**Christen Dalsgaard**  (dan. Christen Dalsgaard) - Danimarkalı rəssam və incəsənət xadimi.

Biografiya
----------

### Erkən həyatı və təhsili

*Mormoner på besøg hos en tømrer på landet* ('Mormons visit a country carpenter'), 1856
*En rekonvalescent* ('A convalescent'), 1870, in the Hirschsprung Collection, Copenhagen
Mülk sahibinin oğlu Kristen Dalsgaard 30 oktyabr 1824-cü ildə Jutland'ın Skive yaxınlığındakı Krabbesholm Manor'da anadan olmuşdur. Bədii istedadın erkən əlamətlərini göstərdi və sənətkarlıq rəssamı olaraq təhsil aldı. 1841-ci ilin yazında ziyarət edən mənzərə rəssamı Niels Rademacher, gənc rəssamı ruhlandırdı və valideynlərini oğlunun istedadına inandırdı.

Həmin il sonra Kopenhagenə getdi və 1841-ci ilin oktyabrında Kral Danimarka İncəsənət Akademiyasında (Det Kongelige Danske Kunstakademi) sənətşünaslıq işlərinə başladı. 1841-ci ilin dekabrında rəssam Martinus Rørbye ilə fərdi araşdırmalara başladı. Bu dərslər 1847-ci ilə qədər davam etdi.

1843-cü ildə akademiyanın sərbəst rəssamlıq məktəbində, sonrakı il isə Akademiyanın suvaq məktəbində oxumağa başladı. Yay və tətil zamanı ev eskiz kitabçalarını yerli mənzərə, geyim və həyat tərzi ilə tanış edərək doldurdu. Bunlar onun sənətinə ömürlük zəmin yaratdı. Həm də başqa bir ömür boyu maraqlanan yerli xalq geyimlərini toplamağa başladı.

1844-cü ildə Dalsgaard, "Skandinaviya milli sənətinin inkişafı şərtləri haqqında" adlı məşhur bir mühazirə söyləyən sənət tarixçisinin Niels Lauritz Høyen təsiri altına girdi (" *Om betingelserne for en skandinavisk millikunsts udvikling '). Høyen, İtaliya (o dövrdə bir sənətkarın təlimi üçün tələb hesab olunurdu), digər ölkələrdə mövzular axtarmaq əvəzinə, sənətçilərini ölkələrinin xalq həyatında mövzular axtarmağa çağırdı. Dalsgaard, Høyen'in bədii ideallarının sadiq bir davamçısı idi və evə yaxın mövzular üzərində cəmləşməyi seçərək, İtaliyaya adi səyahətini etdi.*

1846-cı ilin mart ayında Akademiyanın model məktəbində Kristoffer Vilhelm Eckersberg, J. L. Lund və Martinus Rørbye. Sərgi debütü 1847-ci ildə Charlottenborg da olmuşdur və bir neçə istisna olmaqla hər il orada göstərməyə davam etdi.

### Bir sənət karyerası çiçəklənir

1855-ci ildə məmləkəti Skivdəki kilsədə ilk altarpiece rəsmini çəkdi. Sonrakı illərdə bir sıra digər qurbangah rəngləməyə davam etdi.

1856-cı ildə böyük müvəffəqiyyətini  *Mormoner på besøg hos en tømrer på landet*  ("Mormonlar bir məmləkətin ziyarətçisi") rəsm əsəriylə əldə etdi. missionerlər nin Danimarkaya gəlişindən cəmi altı il sonra yaradılan rəsm əyalət kottecinin kölgəli interyerində qurulmuşdur. Bir qrup insan bir masa ətrafında toplanır, missionerin mesajını dinləyirlər. Kiçik bir pəncərə və açıq qapıdan işıq filtrləri. Müasir gündəlik həyatın araşdırmasıdır, insanların daxili və geyimlərini ətraflı şəkildə təsvir edir. Rəsm 1871-ci ildə Danimarka Milli Qalereyası ( *Kunst üçün Statens Muzeyi* ) -ə bağışlandı.

21 avqust 1857-ci ildə Hansine Marie Hansen ilə evləndi. Yeni evlənənlər Frederiksberg də ev aldılar. Sosial tanışlıq dairələrinə Konstantin Hansen, Niels Lauritz Høyen, Vilhelm Marstrand, P.C. Skovgaard, Vilhelm Kyhn, Godtfred Rump, Frederik Vermehren və Julius Exner.

Dalsgaard, 1859 və 1861-ci illərdə Akademiyanın Neuhausen mükafatını aldı ( *Neuhausens præmie* ). 1862-ci ildə Sorø Academy -də rəsm öyrətməyə başladı. Seçildikdən sonra 1872-ci ildə İncəsənət Akademiyasının üzvü oldu. İlk dəfə 1878-ci ildə Parisdəki Ümumdünya Sərgisində nümayiş etdirdi.

1879-cu ildə məşhur "Görəsən, evə nə vaxt gələcək" ("Mon han it ikke skulle komme? *) Adlı rəsm əsərini çəkdi. Bu rəsm üslubuna xasdır. Şəkildə açıq bir qapıda bir tərəfə baxan bir gənc qadın təsvir edilmişdir. Bir ayaq qapı çərçivəsindədir, bir ayaq çöldəki yerdə. Daxili qaranlıq və kölgəlidir. Çöldə günəşli bir aqrar mənzərə var. Rəsm adı onun daxili dialoquna aiddir.*

1890-cı ildə iyirmi bir kiçik Müqəddəs Kitab şəkillərinin birincisini, sonrakı on il ərzində davam etdirdiyi bir layihəni bitirdi. 1892-ci ildə İncəsənət Akademiyasında professor adını aldı və Sorø Akademiyasındakı vəzifəsindən getdi.

11 fevral 1907-ci ildə Sorödə vəfat etdi.

1914-cü ildə sənətkarın dul qaldığı xalq geyimləri kolleksiyasının bir hissəsini Milli Muzeyə qatdı. Həmin il noyabrın 3-də Sorödə vəfat etdi. Milli Muzey kolleksiyanın qalan hissəsini 1921-ci ildə əldə etdi.

Əsərləri
--------

Kristen Dalsqaard, müasirləri Julius Exner və Frederik Vermehren kimi, ilk növbədə, Jutlandın otlaqlarında kök salmış janr rəsmlərini, milli romantik xalq mənzərələrini çəkdi. Xırda detallara - xalq geyimlərinə, insanların adət və vərdişlərinə, memarlıq və mənzərəyə çox diqqət yetirirdi. Hekayəçi idi. Onun bədii əsərləri, həm də müasirlərinin əsərləri 1800-cü illərin sonlarında daha real şəkillərə yol açdı. Onun əsərlərindən ibarət bir kolleksiya Skive İncəsənət Muzeyində tapıla bilər. Digər rəsm əsərlərinə digər muzeylər arasında Kopenhagendəki Danimarka Milli Muzeyində rast gəlmək olar.

* Seçilmiş şəkillər
* A carpenter's workshop, 1855*A carpenter's workshop*, 1855
* A fisherman's bedroom, 1853*A fisherman's bedroom*, 1853
* Outhouse interior, 1856*Outhouse interior*, 1856
* A corridor at Sorø Akademi, 1871*A corridor at Sorø Akademi*, 1871
* A young girl from Salling reading*A young girl from Salling reading*

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbar Vikianbarda **Kristen Dalsqor** ilə əlaqəli mediafayllar var.
* KID Kunst Index Danmark ("Art Index Denmark")
* Danish Biographical Encyclopedia ("*Dansk biografisk Leksikion*")

1. ↑  "En rekonvalescent". Kunstindeks Danmark & Weilbachs kunstnerleksikon. 25 July 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 April 2020.