recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mehman Rafiq oğlu Hüseynov** (24 noyabr 1989, Bakı) — foto və video bloqqeri, siyasətçi, "Sancaq" səhifəsinin sahibi.

Həyatı
------

Mehman Hüseynov 24 noyabr 1989-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. Əslən Tovuz rayonunun Əsrik kəndindəndir. Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində (UNEC) bakalavr təhsili alıb.

### Həbs edilməsi

Mehman Hüseynov həbs olunmamışdan əvvəl onun başına torba keçirilib polislər tərəfindən qaçırılmışdı. O deyirdi ki, artıq nəfəs ala bilmirdim. 2017-ci il martın 3-də Suraxanı rayon Məhkəməsində, Nəsimi rayon Polis İdarəsinin rəisi Musa Musayevin Mehman Hüseynovu Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 147.2-ci (ağır və ya xüsusilə ağır cinayətdə ittiham etməklə böhtan atma) maddəsi ilə ittiham iddiası üzrə məhkəmə prosesi baş tutdu. Hakim Ceyhun Qədimovun sədrliyi ilə keçirilən proses qısa sürdü və Mehman Hüseynov 2 il müddətində azadlıqdan məhrum edildi.

### Yenidən cinayət işi

Mehman Hüseynova dekabrın 26-da 14 saylı cəzaçəkmə müəssisəsində rejim-nəzarət şöbəsinin böyük inspektoru, ədliyyə leytenantı Abdalov Əli Ələddin oğlunun qanuni tələblərinə tabe olmayaraq ona qarşı zor tətbiq edib, fiziki müqavimət göstərərək ona bədən xəsarəti yetirməsi iddiası ilə yenidən Cinayət Məcəlləsinin 315.2-ci maddəsi (hakimiyyət nümayəndəsinə xidməti vəzifələrini yerinə yetirərkən həyat və sağlamlıq üçün təhlükəli olan zor tətbiq etməklə müqavimət göstərmə) ilə cinayət işi başlanıldı.

### Həbsdən azad edilməsi

*border=none Əsas məqalə: 19 yanvar mitinqi (Azərbaycan, 2019)*
2019-cu ilin yanvarın 19-da Demokratik Qüvvələrin Milli Şurası mitinq keçirib. Mitinqin keçirilmə məqsədi bloger Mehman Hüseynov və beynəlxalq təşkilatların siyasi məhbus kimi tanıdığı digər insanlara azadlıq tələbi olub.

Aksiya iştirakçıları "Siyasi məhbuslara azadlıq", "Mehman Hüseynova azadlıq", "Bu vətən bizimdir", "Biz qalib gələcəyik","İlham rədd ol" və başqa şüarlar səsləndiriblər.

İstinadlar
----------

1. ↑  Emin və Mehman Hüseynov qardaşlarının anası vəfat edib [Emin Hüseynovla müsahibə] Arxivləşdirilib 2021-09-18 at the Wayback Machine. amerikaninsesi.org]
2. ↑  "Mehman Hüseynov kimdir?" ( (az.)). www.bbc.com. 2019-01-07. Archived from the original on 2021-09-16. İstifadə tarixi: 07-01-2019.
3. ↑  "Mehman Huseynov Sentenced". Frontline Defenders. Frontline Defenders. 25 November 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 March 2017.
4. ↑  "Mehman Hüseynov barəsində yeni cinayət işi açılıb" ( (az.)). rakurs.tv. 2019-01-07. 2019-01-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 07-01-2019.
5. ↑  ""Mehman Hüseynova azadlıq!" mitinqi baş tutdu" ( (az.)). az24saat.org. 2019-01-19. Archived from the original on 2023-07-28. İstifadə tarixi: 19-01-2019.

Həmçinin bax
------------

* Reportyorların Azadlıq və Təhlükəsizlik İnstitutu
* Obyektiv TV
* Sancaq Production

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook |
| Foto, video və audio | YouTube |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Jurnalist ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Con Dikinson** (8 noyabr 1732[…], Talbot bölgəsi[d], Merilend – 14 fevral 1808, Uilminqton[d], Delaver) – Amerika Birləşmiş Ştatlarının qurucu atası, Filadelfiya, Pensilvaniya və Uilminqton, Delaverdən olan hüquqşünas və siyasətçi. Dikinson 1767 və 1768-ci illərdə fərdi olaraq nəşr olunan *Pensilvaniyadakı bir fermerdən on iki məktubuna* görə "**İnqilabın qələm adamı**" kimi tanınırdı. 1768-ci ildə "Azadlıq mahnısı "nı yazmışdır.

Kontinental Assosiasiyanı imzaladığı Birinci Kontinental Konqresin üzvü kimi Dikinson 1774-cü ildə Krala petisiyanın çox hissəsini hazırladı və sonra İkinci Kontinental Konqresin üzvü olaraq 1775-ci il "Zeytun Budağı" petisiyasını yazdı. Böyük Britaniya kralı III Georq ilə danışıqlar aparmaq cəhdlərinin hər ikisi uğursuzluğa düçar oldu. Dikinson həmçinin 1775 - ci il Silah götürməyin səbəbləri və zərurətləri haqqında Bəyannamənin son layihəsini yazmaq üçün Tomas Ceffersonun dilini yenidən işləyib .

Konqresdə olarkən Dikinson, xarici ölkələrlə ittifaq axtarışı üçün şablon olan Model müqaviləni yazan komitədə xidmət etdi, lakin o, Böyük Britaniyadan müstəqilliyə qarşı çıxmışdır. O, İstiqlal Bəyannaməsi ilə bağlı səsvermədə ya bitərəf qaldı, yaxud iştirak etmədi və sənəd qəbul edildikdən sonra onu imzalamaqdan imtina etdi. Buna baxmayaraq, Dikinson 1776-1777 Konfederasiya və Daimi Birlik Maddələrinin ilk layihəsini yazdı və İnqilab zamanı milis zabiti kimi xidmət etdi. Daha sonra o , 1787 - ci il Konstitusiya Konvensiyasını tələb edən 1786 - cı il Annapolis Konvensiyasının prezidenti seçildi və Delaverdən nümayəndə kimi o, Birləşmiş Ştatlar Konstitusiyasını imzaladı .

Britaniya Amerika koloniyalarının ən varlı adamlarından biri olan Dikinson Delaver ştatının prezidenti (1781-1783) və Pensilvaniya ştatının prezidenti (1782-1785) vəzifələrində çalışıb. Dikinsonun ölümündən sonra Prezident Tomas Cefferson Dikinsonu "Böyük Britaniya tərəfindən hücuma məruz qaldıqda ölkəsinin hüquqlarını müdafiə edən ilk şəxslərdən biri" və "inqilabın ən böyük dəyərlərindən biri" adlandırdı.

Həyat yoldaşı Mary Norris Dikinson ilə birlikdə Dickinson College, Penn State Dickinson Law və Delaver Universitetindəki Dickinson Kompleksi onun adını daşıyır. Delaver ştatının Wilmington şəhərindəki John Dickinson Liseyi 1959-cu ildə onun şərəfinə təsis edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  *Swartz A.* John Dickinson // Open Library (ing.). 2007.
3. 1 2  John Dickinson // Encyclopædia Britannica (ing.).
4. ↑  "UD Library discovers Thomas Jefferson letter". University of Delaware. December 3, 2009. December 3, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: December 5, 2009.
**Ernesto Laklau** (isp. *Ernesto Laclau*, 6 oktyabr 1935, Buenos-Ayres — 13 aprel 2014, Sevilya) — Argentinalı siyasi nəzəriyyətçi, postmarksist, həyat yoldaşı Şantal Muff ilə birlikdə yazdığı *Hegemoniya və Sosialist Strategiya* kitanının müəllifi. Hər ikisi 1960-cı illərin sosial və tələbə hərəkatlarının üzvü olmuşlar, ancaq öz nəzəriyyələrində ənənəvi marksizmin iqtisadi determinizmini və sinfi mübarizə üzərində siyasəti inkar etmişdirlər. Öz nəzəriyyəsini diskursiv və post-strukturalist ənənəyə əsaslandıraraq, yeni sol populist hərəkatlarına (o cümlədən də Türkiyədə HPD-yə) ideoloji təsir göstərmişdir.

