recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: Əliyev.

**Vüqar Əliyev** (*azərb*. Əliyev Vüqar Əliheydər oğlu‎; 1980, Bakı) — Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) İdarə Heyətinin sədri

Həyatı
------

Vüqar Əliyev 1980-ci il noyabrın 27-də Bakıda anadan olub. 

2001-ci ildə Azərbaycan Dillər Universitetinin ingilis dili fakültəsini bitirib. 

2001-2002-ci illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olub. 

"2007-2015-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Dövlət Proqramı" çərçivəsində 2010-2012-ci illərdə Moskva Dövlət Linqvistika Universitetində[ru] jurnalistika ixtisası üzrə təhsil alıb. 

2007-2017-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyində (AZƏRTAC) ingilis dili üzrə tərcüməçi və tərcümə redaktoru vəzifələrində işləyib.

2017-2019-cu illərdə siyasət xəbərləri redaksiyasında bölmə müdiri vəzifəsində çalışıb. Bu illərdə Prezident İlham Əliyevin və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın xarici səfərlərinin və iştirak etdikləri tədbirlərin işıqlandırılmasında iştirak edib. 

2019-2022-ci illərdə Prezident Administrasiyasında Birinci vitse-prezidentin Katibliyində çalışıb. 

2022-ci il noyabrın 28-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) İdarə Heyətinin sədri təyin olunub.

Asiya və Sakit Okean Ölkələri İnformasiya Agentlikləri Təşkilatının (OANA) vitse-prezidentidir.

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Milli Xəbər Agentlikləri Birliyinin (UNA) İcraiyyə Şurasının üzvüdür. 

Azərbaycan Respublikasının Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının üzvüdür.

2023-cü ilin sentyabrında "Bir kəmər, bir yol İqtisadi İnformasiya Tərəfdaşlığı platformasının Rəyasət Heyətinin üzvü seçilib. 

Ailəlidir, üç qız övladı var.

Təltifləri
----------

* "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təhlükəsizliyini təmin edən orqanın 30 illiyi (1993-2023)" yubiley medalı (2023)
* "Azərbaycan Respublikasının xüsusi rabitə və informasiya təhlükəsizliyi orqanının 30 illiyi (1993-2023) yubiley medalı (2023)
* "Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923-2023)" yubiley medalı (2024)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Prezident Vüqar Əliyevi AZƏRTAC-ın İdarə Heyətinin sədri təyin edib". 2022-11-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-28.
2. ↑  V.Ə.Əliyevin Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) İdarə Heyətinin sədri təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
3. ↑  AZƏRTAC "Bir kəmər, bir yol" İqtisadi İnformasiya Tərəfdaşlığı platformasının Rəyasət Heyətinin üzvü seçilib
**"Moskovski teleqraf"** (*rus.* «Московский телеграф») — Rusiyada ilk ensiklopedik jurnal. 1825–1834-cü illərdə Avqust Semenin Moskva mətbəəsində Nikolay Polevoy tərəfindən nəşr edilirdi. Yeni jurnallar iki həftədən bir çıxırdı. Nəşrin həcmi ən az 4–5 çap vərəqi (120-dən çox A4 vərəqi) idi.

Jurnalı nəşr etdirməyə başlayan Nikolay Polevoy, Avropa dövri mətbuatının təcrübəsi, yerli mətbuatın ənənələri və müasir sosial ehtiyacları nəzərə aldı. Jurnal ensiklopedik növdə idi və elm, incəsənət, ədəbiyyat və moda bölmələrinə malik idi, bundan başqa "Biblioqrafiya və tənqid" (*rus.* «Библиография и критика») və "Əxbar və qatışıq" (*rus.* «Известия и смесь») bölmələrini özündə cəmləşdirirdi. Əvvəlcə məzmununda əsasən qeyri-bədii ədəbiyyat üstünlük təşkil edirdi, lakin zaman keçdikcə aksent bədii ədəbiyyata yönəldi.

Jurnalın məqsədi açıq şəkildə "orta təbəqələri" maarifləndirmək idi. Xəlvəti olaraq Polevoy romantik cərəyanın ədəbiyyatda təbliğatı ilə məşğul olurdu və Rusiya ictimaiyyətini əsas təmsilçilərin (məsələn, V. Hüqonun) əsərləri ilə tanış edirdi. Polevoy jurnalında Pyotr Vyazemski, Yevgeni Baratınski və Aleksandr Puşkin kimi romantik istiqamətinin müəllifləri nəşr olunurdular.

Polevoy, jurnal nəşrlərinin icmalına həsr olunmuş "Moskva Teleqrafı" adlı rubrikada ilk dəfə "jurnalistika" sözünü istifadə etdi. Bu söz əvvəlcə lağa qoyulurdu.

Polevoy, ən geniş oxucu kütləsinə ünvanlanan nəşrdə təqdim olunan materialları yüksək səviyyədə saxlamağı bacardı. Jurnalın senzoru mülaim və loyal münasibətilə seçilən Sergey Qlinka idi. 1830-cu illərdə jurnalın tirajı böyüdü və bağlandığı vaxta qədər Rusiyada görünməmiş tirajla (5000 abunəçiyə) çatdı.

Ticarət və sənaye təbəsinin maraqları və istəklərinin təmsilçisi olan Polevoy, Rusiya ticarət və sənayesinin uğurlarını hər cür şəkildə reklam edirdi və eyni zamanda ölkə iqtisadiyyatını hərtərəfli gücləndirməyin və yaxşılaşdırmağın lazım olduğunu bildirirdi.

Jurnal 1834-cü ildə I Nikolayın şəxsi göstərişi ilə bağlandı. Bəhanə kimi Polevoyun Nestor Kukolnikin "Tanrının əli vətəni xilas etdi" pyesinə yazdığı resenziya oldu. Polevoy əsərin yaltaq xarakterinə işarə edərək onu tənqid etdi, imperatorun isə pyes xoşuna gəlmişdir

Həmçinin bax
------------

* Moskovskiye Vedomosti (qəzet)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Бернштейн Д. И.* «Московский телеграф» // Краткая литературная энциклопедия (rus.). Москва: Советская энциклопедия, 1962. Т. 4. С. 993–994.
2. ↑  *Бернштейн Д.* «Московский телеграф» // Литературная энциклопедия (rus.). Коммунистическая академия, Большая российская энциклопедия, Художественная литература, 1929. Т. 7.
3. ↑  Adı üz qabığında təsvir olunan semafor optik teleqrafından yaranıb
4. ↑  *Проскурин О. А.* Литературные скандалы пушкинской эпохи. — М.: ОГИ, 2000.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus · Qısa ədəbi · Literaturnaya |
| Normativ yoxlama | РГБ: 004940349 |
Göy qurşağı
Göy qurşağı, Kanada
**Göy qurşağı** — atmosferdə, havadakı su damlacıqlarından işığın sınması və əks olunması nəticəsində əmələ gələn optik hadisə. Göy qurşağı Günəşə qarşı tərəfdə yağış tökülən buludların fonunda böyük, müxtəlif rəngli, bir, iki və bəzən üç qövsdən ibarətdir. Adətən üst qövs qırmızı, daxili qövs bənövşəyi olur.

Göy qurşağı haqqında məlumat
----------------------------

Bir çox mədəniyyət göyqurşağını cənnət ilə dünya arasındakı körpü olaraq görməkdədir. Təbiətdəki ən gözəl mənzərələrdən biri olan göy qurşağı qərb mədəniyyətində ümid və şans simvolu olmuşdur

İran müsəlmanlarına görə göyqurşağındakı rənglərin hər birinin bir mənası vardır. Yaşıl 

bolluq, qırmızı döyüş, sarı isə ölüm mənasını verir. Sibirdə göyqgurşağının Günəşin dili olduğu düşünülür. Cənubi Amerika aborigenləri isə göyqurşağının dənizin üzərində görülməsinin bir şans olduğuna inanırlar. İnsanlar bunun bir möçüzə olduğuna inanırlar.

İstinadlar
----------

1. ↑  Məmmədov Q.Ş. Xəlilov M.Y. Ekoloqların məlumat kitabı. "Elm" nəşriyyatı. Bakı: 2003. 516 s.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Göy qurşağı ilə əlaqəli mediafayllar var.

