**Rəssam** (*ərəb.* رسام‎) — təsviri incəsənət sahəsində yaradıcı işçi.

Təbiət və rəssam
----------------

Bizi əhatə edən ətraf aləmin gözəlliyi şair və yazıçını, bəstəkarı və rəssamı yaratmağa ruhlandırır.

Ətrafda baş verən hadisələri və varlıqları təsvir etmək üçün yaxşı müşahidəçi olmaq lazımdır. Müşahidəçi — ətrafa tamaşa edən insana deyilir.

Rəssam — müşahidə edən, sirli, sehrli təsvirlər yaradan bir insandır.

Rəssam hansı materiallarla işləyir
----------------------------------

Təsviri incəsənət əsərlərini yaradan rəssam müxtəlif materiallardan istifadə edir.

* **Akvarel** — incə, şəffaf boyadır. Bu boya ilə i

* - Quaşın şəffaflığı yoxdur, qatıdır. İş zamanı boyadan çox, sudan isə az istifadə olunur.

* **Palitra** — boyanı qarışdırmaq üçün nəzərdə tutulub.

* **Fırça** — Boyalarla işləyərkən fırçadan istifadə edilir. Fırçalar yumru və düz formada olur.

Fırça ilə necə işləmək olar?
----------------------------

* Fırçanı suda islat.
* Fırçada olan artıq suyu parçaya hopdur.
* Fırçanı boyaya toxundur və vərəqin üzərində rəngli ləkə çək.
* Yenidən fırçanı suda islat və artıq suyu parçaya hopdur.
* Sonra yeni rəng almaq üçün fırçanı başqa boyaya toxundur və ləkənin üzərini rənglə.

Əsas və qarışıq rənglər
-----------------------

Dünyanı rəngsiz təsəvvür etmək mümkün deyildir. Ətraf aləmdə o qədər müxtəlif rənglər var ki!..

* Qırmızı, sarı, göy **əsas rənglərdir**.
* Bənövşəyi, yaşıl və narıncını isə **qarışıq rənglərdir**.

Əsas rəngləri qarışdırarkən
**qarışıq rəngləri** almaq olar.

Qırmızı və sarı rəngin qarışığından **narıncı rəng** alınır.

İsti və soyuq rənglər
---------------------

Rənglər isti və soyuq olur. **İsti rənglər** sarı, qırmızı, narıncı, qəhvəyi və onlardan alınan rəng çalarlarıdır. Bu rənglər bizə Günəşi, istini, odu-alovu, səhraları xatırladır.

**Soyuq rənglər** bizə şaxta-sazağı, qarı, buzu, dənizi xatırladır. Bu rənglərə göy, bənövşəyi, yaşıl, mavi və onların çalarlarını aid etmək olar.

Payızın sehrli rəngləri
-----------------------

Bütün sənətkarlar kimi, rəssamlar da təbiətdən ilham alırlar. Onların əsərlərində payız mövzusunun xüsusi yeri var. Bu fəsil öz rəngarəngliyi ilə insanları cəlb edir.
Rəssam payızı seyr edən zaman təbiətdə baş verənləri, insanların geyimlərini və hərəkətlərini müşahidə edir. Müşahidələri rəssama bütöv bir əsəri yaratmağa kömək edir. Təsvir zamanı obyektləri elə yerləşdirir ki, onlar bir-birini tamamlasın.

Ayrı-ayrı hissələrdən bütöv bir təsvir yaratmaq kompozisiya adlanır. Kompozisiya vasitəsi ilə rəssam tamaşaçıya düşündüyü hadisənin məzmununu açıqlayır.

Təsviretmə Qaydaları
--------------------

### Ornament və kompozisiya

Təbiət özünü hər zaman bəzəyir! Yarpaqlar, çiçəklər çox gözəldir! Təbiətdə mövcud olan forma və materiallardan istifadə etməklə insanlar da ərtafı gözəlləşdirməyə çalışır. Müxtəlif əşyaları bəzəmək üçün rəssam həndəsi fiqurlardan, gül və yarpaqlardan naxış və ornamentlər fikirləşir. Təkrarlanan naxışa **ornament** deyilir. Ornament qab-qacağı, geyimi, xalçaları bəzəyir.

Ornamentlər müxtəlif olur. Daha çox nəbati və həndəsi ornamentlərə rast gəlinir.

**Nəbati ornamentlər** yarpaq, budaq, gül və digər bitki elementlərindən ibarət olur.

**Həndəsi ornamentlər** dairə, üçbucaq, düzbucaq, kvadrat və digər həndəsi fiqurlardan ibarətdir.

Simmetriya
----------

 *Əsas məqalə: Simmetriya*
Rəssam varlıqları təsvir edərkən onların əsas xüsusiyyətlərini nəzərə alır. Rəsmdəki kəpənəyin mərkəzindən keçən xətt onu iki eyni hissəyə bölür. Əgər kəpənəyin təsvirini ortadan qatlasaq, hər iki qanadı üst-üstə düşər. Qanadlar güzgüdə olan əksə bənzəyir. Qatlanma xətti simmetriya oxu adlanır.

Kağızla iş zamanı müxtəlif üsullardan istifadə olunur. Onu qatlamaq, kəsmək, fırlatmaq olar. Rəngli kağız, dəri, məxmər parçalarının kağız, parça üzərinə yapışdırılması və ya tikilməsi **aplikasiya** adlanır.

Naturadan rəsm
--------------

 *Əsas məqalə: Natura*
Rəssam ətraf aləmin gözəlliyini — canlı və cansız təbiəti həmişə öz rəsmlərində təsvir etməyə çalışır. Belə təsvirlərə **naturadan rəsm** deyilir. Rəssam qarşısında olan naturanın formasını, rəngini, hissələrini müşahidə və müqayisə edə bilir.

  

Naturadan rəsm zamanı öz oyuncaqlarından istifadə edə bilərsən. Oyuncaqlar rəngarəng və müxtəlifdir — şən, məzəli, mülayim, düşündürücü və s.

Təsviri sənətin janrları
------------------------

İnsanlar hələ qədim zamanlardan gördüklərini təsvir edərdilər. Bunu Qobustan qayaüstü rəsmlərində də görmək olar.

Təsviri sənət əsərləri məzmun və xarakterindən asılı olaraq janrlara ayrılır: **mənzərə, natürmort, portret, süjetli əsərlər**.

Təbiətin gözəlliyi hər zaman rəssamları cəlb etmişdir. Təbiət təsvirləri **mənzərə** adlanır.

**Natürmort** — "cansız təbiət" mənasını bildirir. Natürmortda hər gün məişətdə istifadə etdiyimiz əşyalar, güllər, meyvə və tərəvəzlər təsvir olunur. Natürmort işləyərkən birinci yerləşdirmək lazımdır sonra simmetriya xətti çəkilməlidir, çəkdiyiniz əşya, meyvə ve yaxud digər cism dəqiq sağ ve sol olmaq şərtiylə eyni ölçüdə olmalıdır və yavaş-yavaş rəsmin yerini möhkəmlətməlisiniz. Natürmort bir-birinə bağlı şəkildə çəkilməlidir yəni cism cismin qabağını kəsməlidir.

Həmçinin bax
------------

* Rəssamlıq

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
|  | ***İncəsənət** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |