 91 yaşında olduğunu bildirir. Süfyan ibn Uyeynənin dediyinə görə, o, Məhəmməd peyğəmbərin Suriyada vəfat etmiş səhabələrindən sonuncusu olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. ↑  Абу Умама аль-Бахили Arxivləşdirilib 2021-01-17 at the Wayback Machine // sunna.e-minbar.com/
3. ↑  أسد الغابة، جـ6/ص 14. Arxivləşdirilib 2020-02-11 at the Wayback Machine
4. ↑  الإصابة في تمييز الصحابة، لابن حجر العسقلاني، جـ3/ص 339. Arxivləşdirilib 2020-02-11 at the Wayback Machine
5. ↑  الاستيعاب، جـ2/ص 289. Arxivləşdirilib 2020-02-11 at the Wayback Machine
**Burulğan** filmi rejissor Eldar Quliyev tərəfindən 1986-cı ildə ekranlaşdırılmışdır. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə qeyri-tipik əhvalatdan uzaq, müasir həyatın mühüm mənəvi problemlərinə toxunulmuşdur. Əsas rolları Məmməd Məmmədov, Eqle Qabrenayte, Eldar Tağıyev, Həmidə Ömərova və Vidadi Həsənov ifa edirlər.

Məzmun
------

Bir neçə gənc: Murad (Məmməd Məmmədov), Ruslan (Eldar Tağıyev), Nata (Eqle Qabrenayte) və Tamara (Həmidə Ömərova) istirahət günü Xəzərin kimsəsiz sahilinə gəlirlər. Təzə "robinzonlar"ın şən əhval-ruhiyyəsini dəstəyə dəvətsiz qoşulan beşinci "robinzon"-Adil (Vidadi Həsənov) korlayır. Gənclər çadırları qurmağa və tonqal qalamağa macal tapmamış dəhşətli bir hadisə baş verir.

Filmdə qeyri-tipik əhvalatdan uzaq, müasir həyatın mühüm mənəvi problemlərinə toxunulmuşdur.

Rollarda
--------

Məmməd Məmmədov — Murad
Eqle Qabrenayte — Nata
Eldar Tağıyev — Ruslan
Həmidə Ömərova — Tamara
Vidadi Həsənov — Adil
Əminə Yusifqızı — Katibə
Ofeliya Məmmədzadə — Ana
Filmi səsləndirənlər:
Rasim Balayev — Murad (Məmməd Məmmədov) (titrlərdə yoxdur)
Əminə Yusifqızı — Nata (Eqle Qabrenayte) (titrlərdə yoxdur)
Eldəniz Rəsulov — Ruslan (Eldar Tağıyev) (titrlərdə yoxdur)
Əliabbas Qədirov — Adil (Vidadi Həsənov) (titrlərdə yoxdur)
Nuriyyə Əhmədova — Katibə (Əminə Yusifqızı) (titrlərdə yoxdur)
Zərnigar Ağakişiyeva — Ana (Ofeliya Məmmədzadə) (titrlərdə yoxdur)
Hamlet Xanızadə — Televizorda şeir deyən (titrlərdə yoxdur)

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 1 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 131-132

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 278-298; 310.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 816.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
Dorodanqo
***Dorodanqo*** (泥だんご?, *azərb.* Palçıq xəmiri‎) – torpaqdan və sudan istifadə edərək bilyard şarını xatırladan kürə əmələ gətirməkdən ibarət olan yapon sənəti. Burada əsas torpaqla təmasdır.

Yaponlar torpaqla təmasda olaraq ondan müxtəlif top formalarını xatırladacaq fiqurlar hazırlayırlar. Hazırlanan fiqurlar palçıqdan hazırlanır. Bu bir növ duluşçuluq sənətini xatırladır.

Əvvəlcə bir miqdar torpaq götürülür və o bütünlüklə kiçik daşlardan, sərt hissəciklərdən təmizlənir. Narın qum bir qədər nəm halında ovuc arasında yoğrulur. Bununla ona forma verilir. Təxminən 20-30 dəqiqəyə qədər davam edən prosesin sonunda artıq tamamilə yumuru hal almış palçıq plastik paketlərə qoyularaq qurudulur.

Xüsusilə günəş şüaları altında qurudulmasına üstünlük verilir. Quruduqca daha da top forması alır. 20 dəqiqə qurudulduqdan sonra həmin fiqurlar müxtəlif yağlı boyalarla bəzədilir. Üzərinə müxtəlif naxışlar vurula bilər. Bu daşlar yaponlar üçün rahatladıcı xüsusiyyətə malik əşyalar sırasındadır və dəyərlidir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  "Əsəblərinizi sakitləşdirəcək yapon sənəti: "Dorodango"". Libre.az (az.). 18 iyul 2018. 2018-07-22 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 iyul 2018.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbar Vikianbarda **Dorodanqo** ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Osman ibn Əli** (*ərəb.* عثمان بن علی‎) — Əli ibn Əbu Talib və Ümmül-Banunun oğlu olmuşdur. O, şəhid olduğu Kərbəla döyüşündə vuruşmuşdur. Osman fədakarlığına görə müsəlmanlar tərəfindən böyük hörmətlə qarşılanır. Bəzi mənbələrə görə Osman şəhid olanda 21 yaşında idi və övladı yox idi.

Osman və qardaşları Abbas, Abdullah və Cəfər Hüseyn ibn Əlini Məkkədən Kufəyə səfərində müşayiət etmiş və Kərbəla döyüşündə şəhid olmuşlar. Onların məzarları Hüseyn ibn Əlinin hərəmindəki Kərbəla şəhidlərinin kollektiv məzarının məqbərəsindədir.

Bioqrafiyası
------------

O, Əli və Fatimə binti Hizamın övladıdır. Osman evlənməmiş və övladı da olmamışdır. Şiə rəvayətinə görə Əli Əbu Talib oğluna Osman ibn Mazun adını vermişdir. 

Osmanın anası Fatimə, Bənu Kilab qəbiləsindən olan Hizam ibn Xalid ibn Rəbiənin qızı idi. O, Əlinin daha üç oğlunun, yəni Abbas, Abdullah və Cəfərin anası olmuşdur. Bu səbəbdən Ümmül-Bənin adı ilə məşhurlaşmışdır.

### Kərbəla döyüşündə

Kərbəla döyüşündə Havli ibn Yəzid əl-Əsbahi Osmanın alnına bir ox atır və o, atından yerə yıxılır. Sonra bir Bənu Darim qəbiləsindən olan bir şəxs tərəfindən başı kəsilir.

Osman ibn Əli Aşura günü şəhid olanda 21 yaşında idi. Onun məzarı Hüseyn ziyarətgahında Kərbəla şəhidlərinin kollektiv məzarının məqbərəsində yerləşir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  *Majlisī.* Bihar Al-anwar. 45. 37. 2021-08-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-09.
2. 1 2 3 4  *Abu l-Faraj al-Isfahani.* Maqatil al-talibiyyin. 89. 2022-11-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-09.
3. ↑  Madinat Dimashq by ibn `Asakir 45/304
4. ↑  al-Amali al-Ithneeniyyah 1/488
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Nəcəf (dəqiqləşdirmə).

