recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Qardaş payı** — rejissor Səlcuq Aydəmirin komediya janrında çəkdiyi film. NTC media tərəfindən hazırlanmış filmin ilk seriyası 13 fevral 2014-cü ildə Star TV də göstərildi. Filmin ilk mövsümünün rejissoru Səlcuq Aydəmir olmuşdur. 22 seriyadan sonra 7 avqust 2017-ci ildə filmin ilk mövsümü bitmişdir. Filmin ikinci mövsümü 29 yanvar 2015-ci ildə başlamış və 30 aprel 2015 tarixinədək 35 seriyası nümayiş olunmuşdur.

Filmin baş rollarında Əhməd Kural, Murad Cəmcir və Seda Bakan oynamışlar.

Mövzusu
-------

Film iki mühəndis qardaşın dünyanı xilas edəcək bir qurğunun icadı xəyalından bəhs edir. Metin , Ali və Feyza Özdemir qardaşları dünyanı xilas edəcək olan borla çalışan bir motor ixtira edəcəklərdir. Bu motorun həqiqi ixtiraçısı ataları olan Tahsin Özdemirdir. Ancaq 13-cü seriyada ataları öldüyündən işləri qarışmışdır. Edanı sevən Metin 27-ci seriyada Edanın onu tərk etməsi ilə Emrah ilə bağlılığını gücləndirmişdir. Sonuncu seriyada borla işləyən motor işlək hala gətirilmişdir.

İstinadlar
----------
**Akop Ohannes Kazazyan Paşa** (*erm.* Յակոբ Փաշան Գազազեան; Rom: *Hagop Paşa Kazazyan*; 1836, Konstantinopol – 1891, Konstantinopol), erməni əsilli Osmanlı maliyyəçisi və siyasətçisidir.

Həyatı
------

Akop Kazazyan Əfəndi 1836-cı ildə İstanbulun Pera rayonunda anadan olmuşdur. Birinci Konstitusiyalı Monarxiya dövründə Məclisi-Məbusanda Dersaadet (İstanbul) deputatı kimi fəaliyyət göstərmişdir. Onun tutduğu birinci mühüm vəzifə Osmanlı Bankının tərcümə mərkəzinin rəisi olmasıdır. O, 1872-1873-cü illər arasında Qalata ərazisinin kaymakamı olmuşdur. O, 1884-cü ildə sədrəzəm Mehmed Səid Paşanın kabinetində, 1888-ci ildə isə sədrəzəm Kamil Paşa tərəfindən yaradılmış olan hökumət kabinetində maliyyə naziri vəzifələrində işləmişdir. 1890-cı ildə də Kamil Paşanın hökumət kabinetində xəzinə naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir. Bundan əlavə, Akop Kazazyan Əfəndi 29 iyun 1892-ci ildə yaradılan Darülacezenin on altı nəfərlik yaradıcıları arasında yer almışdır. Ona Papa IX Piy tərəfindən *Böyük Müqəddəs Qriqori ordeni* verilmişdir.

Sultan II Əbdülhəmidə olan sədaqəti ilə məşhur olmuş olan Akop, 1891-ci ildə Qələndər qəsri ərazisində sultanın hədiyyə etdiyi ata minərkən baş vermiş olan qəza nəticəsində dünyasını dəyişmişdir. Bəyoğlunun Üç Horan Erməni Kilsəsində keçirilmiş olan ruhani mərasimdən sonra dövlət mərasimi ilə Şişli Erməni Qəbiristanlığında dəfn edilmişdir. Onun dəfn mərasimində bürokratlar, diplomatlar və maliyyə dairələri də daxil olmaqla 10 mindən çox insan iştirak etmişdir. Onun ölümündən sonra II Əbdülhəmid şəxsi sərvətinin idarə olunmasını erməni katolik icmasının üzvü olan Mikayıl Portakal Paşaya həvalə etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Çarkçıyan, Yervant Gomidas.* Türk Devleti Hizmetinde Ermeniler. İstanbul: Kesit Yayınları. 2006. 111–2. ISBN 978-9944-321-04-4.
2. ↑  *Ünlü, Ferhat.* "Osmanlı'nın Gözde Ermenileri". Bolsohays-Istanbul Armenians. 13 iyun 2006 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 yanvar 2007.
3. ↑  *Saro Dadyan.* "Abdülhamid'in servetini yöneten Ermeni: Agop Paşa". Derin Tarih. 27 dekabr 2016. 27 aprel 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 avqust 2021.
**Mirzə Fətəli Axundovun ev muzeyi** — Azərbaycan yazıçısı, maarifçisi, şairi, materialist filosofu və ictimai xadimi, Azərbaycan dramaturgiyası və Azərbaycan ədəbiyyatında ədəbi tənqidinin banisi Mirzə Fətəli Axundovun Şəkidə yerləşən ev muzeyi. Axundov bu evdə doğulub və onun uşaqlıq və yeniyetməlik dövrləri də burada keçib. Bu muzey həm də Azərbaycanda açılmış ilk xatirə muzeyidir.

Tarixi
------

Ev 1800-cü ildə tikilib. 1811-ci ildə isə Mirzə Fətəli Axundovun atası Mirzə Məhəmməd Tağı tərəfindən alınıb. 1812-ci ildə burada Mirzə Fətəli Axundov dünyaya gəlib. 2 il sonra Axundovun atası ailəsi ilə birlikdə Təbriz yaxınlığındakı Xamnə qəsəbəsinə köçür. Mirzə Fətəlinin 13 yaşı olanda valideynləri boşanırlar. Sonradan 1825-ci ildə Axundov ailəsi ilə birlikdə Şəkiyə geri dönür. Bu dövrdən etibarən onun tərbiyəsi ilə anasının əmisi Axund Hacı Ələsgər məşğul olmağa başlayır. 1833-cü ildə Şəkidə açılmış rus məktəbinə daxil olur və bir il burada təhsil aldıqdan sonra 1834-cü ildə Tiflisə gedir.

1940-cı ildə bu evdə muzey yaradılır. 2012-ci ildə Axundovun 200 illik yubileyinin şərəfinə muzey əsaslı şəkildə təmir olunub.

Haqqında
--------

Şəkidə yerləşən Mirzə Fətəli Axundovun ev muzeyi Azərbaycanda açılmış ilk xatirə muzeyidir. Muzey iç-içə olan iki kiçik otaqdan ibarət idi. Evin yaxınlığında başqa bir tikili də var. Bu, sonradan inşa edilib və burada böyük yazıçının həyat yolu və yaradıcılığına aid ekspozisiya yaradılıb. M.F.Axundov ev muzeyi 2 binadan, həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş ekspozisiya zalından və Axundovun anadan olduğu evdən ibarətdir.

Ev təxminən 1800-cü ildə Şəki memarlıq ənənəsi ilə, çiy kərpicdən inşa olunub, iki otaq, bir eyvan və zirzəmidən ibarətdir. Mərtəbələr arasında ağac konstruksiya var. Buxarısı da binanın şərq üslubunda tikildiyini göstərir. Otaqlarda qədim əşyalar sərgilənir. Vaxtilə həyətdə daş və kərpic divarlar, şərq üslubunda kərpic tağlı darvaza, Mirzə Fətəli Axundzadənin əmizadələrinə məxsus çiy kərpicdən tikilmiş ikimərtəbəli, zirzəmili başqa bir ev də olub.

1975-ci ildə "Ekspozisiya" zalı tikilib. Mirzə Fətəli Axundzadənin ev-muzeyində 2011-2012-ci illərdə təmir işləri aparılıb. Muzeydə 248 eksponat nümayiş etdirilir.

