recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Qarşılıqsız sevgi**, **qarşılıqsız eşq** və ya **qarşılıqsız məhəbbət** — bir tərəfin digər tərəfdən istədiyini görə bilmədiyi bir sevgi növüdür. Bu, tez-tez insanda kədərli və narahat bir ruh halına səbəb olsa da, depressiya və eyforiya arasında qəfil emosional dəyişikliklərə də səbəb ola bilər.

Parçalanmış ürək qarşılıqsız sevginin işarəsidir.
Qarşılığı alınmayan sevgi nəhayət insanda bir vəsvəsəyə səbəb ola bilər, qarşılıq verməyi rədd edənin istək mənbəyini izləmək və ya ona kin ilə baxmaq tez-tez müşahidə olunur. Bu mürəkkəb vəziyyət sənət tarixindəki bir çox şah əsərin ilham mənbəyi olmuşdur.

Qarşılıqsız sevgi ağrılı bir vəziyyət olsa da, bəzi insanlar üçün xoşbəxtlik mənbəyi ola bilər. Bu vəziyyətdə olan bir insan, kiməsə aşiq olmaq hissinin (cavabsız olsa belə) çəkdiyi bütün əzablara dəydiyini düşünə bilər. Təslim olmaq əvəzinə bu vəziyyətdə qalmağı seçə bilər. Özündən imtina etməyi tələb etdikdə belə, bunu özünü məğlubiyyəti, darmadağın olması kimi hiss edər və təslim ola bilməz.

Uzun müddət, illərlə və hətta on illərlə davam edə biləcək cavabsız sevgi bir neçə fərqli yolla bitir. Əgər fərd sonunda cavab görərsə, onun duyğuları ümumiyyətlə tükənə və hətta sona çata bilər. Bu vəziyyətin əksinə, əgər şəxs cavab görməməyə davam edərsə, nəticədə çıxış yolu kimi intiharı seçə bilər və ya artıq sevgisinə cavab tapa bilməyəcəyini anlayaraq və istəklərini başqa mənbəyə istiqamətləndirər. Bunun sonunun olub-olmaması həmin insanın daxilində bəslədiyi gözəl və saf duyğularla əlaqədardır.

Həmçinin bax
------------

* Romantik sevgi
2013
**Veyk-an-Zee turniri** — Beynəlxalq şahmat turniri.

Veyk-an-Zee turniri belə demək olarsa, ən qədim və ən güclü şahmat turnirlərdən biri sayılır. Bu yarış 1937-ci ildən başlayaraq hər il keçirilir. Yeganə fasilə 1945-ci ilə təsadüf edir. 1967-ci ilədək Hollandiyanın Beverveyk şəhərində düzənlənib və yalnız 1968-ci ildə qonşuluqda yerləşən Veyk-an-Zeeyə, yəni bugünkü ünvana köçüb. 1946-cı ildən etibarən yarışa sponsorluq edən Hollandiyanın "*ing.* Hoogovens" metallurgiya konserninin adına görə turnir rəsmi olaraq "Hoogovens-turnir" adlanmağa başlayıb. 1999-cu ildə konsernin Böyük Britaniyanın "*British Steel*" kompaniyası ilə birləşməsindən əmələ gələn "*Corus Group*" turnirə sponsorluğu davam etdirib və 2000-ci ildən başlayaraq yarış "Corus-turnir" adlanır. Lakin, qeyri-rəsmi olaraq geniş şahmat ictimaiyyəti onu keçirildiyi şəhərə görə Veyk-an-Zee və ya sadəcə Veyk deyə adlandırırlar. Beynəlxalq statusu "Veyk" 1946-cı ildə alsa da, onun intibah dіvrü 1960-cı ildən, yəni turnirə SSRİ şahmatçılarının dəvət olunmasından sonra başlamışdır.

Veyk-an-Zee və ya hazırda *Tata Steel Chess Tournament*  istənilən prizmadan olduqca maraqlı yarışdır. Burada açıq aşkar autsayderlər yoxdur. Bu səviyyəli turnirlər üçün isə ən vacib şərtlərdən biridir. İstər mübarizə gərginliyi, istərsə də şahmat estetlərinin zövqlərini oxşaya bilən qarşıdurmaların çoxluğu baxımından Veyk-an-Zee istənilən tərkibdə həmişə möhtəşəm şahmat bayramına çevrilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Абдусатторов лидирует на шахматном турнире Tata Steel Chess, Карлсен — четвёртый". Газета.uz (rus). 2023-01-25. 2023-09-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-05.
2. ↑  "Чем известен шахматный супертурнир в Вейк-ан-Зее". Российская газета (rus). 2019-01-22. 2023-09-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-05.
3. ↑  "Tata Steel Chess Tournament 2023". Tata Steel Chess Tournament 2023 (ingilis). 2023-07-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-05.
4. ↑  *Green (NathanielGreen), Nathaniel.* "Вейк-ан-Зее: история в фотографиях". Chess.com (rus). 2022-01-28. 2023-09-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-05.
Məzmun
------

Film-portret Azərbaycanın xalq şairi, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, respublika Ali Sovetinin sədri Süleyman Rüstəmin yaradıcılıq yolundan danışır. Film bir çox tarixi hadisənin şahidi olmuş şairin monoloqundan ibarətdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Tofiq Mütəllimov
**Ssenari müəllifi:** Əhmədağa Muğanlı
**Operator:** Rafiq Əliyev
**Bəstəkar:** Ramiz Mirişli
**Səs operatoru:** Kamal Seyidov
**Redaktor:** Nüsrət Kəsəmənli
**Direktor:** N.Səfərov
### Filmdə iştirak edən

Süleyman Rüstəm
### Arxiv kadrlarda iştirak edənlər

Maksim Qorki (titrlərdə yoxdur)
Süleyman Rüstəm (titrlərdə yoxdur)
Səməd Vurğun (şəkil) (titrlərdə yoxdur)

Sitatlar
--------

Süleyman Rüstəm: Neçə dəfə olub məsələn, məqalələr yazılıb yuxarıda, çağırıblar ki, bura qol çək. Biri elə lap Səməd Vurğunun əleyhinə bir məqalə yazmışdı, orada üç yoldaşın məqalənin altında adı olmalıydı. Biri mən, biri Rəsul Rza, biri də Məmməd Rahim. Dedilər Bağırov deyir ki, üçü də qol çəksin. Nə qədər çalışdıq ki, qol çəkməyək, nəhayət məcbur elədi qol çəkməyə.
Hawea gölü, Yeni ZellandiyaHawea gölü, Yeni Zelandiya
**Limnologiya** — quru hidrologiyasının bir şöbəsi olub, gölləri, su anbarlarını və bataqlıqları öyrənən elm.

Ümumi məlumat
-------------

Limonologiyanın başlıca vəzifəsi sututarlarda daim dəyişib inkişaf edən fiziki, kimyəvi və bioloji proses və hadisələrin qanunauyğunluqlarının, bu proseslərin ətraf mühitlə əlaqəsinin öyrənilməsidir. Limnologiya elminin əsasları XIX əsrin ikinci yarısında İsveçrə alimi Fransua Fovel tərəfindən formalaşdırılmışdır. 1885-ci ildə Londonda keçirilən beşinci Beynəlxalq Coğrafiya konqresində gölşünaslığın məqsəd və vəzifələrini əsaslandıraraq onu coğrafiya elmləri sisteminə daxil olan hidrologiyanın bir bölməsi kimi əsaslandırmışdır.

Müasir limnoloji tədqiqatlarda landşaft və balans üsulları əsasında formalaşan kompleks-coğrafi istiqamət əsas yer tutur.