Əsərləri
--------

1985-ci ildə yazdıqları *Hegemoniya və Sosialist Strategiya* kitabı yeni solçu hərəkatlar ilə sosial və gender hərəkatlarını birləşdirməyə çağırır. Sosialist inqilab əvəzinə radikal demokratiya və aqonistik plüralizm ideyalarını dəstəkləmişlər. Tarixi materializmin yerinə Laklau diskursiv və dil strukturlarını qoymuşdur. Öz nəzəriyyəsində Laklau Mişel Fukonun diskurs və güc nəzəriyyəsinə əsaslanırdı.

Daha sonra Laklau öz kitablarında Jak Lakanın psixoanalizinə müraciət edir və siyasi subyektivliklər, kimlik kimi məsələlərdə fantaziyaların və hisslərin rolunu izah edir. Yeni sol populist hərəkatları neoliberal hegemoniyanı dağıtmaları üçün işçi sinfi və digər qrupların hisslərinə müraciət etməyin vacibliyini izah edir.

Kitabları
---------

* *Politics and Ideology in Marxist Theory* (NLB, 1977)
* *Hegemony and Socialist Strategy* (совместно с Шанталь Муфф) (Verso, 1985)
* *New Reflections on the Revolution of our Time* (Verso, 1990)
* *The Making of Political Identities* (редактор) (Verso, 1994)
* *Emancipation(s)* (Verso, 1996)
* *Contingency, Hegemony, Universality* (совместно с Джудит Батлер и Славоем Жижеком) (Verso, 2000)
* *On Populist Reason (Verso, 2005)*
* *Elusive Universality* (Routledge, 2008)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2  LIBRIS. 2018.
**BM-21UM "Berest"** — Ukrayna istehsalı olan 122 mm-lik Reaktiv yaylım atəş sistemidir. Sistem KrAZ-5401 markalı yük şassisinə və modernləşdirilmiş BM-21 Qrad buraxılış qurğusuna əsaslanır. Qrad buraxılış qurğusundakı 40 raket əvəzinə Berest buraxılış qurğusunda 50 raket mövcuddur. Texnikanın yanacaq çəni 300 litr olub, maksimum sürəti 90 km, gediş ehtiyatı magistral yolda 600 km, təkər formulu isə 4х2-dir.

Tarixi
------

BM-21UM Berest sistemi ilk dəfə 9–12 oktyabr tarixlərində Kiyevdə keçirilən Silah və Təhlükəsizlik 2018 sərgisində təqdim edilmişdir. "Berest" BM-21 Grad-ın dərin modernləşdirilmiş versiyasıdır və onu əvəz etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur.

"Berest" öz dövriyyə vəsaiti hesabına Şepetivka təmir zavodu tərəfindən hazırlanmışdır.

Qaleriya
--------

* 
* 
* Buraxılış qurğusunun kabindən idarəsiBuraxılış qurğusunun kabindən idarəsi
* 
* 
* Buraxıcı qurğuBuraxıcı qurğu
* Qabaq təkərQabaq təkər

İstinadlar
----------

1. ↑  "БМ-21 УМ "БЕРЕСТ" - НОВА БОЙОВА МАШИНА НА БАЗІ КРАЗУ". defence-ua.com. İstifadə tarixi: 2019-02-06.
2. ↑  "Смертоносна РСЗВ: Що таке "Берест", який може витіснити "Град" і "Вербу" у ЗСУ". www.depo.ua (ingilis). İstifadə tarixi: 2019-02-06.
**Kamaləddin Kami Kamu** (1901–1948)—Türkiyə şairi.

Həyatı
------

Öncəliklə bir qürbət və yalnızlıq şairi kimi tanınır. İşğal illərinin və istiqlal hərbinin şairidir. Qürbət mövzulu başlıca şeirləri bunlardır: "Qürbət", "Xəzan yolçusuna", "Qürbət gecələrində", "Əngində xatirələr". Parisdə olduğu illərdə də ölkəmizi özləmiş və oradakı qürbət duyğularını "Qürbətdə rənglər" şeirində tərənnüm etmişdir. Ümumən yalnızlıq içində keçmiş bir həyatı vardır. Onun bir başqa önəmli mövzusu eşqdir. 1926-cı ildə sevdiyi qızın nişan mərasimi keçiriləcəyi gün başqa birisi ilə bala gedəcəyini xəbər alır. Qısqanclıqdan dolayı ondan soyuyur və ayrılır. Bu durum onu ölənə qədər nakam eşqini tərənnüm edən dərdli bir eşq şairi edir. Bu əsmər gözələ platonik bir eşqlə bağlanır, ona görə də ölüncəyə qədər evlənmədən subay qalır. Xəyal qırıqlığı ilə sonuclanan dramatik eşqi ona "Kitabə", "Bəxtiyarlıq", "Tək adam", "İrşad", "Qürbət", "Xəzan yolçusuna", "Sənələr", "Yetər ki", "Kimsəsizlik", "Fəraqat", "Havada əsən" kimi eşq şeirləri yazdırır.

K. K. Kamu mütarikə və milli mücadilə illəri mövzusunda qəhrəmanlıq şeirləri də yazdı. Milli mücadilənin müxtəlif yönlərini epik üslubda dastanlaşdıraraq "milli mücadilə şairi" ünvanını qazandı. Milli mücadilə şeirləri müşahidə və təcrübələrinə dayanır. İstanbulun və İzmirin işğalı, Sakarya savaşı, milli mücadilənin qazanılması, Atatürk, Çankaya, məhmətcik kimi mövzuları işlədi. Ölkənin içinə düşdüyü işğal fəlakəti qarşısında dərin sarsıntılar, üzüntülər keçirdi və bu duruma reaksiyasını fəryadlar halında ortaya qoydu. Məmləkət mövzulu şeirləri bunlardır: "Ərzurum", "Bingöl çobanları", "Hicrət", "İzmir", "Söyüd", "Qara dəniz", "Güz", "Yurda dönüş", "Akdənizdən keçərkən". Özəlliklə "Bingöl çobanları" şeiri məmləkət ədəbiyyatının şah əsərləri arasında sayılır. Şair sağlığında şeirlərini kitablaşdıra bilmədi. Ölümündən sonra Rifət Nəcdət Əvrimər (1949) və Gültəkin Samanoğlu (1986) onun şeirlərini toplayıb nəşr etdilər.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

* Türkiyə ədəbiyyatı
**Qırmızı Ordunun Ermənistanı işğalı** və ya **Ermənistanın Sovetləşməsi** — Sovet Rusiyasının XI Qırmızı Ordusunun 1920-ci ilin sentyabrından 4 dekabr tarixinədək keçmiş Rusiya İmperiyası və Osmanlı imperiyası ərazisində qurulmuş Ermənistan Demokratik Respublikasında yeni Sovet hökuməti qurmaq üçün həyata keçirilən bir hərbi səfərdir. Müdaxilə paytaxt İrəvan və digər şəhərlərdə erməni bolşeviklərinin qiyamı ilə paralel olmuşdur. Müdaxilə Ermənistan Demokratik Respublikasının mövcudluğunun sona çatmasına və Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasının qurulmasına gətirib çıxardı.

Erməni Bolşevik lider Anastas Mikoyan, yanında Qırmızı Ordu əsgərləri sırasında Sergey Kirov, Serqo Orconikidze və Mikhail Levandovski ilə birlikdə, hələ Bakıda olarkən. (May 1920)

Arxa plan
---------

1917-ci ildə baş vermiş Oktyabr inqilabından sonra Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi başlayır. Bakıdakı şəhər daxili müharibələrdən sonra şəhər azərbaycanlıların və ermənilərin yaşadığı ərazilər olaraq ikiyə bölündü. Lakin vaxt keçdikcə ermənilər Bakını boşaldıb bugünkü Ermənistanın sərhədlərinə çəkildilər.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti nizami orduların müharibəsi kimi reallaşmayan bu qarşıdurmalar nəticəsində yaradılmışdır.

