recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**The Smashing Pumpkins** — 1998-ci ildə Çikaqoda yaranmış alternativ rok qrupudur.

Qrup haqqında
-------------

Qrup yapon mühacir Ceyms İxa və Billi Korqanın tanışlığı nəticəsində yaranmışdır. Öz ilk duet kompozisiyalarını Çikaqaodakı polyak barında səsləndirdilər. Qrupun bəstə yazarı, vokalist və gitaristi Billi Korqandır. 2000-ci ildə dağılan qrup 2006-cı ildə üzv dəyişikliyi ilə yenidən bir ara gəlmişdir.

1993-cü ildə çıxardıqları "Siamese Dream" albomu qrupun birinci şah əsəri oldu və ABŞ-də 4 milyondan çox satdı. Bu albom Böyük Britaniyada da qrupun ən məşhur albomu oldu. 1995-ci ilin sonunda "Mellon Collie And The Infinite Sadness" albomu ABŞ-nin hit-paradlarında birinci sıraya və Böyük Britaniyada ilk dəfə üçüncü sıraya yüksəldi. Bu almob ilə qrup Qremmi mükafatına namizəd göstərilir. "Tonight" klipi MTV-nin 6 mükafatına layiq görülür. 1997-ci ildə Mett Uoker qrupdan ayrılır. The Smashing Pumpkins trioya çevrilir. 1998-ci ilin başlanğıcında Ceyms İxa "Let It Come Down" adlı solo akustik albomunu çıxardır. 1998-ci ildə Melissa Auf Der Maur qrupa gəlir. 1999-cu ildə isə D'arsi aktyor karyerasına başlamaq üçün qrupdan ayrılır.

20 mart 2009-cu il qrupun rəsmi saytında istifadəyə verildi. Djimmi Çemberlen kollektivi tərk etdi, və Billi Korqan yeni studiya albomunun üzərində işə başlamağa hazırlaşdı.

19 iyun 2012-ci il EMI Label Services şirkətinin dəstəyi ilə qrupun "Oceania" adlı yeni albomu çıxacaq.

Diskoqrafiya
------------

### Studiya albomları

* Gish (1991)
* Siamese Dream (1993)
* Mellon Collie and the Infinite Sadness (1995)
* Adore (1998)
* Machina/The Machines of God (2000)
* Machina II/The Friends & Enemies of Modern Music (2000)
* Zeitgeist (2007)
* Teargarden by Kaleidyscope (2009–present)
* Oceania (2012)
* Monuments to an Elegy (2014)
* Shiny and Oh So Bright, Vol. 1 / LP: No Past. No Future. No Sun. (2018)
* Cyr (2020)
* Atum: A Rock Opera in Three Acts (2023)

Həmçinin bax
------------

* Zwan

Xarici keçidlər
---------------

* Официальный сайт группы
* Официальный ЖЖ Билли Коргана
* Celestial Smashing Pumpkins site
* Smashing Pumpkins fan collaborative
* Русский сайт Smashing Pumpkins
**Leucoagaricus barssii** (*lat.* Leucoagaricus barssii) — fungi aləminin basidiomycota şöbəsinin agaricomycetes sinfinin agaricales dəstəsinin agaricaceae fəsiləsinin leucoagaricus cinsinə aid göbələk növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar"kateqoriyasına aiddir – VU D2. Nadir növdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Meyvə cismi torpaqda inkişaf edir. Papaqcıq 5-8 sm diametrindədir, qalın lətlidir, yarımdairəvi, mərkəzdə enli təpəcikli, bozumtul qəhvəyi, kənara getdikcə kremvari-ağ, əsasən mərkəzdə iri, bozumtul qəhvəyiyə bənzər pulcuqvaridir. Lövhələr sərbəst, kollariuma birləşmiş, papaqcıqdan asan yarılan, ağ, sonradan krem rəngli, quruduğu zaman qəhvəyi rəng alır. Lövhələr arasında müxtəlif ölçüdə lövhəciklər olur. Ayaqcıq 4-10 x 1.5-2sm əsasa doğru nazikləşən və torpaq altında, kökəbənzər çıxıntılıdr. Hamar, ağımtıl, əsasa doğru qəhvəyilşən, ayaqcığın ortasında qıfabənzər ağ halqanın üstü hamar, alt hissəsi dilimlidir. Ləti sıx ağ, havada qəhvəyiləşəndir, xoş ətri və dadı var. Yeməli və ya zəhərli olması məlum deyil. Termofil növdür.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Humus saprotrofudur. Payızda oktyabr-noyabr aylarında park, bağlarda rast gəlinir.

Yayılması
---------

Abşeron ərazisidir (Mərkəzi nəbatət bağında açıq sahə, Novxanı bağlarında qumluqlarda).

Sayı və tendensiyası
--------------------

Populyasiyasıyanın vəziyətinin və təbii bərpanın ətraf mühitin dəyişilməsindən asılılığı müşahidə olunur.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Məlum deyil, çox maraqlı, termofil növdür.

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Tək-tək rast gəlməsini nəzərə alaraq mühafizə edilməsi vacibdir. Yeni bitmə yerlərinin aşkarlanması, biologiya və ekologiyasının ətraflı öyrənilməsi məqsədəuyğundur.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  Index Fungorum (ing.).

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Leucoagaricus barssii* | 
* Wikidata: Q4082938
* BioLib: 324906
* EoL: 241237
* Fungorum: 466260
* GBIF: 2535867
* iNaturalist: 348978
* IRMNG: 11251595
* MycoBank: 466260
* NBN: NHMSYS0001487735
* NCBI: 148962
* NZOR: a906538c-4d3d-487c-a8b9-2a302097b6cf

 |
| *Lepiota barssii* | 
* Wikidata: Q59531249
* Fungorum: 258218
* GBIF: 2535868
* IRMNG: 10731535
* MycoBank: 258218
* NZOR: e5075db8-503e-4fca-b7e7-05b0cd165891

 |
Qədim İskəndəriyyə kitabxanası.
**İskəndəriyyə Museyonu** (Μουσεῖον τῆς Ἀλεξανδρείας) — ellinizm dövrünün mədəniyyət, tədris, və fəlsəfə mərkəzi. E.ə. III əsrdə peripatetik filosof *Falerli Demetriusun* təşəbbüsü ilə Misir hökmdarı I Ptolemeus tərəfindən elmi-mədəni mərkəz olan Museyonun və orada yerləşən məşhur İsgəndəriyyə kitabxanasının yaradılması təşəbbüsü ilə çıxış etmişdir. Museyonda məşhur kitabxana var idi. Bu kitabxanada qədim dünyanın elmi və fəlsəfi fikrini əks etdirən kitablar toplanmışdı.

E. ə. 48-ci ildə Yuli Sezar Misiri işğal edərkən İskəndəriyyə şəhərinə daxil oldu. Baş verən döyüşlər zamanı Museyonun böyük bir hissəsi məhv edilmişdir. Sonradan onu qismən dirçəldə bilsələr də, bu hadisədən bir neçə əsr sonra ikinci dəfə Museyon və orada yerləşən kitabxananı təəssübkeş xristianlar IV əsrdə darmadağın etmişdilər. Bundan sonra Museyonun və onun kitabxanasının fəaliyyətinə son qoyulmuşdur.

Orta əsrlərdə VII əsrdə Museyonun ərəblər tərəfindən yandırılması haqqında əfsanələr də yayılmışdır. Ancaq bu əfsanələr həqiqəti əks etdirmir, çünki o zaman kitabxana artıq mövcud deyildi.

