**Aleksandr İqoreviç Rıbak** (*belar.* Аляксандр Ігаравіч Рыбак; d. 13 may 1986, Minsk, Belorusiya SSR) — Belarus-Norveç müğənnisi, bəstəkarı, skripkaçısı və aktyoru. O, "Fairytale" mahnısı ilə Moskvada keçirilən 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Norveçi təmsil etmiş və nəticədə 387 xalla ölkəyə müsabiqədə üçüncü qalibiyyətini qazandırmışdır. Avroviziyanın keçmiş səsvermə metodu ilə Rıbakın topladığı səs müsabiqədə rekord göstərici olmuşdur. Onun *Fairytales* adlı debüt albomu doqquz Avropa ölkəsində Top 20-yə daxil ola bilmiş, Rusiya və Norveçdə isə birincilikdə qərarlaşmışdır. Rıbak 2012 və 2016-cı illərdə Avroviziyada interval aktlarında yer almışdır. O, "That's How You Write a Song" mahnısı ilə Norveçi Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

Həyatı
------

Aleksandr Rıbak 13 may 1986-cı ildə Belarusun paytaxtı Minskdə anadan olmuşdur. Onun anası Nataliya Valentinovna Rıbak klassik pianoçu və atası İqor Aleksandroviç Rıbak isə klassik skripkaçıdır. Dörd yaşında ikən Rıbak ailəsi ilə birlikdə Norveçə köçmüşdür. Beş yaşından etibarən o piano və skripkada ifa etməyi öyrənmiş və 10 yaşında Osloda yerləşən musiqi institutuna daxil omuşdur. Avroviziyada qazandığı uğurun ardınca o, təhsilini yarımçıq qoymuş və 2011-ci ildə yenidən instituta geri dönmüşdür. 2012-ci ildə Rıbak təhsilini bakalavr dərəcəsi ilə bitirmişdir. O ingilis, rus, norveç, belarus dillərində səlis danışa bilir.

Karyerası
---------

2004-cü ildə Rıbak İspaniyanın Madrid şəhərində keçirilən ənənəvi mədəniyyət festivalında Viktoriya Rıbak tərəfindən Anders Jahre mədəniyyət mükafatına layiq görülmüşdür. 2005-ci ildə o Norveçin *Idol* musiqi yarışmasında iştirak etmişdir. 2006-cı ildə isə gənc ifaçı Norveçin *Kjempesjansen* məharət yarışmasına qatılmış və özünün bəstələdiyi "Foolin" mahnısı ilə yarışmada qələbə qazanmışdır. Daha sonra Rıbak bir neçə tanınmış Norveç sənətçiləri ilə birlikdə əməkdaşlıq etmişdir. 2007-ci ildə o, Oslo Nye Teatrında skripka ilə çıxış etmiş və Hedda Award mükafatına layiq görülmüşdür.

### 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Rıbak Avroviziya qələbəsindən sonra mətbuat konfransında
 *Əsas məqalə: Norveç 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində*
2009-cu ildə Aleksandr Rıbak Norveç folk musiqisindən ilhamlanaraq bəstələdiyi "Fairytale" mahnısı ilə Norveçin NRK telekanalının 54-cü Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi milli seçim turuna qatılmış və nəticədə böyük səs fərqi ilə bütün rəqiblərini məğlub edərək, ölkəni Moskvada keçirilən müsabiqədə təmsil etmək hüququ qazanmışdır. Mahnı musiqi tənqidçilərindən əsasən müsbət rəylər qazanmış və Avroviziya veb saytlarından birində aparılan sorğuda 71,3% səslə qalib gəlmişdir.

Rıbak mübarizəyə 14 may 2009-cu il tarixdə keçirilən ikinci yarımfinal mərhələsindən qoşulmuş və 19 ölkə təmsilçisi arasından finala vəsiqə qazanmışdır. 16 mayda baş tutan final mərhələsində o ifa etdiyi "Fairytale" mahnısı ilə 387 xal toplayaraq qalib gəlmişdir. Bu göstərici ilə o, 2-ci yerin sahibi olan İslandiya təmsilçisini 169 xal qabaqlayaraq müsabiqə tarixində yeni rekorda imza atmışdır. Avroviziyanın keçmiş səsvermə metodu ilə Rıbakın topladığı 387 xal müsabiqədə rekord göstərici olmuşdur.