Həmçinin bax
------------

* Hidrologiya
* Göl
* Su anbarı
* Bataqlıq

İstinadlar
----------

1. ↑  Qərib Məmmədov, Mahmud Xəlilov. Ensiklopedik ekoloji lüğət. Bakı-Elm-2008.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Britannica (onlayn) · Brockhaus |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 11945791z · GND: 4035769-7 · LCCN: sh85077053 · Microsoft: 189047708 · NDL: 00569471 · NKC: ph115151 |

 |




|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Elm** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**Praqa Qradı (Praqa kremli)** — (Çex dilində - Pražský hrad) Çexiyanın paytaxtı Praqada yerləşən qala. 

Dünyanın ən böyük qalalarından biri olan Praqa qalası, Ginnesin Rekordlar Kitabına görə, dünyanın ən böyük antik qəsridir.

Tarixi
------

Qalanın ilk hissələrinin yaradılması IX əsrə qədər gedir. İlk inşa edilən hissəsi kilsə binası olmuşdur. Georgios Bazilikası və Vitus Bazilikası X əsrdə inşa edilmişdir. Bohemya dövründə bir monastır Georgios Bazilikasının yanına əlavə edilmişdir.

Romanesk memarlıq üslubundakı bir saray da XII əsrdə əlavə olunmuş, XIV əsrdə də saray qotik üslub ilə yenidən inşa edilmiş, qalada gücləndirmə işləri aparılmışdır. Həmçinin Vitus Bazilikaya aid hissəsinin tikintisi ancaq altı əsr sonra tamamlanmışdır. Qala Bohemya müharibələri və sonrakı dövrlərdə, 1485-ci ilə qədər istifadə edilməmişdir. 1485-ci ildə kral Ladislaus II Jagello qalanın inşasını davam etdirmişdir. Benedikt Rejt tərəfindən hazırlanan olduqca geniş Vladislav dəhlizi, kral sarayına bu dövrdə əlavə edilmişdir. 1541-ci ildə böyük bir yanğın nəticəsində qalanın böyük bir hissəsi dağılmışdır.

Habsburg dövründə Renessans stilində bəzi yeni tikililər əlavə edilmişdir. Kral I Ferdinand xanımı üçün Belveder yay iqamətgahını inşa etdirmişdir. Kral II Rudolf bu məkanı davamlı olaraq istifadə etmişdir. 1600-cü illərdən etibarən baş verən müharibələr və xalq üsyanları nəticəsində qala ziyan görmüşdür. Məsələn, 1648-ci ildə sarayı qarət edən isveçlilər II Rudolfa məxsus kolleksiyanı da aparmışlar. Sarayda ən son yeni tikinti işi XVIII əsrin ikinci yarısında aparılşmışdır.

1918-ci ildə qala yeni yaradılan Çexoslovakiya Respublikasının prezident sarayı olmuşdur. Kral Sarayı və bağçalar sloveniyalı memar Joze Plecnikin layihəsi ilə bərpa edilməyə başlanmış, 1936-cı ildən etibarən bu vəzifəni Pavel Janak öz üzərinə götürmüşdür.

II Dünya müharibəsi zamanı Almaniya Çexoslovakiyanı işğal edəndən sonra qala işğal qüvvələri komandanı Reinhard Heydrichin qərargahına çevirilib. Müharibədən bina Soyuq müharibə boyu kommunist hakimiyyətinin idarələri kimi istifadə edilmişdir. Çexoslovakiyanın dağılmasından sonra Praqa qəsri Çexiyanın hökumət sarayı kimi istifadə edilməyə başlanmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  ASE. VII. 1983. səh. 618.
*Orijinal mətn*  (az.)  

Şəhər Vltava çayının vadisində və onun ətrafındakı 5 təpə üzərində salınmışdır. Vltavanın sol sahilində **Qrad (Praqa kremli)**, ondan cənubda...

Xarici keçidlər
---------------

* İnternet səhifəsi Arxivləşdirilib 2011-02-13 at the Wayback Machine
* Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine
* Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine
* Arxivləşdirilib 2015-01-23 at the Wayback Machine
* 
* 
* 
* Пражский Град
* Пражский Град [*ölü keçid*]
* Пражский Град - Одно из самых прекрасных мест Праги Arxivləşdirilib 2016-05-10 at the Wayback Machine
* ПРАЖСКИЙ ГРАД, экспликация к плану
* Пражский Град ожидает капитальный ремонт[*ölü keçid*]
* Старый королевский дворец в Праге Arxivləşdirilib 2014-09-17 at the Wayback Machine
* 
* Prague Castle (Pražský hrad) Arxivləşdirilib 2014-12-26 at the Wayback Machine
**Transitions Online** və ya qısaca **Transitions** (*TOL*) — Çexiyada yerləşən qeyri-kommersiya təşkilatı olub keçmiş Sovetlər Birliyinin, Şərqi, Mərkəzi və Cənub-şərqi Avropanın, Baltikyanı, Qafqaz və Orta Asiyanın post-kommunist ölkələrində medianın müstəqilliyini, professionallığını və təsirini artırmaq üçün yaradılıb. Təşkilat bunu jurnalistika, media təlim proqramları və 1999-cu ildən internetdə yayımlanan Transitions Online jurnalı vasitəsilə həyata keçirir. Bu təşkilat dünyanın müxtəlif ölkələrində keçirilmiş Sosial Yeniliklər Düşərgəsi adlı tədbirlərin təşkilatçısıdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Sosial Yeniliklər Düşərgəsinin Layihə Koordinatoru Rəşad Mehbaliyevin Gun.az-a müsahibəsi". 2011-07-17 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-07-15.

Xarici keçidlər
---------------

* Transitions Online

Həmçinin bax
------------

* Sosial Yeniliklər Düşərgəsi


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Çexiya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Mir Teymur Məmmədov** (d. 21 yanvar 1947, Bakı) — Azərbaycan rəssamı.

Həyatı
------

Mir Teymur Məmmədov 1947-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1968-ci ildə Ə. Əzimzadə adına Dövlət Rəssamlıq Məktəbini bitirib. 1968–1978-ci illərdə V. Muxina adına Leninqrad ali Rəssamlıq Məktəbini və Leninqrad Dövlət İnstitutunun "Teatr, musiqi, kino rəssamı" fakültəsini bitirib. 1970-ci illərdən "Kirpi" satirik jurnalında və dövri mətbuatda karikaturaçı rəssam kimi fəaliyyət göstərir. 1980-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 1998-ci ildən Gürcüstan Rəssamlar İttifaqının fəxri üzvüdür. Respublikada və xaricdə keçirilən beynəlxalq sərgilərin iştirakçısı və mükafatçısıdır. 2004-cü ildə "Humay" milli mükafatına layiq görülüb. 2006-cı ildə "Sülhün elçisi" adına və Azərbaycan İncəsənətini xaricdə təbliğinə görə "Simurq" diplomu ilə təltif olunub. 1500-ə yaxın elmi və publisistik məqalələrin müəllifidir. 2007-ci ildən Azərbaycan "Karikaturaçı Rəssamlar Birliyi"nin üzvüdür.

Həmçinin bax
------------

* Mir Teymur (film, 2003)

Mənbə
-----

* Mir Teymur Məmmədov Arxivləşdirilib 2008-09-05 at the Wayback Machine
**Namus** (*erm.* Նամուս) — Aleksandr Şirvanzadənin 1885-ci ildə yazdığı eyniadlı romanı əsasında, 1925-ci ildə Hamo Beknazaryanın çəkdiyi ağ-qara, səssiz bədii film. Film ilk erməni bədii filmi sayılır.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Film XIX əsrin sonlarında Şamaxıda uşaqlıqdan qonşu və yoldaş olan nişanlı iki gəncin dramından bəhs edir. Gizli görüşən nişanlıları qızın atası görüşdə tutur. Atanın olduqca pis qarşıladığı bu görüşmə səbəbindən nişan pozulur. Daha sonra qızın atası Rüstəm adlı biri ilə öz qızını evləndirir. Bu evliliyə dözməyən qızın köhnə nişanlısı — Seyran içkinin təsiri ilə Rüstəmə onun arvadı — Süsən ilə yatdığını deyir. Sübut olaraqsa, uşaqlıqdan onda olduğunu bildiyi, döşündə xal olduğunu deyir. Rüstəm aldadıldığını düşünərək Süsəni öldürür. Danışdığı yalana görə Seyran peşman olsa da, artıq gec olur.