**Nəcəf** (*ərəb.* النجف‎) —
İraqda Kufədən on kilometr qərb tərəfdə şəhərdir, şiələrin ziyarət yeridir. Nəcəf şəhəri dəniz səviyyəsindən 35 metr hündürlükdə yerləşir.

Rəvayətə görə, Əli ibn Əbu Talib Kufə həndəvərində, bu şəhəri Fərat çayının daşqınlarından qoruyan bəndin yaxınlığında dəfn edilmişdir. Sonralar bu yerdə Nəcəf (ərəbcədir, təpə deməkdir) şəhəri meydana gəlmişdir. Əməvilər dövründə Əlinin dəfn edildiyi yer gizli saxlanılırdı, buna görə də sonralar onun dəqiq yerini müəyyənləşdirmək mümkün olmamış və bir neçə fərziyyə meydana gəlmişdir. Yalnız X əsrin birinci rübündə Həmdanilər dövründə Əlinin güman edilən məzarının yerində böyük günbəz tikilmiş və qala (Məşhəddi-Əli) ucaldılmışdır.

Nəcəf şiələrin böyük fəaliyyət mərkəzidir. Şəhərdə məşhur müctəhidlərin dərs dedikləri çoxlu məktəb vardır, orada dini-siyasi ədəbiyyat geniş nəşr edilir. Nəcəf şəhəri 2012-ci il İslam mədəniyyəti paytaxtı elan edilib.

Mənbə
-----

1. ↑  .
2. ↑  "Müqəddəs Nəcəf şəhəri İslam mədəniyyəti paytaxtı elan edilib". 2013-02-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-11-18.

* İslam (qısa məlumat kitabı). Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Bakı: 1989, səh.93.

Xarici keçidlər
---------------

* Nəcəf şəhərinin xəritəsi və peykdən foto görüntüləri


|  |  |
| --- | --- |
|  | *İraq ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Ağardıcı gillər** – müxtəlif maddələrin, əsasən, mayelərin boyayıcı, zərərli və çirkləndirici  qarışıqlardan təmizlənməsində istifadə edilən faydalı qazıntılar. Ağardıcı gillərin tərkibində 4–10% qələvi və qələvi-torpaq metallar olan alümosilikatların hidratlarından ibarətdir. Ağardıcı gillərin təbii və ya aktivləşdirilmiş halda tətbiqi onların piqmentləri, selikləri, xıltı, qatranları və s. udmaq qabiliyyətinə əsaslanır. Ağardıcı Gillərin əsas kütləsi tərkibində kvars, çöl şpatı, biotit, piroksen və digər minerallar qarışığı olan gilli minerallardan-montmoril lonit, beydellit və saponit ibarətdir. Onların  tərkibində ölçüsü 0,01 millimetrdən az olan hissəciklər üstünlük təşkil edir. Ağardıcı Gillər tərkibində çox miqdarda suyun olması və yüksək udma qabiliyyəti ilə səciyyələnir. Ağardıcı Gillərə, başlıca olaraq, Təbaşir, Paleogen və Neogen dövrləri çöküntülərində, vulkanik sahələrdə rast gəlinir. Gillərlə yanaşı, neft məhsullarını, bitki yağlarını, piyləri, sirkəni, şərabı, meyvə şirələrini təmizləmək ücün trepel və opokadan, şəkər sənayesində, əsasən, diatomit kimi ağardıcı torpaqlardan istifadə edilir. Gildən fərqli olaraq bunlar turşularla aktivləşdirildikdən sonra öz adsorbsiya xassələrini artırmır. Ağardıcı Gillərin növ lərinin, adətən, yerli adları olur: məsələn, gilabı, qumbrin və askanit, floridin (ABŞ-da), kil (Krımda) və s.

Mənbə:
------

Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 164–165. ISBN 978-9952-441-02-4.
**Kol qızılağacı** (*lat.* Alnus alnobetula subsp. fruticosa) — bitkilər aləminin fıstıqçiçəklilər dəstəsinin tozağacıkimilər fəsiləsinin qızılağac cinsinin yaşıl qızılağac növünə aid bitki yarımnövü.

Areal
-----

Çində, Yaponiyada, Rusiyada, Qərbi və Şərqi Sibirdə, Uzaq Şərqdə geniş yayılmışdır. Azərbaycanda isə Lənkəran, Masallı, Zaqatala rayonlarında rast gəlinir.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 1–3 m olan koldur. Qabığı tünd-boz,zoğları qırmızı-qonur,sarımtıl pulcuqlarla örtülmüşdür; yarpaqların uzunluğu 10 sm-dək, yumurtavari; dişli, üstü parlaq, tünd-yaşıl, çılpaq, alt tərəfi daha açıq, ətirli və yapışqanlıdır. Digər növlərdən fərqli olaraq yarpaqları açıldıqda, eyni vaxtda çiçəkləyir. Erkək çiçəkləri üç, bəzən bir ədəd qalxanvari genəlmiş,sırğanın oxunda spiralvari çiçək saplaqlarında oturur; çiçəkyanlığı sadə, əsasən dördyarpaqlı və ya dörd yerə bölünmüşdür; 4 erkəkciyi qısa saplı, iri, ikiyuvalı tozcuqludur. Dişi çiçəkləri ətli pulcuqların qoltuqlarında oturur, onların meyvələri yetişdiyi vaxt oduncaqlaşır. May ayının axırı-iyun ayının əvvəlində çiçəkləyir. Meyvələri payız aylarında yetişir, hamar və ensiz qanadcıqla əhatə olunmuş tünd-qonur rəngdə birtoxumlu qozalardır.

Ekologiyası
-----------

Nəmişliyə tələbkar olan bu bitki tezböyüyən, kölgəyə və şaxtaya davamlıdır. Meşələrdə,çayətrafı qumluqlarda, çınqıllı yamaclarda bitir.

İstifadəsi
----------

Yarpaqlarında efir yağları,qatranlar,flavonoidlər və askorbin turşusu vardır.Bir çox xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilir

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Alnus alnobetula subsp. fruticosa* | 
* Wikidata: Q28735433
* Wikispecies: Alnus alnobetula subsp. fruticosa
* GBIF: 7437641
* GRIN: 468564
* IPNI: 60456396-2
* NCBI: 253214
* Plant List: kew-466796
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:60456396-2
* VASCAN: 29225
* WCSP: 466796
* WFO: wfo-0000921230

 |
| *Alnus fruticosa* | 
* Wikidata: Q28805900
* EUNIS: 161707
* GBIF: 2876336
* GRIN: 2446
* IPNI: 9409-2
* IRMNG: 11274506
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:294921-1
* Tropicos: 3600086
* WCSP: 6345
* WFO: wfo-0000945043

 |
**Boz qızılağac** (*lat.* Alnus incana) — bitkilər aləminin fıstıqçiçəklilər dəstəsinin tozağacıkimilər fəsiləsinin qızılağac cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması
---------------

İlk dəfə Avropada təsvir edilmişdir.