Şəkillər
--------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Həmçinin bax
------------

* Mirzə Fətəli Axundovun heykəli
* Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanası
* Mirzə Fətəli Axundzadə adına Azərbaycan Mədəniyyəti Muzeyi

İstinadlar
----------

1. ↑  "M.F.Axundovun ev-muzeyi". sheki.mctgov.az. 5 mart 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 mart 2020.
2. ↑  *İctimai TV.* "Şəkidə Azərbaycanın ilk xatirə muzeyi" (az.). Youtube.com. 15.03.2024. 2024-03-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-03-15.
3. ↑  "Böyük dramaturqun ziyarətçisiz ev muzeyi - FOTO". news.milli.az. 20 may 2013. 8 noyabr 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 mart 2020.
4. ↑  "M.F.Axundovun ev muzeyi". sheki.heritage.org.az. 15 aprel 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 mart 2020.
5. ↑  "Şəkidə M.F.Axundzadənin ev-muzeyi". anl.az. 5 mart 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 mart 2020.
**Əsəbkəf** — Babək rayonunda dağ.

Toponimi
--------

Babək rayonunda dağ. Hündürlüyü 1661 m. Oronim Asəfkəhv adından təhrif olunmuşdur. Əsədkef variantında da qeydə alınmışdır. Tədqiqatçıların fikrincə, Asəf (ər. "büt") və kəf (ər. kəhv "təbii mağara")
sözlərindən yaranan toponim "büt mağarası" mənasını ifadə edir. Yerli əhali
dağdakı mağaraya qədimdən ziyarətə gedir, qurbanlar kəsir. Dağdakı mağara ilə
bağlı belə bir rəvayət vardır: Yunis peyğəmbərin dövründə üç nəfər müqəddəs
Şəxs bir itlə həmin mağaraya girmiş və orada ölmüşdür. Uzun müddətdən sonra
dirilərək möcüzə sahibi olmuşdur. Digər rəvayətə görə, islamı qəbul etmiş təqib
olunan bir qrup şəxs mağaraya girmiş, 300 il yuxuya getdikdən sonra ayılmışdır.
Əslində, oronim ərəb dilindəki əshab (bir qrup adam) və kəf (mağara)
komponentlərindən düzəlib, "mağara adamları" mənasındadır.

Həmçinin bax
------------

Babək rayonu

* Əshabi-Kəhf (mağara)

Dərələyəz silsiləsi

Zəngəzur silsiləsi

Xarici keçid
------------

haqqinda.az

İstinadlar
----------

1. ↑  Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. İki cilddə. I cild. Bakı, "şərq-Qərb", 2007
Məzmun
------

Fil balası özündən balacaları incidir, nəhəngliyi ilə öyünüb heç kəslə hesablaşmaq istəmir. Lakin ondan çox-çox kiçik olan arıların hücumuna məruz qaldıqdan sonra öz əməlindən peşimançılıq çəkir. Başa düşür ki, başqalarını incitmək olmaz. Bu, pis və eybəcər hərəkətdir.

Film haqqında
-------------

Bu şən və ibrətamiz cizgi filmi uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Rejissor:** Əsgər Məmmədov
**Ssenari müəllifi:** Əli Səmədov
**Quruluşçu rəssam:** Elçin Axundov
**Operator:** Antonina Korotnitskaya
**Bəstəkar:** Rauf Əliyev
**Səs operatoru:** Marat İsgəndərov
**Cizgi rəssamı:** Rauf Dadaşov, Bəhmən Əliyev, Gülşən Quliyeva, Yuri Meşşeryakov, Arifə Hatəmi, Firəngiz Quliyeva, Solmaz Hüseynova
**Rəssam:** Tamilla Əsgərova (T.Əsgərova kimi), Hüseyn Cavid İsmayılov, Bəhram Qaflanov, Azər Qaryağdı
**Mahnıların mətni:** Ramiz Rövşən
### Filmi səsləndirənlər

Nuriyyə Əhmədova
R.Sabitova
Q.Lunev

Mənbə
-----

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 317.

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Mehdiyev Oktay Nüsrət oğlu** (22 oktyabr 1976) — Azərbaycan aktyoru.

Həyatı
------

Mehdiyev Oktay Nüsrət oğlu 22.10.1976-cı ildə anadan olub. 1994-cü ildə Ə. Hüseynzadə adına Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "dram və kino aktyoru" fakültəsinə qəbul olunmuş, 1998-ci ildə oranı bitirmişdir.

1999-cu ildən hal-hazıradək H. Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram teatrında aktyor işləyir. Diplom işi olaraq Akademik Milli Dram teatrında hazırlanan "Şadlıq sorağında" (V. Rozov) tamaşasında baş rolun ifaçısı olmuşdur.

Sumqayıt teatrında oynadığı rollardan Bəhruz (T. Vəliyeva "Mənim ağ göyərçinim"), Talıb (Ə. M. Lələdağ "Tələ"), Vəliqulu (C. Məmmədquluzadə "Danabaş kəndinin əhvalatları"), Göstəbək (G. Xuqayev "Bir köpək vardı"), Təkgöz (K. Həsənov "Sehrli yaylıq"), Birinci xidmətçi (Ş. Qurbanov "Milyonçunun dilənçi oğlu"), narkoman (Y. Həşimov "Həkimlər nobata gedir"), Teymur (Ə. M. Lələdağ "Dağlarda tufan"), Şair (Anar "Yaxşı padşahın nağılı"), Qozbel (Ə. Əmirli "Varlı qadın"), və s. göstərmək olar.

Filmoqrafiya
------------

1. 220 №-li otaq (film, 2010)
2. Adil Babayev. Ata olsam belə, ata istərəm (film, 2015)
3. Mən burdayam, İlahi!

İstinadlar
----------
**Drevitsk binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən qədim bina. Drevitsk binası Taqanroq şəhəri Frunze küçəsi, ev 23 ünvanında yerləşir. Bina 1840-cı ildə inşa edilmişdir.

Memarlıq xüsusiyyətləri
-----------------------

İki mərtəbəli villa neoklassizm stilində inşa edilmişdir. Fasadda hər iki mərtəbədə altı pəncərə vardır. Mərtəbələr arasında və pəncərələrin altında baraleyflər vardır. Onlar əsasən şir başlarıdır. Tavanı lepka elementləri ilə işlənmişdir.

Tarixi
------

Bina 1840-cı ildə inşa edilmişdir. Sahibləri: 1873 — Kollec registratoru F. Serebyakov, 1880 — kollec assesoru Yskovenko, 1890 — türk taciri N. Samaroğlu, 1898 — N. K. Mumulov (Binada tütün fabriki açmışdır), 1906–1912 — Rusoua paraxod cəmiyyətinin Taqnroq filialının rəhnəri İvan Yakovleviç Drevitsk. 1912–1925-ci illər ərzində bina Drevitskinin vərəsələrinə mənsub olmuşdur. 1925-ci ildə bina milliləşdirilmişdir. Burada yaşayış mənzilləri təşkil edilmişdir. 1980-ci illərdə binaya lazımı nəzarətin edilməməsi səbəbindən qəzalı vəziytə düşür. 1991-ci ildə bina Taqanroq balıqçılıq zavoduna verilir. Yerli əhali binanın qalıqlarını "qraf xarabalığı" adlandırırdı. 2002-ci ilin martında "Ekspert-Yuq" şirkəti binanın fasadını saxlamaqla yeni binanın inşasına başlamağı qərara alır.

Drevitsk binası 2002-ci ildə tamamən dağıdılır.

Drevitsk binasının yerində 2005–2007-ci illər ərzində "Vesta-D" şirkəti tərəfindən dörd mərtəbəli bina inşa edilmişdir. Tikintinin aparılması qanunsuz elan edildikdən sonra bu işdə əli olan məxslərin cərimələnməsi haqqında qərar qəbul edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Киричек М.С.* Древицкого дом // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 329. — ISBN 978-5-88040-064-5.
2. ↑  Энциклопедия Таганрога. — Ростов-на-Дону: Ростиздат, 2003. — С. 509. — ISBN 5-7509-0662-0.
3. ↑  *Парпалия Г.* На "графских развалинах" // Таганрогская правда. — 2002. — 22 марта.
4. ↑  *Собств. инф.* Самовольная реконструкция объектов культурного наследия наказуема! Arxivləşdirilib 2014-03-30 at the Wayback Machine // www.prokuror-rostov.ru. — 2007. — 23 ноября.
**Kinonu sevən adam** — rejissor Elvin Vəlimətovun 2015-ci ildə Azərbaycan Televiziyasında çəkdiyi sənədli film.