Filmin rusca posteri, Leninqrad, 1926-cı il

Rollarda
--------

Baş rolda *Hovhannes Abelyan* və *Hraçya Nersisyan* çəkilmişdir.

Mənbə
-----

1. ↑  Golden Apricot — a new-born symbol of Armenia  Arxivləşdirilib 2022-08-23 at the Wayback Machine
2. ↑  "Soviet Cinema in the Silent Era, 1918–1935 Arxivləşdirilib 2023-08-04 at the Wayback Machine", Denise J. Youngblood
**Şofuku məbədi** (聖福寺, *Şofuku-ci*?) – Yaponiyanın Fukuoka prefekturasının Hakata şəhərində yerləşən buddist məbədi. Buddizmin Rinzay sektalarına aiddir. Yaponiyada tikilmiş ilk Zen məbədidir.

Tarixi
------

Məbədin əsası buddist keşişi, Rinzay sektasının qurucusu, Yaponiyanı çay bitkisi ilə tanış edən şəxs olan Eysay tərəfindən 1191-ci ildə qoyulmuşdur. Məbədin tikintisi 1195-ci ildə tamamlanmışdır. Məbəddə onun əkdiyi çay ağaclarının nəslindən olan çay ağacı bitir. Bu ağac "Yaponiyanın ilk çay ağacı" kimi tanınır. Məbəd tarixi boyunca bir çox dəfə məhv olunmuş və yenidən tikilmişdir.

Yaponiya rəssamı və xəttatı Senqay Qibon 1761–1811-ci illərdə qədər bu məbədin abbatı olmuşdur.

Xüsusiyyətlər
-------------

Məbəddə bir çox məbəd darvazası yerləşir. Onlardan ən məşhuru olan Sanmon darvazası kiçik gölməçənin qabağında yerləşir və 1911-ci ildə yenidən tikilmişdir. Butsuden zalında Buddanın heykəli yerləşir. Tikilinin tavanı bulud əjdahasının təsviri ilə bəzədilmişdir. Məbəd tikililərdən biri Eysaya həsr olunmuş zaldır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Shofukuji Temple". Japan Travel (ingiliscə). 15 avqust 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 avqust 2023.
2. ↑  "Japan's First Tea Tree". Atlas Obscura (ingiliscə). 7 avqust 2023. 15 avqust 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 avqust 2023.
3. ↑  Kodansha Encyclopedia of Japan (ingiliscə). VII cild (Sake–Temm). Tokio: Kodansha. 1983. səh. 63. ISBN 0-87011-627-4. 2022-09-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 avqust 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* shofukuji.or.jp/wp/ — Şofuku məbədinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Foto, video və audio | YouTube |
| Normativ yoxlama | NDL: 00397532 |
Məzmun
------

Film məşhur dəniz qazma ustası, Respublika Dövlət Mükafatı laureatı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Qurban Abbasova, onun neftçi hünərinə, açıq dənizdə, dalğalar qoynunda buruq quran, xaruqələr yaradan əməyinə, adi kəndli oğlunun məşhur neft ustasına qədər ucalan həyat yoluna həsr olunmuşdur.

İlk kadrlardan biz gənc Qurbanla tanış oluruq. O, Xəzər neft mədənlərinə Naxçıvandan gəlmişdir. Hətta ən təhlükəli anlarda belə biz onu gah katerdə qazma sahələrini gəzən, gah da orada işləyən adamların arasında görürük. Beləliklə, tamaşaçının gözü qarşısında qəhrəmanın-igid, cəsur, fədakar insanın şəxsiyyəti canlanır.
Filmdə dəniz qazma ustası, məşhur Mixail Kaveroçkinlə bağlı epizodlar çox təsirlidir. O, Qurbanın müəllimi olmuşdur. Sonrakı kadrlarda biz neftçi Qurbanın fəaliyyəti ilə bağlı başqa səhnələrlə də tanış oluruq.

Festivallar və mükafatlar
-------------------------

1) 1972-ci ildə Qorkidə fəhlə sinfi haqqında filmlərin Ümumittifaq kinofestivalı
* Film SSRİ Nazirlər Soveti yanında Kinematoqrafiya və SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının Diplomuna layiq görülmüşdür.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Mirzə Mustafayev
**Ssenari müəllifi:** Leonid Tahirov
**Operator:** Mirzə Mustafayev, Mehman Dadaşov
**Səs operatoru:** Əziz Şeyxov

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 235-258.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu məqalə **Nəsrəddin Xocanın 12 məzarı filmi** haqqındadır. **Digər mənalar** üçün **Nəsrəddin** səhifəsinə baxın.* |

Məzmun
------

Molla Nəsrəddin və zaman maşınında səyahət mövzusunda rəngli fantaziya. Film 2 hissədən ibarətdir.

***Birinci hissədə*** hadisələr Molla Nəsrəddinin öz çağında baş verir. Orada onu daim etdiyi "günahlara" görə cəzalandırmağa çalışırlar. Janrın qanunlarına görə, bütün çabalar cəlladlar və hakimlər üçün uğursuz bitir.

***İkinci hissə*** "Nəsrəddin XX əsrdə" adlanır. Dirilmiş heykəl səkidən düşür və yeni şəhərin küçələrini gəzir. Amma yenə hakimi qüvvələrlə üzləşir. Və bu yenə həmin simalardır, ancaq indi əyinlərində qalstuk və tünd pencəklər var...

Film haqqında
-------------

Film rejissor Klimenti Mintsin çəkdiyi sonuncu filmdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Timur Zulfikarov, Nasriddin İslamov, Klimenti Mints
**Quruluşçu rejissor:** Klimenti Mints
**Quruluşçu operator:** İbrahim Baramıkov
**Quruluşçu rəssam:**
**Bəstəkar:** Yuri Levitin
**Mahnıların mətni:** F. Ansori, İ. Şaferan
**Baletmeyster:** İbrahim Yusupov
**Səs operatoru:** B. Ərəbov
**Montaj üzrə rejissor :**
**Qrim rəssamı :** R. Bolotnyova
**Geyim rəssamı:** Aleksey Parxomenko, A. Podkay
**Montaj edən:** A. Peçiyeva
**Montaj üzrə assistent:**
**Rejissorlar:** K. Starostin, Sergey Xarlamov
**Rejissor assistentləri:** Ş. Sultanov
**Operatorlar:** S. Melik-Saadyan
**Operator assistentləri:** V. Romanov
**Rəssam assistenti:**
**Quraşdırılmış səhnələrin operatoru:**
**Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı:**
**Redaktor:** L. Kiyamov
**Məsləhətçi:**
**Çalır:** Kinematoqrafiyanın dövlət orkestri
**Dirijor:** Q. Duqaşev
**İnzibati qrup:**
**Filmin direktoru:** M. Atajanov, M. Kolesnikov
### Rollarda

Bəşir Səfəroğlu- Nəsrəddin Xoca
Stalina Azamatova- Zarrina Burxanova
Nozıkmo Şomansurova — Şaripova
Naimjon Qiyasov — Rəis Qəbirov
Mixail Aronbayev — Niyazov
Yevgeni Vesnik — Professor Tsvetkov
Aleksey Smirnov — psixiki xəstə
və başqaları

### Filmi səsləndirənlər

Xarici keçidlər
---------------

* **FİLMİ İZLƏ**
Məzmun
------

Novruz bayramı Azərbaycan xalqının ən qədim və ən əziz bayramıdır. Xalq bu bayramı həmişə sevə-sevə qeyd etmişdir. Bolluq-bərəkət, gözəllik-saflıq bayramı olan Novruzla əlaqədar xalq rəqsləri, xalq mahnıları, xalq mərasimləri, el-oba içində bu günə qədər yaşamaqdadır.