Botaniki təsviri
----------------

Hündürlüyü 20 m-ə qədər olan, boz, hamar qabıqlı ağacdır. Zoğları qonur və qırmızı-qonur, qısa tükcüklərlə örtülmüşdür. Tumurcuqların uzunluğu 8–15 mm, qırmızı-qonur, küt, az tükcüklü, bir az əyilmiş, yapışqanlı deyil. Yarpaqları yumurtavari-eçlipsvari, çılpaqdır, uzunluğu 4–10 sm, eni 3–6 sm-dir, üstü yaşıl, alt tərəfi bozumtul-yaşıl, nazik tükcüklüdür, kənarları sivriləşmişdir, dib tərəfləri dəyirmi, enli pazvaridir; az-az hallarda bir qədər ürəkvaridir;mişardişlidir, 7–13 cüt damarı uzun, sıx tüklüdür. Saplaqlarının uzunluğu 3–4 sm-dir, üstü yumşaq tüklüdür. Mayda çiçəkləyir. Bir neçə ədəd erkək və dişi çiçəkləri keçənilki zoğların uclarında yerləşir. Erkək sırğaları 3–5 ədəd umumi salxımşəkilli çiçək qrupuna yığılmışdır. Qozaları ellipsvari, yetişdikdə qara-qonur rəngli 12–15 mm uzunluqda və 7–8 mm enindədir. Toxum, qələmlər və kök pöhrələri ilə çoxalır. Aktiv surətdə kök zoğları əmələ gətirir. Oduncağı ağ, yumşaq və yüngüldür.

Ekologiyası
-----------

Qışa, işığa, kölgəyə davamlı bitkidir. Torpağa qarşı az tələbkardır. Köklərində azot fiksə edən bakteriyalar yerləşir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Böyük və Kiçik Qafqazda, Quba-Dəvəçi zonasında, Lənkəranda, Astarada, Masallıda və Göygöl rayonlarının meşələrində yayılmışdır. Təxminən 60 il yaşayır.

İstifadəsi
----------

Oduncağından mebel sənayesində dülgərlik və tokarlıq işində,kömür hazırlanmasında istifadə edilir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Alnus incana* | 
* Wikidata: Q157641
* Wikispecies: Alnus incana
* BioLib: 3446
* Calflora: 9664
* EoL: 1145865
* EPPO: ALUIN
* EUNIS: 161695
* FEIS: alninc
* FNA: 233500033
* GBIF: 2876388
* GRIN: 2453
* iNaturalist: 75377
* IPNI: 30106706-2
* IRMNG: 10690059
* ITIS: 19471
* IUCN: 194472
* MichiganFlora: 548
* MoBotPF: 277814
* NBN: NBNSYS0000003836
* NCBI: 3516
* NZOR: aa5c5c75-119a-47e7-b690-068ef5c64630
* PalDat: Alnus\_incana
* PfaF: Alnus incana
* PFI: 251
* Plant List: kew-6417
* PLANTS: ALIN2
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:30106706-2
* Tropicos: 3600002
* VASCAN: 3676
* WCSP: 6417
* WisFlora: 2486
* WFO: wfo-0000945749

 |
| *Betula alnus var. incana* | 
* Wikidata: Q38528217
* GBIF: 5332275
* GRIN: 105123
* IPNI: 306371-2
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:306371-2
* Tropicos: 3600413
* WCSP: 21146
* WFO: wfo-0000331015

 |
**Mərkəzi Klinik Xəstəxana** — 1960-cı ildə inşa edilərək 300 çarpayılıq Səhiyyə Nazirliyinin 1 nömrəli Klinik Xəstəxanası adı ilə fəaliyyətə başlamışdır. 1999-cu ildə Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin sərancamı ilə Mərkəzi Klinik Xəstəxananın rekonstruksiyasına başlanmışdır. 2001-ci ilin iyun ayından Mərkəzi Klinik Xəstəxana adı ilə müasir səhiyyə sisteminin bütün faktor və meyarlarını özündə əks etdirən, beynəlxalq standartlara cavab verən, yüksək səviyyəli xəstəxana olaraq fəaliyyətə başlamışdır.

Mərkəzi Klinik Xəstəxana 3 blok, 4 şöbə (poliklinika, diaqnostika, stasionar, təcili yardım), 97 yataq, 4 əməliyyatxana, 12 yataqlı reanimasiya və intensiv terapiya bölmələrindən ibarətdir. Xəstə yataq otaqları 1 nəfərlik, 2 nəfərlik, CİP-VİP xüsusiyyətlidir.

Xəstəxanada 105 həkim, 250-yə yaxın tibb bacısı və kiçik tibb işçiləri və inzibati personal da daxil olmaqla 600 personal fəaliyyət göstərir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-01-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-08-24.

Xarici keçidlər
---------------

*
**Ezgi Gözeger Özmemiş** (d. 30 iyul 1986, Tire, İzmir ), türk meteoroloq və aparıcı.

Liseyi Tire Kutsan Anadolu Liseyində bitirən Ezgi Gözeger daha sonra İstanbul Texniki Universitetinin Meteorologiya Mühəndisliyi fakültəsini bitirib. 2009-cu ilin yayından etibarən FOX -da *İrfan Değirmenci ilə "Zəngli Saat* "adlı səhər proqramında hava redaktoru və diktor kimi işə başladı. Türkiyə Cümhuriyyəti Milli Təhsil Nazirliyinin Kuşdili Təhsil Mərkəzində diktor və aparıcı kimi təhsil alıb .

Hələ də FOX -da hava aparıcısı olaraq fəaliyyətini davam etdirən Ezgi Gözeger, təhsil həyatını İstanbul Bilgi Universitetində Media və Kommunikasiya Sistemləri Departamentində magistr dərəcəsi ilə davam etdirdi; 1 fevral 2012-ci ildə FOX-da FOX *Şəb* adlı proqramı təqdim etdi. 2014-cü ildən yay mövsümü və semestr fasilələrində səhər və həftəsonu səhərləri növbə ilə FOX -da *Ezgi Gözegerlə Zəngli Saat proqramını təqdim edir*. Aparıcı və meteoroloq Ezgi Gözeger evlidir. 2015-ci ildə 3-cü. O, Rəqəmsal Dünyanın *Ən Yaxşısı Mükafat Mərasimində Ən Yaxşı Həftə Sonu xəbər aparıcısı mükafatını aldı*. 2021-ci ildə FOX -da yayımlanan *Aşk Mantık İntikam* serialında qonaq xəbər aparıcısı oldu.

Mənbə
-----
**Cəlil Məmmədquluzadə** — Cəlil Məmmədquluzadənin həyat və yaradıcılığına həsr edilən sənədli film.

Məzmun
------

Film Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, böyük demokrat Cəlil Məmmədquluzadənin anadan olmasının 100 illik yubileyinə həsr edilmişdir.