Mənbə
-----

* Aydın Əlizadə. Antik fəlsəfə tarixi. Bakı: 3 saylı Bakı Mətbəəsi ASC, 2016, s. 154-155.
**Metodologiya** araşdırma sahəsinə tətbiq olunan metodların sistemli, nəzəri təhlilidir. Bu, metod əsaslarının nəzəri təhlilini və araşdırılan elm sahəsiylə bağlı prinsipləri əhatə edir. Səciyyəvi olaraq, metodologiya paradiqma, nəzəri model, faza və kəmiyyət və ya keyfiyyət texnikası kimi terminləri özündə birləşdirir.

Metodologiya metod olmadığı üçün məsələnin həllini konkretləşdirmir. Əvəzində, metodologiya xüsusi bir duruma, misal üçün xüsusi nəticəni hesablamaq, tətbiq oluna biləcək tək bir metod və ya bir sıra metodlar və ya ən yaxşı təlimləri başa düşməyə çalışan nəzəri təməlləri ortaya qoyur.

Bu sahə həmçinin aşağıdakılarla izah oluna bilər:

* "elm sahəsi tərəfindən istifadə edilən metod prinsipləri, qaydaları və şərtlərinin təhlili";
* "elm sahəsi içərisində tətbiq olunan, oluna bilən və ya olunmuş olan metodların sistemli öyrənilməsi";
* "metodların izahı və ya öyrənilməsi".

Həmçinin bax
------------

* Elmi metod

İstinadlar
----------

1. ↑  Irny, S.I. and Rose, A.A. (2005) "Designing a Strategic Information Systems Planning Methodology for Malaysian Institutes of Higher Learning (isp- ipta), Issues in Information System, Volume VI, No. 1, 2005.
2. 1 2  Methodology Usage Notes Arxivləşdirilib 2021-11-14 at the Wayback Machine, entry at Merriam–Webster
3. ↑  *Baskerville, R.* "Risk Analysis as a Source of Professional Knowledge". Computers & Security. 10 (8). 1991: 749–764.
**Metro 2034** — rus yazıçısı Dmitri Qluxovski tərəfindən 2009-cu ildə yazılan fantastik roman. "Metro 2034" "Metro 2033" romanının davamıdır və bu romandan sonra da "Metro 2035" romanı gəlməkdədir. Metro romanları bağlı hazırlanan "Metro 2033" video oyununda bu romandakı hekayə də yer alsa da, davam oyunu "Last Light"da çox az oxşarlığa yer verilmişdir.

Hekayə
------

2034-cü ildir. Artyom və dostlarının VDNX stansiyasını qaralardan xilas etməsindən 1 il ötür. Bu zaman digər stansiyada — Sevastopolskayada sirli hadisələr baş verir. Mutantların tez-tez hücumlarına məruz qalan stansiya onları silahla təmin edəcək karvanın gəlməməsi ilə çıxılmaz vəziyyətə düşür. Üstəlik digər stansiyalarla olan əlaqəsi sirli şəkildə kəsilmişdir. Son karvana nə olmuş və əlaqə niyə kəsilmişdir suala ortaya çıxır. Bu sirri açmaq üçün 3 nəfərdən ibarət qrup stansiyaya yollanır: Gənc Əhməd, xəyalpərəst Homer və qorxusuz stalker anter. Daha sonra səfərlərinə Saşa adında qız qatılacaqdır…

Qəbul
-----

Kitab ilk romanda olduğu kimi böyük maraq görmüşdür. Rusiyada nəşr olunduğu ilk 6 ay içində 300.000 nüsxəsi satılmışdır və 2009-cu ilin ən yaxşı satılanlar siyahısına girmişdir. Həmçinin kitab romanının rəsmi saytında milyonlarla adam tərəfindən oxunmuşdur.

| ⛭*Metro* seriyası |
| --- |
| *Dmitri Qluxovski* |
| Romanlar | 
* *Metro 2033*
* *Metro 2034*
* *Metro 2035*

 |
| Oyunlar | 
* *Metro 2033*
* *Last Light*

 |
Parisdə saxlanılan 1 kq etalonu.
**Metr sistemi** — metr və kiloqramdan istifadəyə əsaslanan beynəlxalq onluq sisteminin ümumi adı. Axırıncı iki əsrdə vahidləri fərqlənən bir neçə metr sistemindən istifadə edilirdi. Müasir dövrdə beynəlxalq aləmdə Sİ sistemi qəbul edilib. Müəyyən ölklərdə sistem kiçik fərqlərlə tətbiq edilir.

Zaman ölçülərinin də metr sistemi əsasında qəbul edilməsi üçün cəhdlər edilib (sutkanın millisutkaya, dərəcənin mllidövrə bülünməsi yolu ilə), ancaq təklif səmərəli hesab edilməyib. Sİ sisteminə gərə dərəcələr millidərəcəyə bölünür. Ancaq saniyə onluq metrik sistem ilə bölünən yeganə zaman ölçüsüdür (mllisaniyə və s.).

Müasir dövrdə dünyada ABŞ, Liberiya və Myanmadan başqa bütün ölkələrdə rəsmi surətdə metr sistemi qəbul edilib. Axırıncı dəfə bu sistemə 2005-ci ildə İrlandiya keçib. Böyük Britaniya və Sent-Lyusiyada keçid hələ tam başa çatmayıb. Antiquada və Qayanada keçid hələ standartdan çox uzaqdır. Çində metr sistemi qəbul edilsə də, adlar kimi Çinin qədim olçü vahidləri adları istifadə edilir. ABŞ-də elm və elmi cihazların hazırlanmasında metr sitemindən istifadə edilsə də, qalan hallarda qədim Britaniya ölçü sistemi tətbiq edilir.

Həmçinin bax
------------

* Sİ
* Metr

Mənbə
-----

* Постановление Правительства РФ от 31 октября 2009 г. N 879 Об утверждении положения о единицах величин, допускаемых к применению в Российской Федерации
* Краткая история СИ (ing.)
* Имперские и метрические автоматические преобразования
* NASA полностью переходит на метрическую систему Arxivləşdirilib 2007-12-18 at the Wayback Machine
**Uaza** (*fr.* Oise) — Fransanın şimalında yerləşən, O-de-Frans regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 60. İnzibati mərkəzi — Bove. Əhalisi — 810 680 nəfər (departamentlər arasında 26-cı yer, 2014-cü ilin məlumatları).

Coğrafiyası
-----------

Uaza departamenti Pikardinin tarixi ərazisində yerləşir və Pa-dе-Kale, Nor, Somma, Ena, Er, Sena və Marna, Val-d’Uaz departamentləri ilə sərhəddir. Departamentin ərazisindən Uaza çayı axır. Ərazisi — 5860 km². Sıx meşələr Uazanın sol sahilinə uzanır.

Departamentin əsas şəhərləri Bove, Kompeyen, Krey, Nojan-sür-Uaz, Sanlis, Krepi-an-Valua, Merü, Nuayon, Montater, Klermon.

Tarixi
------

Romanın fəth dövründə Uazanın ərazisi müxtəlif Qalli tayfaların məskunlaşdığı yer idi. Onlardan ən güclü - Bellovaki - Uaza sağ sahilində torpaq işğal etmişdilər.

İnzibati bölgüsü
----------------

Departamentə 4 rayon, 21 kanton və 693 kommun daxildir.

### Rayonlar

* Bove (Beauvais)
* Klermon (Clermont)
* Kompyen (Compiègne)
* Sanlis (Senlis)

Qalereya
--------

* 
* 
* 
* 
*

Həmçinin bax
------------

* Fransa departamentlər siyahısı

Xarici keçidlər
---------------

* (fr.) Prefecture website
* (fr.) General Council website
* (fr.) oise directory website
* (ing.) Oise Tourist Board
**U Tsetyan**, digər adı: **U Xoy** (*çin.* 武則天; 17 fevral 624 – 16 dekabr 705, Loyan[d][…]) - Tan sülaləsinin imperatriçası.

