**Çində səhiyyə** — Çin Xalq Respublikasındakı səhiyyə sistemi.

Statistika
----------

2006-cı ildə Çin Xalq Respublikasında əhalinin hər 100 min nəfərinə 155 həkim, 111 orta tibb işçisi, 2002-ci ildə isə 11 stomatoloq, 28 əczaçı, 3 mama düşürdü.

Səhiyyəyə qoyulan xərc 2003-cü ildə ÜDM-in 4,7%-ni təşkil etmişdir. 2005-ci ildə bu göstərici büdcə hesabına 38%, özəl sektor hesabına 62% maliyyələşdirmədən ibarət idi.

1949-cu ildən etibarən Çin hökuməti əhalinin sağlamlığına böyük təsir göstərmişdir. Sağlamlıqla əlaqəli əsas parametrlər belədir:

|  | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ömür müddəti | 41.6 | 31.6 | 62.7 | 66.1 | 69.5 | 72.1 | 75.0 |
| Ümumi məhsuldarlıq dərəcəsi | 5.3 | 4.3 | 5.7 | 2.3 | 2.5 | 1.5 | 1.7 |
| Uşaq ölümü nisbəti | 195.0 | 190.0 | 79.0 | 47.2 | 42.2 | 30.2 | 12.9 |
| 5 ölümlülük dərəcəsi / Uşaq ölümü | 317.1 | 309.0 | 111 | 61.3 | 54.0 | 36.9 | 14.9 |
| Ana ölümü nisbəti |  |  |  | 164.5 | 88.0 | 57.5 | 26.5 |

**Mənbə:** www.gapminder.org.

Normativ-hüquqi baza
--------------------

Səhiyyə sisteminin hüquqi tənzimlənməsi ölkənin Konstitusiyası, şəhər qulluqçularının baza tibbi sığortası haqqında ÇXR Dövlət şurasının 1998-ci il tarixli qərarı; tibbi praktika haqqında 1999-cu il tarixli, əhali və ailə planlaşdırılması haqqında 2001-ci il tarixli, dərmanlar haqqında 2001-ci il tarixli, infeksion xəstəliklərin qarşısının alınması və müalicəsi haqqında 2004-cü il tarixli qanunlar; vərəmin profilaktikası, müalicəsi, nəzarəti üzrə tədbirlər haqqında 1991-ci il tarixli qərar və ənənəvi Çin təbabəti haqqında 2001-ci il tarixli Əsasnamə ilə həyata keçirilir.

Xəstəliklər
-----------

Ən çox yayılmış infeksiyalar bakterial diareya, əhalinin 10%-ində hepatit B, leptospiroz və malyariyadır.

Ölümlər
-------

Bütün ölüm hadisələrinin 80%-nin səbəbi xroniki xəstəliklərdir. Yaşlı əhali arasında ölümün əsas səbəbləri 2005-ci ildə bədxassəli şişlər, serebrovaskulyar xəstəliklər, travmalar, ağ ciyər və ürəyin işemik xəstəlikləri olmuşdur.

Kurortlar
---------

Xançjou, balneoloji (Şinçen, Tanqantszı, Szimo və s.), dağ iqlimi (Kunmin, Luşan, Muqansan, Tayşan, Çanşan və s.), dənizyanı iqlim (Beydayxe, Tsindao, Yantay və s.) kurortları var.

Xalq təbabəti
-------------

Çində ənənəvi xalq təbabəti həkimləri də tibbi xidmət göstərirlər.

Tibbi mövzular
--------------

### Siqaret çəkmək

Çin Xalq Respublikasında siqaretlə əlaqəli xəstəliklər 1,2 milyon insanın ölümünə səbəb olmuşdur. Bununla birlikdə dövlətin tütün monopolisti olan Çin Milli Tütün Korporasiyası dövlət gəlirlərinin 7-10%-ni təmin edir ki, məsələn, 2011-ci ildə bu məbləğ 600 milyard yuan, təxminən 100 milyard ABŞ dolları həcmində olmuşdur.

İslahatlar
----------

Səhiyyə sistemində əsaslı islahatlar aparılır. Təşkilati-maliyyə dəstəyinin yerli hakimiyyətə həvalə edilməsi bazarın ixtisaslaşdırılmış yardım və bahalı dərmanlarla doldurulmasına səbəb olmuşdur. Təminatsız əhalinin ödəniş qabiliyyəti olmadığından onun tibbi xidmətlər, o cümlədən ilk tibbi-sanitariya yardımı istehlakı azalır. Səhiyyə və ailə planlaşdırılması mərkəzlərinin xidmətləri daxil olmaqla, tibbi xidmət aztəminatlılar üçün də ixtisar edilir.

Həmçinin bax
------------

* Tayvanda səhiyyə

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 6-cı cild: Çin – Dərk (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2015. səh. 73. ISBN 978-9952-441-11-6.
2. ↑  "Gapminder". gapminder.org. 2004-02-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-29.
3. ↑  *Cheng Li.* "The Political Mapping of China's Tobacco Industry and Anti-Smoking Campaign" (PDF). John L. Thornton China Center Monograph Series. Brookings Institution (5). oktyabr 2012. 24 may 2013 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 noyabr 2012. ...the tobacco industry is one of the largest sources of tax revenue for the Chinese government. Over the past decade, the tobacco industry has consistently contributed 7-10 percent of total annual central government revenues...

Xarici keçidlər
---------------

* China Health Care Association
* Chinese Preventive Medicine Association
* China Profile by World Health Organization (WHO Office in China)
* Chinese Ministry of Health Arxivləşdirilib 2017-11-12 at the Wayback Machine
* China Medical Board
* "Critical health literacy: a case study from China in schistosomiasis control"
* Children's Healthcare in China
* Health Information for Travelers to China Arxivləşdirilib 2009-05-03 at the Wayback Machine U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC).
* China's Healthcare System: Improving Quality of Insurance, Service, and Personnel *Reforming China’s Healthcare System* Roundtable series held by the Brookings-Tsinghua Center at Tsinghua University
* The Current State of Public Health in China *Annual Review of Public Health* Vol. 25: 327-339 (Volume publication date April 2004)
* A Critical Review of Public Health in China August 2004 paper.

| ⛭Çin mövzularda |
| --- |
| 
Gerb • Bayraq • Himn • Dövlət quruluşu • Konstitusiya • Parlament • İnzibati bölgü • Coğrafiya • Şəhərlər • Paytaxt • Əhali • Dillər • Tarix • İqtisadiyyat • Kənd təsərrüfatı • Energetika • Valyuta • Mədəniyyət • Din • Kinematoqraf • Ədəbiyyat • Musiqi • Bayramlar • İdman • Təhsil • Elm • Nəqliyyat • Turizm • Poçt (tarixi və markaları) • İnternet • Silahlı qüvvələr • Xarici siyasət

**Portal "Çin"**
 | Çin |