Qadağalar dövrü adlandırdığımız durğunluq illərində xalqın bu əziz bayramına dini rəng verilmiş, onun təntənəli şəkildə keçirilməsini yasaq etmişdilər.

Filmdə yenidənqurma, aşkarlıq dövründə — 1989-cu ildə Azərbaycan SSR-də Novruzla əlaqədar keçirilən ümumxalq şənlikləri lentə alınmışdır.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Rafiq Yüzbaşov
**Ssenari müəllifi:** Sabir Məmmədov
**Operator:** Elxan Əliyev, Nemət Rzayev, Şərif Şərifov
**Səs operatoru:** Şamil Kərimov

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 355.
**Dieqo-Ramires adaları** (*isp.* Islas Diego Ramírez) — Adaların ümumi sahəsi 1 km²-dən çoxdur. Horn burnundan cənub qərbdə yerləşir. Şimalda cənuba adalar 8 km məsafədə yerləşir.

Coğrafiya
---------

Dieqo-Ramires adaları.
Arxipelaqın ən böyük adası Bortolomedir. Böyüklüyünə görə ikinci böyük adası Qonsalo adasıdır.
Bölgədən keçən gəmilərin çoxu adaların yaxınlığındsn keçir.

### İqlimi

Adaların iqlimi rütübətli və yağışlıdır. Orta aylıq temperaturu +3,2°S (iyul-avqust) +7,5 °S (yanvar-fevral), orta +5,2 °S. Yayda 94 mm (oktyabr) - 137 mm (mart), ümumən isə 1368 mm olur. Yayda əsasən yağıntılar yağış, qışda isə qar halında düşür.

Tarixi
------

Adalar 12 fevral 1619 ci ildə Nodal qardaşları tərəfindən kəşf edilmişdir. Adalar Dieqo Ramires Arelyanonun şərəfinə adlandırılmışdır. 156 il ərzində adalar Cənubi Sandviç adaları ilə birlikdə Dünyanın ən cənub əraziləri hesab edilmişdir.

Maraqlı fakt
------------

Ən iri adaları olan Bartolome və Qonsalo adaları onları kəşf edən Nodal qardaşlarının şərəfinə adlandırılmışdır. Adaları Nodal boğazı ayırır.

Amerikanın cənub nöqtəsi
------------------------

Bəzən Amerikanın cənub torpağı hesab edilir. Bu nöqtə Aqila adası hesab edilir. Bununla belə bəzən Cənubi Sandviç adaları Cənubi Amerikanın bir hissəsi hesab edilsədə geoloji, coğrafi və iqlim baxımından Antarktidaya aid edilir. Cənubi Amerikanın cənub nöqtəsi bu zaman Tule adası hesab edilir.

Mənbə
-----

* Dieqo-Ramires adaları Arxivləşdirilib 2008-05-20 at the Wayback Machine

| ⛭Subantarktik adalar |
| --- |
| 40° paralel daxilində yerləşən adalar | FransaAmsterdam və Sen-Pol adaları • Böyük BritaniyaTristan-da-Kunya adaları |
| 40°-50° paralellər daxilində yerləşən adalar | Yeni ZelandiyaAntipodov adaları • Yeni ZelandiyaBaunti adaları • Böyük BritaniyaQof adası • FransaKergelen • FransaKroze adaları • Cənubi Afrika RespublikasıPrins-Eduard adaları • Yeni ZelandiyaSners adaları • Yeni ZelandiyaStüart adası • Yeni ZelandiyaÇatem arxipelaqı |
| 50°-60° paralellər daxilində yerləşən adalar | NorveçBuve adası • ÇiliDieqo-Ramires adaları • Çiliİldefonso adaları • Yeni ZelandiyaKempbell adaları • AvstraliyaMakkuori adası • ÇiliArgentinaOdlu Torpaq arxipelaqı • Yeni ZelandiyaOklend adaları • Böyük BritaniyaArgentinaFolklend adaları • AvstraliyaHerd adası və Makdonald adaları • ArgentinaEstados adası • Böyük BritaniyaArgentinaCənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adaları |
**Şükrü Sökmensüer** və ya **İbrahim Şükrü Sökmensüer** (d. Skopye, Osmanlı imperiyası; 1890 - ö. Ankara, Türkiyə; 18 oktyabr 1978) - türkiyəli siyasətçi və köhnə daxili işlər naziri.

Həyatı
------

1890-cı ildə Osmanlı imperiyasının Balkan bölgəsində yerləşən şəhəri olan Skopyedə dünyaya gəlmiş və Ərkanı Hərbiyyədən məzun olmuşdur. 

### Hərbi karyerası

Osmanlı ordusundakı xidməti zamanı IV Ordu korpusunun IV Ağır topçu alayının birinci taborunun III batareyasında, Çatalca VIII Topçu alayında, XX Ordu korpusunun baş qərərgahında, II Firqənin V Ordu korpusunun I şöbəsində zabit kimi xidmət etmiş, sonradan XV Firqənin ərkani hərbiyyə rəisliyini etmişdir. 

### Türkiyə Respublikasındakı fəaliyyəti

Respublikanın qurulmasından etibarən mühüm vəzifələrdə çalışmışdır. Bu vəzifələr bunlardır: Məskunlaşdırma İdarəsi, Asayiş İdarəsi müdürlüyü, Təhlükəsizlik İşləri müdürünün müavini, Trakya Ümummüfəttişliyinin baş müşavirliyi, Təhlükəsizlik Ümümmüdürlüyünün rəhbəri, Hatay Suverenlik Cəmiyyətinin baş katibliyi, Hatay valiliyi, Ticarət Vəkaləti İaşə vəkilliyi, Türk Hava Qurumu başqanlığı, Uşaq Yetişdirmı Qurumu İdarə Heyyəti üzvlüyü, Köhnə Döyüşçülər Cəmiyyəti Heysiyyət Divanı başqanlığı. SÖkmensüer Hatayın Türkiyəyə birləşdirilməsində mühüm rol oynamış, bu proses zamanı bir neçə vacib vəzifəni yerinə yetirmişdir. Bundan başqa, Sökmensüer bir neçə dəfə TBMM-ə də seçilmişdir. O. VI çağırış (ara dönəm) və VII çağırış Ərzincandan, VIII çağırış Gümüşxanədən TBMM-ə üzv seçilmişdir. Bundan başqa, o, VII Milli Müdaifə Şurasının rəisliyini yerinə yetirmiş və 1946-cı ilin 7 avqustundan 5 sentyabr 1947-ci ilə qədər Rəcəb Pekər hökumət kabinetində Türkiyənin daxili işlər naziri olmuşdur. Nazirliyi dövründə ölkədəki təriqətlərə və dini cərəyanlara qarşı kəskin mübarizə aparılmışdır.

Hərb, Gümüş Ləyaqət və qırmızı lentli "İstiqlal" medalı ilə mükafatlandırılmışdır. Evli və üç uşaq atası olmuşdur. 18 oktyabr 1978-ci ildə Ankarada vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Tek Parti Dönemi'nde bir asker, devlet adamı ve siyasetçi: İbrahim Şükrü Sökmensüer". acikerisim.kku.edu.tr. İstifadə tarixi: 7 sentyabr 2023.
2. ↑  Keskin, 2018. səh. 577-592
3. ↑  "TBMM Albümü" (PDF). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 6 fevral 2016. 10 avqust 2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 7 sentyabr 2023.
4. ↑  "Şükrü Sökmensüer". www.biyografya.com/. 2022-01-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 sentyabr 2023.

Mənbə
-----

* *Ömer Ali Keskin.* HATAY SORUNU VE İBRAHİM ŞÜKRÜ SÖKMENSÜER’İN FAALİYETLERİÖmer Ali KESKİN. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018.
**Küveytin dövlət quruluşu** - 1962-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiyaya əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sisitemi.