### Avroviziyadan sonra və debüt albom

Rıbak 2009-cu ilin sentyabrında Norveç konsertində
Avroviziya qələbəsinin ardınca Rıbakın *Fairytales* adlı debüt albomu işıq üzü görmüşdür. Albom doqquz Avropa ölkəsində Top 20-yə daxil ola bilmiş, Rusiya və Norveçdə isə birincilikdə qərarlaşmışdır. 2010-cu ilin mart ayında təqdim olunan *Yohan: The Child Wanderer* filmində o Levi rolunu canlandırmışdır. Daha sonra Rıbak Norveçə daha öncə Avroviziyada qələbə qazandıran ifaçı Elizabet Andreassen ilə birlikdə ölkənin müxtəlif şəhərlərində konsert proqramları ilə çıxış etmişdir. O eyni zamanda 2009-cu ildə Frikar rəqs kompaniyası ilə Norveçdə və Avropada turlar həyata keçirmişdir. Həmin ildə Rıbak Osloda baş tutan Nobel sülh mükafatı konsertində digər doqquz ifaçı ilə birlikdə səhnə almışdır. Avroviziya qələbəsinin ardınca Aleksandr Rıbak haqqında sənədli film də çəkilmişdir.

2009-cu ildə o Timur Bekmambetovun rejissorluq etdiyi *Чёрная молния* filmi üçün "I Don't Believe in Miracles/Superhero" mahnısını yazmışdır.

### 2010-2011

Rıbak 2011-ci ildə konsertdə
2010-cu ilin yanvar ayında Rıbak "Europe's Skies" adlı yeni sinqlı ilə Finlandiyanın 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün keçirdiyi milli seçim turunda çıxış etmişdir. Mart ayında ifaçı Böyük Britaniyanın Avroviziya milli seçim turunda "Fairytale" mahnısı ilə səhnə almışdır. Aprel ayında onun "Fela Igjen" adlı növbəti sinqlı təqdim olunmuşdur. İyunda ifaçının ikinci studiya albomundan olan ilk sinql "Oah" video klip ilə birlikdə təqdim olunmuşdur. Daha sonra mahnının rus dilində olan versiyası "Strela Amura" təqdim olunmuşdur. Rybakın *No Boundaries* adlı ikinci studiya albomu 2010-cu ilin iyun ayında işıq üzü görmüşdür. İfaçının ilk albomu kimi uğur qazana bilməsə də, albom Norveçdə 7-ci, İsveçdə 8-ci və Finlandiyada 32-ci yerdə qərarlaşmışdır. 2011-ci ildə Rıbak İsveçin *Ulduzlarla rəqs* yarışmasında iştirak etmiş və digər isveç ulduzlarını məğlub edərək, yarışmada qələbə qazanmışdır. Həmin ildə onun *Visa vid vindens ängar* adlı üçüncü studiya albomu satışa buraxılmışdır. 2011-ci ilin dekabr ayında Rıbak Rumıniyanın *X Factor* musiqi yarışmasına qonaq olmuşdur.

### 2012-2013

2012-ci ildə onun "Strela Amura" mahnısı üçün Kiyevdə çəkilmiş video klipi təqdim olunmuşdur. Həmin ilin may ayında Rıbakın Rumıniyaya 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində üçüncü yeri qazandıran ifaçı Paula Selinq ilə birlikdə ifa etdiyi "I'll Show You" mahnısı təqdim olunmuşdur. Mahnı il ərzində Rumıniyada ən çox dinlənilən mahnılardan biri olmuşdur.

2012-ci ilin oktyabr ayında Rıbakın "Leave Me Alone" adlı yeni sinqlı təqdim olunmuşdur. Sinqlın təqdimatından qısa zaman sonra ona çəkilmiş video klip də təqdim olunmuşdur. Noyabr ayında mahnının rus dilində olan versiyası "Dostala" təqdim olunmuşdur. İlin sonunda onun *Christmas-tales* adlı yeni studiya albomu işıq üzü görmüşdür.

