recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Jezqazğan Şəhər bələdiyyəsinin binasına giriş
**Akimat**, **Akimiat** (**idarəetmə**; *qaz.* әкімшілік, әкімдік, qırğ. акимчилик) — Qazaxıstanda regional icra orqanı, Qırğızıstanda rayon dövlət idarəsi.

Əyalət başçısı (regional hökumət) bələdiyyə sədridir, bölgədə respublikanın prezidentini və hökumətini təmsil edir. Bölgələrin, respublika əhəmiyyətli şəhərlərin və paytaxtın icra hakimləri prezident tərəfindən təyin edilir.

Təşkilati struktur yerli icra hakimiyyətinin icra orqanı kimi məsuliyyət və səlahiyyətləri ilə müəyyən edilir. Bələdiyyə, bələdiyyə sədrindən, müavinlərindən, şöbələrdən, şöbələrdən və digər xidmət bölmələrindən ibarətdir. Əyalətin quruluşu bölgənin, rayonun, şəhərin idarəetmə sxeminə uyğun olaraq müəyyən edildikdən dərhal sonra bələdiyyə başçısının təklifi ilə məsləhət tərəfindən təsdiq edilir. Yerli icra orqanlarının iqtisadi və maliyyə əsaslarını inzibati ərazi vahidlərinin əmlakı (onlara aid olan məsləhətin və yerli idarəetmə orqanlarının əmlakı), yerli büdcədən vəsaiti, büdcədən ayrılan yerli vergilər, qrantlar və yardımlar, dövlət rüsumları təşkil edir. Şəhər və rayon mülkləri üçün icarə, vergi və digər ödənişlər tutulur. Akimin büdcədənkənar fond yaratmaq hüququ vardır. Buraya sahibsiz və müsadirə edilmiş əmlakın satışından, subbotniklərdən alınan kreditlərdən, lotereyalardan və auksionlardan əldə olunan gəlirlər daxildir. 

Bələdiyyə rəhbərliyinin səlahiyyətlərinə aşağıdakı fəaliyyətlər daxildir: büdcənin planlaşdırılması, formalaşdırılması və istifadəsi, təsərrüfat fəaliyyətinin təşkili, nəqliyyat, rabitə və torpaqdan, təbii sərvətlərdən istifadə, qanunun aliliyinin, qanunun, qaydanın təmin edilməsi, hüquqlarının, azadlıqlarının və mənafelərinin qorunması vətəndaşlar və daha çox. Qəsəbələrdə və kəndlərdə idarəetmə orqanları da yerli hakimiyyət orqanlarına daxildir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан - ИПС "Әділет"". adilet.zan.kz. 2001-01-23. 2020-05-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-27.
2. ↑  "О статусе депутатов маслихатов в Республике Казахстан". zonakz.net (rus). 2006-04-13. 2020-12-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-27.
3. ↑  "Об утверждении Типового регламента маслихата - ИПС "Әділет"". adilet.zan.kz (rus). 2013-12-03. 2020-06-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-27.

Ədəbiyyat
---------

* Akimat // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
Şirkətin Logosu
Deutsche Bank
**Deutsche Bank** dünyanın yetmiş iki ölkəsində maliyyə xidmətlərinin göstərilməsi ilə məşğul olur, depozitlərin həcminə görə bank Avropada aparıcı mövqelərdə qərarlaşıb.

Tarixi
------

Deutsche Bank-ın tarixi 22 yanvar 1870-ci ildə nizamnamənin qəbul edilməsi ilə başlamışdı. Bank mövcudluğunun ilk onilliyində sürətlə inkişaf edərək dünyanın ən mühüm bir neçə iqtisadi layihəsini idarə edirdi. O, Almaniyada metallurgiya, kimya və elektrotexniki sənayenin inkişafında əsas rollardan birini oynadı. 1929-cu ildə bank digər yerli alman bankları ilə birləşir və Almaniyanın bank işi tarixində ən böyük birləşmə olan Deutsche Bank und DiscontoGesellschaft əmələ gəlir. 1937-ci ildə bankın adı yenidən Deutsche Bank olur.
İkinci dünya müharibəsi zamanı bank yəhudilərin mülkiyyətinin müsadirəsində iştirak etmişdir ki, sonradan buna görə külli miqdarda kompensasiya ödəməyə məcbur oldu. Müharibə bitdikdən sonra bankı on regional şöbəyə böldülər, lakin onlar 1952-ci ildə üç bank – Rheinisch-Westfälische Bank AG, Süddeutsche Bank AG və Norddeutsche Bank AG adı altında birləşdilər. Öz növbəsində 1957-ci ildə bu üç bank birləşərək Deutsche Bank AG bankı formalaşdırırlar.
Deutsche Bank dünyanın yetmiş iki ölkəsində fəaliyyət göstərir və onun fəaliyyəti korporativ və fərdi müştərilər üçün maliyyə məhsul və xidmətlərinin göstərilməsindən ibarətdir. Bankın dünyanın bütün iri maliyyə mərkəzlərində – Avropa, Şimali və Cənubi Amerika, Asiya-Sakit okeanı regionları, eləcə də yeni yaranmış bazarlarda şöbələri mövcuddur.

Böhran
------

2019-cu il iyulun 7-də "Deutsche Bank" restrukturizasiya planını açıqladı və məlum oldu ki, Bank 18-20 min əməkdaşını işdən çıxaracaq, investisiya bankçılığı fəaliyyətini kiçildəcək və aktivlərinin böyük hissəsini satacaq. Bununla da, maliyyə qurumunun 30 illik sürətli inkişaf strategiyasına son verildiyi üzə çıxdı. Maliyyə bazarları "Deutsche Bank"ın fəaliyyətindəki ciddi qüsurları əvvəlcədən görmüşdü. 2008-ci ilin qlobal maliyyə böhranından ciddi zərbə alan Bankın sağlamlaşması mümkün olmamışdı. 2007-ci ildə qiyməti 150 ABŞ dolları ətrafında dəyişən Bankın səhmləri hazırda 7 dollar ətrafında ticarət olunur.

Haqqında
--------

Bankın əməkdaşlarının sayı 100000 nəfərdən çoxdur. Bank Forbes Global 2000
Leading Companies reytinqində 52-ci yeri tutur.
Deutsche Bank-ın baş direktoru İosef Akermenndir

Xarici keçidlər
---------------

Deutsche Bank

| ⛭Almaniya Almaniya DAX şirkətləri |
| --- |
| 
Adidas •
Allianz •
BASF •
Bayer •
Beiersdorf •
BMW •
Commerzbank •
Daimler •
Deutsche Bank •
Deutsche Börse •
Deutsche Post •
Deutsche Telekom •
E.ON •
Fresenius •
Fresenius Medical Care •
Henkel •
Infineon Technologies •
K+S •
Linde •
Lufthansa •
MAN •
Merck •
METRO •
Munich Re •
RWE •
Salzgitter •
SAP •
Siemens •
ThyssenKrupp •
Volkswagen
 |

1. ↑  "Almaniyanın köklü bankı "əsməyə" başlayıb - ANALİTİKA". 2021-04-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-07-20.
1942-ci ilin iyun ayında İkinci dünya müharibəsinin Sakit okean cəbhəsində baş vermiş bir it davası
**İt davası** — iki hərbi təyyarənin arasında baş verən hava döyüşü.

Hərbi termin olub, kökləri Birinci dünya müharibəsi dövrünə kimi gedir.Hərbi təyyarələr arasında havada həyata keçirilir. Müharibə bir döyüş təyyarəsini vura biləcək vəziyyətə gəlmə və eyni zamanda həmin döyüş təyyarəsi tərəfindən vurulmayacaq vəziyyətə gəlməyə çalışma şəkilində davam edir. İt davaları türk və yunan döyüş təyyarələri arasında Egey dənizində baş verir, bu da Türkiyə və Yunanıstan arasında gərginliyə səbəb olur.

