**Kamran Nəbi oğlu Rəhimov** (4 iyul 1928, Qarabağlar, Naxçıvan MSSR – 27 iyul 2007, Bakı) — Azərbaycan Respublikasının xalq maarifi naziri, Azərbaycan KP-nın Naxçıvan Vilayət Komitəsinin birinci katibi, əməkdar elm xadimi, tarix elmləri doktoru, professor.

Həyatı
------

Rəhimov Kamran Nəbi oğlu 1928-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikası Kəngərli rayonunun Qarabağlar kəndində dünyaya göz açıb. Qeyri-adi qabiliyyəti, elmə, biliyə marağı sayəsində Naxçıvan ikiillik Müəllimlər İnstitutunun tarix, dil-ədəbiyyat fakültəsinə qəbul edilib. 1945-ci ildə institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirib, Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) tarix fakültəsinə daxil olub. Ali təhsilini başa vurduqdan sonra universitetin yeni tarix kafedrasında baş müəllim kimi saxlanılıb. 1954-cü ildə Kamran Rəhimov Partiya Tarixi İnstitutunun aspiranturasına qəbul olunub, Azərbaycan KP MK-nın nəzəri-siyasi jurnalı olan "Azərbaycan kommunisti"nə şöbə müdiri vəzifəsinə göndərilib. 1959–1962-ci illərdə baş redaktorun müavini, 1962-ci ildən 1975-ci ilə qədər baş redaktor vəzifəsində çalışıb.

Jurnalda işləyə-işləyə elmi və müəllimlik fəaliyyətini davam etdirib, universitetdə saathesabı mühazirələr oxuyub. 1958-ci ildə namizədlik, 1966-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin böyük elmi şurasında, 1967-ci ildə isə SSRİ Ali Attestasiya Komissiyasının plenumunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib.

Kamran Rəhimov bir sıra monoqrafiya, dərslik, çoxsaylı elmi-nəzəri və publisistik məqalələrin müəllifidir.

Dəfələrlə Moskvanın, keçmiş müttəfiq respublikaların və bir sıra digər ölkələrin mətbuat orqanlarında aktual nəzəri mövzularda məqalələrlə çıxış edib. Azərbaycan Respublikasında yeganə alimdir ki, Moskvanın "Kommunist" jurnalında iki dəfə nəzəri-elmi məqaləsi dərc olunub.

Kamran Rəhimov Azərbaycan KP Naxçıvan Vilayət Komitəsinin birinci katibi işlədiyi dövrdə (1975–1983) sənaye obyektləri, dəryaçalar, meyvə və üzüm bağları, heyvandarlıq kompleksləri tikilib istifadəyə verilib. Azərbaycan EA-nın Naxçıvan Elmi Mərkəzinin fəaliyyəti canlandırılıb.

Həmin illərdə mədəniyyət sahəsində də nəzərəçarpan işlər görülüb. Naxçıvan, Ordubad şəhərlərində, Şahbuz qəsəbəsində, vilayətin bir çox kəndlərində mədəniyyət sarayları tikilib istifadəyə verilib. Bütün rayonlarda ölkəşünaslıq muzeyləri yaradılıb, tariximizin qədim yadigarlarının ermənilər tərəfindən oğurlanıb aparılmasının qarşısı alınaraq eksponatlar həmin muzeylərdə cəmləşdirilib.

1983-cü ildə professor Kamran Rəhimov Azərbaycan Respublikasının xalq maarifi naziri vəzifəsinə təyin edilib. Xalq maarifi naziri kimi o, bir sıra layihələrin həyata keçirilməsi işinə başlayıb.

Kamran Rəhimov erməni və gürcü məktəblərində Azərbaycan tarixinin, Azərbaycan dilinin, ədəbiyyatının, coğrafiyasının tədris edilməsi məsələsini gündəmə gətirib. SSRİ Nazirlər Sovetinin 1962-ci il tarixli 230 nömrəli qərarına istinad edərək, erməni və gürcü məktəblərində həmin fənlərin tədris edilməsi haqqında göstəriş verilib, bu dərsliklərin erməni və gürcü dillərinə tərcümə edilməsinə başlanılıb. Yuxarı siniflər üçün "Azərbaycan tarixi" erməni dilinə tərcümə edilərək erməni məktəblərinə göndərilib.

1986-cı ildə SSRİ maarif işçiləri nümayəndə heyətinin rəhbəri kimi Kamran Rəhimov Belçikada olarkən ümumi təhsilin vəziyyəti, müəllim kadrların hazırlanması prosesi ilə ətraflı maraqlanıb. Belçika məktəblərinin kompüterləşdirilməsi onun diqqətini xüsusilə cəlb edib. Bununla da ölkədə keçirilən məktəb islahatında tədris ocaqlarının kompüterləşdirilməsi öz əksini tapıb. Kamran Rəhimov bütün rayon məktəblərində kompüter siniflərinin yaradılmasına xüsusi diqqət yetirib. Maarif Nazirliyinin tikinti tresti yanında müvafiq mütəxəssislərdən ibarət qrup yaradılır və həmin qrup lazımi avadanlıqlarla təchiz olunur, müəllimlər üçün kurslar təşkil edilir.

Qısa müddətdə bir çox ümumtəhsil məktəblərində Yaponiyadan və Moskvadan gətirilmiş kompüterlər quraşdırılır. Təhsil müəssisələrinin kütləvi kompüterləşməsinin aktuallığını nəzərə alaraq, Bakı Radio Zavodunun orta məktəblər üçün kompüter istehsalı üzrə ixtisaslaşdırılması məsələsi qaldırılır. Bu təşəbbüs bəyənilərək müvafiq qərar qəbul edilir, Bakı kompüterinin ilk nümunəsi hazırlanır.

1988-ci ildə respublikanın Maarif, Ali və Orta İxtisas Təhsili nazirlikləri, Texniki Peşə Təhsili Komitəsi vahid bir qurumda birləşdirilərək, Azərbaycan Respublikası Xalq Təhsili Nazirliyi yaradılır. Yeni nazirliyin strukturu müəyyənləşdirilərkən professor Kamran Rəhimov xalq təhsili nazirinin birinci müavini təyin olunur.

Kamran Rəhimov Milli Məclisin üzvü kimi Azərbaycan nümayəndə heyətlərinin tərkibində dəfələrlə xarici ölkələrdə səfərlərdə olub.

Əməkdar elm xadimi, tarix elmləri doktoru, professor Kamran Rəhimov 2007-ci ildə vəfat edib.

### İctimai-siyasi fəaliyyəti

#### Parlamentdə

26 noyabr 1991-ci ildə təşkil edilən Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının tərkibinə daxil edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *"Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının təşkil edilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 26 noyabr 1991-ci il tarixli, 276-XP nömrəli **Qərarı**. **e-qanun.az** Arxivləşdirilib 2022-04-01 at the Wayback Machine  (az.)

| ⛭Azərbaycan Azərbaycanın elm və təhsil nazirləri Azərbaycan |
| --- |
| Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti(1918–1920) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Xalq maarifi naziri(1918) | Nəsib bəy Yusifbəyli (1918) |
| Xalq maarifi və dini etiqad naziri(1918) | Nəsib bəy Yusifbəyli (1918) |
| Xalq maarifi naziri(1918) | Nəsib bəy Yusifbəyli (1918) |
| Maarif və dini etiqad nazirləri(26 dekabr 1918 — 30 mart 1920) | Nəsib bəy Yusifbəyli 1918–1919) • Rəşid xan Qaplanov (1919) • Həmid bəy Şahtaxtinski (1919–1920) • Nurməmməd Şahsuvarov (1920) |

 |
| Azərbaycan SSR(1920–1991) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Xalq maarif komissarları | Dadaş Bünyadzadə (1920–1922) • Mustafa Quliyev (1922–1927) • Ruhulla Axundov  (1927–1930) • Maqsud Məmmədov (1930–1931) • Ağa Sultanov (1931–1933) • Mahmud Ağayev (1933–1934) • Məmməd Cuvarlinski (1934–1935) • Müseyib Şahbazov (1935–1937) • Məmmədsadıq Əfəndiyev (1937) • Mirzə Məmmədov (1938–1942) • Mirzə İbrahimov (1942–1946) |
| Xalq maarif nazirləri | Məmməd Ələkbərov (1946–1952) • Mehdi Mehdizadə (1952–1954) • Mirzə Məmmədov (1954–1959) • Rəhim Rəhimov (1959–1960) • Mehdi Mehdizadə (1960–1980) • Elmira Qafarova (1980–1983) • Kamran Rəhimov (1983–1988) |
| Nazirlər Soveti Dövlət Texniki PeşəTəhsili Komitəsinin sədrləri (1959–1988) | Əkbər Ənnağıyev (1959–1961) • Musa Ağayev (1961–1964) • Tofiq Allahverdiyev (1966–1982) • Heydər İsayev (1983–1988) |
| Ali və Orta-İxtisas TəhsiliKomitəsinin sədrləri (1959–1964) | Şirəli Məmmədov (1959–1961) • Abdulla Qarayev (1961–1963) |
| Ali və orta i̇xtisas təhsili nazirləri(1964–1988)  | Züleyxa Hüseynova (1965–1970) • Danil Quliyev (1970–1971) • Qurban Əliyev (1971–1987) • Ağalar Abbasbəyli (1987–1988) |
| Xalq təhsili nazirləri(1988–1991) | Müslüm Məmmədov (1988–1989) • Rafiq Feyzullayev (1989–1991) |

 |
| Azərbaycan Respublikası(1991-ci ildən) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Xalq təhsili nazirləri(1991–1993) | Rafiq Feyzullayev (1991–1992) • Firudin Cəlilov (1992–1993) |
| Ali və orta i̇xtisas təhsili naziri(1993) | Firudin Cəlilov (1993) |
| Maarif naziri(1993) | Tofiq Hacıyev (1993) |
| Təhsil nazirləri(1993–2022) | Lidiya Rəsulova (1993–1997) • Misir Mərdanov (1998–2013) • Mikayıl Cabbarov (2013–2017) • Ceyhun Bayramov (2018–2020) • Emin Əmrullayev (2020–2022) |
| Elm və təhsil nazirləri(2022–h. h.) | Emin Əmrullayev (2022–h. h.) |

 |