* About rainbows
* Supernumerary and Multiple Rainbows Arxivləşdirilib 2006-01-03 at the Wayback Machine
* Spectacular rainbow at Elam Bend (McFall, Missouri)
* Finding and Photographing rainbow

Həmçinin bax
------------

* Tufan
* Qasırğa

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Giant Bomb |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Böyük rus · Laruss ensiklopediyası · Britannica (11-ci) · Britannica (onlayn) · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Infernal (6e éd.) |
| Normativ yoxlama | Microsoft: 2776558979 · NDL: 01179104 |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Nara.

**Nara** (*yap.* 奈良市) — Yaponiyanın Kansai regionunda (Kyuşu adası) yerləşən Nara prefekturasının eyni adlı paytaxtı.

Nara-Yaponiyanın ilk paytaxtı olub (710–784). Burada Buddanın ən böyük heykəlinin yerləşdiyi Todaydzi məbəd ansamblı var. Məbəddəki Böyük Budda zalı bir neçə dəfə yanğın nətiəsində məhv olub, yenidən bərpa olunsada , dünyanın ən böyük ağac binasıdır (ilkin versiyada sahəsi 58×51 m, hündürlüyü 49 m) və bu günləri öz ilkin görünüşünün yalnız 3-də 2 hissəsini qoruyub saxlamışdı. Bu heykəl 444 ton tuncdan hazırlanmışdı. Oturaq vəziyyətdə olan heykəl 16 metr hündürlükdədi. Buddanın sağ əlinin açıq şəkildə olan ovucu irəliyə doğru uzananmışdı. Bu xeyir-dua işarəsidir. Sol əlin vəziyyəti isə niyyət etməni simvolizə edir. Burada həmçinin, "1000 maral parkı"nda dünyada yeganə olan müxtəlif landşaftlı parklar və bağçalar mövcuddur.

Adı
---

Heian dövründə Naranın adını fərqli heroqliflərlə yazılırdı: 乃楽, 乃羅, 平, 平城, 名良, 奈良, 奈羅, 常, 那良, 那楽, 那羅, 楢, 諾良, 諾楽, 寧, 寧楽 və 儺羅. Bu adın mənşəyi haqqında fərqli fikirlər mövcuddur.

Qardaş şəhərləri
----------------

* Avstraliya Avstraliya, Kanberra

İstinadlar
----------

1. ↑  "Canberra's international relationships - Canberra's international relationships". www.cmd.act.gov.au. 2013-06-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-10-20.

Həmçinin bax
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Yaponiya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |



|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Şəhər** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |


| ⛭Yaponiyada yerləşən UNESCO-nun Ümumdünya irsi |
| --- |
|  | Himeci qəsri  • Horya-ci  • Şirakami dağı  • Yakuşima  • Kioto, Uci və Otsu şəhərlərinin mədəni abidələri  • Srakava-qo və Qokayama  • Hiroşima Sülh Memorialı  • İsukuşima məbədi  • Nara şəhərinin abidələri  • Kikko məbədləri  • Qusuku  • Kumani-kodo  • Şiretoqo yarımadası  • İvami Qincan  • Hiraidzumi  • Bonin adaları  • Tomioke fabriki  • Fuci |  |
**Fatma Yaqub qızı Mahmudova** (30 dekabr 1954, Ağdam rayonu) — azərbaycanlı aktrisa. Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2000).

Həyatı
------

Fatma Mahmudova 30 dekabr 1954-cü ildə Ağdam rayonunda anadan olub. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət İnstitutununu bitirib. 1968-ci ildən Ağdam Dövlət Dram Teatrında aktrisa işləyib. Teatrın aparıcı aktrisalarından olan F. Mahmudova bu müddət ərzində bir çox özünəməxsus obrazlar yaratmağa nail olmuşdur. "Dağılan Tifaq"da Sona xanım, "Fərhad və Şirin"də Məryyəm, "Solğun çiçəklər"də Sara, "Qaçaq Nəbi"də Həcər, "Təhminə və Zaur"da Təhminə, "Qismət"də Ana və s. bu kimi obrazlar onu tamaşaçıların sevimlisinə çevirmişdir. Aktrisa 1987-ci ildə "Pirverdinin Xoruzu" filmində Həlimə roluna çəkilmişdir.

1989-cu ildə Azərbaycan SSR Əməkdar Artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

Ağdam rayonunun işğalı ilə bağlı Bakıda köçkün kimi yaşayan F. Mahmudova 1994-cü ildən taleyini Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrı ilə bağlamalı olmuşdur. Burada teatrın repertuarında olan tamaşaların əksəriyyətində rol alaraq bir sıra maraqlı obrazlar yarada bilmişdir. O, "On min dollarlıq keyf" tamaşasında Bağdagül, "Hərənin öz ulduzu"nda Xurma, "Bankir adaxlı"da ağuçu Gülbikə, "Birgünlük siğə"də Adilə Dudu, "Adamın adamı"nda At Balaxanım, "Məsmə xala dayımdır" əsərində Əsmər, "Şeytanın yubileyi"ndə Məryəm və s. rolların öhdəsindən bacarıqla gəlmişdir.

F. Mahmudova 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Xalq Artisti fəxri adına layiq görülb. Prezident təqaüdçüsüdür.

İki qız anasıdır. Kiçik qızı Nigar musiqi ilə məşğuldur.

Mükafatları
-----------

* Azərbaycan SSR əməkdar artisti — 1989
* Azərbaycan Respublikasının xalq artisti — 2000

Filmoqrafiya
------------

1. Pirverdinin xoruzu (film, 1987)
2. Güzgü (film, 1990)(II)
3. Olacağa çarə yoxdur (film, 2003)
4. Ərazi (film, 2005)
5. Məşədi İbad-94 (film, 2005)
6. Milli bomba (film, 2004)
7. "Moskva-Bakı" qatarı (film, 2005)
8. Hərənin öz payı+tayı (film, 2006)-Gülxanım
9. Bəylik dərsi (film, 2007)
10. Kəndim+nizə qayıdın!? (film, 2007)
11. Yanmış körpülər (film, 2007)
12. Acılar bitməz (film, 2009) (tammetrajlı bədii film)-rol: qonşu
13. Bacanaqlar (film, 2009)
14. 21 sual (film, 2017) (tammetrajlı bədii film) (rol)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Fatma Mahmudova". 2021-11-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-02-04.
2. ↑  "Fatma Mahmudova". 2017-10-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-04.
**Babillilər** və ya **babilistanlılar** — e.ə. II–I minilliklərdə yaşamış Cənubi Mesopotamiyanın qədim əhalisi. Akkad dilində danışırdılar.

Adlandırma
----------

Bu adlandırma eyniadlı regionundan adından götürülmüşdür. Bu ad da öz növbəsində Babil şəhərinə, regionun paytaxtına gedib çıxır.

Dilləri
-------

Babillilər akkad dilinin xüsusi (Babil) dialektlərində danışır və yazırdılar. E.ə. I minillikdə xaldeylərin təsiri altında aramey dili geniş yayılmışdır.

Tarixi
------

Qədim dövrlərdən bəri Cənubi Mesopotamiya (Babilistan) etnolinqvistik müxtəlifliyi ilə seçilirdi. E.ə. III minilliyin əvvəlindən yazılı mənbələrdə sonralar akkadlılar kimi tanınan samidilli qrupların da daxil olduğu şumer dilində danışan əhalinin mövcudluğu qeyd olunur. Akkadlıların periferik regionlardan immiqrasiyasının davam etməsi bu əhalini dövlətçiliyin daşıyıcısına çevirmişdir. Üçüncü Ur sülaləsi dövründə amorilər e.ə. II minilliyin birinci yarısında öz padşahlıqlarını quraraq Mesopotamiyada məskunlaşmağa başlamışdılar. II minilliyin ikinci yarısında region kassitlər tərəfindən tutulmuşdur. Gələnlərin əksəriyyəti e.ə. II–I minilliklərdə akkad dilinin babil dialektlərində danışan əhalinin böyük hissəsi arasında dağılmışdır. E.ə. II–I minilliklərin sonunda aramilər, eləcə də onların qolu olan xaldeylər Yaxın Şərqdə məskunlaşmışdılar. Babilistanın xaldeylər tərəfindən tutulması yerli əhalinin tədricən aramiləşməsinə səbəb olmuşdur.