İt savaşının səbəbləri və nəticələri
------------------------------------

* Psixoloji üstünlüyü təmin etmək;
* Zərər vermək və ya cəzalandırmaq;
* Müharibə şərtləri xaricində, can və mal itkisinə yol vermədən təsir yaratmaq;
* Müharibə şərtləri xaricində, hərbi texnologiyaların imkanlarını və qabiliyyətlərini yoxlamaq;
* Hərbi gərginliyə səbəb olmaq;
* Güc nümayişi etdirmək istəyi.
Con Conson və Alfred Mezon tərəfindən dizaynı tərtib olunan Aleksandra sarayı.
**Alfred Mezon** (1808 – 12 yanvar 1885) — ingilis memar. O, Londonda Parlament Palatasının tikintisində Çalz Berriyə yardım edib və bir sıra digər görkəmli binaların tikilməsi ilə məşğul olub.

Həyatı
------

O, Londonda Parlament sarayının tikintisində Çalz Berriyə yardım edib və bir sıra digər görkəmli binaların tikilməsi ilə məşğul olub. Mezon Londonda doğulub və burada təhsil alıb, və həyatının erkən illərini Yorkşirdə Veykfild şəhərində memar və səyyah kimi keçirtmişdir. 1842-ci ildə memar Çarlz Berrinin dəvəti ilə Parlamet sarayının yeni binasında konstruksiya və mühəndislik işləri ilə məşğul olmaq üçün Londona gəlir və iş bitənə kmi Çarlzın köməkçisi kimi fəaliyyət göstərir.

Səyahətçi və mühəndis kimi çox tanınırdı və 1851 və 1862-ci illərdə beynəlxalq sərgilərdə, həmçinin, bir sıra digər ictimai binaların tikintisində memar olmuşdur. Aleksandra sarayının yanğın nəticəsində dağılmasından sonra Con Conson ilə birlikdə onun yenidən bərpasında iştirak etmişdi.

Həmçinin bax
------------

* Con Conson

İstinadlar
----------

1. ↑  Cust, Lionel Henry (1894). "Meeson, Alfred". In Lee, Sidney. Dictionary of National Biography. 37. London: Smith, Elder & Co. p. 211.
***Encephalartos woodii*** və ya **Vud tskidası** – Encephalartos cinsində nadir tsikaddır və KvaZulu-Natanın Onqoye meşəsi üçün endemikdir. Bütün bioloji nümunələrin nümunə tipin klonları olması ilə birlikdə təbiətdə nəsli kəsilmiş olmaqla, dünyanın ən nadir bitkilərindən biridir. Xüsusi və ümumi ad həm Durban Nəbatat Bağının kuratoru və Natal Hökuməti Herbariumun direktoru Con Medli Vudu şərəfinə verilmişdir.

Təsvir
------

Xurma ağacına bənzəyir və hündürlüyü 6 metrə (20 fut) çata bilər. Gövdə təxminən 30-50 santimetr (12-20 düym) diametrdədir, dibində ən qalındır və 50-150 yarpaqdan ibarət bir tacla örtülmüşdür. Yarpaqları parlaq və tünd yaşıl, uzunluğu 150-250 santimetr (59-98 düym) və 70-150 vərəqlə kəsilmiş, yarpaqlar yaltaq (oraqvari), 13-15 santimetr (5-6 düym) uzunluğunda və 20–30 millimetr (0,8–1 düym) geniş.

E.Vudi ikievlidir, yəni ayrı-ayrı erkək və dişi bitkilərə malikdir; lakin heç bir dişi bitki aşkar edilməmişdir. Erkək strobili silindrikdir, uzunluğu 20–40 santimetr (7,9–16 düym), müstəsna olaraq 120 santimetrə (47 düym) və 15–25 santimetrə (6–10 düym) qədərdir; onlar parlaq sarı-narıncı rəngdədirlər. Bir bitki eyni vaxtda altıdan səkkizə qədər məhsul verə bilər.

Taksonomiya
-----------

*Ensefalartos Vudi* ilk dəfə Vud tərəfindən müxtəlif E. altensteinii kimi təsvir edilmiş və 1908-ci ildə ingilis bağçılıqşünası Henri Sander tərəfindən kolleksiyasındakı bir nümunəni tədqiq edərək növlər sırasına yüksəlmişdir. Bu, görünür, ilkin yığından götürülmüş bazal ofsetlərdən biri idi. Hesab edilmişdir ki,Ensefalartos Vudi ən çox E. natalensis ilə əlaqəlidir.

Haqqında
--------

Dünyanın ən nadir bitkilərindən biri, hazırda qorunan və yalnız Zululanddan daşındığı botanika bağı ilə məhdudlaşan Encephalartos Woodii-dir. Bu bitki Cənubi Afrikada rast gəlinir və bütün nümunələri bu növün klonları olmaqla vəhşi təbiətdə nəsli kəsilmiş hesab olunur. Onun sikad çeşidində həm erkək, həm də dişi bitkilər var idi, lakin çoxdan dişi bitkilərin heç bir nümunəsi tapılmadı. Buna görə yayılma yoxdur və erkək bitki indi qorunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ensefalartos Vudi". 2021-05-09 tarixində arxivləşdirilib.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Anna Karenina.

**Anna Karenina** (*rus.* Анна Каренина) — rus yazıçısı Lev Tolstoy tərəfindən yazılmış və ilk dəfə 1873-1877-ci illərdə bölümlər halında nəşr edilmiş roman. Əsərin baş qəhrəmanı olan Anna Kareninanın prototipi A.S.Puşkinin qızı Mariya Qartunq hesab edilir.

Əsər 1870-ci illərdə Rusiyada cəmiyyətin üst sinfinə mənsub olan iki insanın eşqindən bəhs edir. Hadisələr Moskvada, Peterburqda baş verir. Bundan əlavə, L.N. Tolstoy əsərdə Rusiyada patriarxal həyat tərzi qalıqlarının burjua tərəqqisinin təzyiqi altında necə dağıldığını da təsvir edir. Roman çox məqamlarda avtobioqrafik xarakter daşıyır. Əsərin üzərində işləyərkən Tolstoy müasirliyi və öz həyatını yenidən aydınlaşdırmışdır.

Məzmunu
-------

Hissləri dolaşıq düşmüş, həyatda azıb qalmış bir qadın haqqında ro­man. Onun hər şeyi var: əri, oğlu, evi, sərvəti, adı. Amma, o, heç nəyə baxmadan bunların hamısından imtina edir. O, özünü eşq girdabına atır və bununla da öz həyatını çətinləşdirir.

Romanın başlanğıc cümləsi: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *Все счастливые семьи похожи друг на друга, каждая несчастливая семья несчастлива по-своему..*
(Bütün xoşbəxt ailələr bir-birinə bənzəyir, hər bədbəxt ailə isə özünə görə bədbəxtdir.) | "|

Adaptasiyalar
-------------

Anna Karenina (film 2012)
### Film

* Anna Karenina (film, 1997) Kinorejissor Bernard Rosenin filmi.
* Anna Karenina (film, 2012) Kinorejissor Co Raytın Lev Tolstoyun eyniadlı romanı əsasında çəkilmiş filmi. Beynəlxalq kinopremyerası 2012-ci ildə olmuşdur.

İstinadlar
----------


Vikimənbədə ***Anna Karenina*** ilə əlaqəli məlumatlar var.

Vikianbarda Anna Karenina ilə əlaqəli mediafayllar var.

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-05-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-07-08.

