**İstanköylü Çələbi (Gözəlcə) Əli Paşa** (XVI əsr – 9 mart 1621, Konstantinopol) — II Osman dönəmində 23 dekabr 1619–9 mart 1621 tarixlərində ümumilikdə bir il 2 ay 17 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamı.

Həyatı
------

Əslən türkdür. Atası Tunis bəylərbəyi Əhməd Paşa, anası isə peyğəmbər nəslinə mənsub Qaya Paşanın qızıdır. Mükəmməl bir təhsil almış, gənc yaşda İstanköy sancaqbəyi, daha sonra ard-arda Dimyat bəylərbəyi, 1602-ci ildə Yəmən və sonra Tunis bəylərbəyi olaraq təyin olunmuşdur. Ardından Moreya və Kipr bəylərbəliyinə gətirilmişdir.

1617-ci ilin noyabr ayında vəzirlik rütbəsi alaraq kaptan-ı dərya seçildi. 1619-cu ildə baş tutan səfərdə xristian quldurlara məxsus 6 gəmini ələ keçirmiş, ələ keçirilən 200 əsirin hər birinin boynundan gümüş pul dolu bir kisə asdıraraq sultanın hüzuruna çıxdı. Sultan Gənc Osman paşanın bu hərəkətini çox bəyənmiş, onu qızıl zəncir və qızıl işləməli xalatla mükafatlandırmışdır. Ancaq Sədrəzəm Öküz Mehmed Paşa Venesiya ilə bağlanan sülhün pozulmasından qorxaraq məsələni divanda müzakirə etdi. Bundan başqa Əli Paşanın əldə etdiyi qənimətin bir qismini mənimsədiyi haqqında şayələr də divan məclisində dilə gətirildi. Ancaq Əli Paşa daha böyük qənimətlər vəd edərək sultana yeni hədiyyələr təqdim etdi. Beləliklə, 23 dekabr 1619 tarixində Öküz Mehmed Paşa sədarətdən alındı və yerinə Çələbi Əli Paşa sədrəzəm təyin olundu.

Sədarətə gəldikdən sonra Əli Paşa bəzi dövlət adamlarının və varlı tacirlərin mallarını müsadirə edərək xəzinəni doldurmağa başladı. Bu dövlət adamları arasında keçmiş sədrəzəm Öküz Mehmed Paşa, Dəftərdar Baki Paşa və Qızlarağası Əl-hac Mustafa ağa da vardı. Öküz Mehmed Paşanın bütün əmlakı və sərvəti xəzinəyə müsadirə edildi və özü də az bir maaşla Hələb hakimi təyin olundu.

II Osmanı Lehistan səfərinə çıxmağa təşviq etdi. Ancaq Əli Paşa xəstə idi və sultanın ilk səfərinə qatıla bilmədi. 1621-ci ilin mart ayında öd kisəsi iltihabı səbəbilə vəfat etdi. Vəfat etdiyi vaxt hələ 40 yaşı yox idi. Məzarı Beşiktaş səmtindəki Yəhya Əfəndi Məzarlığındadır.

Həmçinin baxın
--------------

* I Əhməd
* II Osman
* Kaptan-ı dərya
* Sədrəzəm
* Durğunluq dönəmi Osmanlı sədrəzəmləri

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Uzunçarsılı, İsmail Hakkı, (1954) *Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVİ. Yüzyıl Ortalarından XVİİ. Yüzyıl Sonuna kadar)*, Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 İŞBN:978-975-16-0010) say.373–374

| ⛭I Əhməd |
| --- |
| Ailəsi | Handan Sultan  • Kösəm Sultan  • Mahfiruz Xədicə Sultan  • Fatma Sultan  • Şahzadə Mehmed  • II Osman  • Şahzadə Bəyazid  • Şahzadə Cahangir  • Şahzadə Orxan  • IV Murad  • Şahzadə Həsən  • Şahzadə Süleyman  • Şahzadə Hüseyn  • Şahzadə Qasım  • I İbrahim  • Aişə Sultan  • Fatma Sultan  • Gövhər Sultan  • Xanzadə Sultan  • Burnaz Atiyə Sultan  |  |
| Sədrəzəmlər | Malqoç Yavuz Əli Paşa  • Sokulluzadə Lələ Mehmed Paşa  • Bosniyalı Dərviş Mehmed Paşa  • Quyucu Murad Paşa  • Gümülcinəli Kürəkən Nasuh Paşa  • Öküz Mehmed Paşa  • Kürəkən Xəlil Paşa  •  |
| Kaptan-ı dəryalar | Mustafa Paşa  • Firəng Cəfər Paşa  • Bosniyalı Dərviş Mehmed Paşa  • Hafiz Əhməd Paşa  • Kürəkən Xəlil Paşa  • Öküz Mehmed Paşa  • İstanköylü Çələbi (Gözəlcə) Əli Paşa  |
| Şeyxülislamlar | Əbülməyamin Mustafa Əfəndi  ·  Hacı Mustafa Sunullah Əfəndi  ·  Xocasadəttinzadə Mehmed Çələbi Əfəndi  ·  Xocasadəttinzadə Mehmed Əsad Əfəndi  |

| ⛭II Osman |
| --- |
| Ailəsi | Mahfiruz Xədicə Sultan  • Aqilə Xanım  • Ayşə Xanım  • Meylişah Xanım  • Şahzadə Ömər  • Şahzadə Mustafa  • Zeynəb Sultan  |  |
| Sədrəzəmlər | Kürəkən Xəlil Paşa  • Öküz Mehmed Paşa  • İstanköylü Çələbi (Gözəlcə) Əli Paşa  • Ohrili Hüseyn Paşa  • Dilavər Paşa  |
| Kaptan-ı dəryalar | İstanköylü Çələbi (Gözəlcə) Əli Paşa  • Qara Davud Paşa  • Kürəkən Xəlil Paşa  • Niğdəli Mustafa Paşa  |
| Şeyxülislamlar | Xocasadəttinzadə Mehmed Əsad Əfəndi   |