Dövlət quruluşu
---------------

Küveyt mütləq formalı idarəetmə üsuluna malik konstitusiyalı monarxiyadır. Milli bayram günü olan milli gün (1950) 25 fevralda qeyd olunur.

Ölkə Konstitusiyası 11 noyabr 1962-ci ildən qüvvədədir.

İnzibati bölgüsü
----------------

Küveyt ərazisi inzibati cəhətdən 6 vilayətə (Əl-Əhmədi, Əl-Fərvaniyyə, Əl-Asima, Əl-Cəhra, Həvalli, Mübarək Əl-Kəbir) bölünür.

Küveytin inzibati-ərazi bölgüsünün xəritəsi

Dövlət başçısı
--------------

Mövcud Konstitusiyaya görə Hökumətin başçısını təyin etmək, Parlamenti buraxmaq, qanun layihələrini imzalamaq və ya onları yenidən işlənilməsi üçün Məclisə (Parlament) qaytarmaq və s. mühüm səlahiyyətlərə malik olan Əmir - dövlətin başçısı və Küveyt silahlı qüvvələrinin ali baş komandanıdır.

Ölkənin idarə edilməsində de-yure müstəsna və şəriksiz hüquqlara malik olan, de-fakto isə ölkəni təkbaşına idarə edən Əmirin toxunulmazlıq hüququ vardır, bununla belə Küveyt Əmirliyinin kütləvi informasiya vasitələrində onun tənqid edilməsinə qadağa mövcud deyil.

Əmir taxt-tac vəliəhdini təyin etmək hüququna malikdir. Vəliəhdin namizədliyi hakim ailənin üzvləri tərəfindən bəyənilməli və ölkə Parlamenti tərəfindən təsdiq edilməlidir. Əgər Parlament təklif olunan namizədin əleyhinə səs verərsə, Əmir Parlamentə hakim ailədən olan üç nəfərin namizədliyini təqdim etməli, Parlament isə onlardan birini təsdiq etməlidir.

Qanunvericilik hakimiyyəti
--------------------------

Birpalatalı Milli Məclisdir. Parlamentin 50 üzvü var və onlar ümumxalq seçkiləri yolu ilə 4 il müddətinə seçilirlər. Konstitusiyaya görə, Məclis Əmir tərəfindən çağırılır və dövlət başçısının yeni çağırış məqsədilə Parlamenti qısa müddətə buraxmaq səlahiyyəti vardır.

Ölkədə siyasi partiyalar yoxdur və mövcud qanunvericiliyə görə siyasi partiyaların yaradılması qadağandır.

Küveytdə qadınlar kişilərlə bərabər seçki hüququna malikdirlər .

İcraedici hakimiyyət
--------------------

Üzvləri Baş nazir tərəfindən təyin olunan və dövlət başçısı (Əmir) tərəfindən təsdiq edilən Nazirlər Şurası, ölkədə icra hakimiyyətini Əmirlə birlikdə həyata keçirir. Küveytin ikinci ali vəzifəli şəxsi (Əmirdən sonra) sayılan və Hökumətə başçılıq edən Baş nazir və onun müavini, habelə Hökumətin digər ali yetkililəri dövlət başçısı tərəfindən təyin olunur. Kifayət qədər geniş səlahiyyətlərə malik olan Nazirlər Şurası Milli Məclis qarşısında heç bir məsuliyyət daşımır.

Məhkəmə hakimiyyəti
-------------------

Ölkədə məhkəmə-hüquq sistemi İslam (fundamental "Şəriət") hüququnun təməl prinsiplərinə əsaslanır. Küveyt dövlətinin məhkəmə hakimiyyəti Ali Apelyasiya Məhkəməsi, habelə birinci instansiya məhkəmələri tərəfindən həyata keçirilir.

Mənbə
-----

* Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник).

İstinadlar
----------

1. ↑  "الدستور الكويتي (1962)". 2012-03-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-11-26.
2. ↑   Arxivləşdirilib 2012-03-07 at the Wayback Machine ст.29.Конституции Кувейта
**Oxşar** (Hindcə: डबल Ro: Ḍabala) Mahesh Bhattın rejissoru olduğu və 1998-ci il mayın 8-də nümayiş etdirilən hind döyüş komediya filmidir. Şahrux Xan bu filmdə ikili rol oynayıb. Filmdə Juhi Chawla və Sonali Bendre də rol almışdır. Xanın Dhrama Productions ilə ilk əməkdaşlıq etdiyi filmdir. Film kassada "ortadan aşağı" statusu almış və çox da müvəffəqiyyətli bir film olmamışdır.

Süjet
-----

Babloo Chaudhry aşpaz olmaq arzusunda olan şən və mehriban bir gəncdir. O, bir oteldə işə düzəlir və meneceri, cazibədar bir xanım olan Sonia Kapurla tanış olur. Onlar bir-birlərinə aşiq olurlar. Bu vaxt cinayətkar olan Manu (Bablunun oxşarı) ona xəyanət edən "dostlarını" öldürmək üçün həbsxanadan qaçır. Bir gün Bablu Sonia ilə gəzərkən polislər onun Manu olduğunu düşünərək onu həbs edirlər. Bablu polisə özünün həqiqətən kim olduğunu sübut edir. Oxşarından xəbər tutan Manu onun yerini tutmağa qərar verir. Sonradan, filmin iki əsas personajının baş qarışdıran macəraları başlayır ki, bu macəralarda Sonia, Bebe (Bablunun anası) və Lily (Manunun sevgilisi) personajları da iştirak edir. Manu və Bablunun son döyüşündə Lili Manunun yaxşı insan olmadığını və onu Bablunun Soniyanı sevdiyi qədər sevmədiyini anladıqdan sonra Manunu öldürür.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  "Duplicate Budget". Box Office India. 22 July 2015. 7 July 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 July 2015.
3. ↑  "Duplicate Box office". Box Office India. 22 July 2015. 7 July 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 July 2015.
4. ↑  "Shahrukh Khan Box Office Analysis: Hits, Flops, Blockbusters". 2014-11-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-10-05.
**Öresund** (dan. Øresund, *isv.* Öresund), həmçinin **Sund** (*alm.* Sund‎) Zelandiya adası (Danimarka) və Skandinaviya yarımadasının (İsveç) arasında yerləşən boğaz. Baltik və Şimal dənizlərini birləşdirir.

Coğrafiyası
-----------

Öresundun sahillərində iki iri şəhər Kopenhagen və Malmö yerləşir, onlar 16 km uzunluğunda olan Öresund körpüsü vasitəsilə birləşirlər. Lakin boğazın ən dar yeri (5 km-dən az) şimalda, Helsinqborq və Helsingör şəhərləri arasında yerləşir.

Boğazda İsveçin Ven adası və Danimarkanın Saltholm və Peberholm adaları yerləşir

Tarixi
------

Öresundun siyasi nəzarəti Danimarka və İsveçin tarixlərində həmişə mühüm rol oynayıb. Roskild müqaviləsi əsasında, şərq sahili 1658-ci ildə İsveçə verilmədən öncə, Danimarka qərb tərəfdə Helsingörda yerləşən Kronborq qalasından və şərq tərəfdə Helsinqborqda yerləşən Karnan qalasından boğazın hərbi nəzarətini qoruyub saxlayırdı. Hər iki qalanın yerləşdiyi yerdə boğazın eni 4 km-dir.

1429-cu ildə kral Pomeraniyalı Erik 1857-ci ilə qədər qüvvədə qalan Sund vergisini təqdim etmişdi. Sular, yollar, körpülər və keçidlərin istifadəsinə görə vergilər həm o vaxt üçün hər kəsin qəbul etdiyi rüsumlardan biri idi, həm də onlar dövlət xəzinəsinə böyük gəlirlər gətirirdilər. Boğazdan əldə edilən pullar Danimarka kralı və ailəsi üçün bir neçə yüzilliklər ərzində ən mühüm gəlir mənbəyi idi, bunun sayəsində Danimarka kralları Danimarka Məxvi Şurası və aristokratiya üzvlərindən nisbətən müstəqil idilər. 1857-ci ildə bağlanan Kopenhagen konvensiyasında vergilər ləğv olundu və Danimarkanın boğazlarına neytral sular statusu verildi.

