**Sovet işğalı muzeyi** ( *gürc.* საბჭოთა ოკუპაციის მუზეუმი, *sabch'ot'a okupats'iis muzeumi*) — Gürcüstanın Tiflisdəki bir tarix muzeyi olan, Gürcüstanda Sovet hakimiyyətinin *yetmiş* *ilini* (1921-1991) sənədləşdirən və işğalçı, milli-azadlıq hərəkatının tarixinə həsr olunmuş bir muzeydir. Gürcüstan dövləti Sovet dövründə siyasi repressiyalarının qurbanlarının xatirəsinə 26 may 2006-cı ildə bu muzeyi yaratmışdır. Muzey Gürcüstan Milli Muzeyinin (GMM) tərkib hissəsidir.

Sərgi
-----

Muzey Tiflisin əsas magistral yolu olan Rustaveli prospektində yerləşir və Gürcüstan Milli Muzeyinin bir hissəsi kimi idarə olunur. Postsovet məkanında üçüncü belə muzey olmaqla, ən azı qismən Tallinndə (Estoniya) və Riqada (Latviya) oxşar sərgilərin nümunələrindən ilhamlanmışdır. 26 may 2006-cı il tarixində Gürcüstanın Müstəqillik Günü qeyd etməsi çərçivəsində açılışı edildi. Lazımi maliyyələşmə, ilk növbədə, Gürcüstan Prezidentinin administrasiyasının nəzarətində olan büdcədənkənar gəlir mənbəyi olan Prezident Fondu tərəfindən təmin edildi. Muzeyin ümumi sahəsi 700 m², nümayiş olunan əşyaların sayı 3000-dən çoxdur.

Sovet İşğal Muzeyi, 1918-1921-ci illər arasındakı qısamüddətli müstəqillikdən 1989-cu ildə Sovet ordusunun 1989-cu ildə müstəqillik tərəfdarı mitinqinə basqın etməsindən bəri Gürcüstan tarixinin xronologiyasından sonra arxiv sənədlərini, foto və video materialları əks etdirən daimi bir sərgidir. Digər eksponatlar arasında müxaliflərin müayinə protokolları, güllələnmə və ya sürgünə göndərilmə əmri, repressiya edilmiş insanların şəxsi sənədləri, Sovet dövrü həbsxana kameralarından olan əsərlər var. Sovet İttifaqının dağılmasından sonra Gürcüstandan təxliyə olunmaqda olan Sovet Təhlükəsizlik ( KQB ) və Kommunist Partiyasının arxiv ehtiyatlarına əlavə olaraq, bir çox ictimai təşkilatlar və müxaliflərin ailələri tərəfindən bir çox sənəd və əyani material təqdim edilmişdir. Muzey tematik toplular dərc edir və müntəzəm olaraq tarixçiləri Gürcüstanın 20-ci əsr tarixinə dair mühazirələr oxumağa dəvət edir.   2006-2008-ci illərdə Muzeyin direktoru David Tsxadadze idi, 2008-ci ilin dekabrından bəri Muzeyi doktor Levan Urushadze idarə edir.

Reaksiyalar
-----------

Muzeyin açılışının simvolizmi və vaxtı Rusiyada bir neçə siyasətçini əsəbiləşdirdi, onlar muzeyi "sırf millətçi təbliğat" kimi qələmə verdilər. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin 2006-cı ilin iyununda Sankt-Peterburqdakı görüşündə gürcüstanlı həmkarı Mixeil Saakaşviliyə şikayət edərək, İosif Stalin və Lavrentiy Beria kimi bir çox aparıcı Sovet liderinin Gürcüstandan gəldiyinə işarə etdi. Gürcüstan hökumətindəki bir mənbəyə görə Saakaşvili'nin cavabı, Moskvada Gürcü işğalı muzeyinin açılması üçün Rusiyaya vəsait təklif etməsi olmuşdur.  Daha sonra Saakaşvili muzeyin heç kimə qarşı yönəlmədiyini iddia etdi: "bu, Rusiyanın Gürcüstanın işğalı deyil, sovet işğalının muzeyidir. Kimsə, haradasa, hansısa səviyyədə bu işi şəxsən öz əlinə alırsa onların problemidir və bizim deyil. "

Ukrayna prezidenti Viktor Yuşşenko 2007-ci ilin martında muzeyi ziyarət etdi və belə bir bənzər muzeyin Ukraynada açılmasını təklif etdi .

Həmçinin bax
------------

* Sovet işğalı günü, Gürcüstan

İstinadlar
----------

1. ↑  Melik Kaylan (Sentyabr 4, 2007), Terrorun abidəsi. Arxivləşdirilib 2007-10-14 at the Wayback Machine *The Wall Street Journal*.22 aprel 2008-ci ildə əldə edilmişdir.
2. ↑  Shaun Walker (July 18, 2006) Bütün dövrlərdə gürcü-rus münasibətləri. Arxivləşdirilib 2012-02-10 at the Wayback Machine Beynəlxalq Strateji Araşdırmalar İnstitutu. 22 aprel 2008-ci ildə əldə edilmişdir.
3. ↑  Shaun Walker (18 iyul 2006-cı il) Bütün dövrlərdə gürcü-rus münasibətləri. Arxivləşdirilib 2012-02-10 at the Wayback Machine Beynəlxalq Strateji Araşdırmalar İnstitutu. 22 aprel 2008-ci ildə əldə edilmişdir.
4. ↑  Məlik Kaylan (4 sentyabr 2007), Terrorun abidəsi. Arxivləşdirilib 2007-10-14 at the Wayback Machine *The Wall Street Journal*.22 aprel 2008-ci ildə əldə edilmişdir.