**Paolo Ciovyo** (it. Paulo Jovio; 19 aprel 1483 – 11 dekabr 1552) — italyan həkim, tarixçi, bioqraf və yepiskop.

Erkən həyatı
------------

Ciovyonun gəncliyi haqqında çox az məlumat var. O, Komoda doğma sakin idi. Ailəsi Komo gölünün Isola Komaçina adasından idi. Notarius olan atası 1500-cü illərdə vəfat etmişdir. Böyük qardaşı Françeskonun təsiri altında humanizm və tarix təhsili aldı. Ədəbiyyatla maraqlansa da Paduaya tibbi öyrənmək üçün göndərildi. 1511-ci ildə məzun oldu.

Karyerası
---------

Ciovyo Komoda həkim olaraq fəaliyyət göstərdi, lakin bu şəhərdə vəba xəstəliyi yayıldığı zaman Romaya köçdü, 1513-cü ildə orada məskunlaşdı. X Papa Leo onu Roman Universitetində Mənəvi fəlsəfə kafedrasına sonra isə Təbii fəlsəfə kafedrasına təyin etdi. O Papa tərəfindən cəngavər titulu aldı. Eyni dövrdə o, tarixi esselər yazmağa başladı. Papanın ölümündən sonra *Leo* adlı bir xatirə kitabı yazdı.

1517-ci ildə Ciovio Kardinal Qiulio di Qiuliano de 'Mediçi (gələcək VII Papa Klement) üçün şəxsi həkim olaraq təyin edildi. Bu sahədə o, mövcud farmakologiyaya dair şübhələrini ifadə edən müalicədən əvvəl profilaktikanı artırmağının zərururi olduğu
*De optima victus ratione* kimi bəzi traktatlarını yazmışdır.
Ciovyo 1527-ci ilin *Roma çuvalı* hadisəsi dövründə VII Klementə kömək etdi. 1526-cı ildən 1528-ci ilə qədər Vittoria Kolonnanın qonağı olaraq İşia adasında qaldı. 1528-ci ildə *Noçera de 'Paqani*nin yepiskopu oldu. Giovio Dmitri Gerasimovun Moskva çarlığı ilə bağlı ətraflı coğrafi məlumatları əks etdirən VII Klementə səfirliyin hesabatını yazdı.

1536-cı ildə Ciovyo Komo Gölündə məşhur insanların portretləri üçün istifadə etdiyi *Museo* adlandırdığı bir villa tikdi. Klementin ölməsindən sonra təqaüdə çıxdı. Həm rəsm əsərləri, həm də antik dövrləri axtararaq, onun kolleksiyası Yeni dünyadan parçalanmaq üçün ilklərdən biri idi. Ciovyo Seriyası kimi tanınan kolleksiyadan olan rəsmlərin bir nüsxəsi Uffitsi qalereyasında nümayiş olunur.

Ölümü
-----

1549-cu ildə III Papa Paul Ciovyonu Komo yepiskopu ünvanından azad etdi və 1552-ci ildə vəfat etdiyi Florensiyaya köçdü.

Əsərləri
--------

San Lorenzo Bazilika,Florensiyada Françesko da Sanqallo tərəfindən Paolo Ciovyoya abidə.
Ciovyo əsasən müasir tarixin tanınmış əsərlərin müəllifi kimi məşhur kişilərin həyatı olan *Historiarum sui temporis libri XLV*, *Vitae virorum illustrium* (1549–57) və *Elogia virorum bellica virtute illustrium* (Florensiya, 1554) əsərlər *Müharibədə cəsarətli insanlar üçün təriflər (1554)* kimi tərcümə edilə bilər. O, ən yaxşı İtaliya müharibələrinin bir xronikaçısı kimi xatırlanır. Müharibələrin bir çoxunun şahidi olduğu üçün hesabatları dövrün ən əhəmiyyətli əsas qaynaqlarından biridir. Onun əsərlərinin bir çoxu Skanderbeqə həsr edilmişdir.

Məşhur əsərləri bunlar daxildir:

* *De romanis piscibus* (1524)
* *De legatione Basilii Magni Principis Moschoviae* (1525)
* *Commentario de le cose de’ Turchi* (1531)
* *Elogia virorum litteris illustrium* or *Elogia doctorum virorum* (1546)
	+ *Descriptio Britanniae, Scotiae, Hyberniae et Orchadum* (1548)
* *Vitae* (1549)
* **Pauli Jovii historiarum sui temporis** (1550–52)
* *Elogia virorum bellica virtute illustrium* (1554)
* *Dialogo dell'imprese militari et amorose* (1555)

İstinadlar
----------

1. ↑  *Schlager, Patricius.* "Paulus Jovius". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. 12 July 2013 [1910]. 27 September 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 November 2018.
2. ↑  *Zimmerman, T. C. Price.* Ischia, 1527-1528 // Paolo Giovio: The Historian and the Crisis of Sixteenth-Century Italy. Princeton University Press. 1995. 86–105. ISBN 9781400821839. 2022-02-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-11.
3. ↑  Comparative literature. 1953. səh. 20. 2 May 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 January 2014.

Mənbə
-----

* *Oman, Charles.* A History of the Art of War in the Sixteenth Century. London: Methuen & Co. 1937.
* *Zimmerman, T. C.* Paolo Giovio: The Historian and the Crisis of Sixteenth-Century Italy. Princeton, NJ: Princeton University Press. 1995. ISBN 9781400821839.
* *Giovio, Paolo.*  Gouwens, Kenneth (ed.). Notable Men and Women of Our Time. The I Tatti Library. Cambridge, MA: Harvard University Press. 2013. ISBN 9780674055056.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------

* Article in the *Catholic Encyclopedia*
* *Elogia Doctorum Virorum* online (English translation, with life of Paulus Jovius)
* *Vita de Leonis X* (Latınca mətn)