Məzmun
------

Film yazıçı, ssenari müəllifi, görkəmli rejissor, Azərbaycanın xalq artisti Həsən Seyidbəylinin 95 illik yubileyinə həsr olunur.

Film haqqında
-------------

Filmdə, "Doğma xalqıma", "Qızmar günəş altında", "Uzaq sahillərdə", "Telefonçu qız", "Möcüzələr adası", "Sən niyə susursan?", "Litfçi qız", "Bizim Cəbiş müəllim", "Nəsimi", "Xoşbəxtlik qayğıları", "Onun bəlalı sevgisi" filmlərinin, "Toral və Zəri" animasiya, "Sovet Azərbaycanı" sənədli televiziya, "Kamillik" sənədli filmləri, eləcə də "Ömrün səhifələri" kinoalmanaxın kadrlarından istifadə edilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Müəllif:** Sevda Ağazadə
**Rejissor:** Elvin Vəlimətov
**Operator:** Elşən Bədəlov
**Montaj:** Səbuhi Tağıyev, Araz Əjdərov
**Videomateriallar:**  Cavid Babayev
**Rejissor assistentləri:** Mikayıl Əjdəroğlu, Samir Məlikov
**İnzibatçı:** Etibar Almazov
**Musiqi tərtibatı:** Əliabbas Qasımov
**Geyim rəssamı:** İradə Həyatova
**Mətni oxuyan:** Ədalət Məmmədov
**Redaktor:** Səyavuş Məmmədov

### Rollarda

Rasim Baxşəliyev
Nurlan Dadaşov
Çingiz Qiyasov

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Ümumi məlumat** -Uluru (Ayers Rock Fall) dünyanın ən məşhur və tanınmış iri qaya birləşmələrindən biridir.. Ulurunun 600 milyon ildən çox yaşı var ki, bu da onu bu gün mövcud olan ən qədim qayalardan birinə çevirir.

**İqlimi** -Ərazinin iqlimi ilə əlaqədar olaraq, həmin ərazidə ildə cəmi bir neçə dəfə yağış yağır. Lakin yağış yağmağa başlayanda gözəl mənzərəni izləmək şansı olanlar, onun gözəlliyinə heyran qalırlar. Hər fırtınadan sonra qayanın zirvəsindən böyük miqdarda su axaraq kiçik şəlalələrin illüziyasını yaradır.

Bundan əlavə, qaya yağışla islandıqdan sonra onun rəngi bozdan müxtəlif qırmızı, tünd qırmızı və qəhvəyi çalarlarına çevrilir.
Təəssüf ki, şou uzun sürmür, ona görə də hər dəfə bu baş verəndə turistlər şəkil çəkdirməyə və tədbirdən həzz almağa tələsirlər. Onların əksəriyyətinin iddia etdiyi kimi, bu, unudulmaz bir təcrübədir, çünki qayanın dibinə axan onlarla nazik görünən şəlalələr var.

Ayers qayasına çatmaq üçün ən yaxın böyük şəhər olan Alice Springsdən 300 kilometrdən çox məsafə qət etmək lazımdır və yağış başlamazsa, ərazidə həddindən artıq temperatur 40 dərəcə Selsiyə çata bilər. Ancaq buna baxmayaraq, qaya divarları, nadir bitkilər və hətta petroqliflər kimi yerli heyvanlar sayəsində buranı ziyarət etməyə gələn turistlərin sayı durmadan artır.

Uluru-Kata Tjuta Milli Parkının meneceri Kerrie Bennison 8 ildən artıqdır ki, orada işləyir. Onun iddia etdiyi kimi, 'Bu mənzərəni çox tez-tez görmək mümkün deyil. Şanslısansa, ildə bir neçə dəfə görə bilərsən.'

Həmçinin bax
------------

Şəlalə

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-06-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-11-17.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-11-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-11-17.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-11-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-11-17.

Xarici keçidlər
---------------

Uluru

Uluru haqqında
**Dallaporte binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən tarixi arxitekur bina. Bina Taqanroq şəhəri İtalyanski xiyabanı ev 9 ünvanında yerləşir.

Tarixi
------

İki mərtəbədən ibarət, Taqanroq şəhəri İtalyanski xiyabanı ev 9 ünvanında yerləşən bina ХIХ əsrin ikinci yarısında inşa edilmişdir. Bina Don qoşunlarının mayoru A. İ. Yeqorovun vəsaiti hesabına tikilmişdir. Bina sonradan I gildiya taciri İvan Pavloviç Dalaportenin həyat yoldaşı Yekaterina Yeqorovnanın xahişi ilə binanaya mətbəx əlavə edilir və ikinci mərtəbə artırılmışdır.

Dallapoetenin ailəsində 1834-cü ildə oğul övladı doğulmuşdur. Oğlunun adı Panaqi idi. İvan Pavloviç Dallaporte 70 yaşında ikən 1870-ci ildə həyatını itirmişdir.

ХХ əsrin əvvəllərində Dallaportenin vərəsələri bu iki mərtəbəli binanı Taqanroq şəhərinin fəxri sakini Minaya Yeqoroviç Sinodi-Popova və Konstantin Nikolayeviçin həyat yoldaşı Yelena Semenovna Averino tərəfindən satın alınmışdır. 1921-ci ildə Yelena Semenovna 78 yaşında infaktdan vəfat etmişdir. Bu zaman binanın qiyməti 26 min rubl olaraq qiymətləndirilirdi.

Sovet hakimiyyəti illərində bina milliləşdirilmişdir. Birinci mərtəbədə gözəllik salonu, ikinci məryəbədə isə yaşayış mənzilləri yerləşir.

Təsviri
-------

İki mərtəbəli İtalyanski xiyabanı, ev 9 ünvanında yerləşən binanın ikinci mərtəbəsində beş, birinci mərtəbədə isə altı pəncərəyə sahibdir. Bina yarımzirzəmiyə sahibdir ki, onunda mərkəzi hissəsində pəncərə vardır. Mərtəbələr arasında düz xətli karniz vardır. Sol hissəsində metaldan darvaza vardır.

2010-cu ildə binanın qarşısında abina ucaldılmışdır.

Həmçinin bax
------------

* Drevitsk binası

Ədəbiyyat
---------

* Волошин В. Вдоль и поперёк Итальянского. — Таганрог: ИП Кравцов В.А. 2012. ISBN 978-5-904585-27-3.
* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой… (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.
* Давидич Т. Ф. Стиль как язык архитектуры. — Харьков: Изд-во Гуманитарный центр, 2010. — 336 с. — ISBN 978-966-8324-70-3.
* Собрание фасадов Его Императорского Величества, высочайше апробированных для частных строений в городах Российской империи. Ч. 1–4. СПб. 1809–1812.

Mənbə
-----

* Таганрог. Итальянский переулок. д. 9 Arxivləşdirilib 2014-03-25 at the Wayback Machine

İstinadlar
----------

1. ↑  Глазычев В. Л. Архитектура. Энциклопедия. — М.: Дизайн. Информация. Картография; Астрель; АСТ, 2002. — 672 с. — ISBN 5-17-005418-1.
2. ↑  "Скульптурная композиция "Дружба не ржавеет"". 2017-03-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-03-13.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Eldəniz Həsənov.

**Eldəniz Ramiz oğlu Həsənov** (21 mart 1978; Şahağac, Astara rayonu, Azərbaycan SSR – 5 avqust 1998; Cocuq Mərcanlı, Cəbrayıl rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, şəhidi.

Həyatı
------

Eldəniz Ramiz oğlu Həsənov 21 mart 1978-ci il Astara rayonunun Şahağac kəndində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1997-ci il aprel ayında hərbi xidmətə yola düşüb.

Hərbi xidməti
-------------

Eldəniz Həsənov 5 avqust 1998-ci il Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndində xidmət aparan zaman minaya düşüb. Eldəniz Həsənov doğulduğu Astara rayonunun Şahağac kəndində dəfn olunub. Yaşadığı Astara rayonunun Şahağac kəndində şəhidimizin adını əbədiləşdirilməsi üçün plakatı qoyulub. Doğulduğu Astara rayonu Şahağac kəndində yeni inşa olunan bulaq kompleksində şəhidimiz Eldəniz Həsənovun xatirəsi əbədiləşdirilib.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Ordu.az.* "Bu gün doğum günü olan şəhidlərimiz - FOTOLAR" (az.). Ordu.az. 20.09.2021. 2021-10-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 iyun 2023.
**Nokalakevi** (*gürc.* ნოქალაქევი), həmçinin **Arxeopolis** (q.yun. Ἀρχαιόπολις, *gürc.* არქეოპოლისი; mənası – *qədim şəhər*) və ya **Tsixeqoci** (*gürc.* ციხე-გოჯი; mənası – *Kuci qalası*) — Gürcüstanın Sameqrelo-Zemo Svaneti diyarının Senaki bələdiyyəsində tarixi qala şəhər. Lazika krallığının paytaxtı olmuşdur.

Tarixi
------

Nokalakevinin qalıqları Gürcüstan Respublikasıın qərbində yerləşən Kolxida düzənliyinin şimal ucundakı Sameqreloda, Texuri çayının sahilindədir. Ərazisi təxminən 20 ha (49 acre) olan qala şəhər Bizans tarixşünaslarına görə, *Arxeopolis* olaraq da tanınırdı. Şəhərin daxilində yerləşən Kuci qalası isə gürcü (kartli) tarixşünaslar tərəfindən *Tsixeqoci* adlandırılırdı. Ehtimal olunur ki, qalanın adı bir Kolxida hökmdarlarından və ya bir eristavidən alınıb. Qala Martvili yolundakı müasir Senaki qəsəbəsindən 15 kilometr (9.3 mil) uzaqlıqda yerləşir. Qala Texuri çayındakı əhəmiyyətli bir keçid nöqtəsidir. Qala şəhər mövqeyinə görə regiondakı təpələri Sameqrelonun mərkəzindəki Çxorotsku şəhərinə bağlayır. Nokalakevi VI əsrdə Cənubi Qafqazda Bizans və Sasanilər arasında gerçəkləşən müharibələrdə əhəmiyyətli bir rol oynayırdı. Qala Lazikanı (indiki Sameqrelo) Sasanilər və iberiyalılardan (qərbi gürcüstanlılar/kartlilər) qoruyan stratejik bir tikili idi. 540–562-ci illərdə gerçəkləşən müharibələrdə Sasanilər imperiyasının Nokalakevini Bizans və lazlardan ala bilməməsi Lazikanın üzərindəki Sasani təsirinin itirlməsinə səbəb olmuşdur.

Nokalakevidəki Bizans dövrü qala səddləri Texuri çayının mövqeyindən mənfəətlənmişdir. Buna görə qalanın qərbinə əhəngdaşlarıyla bir keçid oyulmuşdur. Qalanın şimalındakı dik və çala-çuxur ərazi burada qurulmuş qalanı demək olar ki, hücuma uğramaz vəziyyətə gətirir. Qalanın yerləşdiyi "yuxarı şəhər"i IV və VI əsrdən qalma binaların yerləşdiyi "aşağı şəhər"ə bir divar bağlayır. Roma dövrünün axırlarından qaldığı düşünülən tapıntılara görə, region e.ə. VII və II əsrlər arasında sırasıyla işğal və tərk edilmişdir.

Qalereya
--------

* 
* 
* 
* 
*

İstinadlar
----------

1. ↑  *Lomitashvili, D.* Stratigrafia nokalakevis nakalakarze (VII ubnis mixedvit // Zakaraia, P. (ed.) Nokalakevi-Arkeopolisi : arkeologiuri gatxrebi III 1983–1989 (gürcü). Tbilisi. 1993.

Ədəbiyyat
---------

* *P. Zakaraia, N. Lomouri.* ნოქალაქევის ექსპედიციის 1973 წლის მუშაობის მოკლე ანგარიში (gürcü) (4). Tbilisi: საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის არქეოლოგიური ექსპედიციები. 1975.
* *Lomouri, N.* ეგრისის სამეფოს ისტორია (gürcü). Tbilisi. 1968.
* *Kaukhchishvili, S.* ლექციები ბიზანტიის ისტორიიდან (gürcü) (1). Tbilisi. 1948.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Nokalakevi ilə əlaqəli mediafayllar var.

* The Anglo-Georgian Expedition to Nokalakevi — *www.nokalakevi.org* saytında. (ing.)
* ნოქალაქევის მიმართვა დონორებს — *www.bajr.org* saytında. (ing.)
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu məqalə **2000-ci ildə çəkilmiş Qız qalası filmi** haqqındadır. **Digər mənalar** üçün **Qız qalası (dəqiqləşdirmə)** səhifəsinə baxın.* |

Məzmun
------

Filmdə keçmiş və bu günün hadisələri bir-birinə bağlı, əlaqəli şəkildə verilir.Hər iki dövrdə haqq və haqsızlığın mübarizəsi pritça diliylə, alliqoriya ilə göstərilir.bazar iqtisadiyyatı, özəlləşdirmə, insan haqları, sahibkarlıq mövzularına toxunulur. Bununla paralel olaraq Qız qalası haqqındakı əski əfsanə tamam başqa cür yozulur və düşmənə əyilməyən bir mərd qız kimi təqdim olunur. Filmin qəhrəmanı Fidan iki zaman kəsiyində — keçmişdə və bu gün-yaşayır. Sahibkarlığın inkişaf etdiyi müasir günlərdə özbaşınalığın, pulla hər şeyi həll etməyin mümkünlüyünü düşünən yolunu azmış biznesmen (*Məmmədhüseyn*) Fidana gözü düşdüyünə görə "Qız Qalası"nı özəlləşdirmək istəyir və hansısa yolla qalanı satın alır. Lakin Fidan qalanı keçmişdə xarici qəsbkardan qoruduğu kimi, indiki zamanda da (*Fidan Axundova*) biznesmenə qarşı mübarizəyə qalxır. Filmdə həmçinin qızın istəklisi Sabir (*Sabir Məmmədov*) mitinqlərdə, piketlərdə haqların tələb edilməsi prosesinə qatılan mübariz bir gəncdir. Film biznesmenin mənəvi məhvi ilə nəticələnir. Lakin cəmiyyətimiz hələ də qədim abidələrimizə qənim kəsilən bu cür "biznesmen"lərdən təmizlənməyib.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Əmir Pəhləvan
**Quruluşçu rejissor:** Vaqif Azəryar
**Quruluşçu operator:** Yuri Varnovski
**Quruluşçu rəssam:** Adil Azay
**Bəstəkar:** Azər Zeynalov
**Səs operatoru:** Vidadi Samanduyev, Nadir Mikayılov
**Montaj edən:** Şahin İsbatov
**Redaktor:** Əhməd Oğuz
**Koordinator:** Əyyub Sədi
**İcraçı prodüser:** İlqar Həsənov
**Prodüser:** Əmir Pəhləvan
**Məsləhətçi:** Fəttah Heydərov
### Rollarda

Fidan Axundova
Sabir Məmmədov — Sabir
Məmmədhüseyn — biznesmen
Həlimət Məmmədova — molla
Əsgər Rəhimov
Şahlar Quliyev
Ruhəngiz Allahverdiyeva
Zərnigar Ağakişiyeva
Kamil Sultanov
Səfurə Əzimi
Sahibə Əhmədova
Hafiz Quliyev
Gülüstan Əliyeva — yasdakı qadın
Munis Şərifov
Təranə Əliyeva
Ayaz Hacıyev
Məhərrəm Qurbanov
Nahidə Orucova
Luiza Venera
Rüfət Budaqov
İshaq Dəvəli
Rəşid Süleymanov
Gürşad Durun
Vaqif Azəryar — sərkərdə
**Qriqoroviç TB-5** (Григорович ТБ-5) 1930-cu illərin əvvəllərində test edilmiş bir ağır bombardmançı təyyarəsidir. Tupolev ANT-6 (başqa adı TB-3) təyyarəsinə rəqib kimi dizayn edilmişdir. TB-5 təyyarələrinin, iki ədəd 746 kW (1,000 at gücü) gücündə FAD 24-silindrli X motor ilə təchiz edilməsi nəzərdə tutulmuşdu. Ancaq bunların yerinə daha zəif olan güclü mühərriklə təchiz edilmişdir.