Antropologiyası
---------------

Herodot xəbər verir ki, babilistanlılar ayaqlarına qədər uzanan kətan tunika, yun tunika və ağ xlamis şəklində başlıq geyinirdilər. Ayaqlarında çəkmə, başlarında çalma vardı. Onların saçları uzun idi. Tədqiqatçılar Cənubi Mesopotamiyanın qədim əhalisini Qafqaz irqinin Aralıq dənizi tipinə aid edirlər. Bunlar tünd dərili, qara gözlü, düz burunlu, tünd düz və ya qıvrım saçlı insanlardır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Klengel-Brandt, 1997. səh. 256
2. ↑  История (Геродот), кн.1:195

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* История Древнего Востока. Зарождение древнейших классовых обществ и первые очаги рабовладельческой цивилизации. Ч. 1. Месопотамия (25050 nüs.). М.: Наука. Под ред. И. М. Дьяконова. 1983.
* *Klengel-Brandt, E.* Babylonians // The Oxford Encyclopedia of Archaeology in the Near East . 1 (ABBA-CHUE). E. M. Meyers. (ingilis). Oxford University Press. 1997. ISBN 978-019-50-6512-1.
**Fərhad bəy Məlik Aslan oğlu Məlik-Aslanov** (1805, Tuğ – 1889, Tuğ, Şuşa qəzası) — Qarabağ atlı alayının zabiti, mülkədar.

Həyatı
------

● Fərhad bəy Məlik Aslan oğlu 1805-ci ildə Dizaq mahalının Tuğ kəndində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Şərq dillərini və rus dilini öyrənib.

● Qarabağ atlı alayında xidmət edib. Praporşik rütbəsi vardı.

● Fərhad bəy igidliyinə görə 1830-cu ildə mayın 11-də praporşik rütbəsi və 4-cü dərəcəli "Müqəddəs Anna" ordeni alıb. Fərhad bəy rus şairi Puşkinlə görüşmüşdü.

● Fərhad bəy Məkkə-müəzzəmi ziyarət edib, şərəfli hacı ünvanını daşıyıb.

● Hacı Fərhad bəy şair idi. Dövrünün şairləri ilə yazışmaları var. Aşıq Pəri ilə dostluq edirdi. Onların ilişkiləri haqqında Qasım bəy Zakir Məhəmməd bəy Aşiqə yazırdı:

Biri piri kamil, ikisi sadə,   

Oynaş olmaz üçdən, dörddən ziyadə.  

Tapşırıb qabağın Şirin Fərhadə,  

Bəlkə fürsət ola geridən sana.  

  

Cəfərqulu xan Nəva da Aşıq Pərini Hacı Fərhad bəyə qısqanırdı. O, Aşıq Pəriyə ünvanladığı qoşqusunda yazırdı:  

  

Lənət gəlsin Fərhadın imanına,  

Salıb Şirin kimi səni yanına,  

Salacaqsan pomoşnikin canına,  

Görəcəksən bişübhə vəlvələ sən.   

   

Məhəmməd bəy Aşiq Hacı Fərhad bəyi Aşıq Pərinin gözündən salmaq üçün çox çaba xərcləyib. Təxmislərinin birində yazırdı:  

  

Çün sənin qədrini Fərhad ilə Şirin bilməz,  

Mirzəcan bilsə də, yüzdən birin bilməz…  

  

Məhəmməd bəy Aşiq qoşmalarının birində yazırdı:  

  

Hər kəs ki, yolunda çəkdi çox cəfa,  

Bir gün vüsalından görmədi səfa,  

Nə dilin var ey Pəriyi-bivəfa,  

Fərhadi-şirinər Məlik Aslana…  

  

Aşiq digər bir qoşmasında Hacı Fərhad bəyi Aşıq Pərinin gözündən salmaq üçün baltanı kökündən vururdu:  

  

Dizaq mahalının Fərhadı olub,  

Xosrovu Şirinin fəsadı olub,  

Hiylə bazarının ustadı olub,  

Nə deyəsən bu sevdayə, sevdiyim…

Ailəsi
------

● Həyat yoldaşı: Xatay xanım

● Övladları: Mehdi bəy(1839-?), Cəfər Qulu bəy(1847-?), Aslan bəy(1853-?), 

```
            Sadıx bəy(1855-?), Səlim bəy(1860-?), 
            
            Maytaban xanım, Püstə xanım, Nobat xanım
```

İstinadlar
----------

● Azərbaycan Respublikası Dövlət Tarix Arxivi (ARDTA). F.24.Op.1.D.142.

● Azərbaycan Respublikası Dövlət Tarix Arxivi (ARDTA). F.290.Op.23.D.15402.

● Məlik-Aslanovların soyağacı haqqında, N.A. Cavanşir Azərbaycan Tarixi Şəcərə Cəmiyyətinin Xəbərləri, İkinci Buraxılış, Səda, Bakı, 2001, səh: 23-25 ISBN 5-86871-204-4

● Məlik-Aslanovların şəcərəsinə aydınlıq gətirilməsi, E.E.İsmaylov Azərbaycan Tarixi Şəcərə Cəmiyyətinin Xəbərləri, Üçüncü Buraxılış. Bakı, "Adiloğlu" nəşriyyatı, 2001, səh: 163-169

● Ənvər Çingizoğlu. Məlik Yeqan və onun törəmələri. "Soy" еlmi-kütləvi dərgi, 2011, №3, səh.23-34.

Xarici keçidlər
---------------

Həmçinin bax
------------

● Məlik-Aslanovlar

● Məlik-Aslanovlar[+]

● Məlik Aslan bəy

● Qarabağ atlı alayı

● Tuğ
**Ben Fero** və ya **Fərhad Yılmaz** (25 fevral 1991, Bonn, Şimali Reyn-Vestfaliya) — türk repçi və bəstəkar.

Həyatı və karyerası
-------------------

25 fevral 1991-ci ildə Berlindən əvvəl Almaniyanın paytaxtı Bonn şəhərində anadan olub. Atası Trabzonlu, anası isə Sivaslıdır.1994-cü ildə ailəsi ilə birlikdə Türkiyəyə qayıdıb İzmirə köçüb. O, 8 yaşında Tupak dinləməklə rep musiqisi ilə tanış olub. Sabancı Universitetinin Biznesin idarə edilməsi fakültəsini bitirib.

O, 2018-ci ilin aprel ayında ilk mahnısı olan *Mahallemiz Esmer* ilə debüt etdi. 2018-ci ilin avqustunda çıxardığı *Kimlerdensin* adlı sinqlından sonra o, özəl bir şirkətdə satış meneceri kimi işini tərk edib musiqiyə fokuslanmağa qərar verdi. O, 30 noyabr 2018-ci ildə *3 2 1* sinqlı buraxdı. 2 dekabr 2018-ci ildə Spotify-da Türkiyənin ən çox dinlənilən mahnıları siyahısında 1-ci yerə yüksəldi.

20 fevral 2019-cu ildə o, əvvəlki sinqllarını ehtiva edən *Orman Kanunları* albomunu buraxdı. Albomun çıxdığı gün albomun bütün mahnıları Spotify Turkey Top 50-nin ilk 12-liyində yer aldı. Beləliklə, o, Türkiyədə albomdakı bütün mahnıları bu siyahıda saxlayan ilk sənətçi oldu. Bu alboma daxil olan *Biladerim İçin* mahnısı uzun müddət hit-paradların zirvəsində idi. O, əvvəlcə *Akalım* adlanan mahnısının adını *Demet Akalın* olaraq dəyişib. Daha sonra mahnının klipini Demet Akalınla birlikdə çəkdirdilər.

Mahnılarında tez-tez bodibildinqdən danışır. Türkiyədə demək olar ki, bənzərsiz olan orfoqrafiya üslubu bəzi dinləyicilərdən reaksiya aldı.9 may 2019-cu ildə keçirilən 16-cı Radio Boğaziçi Musiqi Mükafatlarında "Ən Yaxşı Sıçrayışçı Sənətçi" mükafatına layiq görüldü.

19 yanvar 2020-ci ildə Sinan Erdem İdman Salonunda keçirilən 2020 Basketbol Super Liqası All-Star oyununun sonunda səhnəyə çıxdı.

25 sentyabr 2020-ci ildə o, 5 mahnıdan ibarət *Yabani* adlı EP albomunu buraxdı. Daha sonra Maho G ilə *İzmir'in* Ateşi adlı bir single çıxardı. 2021-ci ildə Cash Flow ilə *Üçe Beşe Bakamam* və *Gringo* ilə *50 Kilo* adlı sinql buraxdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Ben Fero // Discogs (ing.). 2000.
2. ↑  Ben Fero: Oyunculuğu denemek istiyorum (türk.). // *Hürriyet* / red. S. Ergin Doğan Yayın Holding, 1948. ISSN 1304-6632

Xarici keçidlər
---------------

* Spotify'da Ben Fero
* Ben Fero — Instagram səhifəsi
**Kələbədin kəhdi** — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun, Kələbədin kənd inzibati ərazi dairəsində kənd, rayon mərkəzindən 31 km şimal-qərbdə, Ağcabədi–Bərdə şose yolu kənarında Qarabağ düzündə yerləşir.

Əhalisi
-------

Əhalisinin sayı 1265 (01.01.2007 cı il üçün) nəfərdir. Əhali əsasən heyvandarlıq, taxılçılıq və baramaçılıqla məşğul olur.

Toponimikası
------------

Kəndin eyəlilər, kərimlilər, gambaşlılar, şahvazdılar, yuxarıbaşlılar və başqa tayfa -tirələri vardır. Bəzən kəndin adını Gələbədin və ya Kələbəddin formasında da yazırlar. Oykonim qala və bədii/badiyə sözündən əmələ gəlib. Ərəb dilindən Azərbaycan dilinə keçmiş bədii/badiyə sözü "çöl", "düzən" anlamındadır. Bu mənada Kələbədin toponiminin mənası "qala duzu" anlamına uyğun gəlir. Bağqa bir fikrə görə isə, toponim kəl və bədii (badiyə) sözlərinin birləşməsindən yaranıb. Əkindən sonra dincə qoyulmuş sahəyə kəl deyirlər.Toponimin mənasına başqa yozumlarla yanaşanlar da var.

Həmçinin bax
------------

* Hindarx
* Kürdlər

İstinadlar
----------


1. ↑  Nazim Tapdıqoğlu (Vəlişov). Ağcabədi Ensiklopediyası. Bakı-2006
**Uzuntala məbədi** — Qazax-Şəmşəddil sultanlığı ərazisində, Karvansaray rayonunun Uzuntala (25 may 1967-ci ildən-Onut, 12 fevral 1969-cu ildən-Aygehovit) kəndi yaxınlığında, kənddən 3 km cənub-qərbdə meşənin dərinliyində alban məbədi.

Tarixi
------

Vaxtilə daş hasar içində olan məbəd kompleksinə 2 kilsə və yardımçı tikililər daxildir. Həmin daş hasarın isə bu gün ancaq özülü qalmaqdadır. Kompleksin ətrafında həm də qədim yaşayış məskəninin xarabalıqları mövcuddur.

Memarlıq xüsusiyyətləri
-----------------------

Monastırın baş məbədi günbəzli zal formasındadır, yarımsütunlar çatma tağlarla birləşmiş və bu tağların üstündə 12 üzlü günbəz ucalmışdır. Məbəd bir neçə dəfə təmir olunmuş və əvvəlki görkəmi xeyli dəyişikliyə məruz qalmışdır. Hörgünün divar daşları bəzi yazılı daş və lövhələrlə əvəzlənmişdir ki, onlardan da birində "1201" tarixi qeyd olunmuşdur. Bu da həmin yerdə daha qədim bir məbədin mövcud olduğunu söyləməyə əsas verir. İstər Karvansara rayonu, istərsə də Uzuntala kəndi qədimdən Türk-Oğuz boylarının ana yurdu olmuş, bu əraziyə ermənilərin ilk kütləvi axını XIX əsrin əvvəllərində bölgənin Rusiya imperiyası tərəfindən işğalından sonra başlanmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Wiki Loves Monuments monuments database. 2017.
2. ↑   Arxivləşdirilib 2015-07-24 at the Wayback Machine. Əziz Ələkbərli. Qərbi Azərbaycan abidələri.
3. ↑  Ə. Ələkbərli. Qədim Türk-Oğuz yurdu — "Ermənistan" В. 1994, səh.127–132.
4. ↑  *О.Егиазарян.* Исторические памятники Армянской ССР, V, Иджеванский район,. Ереван. 1947. səh. 45-46.
5. ↑  *Əziz Əliyev.* Qərbi Azərbaycan Abidələri. Bakı.

Xarici keçidlər
---------------
**Pretoriya** — Cənubi Afrika Respublikasının paytaxtı, Qautenq vilayətinin inzibati mərkəzidir. Ölkənin şimal-şərqində, Apis çayının sahilində yerləşir. Afrikanın ən müasir şəhərlərindən,CAR-ın üç paytaxtından biridir. Pretoriya - icra hakimiyyəti mərkəzlərinin, Keyptaun - qanunverici hakimiyyətin, Blumfonteyn - məhkəmə hakimiyyətinin yerləşdiyi şəhərlərdir.

Pretoriya Svan şəhər dairəsinə daxildir, ona görə də özü bir çox hallarda Svan, Tsvan, Tşvan adlandırılır. Şəhərin ad məsələsi indi də müzakirə mövzusudur. Şəhər ilk dövrdə "Pretoriya Filadelfiya" (*«Pretoriya qardaş məhəbbəti»*) adlanırdı.

Tarixi
------

Şəhər 1855-ci ildə Martinus Pretorius, bur köçkünlərinin baş komandanı Andris Pretoriusun oğlu tərəfindən salınıb və onun şərəfinə adlandırılıb. 1860-cı ildə Pretoriya bur Transvaal Respublikasının paytaxtı olur. (1899—1902) Ingilis-bur müharibəsindən sonra İngiltərə Transvaalı işğal edir və Pretoriya İngiltərə protektoratının mərkəzi olur. 1910-cu ildən sonra Pretoriya Böyük Britaniya tərkibində Cənubi Afrika İttifaqı dominionunun paytaxtı elan edilir. 1961-ci ildə şəhər elan edilən Pretoriya Cənubi Afrika Respublikasının paytaxtı olur.

Şəhərin inkişafı
----------------

Pretoriya - müasir böyük şəhərdir. Şəhərdə hündür binalar, parklar, fontanlar vardır. Bununla belə şəhər ətrafında çox sayda kasıb evlər yerləşir.

İqtisadiyyatı
-------------

Pretoriya Cənubi Afrika Respublikasının əsas iqtisadi, elmi və mədəni mərkəzidir. Şəhərin müasir kommunikasiya sistemi, avtomobil və dəmir yol şəbəkəsi,beynəlxalq əhəmiyyətli aeroportu vardır.

Qalereya
--------

* Şəhərin panoramıŞəhərin panoramı
* Şəhərin mərkəzi hissəsiŞəhərin mərkəzi hissəsi
* Jacaranda ağacları *Jacaranda* ağacları
* Pretoriya UniversitetiPretoriya Universiteti
* Şəhərin mərkəzi küçəsiŞəhərin mərkəzi küçəsi

Mənbə
-----

* Pretoriya Arxivləşdirilib 2012-05-30 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  South African Post Office.
2. ↑  .
3. ↑  Beeld[*ölü keçid*]
1929-cu il birja çöküşündən sonra Voll-Stritdə kütləvi izdiham
**1929-cu ilin birja çöküşü** — 24 oktyabr 1929-cu il *Qara Cümə axşamı günü* başlayan və Qara Cümə (25 oktyabr), Qara Bazar ertəsi (28 oktyabr) və Qara Çərşənbə axşamı (oktyabr) günlərində fəlakətli nisbətdə olan ABŞ səhmlərinin qiymətlərində kütləvi enişidir. Wall Street Crash kimi tanınan bu birja çökməsi Böyük Depressiyanın başlanğıcı idi.

Tarixi
------

Çöküşdən əvvəl 1920-ci illərin ortalarında spekulyativ bum baş verdi, bu zaman çoxlu sayda adi amerikalı şirkətlərin iqtisadi göstəricilərinə deyil, səhm qiymətlərinin yüksəlməsinə əsaslanaraq səhmlər aldı. Artan tələb qiymətləri şişirdi, bu da səhmlərdə spekulyasiya etməklə varlanmaq istəyən daha çox sakini cəlb etdi. Bu, iqtisadi köpüyün yaranmasına səbəb oldu. Eyni zamanda, bir çox amerikalılar əvvəllər alınmış qiymətli kağızların təminatı qarşılığında banklardan lazımi vəsaiti borc alaraq kreditlə səhmlər alırdılar.

1929-cu il sentyabrın 3-dən başlayaraq 381,17 pik həddinə çatan Dow Jones sənaye orta indeksi düşməyə başladı. Cümə axşamı, 24 oktyabr 1929-cu il, indeks artıq sentyabr ayı ilə müqayisədə təxminən 20% itirdi və 305,85 ətrafında idi. Birjanın açılışından əvvəl də çaxnaşma yaranmışdı, çünki artıq əvvəlki gün indeks 4,6% aşağı düşüb. Açılışla panika daha da gücləndi. Səhmlərini tam dəyərdən düşmədən qurtarmağa çalışan investorlar həmin gün 12,9 milyon qiymətli kağız satdılar[1]. Satışların həcmi o qədər böyük idi ki, Dow Jones indeksi bir gündə 11% düşdü. Sonrakı günlərdə təxminən 30 milyon daha çox səhm satıldı və qiymətlər aşağı düşdü, daha az çevik olanı məhv etdi. Ümumilikdə, birja çaxnaşması həftəsi ərzində bazar 40% azaldı və kapitallaşmada təxminən 30 milyard dollar itirdi - ABŞ hökumətinin bütün Birinci Dünya Müharibəsi zamanı xərclədiyi məbləğdən çox.

Əvvəllər analoji səhmlərin təminatı ilə səhmlərin alınmasını maliyyələşdirmiş banklar borclarını ödəyə bilməyiblər və müflis olduqlarını elan ediblər. İnsanlar birjada pullarını itirərkən, müəssisələr bank kredit xətlərini itirir və bağlanır, bu da işsizliyin artmasına səbəb olur.

Nəticəsi
--------

1929-cu ildə birja böhranı iqtisadiyyata dağıdıcı təsir göstərdi və bəlkə də Böyük Depressiyanın ən böyük səbəbi oldu.

ABŞ fond bazarı üçün fond bazarının çökməsinin nəticələrindən biri 1934-cü ildə tənzimləyici orqanın - Qiymətli Kağızlar və Birja Komissiyasının yaradılması oldu ki, bu komissiya belə birja bazarı çökmələrinin qarşısını almaq üçün nəzərdə tutulmuş qaydalar və qaydalar hazırladı. O cümlədən:

Əməliyyatı ödəmək üçün kifayət qədər vəsait olmadan səhmlərin alınması qadağan edildi.
Birjaların və brokerlərin icbari qeydiyyatı tətbiq edilib.
Vəkil tərəfindən biznesin aparılması qaydaları formalaşdırıldı.
Komissiya açıq bazarda səhm təklif edən şirkətlərdən özləri haqqında əhəmiyyətli məlumatları açıqlamağı tələb edib.

1929-cu il böhranı maliyyə dünyası üçün yaxşı bir dərs oldu və o vaxtdan bəri bir çox birjalar kotirovkaların çox sürətli düşməsi halında ticarətin dayandırılmasını tətbiq etdilər. Bu təcrübə sayəsində 1987-ci ildə birja çöküşünün təsiri 1929-cu ildəkindən daha yüngül idi.
Naqoya şəhərində yerləşən bir gecə klubunun girişi.
**Mizu şobay** (水商売?) və ya hərfi tərcümədə **su ticarəti** – Yaponiyada seks, bar, gecə klubu, karaoke kimi əyləncələrdən ibarət gecə həyatını bildirən termin. Əsasən kişiləri məmnun etməyə diqqət ayıran bu cür əyləncə şirkətləri Tokionun Akasaka və Qinza rayonlarında cəmlənib.

Tarix
-----

Edo dövründə Tokuqava şoqunluğu tərəfindən lisenziyalaşdırılan həzz kvartalları "ukiyo" (üzən dünya) adlandırılırdı. Bu kvartallardan ən məşhuru Tokioda yerləşən Yoşivara kvartalı idi. Bir çox kişi samuray və tacir buradakı çay evlərinə, fahişəxanalara, kabuki və bunraku teatrlarına və ictimai hamamlara gəlirdi. "Mizu şobay" (su ticarəti) termini də ilk dəfə Edo dövründə işlədilmişdir. Belə ki, ucuz, lisenziyası olmayan fahişələr müştəri tapmaq üçün çayın sahilində gözləyirdilər və qayıqda müştərilərlə cinsi əlaqəyə girirdilər.

*"Su ticarəti"* termini ingilis dilində ilk dəfə Con Morli tərəfindən *"Su ticarətinin şəkilləri: Bir qərblinin Yaponiya macəraları"* (1985) əsərində işlədilmişdir.

Təsvir
------

Yaponiyada bir çox kişi evdə əylənmək və arvadları ilə çöldə vaxt keçirmək əvəzinə işdən sonra qrup şəklində mizu şobayla məşğul olmağa gedirlər. Karaoke barları, xüsusilə, populyardır. Eləcə də, Yaponiyada minlərlə qadın gecə mizu şobayda işləyərək hostess kimi kişiləri məmnun etməyə çalışır. Hətta bəzi hostesslər qadağan olunmasına baxmayaraq fahişəliklə məşğul olurlar. Bar hostessləri ofisdə işləyən qadınlardan daha az işləyirlər və daha çox pul qazanırlar; qazancları müştərilərə satdırdıqları içkinin sayından asılıdır.

Varlı biznesmenlər və siyasətçilər də mizu şobayla məşğul olurlar; özəl şənliklər keçirir və geyşa tuturlar. Adi işçilər və tələbələr mizu şobay üçün ucuz barlara gedirlər. Qadınların kişi müştərilərə hamam xidmətləri verdiyi yerlər isə "sopurando" adlanır. Bunlarla yanaşı, Yaponiyada minlərlər "sevgi hoteli" fəaliyyət göstərir. Cütlüklər bu hotellərdə seksual məqsədlər üçün saatlıq otaqlar tuta bilirlər. Yaponiyada çikan qadağan olunduğu üçün bəzi mizu şobay klubları müştərilərinə çikan fentezisi xidməti göstərirlər.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  Perkins
2. 1 2  Galbraith. səh. 154
3. ↑  Galbraith. səh. 42

Ədəbiyyat
---------

* *Perkins, Dorothy.* Encyclopedia of Japan: Japanese History and Culture, from Abacus to Zori. Roundtable Press. 1991. səh. 376. ISBN 0-8160-1934-7. İstifadə tarixi: 17 may 2022.
* *Galbraith, Patrick.* The Otaku Encyclopedia: An Insider's Guide to the Subculture of Cool Japan. Kodansha International. 2014. 248. ISBN 978-1568365497. İstifadə tarixi: 18 may 2022.
**Mengüsu** — türk mifologiyasında abi-həyat, ölümsüzlük və həyat bəxş edən iksir. "Dirlik Suyu" şəklində də ifadə tapar. Digər adı **Bengisu**dur. Bəzi türk dillərində **Mengüsuv** və ya **Mengüsub** da adlandırılar. İçənlərə ölümsüzlük və gənclik təmin edər. Uluqayının dibindəki bir çuxurdan qaynaqlanar. Başında bir gözətçi ruh olar. Bir çay və ya dərə şəklində axar. Bəzən köpük şəklində gəlir. Məsələn, Koroğlu dastanında bir çaydan üç köpük şəklində gəlir. Məcazi olaraq, müdrikliyə, qalıcı əsərlər düzəltməyə, yaxşılığa işarədir. Ölüləri belə dirildə bilər. İçənlərə güc və qüvvət verər. Xəstələrə yaxşılaşdırar. Aşığın Buta (Badə) etməsi əsnasında içdiyi işığın da əslində bu su olduğu qarşıya qoyular. Çünki, ozanın söylədiyi şeirlər özünün ölümündən sonra da yaşamağa davam edəcək. Xızırın bu suyu içdiyinə inanılar. Bundan başqa Bengi adlı bir xalq oyunu da mövcuddur. Manixeizm dininin qurucusunun adı olan Maninin adı da Mengü ilə əlaqələndirilmişdir. İslam inancında isə Bengü və Beyrü (əbədi və əzəli) olan tək varlıq Allahdır. Bir çox sivilizasiyada belə bir həyat suyuna dair, çox vaxt bir-birindən müstəqil olaraq ortaya çıxıb inkişaf edən ortaq bir inancın tapılması isə maraqlıdır. Bengi sözcüyü sonsuzluq mənasını verər.

Mənbə
-----

* Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)  (türk.)
**Gezər Xan** — əfsanəvi xaqan. **"Abay Gesər"** və ya **Gesər (Kesər, Kezer) Xan**, sovet mənbələrində **Geser** (*azərb-kiril.* Ҝесер) — türk, monqol və mibet, tungus əfsanələrinin qəhrəmanı. Reallaşdırdığı hücumlar və etdiyi qəhrəmanlıqlar uzun dastanlarda işlənmişdir. Tarixi bir şəxsiyyət olduğu iddia edilmiş, lakin isbat edilməmişdir. Möcüzəvi şəkildə atasız doğulmuşdur. Türk dastanlarındaki kimi yerin altına enmiş, oradan geri qayıtmağı bacarmışdır. Büke Beligte əsl adıdır. Səmadan tanrılar tərəfindən göndərildiyinə inanılır.

Gezər Dastanı
-------------

Tibet, buryat, butan, monqol versiyalarının hamısında ortaq motiv olaraq Gezər fövqəladə bir doğumla dünyaya gəlir. Xor görülən və laqeydlik edilən uşaqlıq illərindən sonra hökmdar olar. Möhtəşəm qəhrəmanlıqlar etdikdən sonra ilk yoldaşını əldə edər. Sonrakı hissələrdə qövmünü, insan və fövqəlbəşər qaynaqlı müxtəlif xarici təhlükələrə qarşı müdafiə edər. Xalqını qurtarmaq üçün gizli bir aləmə səfər edər və daha sonra bu macəradan da müvəffəqiyyətli olaraq geri dönər. Bu vəziyyət dastanda ölüb dirilmə şəklində görünür.

Chadwick və Zhirmunsky Gezər əfsanəsinin türk "qaylarıyla" (dastanlarıyla) bənzər istiqamətlərini müəyyən etməyə çalışmışlardır. Monqol, tibet və ladax xalqları arasında bilinən bu qəhrəmanlıq dastanın Türk motivlərinə bir çox baxımdan uyğun düşdüyünü düşünürlər. Bu bənzərliklərin ortaya çıxdığı yerlər eyni zamanda hekayənin də əhəmiyyətli nöqtələrini yaradır.

(a) Qırğız qəhrəmanı Bolot kimi Gezər də uşaqkən yeraltına enər.
(b) Yeraltı keçidinə, qayalıq bir dağdakı bir dəlik və ya oyuqdan girər. (Bax: Daşqapı)
(c) Eynilə türk şamanı Qaraçax (Karaşah) kimi dişi bir ruh vasitəsilə yönləndirilir.
(d) Bu qoruyucu ruh yeraltındakı qorxunc düşmənlərə qarşı ona kömək edir.
(e) Bolot kimi o da ölümsüzlük yeməyi və həyat suyu daşıyaraq dünyaya geri dönər,
(f) Altay şamanları kimi Gezər də qövmünü yaxşılaşdıracağı otu əldə etmək üçün cənnətə gedən bir quşun kürəyinə minər.

Etimologiya
-----------

(Ges / Gəz / Kes / Kez) kökü. Gəzmək felindən törəmişdir. Monqol dilində gezeg, saç düyünü deməkdir.

Mənbə
-----

* Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)  (türk.)

1. ↑  Монголустан Халг Республикасы. Монголустан әдәбијјаты // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. VII ҹилд: Мисир—Прадо. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1983. С. 49.
**Kolumnist** (nid. De Kuthoer) — rejissor İvo van Aart tərəfindən 2019-cu ildə çəkilmiş olan Hollandiya qara komediya triller filmidir. Film, sosial mediadan müntəzəm olaraq anonim ölüm təhdidləri alan və buna görə də qisas almaq qərarına gələn bir yazıçının (Katja Herbers) hekayəsindən bəhs edir. Film 8 yanvar 2020-ci ildə Hollandiyada nümayiş olunmuşdur.

Süjet xətti
-----------

Femke But (Femke Boot), kitabını tamamlamaq üçün müntəzəm olaraq naşirinin təzyiqlərinə məruz qalan və əbədi görünən sosial media vasitəsilə təhdidlər axını ilə mübarizə aparan depressiyaya düşmüş bir qəzet kolumnist yazıçısıdır. Səs-küylü, iyrənc qonşusunun onu təhdid edənlərdən biri olduğunu öyrəndikdən sonra onu öldürür və onun barmaqlarından birini kəsərək özünə mükafat kimi götürür. Bundan sonra onun əhval-ruhiyyəsi kifayət qədər yüksəlir, beləliklə də o həm yazılarını yazmağa, həm də Stiven adlı bir roman yazıçısı ilə romantika yaşamağa başlayır.

Özünə qarşı onlayn təcavüz edənlərin izinə düşməyə və onları öldürməyə davam etməsi, Femkenin müntəzəm olaraq ortalıqdan yoxa çıxmasına və beləliklə də sevgilisi Stiven və qızı Anna ilə münasibətlərində problemlər yaşamasına səbəb olur. Stiven inanır ki, Femke, onu aldadır, qızı Anna isə anasının onun vacib təqdimatında iştirak etmədiyinə görə anasına qəzəblənir.

Femke nəhayət, onlayn zorakılığın lideri Tarıkı evinə qədər izləyir. O, Tarık olduğuna inandığı birini vurur, ancaq sonradan vurduğu şəxsin Tarıkın atası olduğunu öyrənir. Tarık isə yeniyetmə oğlandır. Bu vaxt Anna və Stiven başa düşürlər ki, Femke serialı qatildir. Stiven, onu dayandırmaq üçün gedir, ancaq Stivenin səsindən qorxan Femke Tarıkı güllələyir. Bundan sonra Femke şahid olan Stiveni də öldürməyə və kitabının təqdimat mərasimində iştirak etməyə qərar verir. O, qanlı paltarını da dəyişmədən təqdimat mərasiminə gedir, lakin təqdimatın bütün iştirakçılar onun bu paltarı ilə bədii açıqlama verdiyini zənn edərək onu alqışlayırlar.
**Axund Molla Hüseyn Marağayi** — "Dəxil" təxəllüsü ilə Azərbaycan şairlərindən dir ki Marağada dünyaya gəlib.O,Azərbaycan dilində şeir yazıb.Bu şair 19-cu yüzildə yaşayırdır.

Həyatı
------

Hüseyn dəxil Marağayinin dəqiq doğum tarixi bəlli deyildir. Lakin onun XIX əsrdə bu şəhərdə dünyaya gəldiyi və elə o şəhərdə də vəfat etdiyi bilinməkdədir. O, Marağa şəhərində fəaliyyət göstərən axundlardan biri olmuşdur. 

### Fəaliyyəti

Hüseyn Marağayinin şeiriyyatının önəmli hissəsini şiəlik ilə bağlı hadisələrin poetik təsviri təşkil etməkdədir. O, Krəbəla döyüşündə İmam Hüseynin öldürülməsi hadisəsi barədə xeyli şeirlər yazmış, eləcə də İmam Əli, Zeynəb bint Əli barədə də əsərlər yaratmışdır. Ümumilikdə o, Kərbala hadisəsi barədə 7 cildlik əsər yazmışdır. Onun divanı müxtəlif vaxtlarda Təbriz şəhərində Azərbaycan türkcəsində çap edilmişdir. Onun əsərləri xüsusən dini mərasimlərdə mərsiyə oxuyan şəxslər üçün önəmli hesab edilir. Şeir yazmadakı bacarığı və istifadə etdiyi metodologiya onun tez-tez Füzuli ilə müqayisə edilməsinə yol açmışdır.

Xarici keçidlər
---------------


Vikimənbədə ***Müəllif:Molla Hüseyn Dəxil*** ilə əlaqəli məlumatlar var.