1920-ci ilin sentyabrında, Türkiyə və Ermənistan arasında müharibə başlayandan sonra hücuma keçən Kazım Qarabəkir komandirliyindəki XV korpus Mîsâk-ı Milli sərhədləri içində olan Sarıqamış, Qars, Ərdahan, Artvin, Batum və İğdırı geri alaraq Gümrü şəhərinə daxil olanda, Daşnak (Erməni İnqilab Federasiyası) rəhbərliyi sülh istəməli idi. Sülh danışıqları 22 noyabr 1920-ci ildə Gümrüdə başladı. 2-3 dekabr 1920-ci il gecəsinin səhəri, sülh müqaviləsi Ermənistan daşnak hökuməti adından imzalandı.

### Ermənistanın sovetləşməsi

Sovet müdaxiləsi 1920-ci ildə Osmanlı imperiyasının İrəvanı boşaltması və Ağrı vadisinə çəkilməsi ilə başladı. Qızıl Ordu, 22 noyabr 1920-ci ildə danışıqlara başlanılan və 2-3 dekabr 1920-ci il tarixində imzalanan Gümrü müqaviləsindən dərhal sonra, 4 dekabr 1920-ci ildə Qırmızı Ordu İrəvana girdi. Qırmızı Ordu Ermənistan Respublikasının varlığına son qoydu və Ermənistan Sovet nəzarətinə keçdi.

Rus tarixçisi Aleksandr Borisoviç Şirokorada görə Sovet İttifaqının Ermənistana müdaxiləsində (Azərbaycandakı müdaxilədə olduğu kimi) standart bolşevik nümunəsindən istifadə edilmişdir. Yəni yerli inqilab komitəsi həqiqi və ya "virtual" işçi qiyamlarını başladır və Qırmızı Ordudan kömək istəyir. Eyni metoddan on illər sonra Sovet İttifaqının Macarıstan (1956) və Çexoslovakiyaya (1968) müdaxiləsi zamanı da istifadə edilmişdir. 28 aprel 1920-ci ildə Bakı inqilab komitəsi Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası Hökumətindən kömək istədi və nəticədə Qırmızı Ordu Azərbaycan ərazisini ələ keçirdi.

### Qars müqaviləsi

13 oktyabr 1921-ci ildə Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası ilə Türkiyə Böyük Millət Məclisi arasında imzalanan Qars müqaviləsi Zaqafqaziyada nizam və hakimiyyət yaratdı. Sovet İttifaqı ermənilər və azərbaycanlılar üzərində nüfuzunu gücləndirdi. Bu razılaşma ilə Naxçıvan muxtar əraziyə çevrildi. Mîsâk-ı Millidən ilk güzəşt edildi və Batumi ruslara qaldı.
**Georgi Qurciyev** (13 yanvar 1866, 1872 və ya 27 dekabr 1877, Gümrü – 29 oktyabr 1949[…], Nöyi-sür-Sen) - XX əsrin birinci yarısında məşhur olmuş olan ruhani müəllim, quru və yazıçıdır. O, Qafqazda dünyaya gəlsə də, uşaqlığı Qarsda keçmişdir. O, "insan həyatının məqsədi nədir?" sualına cavab tapmaq istəmiş və axtardığı sualın cavabını yalnız qədim adət-ənənələrdə tapacağını düşünərək həqiqətə çatmaq üçün təxminən iyirmi ilə yaxın bir müddət ərzində Hindistan, Tibet, Mərkəzi Asiya, Anadolu və Misiri gəzmişdir. O, *faqirlərdən* (bədənə nəzarətə diqqət yetirənlər), rahiblərdən (emosiyalara nəzarətə diqqət yetirənlər) və yoqilərdən (zehni idarə etməyə diqqət yetirənlər) təsirlənmiş, lakin səyahətinin sonunda Dördüncü Yol adlı özünəməxsus bir təlim yaratmışdır. Dördüncü yolun digər üç yoldan əsas fərqi ondan ibarət idi ki, o, gündəlik həyatda tətbiq oluna bilərdi və bədən, hisslər və ağıl arasında tarazlığın yaradılmasına əsaslanırdı. O, insanların hipnoz vəziyyətinə oxşar olan bir yuxu vəziyyətində olduqlarını və onun Dördüncü Yolunun insanları bu vəziyyətdən xilas edib, şüur səviyyəsini tam qaldıracağını müdafiə etmişdir. O, ömrünün sonuna kimi bu təlimini qərb dünyasında tanıtdırmaq üçün çalışmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118543679 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
3. 1 2  *Itaú Cultural* G. I. Gurdjieff // Enciclopédia Itaú Cultural (порт.). São Paulo: Itaú Cultural, 2001. ISBN 978-85-7979-060-7
4. ↑  James Webb, *The Harmonious Circle*, Thames and Hudson 1980 pp. 25–6 provides a range of dates from 1872, 1873, 1874, 1877 to 1886.
Bu məqalə Roman haqqındadır.  Film üçün baxın: Kitab Oğrusu (film).

Kitab Oğrusu, Avstraliyalı yazar Markus Zusak tərəfindən qələmə alınmış romandır. Kitab Nazı Almaniyası haqqında son dərəcə sıx bir şəkildə bu tarixdən alınan qeydlər ilə birlikdə ölümü izah etməkdədir. II. Dünya Müharibəsinin yaxınlaşdığı bu günlərdə, bir ögey ana və ata ilə birlikdə yaşayan gənc qız, evlərində gizlətdikləri gənc ilə aralarındakı münasibəti onlara izah edir. İlk olaraq 2005-ci ildə nəşr olunan kitab bir çox mükafat qazanmış və 230 həftə ərzində New York Times Ən Çox Satanlar siyahısında yer almışdır.

Məzmun
------

Lizel qatarda qardaşı öldüyü əsnada, onları övladlığa götürən ögey ana və atasının yanına gedir. Qardaşının dəfnində bir kitab tapan Lizel, onu 'oğurlayır'. Qalacağı evə gələndə, ögey atası Hans Huberman ona oxumağı öyrədir. Nasistlərin kitab yandırma mərasimində, yanmaqda olan kitablar vasitəçiliyi ilə bir zabit Lizelin "əxlaqsız" və "əlverişsiz" düşüncələr ilə beynini doldurur və Alman cəmiyyətinin təmiz qala bilməsi haqqında bir mətn danışır. Kitab yandırma mərasimindən dərhal sonra Lizel alovun altında qalan bir kitabı götürüb saxlayır və onu evinə aparır. Bu əsnada onu, ögey anası Roza Hubermanın bir müştərisi və bələdiyyə başçısının arvadı olan İlza Herman görür. Lizel bələdiyyə başçısının evini ziyarət etdiyi bir gün, İlza ona möhtəşəm kitabxanalarını göstərir və kitabları onunla paylaşmağa başlayır. Ancaq Lizel bir dəfə İlza Hermanla mübahisə edir, bu səbədən də ön artıq onların evlərinə ön qapıdan gəlmir — əvəzində Lizel, oxumağa qarşı olan sevgisi səbəbiylə, kitabxanaya gizlicə gəlib kitabları "borc" olaraq alır ancaq bu səbəbdən "Kitab Oğrusu" ləqəbiylə xatırlanmağa başlayır.

Bu əsnada müharibə ucbatından yaranan gərginlik səbəbi ilə Lizelin ögey atası Hansın bir tanışı olan Maks Vanderberg adlı Yəhudi bir gənci evlərinin zirzəmisində gizlətmək məcburiyyətində qalırlar. Maks, həyatını təhlükəyə atmamaq üçün evi tərk edə bilməz. Beləcə Maks və Lizel birlikdə oxumağa başlayır, bir-birləri ilə hekayələr paylaşırlar. Ancaq bu əsnada Hans, Yəhudi bir məhbusa çörək vermək bahasına Nasist bir əsgər tərəfindən döyülür. Bu hadisədən sonra Maks evlərinin yoxlanacağını düşünən ailənin yanından ayrılmaq məcburiyyətində qalır. Lizel daha sonra yəhudilərin şəhər içindən keçirilib konsentrasiya düşərgəsində aparılarkən Maksı yenə görür.