İlk uçuşunu 1 may 1931-ci ildə həyata keçirmişdir. İlk uçuşu zəif olan mühərriklərinə görə proqnozları doğrulda bilməmişdir. Bir il sonra isə daha üstün olan TB-3 meydana çıxır, beləliklə də, TB-5 layihəsi başa çatdı.

Texniki xüsusiyyətləri(TB-5)
----------------------------

**Ümumi xüsusiyyətləri**

* Uzunluq: 22.1 m (72 ft 6 in)
* Qanad eni: 31 m (101 ft 8 in)
* Qanad sahəsi: 150 m² (1614.6 ft²)
* Boş ağırlığı: 7,483 kg (16,497 lb)
* Yüklü ağırlıqı: 12,535 kg (27,635 lb)
* Güc mənbəyi: 4 ədəd Bristol Jupiter V radial motor, 336 kW (450 hp) (Hər biri)

**Performans**

Maksimum sürət: 180 km/saat (97 knots, 112 mph)

* Xidmət tavanı: 2,600 m (8,530 ft)
* Qanad yüklənməsi: 84 kq/m² (17 lb/ft²)
* Güc/Ağırlıq nisbəti: 107 W/kg (0.07 hp/lb)

**Silahlar**

* Silahlar: 2 ədəd pilot kabinəsinin önündə, cütləşdirilmiş 2 ədəd 7.62 mm-lik (0.3 in) PV-1 pulemyotu
* Bombalar: 2,500 kq (5,512 lb) ağırlığında bomba daşımaq qabiliyyəti
Məzmun
------

Filmdə iki dostun və bir ailənin başına gələn faciələrdən bəhs olunur. İki dost öz sevgililəri ilə Qubada istirahətə gedirlər. Lakin səbəbsiz yerə bir dostu bıçarlayaraq öldürürlər və bu hadisədə haqsız yerə dostu Aqşin günahlandırılır. Beləliklə iki dostun ailələri arasında münaqişə yaranır. Bu münaqişənin axarıyla hadisələrə yeni obrazlar daxil olur.

Film haqqında
-------------

* Filmin büdcəsi 2000 AZNdir.
* Titrlər: Serialda canlandırılmış obrazlar təxəyyülün məhsuludur və reallığı əks etdirmir.
* Serialın çəkilişində Azərbaycan bayrağı ordenli İbad Hüseynovun şəxsi arxivinin materiallarından istifadə olunmuşdur.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifləri:** Firudin Məhərrəmov, Əyyub Qiyas
**Quruluşçu rejissor:** Elçin Cahangirli
**Quruluşçu operator:** Samir Həsənov
**Quruluşçu rəssam:** Cavid Qurbanov
**Bəstəkar:** Vaqif Qələndər
**Montaj:** Həsən Xəyyam, Vahim Abbasov
**Səs operatoru:** Zaur Məmmədov
**Qrim:** Solmaz Hüseynova
**Stilist:** Zülfiyyə Hüseynova
**Rejissor assistentləri:** Rəşid Soltanov, Səfər Dadaşov, Zahid Əkbərov
**Məsləhətçi:** Vasif Səmədov
**Texniki direktor:** Tural Qafarov
**Prodüser:** Elşən Heydərov
**Baş məsləhətçi:** Nizami Cəfərov
### Rollarda

Həmidə Ömərova
Abbas Qəhrəmanov
Hüsniyyə Mürvətova
Rəfael Dadaşov
Hicran Nəsirova
Xanım İbrahimova
Vaqif Kərimov

Elxan Quliyev
Dilarə Mahmudova
Tural Baxış
İlahə Həsənova
İslam Həsənov
Mətanət Əbdülova
Sucəddin Mirzəyev
Gülər Kərimova
Adil Zeynalov
Emin Feyzullayev
Əlibala Əsgərov
Elçin Cahangirli — Aqşin
Səidə Quliyeva
Ramin Şıxəliyev

Baş sponsor
-----------

Cənnət bağı şirkətlər qrupu

Çəkilişə köməklik edən qurumlar
-------------------------------

Daxili İşlər Nazirliyi
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi
Lənkəran Dövlət Dram Teatrı

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: VİP (dəqiqləşdirmə).
**VİP** (*ing.* VIP, very important person) — Beynəlxalq münasibətlər sistemində "xüsusi əhəmiyyətli şəxs" ifadəsinin ixtisar edilmiş forması; məsələn, ali dövlət vəzifələrindən birini tutan şəxs, ictimai xadim və s. beynəlxalq etiketə görə, bu cür şəxslərin qəbul edilməsinin xüsusi qaydaları nəzərdə tutulur.

Məsələn, məşhurlar, dövlət və ya hökumət başçıları, digər siyasətçilər, nüfuzlu-yüksək rütbəli məmurlar, zəngin insanlar və ya hər hansı bir səbəblə xüsusi müalicə alan sosial baxımdan tanınmış şəxslərin adi inslardan fərqli olaraq xüsusi xidmət şəraitində gətirə və aparıla bilərlər. Xüsusi münasibət ümumiyyətlə adi insanlardan fərqlənməyi, daha yüksək səviyyəli rahatlığı və ya xidməti təmin edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Origin and meaning of the name vip by Online Etymology Dictionary". www.etymonline.com (ingilis). 2022-05-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-07.
2. ↑  "Very Important Person". The Trustees of Princeton University. 2017-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-05-23.
3. ↑  "VIP definition and meaning | Collins English Dictionary". www.collinsdictionary.com (ingilis). 2015-09-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-07.
**Lorens qüvvəsi** — maqnit sahəsinin hərəkət edən yüklü zərrəciyə təsir qüvvəsi Lorens qüvvəsi adlanır. Bu ad Niderland fiziki Hendrik Anton Lorensin şərəfinə verilmişdir.

F=qvBsin£

Burada: (q)- yük(v)- yükün sürəti. (B)- maqnit induksiya vektoru

Lorens qüvvəsinin istiqaməti sol əl qaydası ilə təyin olunur. Ümumiləşmiş Lorens qüvvəsinin tənliyi:

F=qE+qvBsin£

Lorens qüvvəsi vektorial kəmiyyətdir. Vahidi [N]-Nyutondur.

Yüklü zərrəcik maqnit sahəsində induksiya xətlərinə paralel istiqamətdə daxil olarsa, Lorens qüvvəsi sıfıra bərabər olur.

İnstaqram @4.mehii

İstinadlar
----------

1. Yüklü zərrəcik maqnit sahəsinə qüvvə xətləri istiqamətində daxil olduqda, sahə tərəfindən zərrəciyə heç bir qüvvə təsir etmir, zərrəcik düzxətli bərabərsürətli hərəkət edir.

2. Yüklü zərrəcik maqnit sahəsinə 0,180, və 90-dan fərqli istənilən bucaq altında daxil olduqda spiralvari trayektoriya üzrə hərəkət edir.

3. Yüklü zərrəcik qüvvə xətlərinə perpendikulyar daxil olsa boyunca bərabərsürətli hərəkət.

{\displaystyle qvb=mv^{2}/r}

{\displaystyle r=mv/qb} -bu düstur radius üçündür.