### 2014-hal-hazırda

Rıbak Avroviziya 2016 səhnəsində
2014-cü ildə Rıbak *How to Train Your Dragon 2* filmi üçün "Into a Fantasy" soundtrekini ifa etmişdir. Həmin ilin oktyabr ayında ifaçı Norveçin NRK telekanalında yayımlanan *The Hit* televiziya verilişində qonaq olmuş və "What I Long For" mahnısı ilə çıxış etmişdir. 2015-ci ilin yazında isə o Rusiyanın *Odin v Odin* şousunda iştirak etmişdir. Şouda Rıbak 6-cı yeri qazanaraq, finala keçməməli olsa da, münsiflər heyətinin qərarı ilə ona güzəşt edilmişdir. Finalda Rıbak SMS səsverməsi ilə ikinci yerə layiq görülmüşdür. 2015-ci ilin iyun ayında onun "Kotik" adlı yeni sinqlı Moskvada çəkilmiş video klip ilə birlikdə təqdim olunmuşdur.

2015-ci ilin iyun ayında Rıbakın norveç dilində olan "Blant Fjell" mahnısı təqdim olunmuşdur. Mahnı ifaçının *Trolle og den magiske fela* albomunda yer almışdır. 2016-cı ildə Rıbak Stokholmda keçirilən 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində interval aktının bir hissəsi kimi səhnə almışdır.

2018-ci ilin yanvar ayında Aleksandr Rıbakın "That's How You Write a Song" mahnısı ilə Norveçin NRK telekanalının 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi milli seçim turunda iştirak edəcəyi öz təsdiqini tapmışdır. Mart ayında baş tutan milli finalda Rıbak həm SMS, həm də münsif səsləri ilə ən çox səs toplayaraq, Norveçi Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək hüququ qazanmışdır.

Rıbak 10 may tarixində baş tutan müsabiqənin ikinci yarımfinal mərhələsində səhnə almışdır. Nəticədə ifaçı 266 xalla yarımfinalda qalib gələrək, Norveçi Avroviziya finalına yüksəltməyə nail olmuşdur. 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı final mərhələsində mahnısını bir daha ifa edən Rıbak ümumi nəticədə 144 xal toplayaraq, 15-ci yeri tutmuşdur.

Diskoqrafiya
------------

### Albomlar

| Albom adı | İl |
| --- | --- |
| *Fairytales* | 2009 |
| *No Boundaries* | 2010 |
| *Visa vid vindens ängar* | 2011 |
| *Christmas Tales* | 2012 |
| *Trolle og den magiske fela* | 2015 |
|

### Sinqllar

| Mahnı adı | İl |
| --- | --- |
| "Foolin" | 2006 |
| "Fairytale" | 2009 |
| "Funny Little World" |
| "Roll with the Wind" |
| "Ya Ne Veryu v Chudesa" |
| "Oah" | 2010 |
| "Europe's Skies" |
| "Fela igjen" |
| "Skazka" |
| "Resan till dig" | 2011 |
| "Nebesa Evropy" |
| "I’ll Show You"(Paula Selinq ilə duet) | 2012 |
| "Leave Me Alone" |
| "Strela Amura" |
| "Dostala" |
| "Presents" | 2013 |
| "Into a Fantasy" | 2014 |
| "What I Long For" |
| "Kotik" | 2015 |
| "Blant fjell" |
| "I Came to Love You" | 2016 |
| "Люблю тебя как раньше" |
| "5 to 7 Years" |
| "Return" |
| "Foolin'" |
| "Fever" | 2017 |
| "Til Julie" |
| "That's How You Write a Song" | 2018 |
|

Filmoqrafiya
------------

| İl | Film | Rol | Qeyd |
| --- | --- | --- | --- |
| 2009 | *Fairytale – The Movie* | Özü | Avroviziya qələbəsinin ardınca Aleksandr Rıbak haqqında sənədli film |
| 2009 | *Some Sunny Night - Live in Lillesand* | Ketil Moe | Müzikl |
| 2010 | *Yohan: The Child Wanderer* | Levi | Film |
| 2010 | *How to Train Your Dragon* | Hiccup | Cizgi filmi (Norveç dublyajı) |
| 2010 | *Mumintrollet - Kometen Kommer* | Mumin | Cizgi filmi (Norveç dublyajı) |
| 2014 | *How to Train Your Dragon 2* | Hiccup | Cizgi filmi (Norveç dublyajı) |