Xarici keçidlər
---------------

* "Anna Karenina" romanı ingilis dilində
* "Anna Karenina" romanı ingilis dilində
* "Anna Karenina" romanı rus dilində Arxivləşdirilib 2012-07-16 at the Wayback Machine
**Stromboli** (*lat.* strongulē, *yun.* στρογγύλη — "girdə, dairəvi"; it. Stromboli, sic. *Struògnuli*) — Tirren dənizində İtaliyaya məxsus, Siciliyanın şimal şərqində yrləşmiş kiçik eyniadlı adada, sönməmiş vulkan. Stromboli gümbəzli vulkanı daim aktiv olub, öz xırda püskürmələri ilə məşhurdur. Onu adanın bütün nöqtələrindən seyr etmək mümkündür. Sonuncu böyük püskürmə 13 aprel 2009-cu ildə baş vermişdir. Vulkan dəniz səviyyəsindən 926 m hündürlüyə malikdr. Dənz dibi səviyyəsindən isə 2000 m-dən çoxdur. 3 aktiv kratera malikdir. Bəzən püskürmə ağ bulud şəklində müşahidə olunur. Gecə vaxtı lava ışartısını uzaq məsafədən də seyr etmək mümkün olduğuna görə Stramboli vulkanını "Aralıq dənizi mayakı" ya "Tirren dənizi mayakı" adlandırırlar.

Mədəniyyətlərdə
---------------

* Stromboli adasını Homerin Odissey əsərindəki külək tanrısı Eolun evi ilə əlaqələndirilir. Jül Vernin "Yerin mərkəzinə səyahət" macəra əsərində qəhrəmanlar Otto Lidenbrok və Aksel özlərinin yeraltı səyahətindən Stomberi vulkanı vasitəsilə geri dönmüş olurlar.


Vikilüğətdə ***stromboli*** mövzusuna dair məlumatlar var.
Panama sənədlərində qeyd olunan ölkələr
**Panama sənədləri** (*ing.* Panama Papers) — Panamanın Mossack Fonseca hüquq firmasının 214.488 ofşor hesabından sızmış 11.5 milyon gizli sənəd. Sənədlər Mossack Fonseca müştərilərinin çirkli pulları yumağa, sanksiyalardan yan ötməyə, vergilərdən yayınmağa necə nail olduqlarını göstərir.

Məlumatlar hazırkı və sabiq 12 dövlət və hökumət başçısı ilə əlaqalədir. Bunların arasında öz ölkələrini talan etməkdə ittiham olunan diktatorlar da var. Burada həmçinin dövlət başçılarının və başqa siyasətçilərin 60-dan çox qohumu və yaxın adamının da adları keçir.

Sızmadan aşkara çıxıb ki, 500-dək bank, onların filial və şöbələri təxminən 15 min 600 "balıqqulağı" (shell) tipli şirkəti Mossack Fonseca-da qeydiyyatdan keçirib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Panama Sənədləri: Qalmaqal nəyə görədir?". www.bbc.com. www.bbc.com. 2019-07-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 iyul 2019.
2. ↑  "Giant leak of offshore financial records exposes global array of crime and corruption". OCCRP. The International Consortium of Investigative Journalists. April 3, 2016. April 4, 2016 tarixində arxivləşdirilib.
3. ↑  *Schmidt, Michael S.; Myers, Steven Lee.* "Panama Law Firm's Leaked Files Detail Offshore Accounts Tied to World Leaders". The New York Times. April 3, 2016. ISSN 0362-4331. March 29, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: March 25, 2017.
**Azameti idarə olunan qoruğu** ( *gürc.* აჯამეთის აღკვეთილი ) - Gürcüstanın Zestafoni Bələdiyyəsi bölgəsi, Bağdati Bələdiyyəsindəki qorunan bir ərazidir. Azametinin məşhur palıdlarını və digər yerli florasını qoruyur. Ağacların bəziləri 120 ilə 200 yaş arasındadır. Qoruq yerli faunanı da qoruyur.

Coğrafiya
---------

Azameti idarə olunan qoruğu Kutaisidən 15 km məsafədə yerləşir. İlk dəfə 1935-ci ildə yaradılıb. Qoruğun iki qorunan ərazisi var: Azameti Muxnari (3742 ha), Rioni çayı sahilində Kvirila və Xanistşali və Vartsişe arasında kütləvi (1106 ha), Hanistskalinin sol tərəfində.

Flora
-----

Sahənin 4723 hektarı palıd meşələri, 93 hektarı - vələs meşələr və 23 hektar şərq buynuzu ilə örtülmüşdür. Vartsixe'nin meşəlik ərazisi Azameti İdarə Qoruğuna daxil edilir və nadir Üçüncü dövr dövrünə aid nadir qalıqları qorumaq üçün ilk dəfə 1946-cı ildə qurulmuşdur: İmeretiya palıd və Qafqaz qarağası 

Dendroflora 60 növə malikdir. Understory ilə əhatə ilə rododendron, alman əzgili, rosa rubiginosa və birdişicikli yemişan.

Bəzi spesifikasiyalar Gürcüstanın Qırmızı siyahısındadır: İmeretian palıd və Zelkova və ya *qafqaz qarağası* , eləcə də Pastuxov daşsarmaşığı , kolxida fındığı, nahamar qarağat, qanadları və s. digərləri.

Fauna
-----

Azameti idarə olunan qoruğu məməlilər yəni cüyür, tülkü, avropa şam martens, porsuq, adadovşanı, sincablar və süleysünlər var. Meşə toyuqları da diqqətəlayiqdir.

Qoruqda müşahidə olunan 60-dan çox quş növü arasında yalnız 21-i yerli palıd meşəsində yuva quran növlərdir. Bütün digər quşlar ya köçəri quşlardır, ya da qışlaqları ehtiyat yerlərdədir.

Amfibiyalar bir növ triton, göl qurbağası, ümumi qurbağa və quyruqsuzlar ilə təmsil olunur. Sürünənlər adi suilanı və damalı suilanı ilə təmsil olunur.

Nadir və nəsli kəsilməkdə olan növlərin Gürcüstanın Qırmızı siyahısına daxildir: Qafqaz sincabı, süleysünlər, meşə süleysini və Qafqaz otter.

Mühafizə olunan ərazilərdə endemik növlər də var: şərqi Avropa kirpisi , Qafqaz mole, Gueldenstaedt gəmisi , Meheli nalburunu, adi uzunqanad yarasa, boz dovşan, adi sincab və s.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azameti idarə olunan qoruğu". Protected Planet. IUCN. 2018-12-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 Dek 2018.
2. 1 2  "Azameti idarə olunan qoruğu". Gürcüstanın qorunan ərazilər agentliyi. 2016-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: Dekabr 9, 2018.
3. 1 2 3  "Azameti İdarə Edilən Qoruğun biomüxtəlifliyi". 2019-10-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-28.
4. ↑  "Qafqaz Otter. Lutra lutra meridionalis. Ognev, 1931". 2019-10-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-28.
**Əmir (Ərdəşir) Qalanoyi** (*fars.* امیر (اردشیر) قلعه‌نویی‎; 9 iyul 1964, Tehran, İran) — İranın tanınmış futbol məşqçisi. O keçmişdə İran milli futbol komandasının və Tehranın İstiqlal klubunun yarımmüdafiəçisi olmuşdur. Peşəkar futbolçu karyerasını bitirdikdən sonra İran milli futbol komandasının, İstiqlal, Sepahan klublarının baş məşqçi olmuşdur. Hazırda Təbrizin Traktor Sazi klubunun baş məşqçisidir. İran futbol çempionatının ən ünlü baş məşqçilərindəndir. Qalanoyi İstiqlal ilə uğur qazandıqdan sonra, Sepahan klubunu da iki dəfə ardıcıl olaraq çempion etmişdir.