{\displaystyle q/m} -isə xüsusi yük adlanır. Xüsusi yükü təyin edən cihaz *kütlə-spektrorqrafı adlanır.*

{\displaystyle T=2\pi r/v} və {\displaystyle T=2\pi m/qb} -Yüklü zərrəciyin dövretmə periodudur.

{\displaystyle \nu =1/\mathrm {T} =qb/2\pi m} — zərrəciyin tezliyidir.

{\displaystyle \omega =qb/m} — isə dövretme tezliyidir.

Zərrəciyin periodu, tezliyi, dövretmə tezliyi zərrəciyin sürətindən, kinetik enerjisindən, impulsundan və trayektoriyasından asılı deyil.

Period yalnızca kütlədən asılıdır.



|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Fizika** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiyiniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.* |
**Abbas və Gülgəz** — sənədli-bədii serial. Rejissor Rövşən Almuradlı tərəfindən 2000-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Azərbaycantelefilmdə istehsal edilmişdir. Film "Abbas və Gülgəz" dastanı əsasında çəkilmişdir. Dastanı Aşıq Mahmud Qasımoğlu söyləyir.

Məzmun
------

Babalarımız tariximizi öncə daşlara köçürüb. Sonra dastanlarda, nağıllarda, ulu törənlərdə, miflərdə, sirli deyimlərdə, xalçalarda, el sənəti nümunələrində qoruyub saxlayıb. Bunların sırasında dastanlar aparıcı yer tutur. Şamanlar, ozanlar, aşıqlar bu dastanları nəsildən nəslə əmanət ötürüb, zaman öz köynəyindən keçirib. Tanrının millətə göndərdiyi ulu kişilərin boyuna biçib, bir boy da ucalıb, gəlib bizim çağlara çatıb bu dastanlar. "Dədə Qorqud", "Koroğlu" sırasında dayanan dastanlarımızdan biri "Abbas və Gülgəz"dir. Soy tariximizə işıq salan, dövlətçilik taleyimizə güzgü tutan monumental bir dastandır "Abbas və Gülgəz". Dastandakı Gülgəz Pəri obrazı Səfəvilər dönəmində Azərbaycanın başkəndi Təbrizin dastan dilində mənəvi qoruyucusudur, hamisidir. Şah bababımızın övladları, nəvələri yaddilli mirzələrdən dərs aldı, yaddaşları kütləşdi. Elin, yurdun başkəndini İsfahana köçürdülər. El bu olayı dastan yaddaşında saxladı. Gülgəz Pərinin, yəni Azərbaycanın iki istəyəni çıxdı ortaya: biri elin təmsilçisi Tufarqanlı Abbas, o biri hökmü yeddi iqlimə işləyən şah oğlu Şah Abbas. Hər iki Abbas türksoyludur...

Film "Abbas və Gülgəz" dastanı əsasında çəkilmişdir. Dastanı Aşıq Mahmud Qasımoğlu söyləyir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Aydın Qurbanoğlu  

Rejissor: Rövşən Almuradlı  

Operator: İzzət Əzizov  

Rəssam: Nabat Səmədova

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kompüterin köməyi ilə çəkiləcək ilk film: "Cavad xan"". 2021-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-11.
2. ↑  ""Rəssamlıq Akademiyasında teatr rəssamlığı tədris edilməlidir"". 2017-06-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-11.

Həmçinin bax
------------

İstinadlar
----------
***Adalar sahildə yaranır*** filmi rejissor Rais İsmayılov tərəfindən 1988-ci ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycantelefilmdə istehsal edilmişdir. Film Bakı Dərin Özüllər Zavodunun fəaliyyətindən, fəhlələrin çətin və təhlükəli əməyindən bəhs edir. Zavod filmin adından da göründüyü kimi Xəzərdə yaradılan dəmir adaların mənbəyini təşkil edir. Həmçinin, zavodun yanında fəaliyyət göstərən, peşəkar qaynaqçılar yetişdirən peşə-texniki məktəbinin fəaliyyəti filmdə öz əksini tapmışdır.

Məzmun
------

Film Bakı Dərin Özüllər Zavodunun fəaliyyətindən, fəhlələrin çətin və təhlükəli əməyindən bəhs edir. Zavod filmin adından da göründüyü kimi Xəzərdə yaradılan dəmir adaların mənbəyini təşkil edir. Həmçinin, zavodun yanında fəaliyyət göstərən, peşəkar qaynaqçılar yetişdirən peşə-texniki məktəbinin fəaliyyəti filmdə öz əksini tapmışdır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Zoya Omelyan  

Rejissor: Rais İsmayılov  

Operator: Çinar Məcnunbəyov

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1988-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Tamilla.

**Tamilla Zahid qızı Mahmudova** (21 aprel 1931, Bakı – 12 sentyabr 2014, Moskva) — Azərbaycan pianoçusu, Moskva Dövlət Pedaqoji Universitetinin musiqi fakültəsinin professoru, Azərbaycan SSR xalq artisti (1974), Rusiyan Federasiyasının əməkdar artisti (1994), "Şöhrət" ordeni laureatı (2002).

Həyatı
------

Tamilla Mahmudova Azərbaycanda doğulub. İlk musiqi təhsilini Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası nəzdində xüsusi məktəbdə, məşhur pedaqoq, professor K. Səfərəliyevanın sinfində alıb.

1954-cü ildə Moskva konservatoriyasını və 1957-ci ildə professor Y. Zakın sinfində aspiranturanı bitirib.

1947-ci ildən Azərbaycan Radio Komitəsində solist olmuşdur. 1954-cü ildən Moskonsertin solisti idi

Repertuarına rus və Qərbi Avropa klassiklərinin, müasir xarici ölkə bəstəkarlarının əsərləri daxildir. Mahmudova Azərbaycan bəstəkarlarından Q. Qarayev, F. Əmirov, C. Hacıyev və A. Məlikovun fortepiano əsərlərinin ilk ifaçılarındandır. Xarici ölkələrdə (İngiltərə, Belçika, Macarıstan, Hindistan, Polşa, Zambiya və s.) qastrolda olmuşdur.

3 sentyabr 2014-cü ildə Moskva şəhərində vəfat etmişdir.

Filmoqrafiya
------------

* Çalır Tamilla Mahmudova (film, 1966)

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  *Ləman Mustafaqızı.* "Xalq artisti vəfat etdi". LENT.AZ (az.). news.lent.az. 12.09.2014 / 16:55. 2014-09-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-13.
2. 1 2 3 4  "Mahmudova Tamilla Zahid qızı". Azərbaycan Gender İnformasiya Mərkəzi (az.). gender-az.org. 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-13.
**Avtooperator** (avto… lat. operor – işləyirəm) – 1) dəzgahlarda müxtəlif əməliyyatlar zamanı alətlərin avtomatik dəyişdirilməsi üçün qurğu. Avtooperator əməliyyat zamanı aləti tutur, əməliyyat yerinə yetirildikdən sonra onu şpindeldən çıxarıb yerinə başqa alət qoyur; şpindeldə hər bir alətin vəziyyətinə avtomatik nəzarət edilir. Alətin dəyişdirilmə vaxtı 5 san-yə qədərdir. 2) Su elektrik stansiyalarında basqı, su sərfi, həmçinin SES-in daxil olduğu elektroenergetika sistemində yüklənmələr dəyişdiyi zaman aqreqatların işə salınıb dayandırılması üçün əmr impulsları verən avtomatik qurğular sistemi. SES Avtooperatorunun analoq növünə əmr bloku və ya idarəedici blok, aqreqatları növbə ilə işə salan (dayandıran) seçim bloku, basqı bloku, həmçinin su axını və güc vericiləri bloku daxildir. İdarəedici rəqəmli hesablama maşınına malik rəqəmli avtooperatora aqreqatların xarakteristikaları və s. proqram vasitəsilə verilir və maşının yaddaşında saxlanılır. Bu SES-in daha operativ idarə olunmasını və aqreqatların iş rejiminin optimal iş rejiminə yaxınlaşmasını təmin edir.

