Çoxlu sayda itməyən kondensasiya izləri. Belə təsvirlər kimyəvi izlər adlanır.
**Kimyəvi izlər** (*ing.* chemtrails ) sui-qəsd nəzəriyyəsinin bir hissəsidir və bu anlayışa görə dünyanı gizli idarə edən qüvvələr və ya "işğal hökuməti" gizli şəkildə sərnişin təyyarələrindən müəyyən "kimyəvi maddələr" püskürür. Sui-qəsd nəzəriyyəçiləri iddia edirlər ki, bu cür təyyarələr qeyri-adi kondensasiya izləri qoymaqla seçilir.

Lakin realda səma üzərində yaranan bu izlərin həqiqətən kimyəvi olduqlarını isbat edən heç bir sübut yoxdur.

Mövzu ilə bağlı fikirlərin yaranması tarixi
-------------------------------------------

Bu konsepsiyanın mənşəyi Amerika Birləşmiş Ştatlarının 1967-1972-ci illərdə Vyetnam ( Vyetnam Müharibəsi ), Kamboca ( Kamboca Kampaniyası ) və Laos ( Laos Vətəndaş Müharibəsi ) üzərində buludlara gümüş yodidi səpdiyi Popay əməliyyatı ilə əlaqələndirilir ki, bu da bu ölkələrin ərazisi üzərində daha çox yağıntıya səbəb olmuşdu. Hava şəraitinin dəyişdirilməsi texnologiyalarının hərbi məqsədlər üçün istifadəsinə qadağa hazırda Ətraf Mühitin Dəyişdirilməsi Vasitələrinin Hərbi və ya Hər hansı digər Düşmən İstifadəsinin Qadağan edilməsi haqqında Konvensiyaya ( ENMOD ) uyğundur. SSRİ-nin təşəbbüsü ilə hazırlanmış bu konvensiya, xüsusən ABŞ, Rusiya və Çin tərəfindən ratifikasiya edilmişdir.

1996-cı ilin avqustunda ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri hava silahları üçün ideyalar təklif edən "Hava güc çoxaldıcısı kimi: 2025-ci ildə havaya sahib olmaq" məqaləsini dərc etdi. Bu məqalə kimyəvi izlər ideyası üçün təkan oldu.

2 oktyabr 2001-ci ildə ABŞ Konqresi ekzotik silah sistemlərinin təsnifatının bir hissəsi kimi ilk dəfə olaraq "chemtrails" termininindən istifadə edərək H.R. 2977 aktını qəbul etdi.

2007-ci ildə yerli Luiziana televiziyası səmanın üzərində izlər və bariumun həddindən artıq yüksək konsentrasiyasını - milyonda 6,8 hissə olduğunu bildirir. Sonradan sözlər geri götürülməli oldu (konsentrasiya min dəfə az) - buna baxmayaraq, geniş ictimaiyyət arasında bu nəzəriyyənin yayılmasına kömək edən məhz bu hadisə oldu.

Sui-qəsd və ya konspriasiya nəzəriyyəsi
---------------------------------------

Konsprioloqların fikrincə, digər kondensassiya izləri bir neçə dəqiqə ərzində yox olduqları halda kimyəvi izlər buludlara çevrilənə qədər genişlənirlər. 

Bu cür təyyarələrin uçuşundan sonra havada barium və alüminium duzları, polimer lifləri, torium, karborund və ya müxtəlif üzvi maddələrin aşkarlandığı qeyd edilir və kimyəvi izlərin altına düşənlərin vəziyyətinin pisləşdiyi iddia edilir.

Bu "sui-qəsd nəzəriyyəsi "nin tərəfdarları kimyəvi izlərin məqsədi ilə bağlı aşağıdakı versiyaları irəli sürürlər: 

Yer kürəsinin əhalisinə nəzarət, radarların işləməsi üçün şəraitin yaradılması, uzaq mənzilli radio rabitə, bioloji silahların sınaqdan keçirilməsi. Bəzi sui-qəsd nəzəriyyəçiləri bu izləri Morgellons xəstəliyi və ya HAARP ilə əlaqələndirirlər.