İlk illəri
----------

13 yaşında olarkən U Xoy Çinin ilk Tanq imperatoru Tay Çzuna azyaşlı kəniz kimi xidmət edib. 649-cu ildə Tay Çzun ölən zaman U Xoy özünün də meyli olduğu Tay Çzunun varisi Kao Çzuna xidmət etməyə başlamış və onun sevimli arvadı olmuşdu. O, Kao Çzunun digər arvadları – gələcək imperatriçə də daxil olmaqla – və kənizlərini öldürdü və 655-ci ildə özünü imperatriçə elan etdi.

Hakimiyyət illəri
-----------------

U Xoy onun imperatorla olan əlaqələrinin yaxın qohumlar arasındakı cinsi əlaqə olduğunu dilə gətirən adamları aradan götürərək, dövlət içində öz təsir gücünü artırdı. İmperatorun əmisi də daxil olmaqla, çoxsaylı yaşlı dövlət adamlarını ya edam etdirdi, ya da imperiya sərhədlərindən qovdu. 660-cı ildə imperatorun xəstələnməsi ilə o, tam ağalığa başladı. 660 və 668-ci ildə Koreya ərazisini işğal edən dövlət qulluqçularını və xüsusi seçilmiş hərbi komandirləri azad etdi və işlə təmin etdi.

Kao Çzun ölən zaman hakimiyyətə U Xoyun oğlu Çunq Çzun gəldi. Bir ay içində oğlunu devirən və ­ölkədən qovduran U Xoy hakimiyyətə ikinci oğlu Çuy Çzunu gətirsə də, hökmdar kimi ölkəni özü idarə edirdi. Çunq Çzun uğrunda başlayan üsyan isə yatırıldı.

Ölümü
-----

690-cı ildə taxt-tacı ələ keçirdi və qarşıdan gələn on beş il üçün ölkəni idarə etdi. Ölkənin iki yerə parçalanmasına baxmayaraq, Çanq qardaşları dövlət işçilərini və sərkərdələri təhqir etdiyindən ehtiram qazanmışdılar. 705-ci ildə saray çevrilişi baş verdi və Çanqlar edam edildi; imperatriçə hakimiyyəti oğlu Çunq Çzuna verməli oldu. 80 yaşında yay sarayına çəkildi və ondan bir qədər sonra öldü.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. 1 2  Wuhou // Encyclopædia Britannica (ing.).
3. 1 2  .
4. 1 2  .
5. ↑  China Biographical Database (ing.).
Kral koloniyası (İngilis dili: Crown colony, XVII əsrdə royal colony) İngiltərə müstəmləkə imperiyasında və sonrakı Britaniya imperiyasında müstəmləkə idarə qaydalarının bir növü idi. 

Kral koloniyalarını kralın təyin etdiyi valilər idarə edirdilər. XIX əsrin ortalarında bu təyinatlar müstəmləkə nazirinin təklifinə uyğun olaraq həyata keçirilməyə başlandı. İlk kral koloniyası 1624-cü ildə kralın Virciniya şirkətindən aldığı ABŞ ərazisində yerləşən Virciniya koloniyası idi. 

19-cu əsrin ortalarına qədər "kral koloniyası" termini yalnız Trinidad və Tobaqo və ya Britaniya Qvianası kimi müharibə yolu ilə ələ keçirilmiş koloniyalarda istifadə edildi, ancaq o dövrdən etibarən Britaniya Hindistanı və sonralar dominion Statusu qazanmış məskunlaşdırılmış müstəmləkələr istisna olmaqla bütün koloniyalar üçün istifadə edildi. 

Termin 1981-ci ildə Britaniya Vətəndaşlıq Qanunu ilə qalan Britaniya koloniyalarının "Britaniyadan asılı bölgələr" adlandırılmasına qədər istifadə edilməyə davam edildi. 2002-ci ildə bu ad da ləğv edildi və xaricdəki ingilis ərazisi adı istifadəyə verildi.
**Kral-Vilyam** (*ing.* King William Island, Eskimos dili ᕿᑭᖅᑕᖅ *Kikerktak*) — Kanada Arktik arxipelaqına aid ada.

Coğrafiyası
-----------

Yоа-Heyvendə əsas küçə.
Kanadanın şimalında materik hissəsinə yaxın yerləşir. Sahəsi 13 111 km², sahil xətdinin uzunluğu 1289 km təşkil edir. Adaların dünyada sahəsinə görə sıralamasında 61-ci, Kanadada isə 15-ci yeri tutur. Maksimal ölçüsü 155–120 kilometrdir. Adeleyd yarımadasından şimalda yarləşir və onu Simpson boğazı (3,5 km) ayırır. Şimal, Şimal-şərdə Buthia yarımadası yerləşir və Rey və Ceyms-Ross boğazları ayırır. Qərbdə Viktoriya (ada)sından onu Viktoriya (boğaz) ayırır. Cənub qərbində onun sahillərini Kuin Mod körfəzi yuyur.
Relyefi əsasən düzənlikdir. Ən hündür nöqtəsi (137 m) Maunt Mateson dağıdır. Cənub-şərqdə Qibson yarımadası yerləşir.
Ada tundra ilə örtülüdür və mərkəzi hissədə çoxlu sayda göl vardır.

Əsas yaşayış məntəqəsi — Yоа-Hеyvеn.

Tarixi
------

Kral-Vilyam adası Eskimoslar tərəfindən məskunlaşılmışdı. Ada ilk ayaq basan avropalı Ceys Ross olur və adanı o zaman ki, Britaniya kralı IV Vilhelmin şərəfinə adlandırır. Bu adada Con Franklin və onun rəhbərlik etdiyi exspedisiya həlak olmuşdur. Buna baxmayaraq onun cənazəsi adada tapılmır. Roald Amundsen özünün uğurlu 1903–1905-ci illər ekspedisiyası zamanı adada qışlamışdır. O, Şimal-Qərb keçidini Yoa gəmisində keçmişdir.

Ədəbiyyat
---------

* Raul Amundsen. Şimal-Qərb keçidi ilə suda "Yоа" gəmisi ilə. L.: Haz. Əsasşimaldənizyolları, 1935.
* Kuper Pol Feminor. İtirilmişlər adası. L.: Hidroетеоizdа, 1970.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Atlas of Canada. List of Islands". 2013-01-22 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-07-08.
2. ↑  "Oceandots.com. The Island's Encyclopedia". 2011-05-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-07-08.
3. ↑  "Con Franklinin bioqrafiyası". 2009-12-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-07-08.

Mənbə
-----

* Kral Vilyam[*ölü keçid*]
* Kral Vilyam adası (ing.)
**Kral Opera Teatrı** ya **Kral Opera Teatrı, Kovent Qarden** (*ing.* Theatre Royal, Covent Garden) — 1737 ci ildə əsası qoyulmuş, Böyük Britaniyanın paytaxtı Londonda yerləşən, səhnəsində opera və balet tamaşaları oynanılan teatr binası. Ona qısaca olaraq **"Kral Operası"** və ya **"Kral Opera Evi"** də deyilir. Teatrın binası Kovent-Qarden inzibati ərazisində yerləşdiyinə görə ona çox vaxt Kovent-Qarden teatrı da deyirlər. Teatr binası üç dəfə yeni bina ilə əvəzlənmişdir. Sonuncu bina 1858 ci ildə inşa edilmişdir. 1990 cı ildə isə bina tamamilə rekoctruksiya edilmişdir. Teatrın tamaşa zalı 2268 nəfərlikdir. Hündürlüyü 14,8 m, prosçeniumunun - səhnə önünün eni isə 12,2 m-dir.

Kral Opera Teatrı binası üçüncü dəfə 1857—1858 ci illərdə Eduard Midlton Barrinin layihəsi əsasında inşa edilir. 15 may 1858 ci ildə Mayerberin "Hugenotlar" operası ilə açılışını edir. Birinci dünya müharibəsi zamanı opera binası anbara, İkinci dünya müharibəsi zamanında isə rəqs zalına çevrilir. 1946 cı ildə Kovent-Qarden baletə qayıdaraq səhnəsində Pyotr Çaykovskinin "Yatmış gözəl" əsərini Oliver Messelanın ekstravaqant qurluşunda tamaşaya qoyur. Bununla yanaşı opera truppası yaranır. 14 yanvar 1947 ci ildə Kovent-Qardenin opera truppası Jorj Bizenin Karmenini təqdim edir.

ROH auditorium 001.jpgROH auditorium 003.jpgKral Opera Teatrının interyeri

İstinadlar
----------

1. 1 2  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  .
Taxtadan hazırlanmış at
**Xorvat Zaqoryasının taxta oyuncaqları** (xorv. Drvene igračke Hrvatskog zagorja) — ənənəvi xorvat uşaq oyuncaqları. 19-cu əsrdən bəri Xorvat Zaqoryası bölgəsində xalq sənətkarları tərəfindən hazırlanır. 2009-cu ildə Xorvat Zaqoryasında taxta oyuncaqları xalq sənətkarlığı UNESCO tərəfindən Qeyri-Maddi Mədəni İrs Siyahısına daxil edilmişdir.

Oyuncaq istehsalı Mariya Bistritsa və Qornya Stubitsaş şəhərlərinin ətrafındakı kəndlərdə başladı və hələ də davam edir. Bistriçki Laz, Stubiçki Laz, Qorniya Stubitsa, Mariya Bistritsa, Tuqonitsa və Turnişçe oyuncaqlar istehsalının əsas mərkəzləridir. Tütək, treşotka (təkərli quş formasında oyuncaqlar), tambura, taxta heyvanlar (adətən atlar), fit, avtomobillər, yük maşınları, qatarlar, təyyarələr, kuklalar üçün uşaq mebelləri və s. kimi təxminən 50 oyuncaq modeli hazırlanır.

Oyuncaqların xüsusiyyətlərindən biri onun əsasən kişilər tərəfindən əl ilə hazırlanması və qadınlar tərəfindən rəngləndirilməsidir. Hamısı əllə düzəldiyindən tamamilə eyni olan oyuncaqlar olmur. Oyuncaqlar yerli ağaclar söyüd, ağcaqayın, fıstıq və cökədən hazırlanırlar. Ağac kəsilir, qurudulur, doğranılır və taxta və ya karton qəliblərdən istifadə edilərək ərsəyə gətirilir. Oyuncaqlar ən çox qırmızı, mavi, ağ və qara rənglərdə olur. Onlar çiçək və xət formasında naxışlarla bəzədilir, İstehsal üsulları ailələrdə nəsildən-nəslə ötürülürdü və bu günə qədər qorunub saxlanılır.

Oyuncaqlar dini bayramlar zamanı yarmarkalar və Mariya Bistritsa şəhərinin ən böyük məbədində satılır. Oyuncaqları xüsusi mağazalarda əldə etmək olar, turistlər arasında onlar çox populyardır. 1950-ci ildən oyuncaqlar ölkə xaricində də satılmağa başlandı.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Traditional manufacturing of children’s wooden toys in Hrvatsko Zagorje Arxivləşdirilib 2016-05-25 at the Wayback Machine // UNESCO
2. ↑  Jutarnji list Zagreb, 14. veljače 2009.
3. ↑  UMIJEĆE IZRADE DRVENIH TRADICIJSKIH DJEČJIH IGRAČAKA S PODRUČJA HRVATSKOG ZAGORJA Arxivləşdirilib 2017-03-24 at the Wayback Machine na stranicama Ministarstva kulture Republike Hrvatske
4. ↑  "One Hundred Toymakers Who Create Wood Toys for Fun and Profit". 2021-05-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-09.

Xarici keçidlər
---------------

* Video kultura.hr saytında
* Hrvatska prva u Europi business.hr
Mgr. Ing. **Marek Sobola** (3 iyul 1981, Jilinа) — fəlsəfə doktoru. səlahiyyətli bir mənzərə memarı, dizayner və heraldistdir. Slovakiya Memarlar Palatasının üzvüdür. Şilinada yaşayır və işləyir. 2018-ci ildən Çex Memarlar Palatasının üzvüdür. Landşaft memarı kimi işində, şaquli yaşıllıqların banisi Patrick Blancın işindən ilhamlanan şaquli və dam bağlarına da diqqət yetirir. Slovakiyada meteoritin düşməsinə həsr olunmuş ilk abidənin müəllifidir. Marek Sobola, xüsusən Okeaniya və Asiyada institusional və şəxsi ruhani heraldrya diqqət yetirir. Sakit Okeanda katolik missiyaların bir çox ruhani əyalətlərinin gerblərini yaratdı. 2018-ci ildə Əfqanıstanda Mission sui iuris gerbini yaratdı. 2017-ci ildən Şilina Yeparxiyasının Liturgical Komissiyasının üzvüdür. Bir sıra nəşrlərin və bir sıra peşəkar məqalələrin müəllifi və ya həmmüəllifidir. 2016-cı ildə Milli Mədəniyyət Abidəsinin, St heykəlinin bərpası layihəsinin təşəbbüskarı və əsas memarı olmuşdur. Beynəlxalq iştirakı ilə İlahi ildə Nepomuk John. Azərbaycan Həvari Prefekti gerbinin müəllifidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-09-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-09-06.
**O San-Un** (13 aprel 1977, Tequ) — Cənubi Koreyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.

Karyerası
---------

O San-Un Cənubi Koreyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və cüt turnirdə 5-ci pillənin sahibi olub.

Daha sonra O San-Un Cənubi Koreyanı 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu, cüt turnirdə isə 9-cu pillənin sahibi olub.

O San-Un Cənubi Koreyanı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci pillənin, Komanda turnirində isə bürünc medalın sahibi olub.

Daha sonra O San-Un Cənubi Koreyanı 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu pillənin, Komanda turnirində isə gümüş medalın sahibi olub.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Olympedia.org.* "**Oh Sang-Eun**". www.olympedia.org (ingilis). 2022-08-30. 2022-09-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30.08.2022.
Proşek butulkaları
**Proşek** (xorv. Prošek) — şirin desert şərabı. Şərab Xorvatiyada və ölkənin cənub hissəsindəki Dalmasiya regionunda ənənəvi olaraq istehsal edilir.

Adının mənşəyi tam məlum deyilş Amma güman olunur ki, ad xorvat sözü olan *prošli* (*son*) sözündən götürülmüşdür. Bu adın qoyulmasına səbəb şərab üçün istifadə edilən üzümün çox gec qıcqırmasıdır.

Təsviri
-------

Şərab üzüm giləmeyvələrinin kollarından *passito* (həsir şərabı) üsulu ilə qıcqırmasından alınır və istehsal edilir. Proşek çox keyfiyyətli şərab hesab olunur. Ona görə də, digər şərablara nisbətən daha bahalıdır. Buna səbəb onun istehsalına orta hesabla digər şərablardan yeddi dəfə daha çox üzüm tələb olunmasıdır.

İstehsalçılar şərab istehsalı zamanı spirtin yüksək həddindən istifadə edirlər. Proşekin sertifikatlaşdırmaq üçün onun tərkibində ən azı 15% spirt olmalıdır.

Şərab istehsal edən zaman istehsalçılar üzümün qədim regional ağ növlərindən olan Boqdanuşa (xorv. Bogdanuša), Maraştina (xorv. Maraština, İtaliyanın malvaziya növü ilə genetik yaxın olan), Vuqava (xorv. Vugava, Fransanın Vione növünün yabanı forması), ən yüksək keyfiyyətli şərab növləri sayılan ağ Blendom və qırmızı Plavak Mali (xorv. Plavac Mali, qırmızı rəngli regional xorvat növü) növlərindən istifadə edirlər.

Başqa şərablarla oxşarlığı
--------------------------

Bəzi fərziyyələrə görə, proşek İtaliyanın köpüklənən şərab növü olan *prosekko* şərabı ilə qohumdur. Lakin onların nə istehsal prosesində, nə növündə (birincisi — desert, ikincisi - köpüklənən), nə üzümün istifadə edilən növlərində, həmçinin qohumluqlarında və iki adın mənşəyində oxşarlıqları yoxdur.

Buna baxmayaraq, adların səslənməsinin oxşarlığına görə İtaliyanın şikayətinə əsasən 2013-cü ilin 1 iyulundan Avropa İttifaqı bütün üzv ölkələr üçün "proşek" adından istifadəni qadağan etdi. Xorvatiya isə rəsmi şikayət etdi. Çünki "proşek" adı ən azı 2000 il idi ki, istifadə olunurdu.

İstinadlar
----------

1. ↑  «Defining Prošek» Arxivləşdirilib 2016-05-13 at the Wayback Machine VI
2. ↑  *J. J.* "Nov Hrvaški "kulinarični poraz": EU jim je prepovedal uporabo imena prošek". Siol. 6 May 2013. 5 March 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 November 2013.

Ədəbiyyat
---------

* Stephen Brook: *Liquid Gold: Dessert Wines of the World*. Constable 1987, ISBN 978-0-09-466920-8.
* Horst Dippel (Hrsg.): *Das Weinlexikon*. Fischer-Taschenbuch-Verl. Frankfurt am Main 1989, ISBN 3-596-24501-X.
**Apuzeni Milli Parkı** (*rum.* Parcul Natural Apuseni) — Rumıniya ərazisində qorunan təbiət zonası (təbii park). BTMB-nın V (Qorunan landşaft/akvatoriya) kateqoriyasına daxildir. İnzibati baxımdan Alba, Bihor və Kluj rayonlarına (judesa) aiddir.

Yerləşməsi
----------

Apuzeni Milli Parkı Rumıniyanın qərbində yerləşir. Qərbi Rumıniya dağlarının şimali və mərkəzi qurtaracağındadır. Təbii parkın qismən cənubdan Bihor dağının, şimaldan isə Vladesa dağının ərazisini əhatə edir.

Coğrafiyası
-----------

Apuzeni Milli Parkının ümumi sahəsi 75,784 hektardır. Ərazi 2000-ci il 6 martda *№ 5* qanunla qoruq elan olunmuş (Monitorul Oficial № 152 12 aprel 2000-ci il). Milli Park əsasən dağlıq ərazini əhatə edir (dağlar, zirvələr, karlar, mağaralar, dərələr, karst zonası, meşələr və yaylaqlar). Park qərbi Karpatlara xarakterik flora və faunaya məxsusdur.

Milli Parkın tırkibinə daxil olan təbii qoruqlar: Izbucul de la Cotețul Dobreștilor (0,20 ha), Izbucul Mătișești (2 ha), Izbucul Tăuzului (1 ha), Coiba Mare mağarası (0,50 ha), Avenul din Hoanca Urzicarului (1 ha), Skerişoara mağarası (1 ha) və Ghețarul de la Vârtop (1 ha). Bu qoruqlar Alba qraflığında yerləçir; *Pietrele Galbenei* (6,30 ha), *Cetatea Rădesei mağarası* (20 ha), Poiana Florilor (1 ha), *Carstic Padiș platosu* (39 ha), *Valea Galbenei* (70,50 ha), *Valea Sighiștelului* (412,60 min. ha), Vârful Biserica Moțului (3 ha), *carstic Lumea Pierdută paltosu* (39 ha), *Cetățile Ponorului* (14,90 ha), пещера *Ghețarul Focul Viu* (0,10 ha), *Ciur Izbuc mağarası* (0,10 ha), Mikulı mağarası (0,10 ha), *Ayı mağarası* (1 ha), *Smeii de la Onceasa mağarası* (0,50 ha) və *Cerbului Cave-Avenul cu Vacă* (45 ha) - Bihor rayonu; Molhașul Mare de la Izbuc (8 ha) isə Kluj rayonunda yerləşir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Muntii Apuseni | Protected Planet". Protected Planet. İstifadə tarixi: 2018-09-16.
2. ↑  "Home - Parcul Natural Apuseni" (ingilis). www.parcapuseni.ro. 2020-09-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-09-16.
3. ↑   (rum.)(рум.) apmcj.anpm.ro — Agenţia pentru Protecţia Mediului Cluj Arxivləşdirilib 2020-01-30 at the Wayback Machine; retrieved on June 14, 2012
4. ↑   (rum.)(рум.) cdep.ro — Legea Nr.5 din 6 martie 2000, publicată în Monitorul Oficial al României, Nr.152 din 12 aprilie 2000 Arxivləşdirilib 2020-04-24 at the Wayback Machine; retrieved on June 14, 2012
5. 1 2   (rum.)(рум.) apmab.anpm.ro — Agenţia pentru Protecţia Mediului Alba Arxivləşdirilib 2020-01-28 at the Wayback Machine; retrieved on June 14, 2012
**Qazaxmıs**—əsas aktivləri Qazaxıstanda yerləşən İngiltərədə qeydiyyatdan keçmiş mis mədən şirkəti idi. Baş ofisi Qazaxıstanda, Almatı və Astanadır. 31 oktyabr 2014-cü ildən sonra şirkət öz sahibi "Cuprum Holdinq" tərəfindən idarə olunur. Əsas törəmə şirkəti olan "Kazakhmys Corporation" ın baş ofisi Qazaxıstanın Astana şəhərində yerləşir. 2014-cü ilin oktyabrından əvvəl London Birjasında qeydiyyata alınmış və həmçinin FTSE 250 İndeksinin bir hissəsi idi, eyni zamanda Honq Konqda mədən şirkətləri sıralamasında 2011-ci ilin iyun ayında ikinci olaraq siyahıya alınmışdır..
2014-cü ilin fevral ayında şirkət böyük yenidən qurulma planlarını elan etdi və 15 avqust 2014-cü ildə "Kazakhmys PLC"nin müstəqil səhmdarları Qrupun əsaslı yenidən qurulmasını təsdiqlədi, buna görə Kazakhmys PLC-ın bir sıra yetkin aktivləri əvvəlcə Yezkazğan və Mərkəzi Bölgələrdəki Cuprum Holdinqə satdı. (əsas səhmdarı Vladimir Kimin olduğu şirkət).Yenidən qurulma 31 oktyabr 2014-cü il tarixində başa çatdı və Qrup iki ayrı müstəqil şirkətə birləşdirildi: özəl şirkət Qazaxıms Korporasiyası və ictimai şirkət KAZ Minerals PLC.

Tarixi
------

Şirkət 1930-cu ildə Qazaxıstandakı Balxaş mis əriməsi kompleksində əməliyyatlara başlandığı vaxtdan fəaliyyət göstərir.Şirkət Qazaxıstan Respublikasında iki ərimə və emal zavodu ilə birlikdə 16 açıq və yeraltı mədənin fəaliyyət göstərməsində böyük işlər görüb..  Qazaxımsı qrupunun holdinq şirkəti olan Kazakhmys PLC Şirkət ilk dəfə 2005-ci ilin oktyabrında London Fond Birjasında mədən şirkəti kimi qeydiyyata alındı.

2015-ci ilin avqust ayında Qrupun müstəqil səhmdarları yenidən quruluşun təsdiqlənməsinə səs verdilər, nəticədə Qrup iki ayrı müstəqil şirkətə birləşdirildi: əsas səhmdar şirkəti olan Cuprum Holdinqin idarə etdiyi Yezqazxan və Balxaş bölgələrindəki aktivləri olan Qazaxıms Korporasiyası və Vladimir Kimin idarə etdiyi Qazaxıms Korporasiyası (ictimai şirkət KAZ Minerals PLC).

İstinadlar
----------

1. ↑  Preliminary Results 2013[*ölü keçid*]
2. ↑  "Kazakhmys chairman sells shares, company may list in Hong Kong". 20 July 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 October 2010.
3. 1 2  Kazakhmys Group Shareholder Circular 23 July 2014 Arxivləşdirilib 22 aprel 2016 at the Wayback Machine.
4. 1 2  Kazakhmys announcement on proposed Group restructuring 23 July 2014 Arxivləşdirilib 3 mart 2016 at the Wayback Machine, page 3.
5. ↑  "Kazakhmys History". 2016-05-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-04.
6. ↑  "Kazakhmys profile and review". 2011-10-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-04.
7. ↑  "Kazakhmys PLC". morningstar.co.uk. 13 June 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 September 2012.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------
**Qazaxıstan-Alman Universiteti (QAU)** (*qaz.* Қазақстан-Неміс Университеті (ҚНУ), *alm.* die Deutsch-Kasachische Universität (DKU)‎) — Almatı şəhərində ali təhsil müəssisəsi. Qazaxıstan və Orta Asiyada yeganə Alman universitetidir. Bu gün Qazaxıstanın aparıcı universitetlərindən biridir.

Tarixi
------

Universitet 1999-cu ildə Alman standartına uyğun mütəxəssis hazırlamaq məqsədi ilə özəl bir təşəbbüslə qurulmuşdur. 2004-cü ildə Qazaxıstan Təhsil və Elm Nazirliyinin sertifikatından, Alman Akademik Mübadilə Xidmətinin sertifikatından keçdi - KQU-da yüksək təhsilin təsdiqlənməsi. Elə həmin il Qazaxıstan Təhsil və Elm Nazirliyindən Alman kurrikulumlarına uyğun təhsil almaq üçün xüsusi icazə alındı.

2007-ci ildə, Almaniya Federativ Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi ilə Qazaxıstanın Təhsil və Elm Nazirliyi arasında hər iki ştatdan universitetə ​​intensiv dəstək verilməsini nəzərdə tutan bir müqavilə imzalandı. 2007-2008-ci tədris ilində 20 birinci kurs tələbəsi yenilikçi ixtisaslar üzrə təlimlərə başladı.

2008-ci ildə Almaniyanın Federal Prezidenti Horst Kelerin KQU-ya səfəri zamanı KQU-nun infrastrukturunu yaxşılaşdırmaq üçün Almaniya ilə Qazaxıstan arasında sıx əməkdaşlığa dair müqavilə imzalanmışdı. Artıq 2012-ci ildə universitet Almaniyada təhsil alan "Cüt dərəcə" proqramının ilk məzunlarını məzun etdi.

2009 və 2014-cü illərdə KQU Qazaxıstan Respublikası Təhsil və Elm Nazirliyinin yenidən sertifikatlaşdırılmasından keçmişdir. 2014-cü ildə universitet IQAA agentliyi və 2015-ci ildə ACQUIN Akkreditasiya, Sertifikatlaşdırma və Keyfiyyət Təminatı İnstitutu (Almaniya) tərəfindən akkreditasiya aldı. "Atameken" Milli Sahibkarlar Palatasının reytinqinin 2020-ci il nəticələrinə görə Qazaxıstan-Alman Universiteti 5-ci yeri tutaraq Qazaxıstan Respublikasının ilk onluğuna daxil oldu.

İstinadlar
----------

1. ↑  GRID Release 2017-05-22. 2017-05-22 2017. doi:10.6084/M9.FIGSHARE.5032286
2. 1 2  
*КНУ.* "Из истории КНУ". 2015-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 06 марта 2014.
**The Ranchers** — 2013-cü ildə Bakı şəhərində yaradılmış Azərbaycan rok-blyuz qrupu. Adının tərcüməsi *"ranço sahibləri"* mənasına gəlir. İfaları əsasən blyuz, hard-rok, kantri, bugi, folk-rok janrlarındadır.

Tarixçəsi
---------

Elvin Emin, Qoşqar Umarov, Coşqun Hüseynov tərəfindən əsası qoyulan qrup zərbdə ifa edən Elmin Ataxanın, bassist Yusif Qasımlının da qrupa qoşulmasından sonra ilk məşqlərinə 2013-cü ilin noyabr ayında başlayır. Daha sonra Elmini onun qardaşı Elgün Ataxan, Qoşqarı isə vokalda çıxış etmək üçün Səbuhi Abbasov əvəz edir. Daha sonra qrupdan ayrılan Bassist Yusif Qasımlını Qoşqar Umarov əvəz edir. 2015-ci ilin aprel ayında Səbuhi Abbasov da qrupdan ayrılır və hazl-hazırda qrup sessiya vokalistləri ilə işini davam etdirməkdədir.

Qrup üzvləri
------------

* Coşqun Hüseynov - *ritm gitara, klaviş*
* Elvin Emin - *solo gitar*
* Qoşqar Umarov - *bass gitara*
* Elgün Ataxan - *zərb alətləri*

Diskoqrafiya
------------

* Əhl-i Blues
* Yenidən
* İnsanoğlu
* Yaşamağa Dəyər
* Qarmaqarışıq
* Yerin Təkindən
* Həmin Ranço

Xarici keçidlər
---------------

* The Ranchers rəsmi Youtube hesabı
* The Ranchers rəsmi Facebook hesabı

İstinadlar
----------

1. ↑  The Ranchers - Əhl-i Blues
2. ↑  The Ranchers - Yenidən
3. ↑  The Ranchers - İnsanoğlu
4. ↑  The Ranchers-Yaşamağa Dəyər
5. ↑  "The Ranchers-Qarmaqarışıq". 2021-01-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-08-27.
6. ↑  The Ranchers-Yerin Təkindən
7. ↑  The Ranchers-Həmin Ranço
Brovarski Zaqatalanın Simurq klubunun baş məşqçisi Roman Pokoranın "Karpatı"da uzun müddət komanda yoldaşı və kapitanı olub. O, 1969-cu ildə, 20 yaşında ikən Lvov təmsilçisinin kapitanı kimi SSRİ kubokunu başı üzərinə qaldırıb. Pokora da həmin vaxt "Karpatı"nın heyətində yer alsa da, qələbə qazandıqları final oyununda ehtiyatda qalıb.

Lev Brovarski bu komandada oyun sayına görə (412) rekordçudur. Lvov futbolunun tarixində ən yaxşı futbolçu sayılan Brovarski SSRİ yığmasında da çıxış edib. O, 1990-cı ildə İtaliyada keçirilən dünya çempionatının final mərhələsində 1/4 finala çıxan Kamerun yığmasının baş məşqçisi Valeri Nepomnyaşının köməkçisi olub. Brovarski SSRİ-nin əməkdar idman ustası, Ukraynanın əməkdar məşqçisi adını daşıyıb.

Qeyd edək ki, "Karpatı" ötən 2008-ci ilin noyabrında Brovarskinin 60 illik yubileyində geydiyi 6 nömrəli formanı əbədiləşdirib. O, həmin vaxt Ukrayna prezidenti Viktor Yuşenkonun qərarı ilə dövlət mükafatına layiq görülüb.

Ukraynanın "Karpatı" klubunun sabiq məşqçisi Lev Brovarski 2009-cu ildə vəfat edib. Ukraynalı mütəxəssis uzun sürən xəstəlikdən sonra 61 yaşında dünyasının dəyişib.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Futbolçu** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Leucoagaricus nympharum** (*lat.* Leucoagaricus nympharum) — fungi aləminin basidiomycota şöbəsinin agaricomycetes sinfinin agaricales dəstəsinin agaricaceae fəsiləsinin leucoagaricus cinsinə aid göbələk növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU D2. Nadir növdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Meyvə cismi torpaqda inkişaf edir. Papaqcıq 3-7 sm diametrindədir, lətli, yumurtavari, yetişdikdə qabarıqlı sərilmiş, təpəciyi ağ, hamar, səthin qalan hissəsi ağ lifli, üçbucaqlı pulcuqludur ki, onun da pulcuqlarının uc hissəsi bir qədər yuxarı qalxandır. Lövhələr sərbəst, kollariuma birləşmiş, sıx, ağ, sonradan açıq-qəhvəyi, əllə toxunduqda qəhvəyi rəng alır. Ayaqcıq 5-10 x 0,3-0,6 sm, yuxarıya doğru daralır, aşağı hissəsi kökyumrusunu xatırladır, ağımtıl, kirliqəhvəyi, lifli, hamar, yuxarı hissədə enli, hərəkət edən ağ halqacığı vardır. Ləti ağdır, kəsildikdə ayaqcığın əsasında rəngi bir qədər qızarır. Xüsusi dadı yoxdur, bir qədər turp iylidir.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Humus saprotrofudur. Payızda sentyabr-oktyabr aylarında enliyarpaqlı meşədə rast gəlinir.

Yayılması
---------

Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisidir (Şahbuz rayonu, Biçənək meşəsi).

Sayı və tendensiyası
--------------------

Populyasiyasıyanın sayı azdır.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Məlum deyil, az tanınan yeməli göbələkdir.

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Tək-tək rast gəlməsini nəzərə alaraq mühafizə edilməsi vacibdir. Yeni bitmə yerlərinin aşkarlanması, biologiya və ekologiyasının ətraflı öyrənilməsi məqsədəuyğundur.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  Index Fungorum (ing.).

Həmçinin bax
------------

| Taksoneyniləşdirmələri |
| --- |
| *Leucoagaricus nympharum* | 
* Wikidata: Q2044567
* BioLib: 60523
* EoL: 191390
* Fungorum: 316792
* GBIF: 2535788
* iNaturalist: 464070
* IRMNG: 11081739
* MycoBank: 316792
* NBN: NHMSYS0001487770
* NCBI: 201220

 |
| *Agaricus nympharum* | 
* Wikidata: Q59531740
* Fungorum: 371989
* GBIF: 5243103
* IRMNG: 10505416
* MycoBank: 371989

 |
**Adəm Şoqensukov** (31 avqust (13 sentyabr) 1916, Baksan, Terek vilayəti – 5 may 1995, Baksan, Kabardin-Balkariya) — Kabardin şairi, nasir, dramaturq və publisist. Kabardin-Balkar MSSR xalq şairi (1969). Əsərlərini Kabardin və rus dillərində yazmışdır.

Bioqrafiyası
------------

Adəm Şoqentsukov 1916-cı il avqustun 31-də Rusiya İmperiyasının Terek vilayətinin Nalçik dairəsinin Kuçmazukino (indiki Baksan şəhəri) kəndində anadan olmuşdur.

İbtidai kənd məktəbində təhsil alır. 1940-cı ildə Kabardin-Balkar Universitetinin dil və ədəbiyyat fakültəsini bitirir. O, 1938-ci ildə ilk əsərlərini nəşr etdirir. 1939-cu ildə şeirlər silsiləsinə SSRİ Yazıçılar İttifaqına qəbul olunur.

1941-ci ilin noyabrından müharibənin sonuna kimi Adəm Şoqensukov Böyük Vətən müharibəsi cəbhələrində vuruşmuş, Qafqazdan Praqa, Budapeşt və Vyanaya yürüş etmişdir.

Tərxis olunduqdan sonra Adəm Şoqentsukov Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna daxil olur. O zaman "Oşxamaho" jurnalının baş redaktoru işləyir. Uzun illər Kabardin-Balkar Respublikası Yazıçılar İttifaqı İdarə Heyətinin sədri (1951–54, 1956–58, 1970-ci ildən) olmuşdur.

Adəm Şoqentsukov "Ürəkdən ürəyə" (1962), "Tufan" (1966), "Yer üzünün xeyirxahlığı" (1974), "Yer sevinci" (1977), "Ürəkdə iz" (1980), "Yollar" (1981), "Oxuyan taxıl" (1986), "Bütün gecə yağış yağdı" və s. şeir toplularının, məşhur "Sofiyatı baharı" (1955), "Sənin adınla adlandıracam" (1970), İşıqlı pəncərə" (1984) povestlərini, həmçinin "Görüş", "Sakit payız", "Ayaqsız yalan", "Kunanın incikliyi" hekayələrini yazmışdır.

O, "Mədinə", "Aşiqlər", "Məhəbbət və hünər" pyeslərini yazır. yazdığı pyeslər, milli teatrının səhnəsində tamaşaya qoyulur.

Adəm Şoqentsukov həm də rus və xarici klassiklərin tərcüməçisi kimi tanınır. Şeirdə Əlişir Nəvai, Aleksandr Puşkin, Mixail Lermontov, Nikolay Nekrasovun əsərlərini kabardin dilinə tərcümə etmişdir. Şekspirin və Lope de Veqanın pyeslərini ana dilinə çevirmişdir.

Mükafatları
-----------

I dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordeni (06.11.1985);

II dərəcəli Vətən Müharibəsi ordeni (04.06.1985);

"Xalqlar Dostluğu" ordeni (12.09.1986);

İki dəfə Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni;

"Şərəf nişanı" ordeni;

Kabardin-Balkar MSSR xalq şairi (1969);

KBMSSR Dövlət Mükafatı laureatı.

Mənbə
-----

* Ордена
* М. С. Ахматова. Художественное единство лирического и эпического в творчестве А. Шогенцукова

Ədəbiyyat
---------

* Краткая литературная энциклопедия.
* "Что мне делать с нею, с неутолённой жаждой бытия" — в кн. Шогенцукова Н. А. Лабиринты текста, Нальчик, "Эльбрус", 2002; Писатели Кабардино-Балкарии, Нальчик, 2003, с. 410–414.
* Писатели Кабардино-Балкарии, Нальчик, 2003.
* Куянцева Е. А. Художественные образы мира в кабардинской лирике, Нальчик, 2006.
* Из сердца извлекаю звуки. Нальчик, издательство М. и В. Котляровых, 2016.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
2. ↑  "Подвиг народа". podvignaroda.ru. 2018-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-07.
3. ↑  "Подвиг народа". podvignaroda.ru. 2018-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-07.
**Fridrix Völer** (almanca *Friedrich Wöhler*; 31 iyul 1800-cü il Eşersxeym — 23 sentyabr 1882-ci il, Hettingen) — alman kimyaçısı, təhsilcə həkimdir. Kimyanı L.Gmelindən Heydelbergdə və Y.Berseliusdan Stokgolmda öyrəndi. 1831-ci ildən Kasseldə texniki məktəbin professoru idi, 1836-cu ildən ömrünün axırına qədər Hettingendə professor idi. 1853-cü ildən Peterburq Elmlər Akademiyasının xarici müxbir üzvü idi. 1824-cu ildə turşəng turşusunu kəşf etmişdir.

Sidik cövhərinin sintezi
------------------------

1824 ildə NH4CNO almaq istəyəndə, Völer ağ şəffaf kristallik maddə almışdır, hansı ki ammonium və sian turşuna qarşı heç bir reaksiya vermirdi. 1828 o qeyd etdi di bu maddə tərkib və xassəsinə görə sidik covhərilə oxşardır. Belə ki Völer ən birinci insan idi ki hansı ki qeyri-üzvi maddədən üzvi maddə sintez etmişdir, və bununla vitalistik elminin yayılmasına qədəm qoymuşdur. Ancaq sidik cövhərini sintezi yeganə faktor idi hansı ki həyat qüvvəsinə qədəm qoya bilmədi. Canlı qüvvənin kimyada yox olması ancaq 1860 ildə baş verdi, hansı ki fransız kimyaçısı P.E.M.Bertlonun sintezlərinin hesabına baş verdi.

Völerin üzvi kimya sahəsində işləri
-----------------------------------

1832-ci ildə Fridrix Völer və Yustus Libix "acı badam turşusunun" törəmələrini öyrənəndə gostərdilər ki, benzoil C7H5O radikalı heç bir dəyişiklik olmadan bir haldan o bir hala keçir,bununla belə radikal teoriyası daha da gücləndi. Völera üzvi kimya sahəsində başqa işlər də məxsusdur: sidik turşusunu və onun törəmələrinin öyrənilməsi (Libixlə birlikdə 1838), dietil tellurun (1840), hidroxinonun (1844) alınması, opia alkaloidlərinin təhqiqi (1844).

Völerin qeyri-üzvi kimya sahəsində işlər
----------------------------------------

Völerin qeyri-üzvi kimya sahəsində işləri:alüminiumum kalium və alüminium xloridlə közərmə nəticəsində alınmması (1827), bu usülla berillium və ittiriumun alınması (1828), fosforun turş fosfor kalsiumla karbon və qumun kozərtməsi nəticəsində alınması (1829), silisium və onun hidrogenlə və xlorla alınması (1856-1858), silisiumun nitridlərini və titanın alınması (1857-1858), kalsum karbidin alınması və onun su ilə reaksiya nəticəsində asetilenin alınması (1862). Völer böyük elmi məktəb yaratmışdır və təhsil ıdarəsini yazmışdır, hansının ki geniş arealı var idi.

Qeydlər
-------

1. 1823-cü ildə Margburg universiteti ona tibb elmləri doktor dərəci verdi.

Həmçinin bax
------------

* Vitalizm
* Radikal nəzəriyyəsi


1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118634488 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
**Ağaməmməd Həsənağa Ələkbər oğlu Dadaşov**(d. 1902 – ö. 1966) — Azərbaycanın görkəmli iqtisadçı alimi, professor.

Həyatı
------

Elmi fəaliyyəti
---------------

1939-cu ildə SSRİ EM İqtisadiyyat İnstitutunda "Fiziokratların sinfi təbiətinin dərk edilməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

Elmi fəaliyyəti ona "Azərbaycanda aqrar münasibətlər və torpağın milliləşdirilməsi" adlı monoqrafiyanı yazmağa imkan vermişdir. 1959-cu ildə ona professor adı, 1964-cü ildə isə Azərbaycan SSR əməkdar iqtisadçı fəxri adı verilmişdir.

1945-1951-ci illərdə SSRİ EA Azərbaycan filialının İqtisadiyyat sektorunun müdiri, 1945-ci ildən ömrünün sonunadək Azərbaycan Dövlət Universitetinin "Siyasi İqtisad" kafedrasını müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

O, ilk dəfə olaraq siyasi iqtisadın tarixi üzrə dərs vəsaiti hazırlamış, klassiklərin əsərlərini, o cümlədən Karl Marksın "Kapital" əsərinin Azərbaycan dilinə tərcüməsi və redaktəsi ilə məşğul olmuşdur. Onun redaktorluğu və müəllifliyi ilə "İqtisadi təlimlər tarixi" üzrə dərslik çap olunmuş, "Marksist siyasi iqtisadı və inkişaf etməkdə olan ölkələr" məqaləsini və "İnkişaf etməkdə olan ölkələrin iqtisadi problemləri" dərsliyini yazmaqla keçmiş SSRİ-də siyasi iqtisadın yeni bir bölməsini—inkişaf etməkdə olan ölkələrin siyasi iqtisadını yaratmışdır. Azərbaycan torpaqlarının milliləşdirilməsi mövzusunda tədqiqatlar aparmaqla Azərbaycanın kapitalizm istiqamətində inkişafının elmi-nəzəri təhlilini vermişdir.

"Qafqazın müdafiəsinə görə", "Vətn müharibəsində fədakar əməyinə görə" SSRİ medalları ilə təltif olunmuşdur.

Rus, ingilis, fransız, italyan və alman alman dillərini bilirdi.

Mənbə
-----

* "Böyük İqtisadi Ensiklopediya". Bakı, 2012.
**Qazaxda kəndli qurultayı** — Qazax qəzası kəndlilərinin 1919-cu il sentyabrın 25-də Qazax şəhərində keçirilən qurulyatı.

Tarixi
------

Qurultay hümmətçi menşeviklərin təşəbbüsü ilə çağırılmışdı. Bolşeviklərlə digər sosial-demokratlar arasında kəskin mübahisə şəraitində keçən qurultayda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin aqrar siyasəti müzakirə olunmuşdur. "Müsavat" partiyasının nümayəndələri qurultayda iştirak etmirdi. Qurultayda iştirak edən Bakı Fəhlə Konfransının nümayəndə heyəti kəndliləri fəhlələrlə ittifaqda sovet hakimiyyəti uğrunda, burjua-mülkədarlar əleyhinə mübarizəyə çağırdı. Qurultayda hümmətçi menşeviklər öz aqrar proqramlarını, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamenti sosialist fraksiyasının üzvləri isə aqrar komissiyada yeritdikləri torpaq siyasətinin mahiyyətini izah və müdafiə edirdilər. S.Ağamalıoğlu hər mülkədara 10 desyatin bağ yeri, 15 desyatin əkin yeri və 45-50 desyatin otlaq saxlamaqla, qalan torpaqların ödənc ilə kəndlilərə paylanmasını, torpaq pulunun ödənilməsi üçün əhaliyə gəlir vergisi qoymaq yolu ilə fond yaradılmasını təklif etdi. İ.Əbiləv və Ə.Pepinov da bu aqrar proqrama tərəfdar çıxdılar. D.Bünyadzadə, R.Hüseynov, Ə.Qarayev, A.Yusifzadə isə bütün mülkədar torpaqlarının müsadirə edilib, təmənnasız olaraq kəndlilərə paylanması təklifini irəli sürdülər. Qurultayın qəbul etdiyi qətnamədə deyilirdi: "...Rusiya inqilabının ən böyük nailiyyətlərindən biri torpağın zəhmətkeşlərə verilməsi şüarı idi. Ona görə də biz parlament və hökumətdən tələb edirik ki, ən yaxın müddətdə bu məsələni həll etsin və kəndlilərin tələbini yerinə yetirsin". Qurultayın seçdiyi xüsusi nümayəndə heyəti oktyabrın 12-də Bakı Fəhlə Konfransının iclasında iştirak etmişdir. Konfransda qurultay haqqında məruzə dinlənilmiş, müvafiq qətnamə qəbul olunmuşdu.

Həmçinin bax
------------

* Qazax qəzası
* Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti

İstinadlar
----------

1. ↑  Qazaxda kəndli qurultayı // Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. II. Bakı: "Lider". 2005. səh. 147. ISBN 9952-417-44-4.

Xarici keçidlər
---------------

* Qazax Müəllimlər Seminariyasının yaradılması