**Pompey Lakşmisi** — fil sümüyündən hazırlanmış hind heykəlciyi; dağılmış Pompeyin yerində XX əsrin 30-cu illərində aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı tapılmışdır.

Ehtimallara görə bu hindust və buddistlərin məhsuldarlıq, gözəllik və var-dövlət ilahəsi hesab etdikləri Lakşminin**?!** heykəlciyidir. Heykəlcik hal-hazırda Neapol Milli Arxeologiya Muzeyinin[en] Məxfi kabinəsində[en] saxlanılır (№ 149425).

Tapılması
---------

Heykəlcik Pompey xarabalığındakı böyük olmayan Via dell Abbondansa evindən tapılmışdır. Həmin ev hal-hazırda "Hind heykəlcikləri evi" adlanmaqdadır. Tapılma tarixi haqqında məlumatlar fərqlidir və əsasən 1930 − 1935-ci illər arasında dəyişir, bəzən isə 1938-ci il hesab olunur.

Əgər ilahəni bəzəyən zinət əşyaları nəzərə alınmazsa, demək olar ki o, tamamilə çılpaq təsvir edilib. İki xidmətçi qadın – hər tərəfində biri olmaqla, onun sağında və solunda dayanıb və əllərində kosmetika vasitələri qutusunu saxlayıblar.

Bu heykəlciyin Pompeyə gəlib çıxması b. e.-nın 79-cu ilinədək baş verib, həmin tarixdə isə Vezuvi vulkanının püskürməsi nəticəsində şəhər lava axını və vulkan külünün altında qalmışdır. Heykəlciyin 79-cu ildə dağılmış Pompeyin xarabalığından tapılması I əsrdə Hind-Roma ticarət əlaqələrinin mövcud olmasına dəlalət edir. Neapol Milli Arxeologiya muzeyi tərəfindən müəyyənləşdirilmisdir ki, heykəlcik həmin əsrin birinci yarısında Hindistanda hazırlanmışdır.

Mənşəyi
-------

Əvvəlcə hesab edilirdi ki heykəlcik Mathurada[en] düzəldilib, amma indi daha çox onun düzəldiyi yer Bhokardan[en] hesab olunur, belə ki Bhokardanda bu heykəlciyin eynisi olan iki başqa fiqur tapılmışdır. Heykəlciyin başı üstündə dairəvi deşik var. Təyinatı barədə bir neçə ehtimal irəli sürülür; ehtimallardan biri budur ki heykəlcik hansısa predmetin tutacağı olmuşdur, digər ehtimala görə isə heykəlcik Satavahan dövlətində[en] fil sümüyündən yonulmuş üçayaqlı masanın ayağı imiş.

Ehtimal edilir ki Qərbi Kşatrapı[en] rac Navhapananın[en] dövründə − b. e.-nın I əsrinin birinci yarısında, Satavahanı işğal edərkən Pompey Lakşmisi qənimət kimi Satavahan dövləti ərazisində ələ keçirilmiş və Kşatrapıdan qərbə satılmışdır. "Eritrey dənizi peripli"[en] məqaləsindən isə məlumdur ki, həmin vaxtlarda Qərbi Kşatrapının Roma İmperiyası ilə ticarət əlaqələri mövcud idi.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  Pompeii: The Life of a Roman Town. Profile Books. səh. 24. 2022-05-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-27.  (#first\_missing\_last)
2. 1 2 3 4  "Lakshmi". Museo Archeologico Napoli. 4 February 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 February 2017.
3. 1 2  *De Albentiis, Emidio; Foglia, Alfredo.* Secrets of Pompeii: Everyday Life in Ancient Rome. Getty Publications. 2009. səh. 43. 2022-05-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-27.
4. ↑  *Dhavalikar, M. K.* Chapter 4: Maharashatra: Environmental and Historical Process // Region, Nationality and Religion. Popular Prakashan. səh. 46. 2022-05-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-27.
5. ↑  *Butterworth, Alex; Laurence, Ray.* Pompeii. Hachette UK. 2011. səh. 36. 2022-05-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-27.
6. ↑  Encyclopedia of Ancient Asian Civilizations. Infobase Publishing. səh. 299. 2016-06-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-27.  (#first\_missing\_last)
7. ↑  The Voyage around the Erythraean Sea Arxivləşdirilib 2011-02-24 at the Wayback Machine, translation with commentary, Chap 41, 48 and 49