* 
* AXUND MOLLA HÜSEYN MARAĞALI "DӘXİL"

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Şair** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Abdulla Hüseyn** (25 mart 1920, Yan[d], Kedah – 31 dekabr 2014, Kuala Lumpur) — Malayziyanın milli yazıçısı. İsmayıl Hüseyn və İbrahim Hüseynin böyük qardaşı.

Tərcümeyi-halı
--------------

Açeh əsilli kiçik bir tacirin ailəsində anadan olub. 1926–1931-ci illərdə Sunqay Limauda Malay məktəbində, 1932–1933-cü illərdə Alor Setardakı Müqəddəs Maykl məktəbində, sonra 1935-ci ilə qədər İngiltərə-Çin məktəbində təhsil alıb.
Əmək fəaliyyətinə 1939-cu ildə Pahanqda mədən sənayesində kassir köməkçisi olaraq başlamdı.

Elə həmin il Pinanq şəhərinə köçdü və burada "Saxabat" (Dost) qəzetində işləməyə başladı. İlk hekayələrini də dərc etdirdi ("ağsaqqalın arvadı", "İngiltərədə yaxşı və gəlin gözləyir").
Abdulla Hüseyn 1940–1941-ci illərdə "saudara" ("qardaş") qəzetində işləyib. Eyni zamanda, o, ilk romanlarını nəşr etdi: "Arvadın sevgisi" və "Bu mənim sevgilimdir".

Yaradıcılığı
------------

Sonradan kəskin sosial yönümlü dərin psixoloji romanların ("bizim Kuala Lumpur", 1967; "İnterlok", 1971, "son konsert", 1980; "işıq üzü gördü", 1983; "İmam", 1995 və s.) habelə görkəmli şəxsiyyətlərin tərcümeyi-hallarının ("böyük aktyor P. Ramli", 1973; "Zaaba keşişi xatirələrdə", 1974; "Harun Aminurraşid") müəllifi kimi tanınmışdır. Bir neçə lüğət, o cümlədən "İdiomatik ifadələr lüğəti" (1966) tərtib etmişdir.
Abdulla Hüseyn bədii tərcümə ilə də məşğul olub.

Müstəqillik ərəfəsində ölkədəki mürəkkəb millətlərarası münasibətlər haqqında yazdığı "İnterlok" romanı 2010-cu ildə orta məktəb şagirdləri üçün məcburi ədəbiyyat siyahısına daxil edildi, lakin romanda hindlilər üçün təhqiramiz keçidlər görən Hindistan ictimaiyyətinin təzyiqi altında 2011-ci ilin sonunda başqa bir əsəri ilə əvəz olundu "son konsert"..

Mükafatları
-----------

* Cənub-Şərqi Asiya ədəbi mükafatı, Tayland (1981).

* Sako mükafatı (1992)

* Utusan Melayu və İctimai Bankın Milli Mükafatı (1992/1994)

* Malayziya Ədəbiyyat Mükafatı (1995)

* "Ədəbiyyatdakı xidmətlərinə görə" medalı, Açeh, İndoneziya (1995)

* Malayziyanın milli yazıçısı (1996)

* Kedah Sultanından Taca sədaqət ordeni və Datuk titulu (1996)

İstinadlar
----------

1. ↑  Абдуллах Хуссейн // В.А. Погадаев (сост.) Малайзия. Карманная энциклопедия. М.: Издательский дом "Муравец-Гайд", 2000, с. 212
2. ↑  В. А. Погадаев. Малайский мир (Бруней, Индонезия, Малайзия, Сингапур). Лингвострановедческий словарь. М.: "Восточная книга", 2012, с. 31
3. ↑  "Abdullah Hussain - Dewan Bahasa dan Pustaka". İstifadə tarixi: 2013-04-10.[*ölü keçid*]Şablon:Недоступная ссылка
4. ↑  "Abdullah: My work is being misunderstood". The Star. 2011-01-16. 2011-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-08.
5. ↑  Sidang Persatuan Nusantara Russia sarankan novel Interlok diterjemah (Общество "Нусантара" России предложило перевести роман "Интерлок" // Berita Harian, 29 November 2017
**Körpə Hitleri öldürmək** – etika və nəzəri fizikada zamanda səyahət edərək körpə Adolf Hitleri öldürməkdən bəhs edən fikir təcrübəsi. Məsələ həm öldürməklə, həm də doğuracağı nəticələr səbəbilə etik dilemmaya səbəb olur. Körpə Hitleri öldürmək İkinci Dünya müharibəsindən etibarən elmi fantastikanın mövzularından biridir və etika müzakirələrində səsləndirilir.

Etik fikir təcrübəsi
--------------------

### Konsekvensialist arqument

Konsekvensializmə görə istənilən hərəkətin əxlaqi baxımdan doğruluğu səbəb olduğu nəticələrə əsasən qiymətləndirilə bilər. Konsekvensialist etikaya görə proqnozlaşdırıla bilən tez nəticələrlə proqnozlaşdırıla bilməyən potensial nəticələrin dixotomiya əmələ gətirir. Məsələn, Yohan Küberqerin gənc Hitleri xilas etməsi onun həyatında motivasiya edici faktor kimi qalıb müsbət nəticəyə səbəb olsa da, eyni zamanda, Hitlerin hakimiyyətə yüksəlməsi kimi mənfi nəticəyə səbəb olmuşdur.

Körpə Hitleri öldürmək proqnozlaşdırıla bilməyən nəticələrə səbəb olduğu üçün Hitlerin əvəzinə ondan daha pis olan bir şəxsin hakimiyyətə yüksəlməsi ehtimallardan biridir. Körpə Hitleri öldürməyin səbəb olacağı nəticələr məlum olmadığı üçün proqblemin dəqiq həlli yoxdur.

### Deontoloji arqument

Deontologiyaya görə istənilən hərəkətin əxlaqi baxımdan doğruluğu səbəb olduğu nəticələrə görə yox, etik dəyərlərlə müəyyənləşdirilə bilər. Cəmiyyətin ümumi xeyrinə olsa belə deontologiya istənilən qətli qəbul etmir. Deontoloji etika körpə Hitleri öldürməyə qarşıdır və potensial nəticələrdən asılı olmayaraq istənilən körpəni öldürməyi yanlış hesab edir.

### Utilitarist arqument

Utilitarizm maksimum xoşbəxtliyi və minimum əziyyəti hədəfləyən fəlsəfi baxışdır. Utilitarizm etikası körpə Hitleri öldürməyə haqq qazandırır, çünki səbəb olacağı fayda daha çoxdur. Utilitarizmə görə Hitler milyonlarla insana əziyyət yaşatdığı üçün bir körpəni öldürmək milyonlarla şəxsi xilas etmək üçün kifayətdir.

Utilitarist baxış bucağı tramvay problemini xatırladır. Utilitaristlərə qarşı istifadə olunan əks-arqument körpə Hitleri öldürməyin cəmiyyətin maksimum xoşbəxtliyinə qarantiya vermədiyini bildirir, çünki körpə Hitleri öldürməyin səbəb olacağı nəticələr məlum deyil. ABŞ filosofu Ceynet Stemvedel körpə Hitleri öldürməyin cəmiyyətin maksimum xoşbəxtliyi üçün etibarsız vasitə adlandırmışdır.

### Təbiət yoxsa təbiət

Təbiət yoxsa təbiət baxış bucağı körpə Hitleri öldürmək əvəzinə onu daha düzgün mühitə qoymağı müdafiə edir. Bu fikri görə Hitlerin şəxsiyyətini formalaşdıran faktor böyüyü mühit olmuşdur və körpə Hitler öldürülsə belə bu mühit ortadan qalxmayana qədər Hitler kimi şəxslər ortaya çıxacaq.

Ceynet Stemvedel bu arqumentlə razılaşmayaraq Hitlerin böyüdüyü ətraf mühitin sosial vəziyyətini dəyişməyin mənasız olduğu bildirmişdir. Belə ki, ona görə Hitlerin törətdiyi cinayətlər sadəcə özü ilə bağlı deyil, onu seçən, dəstəkləyin və hakimiyyətə gətirən kollektiv şüurla da bağlıdır.
**Doğuş Universiteti** — İstanbulda yerləşən özəl Türkiyə universiteti. Doğuş Təhsil Vəqfinin əməyi ilə Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 9 iyul 1997-ci il tarixli 4281 saylı Qanunu ilə İstanbulda yaradılmış vəqf universitetidir.

Tarixi
------

Doğuş Universiteti 1995-ci ildə qurulan Doğuş Təhsil Vəqfi tərəfindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin qəbul etdiyi 9 iyul 1997-ci il tarixli 4281 saylı Qanunla yaradılan publik hüquqi şəxs olan vəqf universitetidir. 2006-cı ildə bir professor-müəllim heyətinə düşən nəşrlərin sayına görə Doğuş Universiteti Türkiyədə 27-ci yerdə yer alıb. Universitetdə 5 fakültədə 34 bakalavr proqramı, tibb elmləri fakültəsində 1 bakalavr proqramı, peşə məktəbində 36 önlisans proqramı, 21 magistratura və 3 doktorantura proqramı olmaqla ali təhsilin bütün səviyyələri mövcuddur. 2001-ci ildə ömür boyu təhsil yanaşması ilə Davamlı Təhsil Mərkəzi yaradılmışdır.

Web Of Science məlumatları və URAP hesabatları göstərir ki, Doğuş Universiteti dünyanın ən yaxşı 2 min universiteti, İstanbulun isə ən yaxşı 3 vəqf universiteti (tibb fakültəsi olmayan) arasındadır. Universitet YKS və xüsusi qabiliyyət imtahanları ilə tələbələri qəbul edir. 2020-ci ildə Doğuş Universiteti The One Awards çərçivəsində Türkiyənin ən yaxşı üç universitetindən biri olmuşdur. Nəşr etdiyi məqalələr və elmi araşdırmaları ilə çox sayda tələbəni Silikon vadisinə göndərmiş, NATO sponsorluğu ilə Müdafiə Sənayesi sahəsində suda uçucu üzvi birləşmələr mövzusunda mühüm işlər həyata keçirmişdir. Erasmus və Farabi proqramlarının tamhüquqlu üzvüdür və 3 qitədə 100-dən çox institutla tələbə mübadiləsi müqavilələri mövcuddur. Universitetin 17000-ə yaxın məzunu var.

Kampuslar
---------

Dudullu kampusu rektorluq, peşə məktəbi, elm və incəsənət fakültəsi, mühəndislik fakültəsi, incəsənət-dizayn fakültəsi, hazırlıq, türk dili və inqilab tarixi bölmələrindən ibarətdir. Çəngəlköy kampusunda isə hüquq fakültəsi, iqtisadiyyat və idarəetmə fakültəsi mövcuddur.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  .
3. ↑  Directory of Open Access Journals. 2003.
4. 1 2  "Geçmişten Bugüne Doğuş". Dogus (türk). İstifadə tarixi: 2024-04-13.
5. ↑  "26.12.2017 tarihli Resmi Gazete" (PDF). web.archive.org. 2017-12-26. İstifadə tarixi: 2024-04-13.
6. ↑  "Geçmişten Bugüne Doğuş". web.archive.org. 2015-03-16. İstifadə tarixi: 2024-04-13.

Xarici keçidlər
---------------

* dogus.edu.tr — Doğuş Universitetinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
| Normativ yoxlama | ISNI: 0000000108423532 · LCCN: nb2010033524 · Microsoft: 129994210 · VIAF: 160931781 · WorldCat VIAF: 160931781 |
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Əli Əlizadə.

**Əlizadə Əli Oqtay oğlu** (1984, Bakı) — Azərbaycan Dövlət Pantomim teatrının aktyoru.

Həyatı
------

1984-cü ildə Bakıda doğulub. 2001-ci ildə 42 saylı məktəbi, 2006-cı ildə isə Mədəniyyət və İncəsənət Universitetini bitirib.

2005–2016-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Pantomima teatrında aktyor kimi çalışıb. Teatrın "Zibillik pərvanələri", "Eşq" "Dəli Domrul" (Dədə Qorqud), "Tıq Tıq xanım" (Nəqlçi) "Qaranlıq"(Kabus) "Dulusçu" (Mim), "Pantomima buketi", ""No comment" "Ora Bura" "Həqiqətmi" "Son ştrix" "Hamlet" (Hamlet) kimi tamaşalarında müxtəlif rollarda oynayıb.

2015-ci ildən Rebus müstəqil teatrının aktyorudur.

2019-cu ildə Rusiyanın Moskva şəhərində Yay aktyorluq məktəbində iştirak edib və Rusiya Teatr xadimləri ittifaqının diplomunu alıb.

2023-cü ildən Pantomim teatrında çalışır.

Qoqolun Şinel povesti əsasında Ceyhun Dadaşovun hazırladığı "Şİnel" pantomim plastik tamaşasında oynayıb.

2024-cü ildə Romeo və Cülyetta plastik tamaşasında Romeo rolunu oynayıb

Filmoqrafiya
------------

1. Günaydın Mələyim (Oqtay Mirqasımov) (2006)
2. Asəf (Vüsal Həmdullayev) (Asəf Zeynallı)
3. İmtahan (TeleSerial) (Ramin Nəbiyev) (Ülvi)
4. Xarqo (Mikayıl Mikayılov) (Əhmədiyyə Cəbrayılov)
5. Sugra və oğulları (İlqar Nəcəf) (Kamança ifaçısı)
6. Əqrəb mövsümü (teleserial, 2022) (Elnur)
7. Çılpaq filmi (icraçı prodüser)
8. Həmrəylik günü Emil Quliyev (film, 2022)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Milli mimçilər". //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 42–43.
2. ↑  "a/ ƏLİ ƏLİZADƏ ƏFSANƏVİ PARTİZAN ƏHMƏDİYYƏ CƏBRAYILOVUN OBRAZINDA". 2024-04-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-04-07.
3. ↑  ""Əqrəb mövsümü"nün qatili: "Tərəf müqabilim dedi ki, nə yaxşı…" — Müsahibə". 2024-04-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-04-07.

Xarici keçidlər
---------------

* Əli Əlizadə: "Öpüşməyə, intim səhnələrə normal baxmalıyıq" — Müsahibə
**Dolmabağça saat qülləsi** — Bəzmi Aləm Validə Sultan Məscidi ilə Dolmabağça sarayının Səltənət qapısı arasında yerləşən saat qülləsi. 1890-1895-ci illər arasında Sultan II Əbdülhəmid tərəfindən tikdirilmişdir.

Memarlıq
--------

Saray memarı Sarkis Balyan tərəfindən Neobarok və Ampir üslubunda tikilib. 27 metr hündürlüyündə və 4 mərtəbəli olan qüllənin 94 pilləsi var. Pilləkən dəhlizlərinin fonu rəngli daşlarla, həndəsi şəkillər verilərək düzəldilmişdir. 12 x 12 m ölçülərdə mərmər platformaya, qüllə sütunları ilə 8,50 x 8,50 mt abadan quruluşdadı. Qüllənin hər kənarında altı pilləli pilləkən və tinlərdə iki mərtəbəli bir fəvvarə yerləşir.

Birinci mərtəbənin 3 hissəsində pəncərə, digərində isə qapı var və hər səmtdə tağ qövs daxilində barometr var. Qapı və pəncərələrin iki yanında cüt sütunlar bu mərtəbəni bəzəyir.

7,40 x 7,40 m ölçülü birinci mərtəbənin səmtləri çox bəzəklidir. Saat qülləsinin dəniz və quru tərəfindəki səmtlərində Sultan II Əbdülhəmidin Tuğrasının üz tərəfi yerləşir.

İkinci mərtəbə (6,00 x 5,00 m) birinci mərtəbəyə nisbətən daha sadədir. Üçüncü mərtəbəyə şəbəkəli eyvanla keçid təmin olunmuşdur.
Hər bir səmtində saat yerləşir. Saatlar Fransız istehsalıdır. Dəniz tərəfindəki saat ayrı qurularkən, digər üç saat isə eynidir. Saatçı İohann Mayer tərəfindən taxılan Paul Garnier markalı saat 1979-cu ildə qismən elektron sistemə çevrilmişdir və işlək vəziyyətdədir.

İstinadlar
----------

* Dolmabahçe Saat Kulesi

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Dolmabağça saat qülləsi ilə əlaqəli mediafayllar var.