Xose Karlos Pase (İnterlaqos) trası
**Braziliya Qran-prisi** (*port.* Grande Prêmio do Brasil) - Formula 1 avtomobil yarışları üzrə dünya çempionatının mərhələlərindən biri. San-Paulu şəhərində, Xose Karlos Pase avtodromunda keçirilir.

Ümumi məlumat
-------------

Braziliya Qran-prisi ilk dəfə 1972-ci ildə İnterlaqos trasında keçirilmişdir. İlk yarış qeyri-rəsmi idi və Formula 1 üzrə dünya çempionatının təqviminə daxil edilməmişdi. Yarış test xarakteri daşıyırdı. Beləki əgər təşkilatçılar FİA-nı razı sala bilsələr qran-pri keçirmə hüququ ala bilərdilər. Bu hal növbəti ildən etibarən dəyişdi. Braziliya qran-prisinin keçirilməsində braziliyalı pilot Emerson Fittipaldinin böyük rolu olmuşdur. Elə o 1973-cü il ilk rəsmi Braziliya Qran-prisinin qalibi olmuşdur.

Bütün Cənubi Amerika avtodromları kimi İnterlaqos trasıda böyük şəhərlərdə, əhalinin sıx olduğu yerlərdə salınırdı. Buna görə onların izləyici sayı çox böyük olurdu.

1978-ci ildə qran-prinin trası bir illiyə dəyişdirilərək Rio-de-Janeyro şəhərindəki Jakarepaqua trasına keçirildi. Bunun səbəbi San-Pauludakının təhlükəsizlik problemləri ilə bağlı idi. 1979-cu ildə qran-pri yenilənmiş İnterlaqos trasına qaytarıldı. Ancaq İnterlaqosda yolun düzlüyü ilə bağlı problemlər meydana gəlmişdi. Belə qərar alındı ki, qran-pri növbəli şəkildə hər iki trasda keçrilsin. 1980-ci ildə Jakarepaqua trasında çökmə yarandığından yarış İnterlaqosda keçirilməli idi. Ancaq son illərdə San-Paulu şəhərinin əhalisinin artması, avtodromun ətrafında gecəqonduların yaranması Formula 1 yarışlarının görünüşünə zərər vururdu. İnterlaqosda keçirilən qran-pri yenidən pilotların tənqidinə səbəb oldu. Beləki yolun kələ-kötürlüyü avtomobillərdə silkələnmə yaradırdı. Əsasəndə qanadlı bollidlər bu cür trasada çox böyük çətinliklərlə üzləşirdilər. 1981-1989-cu illər arasında qran-pri ardıcıl olaraq Rioda keçirildi. İnterlaqosa qayıdış 1990-cu ildə baş tutdu.

1987-ci ildə İnterlaqos avtodromunun adı 1977-ci ildə aviasiya qəzasında vəfat edən braziliyalı pilot Xose Karlos Pasenin şərəfinə dəyişdirildi.

1990 qran-priləri üçün San-Paulu trasında müəyyən dəyişikliklər edildi. Uzun üfüqi yollar ləğv edilərək onun əvəzinə oxşar ancaq daha qısa yol və S-formalı döngə daxil edildi.

1994-cü ildən etibarən adətən bu qran-prinin qalibi mövsümün sonu Formula 1-in çempionu olurdu. İstisna olaraq Felipe Massanın 2006 və 2008-ci illərdəki qalibiyyəti ona çempionluğu qazandırmadı.

Qaliblər
--------

### Pilotlar

| Qalibiyyət sayı | Pilot | Qran-pri |
| --- | --- | --- |
| 6 | Fransa Alen Prost | 1982, 1984, 1985, 1987, 1988, 1990 |
| 4 | Almaniya Mihael Şumaher | 1994, 1995, 2000, 2002 |
| 3 | Argentina Karlos Royteman | 1977, 1978, 1981 |
| Almaniya Sebastyan Fettel | 2010, 2013, 2017 |
| 2 | Braziliya Emerson Fittipaldi | 1973, 1974 |
| Braziliya Nelson Pike | 1983, 1984 |
| Böyük Britaniya Naycell Mensel | 1989,1991 |
| Braziliya Ayrton Senna | 1991, 1993 |
| Finlandiya Mika Hakkinen | 1998, 1999 |
| Kolumbiya Xuan Pablo Montoya | 2004, 2005 |
| Braziliya Felipe Massa | 2006, 2008 |
| Avstraliya Mark Uebber | 2009, 2011 |
| Almaniya Niko Rosberq | 2014, 2015 |
| Böyük Britaniya Lyuis Hemilton | 2016, 2018 |

### Komandalar

| Qələbə dayı | Komandalar | İl |
| --- | --- | --- |
| 12 | Böyük Britaniya Mclarem | 1974, 1984, 1985, 1987, 1988, 1991, 
1993, 1998, 1999, 2001, 2005, 2012 |
| 11 | İtaliya Ferrari | 1976, 1977, 1978, 1989, 1990, 2000, 
2002, 2006, 2007, 2008, 2017 |
| 6 | Böyük Britaniya Williams | 1981, 1986, 1992, 1996, 1997, 2004 |
| 5 | Avstriya Red Bull | 2009, 2010, 2011, 2013, 2019 |
| 4 | Almaniya Mercedes | 2014, 2015, 2016, 2018 |
| 2 | Böyük Britaniya Brabham | 1975, 1983 |
| Fransa Renault | 1980, 1982 |
| Böyük Britaniya Benetton | 1994, 1995 |

İstinadlar
----------

* formula1.com Braziliya Qran-prisi
* Braziliya Qran-prisi faktları
* formula1.com Braziliya Qran-prisinin qalibləri və məğlubları

Həmçinin bax
------------

"Formula-1" Qran-pri siyahısı

| ⛭Formula-1 Qran-priləri |
| --- |
| 2023 mövsümü | 
* Avstraliya
* Bəhreyn
* Çin
* Azərbaycan
* İspaniya
* Monako
* Kanada
* Fransa
* Avstriya
* Britaniya
* Almaniya
* Macarıstan
* Belçika
* İtaliya
* Sinqapur
* Rusiya
* Yaponiya
* ABŞ
* Meksika
* Braziliya
* Əbu Dabi

 |
| Keçmiş | 
* ABŞ Qərb
* Argentina
* Avropa
* Kaesars Palace
* Dallas
* Detroit
* Mərakeş
* Cənubi Afrika
* Hindistan
* Hollandiya
* Indy 500
* İsveç
* İsveçrə
* Koreya
* Lüksemburq
* Malayziya
* Pasifik
* Peskara
* Portuqaliya
* San Marino
* Türkiyə

 |
| Planlanan | 
* Amerika
* Viyetnam
* Mayami

 |