Yaranma Etimologiyası
---------------------

Boğaz təxminən 8000 il bundan əvvəl yaranıb. Buz dövrünün ağır buzlarından azad olan Skandinaviya plitəsi şimalda qalxıb və cənubda çökərək əyilməyə başladı. Şimal dənizinin suları indiki Öresundun dairəsində yerləşən bərzəxi dağıltdı və geniş ovalıq əraziləri su ilə basdı ki, bu da Antsilov gölünün öncə Litorinov dənizinə, sonra isə Baltik dənizinə çevrilməsinə gətirib çıxartdı.

İstinadlar
----------
**Əli Qaramanlı** — Osmanlı Tripolitaniyası hakimi, Əhməd Qaramanlının ikinci oğlu, paşa. 40 il hakimiyyətdə qalmışdır.

Hakimiyyəti
-----------

Əli Qaramanlı qardaşından sonra hakimiyyətə gəlmiş, 1754-1758-ci illərdə Manşiya və Sahil bölgələrində üsyanları yatırtmaq məcburiyyətində qalmışdır. Onun ordusunda 400 yeniçəri, 200-300 müsəlmanlaşdırılmış keçmiş-xristian, 500 alban və 600 ərəb əsgər var idi. Dənizçilərin çoxu ya alban ya da ərəb idi. 1767-ci ildə ölkədə yayılan yoluxucu xəstəlik və 1784-cü ildəki aclıq fəlakəti hakimiyyətinin sarsılmasına səbəb olmuşdu. Fransız konsulu onun haqqında yazırdı:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| O idarə edir amma əmrlərinə itaət edilmir. Öz hərəminə girib və susur. Heç nə ucaltmır, heç nə təmir etmir, hər şey uçub tökülür. | "|

1790-cı ildə oğlu Həsən, digər oğlu Yusif tərəfindən güllələnərək öldürülmüşdü. Əli, Həsənin yerinə vəliəhd olaraq digər oğlu Əhmədi təyin etmişdi. Lakin yerli əhali Yusifi dəstəkləyirdi. Bəni Nüveyr qəbiləsinin köməyi ilə 1792-ci ildə üsyana başlayan Yusif tezliklə Əlcəzairdən gələn Əli Burğul paşanın gözlənilməz hücumu ilə qarşılaşdı. 30 iyul 1793-cu ildə Əli Qaramanlı Tunisə qaçmalı oldu.

Əli Burğul dövründə
-------------------

1793-cü ildə Tunisə qaçan Əli, Tunis paşası Həmmud paşa köməyi ilə 20 yanvar 1795-ci ildə Əli Burğul paşanı devirərək Tripolitaniyanı geri aldı. Özü Tunisdə qalsa da, hakimiyyəti oğlu II Əhməd Qaramanlıya verdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  E. Rossi. *Storia di Tripoli e della Tripolitania dalla conquesta araba el 1911*, Roma 1968
2. ↑  John Wright - A history of Libya, səh. 80 Arxivləşdirilib 2023-07-28 at the Wayback Machine
**Heinz Pomidor Ketçupu** HJ Heinz şirkətinin beynəlxalq səviyyədə tanınan brendidir. Bu brend yalnız Ketçup istehsal edir. İlk dəfə 1876-cı ildə istehsalına başlanılan Heinz Pomidor Ketçupu dünya üzrə ən çox satılan ketçup markası olaraq qalır. 1906-cı ildən başlayaraq konservantsız istehsal edilmişdir. 1907-ci ildə Heinz il ərzində 13 milyondan çox şüşə qablaşmada ketçup istehsal etməyə başladı və Hindistan, Avstraliya, Cənubi Amerika, Yaponiya, İndoneziya, Yeni Zelandiya, Cənubi Afrika və İngiltərə daxil olmaqla bütün dünyaya ketçup ixrac edir. Heinz ketçupu adətən ABŞ və Kanadada və bir çox başqa ölkələrdə restoranlarda ayrıca servis edilir. Kartof qızartması, kartof çipsiləri, hamburgerlər və sosiskalar da daxil olmaqla bir çox yeməklər üçün əlavə dadlandırıcı kimi Heinz ketçupu reklam kampanyalarında "Amerikanın Sevimli Ketçupu" şüarından istifadə edir. 2012-ci ilə aid olan məlumata görə hər il bütün dünyada 650 milyon şüşə Heinz Pomidor Ketçup satılır. Dünyada üzrə istehsal olunan Heinz pomidor ketçuplarının əksər hissəsi ABŞ-nin Ohayo ştatının Fremont şəhərindəki şirkətin əsas fabrikində istehsal olunur.

Son aparılan araşdırmada 10,644 istehlakçının iştirak etdiyini Amerika Müştəri Məmnuniyyəti İndeksi sorğusunda HJ Heinz Co. ümumi qida və ya içki istehsalı şirkətləri arasında Kraft Foods, Coca-Cola və Nestlé- kimi şirkətlərdən daha yüksək nəticə göstərmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 4 Ağustos 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 Mayıs 2019.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 27 Haziran 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 Mayıs 2019.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 18 Haziran 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 Mayıs 2019.
4. ↑
**Kuremaa gölü** (est. Kuremaa jär) — Estoniyanın şərqində yerləşən kiçik göl. Göl düzənlik ərazidə yerləşir. İnzibati baxımından Estoniyanın Yıgevamaa vilayətinə daxildir. Estoniyanın orta ölçülü göllərindəndir. Vilayətin mərkəzi olan Yıgevamaa şəhərindən şərqdədir. Tıstamaa volosu, Enkkyula kəndinin ərazisində daxildir. Gölün sahəsi 398,4 ha-dır. Bu göstəriciyə görə Estoniyanın 10 ən iri göllərindən biridir. Yıgevamaa vilayətinə daxil olan Çud və Saadyarv göllərindən sonra sahəsinə görə 3-cü ən böyük göldür. Göl dəniz səviyyəsindən 83 metr yüksəklikdə yerləşir. Göldən Amme çayı başlayır. O isə öz növbəsində Emayıqi çayına tökülür. Amme çayı 59 km uzunluğa və 501 km² hövzəyə sahibdir. Göl axarlı olması səbəbindən şirinsuludur. Gölün sahil xəttinin uzunluğu 11.245 km-dir. Əsasən uzunsov formaya malikdir. Göl buzlağın ekzarasiya fəaliyyəti nəticəsində meydana gəlmişdir. Belə göllər çaylara bənzəyir. Əsasən uzunsov, dar və dərin olurlar. Onun maksimal dərinliyi 13,8 metr təşkil edir. Gölün orta dərinliyi isə 5,9 metrə bərabərdir. Göl daxilində ada yoxdur. Onun uzunluğu 4,3 km, eni isə 1,3 km-dir. Hövzəsinin sahəsi 25,4 km²-dir. Gölün şimal-qərb sahillərində eyni adlı yaşayış məntəqəsi vardır. 2 km cənubda isə Palamuse yaşayış məntəqəsi yerləşir. Sahillərinin böyük qismi sıx meşəliklərlə örtülüdür. Bəzi sahilə yaxın hissələrdə sıx bitən su bitkiləri, əsasən qamışlıqlar yayılmışdır. Göl ətrafı olduqca gözəl görünüşə malikdir. Gölün sularında adi durnabalığı, adi ilanbalığı, Alburnoides bipunctatus, Rutilus, Squalius cephalus, çay xanısı, Lota lota, Gymnocephalus cernuus kimi balıq növlərini müşahidə etmək olar.

Gölün sahilində Oscar Luts şərəfinə xatirə abidəsi ucaldılmışdır.