Filmdə C. Məmmədquluzadənin sağlığında çəkilən kinokadrlar yoxdur. Lakin müəlliflər fotoşəkillər, nadir sənədlər vasitəsilə yazıçının həyat və yaradıcılığından söhbət açmış, ədibin portretini yaratmağa, onun düşüncələrini, həyata baxışını, dövrünün ictimai və siyasi hadisələrinə münasibətini əks etdirməyə çalışmışlar. Kinolentdə C. Məmmədquluzadə ilə bərabər, onun müasirləri olan Mirzə Ələkbər Sabir, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Məmməd Səid Ordubadi, Əli Nəzmi, Əliqulu Qəmküsar, Əzim Əzimzadə və digər mollanəsrəddinçilər haqqında da söhbət gedir.

Burada ədibin Naxçıvan həyatı, molla məktəbində, Qori seminariyasında oxuması, mənalı həyatının Tiflis dövrü, "Molla Nəsrəddin" jurnalının yaranması və fəaliyyəti, ədibin Azərbaycan dilinin saflığı uğrunda mübarizə aparması öz əksini tapmışdır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Əli Musayev
**Ssenari müəllifi:** Yusif Səmədoğlu
**Operator:** Seyfulla Bədəlov
**Musiqi tərtibatçısı:** Emin Mahmudov
**Səs operatoru:** S.Dolgina
**Məsləhətçi-professor:** Məmməd Cəfər Cəfərov

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Cəlil Məmmədquluzadə". ens.az (Azərbaycan dili). 5 mart 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 mart 2019.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə

Həmçinin bax
------------

| ⛭Cəlil Məmmədquluzadə |
| --- |
| Əsərləri | Danabaş kəndinin əhvalatları   • Dəli yığıncağı  • Anamın kitabı  • Danabaş kəndinin müəllimi   • Ölülər  |  |
| Haqqında yazılan kitablar | Cəlil Məmmədquluzadə ensiklopediyası |
| Haqqında çəkilən filmlər | Cəlil Məmmədquluzadə (film, 1966) |
| Əsərləri əsasında çəkilən filmlər | Poçt qutusu (1967)  • Quzu (1967)  • Qəm pəncərəsi (1986)  • Pirverdinin xoruzu (1987)  • Qurbanəli bəy (1989)  • O dünyadan salam (1991)  • Lal (1992)  • Anamın kitabı (1994)  • Lal (2003)  • Oyun (2003)  • Sirkə (2003) |
| Xatirəsi | Cəlil Məmmədquluzadənin ev-muzeyi (Bakı)  • Cəlil Məmmədquluzadənin ev-muzeyi (Naxçıvan)  • Cəlil Məmmədquluzadənin Ev-Muzeyi (Tbilisi)  • Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrı   • Cəlil Məmmədquluzadənin büstü (Sumqayıt)  • Cəlilabad  • Cəlilkənd  • Cəlil Məmmədquluzadə metrostansiyası  • Cəlil Məmmədquluzadə küçəsi (Naxçıvan) |
**Chansi** — Hindistanın mərkəzi hissəsində, Uttar-Pradeş ştatında şəhər.

Əhalisi
-------

Əhalisi 427,5 min (2007).

Coğrafiyası
-----------

Malva platosunun şimal-şərq hissəsində, Camni çayının (*Camna çayının qolu*) sol sahilindədir. Mühüm dəmiryol və avtomobil yolları qovşağı.

Tarixi
------

1613-cü ildə Orçha racəsinin əmri ilə əsası qoyulmuş qalanın ətrafında yaranmışdır. Strateji əhəmiyyətinə görə Chansini Bundelk handın qapıları adlandırırlar. 17-ci əsrdən 19-cu əsrin ortalarınadək eyniadlı racəliyin paytaxtı olmuşdur. Lakşmi Bainin başçılığı ilə Hindistanda xalq üsyanının (1857–59) mərkəzlərindən biri idi.

Memarlığı
---------

Chansidə qala (1613), Rani-Mahal sarayı (1769–96, hazırda muzeydir), Maha- Lakşmi məbədi; Bundelkhand Universiteti (1975), Mühəndis-texnologiya institutu, Dövlət muzeyi var.

Sənayesi
--------

Qara metallurgiya, dəmiryol texnikasının təmiri üzrə müəssisələr fəaliyyət göstərir. Kustar sənətkarlıq (*ipək məmulatların istehsalı və s*.), xalçaçılıq inkişaf etmişdir. Chansi yaxınlığında Orçha şəhəri (əsası 16-cı əsrin əvvəllərində qoyulmuşdur), 16–17-ci əsrlərə aid sarayları, məbədləri və məqbərələri olan qala yerləşir.

Qalereya
--------

* Chansi metro stansiyasının platformasıChansi metro stansiyasının platforması
* Chansi otlağıChansi otlağı
* MLB tibbi kolleciMLB tibbi kolleci
* Emi ConsonEmi Conson

Şəhərin görünüşü

Həmçinin bax
------------

* Cammu
* Caypur
* Cəbəlpur
* Cəmşidpur
* Dehli

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  **Chansi**// Büssel – Çimli-podzol torpaqlar / baş red. M.K. Kərimov. — Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. — Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi, 2014. — 25 cilddə. — V  cild. — Səhifələrin sayı:  592. — Səh.: 335-336. — 25 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-10-9.

Xarici keçidlər
---------------

* Chansi
* Chansi rəsmi internet səhifəsi Arxivləşdirilib 2019-09-15 at the Wayback Machine
*
**Rayan Henk Donk** (30 mart 1986[…], Amsterdam) — Hollandiyalı futbolçudur. Super Liqa qruplarından Qalatasarayda forma geyməkdədir.

Klub karyerası
--------------

### Hollandiya

Ryan Donk, 2005–06 mövsümündə RKC Waalwijk’də heyran qaldı və sona çatan müqavilə ilə daha yüksək səviyyəyə qalxmaq istədi. Əvvəlcə AZ ona yaxınlaşdı, ancaq digər klublar, Ajax, PSV və Barselona ona ciddi maraq göstərdi. Donk, Almaniyanın Hamburger SV klubuna satılan müdafiəçi Joris Mathijsen'in əvəzi olaraq, onun inkişafı üçün ən yaxşı olduğunu düşünür. Əvvəlcə AZ Donk-u RKC Waalwijk-ə borc vermək niyyətində idi, lakin oyunçu ilk komandaya girmək üçün klubda qalmaq niyyətində olduğunu bildirdi. O, start heyətində özünə yer tapdı və AZ-dəki çıxışlarından heyran oldu.