Qalanoyinın Traktor Saziyə gəlməsi
----------------------------------

Traktor Sazi klubu 2009-cu ildə İran futbol çempionatının yüksək liqasına qayıdan sonra iki il Fəraz Kəmalvəndin məşqçiliyi ilə 7-ci və 5-ci yerləri tutmuşdur. İkinci il klubun Asiya klublararası çempionata düşə bilməməsi azarkeşlərin narazılığına səbəb oldu. Bu vaxt Traktor Sazi artıq İranın ən çox azarkeşi olan futbol klubu idi. Digər tərəfdən Əmir Qalanoyi də azarkeş kütləsi çox olan klublara baş məşqçilik etmişdi və həm də o arada Sepahan ilə maliyyə razılığı əldə olunmamışdı. Bu arada İran Futbol Federasiyası da Fəraz Kəmalvəndə Təbriz klubunda fəaliyyətini davam etdirməyə icazə vermədi. Bunun nəticəsi olaraq Traktor Sazi Əmir Qalanoyi 800 milyon tümən (800 000 ABŞ dolları) həcmində razılaşma imzaladı. Bu qərar Təbrizdə böyük coşğu ilə qarşılandı və on minlərlə Traktor Sazi azarkeşi Əmir Qalanoyi öz şəhərlərində qarşılamağa çıxdılar. Əmir Qalanoyi Təbriz klubu haqqında bunları deyir: "Traktor Sazidə məşqçilik böyük fəxrdir. Azərbaycanda olmağımdan məmnunluq duyuram. Traktor Sazi azarkeşlərinin təkcə İranda deyil, bəlkə də bütün dünyada tayı-bərabəri yoxdur. Mən hava limanında gözəl səhnələr gördüm və özümü gənc hiss etdim. Traktor Sazidən daha bir güclü komanda düzətməliyik."

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Futbolçu** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Çökmə (sedimentasion) tsikl** – müəyyən akvatoriya və ya ərazinin inkişaf prosesində bu və ya digər dəyişkənliklərlə təkrarlanan çöküntütoplanma şəraitlərinin dəyişmə ardıcıllığı.

Haqqında
--------

Çökmə tsikl çox vaxt ardıcıl dəniz transqressiyalararası və yaxud çöküntütoplanmada fasilələrarası intervallar aid edilir. Sedimentasion şəraitlərin ardıcıl olaraq bir-birini əvəzləməsinin maddi tərkibini, yəni müvafiq çöküntü komplekslərini tsikl, yaxud tsiklotemlər (bəzən səhvən ritmlər) adlandırırlar. Tsikllərin davamiyyəti çox müxtəlif ola bilər: məsələn: geosinklinalların alp, hersin, kaledon və daha qədim inkişaf mərhələlərinə uyğun gələn tsikllərin davamiyyəti 180–240 mln. il hüdudlarında dəyişir. Belə tsikllərə müəyyən geoloji formasiya sırası (geogenerasiya), o cümlədən çöküntü vulkanogen formasiya sırası uyğun gəlir. Məsələn, Qafqazda aşağıdakı formasiya sırası müəyyən edilmişdir: 1) spilit-keratofir; 2) aspid; 3) fliş; 4) şlir (alt molass); 5) əsl molass (üst molass). Tsikllər az davamiyyətli, hətta qısamüddətli də ola bilər. Çökmə tsikl qatlarının kəsilişinin öyrənilməsi göstərir ki, tsikllər (davamiyyətinə görə) 16-dan az olmayaraq daha aşağı tərtibli ola bilərlər (Xain,1964). Ayrı-ayrı aşağı tərtib tsikllər yüksək tərtibli tsikllərin mərhələlərini (fazaları) təşkil edirlər. Aşağı tərtib tsiklləri, əsasən iqlim şəraiti şərtləndirir, lakin daha iri tsikllərə keçdikcə, onların əmələ gəlməsində əsasən, başlıca olaraq, ehtizazi hərəkətlər, sonra isə dalğalı hərəkətlər 35–40 mln. illik dövriliklə həlledici rol oynayır. Çox vaxt, davamiyyəti on və yüz min illər olan, kömürlü tsikllərin (mezotsikllər) əmələ gəlməsini şərtləndirən çökmə tsikllər (bəzən səhv olaraq mezoritmlər adlanır) ayırırlar.

Həmçinin bax
------------

* Geosinklinal
* Aspid formasiyası
* Fliş formasiyası

Mənbə
-----

Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı: 679.
**Aşk Kaç Beden Giyer?** – türk ifaçı Hadisənin beşinci studiya albomu.

Albom Haqqında
--------------

Hadise dinləyiciləri ilə yenidən birlikdədir. Müğənni bu dəfə "Aşk Kaç Beden Giyer?" adlı albomu ilə geri qayıdıb. Albomun promo şəkilləri üçün seksual pozalar verən müğənni Beyonsedən (Beyoncé) ilhamlanıb. Eurovision Mahnı Müsabiqəsi 2009-da iştirak edib 4-cü olub pərişan olan Hadise 2 ildir ki, albom çıxarmırdı.Sonda bu susqunluğun üstündən studiyada xətt çəkdi və yeni albom üçün mahnılar yazmağa başladı. Albom Gülşen, Erdem Kınay, Alpyer Narman, Gökhan Şahin, Deniz Erten, Ender Gündüzlü, Ozan Doğulu və Ozan Çolakoğlu kimi məşhurlarla işlənilib. Albomdan ilk klip söz və musiqisinin Gülşəşə məxsus olan, arenjimanı Ozan Çolaqoğluya aid olan "Superman" adlı mahnıya çəkilib.

Hadise: Danışmadığım şeyləri, əziyyətlərimi və sevinclərimi "Aşk Kaç Beden Eder?"də toplamışam.

Albom İmici
-----------

Albom imici üçün Hadise pələng naxışlı geyimlərdən istifadə edib. Daha əvvəl Şakira və Rianna kimi dünya ulduzlarına bənzədilən müğənni bu imici ilə Beyonseni xatırladıb. Beyonsenin bir neçə il əvvəlki "qabarıq saç" stilini özündə yaradan Hadise, dəri rəngini də süni yolla tündləşdirib.

Mahnı Siyahısı
--------------

1. Burjuva
2. Mesajımı Almıştır O
3. Aşk Kaç Beden Giyer?
4. Kalbine Yalan Bulma
5. Melek
6. Yetenek
7. Superman
8. Macera
9. Harakiri

Mənbə
-----

* Aşk Kaç Beden Giyer? Arxivləşdirilib 2011-05-11 at the Wayback Machine
**Mobil bankçılıq** — müştərilərinə smartfon və ya planşet kimi mobil cihazdan istifadə etməklə uzaqdan maliyyə əməliyyatları aparmağa imkan verən bank və ya digər maliyyə institutu tərəfindən göstərilən xidmət. Müvafiq internet bankçılığından fərqli olaraq, o, bu məqsədlə maliyyə institutu tərəfindən təmin edilən adətən tətbiq adlanan proqram təminatından istifadə edir. Mobil bankçılıq adətən 24 saat işləyir. Bəzi maliyyə institutlarında mobil bankçılıq vasitəsilə hansı hesablara daxil ola biləcəyinə dair məhdudiyyətlər, eləcə də əməliyyat edilə bilən məbləğlə bağlı məhdudiyyətlər var. Mobil bankçılıq internetin mövcudluğundan və ya mobil cihaza məlumat bağlantısının olmasından asılıdır.

Mobil bankçılıq vasitəsilə əməliyyatlar təqdim edilən mobil bankçılıq proqramının xüsusiyyətlərindən asılıdır və adətən hesab qalıqlarının və ən son əməliyyatların siyahılarının əldə edilməsini, elektron faktura ödənişlərini, uzaqdan çek depozitlərini, P2P ödənişlərini və müştərinin və ya başqasının hesabları arasında pul köçürmələrini əhatə edir. Bəzi proqramlar həmçinin çeklərin nüsxələrini endirməyə və bəzən çap etməyə imkan verir. Mobil bank proqramından istifadə istifadəni, sürəti, çevikliyi artırır və həmçinin təhlükəsizliyi artırır, çünki o, istifadəçinin daxili mobil cihaz təhlükəsizlik mexanizmləri ilə inteqrasiya edilir.

Bank nöqteyi-nəzərindən mobil bankçılıq müştərilərin nağdsız pul vəsaitlərinin çıxarılması və depozit əməliyyatları üçün bank filialına müraciət etmə ehtiyacını azaltmaqla əməliyyatların aparılması xərclərini azaldır. Mobil bankçılıq nağd pulla bağlı əməliyyatları idarə etmir və müştəri nağd pul çıxarmaq və ya depozit qoymaq üçün bankomata və ya bank filialına müraciət etməlidir. İndi bir çox proqramda çekləri rəqəmsal şəkildə öz maliyyə institutuna ötürmək üçün cihazın kamerasından istifadə etməklə uzaqdan depozit seçimi var.

Mobil bankçılıq, EFTPOS ödənişini həyata keçirmək üçün debet və ya kredit kartından istifadəyə bənzər şəkildə, mal və ya xidmətlərin satış yerində və ya uzaqdan ödənilməsi üçün mobil cihazdan istifadəni nəzərdə tutan mobil ödənişlərdən fərqlənir.

1. ↑  *BBVA.* Mobile Banking (ingilis). Centro de Innovación BBVA. səh. 22.
2. ↑  KPMG "Monetizing Mobile" July 2011
**Maşın və mexanizmlər nəzəriyyəsi** — maşın və mexanizmlərin tədqiqi və layihələndirilməsinin ümumi üsulları haqqında elmdir. Bu sahə ilk dəfə olaraq alman alimi Rölo tərəfindən fənn kimi ali təhsl sisteminə daxil edilmişdir. Mexanizmlər nəzəriyyəsində →maşın, aparat və →cihazların konkret tətbiq sahəsindən asılı olmayaraq bütün hallar üçün eyni olan mexanizmlərin xassələri öyrənilir (məsələn: dişli çarxlar). Elmin digər sahəsini, müxtəlif sahə maşınları üçün ümumi olan tədqiqat və layihələndirmə üsullarını öyrənən maşınlar nəzəriyyəsi təşkil edir. Mexanizmlər istənilən maşının əsasını təşkil etdiyindən bu iki sahə bir -biri ilə sıx əlaqədədir.

Məqsədi
-------

Maşın və mexanizmlər nəzəriyyəsinin məqsədləri müxtəlifdir. Bunları aşağıdakı əsas qruplarda birləşdirmək mümkündür: mexanizmlərin sintezi, maşın və mexanizmlərin dinamikası (dinamik analiz) və maşın-avtomatlar nəzəriyyəsi. Sintez methodu ilə mexanizmin verilmiş hərəkətin icrası üçün lazım olan parametrləri tapılır. Mexanizmlərin dinamikasının araşdırılması onun bəndlərinin xarici qüvvələrin təsiri altında hərəkətinin öyrənilməsinə xidmət edir. Maşın-avtomatlar nəzəriyyəsinin əsasında onların ayrı-ayrı mexanizmlərinin uyğunlaşdırılmış şəkildə qurulma sxemləri və optimal iş şəraitinin təminatı durur. 
Son illərdə robotların layihələndirilməsi də bu elmin tərkib hissəsi sayılır.

Mənbə
-----

* Rezo Əliyev. Maşınqayırma leksikonu. II hissə, Bakı: Appostrof nəşriyyatı, 2012, 423 s.
**Buquruslan** — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Orenburq vilayətinə daxildir

Tarixi
------

1748 ildə Buquruslan (bura da yerləşən başqırd kəndinin adından) qəsəbə kimi salınmışdır. Ufa canişinliyinin (1781/82–1796), Orenburq(1796–1850) və Samara (1850–1928) quberniyalarının qəza şəhəri olmuşdur. 1822-ci ildə yanğın nəticəsində tamamilə məhv olmuş şəhər tezliklə bərpa edilmişdir. 1888-ci ildə Samara–Ufa dəmiryol xəttinin işə düşməsi Buquruslanın inkişafını sürətləndirmişdir. Vətəndaş müharibəsi (1917–22) dövründə 1918-ci ilin iyun–oktyabr aylarında Çexoslovakiya korpusunun hərbi hissələri tərəfindən tutulmuşdu. Buquruslan dairəsinin (1928–30), Buquruslan rayonunun (1928 ildən), Orenburq vilayətinin (1934 ildən; 1938–57 illərdə Çkalov vilayəti)mərkəzi olmuşdur. 1937-ci ildən Buquruslanda neftin sənaye hasilatına başlanılmışdır.

Coğrafiyası və iqlimi
---------------------

Uralönüdə, Moçeqay çayının Böyük Kinel çayına (Volqa hövzəsi) töküldüyü yerin yaxınlığındadır.

Əhalisi
-------

Əhalisi 50,0 min (2014).

Memarlığı
---------

Orenburq Dövlət Universitetinin filialı, Mülki aviasiya təyyarəçilik məktəbi (1940); Tarix-diyarşünaslıq muzeyi (1930-cu ildə açılmışdır), M.V. Frunzenin ev-muzeyi, N.V. Qoqol adına bələdiyyə dram teatrı (1900) var. Buquruslan Volqa-Ural neftli-qazlı əyalətinin neft-qaz sənayesi mərkəzlərindən biridir. "Buquruslanneft" ("Orenburqneft"in filialı; neft hasilatı), "Radiator" zavodu (avtomobil kirşələri, radiatorlar və s.) aparıcı müəssisələrdir.

Şəkilləri
---------

* Buquruslan şəhəri 20-ci əsrin əvvəllərindəBuquruslan şəhəri 20-ci əsrin əvvəllərində
* Buquruslanda məscidBuquruslanda məscid

Xarici keçidlər
---------------

* Pictures of Buguruslan

Həmçinin bax
------------

| ⛭ Orenburq vilayəti |
| --- |
| Bayraq Orenburq vilayətinin | **İnzibati mərkəz**: **Orenburq**  | **Şəhərlər**: Abdulino | Buquruslan | Buzuluk | Qay | Kuvandık | Mednoqorsk | Novotroitsk | Orsk | Sol-İletsk | Soroçinsk | Yasnı

---

 | Orenburq vilayətinin bayrağıOrenburq vilayətinin gerbi |
| **İnzibati-ərazi bölgüsü**: | **Rayonlar**:  Abdulino|
 Adamovka|
 Akbulak|
 Aleksandrovka|
 Asekeevskiy|
 Belyayevka|
 Buquruslan|
 Buzuluk|
 Qaysk|
 Qraçevka|
 Dombarovka|
 İlek|
 Kvarken|
 Krasnoqvardeysk|
 Kuvandıksk|
 Kurmanayevka|
 Matveevka|
 Novoorsk|
 Novoserqievsk|
 Oktyabr|
 Orenburq|
 Pervomay|
 Perevolosk|
 Ponomaryov|
 Sakmarsk|
 Saraktaş|
 Svetliy|
 Severnıy|
 Sol-İletskiy|
 Soroçinski|
 Taşlı|
 Totsk|
 Tülqan|
 Şarlık|
 Yasnı

---

 |
| **Məqalələr**: | Gerb | Himn | Tarix | Əhalisi | İnzibati-ərazi bölgüsü | Bayraq |

İstinadlar
----------

1. ↑  26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. Rusiya Dövlət Federal Statistika Xidməti.
2. 1 2 3 4  Buquruslan// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 63
**Maykl Rayan Pritçard** (Michael Ryan Pritchard),yəni Mike Dirnt 1972-ci ilin 4 may tarixində anadan olmuşdur. Onun anası narkoman olduğundan o, uşaqlığını uşaq evində keçirmişdi. Amma Mayklın cəmi 7 yaşı olanda onun analığı və atalığı boşanmışdı. Əvvəllər Maykl atası ilə qalsa da, sonradan anası ilə yaşamağa məcbur oldu. "Həyatda hər şey baş verə bilər" Maykl deyir, "Mən 4-cü ya da 5-ci sinifdə oxuyanda anam bütün gecə evə gəlmirdi. Səhərisi gün isə o, hansısa kişi ilə evə qayıtdı və həmin kişi bizim evimizə köçdü. Mən də bununla barışa bilmirdim. Lakin mən məktəbi bitirəndən sonra onunla dostlaşdım. O, mənə hər şeyi verdi. O, mənim daxilimdə işçi ruhunu möhkəmləndirdi. Mənim cəmi 17 yaşım olanda, o, vəfat etdi."

Artıq 2 il idi ki, Maykl ailəsindən ayrı yaşayırdı. Əvvəllər o, Billie Joe Armstrong və onun anasının evində qalırdı. Maykl və Billi bütün boş vaxtlarını Gilman Street qrupu ilə keçirirdilər. O vaxtlar Maykl həm məktəbdə oxuyur, həm Sweet Children qrupunda bass çalır, həm də aşpaz işləyirdi. Məktəbi böyük çətinliklərlə bitirdi. Həmçinin o, kollecdə təhsil alırdı. Sonradan Billi Co Armstronq, Maykl və Tre Cool Green Day qrupunu yaratdılar.

!996-cı ildə Maykl Anastisiya adlı qadın ilə evlənir. 1997-ci ilin aprel ayında onların qızı-Estella (Estella-Desiree) dünyaya gəldi. İndi Maykl ili Anastasiya 1 yerdə yaşamasalar da onların arasında isti münasibətlər var. 2004-cü ildə o, yenidən evlənir lakin yeni həyat yoldaşı onu tərk etdi, çünki o, vaxtının böyük hissəsini American Idiot albomuna həsr edirdi. Hal-hazırda o, Okland (Kaliforniya) şəhərində yaşayır.

Maykl Frustrators, Screeching Weasel, Crummy Musicians, Squirtgun, kimi qruplarda çıxış edirdi. Onun əsas ampluası bass gitaradır. Lakin o, akustik gitarada da ifa edə bilir. Həmçinin mahnıların çoxunda onun bek-vokalını eşidə bilirik.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  ***Musiqiçi** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Bağlanma** — kiməsə və ya nəyəsə yönəlmiş dərin rəğbətə, aşiq olmağa, sədaqətə əsaslanan yaxınlıq hissi.

Bağlılığın formalaşması
-----------------------

Uşağın əsas bağlılığı anasına, daha sonra isə digər tərbiyəçilərə olur. Psixoanalitiklər arasında belə bir fikir geniş yayılmışdır ki, əgər bu cür ilkin bağlılıqların formalaşması nədənsə çətin və ya qeyri-mümkündürsə, böyüklər digər insanlara tam bağlılıq yarada bilməyəcəklər ki, bu da onun sosiallaşma prosesini ciddi şəkildə pozur və bu, onlarda antisosial şəxsiyyət pozğunluğuna səbəb ola bilər.

Bağlılığın növləri
------------------

*Təhlükəsiz bağlılıq* — ana, ata və uşaq arasında sağlam əlaqədir və özünə güvənən bir insanın emosional əsasını yaradır. Valideyn xeyirxahdır və daim uşağa diqqət yetirir. Uşaq sakitdir, şəndir, o, asanlıqla sakitləşə bilər və böyüklər kimi emosional olaraq asanlıqla uyğunlaşır.

*Yayındırıcı bağlılıq* — valideyn və ya valideynlərin daimi emosional laqeydliyi nəticəsində baş verir. Valideynlərin mövcudluğu gözlənilməzdir. Uşaq əsəbidir, böyüklər kimi başqalarının fikirlərindən çox asılıdır və yaxın münasibətləri qiymətləndirməməyə meyllidir.

*Qeyri-mütəşəkkil bağlılıq* — valideyn və ya valideynlər tərəfindən uşağın daimi qorxudulması və sıxışdırılması nəticəsində yaranır. Uşaq zəif idarə olunur, aqressivdir və ya depressiyaya düşür; yetkin olanda başqaları ilə münasibət qurmaqda böyük çətinlik çəkir.
Gürzə

Dəri
----

İlan dərisi pulcuqlarla örtülüdür, hamar və quru quruluşa malikdir. İlanların qarın və bel pulcuqlarının quruluşu fərqlidir. Dəri rəngləri çox müxtəlidir. Bəziləri bir rəngə, bəziləri isə 3–4 rəngə sahibdir. Rəngli ilanlar, əsasən, zəhərlidir. Ancaq zəhərli olmayan rəngli ilanlar da var. Rəngli dəri təhlükəni bildirir və düşmənləri qorxutmaq üçün istifadə olunur, amma bu o demək deyil ki, birrəngli ilanların dəriləri qorunmaq üçün əlverişsizdir. Birrəngli ilanların rəngi daha çox bozumtul, qəhvəyi və qara rəngli olur ki, bu rənglər də torpaqda, qumda, daşda gizlənmək üçün (kamuflyaj) ideal rənglərdir.

### Dəri dəyişdirmə

Bir çox canlı kimi ilanlar da dəri dəyişdirir. Köhnə dəri ağız tərəfdən cırır, ilan daş, ağac kimi obyektlərə sürtünərək dərisini çıxardır. Bu prosesin bir neçə funksiyası var. İlk növbədə ilan köhnə dəridən azad olur, həm də parazitlərdən təmizlənir.

Zəhər
-----

Zəhər başın arxasındakı zəhər vəzilərində toplanır və dişlər vasitəsilə ova, yaxud düşmənə yeridilir. Tüpürən kobra kimi bir neçə ilan təhlükə hiss etdikdə düşmənin gözünə zəhər tüpürür. Bəzi heyvanlarda ilan zəhərinə qarşı təbii peyvənd vardır və zəhər onlara təsir etmir.

Qış yuxusu
----------

Bir çox sürünənlər kimi ilanlar da qışı yataraq keçirir. Qış boyunca yatasalar belə, passiv həyat tərzi sürürlər..

Mədəniyyətlərə təsiri
---------------------

İlan kultu Qədim Misir, Qədim Yunanıstan, türk-fars sivilizasiyası, xristianlıq, islam kimi bir çox mədəniyyətdə yer alır. Qədim Misirdə ilan müqəddəs sayılırdı. Saray divarlarında tez-tez ilan təsvirinə rast gəlinir. Fironun taxt və tacında ilan heykəlcikləri yerləşdirilirdi. Qədim Yunanıstanda Meduza, Pifon kimi bir çox obrazın az və ya çox dərəcədə bədənlərində ilan komponentləri var idi.

Türk-fars mifologiyasında Şahmaran adlı yarı qadın yarı ilan qadın məşhurdur.

Xristianlar inanırlar ki. İblis Adəm və Həvvanı aldadanda ilan cildində idi. Musəvili, xristianlıq və islamda Musa peyğəmbərin əsasının ilana çevrilə bildiyinə inanılır.

Tibb emblemində ilan kubokun içərisinə əyilmiş halda təsvir olunur.

Şəkillər
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* İlan skeletiİlan skeleti

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Higher Taxa in Extant Reptiles — suda-quruda yaşayanlar haqqında baza. (ing.)
* İanların davranışı  (rus.)
* İanların rəqsi Arxivləşdirilib 2009-08-01 at the Wayback Machine
* İlan dişlərkən ilk yardım.  (rus.)

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q2102
* iNaturalist: 85553

 |
**Aralıq dənizi hövzəsi** — tarixi bölgə, Aralıq dənizində.

Sahil ərazilərinin zəbtindən sonra onun sahillərində yaranmış ən qədim sivilizasiyalar (Qədim Misir, Finikiya, Egey mədəniyyəti, Qədim Yunanıstan və s.) arasında Aralıq dənizi boyu sıx qarşılıqlı əlaqə, müharibələr, ticarət və mədəni nailiyyətlərin mübadiləsi aparılmışdır. Roma İmperiyası tərəfindən bütün Aralıq dənizi, Qədim sülhün ən inkişaf etmiş bölgəsinə çevrildi.

Coğrafiyası
-----------

Aralıq dənizi iki (üç) qitənin kənarlarını (ölkələrini) - Avrasiya (Avropa və Asiya) və Afrikanı, həmçinin çoxsaylı adaları və arxipelaqları birləşdirir: Siciliya, Sardiniya, Kipr, Krit, Balear adaları və bir çox başqaları. Aralıq dənizi bölgəsinin sahəsi 4 milyon km²-dən çox, Yaxın Asiya yüksək dağları ilə — 5 milyon km²-dən çoxdur.

İqlimi
------

Aralıq dənizi iqlimi yağışlı qışlar və isti və quraq yaylarla üstünlük təşkil edir. Məxmər mövsümü avqustdan oktyabr ayına qədər gəlir. Əksər Aralıq dənizi ölkələrində insanların gözlənilən ömür uzunluğu planet üzrə orta göstəricidən xeyli yüksəkdir (qadınlar üçün təxminən 85 il, kişilər üçün təxminən 83 il). Bir çox elm adamları uzunömürlülüyün sirrini region sakinlərinin ənənəvi olaraq qırmızı şərab (İslam ölkələri istisna olmaqla), zeytun yağı, digər zeytun məhsulları, təzə göyərti və meyvələrdən (ərik, üzüm, portağal, naringi, şaftalı, tut), dəniz məhsulları, keçi südü.

Etnoqrafiyası
-------------

Aralıq dənizi regionunda hind-avropa, semit-hamit, türk və başqa xalqlar yaşayır. Etnoqrafik və linqvistik cəhətdən Aralıq dənizi bir neçə böyük zonaya bölünür: şimal-qərb (roman xalqları və dilləri), cənub-şərq (semit-hamit dilləri) və şimal-şərq (yunan, türk, slavyan və alban qrupları).

İstinadlar
----------

1. ↑  *W. Krijgsman; A. R. Fortuinb; F. J. Hilgenc; F. J. Sierrod.* "Astrochronology for the Messinian Sorbas basin (SE Spain) and orbital (precessional) forcing for evaporite cyclicity" (PDF). Sedimentary Geology. 140 (1). 2001: 43–60. Bibcode:2001SedG..140...43K. doi:10.1016/S0037-0738(00)00171-8. hdl:1874/1632.[*ölü keçid*]
2. ↑  "Natura 2000 in the Mediterranean Region" (PDF). European Commission of the European Union. September 19, 2017 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: August 6, 2015.
3. ↑  "Mediterranean Basin". CEPF. 24 June 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 November 2020.

Xarici keçidlər
---------------

* Роберт Ланда. Средиземноморье: общность истории и культуры
* *Suc, J-P.* Origin and evolution of the Mediterranean vegetation and climate in Europe. 307 (Nature). 1984. 429–432.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus · Britannica (onlayn) · Universalis |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 11932344d · GND: 4074900-9 · LCCN: sh85083230 · Microsoft: 2776067047 · NKC: ge128587 · SUDOC: 027237664 · VIAF: 240341731 · WorldCat VIAF: 240341731 |

 |
**Dilarə Seyidzadə** (*azərb.* Seyidzadə Dilarə Bağır qızı‎; d. 1939, Bakı şəhəri) — Azərbaycan Respublikası Prezidenti Katibliyin rəisi, 1-ci dərəcə dövlət müşaviri, tarix elmləri doktoru.

Həyatı
------

Dilarə Seyidzadə 1939-cu il oktyabrın 25-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirmişdir.

1961-1978-ci illərdə Azərbaycan EA-nın Tarix İnstitutunda Baş laborant, kiçik elmi işçi, 1978-1983-cü illərdə Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasnda Baş müəllim, 1983-1993-cü illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunda Baş elmi işçi, aparıcı elmi işçi, 1993-1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İcra Aparatının Humanitar siyasət şöbəsində Böyük məsləhətçi, 1997-1998-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi, 1998-1999-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Katibliyi rəisin müavini-Prezidentin köməkçisi vəzifələrində çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 noyabr 1999-cu il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidenti Katibliyinin rəisi vəzifəsinə təyin edilib.

Dilarə Seyidzadə Dövlət qulluğunda xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 oktyabr 2009-cu il tarixli Sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib. 24 oktyabr 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə "Şərəf" ordeni ilə təltif olunub.

İstinadlar
----------

1. ↑  "ADMİNİSTRASİYA: Struktur: Seyidzadə Dilarə Bağır qızı" (az.). president.az. 2014. 2015-04-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-05-27.
2. ↑  "D.B.Seyidzadənin "Şərəf" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2019-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-24.

Xarici keçidlər
---------------

* Dilarə Seyidzadəyə "Şöhrət" ordeni verildi Arxivləşdirilib 2009-10-26 at the Wayback Machine
**"Parastin u Zanyari"** (kürd. Parastin û Zanyarî, hərf. Qoruma və məlumat) — İraq Kürdüstanında Kürdüstan Regional Hökumətinə məxsus dövlət qurumu və əsas istintaq orqanı. Təşkilat Kürdüstan Demokratik Partiyasının (KDP) kəşfiyyat xidməti ("*Pastin*" adlanır) və Kürdüstan Vətən İttifaqının (KVİ) kəşfiyyat xidmətini ("*Zanyari*" adlanır) birləşdirdikdən sonra yaradılan dövlət qurumudur. "Parastin" ilk dəfə 1968-ci ildə KDP tərəfindən yaradılmışdır. "Parastin u Zanyari" bəzən "Kürd Kəşfiyyat Xidməti" olaraq da adlandırılır. Agentliyin əsas funksiyası Kürdüstan regionunun həm daxili, həm də xarici təhlükəsizliyi ilə bağlı cinayətlərin araşdırılmasıdır. Agentliyin rəsmi olaraq həbs etmək və ya həbs etmək səlahiyyəti yoxdur, lakin kəşfiyyat məlumatlarını regiondakı bir sıra cinayətlər, o cümlədən terrorizmlə bağlı yurisdiksiyaya malik olan Kürdüstanın təhlükəsizlik xidməti "Asayiş" ilə bölüşür. 

KDP və KVİ tərəfindən qurulub maliyyələşdirilsə də, rəsmi olaraq Kürdüstan Regional Hökumətinin komandanlığı altında fəaliyyət göstərir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Caught in the Whirlwind: Torture and Denial of Due Process by the Kurdistan Security Forces: V. The Kurdish Security Forces (Asayish)". Hrw.org. İstifadə tarixi: 2016-02-29.
2. ↑  *Cockburn, Patrick.* "PKK tactics may drive Turkey into a reluctant invasion | Middle East | News". The Independent. 2022-05-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-02-29.
3. ↑  "Mew". Hrw.org. 1993-03-31. İstifadə tarixi: 2016-02-29.
4. ↑  "Caught in the Whirlwind: Torture and Denial of Due Process by the Kurdistan Security Forces: V. The Kurdish Security Forces (Asayish)". Hrw.org. İstifadə tarixi: 2016-02-29."Caught in the Whirlwind: Torture and Denial of Due Process by the Kurdistan Security Forces: V. The Kurdish Security Forces (Asayish)". *Hrw.org*. Retrieved 2016-02-29.
Polimetakrilat
Akril turşusu
Metilmetakrilat
Polimetakrilnitril
**Poliakrilatlar**- Ümumi formulu (-CH2-CR'(COOR)-)n (R' = Н — akrilatlar, R' = СН3 — metakrilatlar, R' = CN — sianakrilatlar) olan akril, metakril, sianakril, turşularının mürəkkəb efirləridir, termoplastik polimer materialdır, poli-H- alkilakrilat və polimetakrilat sinfinin praktiki əsas nümayəndəsidir.

Xassələri
---------

Poli -H - alkilakrilatlar CR=C1-C12-aşağı temperaturda şüşələşən şəffaf kütlədə amorf polimerlərdir. Alkil zəncirinin uzunluğu 12-dən çox olduqda kristallaşır və öz şəffaflığını itirir.
R=C1-C2 polimetakrilatları amorf şüşəvari, R=C2-C14- elastiki, R > C14 isə mumşəkilli polimerlərdir. R > C10 polimetakrilatları qablaşdırıldıqda kristallaşır. Radikal böyüdükcə polimetakrilatların ərimə temperaturu da artır. 
Poliakrilat və polimetakrilatlar öz monomerlərində, mürəkkəb efirlərdə, aromatik və xlorlu karbohidrogenlərdə (dixloretan və polimetakrilatların dixloretanda məhlulu üzvi şüşələrin yapışdırılmasında istifadə edilir) həll olur, aşağı molekul kütləli poliakrilatlar asetonda həll olur. 
Poliakrilar və polmetakrilatlar günəş şüalarına, atmosferin oksigeninə, durulaşdırılmış turşu və qələvilərin təsirinə davamlıdır. 80-1000C- də qələvinin təsiri isə poliakrilat və polimetakrilat poliakril və polimetakril turşularına hidroliz olunur.

Sintez və tətttyyygcctbiqi
--------------------------

Poliakrilat və polimetakrilatların, əsasən, radikal polimerləşmə yolu ilə alınır, böyük miqyasları emulsiya yaxud suspenziya polimerləşməsi ilə, bəziləri - həlledicidə polimerləşməklə, nisbətən kiçik miqyası isə blok polimerləşməsi ilə alınır. 
Poliakrilatların termodestruksiyası 1500C-dən yüksək temperaturda baş verir və polimerin tikilməsi və bir hissəsinin depolimerləşməsi (1%monomer) müşayiət olunur. Onlardan fərqli olaraq alifaktik polimetakrilatların termodestruksiyası 200-2500C-də baş verir. 
Anion polimerləşmə üsulu ilə steriorequlyar kristal polimetakrilatlar və poliakrilatlar alına bilər. 
Poliakpilatlardan - polimetilmetakrilat (üzvi şüşə , pleqsiqlas) yaxşı optiki xassələrinə görə konstruksiya materiallarının alınmasında, aviasiya quruculuğunda və sənayenin digər sahələrində şüşəni əvəz edən ilk sintetik polimerdir. 
Poliakrilatlar əsasında həmçinin polimer kompozisiyalar, xüsusilə, akril boyaları və lakları alınır.

Akril plastikləri
-----------------

Akril plastiklərinin bir çox növü məlumdur. Misal üçün poliakrilesterlərini, poliakrilnitrili, poliakril turşusunu, polimetakril turşusunu, polimetakrilnitrili və polimetakrilat esterlərini göstərmək olar. Bunlardan ən əhəmiyyətlisi olan olan polimetilmetakrilat, metilmetakrilatın polimerləşməsi ilə alına bilər.
Metilmetakrilat qətranları almaq üçün blok-polimerləşmə üsulundan istifadə edilir.
Polimetilmetakrilat qətranı şəffaf, gec əriyən, atmosfer təsirinə, zərbəyə və istiyədavamlı, yüksək dielektrik xassəli polimerdir, asan emal olunur.

Mənbə
-----

* M.Mövsümzadə "Üzvi kimya", Maarif-1966.
**Direhavsbakken** (dan. Dyrehavsbakken - Maral otlağı təpəsi) və ya sadəcə **Bakken** (dan. Təpə) — Kopenhagen ilə yanında yerləşən, 1583-cü ildə yaradılan və beləliklə, dünyanın ən köhnə olan əyləncə parkı.

Bakkenı hər il 2,5–2,7 million adam ziyarət edir. Deməli, o Tivoli bağlarından sonra Danimarkanın ən populyar əyləncə parkıdır.

Tarix
-----

1583-cü ildə Kirsten Piil Yəgersborq Direhavedə bulaq tapıb. O dövrdə mərkəzi Kopenhaqendə su keyfiyyəti aşağı olduğuna görə, şəhərin sakinlərini təmiz bulaq suyu bu yerə cəlb edirdi. Bəziləri, bu suyun sağaldıcı xüsusiyyətləri olduğuna inanırdılar. Buna görə bulağı ziyarət etməyə böyük kütlələr yığılırdı, özəlliklə yaz zamanı. 1669-cu ildə Kral III Frederik bu ərazidə heyvan parkı yaradıb. Bir il sonra, Kral Frederikin oğlu, V Kristian olub və o, 1670-ci ildə parkın ərazisini təxminən 4 dəfə böyütdü. O vaxtdan bəri, 1756-cı ilə qədər park Kralın ovçuluq torpağı sayılırdı və ictimaət üçün bağlı idi.

Park yenidən ictimaət üçün açılan kimi, onun şöhrəti Avropa ətrafında yayılıb və bu şöhrət artistləri cəlb edirdi. O vaxtdan bəri parkda Pyeronu görmək olar.

Atraksionlar
------------

Sulu atraksion
Hazırda parkda 32 atraksion mövcuddur. Başqa mənbələrinə görə isə ordaki atraksionların sayı 34-dür bə beləliklə *Direhavsbakken* Skandinaviyada ən çox atraksionları olan parkdır. Onlardan biri 1932-ci ildə taxtadan qurulan *Rutschebanen* adlı amerikan dağlarıdır. Amerikan dağlarından başqa, parkda bamper maşınları, nəhəng yelləncək, həyalət qatarı, bir neçə karusel, 30 metrəlik düşmə qalası, yellənən vikinq gəmisi, üzən kərən və s. atraksionları var.

Park martın sonundan, avqustun sonuna qədər fəaliyyət göstərir. Giriş pulzudur, amma atraksionların minməsi pulludur.

Başqa obyektləri
----------------

Parkda 160-dan çox biznes obyekti fəaliyyət göstərir.

Mərasimlər və nümayişlər
------------------------

### Revyü sirki

Direhavsbakkendə Danimarkanın ən böyük sirk nümayişi olan Revyü sirki (dan. Circus Revyen) keçirilir.

### Dünya Santa Klaus Konqresi

1957-ci ildən bəri hər yay Direhavsbakkendə Dünya Santa Klaus Konqresi keçirilir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "The history of Bakken". 2015-03-08. 2015-02-22 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-03-08.
2. ↑  "Oldest amusement park in operation". 2021-01-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-09-01.
3. ↑  "Top 25 Attractions in Denmark". 2009-02-25. 2011-02-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-04-06.
4. 1 2  "Arxivlənmiş surət". 2019-12-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-10.
5. 1 2  "Arxivlənmiş surət". 2021-04-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-20.
6. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-12-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-16.
7. ↑  "Bakken: Prices". 2009-02-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-04-06.
8. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-02-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-22.
9. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-06-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-23.
**İordan çayının qərb sahili** (*ərəb.* الضفة الغربية‎, *aḍ-Ḍiffah al-Ġarbiyyah*; ivr. ‏הַגָּדָה הַמַּעֲרָבִית‏‎, *HaGadáh HaMaʽarávit*) — Ön Asiyanın Levant bölgəsində, Aralıq dənizinin sahili yaxınlığında yerləşən, şərqdən İordaniya və Ölü dənizlə, cənubdan, qərbdən və şimaldan isə İsraillə həmsərhəd olan, dənizə çıxışı olmayan ərazi. Bölgə Fələstin Dövlətinin iddia etdiyi iki ərazidən (digəri Qəzzə zolağıdır) böyüyüdür. 

İordan çayının qərb sahili qismən Fələstinin idarəsi altında olan 165 Fələstin anklavına bölünür. İordan çayının qərb sahilinin qalan hissəsi, o cümlədən 200 İsrail yaşayış məntəqəsi tam İsrailin nəzarəti altındadır. Ərazinin 2 747 943 nəfər fələstinli əhalisi var və təxminən 220 000-i Şərqi Qüdsdə olmaqla 670 000-dən çox israilli köçkün burada yaşayır.

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Fələstin ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |