**Koşexabl rayonu** (*adıge.* Кощхьабл район) — Rusiya Federasiyası, Adıgey Respublikasının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Koşexabl qəsəbəsidir.

Coğrafiyası
-----------

Rayonu Adıgey Respublikasının mərkəz hissəsində yerləşir. Şaquli olaraq şimaldan cənuba doğru uzanır. Rayonun şimaldan cənuba doğru uzunluğu 75 km, qərbdən şərqə 17 km-dir. Rayonun ümumi sahəsi 607,52 km² təşkil edir. Burada 9 kənd inzibati vahidliyinə 24 yaşayış məntəqəsi daxildir.
Aşağıdakı ərazilərlə həmsərhəddir: qərbə Qiaqin rayonu, şimal-qərbdə Şovqenov rayonu, qərbdə Kurqanin rayonu, cənub-şərqdəki Labinski rayonu və cənub-qərbdə Mostovrayonu. Respublikanın dağətəyi zonasında yerləşir. Ərazisi əsasən təpələrdən ibarətdir. Cənub və cənub-qərbdə relyef tədricən dağlıq əraziyə keçr. Torpaq örtüyü qaratorpaqdır. 

Hidroqrafik şəbəkə əsasən bir çox bulaq çayları ilə təmsil olunur. Ən böyük və ən əhəmiyyətlisi çayları: Laba, Xodz, Fars, Çexrak və digərləri..

Rayonun iqlimi rütubətli və mülayimdir. Qara dənizə yaxınlığı nəzərə çarpacaq dərəcədə iqlimə təsir göstərir. Havanın orta temperaturu iyulda + 23.5 ° C-dən yanvarda 0 ° C-ə qədər dəyişir. Ən yüksək temperatur avqustun əvvəlində, ən aşağı isə yanvarın sonu və ya fevralın əvvəlində müşahidə olunur. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 750 mm-dir. Ən çox yağıntı yayda düşür.

Tarixi
------

Koşexabl rayonu 28 dekabr 1934-cü ildə Azov-Qara dəniz diyarının bir hissəsi olaraq Adıgey Muxtar Vilayətinin tərkibində, Şovgenov rayonundan ayrılmaqla təşkil olunur. Əvvəlcə rayona 9 kənd sovetliyi daxil idi: Bleçepsinski, Volnı, Dmitrievski, Yeqeruxay, İqnatiev, Koşexabl, Natyrbovsky, Xaçemziev, Xodzenski.
1956-cı il 7 dekabr - 1958-ci il 21 mart tarixlərində rayon ləğv edilmiş Şovqenov rayonu ərazisinin bir hissəsini təşkil edirdi.
1 fevral 1963-cü ildən 12 yanvar 1965-ci ilədək rayon ləğv edilmiş və ərazisi Şovqenov rayonuna birləşdirilmişdi
1993-cü ildə kənd sovetliklərinin fəaliyyətinə son verildi və kənd idarələrinin əraziləri kənd dairələrinə çevrildi.
2005-ci ildə rayonda kənd dairələri ləğv edildi və kənd yaşayış məntəqəsi statusu ilə 9 bələdiyyə təşkil olundu.

Əhali
-----

Milli tərkib
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

| xalq | say,  nəf. | ümumi əhaliyə olan nisbət, % |
| --- | --- | --- |
| adıqlar | 15 711 | 51,64 % |
| ruslar | 12 147 | 39,93 % |
| ermənilər | 612 | 2,01 % |
| tatarlar | 583 | 1,92 % |
| qaraçılar | 565 | 1,86 % |
| digərləri | 655 | 2,15 % |
| milliyətini bildirməyənlər | 149 | 0,49 % |
| ümumi | 30 422 | 100,0 % |

Cins tərkibi
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasına olan məlumat:

| Yaş | Kişilər,nəf. | Qadınlar,yaş. | Ümumisay. | ümumi əhaliyəolan nisbət, % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|
| 0 — 14 yaş | 3 053 | 2 921 | 5 974 | 19,64 % |
| 15 — 59 yaş | 9 263 | 9 635 | 18 898 | 62,12 % |
| 60 yaşdan yuxarı | 2 042 | 3 508 | 5 550 | 18,24 % |
| ümumi | 14 358 | 16 064 | 30 422 | 100,0 % |

Kişilər — 14 358 nəf. (47,2 %). Qadınlar — 16 064 nəf. (52,8 %).

Əhalinin orta yaşı — 37,5 yaş. Kişilərin orta yaşı — 35,5 yaş. Qadınların orta yaşı — 39,3 yaş.

İstinadlar
----------

1. ↑  Численность постоянного населения по МО и населенным пунктам Республики Адыгея по состоянию на 1 января 2020 года.
2. ↑  "Кошехабльский район". 2019-08-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-30.
3. ↑  "Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения Республики Адыгея. Том 4. Национальный состав" (PDF). 2013-11-04 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2014-09-11.
4. ↑  "Том 2. Возрастно-половой состав населения и состояние в браке" (PDF).[*ölü keçid*]

Mənbə
-----

* Администрация Кошехабльского района
* Кошехабльский район на официальном сайте Адыгеи
* Справочник почтовых индексов / кодов ОКАТО /налоговых инспекций ФНС / адресов

| ⛭ Adıgey Respublikası |
| --- |
| Bayraq Adıgey Respublikasının | **İnzibati mərkəz**: **Maykop**  | **Şəhərlər**: Maykop| Adıgeysk

---

 | Adıgey Respublikasının bayrağıAdıgey Respublikasının gerbi |
| **İnzibati-ərazi bölgüsü**: | **Rayonlar**:  Qiaqin|
 Koşexabl|
 Krasnoqvardeysk|
 Maykop|
 Taxtamukaysk|
 Teuçejsk|
 Şovqenovsk

---

 |
| **Məqalələr**: | Gerb | Himn | Tarix | Əhalisi | İnzibati-ərazi bölgüsü | Bayraq |