**Muxtar ibn Əbu Übeyd Səqəfi** (təq. 622, Taif, Hicaz – 3 aprel 687, Kufə, İraq) — Hüseyn ibn Əlinin Kərbəla döyüşündəki ölümünün intiqamını almaq üçün İraqın Kufə şəhərində Əməvi xəlifəliyinə qarşı üsyana başçılıq edən mübahisəli bir erkən İslam inqilabçısı.

Haqqında nəql olunan kəlamlar
-----------------------------

> 
> 
> Muxtar ibni Əbi Übeydə. Səqif qəbiləsindəndir, künyəsi Əbu İshaq, ləqəbi Keysandır. (Keysan huşyar və ayıq şəxs mənasınadır.)
> 
> 
> 

> 
> 
> Əli (əleyhis-salam)-ın köməkçilərindən olan Əsbəğ ibni Nubatə deyir: "Keys (Keysan) ləqəbini Əli (əleyhis-salam) Muxtara vermişdir."
> 
> 
> 

> 
> 
> O, ədəb-ərkanı və əxlaqi fəzilətləri Əhli-beyt (əleyhimus-salam) məktəbindən öyrənmişdi. Cavanlığının əvvəllərində öz atası və əmisi ilə birlikdə (Əli (əleyhis-salam)-ın qoşununda) İran ordusu ilə müharibə aparmaq üçün İraqa gəlmişdi. O həzrətin şəhadətindən azacıq qabaq Bəsrəyə gəlmiş və orada məskunlaşmışdı.
> 
> 
> 

> 
> 
> "Muxtar Əhli-beytin fəzilətlərini bəyan edir, imam Əli, imam Həsən və imam Hüseyn (əleyhimus-salam)-ın əxlaqi səciyyə və fəzilətlərini camaat arasında yayır və inanırdı ki, Əhli-beyt Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-dən sonra imamət və hakimiyyət üçün hamıdan irəli və ləyaqətlidir. Habelə, Peyğəmbər Əhli-beytinə baş verən çətinliklərdən narahatlıq hissi keçirirdi". 
> 
> 
> 
> 

> 
> 
> İmam Sadiq (əleyhis-salam) buyurur: "Muxtar imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın qatillərinin kəsik başlarını bizim xanədanımıza göndərdikdən sonra Haşimi qadınları başlarını darayıb, həna qoymağa başladılar."
> 
> 
> 

> 
> 
> "Muxtara nalayıq sözlər deməyin, çünki o bizim qatillərimizi öldürüb intiqamımızı aldı, çətin şəraitlərdə müəyyən miqdarda mal-dövləti bizim aramızda bölüşdürdü, dul qadınlarımızın (iqtisadi) vəziyyətini sahmana saldı."
> 
> 
> 

> 
> 
> Übeydullah ibni Ziyad və Ömər Sədin kəsik başını imam Səccad (əleyhis-salam)-ın yanına gətirdikləri zaman səcdəyə düşdü və Allaha həmd-səna etdikdən sonra buyurdu: "Allah Muxtara xeyir əvəzi versin!"
> 
> 
> 

> 
> 
> Muxtar Səqəfi Aşura qiyamdan əvvəl imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın Kufədəki səfiri Müslim ibni Əqili himayə etdiyinə görə (Müslimin şəhadətindən sonra) İbni Ziyadın göstərişi ilə həbs olundu və Kərbəla qiyamının axırına qədər Kufədə zindanda qaldı.
> 
> 
>

Ədəbiyyat
---------

* Əllamə Məhəmməd Baqir Məclisi, "Biharul Ənvar", "Vəfa" müəssisəsi, Beyrut, Hicri Qəməri təqvimi, 1404.
* Kəşşi, "Ər Rical", Tehran, Hicri Şəmsi təqvimi, 1348.
* Əbul-Qasim Xoyi, "Möcəmur Rical", Qum, Hicri Qəməri təqvimi, 1410.

Həmçinin bax
------------

* Muxtarnamə

İstinadlar
----------

1. ↑  Hawting. *The History of Al-Tabari,* vol. xx, 1989, p. 182
2. ↑  Əllamə Məclisi, "Biharul Ənvar", 45-ci cild, səh. 345
3. ↑  Məhəmməd ibni Yəqub Firuzabadi, "Qamusul Mühit", 1-ci cild, səh. 257, Beyrut, "Daru ehyait-turasil-ərəbi", 1991
4. ↑  Kəşşi, "Ər Rical", səh. 127
5. ↑  Əllamə Məclisi, "Biharul Ənvar", 45-ci cild, səh. 344
6. ↑  Əbdür-Rəzzaq Muqərrəm Musəvi, "Məqtəlul-Huseyn (əleyhis-salam)", "Darus-siqafə", 2-ci çap, Hicri Qəməri təqvimi, 1411-ci il
7. ↑  Xeyruddin Zərkəli, "Əl Ə`lam", 8-ci cild, səh. 70, 1-ci çap, Beyrut, "Darul-elm lil-məllain"
8. ↑  Əllamə Məclisi, "Biharul Ənvar", 45-ci cild, səh. 352
9. ↑  بحارالانوار، ج 45، ص 386
10. ↑  رجال کشی، ص 197
11. ↑  Əllamə Məclisi, "Biharul Ənvar", 45-ci cild, səh. 386
12. ↑  Kəşşi, "Rical", səh. 127
13. ↑  səhih

	* Xoi, "Möcəmur Rical", 18-ci cild, səh. 94
14. ↑  Əllamə Məclisi, "Biharul Ənvar", 45-ci cild, səh. 343
15. ↑  Kəşşi, "Rical", səh. 125
16. ↑  Kəşşi, "Rical", səh. 127
17. ↑  Əllamə Məclisi, "Biharul Ənvar", 45-ci cild, səh. 353
18. ↑  Əli Kərəmi, "Dər Sugi Əmiri Azadi – Guyatərin Tarixi Kərbəla", səh. 398, "Haziq" nəşriyyatı, Qum, birinci çap, Hicri Şəmsi təqvimi, 1380
19. ↑  Əhməd ibni Əli ibni Həcər Əsqəlani, "Əl-isabə fi təmyizis-səhabə", Adil Əhməd Əbdül-Mövcud və Əli Məhəmməd Müəvvəzin tədqiqatı ilə, 6-cı cild, səh. 250, Beyrut, "Darul kutubil elmiyyə", 1-ci çap, Hicri Qəməri təqvimi, 1415
20. ↑  Əbu Cəfər Məhəmməd ibni Cərir Təbəri, "Tarixi Təbəri", Məhəmməd Əbul-Fəzl İbrahimin tədqiqi ilə, 5-ci cild, səh. 571, "Darut turas", Beyrut, 2-ci çap, Hicri Qəməri təqvimi, 1387

Xarici keçidlər
---------------

* Muxtar qiyamı (ingiliscə) Arxivləşdirilib 2010-06-16 at the Wayback Machine
* Muxtar haqqında