Gölün panoraması.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kuremaa järv" (Estonian). EELIS – Estonian Nature Infosystem. 13 February 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 August 2012.
**Norveç Xarici İşlər Nazirliyi**  — Norveç Krallığı Xarici İşlər Nazirliyi, 1905-ci il 7 iyun tarixində əsası qoyulmuşdur. Norveç parlamenti (Böyük palata) eyni gündə İsveçlə fərdi birliyini ləğv etmək qərarına gəldi.

Təşkilat strukturu
------------------

Norveç Xarici İşlər Nazirliyi 110 xarici missiyanı və 3 səlahiyyətində olan təşkilatı idarə edir: Norveç Əməkdaşlıq İnkişafı üzrə Agentlik, Norveç "Sülh Körpüsü" və "Norfund ölkələri İnkişafı və İnvestisiya Fondu". Norveç nazirliklərindən fərli olaraq, Xarici İşlər Nazirliyi təşkilatın rəhbəri kimi iki nazir çıxış edir. Xarici İşlər Naziri ən çox siyasi sahəyə, inzibati rayonlara rəhbərlik edir.
Nazirliyin bəzi şöbələri nazirlərə hesabat verir.

Bölmələri
---------

* Avropa işləri və ticarət siyasəti üzrə şöbə
* Uzaq şimalın təlükəsizlik siyasəti üzrə şöbəsi
* Regional məsələlər və inkişaf üzrə şöbə
* BMT-nin sülh və humanitar məsələlər üzrə şöbəsi
* Hüquqi məsələlər üzrə şöbə
* Protokol bölməsi
* İnsan və maliyyə resursları şöbəsi
* Xarici və daxili xidmətlər şöbəsi

Həmçinin bax
------------

* Xarici İşlər Nazirlikləri
* Norveç Krallığı

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ministries" (ingilis). Government.no. 2006-11-17. 2018-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-30.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi sayt
**Qleb Anatolyeviç Panfilov** (*rus.* Глеб Анатольевич Панфилов; 21 may 1934, Maqnitoqorsk, Çelyabinsk vilayəti – 26 avqust 2023, Moskva) — Rusiya və Sovet rejissoru və ssenaristi.

Həyatı
------

Qleb Panfilov 21 may 1934-cü ildə Maqnitoqorskda doğulub. 1957-ci ildə Ural Politexnik İnstitutunun kimya fakültəsini bitirir. 1961-ci ildə Sverdlovsk televiziyasında çalışmağa başlayır. 1960–1963-cü illərdə Sergey Gerasimov adına Ümum-Rusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunda operatorluq fakültəsində qiyabi təhsil alır, sonra isə rejissorluq şöbəsində əyani təhsilə keçir. 1966-cı ildə Lenfilmdə çalışmağa başlayaraq, orada 1967-ci ildə "В огне брода нет" (Yanğında keçid yoxdur) adlı ilk bədii filmini çəkir. 1970-ci ildə "Начало" (Başlanğıc) filmini çəkir. Filmin çəkilişləri zamanı Panfilov aktrisa İnna Çurikova ilə ailə həyatı qurur. O vaxtdan bəri o, onun ilham pərisinə çevrilir. Rejissorun başqa məşhur işləri arasında "Прошу слова" (Söz istəyirəm), "Тема" (Mövzu), "Валентина" (Valentina), "Васса" (Vassa), "Мать" (Ana) kimi filmlər var. Panfilov həyat yoldaşı İnna Çurikovanın ölümündən yeddi ay sonra 2023-cü il avqustun 26-da 89 yaşında Moskvada vəfat etdi.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · IMDb · Kinopoisk |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük rus · Kruqosvet · Prabook · Rusiya-Mədəniyyət |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 140510616 · GND: 1051757940 · ISNI: 0000 0000 7839 9091 · LCCN: n86050686 · NKC: jn20000701367 · NUKAT: n2013046346 · SUDOC: 115976019 · VIAF: 213497 · WorldCat VIAF: 213497 |

 |
**Aralıq dənizi Dialoqu** — ilk dəfə 1994-cü ildə yaradılmış NATO və Aralıq dənizi hövzəsinin yeddi ölkəsi arasında əməkdaşlıq forumu. Onun məqsədi "bütün regionda yaxşı münasibətlər və daha yaxşı qarşılıqlı anlaşma və etimad yaratmaq, regional təhlükəsizlik və sabitliyi təşviq etmək və NATO-nun siyasət və məqsədlərini aydınlaşdırmaqdır".

Dialoq NATO-nun Avropada təhlükəsizliyin Aralıq dənizində təhlükəsizlik və sabitliklə əlaqəli olduğuna dair fikirlərini əks etdirir. Bu, həmçinin Avropa–Aralıq dənizi Tərəfdaşlığını və Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının Aralıq dənizi Təşəbbüsünü gücləndirir və tamamlayır.

Üzvlər
------

  NATO üzvü dövlətlər
  Sülh Naminə Tərəfdaşlıq üzvləri
  Aralıq dənizi Dialoqu ölkələri
Aralıq dənizi Dialoqu əvvəlcə beş ölkə ilə fəaliyyətə başlamış, lakin zaman keçdikcə daha iki ölkə əlavə edilmişdir

* Misir (1995-ci ilin fevralında qoşulmuşdur)
* Əlcəzair (2000-ci ilin martında qoşulmuşdur)
* İsrail (1995-ci ilin fevralında qoşulmuşdur)
* İordaniya (1995-ci ilin noyabrında qoşulmuşdur)
* Mavritaniya (1995-ci ilin fevralında qoşulmuşdur)
* Mərakeş (1995-ci ilin fevralında qoşulmuşdur)
* Tunis (1995-ci ilin fevralında qoşulmuşdur)

### Liviya

2012-ci il Çikaqo Sammitində NATO dövlət başçıları bəyanat yayaraq, Aralıq dənizi dialoqu vasitəsilə Liviyanın NATO tərəfdaşı kimi "xoş gəldin" olduğunu qeyd etdilər. Liviya hələ ki, cavab verməyib.

Fərdi Əməkdaşlıq Proqramı
-------------------------

16 oktyabr 2006-cı ildə NATO və İsrail Aralıq dənizi dialoqu çərçivəsində ilk Fərdi Əməkdaşlıq Proqramını (ICP) yekunlaşdırdılar və burada İsrail NATO-nun Aktiv Dəniz Əməliyyatına töhfə verəcək. ICP terrorizmlə mübarizə və Aralıq dənizində birgə hərbi təlimlər kimi ümumi maraq doğuran bir çox sahələri əhatə edir. Misir (2007) və İordaniya (2009) ilə daha çox ICP sazişi imzalanıb və NATO gələcəkdə əlavə Aralıq dənizi Dialoquna üzv dövlətlərlə əlavə sazişlərin imzalanacağını gözləyir.

Həmçinin bax
------------

* İstanbul Əməkdaşlıq Təşəbbüsü
* Şimali Atlantik Şurası
* Sülh Naminə Tərəfdaşlıq

İstinadlar
----------

1. ↑  NATO Topics: NATO's Mediterranean Dialogue - Linking regions together Arxivləşdirilib 2009-09-11 at the Wayback Machine
2. ↑  "Chicago Summit Declaration" (english). www.nato.int. 20 may 2012. 10 iyun 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 iyun 2023.
3. ↑  "NATO/Israel Cooperation in the framework of the Mediterranean Dialogue" (english). www.nato.int. 16 oktyabr 2006. 10 iyun 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 iyun 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* Mediterranean Dialogue website
**Tomak** (*ing.* Tomacco) — pomidorun qələmlik tütünə vurulması yolu ilə əldə edilmiş bitki. 2003-cü ildə amerikan fermeri Rob Braur tərəfindən yetişdirilmişdir. Tomakı hibrid adlandırmaq düzgün deyildir, çünki o calaq yolu ilə əldə edilməmişdir.

Tarixi
------

1959-cu ildə "Scientific American"' jurnalında belə bitkinin yetişdirilməsi prosesi təsvir edilmişdi və iddia edilirdi ki, tərkibində nikotin olan pomidor tipli bitki əldə etmək mümkündür.

Hələ yetişdirilməzdən öncə bitki "Simpsonlar" multserialında ("E-İ-E-İ- (Annoyed Grunt)" seriyası) xatırlanmışdı. Bu seriyadan ilhamlanan Rob Baur jurnaldakı məqalənin köməyilə bu bitkini yetişdirə bilmişdi. Yoxlamalar göstərdi ki, bitkinin yarpaqlarında doğrudan da nikotin var. 2004-cü ildə "tomacco" sözü Amerikan dialekt cəmiyyəti tərəfindən neologizm kimi tanınmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Bio-Organic Chemistry*, on page 170. ISBN 0-7167-0974-0
2. ↑  *Philipkoski, Kristen.* "Simpsons Plant Seeds of Invention". Health. Wired. 2003-11-07. 2012-02-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-22.  (#apostrophe\_markup)
3. ↑  Summary of "Among the New Words" Arxivləşdirilib 2012-06-12 at the Wayback Machine, *American Speech*, Volume 79, Number 2, Summer 2004.

Həmçinin bax
------------
**Əbu əd-Dərda** (580, Mədinə – 653, Dəməşq, *ərəb.* أبو الدرداء‎) — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri.

Bioqrafiya
----------

Əbu əd-Dərda Mədinədə doğulmuş, Xəzrəc qəbiləsinin əl-Haris nəslindən idi. Bədr döyüşündən sonra hicrətin ikinci ilində İslamı qəbul edir. O, ticarətlə məşğul idi, lakin İslamı qəbul etdikdən sonra bu işi tərk edərək zahid həyat tərzi keçirir. O, Uhud döyüşündə və müsəlmanların məkkəlilərə qarşı digər döyüşlərində iştirak etmişdir. Quran, hədislər və İslam hüququ (fiqh) üzrə mütəxəssis olur.

Xəlifə Osman ibn Əffanın dövründə əvvəlcə ona təklif olunan dövlət vəzifəsindən əl çəkmiş və insanlara İslamın əsaslarını öyrətməyə başlamışdır. Bununla belə, o, Suriyanın qazisi olmağa razı olur. O, üçüncü Saleh xəlifə Osmanın öldürülməsindən əvvəl 653-cü ildə vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Али-заде А.* Абу ад-Дарда (rus.). // *Исламский энциклопедический словарь* Москва: Ансар, 2007. ISBN 978-5-98443-025-8
**Polislər və Robbersonlar** (*ing.* Cops & Robbersons) — 1994-cü ildə istehsal olunmuş komediya filmidir. Film naməlum büdcə ilə $11,391,093 milyon gəlir əldə etmişdir. Filmin adı bir çox ölkələrdə müxtəlif adlarla adlandırılmışdır. Film Rusiyada "Faraonlar və Robbersonlar" kimi tanınır.

Məzmun
------

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***

Polislər soyuqqanlı qatil Osbornun Robbersonlar ailəsinə məxsus binanın ətrafında yaşadığı öyrənən zaman bu ailənin başçısı Norman Robberson ilə qatili tutmağa çalışırlar. İşin əvvəlində Normanın ailəsinin bundan xəbəri olmur. Amma polis olan Ceyk Stounun köməkçisi Toni Murun yanlışlığı ucbatından bütün ailə bundan xəbər tutur. Bu zaman ailə polislərə kömək etməyə razı olur. Robbersonlar ailəsi qəribə olmaları ilə seçilirlər. Norman Robberson çox sadə insandır. Bu səbəbdən Osbornla asanlıqla tanış olur. Osborn başqa bir iş adamı ilə görüşməlidir. Polislər hər gün Osbornun evinə baxırlar. Norman isə artıq polis olmaq fikrindədir. Günlərin birində gecə vaxtı Osborn iş adamı ilə görüşür və onu öldürmək niyyətindədir. Amma bu zaman çoxlu hadisələr baş verir və bütün ailə Osbornun evinə getməyə məcbur olurlar. Polislər və ailə Osbornun dustağına çevrilirlər. Osborn onları öldürmək istəyir. Zəng zamanı Ceyk Normana onların dustaq olmaları barədə nişan verir. Norman Ceykin söylədiyi fikri başa düşür və ailəni xilas etmək istəyir. Norman qatilin üzərinə pəncərədən atlanmaq istəyir. Bu zaman Norman iki dəfə əzilir. Üçüncü dəfədə isə pəncərəni sındırsa da, düzgün yerə düşmür. Amma ailə qatili zərərləşdirməyi bacarır və Osborn polislərə təhvil verilir. Beləliklə, Polislər və Robbersonlar ailəsi xilas olur. Sonda Ceyk Stoun Normana özünə məxsus polis nişanını verir.

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

İstinadlar
----------

1. ↑  "Reviews/ Film; Chevy Chase, Wishing for Danger". The New York Times. İstifadə tarixi: 2012-06-04.
2. ↑  "Cops And Robbersons". Deseret News. 2012-11-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-06-04.
3. ↑  "Weekend Box Office : Hey, Chevy, the British Are Coming". Los Angeles Times. 2013-09-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-06-03.
4. ↑  "Cops And Robbersons". Washington Post. 2020-10-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-06-04.
5. ↑  "Cops And Robbersons". Chicago Sun Times. 2012-11-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-06-04.

Xarici keçidlər
---------------

* *Polislər və Robbersonlar* — Internet Movie Database saytında.
**Abdulcəlil Xuluqvi** (ləzg. Абдулджелил Хулухви; 1880-1937) və ya doğum adı ilə **Abdulcəlil Sadiq oğlu Ramazanov** — Ləzgi əsilli Azərbaycan şairi. O, şeirlərini ləzgi və Azərbaycan dillərində "Nadim" təxəllüsü ilə yazmışdır.

Həyatı və fəaliyyəti
--------------------

Abdulcəlil Sadiq oğlu Ramazanov 1880-ci ildə Rusiya imperiyasının, Bakı quberniyasına daxil, Xuluq kəndində (hazırda Qusar rayonu ərazisində) anadan olub.

O, Xuluq kənd məscidinin nəzdindəki məktəbdə, sonradan o vaxtın Alqadar Həsən Əfəndinin məktəbində və Yaraq mədrəsəsində təhsil almışdır. Burada o, şərq poeziyasını, Azərbaycan və Dağıstan şeirlərinin yaradıcılığını öyrənmişdir. Abdulcəlil Azərbaycan, fars, türk, ərəb dillərinidə bilirdi. Onun həmçinin öz kitabxanası var idi. Kitabxanasından qonşu kəndlərin sakinləri də istifadə edirdi. Abdulcəlil Əhməd Cavad və Mircəfər Bağırovla dostluq etmişdir. 1932-ci və 1934-cü illərdə "xalq düşməni" kimi ittihamalarla iki dəfə həbs edilmiş, kitabxanası isə məhv edilmişdir. Həbs edilməsinin əsas səbəbi ərəb və fars dillərini bilməsi idi. Abdulcəlil 1937-ci ildə üçüncü dəfə də həbs olunur. Onun sonrakı taleyi isə məlum deyil. Abdulcəlil Xuluqvinin yalnız 101 şeiri və son iki dəftəri qalmışdır.

O, şeirlərini ləzgi və Azərbaycan dillərində "Nadim" təxəllüsü ilə yazmışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  Haqsızlığın qurbanı: qusarlı şair Xuluqvi Abdulcəlil
2. ↑  "'Абд ал-Джалил ал-Хулухви — известный лезгинский богослов и поэт". 2023-07-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-12.

Ədəbiyyat
---------

* Elbrus Şahmar. «Qusar beşiyim mənim», «Zərdabi LTD» MMC, Bakı, 2012, səh. 31.