Həmçinin bax
------------

* 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
* 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
* Norveç 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

İstinadlar
----------

1. ↑  "Alexander Rybak Main Stage". The Norwegian Opera and Ballet. 21 may 2009 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 may 2009.
2. ↑  "Rybak ble stor stjerne" (norveçcə). Norveç: TV 2. 14 may 2009. 21 may 2009 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 may 2009.
3. ↑  "Anders Jahres Humanitære Stiftelse - Pressemeldinger | sandefjord | skipsreder | vestfold | prisvinnere". 2009-03-04. 4 mart 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-11-21.
4. ↑  "Norway: Alexander Rybak to Eurovision". Esctoday.com. 24 fevral 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 sentyabr 2010.
5. ↑  "Fairytale, the movie available on DVD". Esctoday.com. 7 dekabr 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 sentyabr 2010.
6. ↑  "Twitter / Alexander Rybak: Ladies and gentlemen: Alex". Twitter. 2016-09-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 sentyabr 2010.
7. ↑  "De tävlar i Let's dance | Let's Dance | TV | Nöjesbladet | Aftonbladet". Aftonbladet.se. 2011-03-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 avqust 2012.
8. ↑  "VIDEO! Alexander Rybak - show incendiar pe scena X Factor!" (rumınca). Antena 1. 11 dekabr 2011. 2020-05-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-11.
9. ↑  "Alexander Rybak wins Melodi Grand Prix 2018 with That's How You Write a Song". wiwibloggs.com. Wiwibloggs. 10 mart 2018. 2020-08-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-11.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Aleksandr Rıbak ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Alexander Rybak
* Fan saytı

|}

|
|  |
|
| Əvvəlki:**Rusiya Dima Bilan  "Believe"** | **Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi qalibi**2009 | Sonrakı:**Almaniya Lena Meyer-Landrut  "Satellite"** |
|
| Əvvəlki:**Maria Hökaas Storenq  "Hold On Be Strong"** | **Norveç Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində** 2009 | Sonrakı:**Didrik Solli-Tangen  "My Heart Is Yours"** |
|
| Əvvəlki:**JOWST  "Grab the Moment"** | **Norveç Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində** 2018 | Sonrakı:**KEiiNO  "Spirit in the Sky"** |

| ⛭Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin qalibləri |
| --- |
| 1950-ci illər | İsveçrə Liz Assia • Niderland Kori Brokken • Fransa Andre Klavyö • Niderland Teddi Sxolten |
| 1960-cı illər | Fransa Jaklin Boye • Lüksemburq Jan-Klod Paskal • Fransa İzabel Obre • Danimarka Qrete və Yörqen İnqman • İtaliya Cilyola Çinkvetti • Lüksemburq Frans Qall • Avstriya Udo Yürqens • Böyük Britaniya Sendi Şou • İspaniya Massiel • İspaniya Salome/Fransa Frida Bokkara/Niderland Lenni Kür/Böyük Britaniya Lulu |
| 1970-ci illər | İrlandiya Dana • Monako Severin • Lüksemburq Viki Leandros • Lüksemburq Ann-Mari David • İsveç ABBA • Niderland Teach-In • Böyük Britaniya Brotherhood of Man • Fransa Mari Miriam • İsrail İzhar Koen və Alphabeta • İsrail Qali Atari və Milk and Honey |
| 1980-ci illər | İrlandiya Conni Loqan • Böyük Britaniya Bucks Fizz • Almaniya Nikol • Lüksemburq Korin Erme • İsveç Herreys • Norveç Bobbysocks • Belçika Sandra Kim • İrlandiya Conni Loqan • İsveçrə Selin Dion • Yuqoslaviya Riva |
| 1990-cı illər | İtaliya Toto Kutunyo • İsveç Karola • İrlandiya Linda Martin • İrlandiya Niv Kavana • İrlandiya Pol Harrinqton və Çarlz MakQettiqan • Norveç Secret Garden • İrlandiya Eymar Kuin • Böyük Britaniya Katrina and the Waves • İsrail Dana International • İsveç Şarlotta Nilson |
| 2000-ci illər | Danimarka Olsen Brothers • Estoniya Tanel Padar, Deyv Benton və 2XL • Latviya Meri N • Türkiyə Sertab Erener • Ukrayna Ruslana • Yunanıstan Elena Paparizu • Finlandiya Lordi • Serbiya Mariya Şerifoviç • Rusiya Dima Bilan • Norveç Aleksandr Rıbak |
| 2010-cu illər | Almaniya Lena Meyer-Landrut • Azərbaycan Ell və Nikki • İsveç Lorin • Danimarka Emmili de Forest • Avstriya Konçita Vurst • İsveç Mons Selmerlöv • Ukrayna Camala • Portuqaliya Salvador Sobral • İsrail Netta Barzilay • Niderland Dankan Lourens |

| ⛭2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi müğənniləri |
| --- |
| Final bölməsindəki müğənnilərin adı nəticəyə görə yazılmışdır. |
| Final | 1. Aleksandr Rıbak • 2. Yohanna • 3. Aysel və Arəş • 4. Hadisə Açıqgöz • 5. Ceyd İven • 6. Urban Symphony • 7. Sakis Ruvas • 8. Patrisiya Kaas • 9. Regina • 10. İnqa və Anuş Arşakyan • 11. Anastasiya Prixodko • 12. Svetlana Loboda • 13. Nils Brink • 14. Nelli Ciobanu • 15. Flor-de-Lis • 16. Noa və Mira Avad • 17. Keysi Tola • 18. İqor və Andrea • 19. Elena George • 20. Aleks Kristensen & Oskar Loya • 21. Malena Ernman • 22. Kyara Sirakusa • 23. Soraya Arnelas • 24. Saşa Son • 25. Waldo's People |
| I yarımfinal | Gipsy.cz • Patrik Ouchène • Pyotr Elfimov • Lovebugs • Krasimir Avramov • Andrea Demiroviç • Susanne Georgi • Next Time |
| II yarımfinal | Marko Kon və Milan Nikolić • Zoli Adok • Sinead Mulvey və Black Daisy • Christina Metaxas • Lidiya Kopaniya • Kamil Mikulçik və Nela Posiskova • Quartissimo və Martina Majerle • Intars Busulis • De Toppers |
| İmtina edən | Stephane & 3G |

| ⛭2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi müğənniləri |
| --- |
| Final bölməsindəki müğənnilərin adı nəticəyə görə yazılmışdır. |
| Final | 1. Netta Barzilay • 2. Eleni Fureyra • 3. Sezar Sampson • 4. Mixael Şulte • 5. Ermal Meta və Fabritsio Moro • 6. Mikolas Yosef • 7. Benyamin İnqrosso • 8. Elina Neçayeva • 9. Rasmussen • 10. DoReDos • 11. Euqent Buşpepa • 12. Yeva Zasimauskayte • 13. Madame Monsieur • 14. Equinox • 15. Aleksandr Rıbak • 16. Rayan O'Şounessi • 17. Melovin • 18. Ueylon • 19. Sanya İliç və Balkanika • 20. Cessika Mauboy • 21. AWS • 22. Lea Sirk • 23. Alfred və Amaya • 24. SuRie • 25. Saara Aalto • 26. Klaudiya Paskual |
| I yarımfinal | Aysel Məmmədova • Alekseev • Ari Oulafsson • Eye Cue • Franka Bateliç • Qianna Terzi • Sennek • Sevak Xanağyan • Zibbz |
| II yarımfinal | Cessika və Cenifer Breninq • Gromee və Lukas Meyer • İriao • Kristabel • Laura Rizzotto • The Humans • Vanya Radovanoviç • Yuliya Samoylova |

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Vkontakte.ru · Facebook · Myspace · Twitter |
| Foto, video və audio | Apple Music · Deezer · Instagram · Last.fm · SoundCloud · Spotify · Tidal · TikTok · YouTube |
| Tematik saytlar | AllMusic · Discogs · Encyclopaedia Metallum · IMDb · MusicBrainz |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük norveç · Prabook |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BIBSYS: 1079512 · BNF: 161756203 · CONOR: 295422819 · GND: 138232644 · ISNI: 0000000078525967 · LCCN: n2012018627 · NTA: 324143095 · VIAF: 103688963 · WorldCat VIAF: 103688963 |

 |