Bundan qısa bir müddət sonra, müttəfiq qüvvələr Lizel və yoldaşlarının evlərinin olduğu küçəni bombalayır. Bu hücumdan yalnız Lizel xilas olur.

Mükafatlar
----------

* 2006: Commonwealth Writers' Prize Ən Yaxşı Kitab
* 2006: *School Library Journal* İlin Ən Yaxşı Kitabı
* 2006: *Daniel Elliott*
* 2006: *Publishers Weekly* İlin Ən Yaxşı Uşaq Kitabı
**Verdiyev Haqverdi Camal oğlu** (12 aprel 1958, Qapanlı, Şamxor rayonu – 19 iyun 1992, Aterk, Ağdərə rayonu) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, Qarabağ müharibəsi şəhidi. 

Həsənriz (Aterk) uğrunda 40 Şəhid. (Abidə 5 sentyabr 1992 qoyulmuşdur.) Yusif Qasımov (baş leytenant), Haqverdi Verdiyev ,Sərvan Ağayev,Elman Cavadov, Ucar Zeynalov

Həyatı
------

1958-ci ildə Şəmkir rayonunun Qapanlı kəndində anadan olmuşdur. O, 1976-cı ildə İ.Məmmədov adına Qapanlı kənd orta məktəbini bitirmişdir. Haqverdi Verdiyev 1977-ci ildə Sovet ordusunda xidmət etdikdən sonra Rusiyanın Novqorod şəhərində milis məktəbinə daxil olmuş və oranı fərqlənmə dipolmu ilə bitirərək leytenant rütbəsinə yüksəlib hava limanında desant qoşunlarında xidmət etmişdir.
Verdiyev Haqverdi Camal oğlu Ağdərə bölgəsində Atek kəndində qəhrəmancasına şəhid olmuş və 5 sentyabr 1992-ci ildə Bakı şəhərində Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir. Haqverdi Verdiyev ailəli olmuş, Zamiq və Ramil adlı 2 oğlan övladları var.

Təltifləri
----------

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-04-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-04-12.

Xarici keçidlər
---------------

* Barıt qoxulu yollardan bir igid keçdi Arxivləşdirilib 2018-12-26 at the Wayback Machine
|   2015 Avropa Oyunları |
| --- |
| **Voleybol** |
| Komanda |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |

**Voleybol 2015 Avropa Oyunlarında** — 13-28 iyun tarixlərində Bakının Bakı Kristal Zalında keçirildi. Yarışlarda idmançılar 2 dəst medal uğrunda yarışdılar.

Yarışlarda həm kişilər, həmdə qadınlar mübarizə apardı. Ümumi olaraq Azərbaycan paytaxtına 336 voleybolçu gəlmişdir. Onlar Avropanın 15 ölkəsini təmsil edirdilər.

Kişilərin yarışlarında Almaniya, Bolqarıstan və Rusiya Federasiyası favorit idi. Qadınların yarışlarında isə ev sahibi Azərbaycan, həmçinin Türkiyə, Polşa və Serbiya favoritlərdən hesab olunurdu.

Voleybol yarışları 2015 Avropa Oyunları çərçivəsində Bakıda 2012-ci ildə inşa olunan Bakı Kristal Zalında keçirildi. Bu arena 2012-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Zalın voleybol meydançası 6 000 nəfər üçün nəzərdə tutulub. Bakı Kristal Zalı 2015 Avropa Oyunları çərçivəsində voleybol ilə yanaşı boks, qılıncoynatma, karate və taekvondo yarışlarınada ev sahibliyi etdi.

Medal sıralanması
-----------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Sıra** | **Ölkə** |   **Qızıl** |   **Gümüş** |   **Bürünc** | **Cəmi** |
| 1 | Almaniya Almaniya | 1 | 0 | 0 | **1** |
| 2 | Türkiyə Türkiyə | 1 | 0 | 0 | **1** |
| 3 | Bolqarıstan Bolqarıstan | 0 | 1 | 0 | **1** |
| 4 | Polşa Polşa | 0 | 1 | 0 | **1** |
| 5 | Rusiya Rusiya Federasiyası | 0 | 0 | 1 | **1** |
| 6 | Serbiya Serbiya | 0 | 0 | 1 | **1** |
| **-** | **Cəmi** | **2** | **2** | **2** | **6** |

Medalçılar
----------

### Kişilər

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Yarış** |   **Qızıl** |   **Gümüş** |   **Bürünc** |
| Komanda |  |  |  |

### Qadınlar

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Yarış** |   **Qızıl** |   **Gümüş** |   **Bürünc** |
| Komanda | Türkiyə Aslı Kalaç  Türkiyə Büşra Cansu  Türkiyə Çağla Akın  Türkiyə Dicle Nur Babat  Türkiyə Gizem Güreşen Karadayı  Türkiyə Gözde Yılmaz  Türkiyə Güldeniz Önal Paşalıoğlu  Türkiyə Kübra Akman  Türkiyə Meliha İsmailoğlu  Türkiyə Merve Dalbeber  Türkiyə Naz Aydemir  Türkiyə Neriman Özsoy  Türkiyə Polen Uslupehlivan  Türkiyə Seda Aslanyürek |  |  |

İştirakçılar
------------

2015 Avropa Oyunlarında 15 ölkənin 336 voleybolçusu iştirak etdi.

* Almaniya Almaniya **(28)**
* Azərbaycan Azərbaycan **(28)**
* Belçika Belçika **(28)**
* Bolqarıstan Bolqarıstan **(28)**
* Finlandiya Finlandiya **(14)**
* Fransa Fransa **(14)**
* Niderland Hollandiya **(14)**
* İtaliya İtaliya **(28)**
* Polşa Polşa **(28)**
* Rumıniya Rumıniya **(14)**
* Rusiya Rusiya Federasiyası **(28)**
* Serbiya Serbiya **(28)**
* Slovakiya Slovakiya **(14)**
* Türkiyə Türkiyə **(28)**
* Xorvatiya Xorvatiya **(14)**

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Voleybol 2015 Avropa Oyunlarında ilə əlaqəli mediafayllar var.
"*Germania*". Müəllif: Filipp Feyt, 1848-ci il.
**Alman milliyətçiliyi** (*alm.* Deutscher Nationalismus‎) — almanların və almanosferin vahid milli dövlətdə birliyini təşviq edən ideoloji anlayış. Alman milliyətçiliyi almanların bir millət və bir xalq olaraq vətənpərvərliyini və milli kimliyini önə çəkir. Alman milliyətçiliyinin ən erkən mənşəyi pangermanizmin yüksəlməyə başladığı Napoleon müharibələri dövründə romantik milliyətçiliyin meydana çıxması ilə əlaqələndirilir. Alman milli dövləti ideyası Napoleon Bonapartın rəhbərliyi altında Fransanın alman ərazilərini işğal etməsinə cavab olaraq mühüm siyasi qüvvəyə çevrilməyə başladı.

XIX əsrdə almanlar alman milli dövlətinin Avstriya imperiyasını istisna edən "Kiçik Almaniya"dan, yoxsa Avstriya imperiyasını və ya onun almandilli hissəsini əhatə edən "Böyük Almaniyadan" ibarət olub-olmaması ilə bağlı alman məsələsini müzakirə etmişdilər. Prussiya kansleri Otto fon Bismarkın başçılıq etdiyi fraksiya Kiçik Almaniya yaratmağa müvəffəq olmuşdur.

Aqressiv alman milliyətçiliyi və ərazi genişlənməsi hər iki dünya müharibəsinə səbəb olan əsas amil idi. Birinci Dünya müharibəsindən əvvəl Almaniya Britaniya və Fransaya rəqib olmaq ümidi ilə müstəmləkə imperiyası qurmuşdu. 1930-cu illərdə nasistlər hakimiyyətə gələrək Böyük German Reyxini yaratmağa çalışırdılar. Onlar etnik alman kimliyini və alman əzəmətini bütün başqaları istisna olmaqla vurğulayırdılar. Bu, nəticədə İkinci Dünya müharibəsi zamanı Holokostda yəhudilərin, polyakların, romanilər və adamcıq hesab edilən digər insanların məhv edilməsinə səbəb olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Verheyen, 1999. səh. 8
**Püstə** — Elaegnaceae fəsiləsindən olub, Azərbaycanda qədim vaxtlardan becərilir.

