**Lae** (*ing.* Lae) Morobe Vilayətinin paytaxtı və Papua Yeni Qvineyanın ikinci böyük şəhəridir. Markham çayı deltasının yaxınında və Highlands Bölgəsi ilə sahil arasındakı quruya nəqliyyat dəhlizi olan Haylends avtomobil yolunun başlanğıcında yer almaqdadır. Lae, ölkənin ən böyük karqo limanı və Papua Yeni Qvineyanın sənaye mərkəzidir. Şəhər, Baxça Şəhəri və Texnologiya Üniversitetinin evi olaraq bilinir.

İdarəsi
-------

Lae Şəhər Məclisi, Lae Yerli səviyyədə hökumət olaraq da bilinir. Şəhər sakinlərinə bələdiyyə xidmətləri verərək, şəhərin siyasi qərarları, idarəsindən məsul bir Şəhər Bələdiyyə Avtoritariyasıdır.
Lae şəhəri, güclü bir iqtisadiyyata sahip müasir, təhlükəsiz, canlı bir Şəhər yaradarkən mədəni mirasını inkişaf etdirərkən və Sağlam, yaxşı təhsilli, mütənasib bir toplum inkişaf etdirərək 2012 ilinə qədər Asiya Sakit okean Bölgəsinin Baxça Şəhərlərindən biri olmayı hədəfliyir. Yaxşı bir yaşam atmosferinə sahip olacaq. Lae yerli şəhər hökuməti, üçüncü səviyyə bir hökumətdir. Siyasi sistem, prezident olaraq xalk tərəfindən seçilen, beş seçilmiş və üç namizəd Məclis Üzvü ilə Lord Mayordan təşkil edilir. Şəhərdəki altı Bölgəyi təmsil edən altı seçilmiş Məclis Üzvü. Namizəd Məclis Üzvləri Ticarət evi, İşçi Federasiyası Sendikası ve Qadınları, Gəncləriri və Kilisələri təmsil etdi. Məclis, şəhərlə bağlı siyasi mövzularda qərarlar alır və Məclis rəhbərliyi qərarları icra edər.

Yollar
------

Lae Şəhəri, Milli Hökumətin Independence Drive, Markham Road ve Milford Haven Road-ın baxımından məsul olduğu 137 km yola sahipkən, Lae Şəhər Məclisi şəhərdəki geri qalan yolların baxımını edir. Maliyyə əskikliyi səbəbiylə, təxminən bütün yolların vəziyyəti illər içində pisləşdi.

İqlim
-----

Lae, Köppenin iqlim sinifləndirməsinə görə tropik bir həmişə yaşıp iqlimə sahipdir, alize küləklərindən çox Tropikal iqlim hakimdir və ekvatorial iqlimdəki qədər siklon yoxdur. Bölgə, ildə ortalama 4.500 mm (180 inç) yağış alan qeyri-adi miqdarda yağış almaqdadır. Əslində, Lae heç bir ayda ortalama olaraq 200 mm-dən (7,9 inç) daha az yağış görməz. Yanvar ayı istiliklərinin ortalaması 28 °C (82 °F) ve İyul ayının istiliklərinin ortalaması 25 °C (77 °F) olduğu şəhərdə illik temperatur amplitudu çox azdır.

Sənaye
------

Lae, yaylalar, adalar, cənub və Momase bölgələrinə tədarük edə biləcək şəkildə strategik bir mövqeyə sahipdir. Böyük müəssisələr bunlardır:

* Anakara Holdinq Ltd.
* MarshallGroup (PNG) Ltd.
* Eş Ekspres Xətləri
* Cənnət Qidaları
* Halla Sementi
* HBS PNG
* iPi Qrubu
* Trukai Düyüsü
* SP Bira Fabriki
* Bismark Dənizcilik
* Cənub Sakıt Okean Polad
* Papindo Şirkətlər Qrubu
* Prima Kiçik Məhsullar
* Lae biskvit Fabriki
* Citylink Moteli
* MMK Logistik
* Barlow Sənaye müəssisələri Ltd.
* Mapai Logistik
* PNG Metal Emalatçıları Ltd.
* Araweld Ltd.
* Homestate İşbirliyi
* NCI Ambalaj (PNG) Ltd.
* Esteens Deering (PNG) Ltd.
* Niugini Elektrik Ltd.

Səhiyyə
-------

Ziyarətçiləri uyğun səhiyyə sığoortasına sahip olduqlarından əmin olmalıdır. Lae International Hospital yaxşı inkişaf edən bir dünya standardına sahipdir. 1 acil çarpayılı,19 çarpayılı bir müəssisədirir. 6 həkim, bir praktikaçı həkim, bir anestezi uzmanı, bir cərrah, bir radyoloq ve iki qadın doğum uzmanı çalışmaqdadır. Həkimlərlar bir neçə ölkədən gəlir, tibb bacıları yerli vətəndaşlardır. Markham Yolu üzəində yerləşən "Anqau Memorial Xəstəxanası" adlı bir dövlət xəstəxanası yerləşir.

Laeyə səyahət edənlər, sıtma profilaktikasının yanında hepatit A, hepatit B, Japon ensefaliti ve tifo peyvəndləri haqqında uzman tibbi tövsiyə almalıdır. 2009 ilində Morobe Bölgəsində önəmli bir kolera salqını vardı ve peyvəndləmənin düşünülməsi ehtiyatlı olacaqtır.

Qardaş şəhərlər
---------------

Kairns, Quensland, Avstraliya 1984-dən biri Dili, Şərqi Timor 2000-dən bəri

İstinadlar
----------

1. ↑   Lae
2. ↑   Fodorun Avstraliya, Yeni Zellandiya, Cənub Sakıt Okean