### West Bromwich-a kirayə

31 avqust 2008-ci ildə Donk West Bromwich Albion üçün bir il müddətinə kreditlə imzaladı. [1] 28 sentyabr 2008-ci ildə Midlsbro səfərdə 1–0 hesabı ilə qalib gəldi. [2]

### Klub Brugge

26 iyun 2009-cu ildə Donk, doğma yurdunda olan Hollandiyadan, Brugge-də oynamaq üçün Belçikaya köçdü. [3]

### Kasımpaşa

2013–14-14 mövsümünün əvvəlində Donk, açıqlanmayan bir haqq müqabilində Kasımpaşa'ya türk tərəfinə keçdi. İlk iki ilində komandanın mərkəz müdafiəçisi rolunu oynadı, ancaq Qalatasaraya keçməzdən əvvəl 2015–16 mövsümünün ilk yarısında əsasən müdafiə yarımmüdafiəçisi rolunu oynadı.

Donk

Qalatasaray karyerası
---------------------

Rayan Donk Qalatasaraya Kasımpaşa'dan 2.5 milyon avroya qatıldı. 2016-cı ildə Donk Qalatasaraya imza attı. İcarə əsasında 1 il Real Betis də oynadı. Donk, Qalatasaray'la ilk rəsmi maçına Karşıyaka SK ile oynanan Kupa maçında çıxdı və takımının 3.golunu etdi

İstinadlar
----------

1. 1 2  Ryan Donk // FBref.com (çd.).
2. 1 2  RYAN DONK // Argentine Soccer Database (isp.).
**Prokletie** (mont. Проклетије, *serb.* Проклетије, *"проклятие"*) / **Şimali-Alban Alplar**ı (alb. Bjeshkët e Nemuna) — Balkan yarımadasında dağ massivi. Massiv Albaniya, Monteneqro və Serbiya (Kosovo) sərhəddində yerləşir. Uzunluğu 100 km olan massiv. Dinar dağları sisteminə aiddir.

Prokletie dağları. Cənubi Dinar dağlarında.
Ən yüksək zirvəsi — Ezersa dağıdır (2692 м), digər yüksək zirvələri:Radoxina (2570 m), Cyaravisa (2656 m, Kosovonun ən hündür zirvəsi), Şkelzeni (2407 м), Tromeda (2366 m) və başqaları. Prokletie massivi üç ölkənin sərhəd zonasında yerləşir: Albaniya, Montenqro, Serbiya (Kosovo). Yaxınlığda Peç (Kosovo), Cyakovisa (Kosovo), Bayram-Surri (Albaniya), Podqoritsa və Qusine (Monteneqro) şəhərləri yerləşir.

Massiv Şkoder gölünün şimal-qərb qurtaracağından başlayır. Massivin cənub yamacı Drin çayı tərəfindən yuyulur. Şimal və şimal-qərb yamacı isə Lim, Moraça çaylarının qolları tərəfindən yuyulur.

Dağlar əhəngdaşı, dolomit və şist tərkibli süxürlardan təşkil olunub. Ərazidə karst geniş yayılıb. Dağların yamacları çox parçalanmış və 1700–1800 metr yüksəkliyə qədər ərazilər meşə ilə örtülüdür. Meşələrdə palıd, fıstıq, ağcaqayın, şabalıd, küknar və şam ağacları geniş yayılıb. Daha yüksək ərazilərdə — alp çəmənlikləri geniş ərazi tutur.

2009-cu ildə Prokletie dağlarında dörd buzlaq aşkar edilmişdir (1980–2240 m). Buzlaqlar dağların şimal-şərqində yerləşən dərin karlarda yerləşir. Buzlaqlar bölgə üçün xarakterik olan qar xəttindən yetərincə aşağıda meydana gəlmiş. Buna səbəb ərazidə tez-tez müşahidə edilən çovğunlar və qar örtüyünün çoxluğudur. Qar örtüyünün qalınlığı 4–5,5 metr su kütləsinə ekvivalentdir.

2008-ci ildən bölgədə dağ turizmi və alpinizm geniş yayılıb. Kosovo ərazisində isə hətta qış turizmi inkişaf etdirilib.

Xarici keçidlər
---------------

* Prokletije — summitpost.org
* Peace parks of Prokletije

İstinadlar
----------

1. ↑  Балканские страны, север // Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО "Картография" в 1999 г. ; отв. ред.: Т. Г. Новикова, Т. М. Воробьёва. — 3-е изд. стер. отпеч. в 2002 г. с диапоз. 1999 г. — М. : Роскартография, 2002. — С. 102–103. — ISBN 5-85120-055-3.
2. ↑  Албания // Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО "Картография" в 1999 г. ; отв. ред.: Т. Г. Новикова, Т. М. Воробьёва. — 3-е изд. стер. отпеч. в 2002 г. с диапоз. 1999 г. — М. : Роскартография, 2002. — С. 106. — ISBN 5-85120-055-3.}
3. 1 2  Карта Албании, масштаб 1:600 000, ГУГК, 1978 год, 1982 год.
4. 1 2  Prokletije Arxivləşdirilib 2009-01-04 at the Wayback Machine — BirdLife
5. ↑  Twenty-first Century Glaciers and Climate in the Prokletije Mountains, Albania Arxivləşdirilib 2013-08-07 at the Wayback Machine
6. ↑  Little Ice Age glaciers in the Balkans: low altitude glaciation enabled by cooler temperatures and local topoclimatic controls [*ölü keçid*]
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu məqalə **Şirkət** haqqındadır. **Şəxs** üçün **Volt Disney** səhifəsinə baxın.* |

**Walt Disney Pictures** — həm Yaponiya, həm də ABŞ-də bölməsi olan 1983-cü ildə yaradılan Amerika kino kampaniyasıdır. Bundan öncə bütün Disney filmləri "Walt Disney Productions" adı altında istehsal edilirdi. Cizgi film kampaniyasının loqotipindəki qəsr "Yatmış gözəl"in qəsrini canlandırırdı. 2006-cı ildən etibarən kampaniyanın loqotipi dəyişdirilir. 14 dekabr 2017-ci ildə Walt Disney Pictures 52.7 milyard ABŞ dolları qiymətinə 20th Century Fox şirkətinin televiziya və kino aktivlərini (buraya X-adamlar, Avatar, Fantastik dördlük, Meymunlar planeti, Simpsonlar, Qriffinlər, Buz dövrü, The Brave Little Toaster, Mighty Joe Young, Walt Disney’s Fables 1 Walt Disney’s Fables 2 Walt Disney’s Fables 3 Walt Disney’s Fables 4 Walt Disney’s Fables 5 Walt Disney’s Fables 6 Walt Disney's Timeless Tales 1 Walt Disney's Timeless Tales 2 Walt Disney's Timeless Tales 3 Evdə tək, Amerikan ata! franşizaları daxildir) alıb.

Seçilmiş filmlər
----------------

| İl | Film |
| --- | --- |
| 2003 | Karib dənizinin quldurları: Qara mirvarinin qarğışı |
| 2003 | Ustalar kitabı |
| 2003 | Yuxarı |
| 2003 | Fars Şahzadəsi: Zamanın qumları |
| 2003 | Qisasçılar |

Xarici keçidlər
---------------

* Walt Disney, Pictures Rəsmi sayt  (ing.)

1. ↑  "Disney купила студию 21st Century Fox". daily.afisha.ru. 2022-04-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 dekabr 2017.
2. ↑  *Goldberg, Matt.* "The Price of a Disney/20th Century Fox Merger Is Too High for Consumers". collider.com. DECEMBER 12, 2017. November 9, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 dekabr 2017.
**Cənub fır nematodu** (*lat.* Meloidogyne incognita) Dəyirmi qurdlar tipinin Nematodlar sinfinə aid olan növ.

Xarici quruluşu
---------------

Erkəklər çoc kiçikdirlər, qurdabənzərdir, dişilər isə armudabənzər formadadır. Zərər vuran əsasən dişilərdir, çünki çoxalmadan sonra erkəklər torpağa keçirlər. Fır nematodunun dişilərində çox vaxt partenogenez müşahidə olunur..

Həyat tərzi
-----------

Parazit həyat tərzi keçirirlər. Cənub fır nematodu bir çox bitkilərin adi kök parazitidir. O tərəvəzçiliyə daha çox ziyan vurur. Fır nematodu kəskin cinsi dimorfizmi ilə fərqlənir: erkələrdə bədən nematod formasındadır, hərəkətsiz dişilər kök toxumalarında armudvari olurlar. Əsas dişilər ziyan verir, erkəklər isə inkişafını başa çatdırıb torpağa düşür və qidalanmırlar. Bundan əlavə fır nematodlarında patogenez yolla çoxalma geniş yayılmışdır. Sahib bitkinin köklərində nematodlar şişlər – fırlar əmələ gətirirlər; onların içərisində parazitlərin özləri yerləşir. Dişilər yumurta qoyur. Yumurtaar xüsusi vəzilərin inkişafı ilə bir-birinə yapışır və qurdun arxa hissəsində yumurta kisəsi (ootek) formalaşır. İnkişaf edən sürfələr torpağa düşür və qonşu bitkiləri yoluxdurur. Əlvrişli şəraitdə bir-birinin ardınca fasiləasiz nəsillər davam edir ki, bu da köklərin kəskin zədələnməsinə səbəb olur. Fır nematodlarından məhsul itkisi 40–60%-ə çatır. Parniklərdə onlarla mübarizə aparmaq üçün kimyəvi preparatlar və yüksək temeperaturdan istifadə olunur (torpağın buxarla işlənməsi). Açıq torpaqda zədələnə bilməyən bitkilərin əlavə etməklə növbəli əkin tətbiq edilir..

Yayılması
---------

Cənubda açıq torpaqda rast gəlinir (Orta Asiya, Qafqaz, Ukrayna). Şimalda isə ancaq parniklərdə olur və əsasən xiyar, pomidoru zədələyir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "онурьасызлар зоолоэийасы" (PDF). 2022-03-28 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2017-05-18.
2. ↑  V. A. Dogel "Onurğasızlar zoologiyası". Bakı, "Maarif", 1988, 288 səh.
3. ↑  B. İ. Ağayev, Z. A. Zeynalova "Onurğasızlar Zoologiyası". Bakı, "Təhsil", 2008, 568 səh.
4. ↑  V. A. Dogel "Onurğasızlar zoologiyası". Bakı, "Maarif", 1988, 288 səh.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q628493
* Wikispecies: Meloidogyne incognita
* AFD: Meloidogyne\_incognita
* BOLD: 652220
* EoL: 6835491
* EPPO: MELGIN
* EUNIS: 248555
* Fauna Europaea: 225059
* Fauna Europaea (new): e1e9e061-130b-461f-bbe0-f2b4d0439fdc
* GBIF: 4556282
* iNaturalist: 460863
* IRMNG: 11321345
* ISC: 33245
* NBN: NHMSYS0020706264
* NCBI: 6306
* NZOR: b327979a-cbda-42ea-adf7-fe5401fb4b82
* PPE: meloidogyne-incognita
* WoRMS: 1295652

 |
***Çirkin Kral bağışlamaz*** filmi rejissor və ssenarist Yılmaz Güney tərəfindən 1967-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Dram, cinayət, bədii janrda olan film "İrfanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Əsas rolları Yılmaz Güney, Nəbahat Çehrə, İldırım Gəncər, Ənis Fosforoğlu, Nuran Ağsoy, Tuncər Nəcmioğlu ifa edirlər..

Məzmun
------

Mustafa İşıq fabrikdə işləyir. Fabrikin müdiri fabrikdə 2 nəfəri öldürüb, günahı Mustafanın üzərinə atır. Mustafa edamla mühakirə olunur. Çarəsiz Mustafa bacısını çağırıb, onun illər əvvəl Yusif Dağçı adında bir düşməni olduğunu, hətta Mustafanı öldürmək istəyəndə silahı cibinə qoyub: "Səni ölümdən ən çox qorxduğun an öldürəcəyəm" deyir. Mustafa bacısına bu sözləri deyir və ardınca deyir ki, çağır onu məni o gəlib öldürsün. Bacısı Yusifi çağırır. Yusif silahından güllə çıxarıb ona göstərir, deyir ki, bu sənin gülləndir...

Film haqqında
-------------

* Filmin çəkilişlərinə Cümhuriyyət Un Fabrikinin rəhbəri Həsən Atıl böyük kömək göstərmişdir.
* Film 19 iyun 1967-ci ildə Şən və Klub kinoteatrlarında göstərilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

**Rejissor:** Yılmaz Atadeniz
**Ssenari müəllifi:** Yılmaz Güney
**Operator:** Rüfət Şirinər
**Prodüser:** İrfan Atasoy
**Rəssam:** Yılmaz Güney
**Bəstəkar:** Nəcib Sarıcıoğlu
**İşıq:** Mehmet Çaxar
**Rejissor asistenti:** Çətin İnanc
**Səhnələrin quraşdırılması:** Cəlal Kəskin
**İkinci operator:** Mustafa Kent
**Afişa:** İbrahim Ənəz
**Səs rejissoru:** Nəcib Sarıcıoğlu
**Səs operatoru:** Fəhmi Acar

Rollarda
--------

Yılmaz Güney — Yusif Dağçı  
 Nəbahat Çehrə — Ayşə  
 İldırım Gəncər — İldırım  
Nuran Ağsoy — İldırımın sevgilisi   
 Tuncər Nəcmioğlu — Mustafa İşıq   
 Ənis Fosforoğlu — Ərdoğan

Filmi səsləndirənlər
--------------------

* Ticən Par
* Ərdoğan Əsənboğa
* Əbdürrəhman Palay
* Timuçin Caymaz
* Vala Önəngüt
* Nəvin Ağqaya

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Çirkin Kral bağışlamaz — Sinemalar.com

Həmçinin bax
------------

Türk kinosu  

1967-ci ilin filmləri  

Türkiyə filmlərinin siyahısı
**Bavariyalı Qizela** (mac. Bajor Gizella) və ya **Müqəddəs Qizela** (mac. Boldog Gizella; 980 və ya 985 – 7 may 1065 və ya 1033) — ilk Macarıstan kraliçası, I Stefanın həyat yoldaşı,Müqəddəs Roma imperatoru II Henrixin bacısı. Roma-Katolik kilsəsi tərəfindən beatifikasiya (şərəfləndirmə)  olunmuşdur.

Həyatı
------

Qizela Bavariya hersoqu II Henrix ilə Burqundiyalı Qizelanın qızı idi. Qizela dindar bir insan kimi yetişdirilmişdi. 996-cı ildə I Stefan ilə ailə həyat quran Qizela Macarıstanın qərb siyasətində önəmli rol oynamışdır. Stefan və Qizelanın toyu Macarıstan tarixində dönüş nöqtəsi olmuşdur. Kraliça Qizela Macarıstanda xristian dinin və Qərb mədəniyyətinin yayılmasında da pay sahibi olmuşdur.

1038-ci ildə kral I Stefanın vəfat edir. Kralın ölümündən sonra 1046-cı ildə Qizela, onun xidmətçiləri və bir qisim bavariyalı Macarıstanı tərk edərək Bavariyaya qayıtmış, burada o Niederburq monastrına qoşularaq rahibə olmuşdur. Həyatının sonuna qədər- 1065-ci ilə qədər monastrda qalmış, burada da vəfat etmişdir.

Müqəddəs elan edilməsi
----------------------

XVIII əsrdə Qizelanın müqəddəs elan edilməsi məsələsi ortaya atılsa da, bu proses 1975-ci ildə baş tutmuşdur. Onun xatirə günləri 7 may və 1 fevral tarixləridir. Qizela və yoldaşı kral I Stefan ayrı-ayrılıqda dəfn edilmişdir. 1996-cı il may ayının 4-də I Stefanın sağ əlinin qalıqları qorunmuş və Qizelanın qol sümüyü ilə bir yerdə Vesprem muzeyinə göndərilmişdir. Günümüzdə də burada sərgilənməkdədir. Onun məzarı ən çox ziyarət edilən müqəddəs yerlərdən biri hesab edilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Gisela of Hungary // GCatholic.org. 1997.
2. ↑  *Pas L. v.* Gisela von Bayern // Genealogics (ing.). 2003.
3. ↑  Dictionary of Women Worldwide (ing.): 25,000 Women Through the Ages. / A. Commire, D. Klezmer Detroit: Gale, Yorkin Publications, 2006. 2572 p. ISBN 978-0-7876-7585-1
4. ↑  "BEATİFİKASİYA". 2022-08-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-20.
5. ↑  "Blessed Gisela of Hungary". 2017-05-28 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-20.
6. ↑  "Hungary's queen meets her match after 1,000 years". 2016-11-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-20.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | The Peerage |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Treccani |
| Şəcərə və nekropolistika | WikiTree · WeRelate |
| Normativ yoxlama | GND: 118902601 · LCCN: n94040922 · VIAF: 62347035, 73082953 · WorldCat VIAF: 62347035, 73082953 |
**İqlimlər** — 2006-cı ildə rejissor və ssenarist Nuri Bilgə Ceylanın çəkdiyi Türkiyə filmi.

Film haqqında
-------------

Dörd illik fasilədən sonra rejissor Nuri Bilgə Ceylan yenə iş başına keçir. Bu dəfə həm rejissor, həm əsas rol ifaçısı olaraq. Rejissorun tərəf müqabili öz xanımı, tanınmış fotoqraf Ebru Ceylan olur. Bu film Nurinin digital kameraya çəkdiyi ilk film kimi də yadda qalır. Filmdə görüntü o qədər mükəmməldir ki, bəyənməmək mümkünsüz. Bu filmdəki "hoqqalar" rejissorun necə gözəlliklərə və ustalığa malik olduğunu göstərir. Uzunluğu 7 dəqiqəyə (!) qədər olan kadrlardakı dramatizmi tamaşaçıya çatdırmaq çox nadir rejissora nəsibdir ki, bunlardan biri də Nuridi. Filmdə ssenari yenə ikinci plandadı və tamaşaçı yenə baş qəhrəmanın iç dünyasını öz düçüncəsində çözməlidi. Film "Kann"da, "Skip city", "İstanbul", "Antalya" festivallarında müxtəlif nominasiyalarda mükafat qazanır.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmin Resmi Sitesi
* Filmde kullanılan ve özgür lisanslı olan Scarlatti'nin K.466 no.lu piyano sonatının mp3 formatında indirilebileceği site Arxivləşdirilib 2016-05-27 at the Wayback Machine
* Aşk iklimleri — Emrah Kolukısa'nın film üzerine yazısı. (22.10.2006)


1. 1 2 3 4 5 6 7  europeanfilmawards.eu.
2. ↑  .
3. ↑  Unifrance. 1949.
**Həyatımın Nəşəsi** (*türk.* Hayatımın Neşesi) — "Goya Entertainment" şirkəti tərəfindən çəkilən, ilk seriyasının 7 iyul 2023-cü ildə yayımlandığı, Şahin Altuğun rejissorluğunu etdiyi və Ekin Ataların ssenarisini yazdığı komediya janrındakı Türkiyə teleserialıdır. Baş rolları Şəbnəm Bozoklu və Tolqa Təkin oynamaqdadır.

Məzmun
------

Hadisələr Şənbakkal ailəsinin xanımı, 17 illik evlilik həyatını sürdürən və 2 uşaq anası olan Nəşənin bir vaxtlar oxuduğu və ailə qurduğu üçün son kursunda yarımçıq qoyduğu tibb fakültəsinə geri qayıtması ilə başlayır. Bir çox hadisələr də elə Nəşənin bu həqiqəti onun bu fikrinə qarşı çıxan Mustafaya deməli olduğu bir zamanda cərəyan edir.

Aktyor heyəti və obrazlar
-------------------------

Şəbnəm Bozoklu - Nəşə

Tolqa Təkin - Mustafa

Mətin Coşqun - Mehmet

Uğur Demirpehlivan - Saliha

Aras Şenol - Sərdar

Gizəm Kala - Aylin

Ezgi Tombul - Türkan

Sürəyya Güzel - Sevda

Nisan Dökmeci - Zeynep

Said Ege Yıldırım - Emre

Özlem Ünaldı Baza - Səma

Səlma Günəri - Rüçhan

İstinadlar
----------

1. ↑  ""Həyatımın Nəşəsi"ndən ilk fraqmentlər yayımlandı". www.dizidoktoru.com (türk). 19.06.2023. 19.06.2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 04.08.2023.
2. ↑  ""Həyatımın Nəşəsi" serialının yayım tarixi bəlli oldu!". www.ranini.tv (türk). 25.06.2023. 25.06.2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 04.08.2023.
3. ↑  "TRT 1-in "Nəşəli günlər" serialının adı dəyişdi, heyətə yeni adlar qatıldı". www.birsenaltuntas.com (türk). 07.06.2023. 07.06.2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 04.08.2023.

Xarici keçidlər
---------------

* TRT 1-in rəsmi saytında "Həyatımın Nəşəsi".
**Sarı Mercedes**— Tunc Okanın rejissoru olduğu, İlyas Salmanın baş rolda oynadığı 1992-ci ildə çəkilən Türkiyə filmi.