Mənbə
-----

Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. ISBN 978-9952-441-00-0.
**Adam cinsi arasında cins adam** — qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Vahid Mustafayev 1998-ci ildə çəkilmişdir. Film ANS televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycanın milli qəhrəmanı, reportyor Çingiz Mustafayev haqqında kinoxatirədir. Müəllifin Çingiz haqqında xatirələri üzərində qurulan filmdə onun vaxtilə İnşaat Mühəndisləri İnstitutunda baş həkim işlədiyi dövrlər, cins geyimdə dramatik qaynar süjetlərə əsaslanan reportyorluq fəaliyyəti ilə qəhrəmanlıq zirvəsinə yüksəlməsi bir daha xatırlanır.

Məzmun
------

Film Azərbaycanın milli qəhrəmanı, reportyor Çingiz Mustafayev haqqında kinoxatirədir. Müəllifin Çingiz haqqında xatirələri üzərində qurulan filmdə onun vaxtilə İnşaat Mühəndisləri İnstitutunda baş həkim işlədiyi dövrlər, cins geyimdə dramatik qaynar süjetlərə əsaslanan reportyorluq fəaliyyəti ilə qəhrəmanlıq zirvəsinə yüksəlməsi bir daha xatırlanır.

Çingiz söz adamı deyildi, şəkil adamıydı. Onun işləməsinə hər şeydən əvvəl vətənpərvərliyi mane olurdu. (müəl. M. Şahin)

Filmin üzərində işləyən
-----------------------

**Rejissor:** Vahid Mustafayev
**Ssenari müəllifi:** Mir Şahin

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan filmlərinin siyahısı
* 1998-ci ilin Azərbaycan filmləri
* 1990-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Artur Şnitsler** (15 may 1862 - 21 Oktyabr 1931) Vyanada anadan olan avstriyalı yazıçıdır. O, tibb təhsili alsa da, özünü ədəbiyyata həsr etmiş və 20-ci əsrin ən mühüm yazıçılarından biri olmuşdur.

Həyatı
------

Şnitsler Avstriya-Macarıstan İmperiyasının son illərində Vyanada ziyalı yəhudi ailəsində böyüyüb. Atası hörmətli larinqoloq idi və Şnitsler tibb fakültəsini bitirdikdən sonra qısa müddət atasının yanında işləyirdi.

1906-ci ildə Şnistler
Amma ədəbiyyata olan həvəsi onu yazmağa vadar edib. İlk əsəri olan "Anatol" pyesi 1893-cü ildə nəşr olundu və Vyananın kafe mədəniyyətini və burjuaziyanın mənəvi tənəzzülünü kəskin tənqid edən tənqidçilərin rəğbətini qazandı.

Əsərləri
--------

Şnitsler pyesləri ilə yanaşı romanlar, hekayələr və şeirlər də yazır. O, əsərlərində belle époque dövründə Vyana atmosferi, insan psixologiyasının mürəkkəbliyi, cinsiyyət, ölüm və əxlaq kimi mövzulara toxunub.

Oyunları: Anatol (1893), Liebelei (1895), Reygen (1900), Der einsame Weg (1904), Professor Bernhardi (1912).

Romanları: Der Weg ins Freie (1908), Therese. Xroniki einer Frauenliebe (1928), Fraulein Else (1924).

Hekayələri: Sterben (1892), Casanovas Heimfahrt (1918), Die griechische Tänzerin (1920).

Şnitsler Vyana modernizminin mühüm simalarından hesab olunur. Onun əsərləri Ziqmund Freydin psixoanaliz nəzəriyyəsi və Artur Şopenhauerin fəlsəfəsi kimi cərəyanlardan təsirlənmişdir. O, həmçinin James Joyce, Virginia Woolf və D.H.-dən ilham alır. Lourens kimi yazıçılara təsir etdi.

Müzakirələr və Tənqidlər
------------------------

Şnitslerin əsərləri bəzən seksuallıq və əxlaq kimi mövzulardakı açıqlığına görə tənqid olunur. Xüsusən də onun "Reygen" pyesi əxlaqsızlıq və ədəbsizlik olduğu üçün qadağan edilib.

Ölümü
-----

Artur Şnitsler 21 oktyabr 1931-ci ildə Vyanada vəfat edib. Onun əsərləri bu gün də oxunur və ifa olunur. Onun Freydin psixoanaliz nəzəriyyəsi və Şopenhauerin fəlsəfəsindən qidalanan əsərləri Vyananın belle époque dövrünü və insan ruhunun dərinliklərini işıqlandırmaqda davam edir.

Mənbə
-----

Fritz Martini, "Arthur Schnitzler", J.B. Metzler, 1979.

Carl Zuckmayer, "Erinnerungen an Arthur Schnitzler", S. Fischer Verlag, 1964. Michael M. Meyer, "Arthur Schnitzler", Rowohlt Taschenbuch Verlag, 2006.

"Arthur Schnitzler Briefe 1875-1931", Herausgegeben von Therese Nickl und Heinrich Schnitzler, Verlag S. Fischer, 1981.

"Arthur Schnitzler: Das Werk im Spiegel der Forschung", Herausgegeben von Hartmut Scheible, Verlag Walter de Gruyter, 2006.
**Yemilian Nestoroviç Bukov** (*rum.* Emilian Radu Bucov, *rus.* Емилиа́н Не́стерович Бу́ков; 26 iyul (8 avqust) 1909 – 17 oktyabr 1984, Kişinyov) — SSRİ-Moldava şairi.

Həyatı
------

Yemilian Nestoroviç Bukov 8 avqust 1909-cu ildə Rusiya imperiyasının Bessarabiya quberniyasında yerləşən Yeni Kiliya şəhərində (indiki Ukrayna) anadan olmuşdur. O, 1931–1936-cı illərdə Buxarest Universitetində təhsil almış, mütərəqqi Rumıniya jurnalları ilə əməkdaşlıq etmişdir. Bukov "*Zəhmət qaynayır*" (1932), "*Günəşin sözü*" (1937), "*Çin*", "*Səni görürəm, Moldaviya*" (1942), "*Dnestrdə bahar*" (1944), "*Bu gün, sabah*" (1967), "*Həyat ağacı*" (1974) kitablarının müəllifidir. Bukovun "*Ölkəm*" (1947) poeması, "*Reut şəhəri*" (1956) mənzum roman, "*Dunay - narahat sular*" (1956; 1957 ildə "*Dalğalanan Dunay*" adı ilə tamaşaya qoyulmuşdur) pyesi, "*Magistral*" (1969) romanı və s. əsərləri var. O, Azərbaycan haqqında şeirlər yazmışdır. "*Səməd*" poeması Səməd Vurğuna həsr edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  Буков Јемилиан // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. V ҹилд: Италија—Куба. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1981. С. 60.
**Aslanov Xəzər Qəşəm oğlu** (6 iyun 1970, Bakı) — Xızı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı.

Həyatı
------

Xəzər Aslanov 6 iyun 1970-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə 1987-ci ildə Xırdalan Südçülük sovxozunda fəhlə kimi başlamış və 1988-ci il tarixə kimi həmin müəssisədə çalışmışdır. 1988-ci ildə Bakı şəhər Məhkəməsində katib işləmiş, 1988–1990-cı illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur.

1990–1992-ci illərdə "İRS" kooperativində Beynəlxalq Əlaqələr şöbəsinin inspektoru, 1992-ci ildə "Fədai" kooperativinin sədri, 1992–1994-cü illərdə "Aslan R. Q" k/m-da kommersiya direktoru, 1994-cü ildə "ER-COMPANY LTD"-də mütəxəssis, 1994–2002-ci illərdə Azərbaycan Respubilkası Daxili İşlər Nazirliyində əməliyyatçı, 2002–2003-cü illərdə "European-Tabacco-Baku" ASC-da Marketinq şöbəsinin baş əlaqələndiricisi, 2003–2005-ci illərdə "European-Tabacco-Baku" ASC-da Marketinq şöbəsinin baş əlaqələndiricisi, 2005–2006-cı illərdə Xanlar (indiki Göygöl) Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının sosial-iqtisadi məsələlər üzrə müavini, 2006-cı ilin aprel ayından oktyabr ayınadək isə Xanlar Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının I müavini, 2006–2012-ci illərdə isə Yardımlı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 aprel 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə Xızı Rayon İcra Hakimiyyəti başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Ailəsi
------

Xəzər Aslanov Qəşəm Aslanovun oğludur.

İstinadlar
----------
**Sistem konsolu**, operator ilə kompüter arasında qarşılıqlı əlaqəni təmin edən qurğular dəstidir (giriş-çıxış cihazları da daxil olmaqla). Bu klaviatura və ekrandan ibarət fiziki bir cihazdır və ənənəvi olaraq mətn terminalı, eyni zamanda qrafik bir terminal ola bilər. Sistem konsolları, virtual konsollar və terminal emulyatorları tərəfindən müvafiq olaraq mücərrədləşdirilən kompüter terminallarına ümumiləşdirilmişdir. Bu gün sistem konsolları ilə əlaqə ümumiyyətlə abstrakt şəkildə, standart axınlar (stdin, stdout və stderr) vasitəsilə həyata keçirilir, lakin sistemə aid interfeyslər vasitəsilə də ola bilər, məsələn nüvə kompüter tərəfindən istifadə olunanlar.  

Bu terminal ümumiyyətlə etibarlı bir otaqda saxlanılır, çünki sistemin dayandırılması və ya hansı medianın yüklənəcəyini seçmək kimi müəyyən imtiyazlı funksiyalar üçün istifadə edilə bilər.
Sun Microsystems, Hewlett-Packard və IBM-də hələ də sistem konsollarından istifadə edirlər. Bu gün sistem konsollar, ümumiyyətlə laptopda işləyən bir terminal emulyatoru ilə, headless sistemlərə daxil olmaq üçün istifadə olunur. Kompüterlərdə və iş məkanlarında kompüterin əlavə edilmiş klaviaturası və monitoru bərabər funksiyaya malikdir. Monitor kabeli video siqnalları ötürdüyü üçün çox uzadıla bilməz.
Tez-tez, bir çox server olan qurğular buna görə konsol girişini mərkəzləşdirmək üçün klaviatura / video multiplexers (KVM açarları) və video gücləndiricilərindən istifadə edirlər.
Bəzi PC BIOS-ları, xüsusən də serverlərdə, daha sadə və daha ucuz seriyalı konsol infrastrukturundan istifadə etmək üçün BIOS-a seriya portu vasitəsilə çıxış imkanı verir.
BIOS dəstəyinin olmadığı yerdə, bəzi əməliyyat sistemləri, məsələn FreeBSD və Linux, ya yükləmə zamanı, ya da başlanğıcdan sonra sistem konsol işləməsi üçün tənzimlənə bilər. Tənzimləmədən asılı olaraq, əməliyyat sistemi konsoldan giriş seansını digər mənbələrdən gələn giriş seansından daha etibarlı hesab edə bilər.

Xarici keçidlər
---------------

* System Console Demo
* Phoenix bios system console
* What is a Console? — Computer Hope
* Using the system console
Makaka tərəfindən çəkilmiş mübahisəli selfilərdən biri
**Meymun selfisi** (*ing.* Monkey selfie) - dişi Kəkilli əntər tərəfindən təbiət fotoqrafı Devid Sleyderin qurduğu avadanlıq istifadə edilərək çəkilmiş şəkillər seriyasıdır. Şəkillərin Wikimedia Commonsa qoyulması heyvanlar tərəfindən düzəldilən incəsənət əsərləri üzərində müəllif hüquqlarının saxlanılması barədə 2014-cü ilin ortalarındakı müzakirələrin mərkəzi oldu. Sleyderin şəkillər üzərindəki müəllif hüquqları barədə iddiası bir çox alimlər və təşkilatlar tərəfindən müzakirə edildi və müzakirələr müəllif hüquqlarının yaradıcıya məxsusu olduğuna və insan olmayan yaradıcının müəllif hüquqlarına sahib olmamasına əsaslanırdı. 2014-cü ilin dekabrında Birləşmiş Ştatlar Müəllif Hüquqları İdarəsi bəyan etdi ki, insan olmayanlar tərəfindən yaradılmış işlər Birləşmiş Ştatlar Müəllif Hüquqlarının mövzusu deyil.

Arxa plan
---------

Başqa mübahisəli şəkil
2011-ci ildə təbiət fotoqrafı Devid Sleyder Kəkilli əntərin şəklini çəkmək üçün İndoneziyaya getdi. O, hazırlaşarkən dişi makaka onun kamerası ilə birlikdə qaçdı. Çəkilmiş fotoların çoxu istifadəyə yaralı deyildi, ancaq bəziləri makakanın yaxşı çəkilmiş şəkilləri idi və Sleyter onları "Meymun selfisi" adlandırdı. Sleyder şəkli Katers Xəbər Agentliyinə lisenziyalaşdırdı. Sleyder iddia etdi ki, o, kadrı "quraşdırıb" və dedi: 'Onların kamera ilə oynamaları üçün tək buraxmaq sənət bacarığı və ideya idi və hər şey mənim nəzarətimdə idi. Mən bilirdim ki, meymunlar bunu eləyə bilərlər və mən bunu proqnazlaşdırdım. Mən bilirdim ki, burada şəklin çəkilməsi ehtimalı var".

Məhkəmə
-------

2015-ci ildə İnsanlar Heyvanlar ilə Etik Davranış üçün hərəkatı alınan fotoların hüquqi sahibi onlar Naruto adlandığı meymun olduğu iddia edib, işi məhkəməyə veriblər. 2016-cı ildə ABŞ müəllif hüquqları haqqında qanunun əsasında çıxan San Fransisko federal məhkəməsinin qərarına görə heyvanların müəllif hüquqları ola bilməz.

İstinadlar
----------


Vikianbarda Meymun selfisi ilə əlaqəli mediafayllar var.

1. ↑  "Photographer 'lost £10,000' in Wikipedia monkey 'selfie' row". BBC News. August 7, 2013. July 16, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: August 7, 2014.
2. ↑  *Masnick, Mike.* "Monkeys Don't Do Fair Use; News Agency Tells Techdirt To Remove Photos". Techdirt. July 3, 2011. 1 April 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 June 2014.
3. ↑  "Monkey selfie case: judge rules animal cannot own his photo copyright". theguardian.com. January 7, 2016. 16 February 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 January 2016.

Həmçinin bax
------------

* Selfi
**NGC 2905**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış H II bölgəsi. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. **GxyP** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Vilyam Herşel tərəfindən 1784-cü ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 2905: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 2881 |
NGC 2882 |
NGC 2883 |
NGC 2884 |
NGC 2885 |
NGC 2886 |
NGC 2887 |
NGC 2888 |
NGC 2889 |
NGC 2890 |
NGC 2891 |
NGC 2892 |
NGC 2893 |
NGC 2894 |
NGC 2895 |
NGC 2896 |
NGC 2897 |
NGC 2898 |
NGC 2899 |
NGC 2900 |
NGC 2901 |
NGC 2902 |
NGC 2903 |
NGC 2904 |
**NGC 2905** |
NGC 2906 |
NGC 2907 |
NGC 2908 |
NGC 2909 |
NGC 2910 |
NGC 2911 |
NGC 2912 |
NGC 2913 |
NGC 2914 |
NGC 2915 |
NGC 2916 |
NGC 2917 |
NGC 2918 |
NGC 2919 |
NGC 2920 |
NGC 2921 |
NGC 2922 |
NGC 2923 |
NGC 2924 |
NGC 2925 |
NGC 2926 |
NGC 2927 |
NGC 2928 |
NGC 2929 |
NGC 2930



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |