**Bel məbədi**— Qalıqları Suriyanın Palmira şəhərində yerləşən qədim məbəd. Məbədin əsası bizim eranın 32-ci ilində qoyulub. Bu məbəd dini mərkəz kimi formalaşan Palmirada ibadət yeri kimi günəş tanrısı Yarhibol, ay tanrısı Aqlibol ilə Sami tanrısı Belə həsr olunub. Aeden Kremin hesab edir ki, Palmirada bu yer "ən yaxşı qorunub saxlanılan" məbəd qalıqlarındandır.

Tarix
-----

Məbəd təpənin üstündə tikilib. Ərazi sözügedən Ellinizm məbədi və Belin birinci məbədi olan keçmiş məbədlə Roma dövründən qabaq da işğal altında olub. Temenos (bayır divar)
və Propileinin sütünları ikinci əsrin birinci yarısında və birinci yarısından sonralar da tikilmişdir. Daxili kolonnadaların korinf sütünlarının əksəriyyəti hələ də havadarların heykəllərinin olduğu yerdə pyedestalda nümayiş olunur. Məbəd Palmirada Böyük Kalonnadanın şərq qurtaracağı boyu bir cərgə boyu uzanır.

Memarlıq
--------

Məbəd qədim Yaxın Şərq və Yunan-Roma memarlığının qeyri-adi sintezini özündə cəmləşdirib. Məbəd portiklər ilə üzlənmiş böyük sərhədə malik ərazinin içərisində yerləşir. Bu məbəd düzbucaqlı formasındadır və şimaldan-cənuba doğru istiqamətlənib. Bu məbədin əsasını propileium ilə 205 metr uzunluğunda sədd massivi ilə əhatələnmiş meydança təşkil edir. Meydançanın ortasındakı podiumda sella adlanan məbəd binası mövcuddur. Sella bütünlüklə Korinf sütunlarının prostili ilə örtülüb. Sellanı qeyri- adi edən Bel və digər yerli tanrıların məqbərəsi kimi təsis edilmiş şimal və cənub aditonlara – iki daxili ibadətgaha malik olmasıdır. Şimal ibadətgah dəvə və hicablı qadınların yürüşünün təsviri və Zodiakın on iki işarəsi ilə əhatə olunmuş və qədimdə məlum olan yeddi planetin barelyef təsvir olunduğu yer kimi tanınır.

Meydançada nişalı binalar, yeməkxana, mehrab və ləyənin (tas) qalıqları var. Burada üç monumental giriş yolları var. Onlar 1132-ci ildə istehkam tikilərkən Ərəblər tərəfindən dəyişilib və məbəd məscidə çevrilib.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Gates, 2003, s.390-391.
2. 1 2  Kaizer, s.67.
3. ↑  Cremin, s.187.
4. ↑  "Palmyra - Temple of Bel" (ingilis). romeartlover.tripod.com. 2021-11-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 oktyabr,2014.
5. 1 2  "Temple of Bel" (ingilis). 2021-10-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 oktyabr,2014.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Bel məbədi ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Palmyra’s temple of Bel unique Oriental and Western mixture (ing.)
* Temple of Bel (ing.)
* Palmyra - Temple of Bel

| ⛭Palmira |
| --- |
| Tarix | Palmira imperiyası  • Emesa döyüşü *(272)*  • İmmae döyüşü *(272)*  • Kassiy Longin Dionisi  • Zabdas  • Kallinik  • Roma imperiyasında III əsr böhranı  • Palmira dili  • Palmira əlifbası  • Palmira döyüşü *(1941)*  • Palmiranın işğalı *(may, 2015)*  • Palmira əməliyyatı *(iyul-avqust, 2015)*

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hökmdarlar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Odenat sülaləsi | Odenat *(260-267)*  • Hairan *(263-267)*  • Maeonius *(267)*  • Vaballat *(267-272)*  • Herodian *(267)*  • Zenobiya *(267-272)*  • Septimus Antiox *(273)* |
| Əl-Fəzl sülaləsi | Muğanna bin İsa *(1284-1293)*  • Muğanna bin İsa *(1295-1312)*  • Fəzl bin İsa *(1312-1317)*  • Muğanna bin İsa *(1317-1320)*  • Muğanna bin İsa *(1330-1333)*  • Müzəffərəddin Musa *(1333-1341)*  • I Süleyman *(1341-1342)*  • Şərəfəddin İsa *(1342-1343)*  • Saif *(1343-1345)*  • Əhməd *(1345-1347)*  • Saif *(1347-1348)*  • Əhməd *(1348)*  • Fayad *(1348)*  • Hayar *(1348-1350)*  • Fayad *(1350-1361)*  • Hayar *(1361-1364)*  • Zamil *(1364-1366)*  • Hayar *(1366-1368)*  • Zamil *(1368)*  • Muaygil *(1368-1373)*  • Hayar *(1373-1375)*  • Malik *(1375-1379)*  • Zamil *(1379-1380)*  • Muaygil *(1379-1380)*  • Nuayr bin Hayar *(1380-)*  • Musa *(-1396)*  • II Süleyman *(1396-1398)*  • Məhəmməd *(1398-1399)*  • Nuayr bin Hayar *(1399-1406)* |

 |

 |  |
| Abidələr | Bel məbədi  • Baalşamin məbədi  • Palmira amfiteatrı  • Elhabel türbəsi  • Diokletian kampı  • Böyük kollonada  • Fəxrəddin Maani qəsri  • Allat şiri |
| Kateqoriya |