Deyilənə görə, Kənd Təsərrüfatı Müdafiə Koalisiyasının prezidenti Rosalind Peterson 6 sentyabr 2007-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişikliyi Konfransında "İqlim Dəyişikliyi ilə Mübarizə: Ən Yaxşı Torpaqdan İstifadə Təcrübələri" mövzusunda çıxış etmişdir. Çıxışda, xüsusilə, iqlim dəyişikliyi məqsədi ilə ABŞ hökumətinin və özəl korporasiyaların reaktiv təyyarələri tərəfindən səpilən kimyəvi maddələrin kənd təsərrüfatına, eləcə də meşə plantasiyalarının sağlamlığına və nəticədə insanlara fəlakətin təsir göstərməsindən danışılıb. Bu çıxışın videoyazısı var , lakin mənbələrin istinad etdiyi BMT protokolunda qeyd rəsmi saytda yoxdur.

Ağlabatan izahatlar
-------------------

 Uçuş sınağı üçün nəzərdə tutulmuş su çənləri. Üstündəki cihazlar hava təzyiqi qəbulediciləridir.
Temperaturdan, rütubətdən və küləyin sürüşməsindən asılı olaraq, kondensasiya izləri uzun müddət yox olmaya bilər. ABŞ-da hava yolları əsasən paralellər və meridianlar boyunca yerləşir və əgər hava izlərin tez dağılmasına mane olarsa, səmada izlər görünür. .

Stratosferin təbii təbəqəsinin aerozollar hesabına qalınlaşması ideyası Rusiyadan gəlir. Bu, ötən əsrin 70-ci illərində qlobal istiləşmə nəzəriyyəsinin müəllifi akademik Mixail Budıko tərəfindən irəli sürülüb. Məlumdur ki, vulkan püskürmələrindən sonra böyük ərazilərdə yer səthində temperatur aşağı düşür. Fakt budur ki, püskürmənin məhsulu günəş radiasiyasını qoruya bilən təbii aerozollardır, bu da temperaturun aşağı salınması deməkdir. Akademik Yuri İzrail ideyanın fəal tərəfdarı olub, onun mahiyyəti kükürd birləşmələri kimi aerozol maddələrinin aşağı stratosferə (12-16 km) daxil olması hesabına "meteoroloji günəş sabitinin" dəyişdirilməsidir. Bu tədbir Günəşin planetin səthinə təsirini azaltmağa qadirdir. 

2008 və 2010-cu illərdə akademik Yuri İzraelin rəhbərliyi altında qlobal istiləşmə ilə mübarizənin ucuz və effektiv üsulu kimi sulfat aerozollarının stratosferdə 200 km² əraziyə yayılmasına dair təcrübələr aparılmışdır.

  

ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri iddia edir ki, onların xidmətdə olan yeganə sprey təyyarəsi var - C-130 Hercules.

Kütləvi mədəniyyətdə
--------------------

* 2021-ci ildə müğənni Lana Del Rey "Chemtrails Over the Country Club "albomunu, eyniadlı mahnı və bu mahnıya video klipini çıxardı. Albomun və mahnıların adları kimyəvi izlərin sui-qəsd nəzəriyyəsinə istinad edir.

İstinadlar
----------


1. ↑  *Downing, Bob.* "Conspiracy theorists look up: Some argue jet contrails are U.S. chemical spray". Beacon Journal News. 2002-03-16. 2018-09-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-08-26.
2. ↑  "United Nations Treaty Collection". treaties.un.org (ingilis). 2023-07-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-07-25.
3. ↑  *Col Tamzy J. House Lt Col James B. Near, Jr. LTC William B. Shields (USA) Maj Ronald J. Celentano Maj David M. Husband Maj Ann E. Mercer Maj James E. Pugh.* "Weather as a Force Multiplier: Owning the Weather in 2025". Federation of American Scientists. 1996-08. 2012-07-29 tarixində arxivləşdirilib.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət" (PDF). 2020-07-07 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2023-07-25.
5. ↑  "Rosalind Peterson Presents at 2007 UN Session on Global Warming" (rus). 2020-06-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-18.
6. ↑  "Шесть способов "обуздания" климата" (rus). РИА Новости. 20080624T1529+0400. 2019-12-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-18.
7. ↑  "Ученые нашли способ предотвратить глобальное потепление" (rus). vesti.ru. İstifadə tarixi: 2019-12-18.
8. ↑  "Охладить атмосферу можно с помощью 1-5 млн тонн аэрозольных частиц" (rus). РИА Новости. 20111107T1528+0400. 2019-12-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-18.
9. ↑  "U.S. Air Force — Mobile" (PDF). 2013-03-06 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2023-07-25.