Sinonimi *Terebinthus* Mill.

10 ağac və kol növü məlumdur. Yabanı halda Orta Asiyada, İranda, Suriyada və Türkiyədə bitir. Azərbaycanda püstə mədəni bitki kimi çox qədimdən becərilir və iki yabanı növü yetişdirilir. 

Püstə ağacı xüsusən, Abşeronda çoxdan becərilən qiymətli subtropik bitkidir. Onun Krımda, Orta Asiyada da xeyli vaxtdan plantasiyası salınmışdır. Hazırda bu qiymətli bitkiyə Abşeronda nadir halda təsadüf olunur. Halbuki, vaxtilə Bakının bir çox qəsəbələrində və kəndlərində o, məhsuldar və faydalı bitki kimi istifadə edilirdi.

Yarpaqlarının üst hissəsi parlaqdır. Çiçəkləri isə yarpağının qoltuğunda yerləşir. Püstənin meyvələri xüsusilə nəzəri cəlb edir. Meyvəsinin rəngi yaşıl-bənövşəyidir, xoşa gələn şirintəhər dada və qatranabənzər ətirli iyə malikdir.

Abşeronda püstə ağacı aprel-may aylarında çiçək açır, meyvələri avqust-sentyabr aylarında yetişir. Meyvəsinin tərkibində 45 % əla keyfiyyətli piyli yağ, 24 % zülal və 6-7 % şəkər vardır. Meyvəsinin qabıq hissəsində isə cüzi miqdarda efir yağı, karotinoidlər, müxtəlif vitaminlər, şəkər və üzvi turşular olur. Püstədən əsasən qənnadı sənayesində geniş istifadə olunur. Bundan başqa, püstədən yağ da istehsal edilir ki, bu yağ son dərəcə xoşa gələn ətirli iyə və dada malikdir.

Püstə və onun yağı mədə-bağırsaq, ateroskleroz və qaraciyər xəstəliyinə tutulan şəxslər üçün xeyirlidir. Püstə ağacının yarpaqları, xüsusən boyaq maddəsi kimi çox qiymətlidir. Bu yarpaqlardan alınan boyaq toxuculuqda ipək və qumaş parçaların, eləcə də xalça iplərinin ən gözəl boyağı hesab olunur.

Püstə ağacı quraqlığa davamlı, son dərəcə məhsuldar və faydalı bitkidir. Onun zəngin qol-budaqlı gövdəsi var. Bu ağac qış fəslində də yaxşı qalır, təravətini itirmir. Püstə eyni zamanda qatran və aşı maddələrilə də zəngin bitkidir. Onun bu cəhətdən çox mühüm təsərrüfat əhəmiyyəti vardır.

Püstə ağacı sort etibarilə də zəngindir. Meyvələrinin morfoloji quruluşuna görə o, iki qrupa bölünür:

* meyvələrinin uc hissəsi açıq olanlar
* meyvələrinin uc hissəsi qapalı olanlar.

Püstənin əsl vətənindən biri Abşeron hesab edilir. Abşeron püstə ağacının normal inkişaf edib, bol məhsul verməsi üçün çox əlverişli şəraitə malikdir. Abşeronda yaşayan əhali onu öz həyatyanı sahəsində az da olsa əkib becərirlər. Bu bitkiyə hətta cüzi qulluq edildikdə belə bar verir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Linney K.* Genera plantarum eorumque characteres naturales, secundum numerum figuram, situm, & proportionem omnium fructificationis partium. 5 Stokholm: 1754. S. 450. doi:10.5962/BHL.TITLE.746
2. ↑  *Linnæi C.* Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 2. S. 1025.
"**Bolivarian inqilabı**" (*isp.* Revolución bolivariana) — Venesuelada Uqo Çavesin 1998-ci ildə bu ölkənin prezidenti seçilməsindən sonra yaradılmış kütləvi ictimai-siyasi hərəkat. Bu hərəkat Simon Bolivarın siyasi proqramını həyata keçirmək səyi və sosializm ideologiyasına əsaslanır. "Bolivarian inqilabı"nın bəyan edilmiş məqsədi əsaslı iqtisadi-siyasi transformasiya və kapitalizmin "XXI əsr sosializmi" kimi tanınan sistemlə əvəzlənməsidir.

Xarici siyasət
--------------

Sosializmə əsaslanan bolivarian hərəkatı solçu hökumətləri olan, neokolonializm və neoliberalizmə qarşı olan ölkələrə beynəlxalq dəstək siyasətinin rolunu, habelə ABŞ-nin Latın Amerikasının bu ölkədən iqtisadi asılılığını saxlamaq səylərini vurğulamışdır. Bu, bolivarianizmə müttəfiq olan ölkələrə (Ekvador, Nikaraqua, Boliviya, Kuba) geniş yardımda və ABŞ-yə düşmən olan ölkələrlə (İran, Belarusiya) ticarət müqavilələrinin bağlanmasında öz əksini tapmışdır. Uqo Çaves həm də ABŞ siyasətinin və Corc Buşun ən kəskin tənqidçilərindən biri idi. 2008-ci ilin sentyabrında Venesuela televiziyasında Venesuelada yeni çevriliş təşkil etmək cəhdi haqqında məlumat verən reportaj nümayiş etdirildikdən sonra Çaves ABŞ səfirini ölkədən qovmuşdur.

Uqo Çaves həmçinin FARK terror təşkilatına maliyyə dəstəyi verməkdə ittiham olunur, lakin Venesuela hökuməti bunu ardıcıl olaraq təkzib edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Hugo Chavez.* "La Revolución Bolivariana y el Socialismo del siglo XXI" (ispan). 2009-07-18. 2009-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-07-18.
2. ↑  "Coup Plot Against Chavez Disclosed on Venezuelan TV". 2016-04-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-10-05.
3. ↑  "Chavez Orders U.S. Ambassador to Leave Venezuela Within 72 Hours". 2017-09-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-10-05.
4. ↑  "Kolumbia: Chavez wspiera ludobójstwo".
**Verbascum formosum** (*lat.* Verbascum formosum) — bitkilər aləminin dalamazçiçəklilər dəstəsinin qaraşəngikimilər fəsiləsinin sığırquyruğu cinsinə aid bitki növü.

Botaniki xarakteristikası
-------------------------

Hündürlüyü 35–80 sm olan, gövdəsi düz, silindrik, yarpaqla örtülmüş, əvvəlcə boz keçə tüklü, daha sonar isə çılpaq, tünd-qonur rəngli, sadə, seyrək budaqlı ikiillik, boz və ya ağımtıl yun kimi keçə tüklü bitkidir. Kökətrafı və aşağı yarpaqları yarpaq ayasından qısa olan saplaq üzərindədir, yumurtaşəkilli və ya yumurtaşəkilli-uzunsov, kütdür, qaidə hissədə azacıq ürəkşəkilli və ya demək olar ki, kütdür, kənarları iri dairəvi-dişli və ya az lələkvari bölümlü və ya aşağı yarısında bir neçə bölümlüdür, yarpaq ayasının qaidə hissəsinin aşağısı, bəzən yan hissədən 1–2 ədəd kiçik sərbəst enli dilimlidir; sonrakı yarpaqlar qısa saplaqlı və ya oturaqdır, yumurtaşəkilliuzunsov, elliptik və ya yumurtaşəkillidir, sivritəhər, sivri və ya qəfil sivriləşəndir, kənarları xırda dişlidir. Çiçəkləri çiçəkaltlığı yarpaqlarının qoltuğunda yerləşmiş, təkdir, oturaqdır, sıx, ağ və ya boz keçə tüklü düz sünbül əmələ gətirir. Tac sünbülşəkillidir, diametri 30–60 mm-dir, aşağı hissədə parlaq, qarabənövşəyi, qalanı isə sarı rəngdədir, çiçəkləmədən sonra uzun müddət qalandır, xaricdən keçə tüklü, daxildən isə çılpaqdır. Qutucuq şarşəkillidir, qısa sivri ucludur, uzunluğu 7–8 mm-dir, sıx keçə tüklüdür. May-iyun aylarında çiçəkləyir, iyun-iyul aylarında emeyvə verir.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

BQ (Quba), Xəzəryanı, (Beşbarmaq), BQ şərq, BQ qərb, Kür düz. Ovalıqdan orta dağ qurşağına qədər, əsasən aşağı dağ qurşağında.

Yaşayış mühiti
--------------

Quru daşlı, gilli və qayalı yamaclarda, töküntü yerlərdə, yovşanlıqda, ardıc seyrək meşəliyində, kolluqlarda, bəzən əkin sahələrinin kənarlarında, bağ və üzümlüklərdə rast gəlinir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------
Vikisitatda ***Tommi Farr*** ilə əlaqədar sitatlar var.

 

**Thomas George Farr - Tomas Far** (12 mart 1913 - 1 mart 1986) "*Tonypandy Terror*" ləqəbli Rhondda, Clydach Vale'dən olan uelsli boksçu idi. 1936-cı ilə qədər Farr Uels çempionu olduğu yüngül ağır çəkidə boks il' məşğul olurdu.15 mart 1937-ci ildə ağır çəkidə boks üzrə Britaniya çempionu oldu. Eyni il Joe Louisə qarşı dünya tituluna iddia etdi və Lui karyerasının ən çətin döyüşlərindən birini verdi döyüş tam 15 raund davam etdi, Farr Lui-yə çoxlu ağır zərbələr endirsə belə qərar qərəzli oldu və Lui döyüşün qalibi oldu. 

Farr indiyə qədər Britaniyanın ən böyük ağır çəkili döyüşçülərindən biri hesab olunur.

Son dövürlərində
----------------

1940-cı ildə təqaüdə çıxdı,lakin şəxsi faciələr onun sərvətini itirməyinə səbəb oldu.O, iflas etdi, maddiyat üçün 36 yaşında rinqə qayıtmalı oldu, bu müddət ərzində Gwrych Castle-ın sahibi iş adamı Lesie T.Saltsın dəstəyi ilə himayə alındı.

 

Farr daha sonra təqaüdə çıxanda Brayton, Sussex- də bir pub işlətdi və 1986-cı ildə 72 yaşında Müqəddəs David Günündə vəfat etdi. Trealaw qəbiristanlığında dəfn olunub.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | BoxRec · Discogs |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook · Oksford bioqrafik |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
| Normativ yoxlama | ISNI: 000000007723683X · LCCN: no2010021935 · VIAF: 107406869 · WorldCat VIAF: 107406869 |

İstinadlar
----------

1. ↑  "Tommi Farr Ağır Çəki Çempionu". www.johnnyowen.com (ingilis).
2. ↑  "Boxing legend Sir Henry Cooper dies aged 76". BBC Sport. 1 May 2011. İstifadə tarixi: 2 May 2011.
3. ↑  Birmingham Daily Gazette - Saturday 07 July 1951

Biblioqrafiy
------------

Lonkhurst, Bob *Man of Courage: The Life and Career of Tommy Farr* Book Guild 1997, ISBN 1-85776-167-7. 250 pp.

Myler P *Ring of Hate: Joe Louis vs. Max Schmeling: The Fight of the Century* Arcade Publishing (2005) This source contains a detailed report of Louis's fight with Tommy Farr, at page 113.

Xarici keçidlər
---------------

* Louis v Farr: hərtərəfli təsvir. Perth Daily News,31 avqust 1937-ci il
**Məhəmməd Sadiqi-Tehrani** - Müctəhid, İslam dünyasının böyük alimlərindən biri. 

Ayətullah Sadiqi-Tehrani dövrümüzün məşhur Quran təfsirçilərindən biri, 30 cildlik "Təfsir əl-Fürqan" əsərinin müəllifidir. Din alimi olmaqla bərabər, hələ gənc ikən Tehran Universitetində ictimai elmlər üzrə elmlər doktoru dərəcəsini almış mütəfəkkir öz məhsuldar həyatını İslam elmlərinin və İslam toplumunun inkişafına sərf etmişdir.

Aydın görüşləri ilə seçilən alim uzun illər Pəhləvi rejiminə qarşı mübarizə aparıb, həyatının böyük hissəsini İrandan kənarda - İraq, Livan və Səudiyyə Ərəbistanında keçirib. İraqın Nəcəf şəhərində olduğu illərdə böyük elmi nailiyyətlərə imza atmış Ayətullah Sadiqi-Tehrani ictihad məqamına yüksəlməklə bərabər, elmi hövzələrdə İslam elmlərinin tədrisi ilə məşğul olub, çoxlu sayda alim və mütəxəssis yetişdirib.

Ayətulla Sadiqi-Tehraninin metodologiyası Qurana əsaslanır və o, zəmanəmizdə Quran İslamını təbliğ edən alimlərdən hesab edilir. 
İslam dünyasının qardaşlığına xüsusi önəm verən müctəhid Azərbaycan ərazilərinin erməni təcavüzkarları tərəfindən işğalına kəskin münasibət sərgiləyib, buna dair xüsusi fətva verib:
"Müsəlman Azərbaycan Respublikası ərazilərini işğal etmiş Ermənistanla hər cür əlaqələrin qurulması haramdır. Harada olmasından asılı olmayaraq, bütün müsəlmanlara vacibdir ki, Azərbaycanın işğal altında olan ərazilərinin işğaldan azad edilməsi yönündə bacardığı yardımı göstərsin. Bu işdə hər cür səhlənkarlıq - haramdır" - Ayətullah Sadiqinin fətvasında belə qeyd olunurdu. Ayətullah Məhəmməd Sadiqi-Tehrani 85 yaşında dünyasını dəyişib.

Ayətullah Məhəmməd Sadiqi-Tehrani 85 yaşında dünyasını dəyişib. 

Mərhumun cənazəsi Qum şəhərində torpağa tapşırılıb.
***Payız Marafonu*** (rusca: Осенний марафон; Rom: *Osenniy marafon*) 1979-cu ildə çəkilmiş Sovet romantik komediya-dram janrında olan bu film, 1979-cu ildəki Venesiya Film Festivalı, San Sebastian Film Festivalı və 1980-ci ildəki Berlin Film Festivalı mükafatlarının ən yaxşı rejissor və ən yaxşı aktyor kateqoriyalarında qalibi olmuşdur. Film, həmçinin 52-ci Akademiya Mükafatlarında Xarici Dildə Ən Yaxşı Film nominasiyası üzrə Sovet filmi kimi seçilmiş, lakin namizəd kimi qəbul edilməmişdir.

Filmdə Oleq Basilaşvili Leninqradda orta yaş böhranı keçirən və həyat yoldaşı, məşuqəsi, qonşuları və iş yoldaşları ilə qarışıq münasibətlərində özünü müdafiə etməyə çalışan Andrey Bouzykine adlı evli İngilis-Rus dillərinin tərcüməçisi rolunu oynayır. Filmdə digər rolları Yevgeni Leonov, Natalya Qundareva, Marina Neyolova, Borislav Brondukov, Nikolay Kryuçkov və Qalina Volçek kimi görkəmli sovet aktyorları və aktrisaları ifa etmişdirlər. Filmin rejissoru Georgiy Daneliya olmuşdur.

1. ↑  *Richard Taylor, Nancy Wood, Julian Graffy, Dina Iordanova.* The BFI Companion to Eastern European and Russian Cinema. Bloomsbury. 2019. səh. 1933. ISBN 978-1838718497.
2. ↑  Margaret Herrick Library, Academy of Motion Picture Arts and Sciences
**Kolponomos** — Ayıkimilər fəsiləsinə daxil olan nəsli kəsilmiş ayı cinsi. Bu cinsə daxil olan fərdlər 20 milyon il öncə Şimali Amerika ərazisində yayılmışlar.

*Kolponomos clallamensis* növü 1960-cı ildə Ruben Striton tərəfindən tətqiq edilmişdir. O yalnız kəllə və alt mənə sümüyü əsasında canlını araşdırmışdır. Bu tapıntı Vaşınqton ştatı, Olimpik yarımadası ərazisində aşkar edilmişdir. 
İlk əvvəl Striton bu canlını Yenotkimilərə daxil etsə də, 1969 və 1977-ci illərdə Oreqon ştatı Nyuporta şəhəri yaxınlığında Duqlas Emlonq tərəfindən yeni qalıqlar aşkar edilir. Yeni tapıntılar əsasında yeni "Kolponomos newportensis" növü olaraq aşkar edilir. Bir müddət sonra isə Aleut adalarında daha bir nümunə tapılır.

Onların sifət quruluşu aşağıya uzanmış formadadır. Bu səbəbndən onların dəniz onurğasızları ilə qıdalanmasını deməyə əsas verir. Kəlləyə əsasən onu demək olarki, boyun əzələsi güçlü olmuşdur. Onlar mühüm ekoloji balans qoruyucu bir canlı olmuşdur. Məsələn dənizdə bugünkü, dəniz samurlarının oynadığı rol kimi. Ancaq bütün skeletlərinin tapılmaması onların həyat tərzi haqqında dəqiq məlumat verməyə maneə olur

Növləri
-------

* Kolponomos clallamensis Stirton, 1960
* Kolponomos newportensis   
Tedford et al. 1994

İstinadlar
----------

1. ↑  *Tedford, R. H.* "The early Miocene littoral ursoid carnivoran *Kolponomos*: Systematics and mode of life" (PDF). Proceedings of the San Diego Society of Natural History. 29. 1994: 11–32. 2012-09-22 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2010-07-24.

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q2500116
* EoL: 4441556
* Fossilworks: 41316
* GBIF: 4833124
* IRMNG: 1200289

 |
**Məhsuldarlıq nəzəriyyələri** — istehsal arasındakı qarşılıqlı əlaqəni və onun nəticələrinin istehsal iştirakçıları arasında bölüşdürülməsini nəzərə alan iqtisadi nəzəriyyələr. Əvvəlcə məhsuldarlıq nəzəriyyələri istehsal amilləri nəzəriyyəsi (J. B. Sey, F. Bastiat və s.) formasında gəldi ki, ona görə hər bir istehsal amili (əmək, kapital, torpaq) öz dəyərinin yaradılmasında iştirak edir. sosial məhsuldur və əmək haqqı, mənfəət və renta şəklində müvafiq gəlir əldə edir. XIX əsrin sonunda amerikalı iqtisadçı C. B. Klark marjinal məhsulu istehsal amillərinin hər birinə ödənilən "təbii", "ədalətli" gəlir səviyyəsi kimi başa düşən marjinal məhsuldarlıq nəzəriyyəsini inkişaf etdirdi. Məhsuldarlıq nəzəriyyələri imputasiya nəzəriyyəsi və marjinal faydalılıq nəzəriyyəsi ilə sıx bağlıdır.

Ədəbiyyat
---------

* *Блауг М.* Теория предельной производительности // Экономическая мысль в ретроспективе. М: Дело. 1994 [Economic Theory in Retrospect]. 396–397. ISBN 5-86461-151-4.
* *Блюмин И. Г.* Кризис теории «предельной производительности» // Критика буржуазной политической экономии: В 3 томах. III. Кризис современной буржуазной политической экономии (3200 nüs.). М.: Изд-во АН СССР. 1962. 113–128.
* Məhsuldarlıq nəzəriyyələri // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
Yer ölçmə işləri
**Bütün bir izahla demək olar ki yer ölçmə işləri təbiətdə olan alçaq-ucaların ya da qayırma alçaq-ucaların sorğulaması və ölçməyidir.**

Yer ölçmümünün iş bölmələri
---------------------------

Yer ölçmə işləri bütünlükdə iki böyük bölməyə bölünür:
* Yer üzünün necə olduğu göstərmək. (plani metre).
* Yerin bəlli bir sahəsinin alçaq-ucalarını xəritə üstündə göstərmək(alti metre).

Yer düzənlik işləri
-------------------

Bir gözə alınmış yer sahəsinin alçaq-ucaları, yol və ya çayların tuşu,yolların kəsişmə nöqtaları,tikintilərin durumu və daha ayrı alçaq-ucalar bir xəritə üzərində çəkilməsidir.örnək:
**(d)** tuşunu plan üzərində çəkmək üçun, bir nəfər **(A)** nöqtəsinın üstundə durur və **(AL)**,**(AM)**və ayrıca... boyları ölçür habelə bu ölçülərin (AN)-ə görə bücaqlarıda ölçülür.bu ölçülər ələ gəldikdən sonra nəqqalə və xətkeş ilə (d) tuşunu səhifə üzərinə çəkmək olar.**N** həman quzey tuşudur və **(AN)**ə Azimut ya jizman deyilir. 

Bir sahənin topoqrafiyası üçün görülən nöqtələrin durumu gərək əldə ola bu durumlar topoqrafiya kanovası ilə (Topoqrafiya toru) ələ galir bu kanovalar özləri Geodeziya nöqtələrinə bağlıdırlar.

Topoqrafiya toru yaratmağının nədəni
------------------------------------

* Əgər bir-birindən ayrı sahələri ölçüb və sonradan onları birləşdirsək, onların kanovası gərək bir-birinə bağlı ola, əgər olmasa Xəritələr diqqətli bir-birlərinə bağlanmazlar.

Alti metre işləri
-----------------

hər bir nöqtəyə (X,Y)((coğrafiya boy,en))i verilir ki bir bəlli koordinat sistemin seçərkən nöqtələri səhifə üzərinə gətirmək olar. alçaq-ucanı(X,Y,Z)kimi göstərmək üçün ayrıca yollar var.

Alçaq-ucalari plan üzərində göstərmək yolları
---------------------------------------------

* Qabarıq plan:

alçaq-ucalar eşel ilə qabarıq şəkildə göstərilir.bu plan adi görücülər üçün aydın dır ama texniki işlər üçün işə yaramaz.
* Kölgə bağlamaq:

Bu yöntəmdə bir alçaq-uca sahəyə bəlli bir bucaqdan işıq saçılır, kölgə işıq əsərində düzəlir. kölgə bir eşel ilə planın üzərinə çakilir bu yöntəmdə yuxari dakı kimi aydındır ama texniki işlər üçün çox işə yaramaz.
* Uyun sahələr:

ən keçərli yöntəmdir.bu yöntəmda uyun səhifələr qabarıqlı sahələri kəsərkən yatay rəsmini sahifə üzərində çəkir.

Qaynaq
------

* Surveying-mühəndis şəms nobəxt

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Geodeziya** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |

Yaxınlıqdakı nöqtələr arasında tironometrik düzəldilmə 250 m-ə qədər məsafədə tətbiq olunur. İki xal
İki arasında olan məsafə məlum olub-olmamasına bağlı olaraq, iki hal var:
1- İki nöqtə arasında üfüqi məsafənin vəziyyəti
2 - iki nöqtə arasında yatay məsafə görünmür. 250 m den daha uzak mesafelerde yapılan trigonometrik nivelmanı, yer küreselliği ve ışınların atmosferin farklı
tabakalarından geçerken kırılması (atmosferik refraksiyon) etkiler. Bu nedenle yukarıda bahsedilen iki etki için
ölçmelere düzeltme uygulanır.A və B nöqtələri arasındakı hündürlük fərqi CB'dir.A noktasından B noktasına yapılacak düşey açı ölçmesi için yatay düzlem, A da teğet olan yatay düzlemdir.
Bu düzlem yarıçapı bir D noktasında keser.

h = CD + DE – BE
**Ərzurum Texniki Universiteti** (türk. Erzurum Teknik Üniversitesi, ETÜ) — Türkiyənin Ərzurum şəhərində yerləşən dövlət universiteti. Universitet Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 2010-cu ildə qəbul etdiyi qanuna əsasən yaradılıb.

Universitetdə bakalavr və magistratura təhsili 2012-ci ildə başlamışdır.

Az müddətdə Ərzurum Texniki Universiteti regionda tədqiqat mərkəzinə çevrilməyi bacarmışdır.

Strukturu
---------

### Fakültələri

Universitetdə ümumilikdə 6 fakültə fəaliyyət göstərir:

* Ədəbiyyat fakültəsi
* Elmlər fakültəsi
* İqtisadiyyat və Biznesin İdarə Edilməsi fakültəsi
* Mühəndislik və Memarlıq fakültəsi
* Sağlamlıq Elmləri fakültəsi
* İdman Elmləri fakültəsi

### İnstitutları

Universitetdə 3 institut fəaliyyət göstərir:

* Elm və Texnologiya İnstitutu
* Sosial Elmləri İnstitutu
* Səhiyyə Elmləri İnstitutu

Kollecləri
----------

* Xarici Dillər Kolleci

İxtisasları
-----------

### Mühəndislik və Memarlıq Fakültəsi

* Maşınqayırma
* İnşaat Mühəndisliyi
* Elektrik-Elektronika mühəndisliyi
* Kompüter mühəndisliyi
* Sənaye mühəndisliyi
* Kimya mühəndisliyi
* Memarlıq
* Şəhər və Regional Planlaşdırma
* Daxili Memarlıq

Fakültədə kompüter laboratoriyaları, iş otaqları və şöbə elmi-tədqiqat laboratoriyaları var.

Yüksək Texnologiyalar Tətbiqi və Araşdırma Mərkəzi (YTTAM)
----------------------------------------------------------

YTTAM qapalı sahəsi olan bölgənin ən böyük tədqiqat mərkəzlərindən biridir. Burada 1000 nəfər üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi təmiz havası olan(Cleanroom) otağı, 2 sinif otağı, 22 müxtəlif ölçülü tədqiqat laboratoriyaları, 1 məşq zalı, 1 iclas zalı, 4 işçi otağı, 4 iş ofisi və 1 istirahət otağı xidmət göstərir.

Mərkəzi kitabxanası
-------------------

Universitetin Mərkəzi kitabxanası hər gün 08.00–22.00, şənbə günləri 10.00–20.00 saatları arasında açıqdır. Kitabxana ilə yanaşı, hər bir fakültədə tədris zalları fəaliyyət göstərir.

Xarici əlaqələri
----------------

* Qafqaz Universitetlər Birliyinin üzvüdür

Xarici keçidlər
---------------

* Erzurum Teknik Üniversitesi resmi web sitesi

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram |
| Normativ yoxlama | ISNI: 000000040454905X · Microsoft: 265519392 |

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  "Erzurum Üniversitesi". www.4icu.org. İstifadə tarixi: 27 February 2013.
3. ↑  "Turkey Universites". cesran.org. İstifadə tarixi: 27 February 2013.
4. ↑
5. ↑
***Aşıq Ələsgər*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Xamiz Muradov tərəfindən 1972-ci ildə çəkilmişdir. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Kinolent görkəmli saz və söz ustası Aşıq Ələsgərin anadan olmasının 150 illiyinə həsr edilmişdir.

Məzmun
------

Kinolent görkəmli saz və söz ustası Aşıq Ələsgərin anadan olmasının 150 illiyinə həsr edilmişdir. Film bütöv xarakterə malik, barışmaz, kökləri xalqa möhkəm bağlı, vətənini qızğın məhəbbətlə sevən, öz qoşmaları və telli sazı ilə onu tərənnüm edən el aşığı Ələsgərə həsr olunmuşdur. Filmdə doğma təbiətdə aşıq Ələsgərin poeziyası bir-birini tamamlayır. Müəlliflər sənətkarın zəngin yaradıcılığına müraciət etmişlər. Onlar burada eyni zamanda söz sənətindən, yaradıcılıq və sənətkarlıq məsələlərindən danışmış, folklor ədəbiyyatı tariximizi vərəqləmiş, "Dədə Qorqud" dan başlayaraq, bu günki aşıq yaradıcılığına qədər olan dövrdən bəhs etmişlər.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: İlyas Tapdıq  

Rejissor: Xamiz Muradov  

Operator: Fəraməz Məmmədov

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 145

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 235-258; 377.

Həmçinin bax
------------

* Haqq aşığı (film, 2021)
* Azərbaycan filmlərinin siyahısı
* 1972-ci ilin Azərbaycan filmləri
* 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçidlər
---------------

* Aşıq Ələsgər (Sənədli film, 1972)
**Ağevlilər**— Azərbaycan türklərini təşkil edən tayfalardan biri. İranda əsasən Farsda yaşayırlar.

Haqqında
--------

Tayfanın inandığı əfsanəyə görə, bu günki ağevlilərin əcdadları Səfəvi imperiyası dönəmində Azərbaycandan Xorasana köç etməyə məcbur edilmişdirlər. Bu tayfanın bəylərindən biri olan və Nadir şaha xidmət edən Məhəmmədhüseyn bəy hərbçi kimi döyüşlərdə fərqlənmiş və Əfşar ordusunun Hindistan səfəri zamanı Hind çayını keçməsində həlledici rol oynamışdır. Bunun mükafatı oaraq ona ağ çadırda yaşamağa icazə verilmişdir. Bu, türk ənənəsinə görə, belə çadırda yaşamaq icazəsi hökmdar və əsas komandanlara verilirdi. İddiaya görə, tayfanın adı da buradan gəlmişdir. Bundan sonra Nadir şah Əfşar bəxtiyarilər və boir əhmədilərə cəzalandırıcı yürüş edərkən ordusuna ağevlilərdən də döyüşçülər daxil etmişdir. Yürüş bitdikdən sonra bu tayfadan olan bəzi döyüşçülər Fars əyalətində yaşamağa başlamışdılar, lakin pulları az olduğuna görə, mal-heyvan almamış və köçəri həyatdan imtina etmişdirlər. Bunun əvəzinə Şirazın yaxınlığında yerləşən ağevlilər zamanla tacir və dükan sahiblərinə çevrildilər. 1800-cü illərin sonlarında Fasainin hesablamasına görə, onların sayı 70-80 ev olmuşdur. O, həmçinin bu tayfanın üzvlərindən məşhur hüquqşünaslar və teoloqlar çıxmışdır. 1957-ci ildə onların çoxu hələ də Şirazın Ağevli məhəlləsində yaşamaqda və Oğuz türkcəsində danışmaqda idi. Onların tirələrinə Poladlı, Conüdlü, Gorallar, Zəngənə və Bayat daxil idi. Ağa Məhəmməd xan Qacar Şiraz ağevlilərinin beş liderini də özü ilə Tehrana gətirmiş və onları orada fəxri girov kimi saxlamışdı. Qacar şahlarının hakimiyyəti altında bu şəxslərdən törəyən şəxslər xeyli görkəmli vəzifələrə gəldilər və onlardan bir çox məşhur şəxs çıxdı.

Tayfanın tanınmış nümayəndələri
-------------------------------

* Əsədulla xan Ağevli—Sultan Məsud mirzə Qovanlı-Qacar şəxsi həkimi.
* Fəzlulla xan Ağevli— Qacarlar ordusunun polkovniki.
* Fərəculla xan Ağevli— İran ordusunun komandanı.

Həmçinin bax
------------

* İran türkləri

İstinadlar
----------

1. ↑  cf. P. Oberling, The Turkic Peoples of Southern Iran, New York, 1964, pp. 66-69
2. ↑  Oberling, 1964. səh. 66-69
3. ↑  Oberling, 1964. səh. 68
4. ↑  Oberling, 1964. səh. 66
5. ↑  Oberling, 1986

Mənbə
-----

* *Pierre Oberling.* AQ EVLI. iranicaonline.org. 1986.
* *Pierre Oberling.* The Turkic Peoples of Southern Iran. New York. 1964.