**Du**(*fr.* Doubs) — Fransa şərqində departament, Burqundiya-Franş-Konte regionun departamentlərindən biridir. Sıra nömrəsi— 25. Departamentin inzibati mərkəzi və bütün bölgənin prefekturası Bezanson şəhəridir. Əhalisi — 542,509 nəfər (departamentlər arasında 50-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).

Coğrafiya
---------

Ərazisi — 5234 km². Yura dağ sisteminin yaxınlığı ilə müəyyən edilir.

Departamentdə 3 rayon, 35 kanton və 594 kommun daxildir.

Tarix
-----

**Du** — 1790-cı ilin martında Böyük Fransız İnqilabı dövründə yaranmış ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş *Franş-Konte* əyalətinin ərazisində yerləşir.

Qədim dövrlərdə Vezontin (*lat.* Vesontio) mərkəzində yerləşən Du şəhərinin ərazisi sekvanlar tayfası tərəfindən məskunlaşmışdı və V əsrinə qədər Roma hakimiyyəti altında idi. Əfsanəyə görə, xristianlıq bu bölgəyə Sent-Ferreoli və onun qardaşı olan keşiş, Bezansonun xristian cəmiyyətini təsis edən Müqəddəs Feryusun Müjdəsi xütbələri sayəsində gəldi. Onlar 212-ci ildə öldürüldü.

Burqundiyanın işğalından sonra bu ərazi Arls Krallığına əlavə edildi və burada bir feodal cəmiyyətin qurulması başladı. XI əsrdə imperatorun əmri ilə Burqundiya rayonu bu torpaqlarda formalaşmışdır. 14-cü əsrdə, vilayət Fransa Kralı Philip V və Burgunlu Jeanne I Palatininin nikahı nəticəsində əlavə edildi. Beləliklə, Burqundiya ilə birgə tarixə malik olan bu ərazilər müəyyən dərəcədə özerkliğini qorudu.

Bundan əlavə, Müqəddəs Roma imperiyasının imperatoru I Maksimilian ilə Məryəmin evli olması səbəbindən, bu ərazinin Fransanın XI Kral Luisin hərbi müdaxiləsinə baxmayaraq 1477-ci ildə Avstriya zəbt edildi.

Reformasiya sonrası XVI əsrdə *Du departamenti*n ərazisi Katolisizmin möhkəm köklənməsinə baxmayaraq protestantların təsiri altında idi. Dini müharibələr əsnasında ərazi dağıntılara məruz qalmışdı. 1678-ci ildə, İspaniya ilə Nimvegen sülh müqavilələrinin imzalanmasından sonra departament nəhayət Fransız səltənətinə əlavə edildi. Bundan sonra departament nisbi avtonomiyası sayəsində sürətli iqtisadi inkişaf dövrünü başlamışdır.

*Du departamenti* 1789-cu il 22 dekabr tarixli Qanuna uyğun olaraq Fransanın inqilabı dövründə *Franş-Konte* əyalətinin tərkibində 1790-cı il martın 4-də formalaşmışdır. 1793-cü ildə departament ilk müstəqil respublika olan Manderə , 1816-cı ildə isə Monbelyara (əvvəllər *Mont-Terribl* və Napoleon tərəfindən yaradılan Yuxarı Reyn departamentin bir hissəsi) daxil edilmişdir.

1800-ci ildə Konsulluq qərarına əsasən, Baş Konsulluq və Prefektura deprtamentdə yaradılıb. İkinci Respublika illərində hər kantonda öz şurasının üzvü seçilirdi.

1814-cü ildə Paris Sülh müqaviləsinin şərtlərinə görə bələdiyyə Nevşatel İsveçrə kantonuna daxil oldu. 1861-ci il iyunun 18-də, Vaterlo döyüşündə yeddinci antinapoleon koalisiyası qoşunlarının qələbəsindən sonra, avstriyalılar və İsveçrilərin qoşunları departamentin ərazisində yerləşdirilmişdir, burada noyabrın 1818-ci ilə qədər qaldılar.

İkinci Dünya müharibəsi dövründə, Lomon kommunasının yaxınlığında fəaliyyət göstərən partizan blokları müqavimət hərəkatında mühüm rol oynadı.

Turizm
------

Dağüstü xizək bazası
Dü departamentində turizm əsasən təbiətə daha çox üstünlük verilir. Turistlər üçün *dağ idmanı*, *kros xizək*, at sürmə, xizək, balıqçılıq edə biləcək *Sent-Poin* gölünün sahillərində, *Malbuisson kommuna* yaxınlığında yerləşən istirahət mərkəzi də daxil olmaqla, bir sıra idman istirahət mərkəzləri təşkil olunur.

Dağlar dekabrın sonundan martın ortalarına qədər qarla örtülür. Bir çox kənd kommunalının kiçik xizək liftlərin olmasına baxmayaraq öz infrastrukturuna malikdir, *Metabiyef* bələdiyyəsinin yaxınlığında yeganə əsas xizək mərkəzi yerləşir.

Turizm fəaliyyətindən əldə edilən gəlirlər Du departamentin gəlirin təxminən 40% -ni və Fransanın turizm gəlirlərinin yalnız 1% -ni təşkil edir.

2003-2006-cı illərdə Region Şurası, Du şəhərində turizmi inkişaf etdirmək vəzifəsini yerinə yetirmək üçün turizm inkişafı üçün bir strategiya hazırladı. Bu strategiyanın əsas elementi Sankt-Poin gölü ətrafında *Aşağı Du vadisi*nin uzanması , *Malbuissonun kommunası*, habelə *Metabiyef* yaxınlığında yerləşən xizək mərkəzinin yaradılmasıdır.

Həmçinin Du departamentində *Bezanson qəsri*, *Kral Duzlar Ark-e-Senan*, *Şate de Zue*, *Lo*, *Şate-de-Montyebard* və başqaları kimi çox sayda yerlər mövcuddur.

Təbiət turizminin istirahət təşkili üçün bir çox imkanlar təklif edir:

* Çaylar və göllər
* Xüsusilə iki gölün vadisi - Sent-Puen və Remor - çox sayda çimərliklər yerləşir.
* Mağaralar

Qastronomiya
------------

Du departamentində qastronomiya xüsusilə süd məhsullarının görə əhəmiyyətli bir yer tutur. Departament məşhur Konte pendirini hazırlayır və bu pendir yetişdirildiyi yerləri ziyarət etmək imkanı var.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Departamentin kommun siyahısı

| ⛭Fransanın departamentləri |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Avropa ərazisi**
01 En
02 Ena
03 Alye
04 Yuxarı Provans Alpları
05 Yuxarı Alplar
06 Dənizkənarı Alplar
07 Ardeş
08 Ardenlər
09 Aryej
10 Ob
11 Od
12 Averon
13 Buş-dü-Ron
14 Kalvados
15 Kantal
16 Şaranta
17 Dənizkənarı Şaranta
18 Şer
19 Korrez
2A Cənubi Korsika
2B Yuxarı Korsika
21 Kot-d'Or
22 Kot-d’Armor
23 Kröz
24 Dordon | 25 Du
26 Drom
27 Ör
28 Ör və Luar
29 Finister
30 Qar
31 Yuxarı Qaronna
32 Jer
33 Jironda
34 Ero
35 İl və Vilen
36 Endr
37 Endr və Luara
38 İzer
39 Yura
40 Landlar
41 Luar və Şer
42 Luara
43 Yuxarı Luara
44 Luar-Atlantik
45 Luare
46 Lo
47 Lo və Qaronna
48 Lozer
49 Men və Luara
50 Manş | 51 Marna
52 Yuxarı Marna
53 Mayen
54 Mört və Mozel
55 Möz
56 Morbian
57 Mozel
58 Nyevr
59 Nor
60 Uaza
61 Orn
62 Pa-de-Kale
63 Püi-de-Dom
64 Atlantik Pireney
65 Yuxarı Pireney
66 Şərqi Pireney
67 Aşağı Reyn
68 Yuxarı Reyn
69 Rona 
69M Lion metropoliyası
70 Yuxarı Sona
71 Sona və Luara
72 Sarta
73 Savoyya
74 Yuxarı Savoyya
75 Paris
76 Dənizkənarı Sena | 77 Sena və Marna
78 İvelin
79 Dö-Sevr
80 Somma
81 Tarn
82 Tarn və Qaronna
83 Var
84 Voklüz
85 Vandeya
86 Vyenna
87 Yuxarı Vyenna
88 Vogezlər
89 Yonna
90 Belfor ərazisi
91 Eson
92 O-de-Sen
93 Sen-Sen-Deni
94 Val-de-Marn
95 Val-d’Uaz
971 Qvadelupa
972 Martinika
973 Fransa Qvianası
974 Reyunyon
976 Mayotta |

 |