Mövzu
-----

Orta Anadoluda yaşayan Bayram adlı gənc bir az pul-para qazanmaq üçün Almaniyaya gedir. Yetim Bayram orda süpürgəçilik edir, əl-ayaq işlərinə baxır, yemir-içmir, pul toplayır, axırda qızıl sarısı bir "Mersedes" markalı avtomobil alır və təşər-təşər öz şəxsi avtomobili ilə üz qoyur vətəninə tərəf. Türkiyənin sərhəd qapısına dirənənə qədər Bayramın və sarı maşının başına heç nə gəlmir, amma sərhəddən içəri keçəndən sonra Bayramın qara saatları başlayır. Əvvəlcə maşınının burnundakı ulduzu oğurlayırlar, sonra tıxacda arxa stopunun şüşəsini qırırlar, daha sonra öndə gedən yük maşınının təkərindən çıxan daş sarı "Mersedes"in ön şüşəsinə dəyib yumruq boyda ağ ləkə əmələ gətirir. Lap axırda Bayramın yoluna kombayn çıxır və o sürətlə kombayna girməmək üçün maşını yoldan sapdırır, maşın dərəyə aşır. Bayramın "Balqız" adı verdiyi təzə avtomobil əzik-əzik, cırıq-cırıq olur, qırx ilin istismardan çıxarılıb qaraja atılmış maşınlarına dönür.

Filmdə bir detal qabarıq verilib. Bayram yol boyu irəlilədikcə hər 5–10 kilometrdən bir sağda, solda qəzaya uğramış maşınları görür və başını bulaya-bulaya deyir: "Bu nə məmləkət ya?"

Aktyorlar
---------

* İlyas Salman — Bayram Ünal
* Valerie Lemoine — Kezban
* Savaş Yurttaş — Veli
* Saadet Gürses — Solmaz
* Serra Yılmaz — Gümrük memuru
* Menderes Samancılar — İbrahim
* Filiz Küçüktepe — Veli'nin Karısı
* Hakkı Kıvanç
* Hikmet Karagöz -Vapurdaki Garson
* Tuncay Akça — Otopark Kahyası
* Ferdi Akarnur — Gardaki adam


1. ↑  Lexicon of international films (alm.). Zweitausendeins.
2. ↑  IMDb (ing.). 1990.
**Cadugər**, bir çox dində və mifologiyada pis məqsədlərlə istifadə etdiyi sehrli gücləri olduğuna inanılan insan. Qədim mədəniyyətdə qara paltarlı, iti uclu papağı olan, süpürgə ilə uçan bir qadın olaraq təsvir edilir

Cadugərlik, ilə yaxından əlaqəlidir. Hər falçı bir cadugər ola bilməz, ancaq, cadugər çox yaxşı bir falçıdır. Mistisizim ilə məşğul olan insanlar cadugərliyi belə izah edirlər:"*Cadugərlər; pisniyyətli, bədbin və dağıdıcıdırlar. Mistik elmlərlə məşğul olmaqları onları inanılmaz sehrli güclərlə təmin edir. Hadisələrin ged* falçılıq*işini və insanların həyatını, zərər verərək dəyişdirə bilərlər. Məqsədləri çox böyük zənginliyə nail olmaqdır. Bu da , sadəcə digər insanlara zərər verərək əldə oluna bilər. Onlara təsadüfən rast gəlmiş birinə rahatlıqla əzab verə bilər, xəstəlik verə bilər, hətta , öldürəbilərlər. Toplu olaraq yaşayan qadınlardan ibarətdir və Qara Kraliça adlanan istedadlı liderləri vardır.*"

Mistisizimlə məşğul olan çox insan(islam dini ilə məşğul olanlarda daxil olmaqla) mistik elmlərdə dahiləşmiş və pisniyyətli bu qadınlara, yəni cadugərlərə inanırlar.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Britannica (11-th) · Britannica (onlayn) · Catholic (1997—…) · Treccani · Universalis |
| Normativ yoxlama | NKC: ph128083 |
Süjet xətti
-----------

Kiçik (uydurma) Saint Tulipe krallığının şahzadəsi Cristina, bütün kral ailəsi ilə birlikdə Romada dövlət səfərindədir. Onlar kral ailəsi olsalar da, bununla birlikdə onların pulu yoxdur və kiçik krallığın müstəqilliyini qurtarmaq üçün çox böyük – 50 milyard lirəyə ehtiyac vardır və onlar bu pulu əldə etməyə can atırlar. Məhz bu səbəbdən kralın qızı Cristina, səltənətin iflas etməməsi üçün zəngin bir milyarderlə (hərbi silah istehsalçısı) nişanlanır. Darıxmış və üsyankar bir vəziyyətdə, qaldığı villadan gizlincə qaçır və Romanı gəzməyə qərar verir. Başqaları kimi bir avtobusa minərkən həyatını dəyişdirəcək birisi ilə tanış olur: Barnaba Cecchini adlı çılğın və səmimi bir sürücü ilə.

İkincisi dərhal ona aşiq olur və qızı hər şeyə və hər kəsə qarşı qazanmaq üçün çox qərarlı olur. İkisi birlikdə çox əyləncəli macəralarla Barnabanın avtobusunda Roma ətrafında gəzintiyə çıxırlar. Bu vaxt, Şahzadə Kristinanın yoxa çıxdığını anladıqdan sonra, atası Gustavo, bu xəbərlərin mətbuatda yayılmasının və qalmaqalların qarşısını almaq üçün qızının itdiyi xəbərlərini sızdırmamağa çalışır və eyni zamanda onu tapmaq üçün xüsusi agentləri və polisləri onun dalınca yola salır.

Kristina əyləncədən sonra özü könüllü olaraq evə qayıtmağa qərar verir və Barnabanı ümidsiz vəziyyətdə qoyur. Tramvay sürücüsü qızı tapmaq üçün hər formada işləyir, bütün həmkarlarının müşayiəti ilə ona bir serenada da həsr edilir və hətta boşboğazlığı sayəsində siyasət və maliyyə mütəxəssisi olaraq dövlət naharına dəvət olunmağı belə bacarır. Barnaba qazandığı bütün şəhərin sevgisi sayəsində şahzadəni və valideynlərini fəth etməyi bacarır.

Şahzadə ilə tramvay sürücüsü arasındakı sevgi hekayəsi ictimailəşdikdən ​​və bütün Roma ikilinin evlənməsini xəyal etdiyi zaman, Barnabas televiziyada çarəsiz bir müraciət edir və hər Roma vətəndaşından toy üçün 10.000 lirə bağışlamasını xahiş edir. Bütün şəhər çağırışa cavab verir. Kral ailəsi ayrılmağa hazırlaşarkən, milyonlarla əskinazın atılması ilə qarşılanır və nəticədə Barnabas lazım olan 50 milyard lirəni yığmağı və şahzadənin əlini qazanmağı bacarır.

İstinadlar
----------

1. ↑  .