recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Hikaru Nakamura** (*yap.* ヒカル・ナカムラ; 9 dekabr 1987, Hirakata, Osaka prefekturası) — Amerika şahmatçısı, qrossmeyster, 4 dəfə ABŞ Çempionu, 5 dəfə Olimpiada iştirak etmiş və iki dəfə komanda hesabında bürünc medal qazanmışdı.

Həyatı
------

Hikaru Nakamura 9 dekabr 1987-ci ildə Yaponiyada anadan olmuşdur. Hikaru 2 yaşı olanda ailəsi ilə ABŞ-yə köçür.

Şahmat karyerası
----------------

2004-cü il Liviyada keçirilən FİDE Dünya Çempionatının iştirakçısı olmuşdur. 4-cü raunda Maykl Adamsa məğlub olaraq yarışı tərk etmişdir.

20 iyun 2005-ci ildə Nakamura Frank Samford Chess Fellow tərəfindən təyin edilən $32,000O məbləğində qrantı öz şahmat həyatına xərcləmə imkanı əldə etdi.

2005-ci ABŞ Çempionatının qalibi oldu və Bobbi Fişerdən sonra ən gənc çempion oldu. Bu qələbədən sonra vunderkindin dueli adı altında Meksikada Ukraynalı Sergey Karyakin ilə matç keçirdi.

2005-ci ilin noyabrında keçirilən FİDE Dünya Kubokunun iştirakçısı oldu. Lakin raundda Hindistanlı Surya Ganguly uduzdu.

2006-cı ildə ABŞ millisinə Turindəki Olimpiadada bürünc medal qazanmasına kömək etdi. Həmin il 16-cı Şimalı Amerika Openinin qalibi oldu.

2007-ci ilin yanvarında GibTelecom Masters turnirində ikinci oldu.

2008-ci ilin noyabrında Cap d'Agde Rapid yarışının qalibi oldu və qələbəyə gedən yolda Anatoli Karpovu, Vasili İvançuku məğlub etdi.

2009-cü ildə 9 oyundan 7 xal ilə ABŞ Çempionu olur.

960 üzrə Dünya Çempionatının finalında 3½–½ hesabı ilə Levon Aronyan üzərində qələbə qazanır.

2009-cü ilin noyabrında Osloda keçirilən BNbank blitz turnirində finala çıxmaq yolunda 12 qələbə qazandı. Finalda Maqnus Karlsen üzərində 3-1 hesabı ilə qələbə qazandı.

2010-cü ildən Nakamura millinin birinci lövhəsində oynayır. Bursada keçirilən komandalar arası Dünya Çempionatda komandasına ikinci yeri tutmasına böyük köməklik etdi, belə ki, şəxsi hesabda lövhəsində qızıl medal qazandı.

Daha sonra 2011-ci ilin dekabrına qədər Harri Kasparov ilə məşq toplantıları keçirdi. 14-30 yanvar tarixləri arasında Wijk aan Zee keçirilən Tata Steel Grandmaster A turnirində Maqnus Karlsen, Vişvanatan Anand, Levon Aronyan, Vladimir Kramnik, Aleksandr Qrişçuk, Ruslan Ponomariov, Ian Nepomniachtchi, Wang Hao, Maxime Vachier-Lagrave, Alexei Shirov, Aniş Qiri, Jan Smeets və Erwin L'Ami iştirak edirdilər. Yarışın orta reytinqi 2740 idi, bu da 20-ci kateqoriyaya təsadüf edir. 12 turdan sonra Nakamura 8½ xal ilə birinci gedirdi və artıq yarım xal Anandın önündə idi. 1980-ci ildən bəri bu yarışı udan tək şahmatçı oldu.

Nakamura Gibraltar Chess Masters turnirini 10 oyundan 8.5 xal ilə qazanmışdır. Sonuncu Grand Prix seriyasında uğurlu çıxış etdi və sonuncu mərhələsində Fabiano Kariana və Dmitry Jakovenko ilə birgə 11 oyundan 6.5 xal ilə birinci oldu. Beləliklə, ümumi hesabda ikinci yeri tutaraq birbaşa Namizədlər Turnirinə vəsiqə qazandı.

İstinadlar
----------

1. ↑  chessgames.com. 2001.
2. ↑  365Chess (ing.). 2007.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Şahmatçı** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Mayevtika** (q.yun. μαιευτική) və ya **"mamalıq sənəti"** — Sokratın maarifləndirmə, polemika metodu.

Sokrat öz maarifləndirmə metoduna "mamalıq sənəti" (mayevtika) deyirdi. Sokratın anası da mama idi və filosof zarafatca deyirdi ki, fəlsəfədə anasının sənətini davam edir.

> 
> 
> *"Mama uşağın doğulmasına kömək etdiyi kimi, mən də fikrin dünyaya gəlməsinə kömək edirəm".*
> 
> 
> — Sokrat

Əsas prinsipi
-------------

Polemika metodu olan mayevtikanın əsas prinsipi ondan ibarətdir ki, insan heç zaman heç kimə heç nəyi təlqin etməyə çalışmır, sadəcə həmsöhbətinə yönəldici suallar verir və söhbəti elə qurur ki, qarşı tərəf özü tələb olunan nəticəyə gəlir. İnsanlarla söhbət edərkən Sokrat onlara nəyisə təlqin etmək əvəzinə, insanları düşünməyə və müstəqil surətdə qaçılmaz məntiqi nəticələrə gəlməyə vadar edirdi.

Həmçinin bax
------------

* Mübahisə

Ədəbiyyat
---------

* Nəzakət Kərimova. "Sokratın mayevtika təlimi". Bakı Dövlət Universitetinin sosial elmlər və psixologiya fakültəsi fəlsəfə və sosiologiya kafedrasının "28 may Respublika günü"nə həsr olunmuş elmi-praktik konfransının materialları. Bakı. 2004. səh, 21-24.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* Статья «Майевтика» в «Новой философской энциклопедии»
* Диалог Платона «Теэтет»
**Abşeron mayakı** — Abşeron arxipelaqında gəmilərə yol göstərmək məqsədi ilə sahil yaxınlığında inşa olunan hündür mərtəbəli tikili. Azərbaycandakı yerli mayaklardan ən irisidir.

Tarixi
------

1859-cu ildə Pirallahı adası ilə üzbəüz dağda tikilmişdir. Mayak 23 oktyabr 1860-cı ildə istifadəyə verilmişdir.

Texniki göstəriciləri
---------------------

### Quruluşu

Mayak 25 metrlik, lövbərlər şəklində pəncərələr və tağlı giriş ilə orijinal konstruksiyalı daş qüllədən ibarətdir. Tikilinin zirvəsinə 102 pilləli dolanbac pilləkan aparır.

### İşıqlandırılması

İstifadəyə verildiyi vaxtdan etibarən işığın 38 km uzaqlıqdan görünməsinə malik olmuş, gəmilərin materik və Pirallahı adası arasındakı Abşeron boğazına təhlükəsiz daxil olmasını təmin etmişdir. 1912-ci ilə qədər mayak kerosin lampası ilə işıqlandırılırdı. 1912-ci ildən mayakın işıqlandırılması kerosin-kürə qurğusu, 1956-cı ildən isə elektrikləşmə ilə əvəz edilmişdir. Hal-hazırda mayakın işıqlandırılmasını 500 vt-lıq elektrik lampası və xüsusi linzalar təmin edir.

Poçt markası üzərində
---------------------

2013-cü ildə buraxılmış poçt markası
2013-cü ilin may ayında Bakı şəhərində Azərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin "Azərmarka" şirkəti tərəfindən Abşeron arxipelaqının mayaklarına həsr olunmuş 5 ədəd poçt markası təqdim edilmişdir. Qiyməti 50 qəpik olan həmin markalardan biri Abşeron mayakına həsr olunmuşdur.

Mənbə
-----

* Pirallahı yarımadasındakı Abşeron mayakı.  (az.)

İstinadlar
----------

1. ↑  Lighthouses of Azerbaijan. **azermarka.az** Arxivləşdirilib 2013-06-24 at the Wayback Machine  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* Abşeronun 158 yaşlı mayakı (FOTO)
**Ağakərim Şərifov** (1 noyabr 1949, Lənkəran) — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II çağırış deputatı. 05.11.2000–02.12.2005-ci illər ərzində Milli Məclisin İqtisadi Siyasi Daimi Komisiyasının üzvü olub. Hal-hazırda "Azərenerji" ASC "Enerjisisteminin İdarəetmə Vasitələri Şəbəkəsi" MMC director müavini vəzifəsində işləyir (12 fevral 2007-ci ildən). Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

Həyatı və fəaliyyəti
--------------------

Ağakərim Şərifov Şirəli oğlu 1 noyabr 1949-cu ildə Lənkəran şəhərində anadan olmuşdur.

1966-cı ildə Lənkəran 3 saylı orta məktəbi bitirib.

1973-cü ildə Ç. İldırım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirib, Avtomatik elektrik rabitə mühəndisi peşəsinə yiyələnmişdir. İlk əmək fəaliyyətinə 1 saylı Bakı Tikinti Trestinin, 8 tikinti idarəsindən başlayıb (1968–1969).

1971–1973-cü illər ərzində Rabitə Nazirliyi BTŞ-nın ATS-37 idarəsində baş elektro-mexanik vəzifəsində işləyib.

1973–1974-cü illərdə Almaniya Demokratik Respublikasında Sovet ordusunda həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur.

1974–1985-ci illər ərzində Lənkəran Rabitə Qovşağında mühəndis vəzifəsində işləmişdir.

1985–1993-cü illər ərzində Lənkəran Təcrübə Cihazqayırma zavodunda direktor vəzifəsində çalışmışdır.

1993–1995-ci illər ərzində Lənkəran şəhər Xalq Deputatları Sovetinin sədri kimi fəaliyyət göstərmişdir.

1995–2000-ci illər ərzində Lənkəran şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısının humanitar məsələlər üzürə müavini vəzifəsində çalışmışdır.

2007-ci ildən hal-hazırkı vaxta kimi "Azərenerji" ASC "Enerjisisteminin İdarəetmə Vastələri Şəbəkəsi" MMC director müavini vəzifəsində çalışır.

### Parlamentdə

2000–2005-ci illər ərzində Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II çağırış deputatı olmuşdur deputatı, Milli Məclisin İqtisadi Siyasi Daimi Komisiyasının üzvü olub.

Ailəsi
------

Evlidir, 5 övladı, 10 nəvəsi var.

İstinadlar
----------

1. 1 2  İkinci çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatları haqqında seçildikləri tarixə olan qısa MƏLUMATLAR. **meclis.gov.az** Arxivləşdirilib 2017-06-29 at the Wayback Machine  (az.)
**"Maxaraca ekspressi"** — Asiyanın ən bahalı qatarı

Marşrutu
--------

"Maxaraca ekspressi" bütün Hindistan boyu hərəkət edir. Bu qatarla səyahət 8 gün üçün nəzərdə tutulub və bu 8 gün ərzində sərnişinlər ölkənin bütün görməli yerlərini müşahidə etmək imkanı əldə edirlər.

Qiyməti
-------

Qatarı yaratmaq üçün isə hidlilərə 13 milyon dollar lazım gəlmişdir. Bu qatarla səyahət üçün ən ucuz biletin dəyəri 800, ən bahalı biletin dəyəri isə 2500 dollardır. Əhalinin gəlirlərini nəzərə aldıqda 99% hindli bu səyahətdən yararlanmaq imkanına malik deyil.

Quruluşu
--------

Qatar 24 vaqondan, həmçinin iki restoran vaqon, iki bar və avtomobilli sərnişinlər üçün bir neçə yük vaqonundan ibarətdir. Vaqonların hər biri kondisioner, televizor, telefon, internet və s. rahatlıqlarla təmin edilib.

Münasibət
---------

Yeri gəlmişkən, ölkə əhalisinin bu qatara münasibəti birmənalı deyil. Bir çoxları ondan yalnızca varlıların istifadə etdiyi üçün ona nifrət bəsləyir, bir çoxları isə bu qatarın ölkə büdcəsinə gəlir gətirdiyini düşünür.

Sərnişinləri
------------

Qatarın özü 88 sərnişin üçün nəzərdə tutulub və sərnişinləri elit təbəqənin təmsilçiləridir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Maxaraca ekspressi – Asiyanın ən bahalı qatarı Arxivləşdirilib 2015-08-11 at the Wayback Machine. banker.az  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* the-maharajas.com — Maxaraca ekspressinin rəsmi saytı
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Aşıq Ədalət (dəqiqləşdirmə).

**Ədalət Dəlidağlı** (*Ədalət Hacıbaba oğlu Qaraşov*; 1 fevral 1967, Yellicə, Kəlbəcər rayonu) — Azərbaycan aşığı. Azərbaycanın Əməkar mədəniyyət işçisi (2007).

Həyatı
------

Ədalət Dəlidağlı 1967-ci il fevralın 1-də Kəlbəcər rayonunun Yellicə kəndində anadan olub. 1985-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Kəlbəcərdəki yeddiillik musiqi məktəbində təhsil alıb. Hələ uşaq yaşlarından saz çalmağa başlayan Ədalətin ilk ustadı o zamanlar Aşıq Şəmşir adına Kəlbəcər rayon Mədəniyyət evinin nəzdində fəaliyyət göstərən aşıqlar ansamblının rəhbəri Əliş Quliyev olub. Saza olan sevgisi, yanğısı onu saz sənətinin sirlərinə daha dərindən yiyələnməsinə vadar edib. Məhz bu sirlərə yiyələnmək üçün sonralar "Bala Ədalət" Qəmkeş Allahverdidən, 1993-1998-ci illərdə isə Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi, ustad aşıq, "Şöhrət" ordenli, prezident təqaüdçüsü Ədalət Nəsibovdan mükkəməl dərs almışdır.

Ədalət Dəlidağlı gənc yaşlarından uğur qazanmağa, sevilməyə başlamışdır. Ona ilk uğuru gətirən 1989-cu ildə Gəncədə keçirilən "Gənc ozan" müsabiqəsində iştirakı olur. Daha sonra ustadı aşıq Ədalət Nəsibovla birlikdə İraqda keçirilən "Ozan-folklor" müsabiqəsində iştirak edərək, bu müsabiqənin qalibi olur. Bu Ədalət Dəlidağlının Azərbaycandan kənarda qazandığı ilk uğuru olmuşdur.

2006-cı ildə "Azərsun"un keçirdiyi "Ozan" müsabiqəsində birinci yerə layiq görülmüşdür. Onun sənətdə qazandığı bu uğurlar rəsmi dövlət qurumları tərəfindən də diqqətə alınaraq, 2007-ci ildə Azərbaycanın Əməkar mədəniyyət işçisi adına layiq görülür. 

Ədalət Dəlidağlının bütün saz-söz məclislərində öz yeri var, özünəməxsus şirinliklə ifa etdiyi saz havalarıyla saz-söz pərəstişkarlarının ruhunu oxşamaqda, ovsunlamaqdadır. Onun səsləndirdiyi saz havalarında Murov dağlarının əzəməti, nigarançılığı, nisgili və bir də bizlərə ünvanlanan qınağı gizlənib sanki. Qol-boyun olduğu sazında Kəlbəcərin ruhunu, itirilmiş torpaqlarımızın xiffətini və bir də canımızı ruhumuzdan ayıran "Ruhani"sində həm də o torpaqlara dönmək ümidini yaşadır bizə Ədalət Dəlidağlı. Tanrı Kəlbəcər yaylalarını "Ruhani"siz qoymasın. Allah "Bala Ədalət"ə Dədə Şəmşirin ruhunu şad etməyi nəsib etsin, Ulu sazımızın Kəlbəcərdən hicrətinə son qoysun!

İstinadlar
----------

1. ↑  Dəlidağlı, Ə. "Hələ də özümü Ədalət Nəsibovun şəyirdi sayıram": [Əməkdar mədəniyyət işçisi, aşıq Ədalət Dəlidağlı ilə müsahibə] /müsahibəni apardı Təbriz Vəfalı //Həftə içi.- 2013.- 6-8 aprel.- S.14.
2. ↑  İlqar İLKİN. "Kəlbəcər xiffətli, Kəlbəcərdən hicrətli Saz!" Arxivləşdirilib 2010-12-13 at the Wayback Machine  (az.)
3. ↑  Ədalət Dəlidağlı Arxivləşdirilib 2011-05-10 at the Wayback Machine  (az.)
4. ↑  Təbriz Vəfalı. "Hələ də özümü Ədalət Nəsibovun şəyirdi sayıram". "Həftə içi" qəzeti.- 2013.- 6-8 aprel.- S.14. Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine  (az.)
**Abdullah ibn Səba** (*ərəb.* عبد الله بن سبأ‎; VII əsr) — Əli ibn Əbu Talibə qarşı "ifrat" fikirlər təbliğ edən ilk şiə məzhəblərindən biri olan səbailiyin eponimidir. Müsəlman mənbələrinə görə Abdullah ibn Səba əslən Səba (Yəmən) şəhərindən olmuş və İslama iudaizmdən gəlmişdir. Anası Efiopiyadan olduğuna görə "qaranın oğlu" (İbn əs-Sauda) ləqəbini almışdır. Həmçinin İbn Vəhb və İbn Hərb adı ilə də çağırılırdı. Üçüncü İslam xəlifəsi Osman ibn Əffanın (hakimiyyət illəri: 644-656) müasiri olmuşdur.

Bioqrafiya
----------

Müsəlman tarixçiləri Abdullah ibn Səbanın İslamı qəbul etdiyini bildirən, lakin əslində müsəlman olmayan yəmənli yəhudi olduğunu bildirirlər. Onun haqqında həm süni, həm də şiə müəllifləri öz əsərlərində yazmışlar. Abdullahın yəhudi kökləri şiələrin əleyhdarlarına "rafizliyin əsaslarının yəhudilərdən götürüldüyünü" iddia etməyə əsas verirdi. O, Xilafətdə üçüncü xəlifə Osman ibn Affanın öldürülməsinə səbəb olan qarışıqlığın əsas təşkilatçılarından biri idi. O, rəğbət obyekti olaraq Əli ibn Əbu Talibi seçir. Əlinin fəal siyasi tərəfdarı olmuş, onun xeyrinə fəal təbliğat aparmışdır.

Abdullah ibn Səba həm də Məhəmmədin Əlidə zühur etməsi, Əlinin ruhunun sonrakı imamlarda öz təzahürünü tapması və qiyamət günündə Əlinin yer üzünə dönəcəyi ilə bağlı təlimin əsasını qomuşdur. Amma Əli Abdullahın təlimini dəstəkləməmişdir. Geniş yayılmış rəvayətə görə onu ilahiləşdirdiyinə görə Əli Abdullanı və onun ardıcıllarını lənətləmiş, hətta onu yandırmağı əmr etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Али-заде А. А. Сабаиты // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY-SA 3.0)
2. ↑  ʿAbd Allāh b. Sabaʾ / Hodgson, M.G.S. // Encyclopaedia of Islam. 2 ed : : in 12 vol. / edited by H.a.R. Gibb; J. H. Kramers; E. Lévi-Provençal; J. Schacht; B. Lewis & Ch. Pellat. Assisted by S. M. Stern (pp. 1—330), C. Dumont and R. M. Savory (pp. 321-1359). — Leiden : E.J. Brill, 1986. — Vol.
3. ↑  Kaynak: Mustafa Öz, *Mezhepler Tarihi ve Terimleri Sözlüğü,* Ensar, İstanbul, 2011.

Xarici keçidlər
---------------

* Abdullah ibn Səbə | Şeyx Əli Ali-Muhsin
* "Lillah summə lit-tarix" kitabına cavab - Şeyx Əli Ali-Muhsin: Abdulla ibn Səba haqqında şübhələrə cavab: 2-ci hissə 3-cü hissə; (4-cü hissə)
* Abdullah ibn Səba: hədislər işığında araşdırma  (az.)
* Abdullah ibn Saba: Founder of Shi’ism? Arxivləşdirilib 2010-05-11 at the Wayback Machine  (ing.)
* The Iranian Embassy Response to claims that Abdullah ibn Saba founded Shi’ism  (ing.)
**Kanada Xristian Əmək Assosiasiyası** (*ing.* **C**hristian **L**abour **A**ssociation of **C**anada – **CLAC**) — Kanadanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Assosiasiyanın baş qərargahı Ontario əyalətinin Mississauqa şəhərində yerləşir.

Tarixi
------

İkinci dünya müharibəsindən sonra Kanadaya üz tutan alman miqrantlar kommunizm və sosializm prinsiplərindən uzaq olan ədalətli siyasət yürüdən vahid bir təşkilata ehtiyac duyurlar. Ona görə də müəyyən qrup işçilər birləşərək xırda təşkilatlar yaradırlar. 20 fevral 1952-ci ildə isə həmin birliklər birləşərək **Kanada Xristian Əmək Assosiasiyası**nı təsis edirlər.

Fəaliyyəti
----------

Assosiasiya bu günə kimi fəaliyyətini davam etdirir və əmək münasibətlərinin düzgün tənzimlənməsində böyük rol oynayır. Yarandığı ilk gündən assosiasiya Avropa həmkarlar ittifaqlarının təcrübəsindən istifadə edib. Bu isə təşkilatın ədalətli prinsiplər üzərində formalaşmasına böyük köməklik göstərib.

Pensiya əmanəti proqramı
------------------------

Assosiasiya 1974-cü ildən başlayaraq iki pensiya əmanəti proqramına başçılıq edir. Bu proqrama əsasən, hər ay işçilərin əməkhaqqından müəyyən faiz həcmində məbləğ fonda köçürülür. Təqaüdə çıxdıqda isə işçilər bu vəsaiti aybaay alırlar. Sahibkarların fondla heç bir əlaqəsi yoxdur. Bütün bu prosedura nəzarət etmək üçün isə xüsusi Müşahidə Şurası yaradılıb.

Tərkibi
-------

Assosiasiyanın 51,238 üzvü var. Assosiasiya özündə tikinti, səhiyyə və qida məhsullarının istehsalı sahəsində işləyən işçiləri cəmləşdirir.

Rəhbəri
-------

Qurumun prezidenti Dik Haynendir.

Xarici əlaqələri
----------------

Təşkilat 1,3 milyondan çox işçinin maraqlarını qoruyan Ümumdünya Əməkçilər Birliyinin üzvüdür.

Mənbə
-----

* Afaq. *Kanada Həmkarlar İttifaqları*[*ölü keçid*]. "Ülfət" qəzeti, 12.10.2012.  (az.)

İstinadlar
----------

1. ↑  Ed Grootenboer, *In Pursuit of Justice: So Far So Good.* (Canada: Christian Labour Association of Canada, 2002), 10-14.
2. ↑  *Human Resources and Social Development Canada.* "Directory of Labour Organizations in Canada". 2012-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-06-01.

Xarici keçidlər
---------------

* clac.ca — Kanada Xristian Əmək Assosiasiyasının rəsmi saytı
* www.clacblog.ca Arxivləşdirilib 2015-08-01 at the Wayback Machine - Blog written by CLAC executive director, Dick Heinen.
* www.hanksblog.ca Arxivləşdirilib 2012-03-31 at the Wayback Machine - Blog written by CLAC Ontario provincial director, Hank Beekhuis.
* www.atimetocare.ca Arxivləşdirilib 2012-03-31 at the Wayback Machine - A campaign by CLAC for more government funding to increase elderly care time to 3.5 hours per day.
* www.thetruthaboutclac.ca - A website critical of CLAC produced by the Alberta Federation of Labour.
* www.thetruthaboutclac.com Arxivləşdirilib 2012-04-26 at the Wayback Machine - A website operated by CLAC.
* www.wownetwork.be - World Organization of Workers official website.
**Rumıniya Milli Həmkarlar İttifaqları Bloku** (*rum.* **B**locul **N**ațional **S**indical və ya qısaca **BNS**) — Rumıniyanın ən iri və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Təşkilatın baş qərargahı Buxarest şəhərində yerləşir.

Tarixi
------

Blok 1991-ci ildə yaradılmışdır.

Fəaliyyəti
----------

Təşkilatın əsas fəaliyyət istiqamətləri piket və mitinqlərin təşkili üzrə müxtəlif tədbirlərin, müəssisələrdə həmrəylik aksiyalarının, qurultayların, seminarların və kampaniyaların mütəmadi olaraq keçirilməsi, üzv təşkilatların və onların fəaliyyətinin əlaqələndirilməsidir.

Tərkibi
-------

Bloku dövlət və eləcə də özəl sektorda fəaliyyət göstərən müəssisələrdə çalışan işçiləri birləşdirir və 350.000 üzvü var.

Rəhbərləri
----------

Təşkilata Dumitru Kostin rəhbərlik edir.

Beynəlxalq əməkdaşlıq
---------------------

Təşkilat Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası və Avropa Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası ilə sıx əməkdaşlıq edir.

Həmçinin bax
------------

* Rumıniya Milli Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası
* Rumıniya Milli Azad Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası

Mənbə
-----

* ICTUR et al., redaktorTrade Unions of the World (6th). London, UK: John Harper Publishing. 2005. ISBN 0-9543811-5-7.

İstinadlar
----------

1. ↑  Despre noi Arxivləşdirilib 2011-10-22 at the Wayback Machine, bns.ro, accesat la 19 septembrie 2009
2. ↑  **Arzu ŞAHBAZİ**. *Rumıniya Milli Azad Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası - CNSLR* Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 31.08.2012.  (az.)
3. ↑  Romania Trade Unions Arxivləşdirilib 2022-01-22 at the Wayback Machine, worker-participation.eu, accesat la 19 septembrie 2009
4. ↑  Sistemul de sanatate, aproape de colaps? Arxivləşdirilib 2020-09-18 at the Wayback Machine, 4 Martie 2010, wall-stret.ro, accesat la 28 august 2010

Xarici keçidlər
---------------

* bns.ro — Rumıniya Milli Həmkarlar İttifaqları Blokunun rəsmi saytı
**Bakı Konqres Mərkəzi** — Bakıda Təbriz küçəsində yerləşən müasir beynəlxalq tədbirlər mərkəzi.

Tarixi
------

Mərkəzin tikintisinə 2014-cü ilin fevralında başlanılmışdır.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 29 aprel 2015-ci ildə Mərkəzin açılışında iştirak etmiş və Mərkəzinin rəmzi açılışını bildirən lenti kəsmişdir.

Ərazisi
-------

Mərkəz Heydər Əliyev Mərkəzinin yaxınlığında yerləşir.

Mərkəzin ümumi sahəsi 6,2 hektar, tikintialtı sahəsi isə 46,6 min kvadratmetrdir. Ətrafda geniş abadlıq-quruculuq işləri aparılmış, yaşıllıq zolaqları salınmışdır.

Bina bütün zəruri infrastrukturla təmin olunub.

Maddi-texniki bazası
--------------------

Binanın foyesində 405 kvadratmetrlik monitor quraşdırılıb. Bu, dünyada qapalı məkanda quraşdırılan ən böyük və ən çox pikselli monitordur. Ümumilikdə isə binada müxtəlif ölçülü 50-dən artıq monitor quraşdırılıb.

Mərkəzdə 17 konfrans zalı yaradılıb. Onların ümumi tutumu 2500 nəfərdən çoxdur. Konfrans zallarında yaradılan şərait onların tutumunu tədbirə qatılan qonaqların sayına uyğun olaraq dəyişdirməyə imkan verir. Məsələn, konfrans zallarının tamaşaçı tutumunu təşkilatçının istəyinə uyğun olaraq 50 nəfərdən 250 nəfərədək dəyişmək mümkündür.

Bina bütün zəruri kommunikasiya, o cümlədən havalandırma sistemləri ilə təchiz olunmuşdur. Burada restoran, inzibati və digər otaqlar da var. Mərkəzdə canlı yayım aparmaq üçün də müasir şərait yaradılmışdır. Burada qonaqlara eskalatorlar və 16 lift xidmət göstərir.

Bakı Konqres Mərkəzinin 3500 yerlik auditoriya zalı da ən müasir səviyyədə yaradılmışdır. Burada müasir texnologiyanın ən son yeniliklərinin tətbiq olunduğu avadanlıq quraşdırılmışdır. Zalın akustika sistemi dünyanın aparıcı şirkətlərinin məhsuludur. Buranın işıqlandırılmasında müasir texnologiyadan istifadə edilmişdir.

Beynəlxalq tədbirlər
--------------------

Mərkəzin istifadəyə verilməsi Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq tədbirləri daha da yüksək səviyyədə keçirməsi üçün geniş imkanlar yaratmışdır.

Mərkəzdə ilk beynəlxalq tədbir 2015-ci ilin mayın 2-dən 5-dək Asiya İnkişaf Bankının Rəhbərlər Şurasının 48-ci İllik Toplantısı olmuşdur.

Həmçinin bax
------------

* Heydər Əliyev Konqres Mərkəzi

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23  İlham Əliyev Bakı Konqres Mərkəzinin açılışında iştirak edib Arxivləşdirilib 2022-01-02 at the Wayback Machine. president.az, 29.04.2015  (az.)
2. ↑  İlham Əliyev Asiya İnkişaf Bankının Rəhbərlər Şurasının 48-ci illik toplantısının açılış sessiyasında iştirak edib Arxivləşdirilib 2015-07-08 at the Wayback Machine. president.az, 04.05.2015  (az.)

Vikianbarda Bakı Konqres Mərkəzi ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Əməkçilərin Müstəqil Federasiyası** (*ing.* Federation of Free Workers) — Filippinin ən böyük milli həmkarlar ittifaqları təşkilatlarından biri. Mərkəzi ofisi Manila şəhərində yerləşir.

Tarixi
------

### İlkin dövr

XX əsrin ortalarında Filippində hüquqlarının müdafiə olunmasına ehtiyac duyan bir qrup gənc idealist ölkənin əmək qanunvericiliyi əsasında öz hüquqlarını qorumaq üçün birləşir. Səbəbsiz işdən ixtisar olunma, əməkhaqqının yaşayış minimumuna cavab verməməsi, sosial təminatın mövcud olmaması, iş yerlərində ayrı-seçkiliyin hökm sürməsi işçiləri onları müdafiə edə biləcək bir qüvvənin yaradılmasına gətirib çıxardır. Nəticədə 19 iyun 1950-ci ildə **Əməkçilərin Müstəqil Federasiyası** fəaliyyətə başlayır. Qurumun ilk prezidenti vəzifəsinə Ramon Maqsaysay seçilir.

### Mövcud vəziyyəti

Hazırda ƏMF Filippinin ən iri təşkilatlarından biridir. Federasiya aparılan üçtərəfli danışıqlarda aktiv və aparıcı rol oynayır. Sosial və əmək dialoqlarının gedişində prinsipial mövqe tutur, ölkə həmkarlar ittifaqını milli, regional və beynəlxalq səviyyədə təmsil edir. Bundan əlavə, federasiya geniş iş şəbəkəsinə malikdir. Bu şəbəkə xüsusən ölkədə layiqli əməyin təmin edilməsi və müasir əmək standartlarının reallaşması məqsədi ilə yaradılıb.

Federasiya sosial-demokrat hərəkatının da fəal iştirakçısıdır. Onu Filippində Milli Həmkarlar İttifaqları Mərkəzi kimi də tanıyırlar.

Tərkibi
-------

Ümumilikdə federasiyanın 200 min üzvü var. Təşkilat özündə həm formal, həm də qeyri-formal iqtisadiyyatın işçilərini cəmləşdirir. Qurum bütün təşkilatlar üzrə 80 min kollektiv müqavilə bağlayıb. Bu müqavilələr əsasən bank, təhsil ocaqları, əczaçılıqla məşğul olan şirkətlər, avtomobil sənayesinin işçilərini əhatə edir.

Xarici əlaqələri
----------------

Federasiya Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının üzvüdür. Həmçinin, Beynəlxalq Əmək Təşkilatının layihələrində də yaxından iştirak edir.

Rəhbəri
-------

Federasiyanın hazırkı prezidenti Joze Soni Matuladır.

Ədəbiyyat
---------

* International Centre for Trade Union Rights et al., redaktorTrade Unions of the World (6th). London, UK: John Harper Publishing. 2005. ISBN 0-9543811-5-7.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Afaq. *Filippin Həmkarlar İttifaqları* Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine. "Ülfət" qəzeti, 11.01.2013.  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* ffw.org.ph — Əməkçilərin Müstəqil Federasiyasının rəsmi saytı
**Mixail Qusman** (*Mixail Solomonoviç Qusman*; 23 yanvar 1950, Bakı) — SSRİ və Rusiya jurnalisti, tərcüməçi. Yuli Qusmanın kiçik qardaşı, "Qızıl çinar" beynəlxalq mükafatı laureatı (2018).

Həyatı
------

Mixail Qusman 23 yanvar 1950-ci ildə Bakı şəhərində hərbi həkim, Böyük Vətən müharibəsi illərində Xəzər Dəniz Donanmasının baş terapevti, polkovnik-leytnant Solomon Moiseyeviç Qusmanın ailəsində anadan olmuşdur. Anası Lola Yuliyevna Barsuk əvvəlcə aktrisa, daha sonra tərcüməçi, Azərbaycan Xarici Dillər İnstitutunun professoru olmuşdur.

1970 - Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunu bitirmişdir.

1973 - Bakı Ali Partiya Məktəbini bitirmişdir.

1973-1986-cı illərdə - Azərbaycan SSR Gənclər Təşkilatları Komitəsinin sədr müavini (Bakı);

1986-1991-ci illərdə - SSRİ Gənclər Təşkilatları Komitəsinin informasiya şöbəsinin müdiri - mətbuat mərkəzinin rəhbəri;

1991-1995 - "Infomol" İnformasiya Əməkdaşlıq Baş İdarəsinin direktoru;

1995-1998-ci illərdə - ANKOM-TASS beynəlxalq analitik agentliyinin vitse-prezidenti;

1998-1999-cu illərdə - İTAR-TASS Beynəlxalq Əməkdaşlıq, İctimaiyyətlə Əlaqələr və Xüsusi Layihələr Baş İdarəsinin rəisi;

1999-cu ilin yanvar-noyabr aylarında - İTAR-TASS-ın baş direktor müavini;

1999-cu ilin noyabrından - TASS xəbər agentliyinin baş direktorunun birinci müavini (1 oktyabr 2014-cü ilədək - İTAR-TASS).

Mükafatları
-----------

1. "Dostluq" ordeni — 22.01.2010
2. "Qızıl çinar" beynəlxalq mükafatı laureatı — 11.05.2018
3. "Şərəf" ordeni — 23.01.2020

Filmoqrafiya
------------

1. Qorxma, mən səninləyəm! 1919 (film, 2013)

İstinadlar
----------

1. ↑  *"M.S.Qusmanın "Dostluq" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 yanvar 2010-cu il tarixli, 690 nömrəli **Sərəncamı**. Arxivləşdirilib 2020-07-08 at the Wayback Machine e-qanun.az  (az.)
2. ↑  *APA TV.* "3 tanınmış şəxsiyyətə "Qızıl Çinar" mükafatı verildi" (az.). Youtube.com. 11.05.2018. 2022-03-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-11.
**Vanq Hao** (çin.: 王皓
; *ing.* Wang Hao 4 avqust 1989, Harbin, Çin) — Çin şahmatçısı, qrossmeyster (2005). 2009-cu ilin noyabrında Vang Hao 2700 Elo əmsalını keçən dördüncü Çinli şahmatçı oldu.

Qrossmeyster titulu
-------------------

2005-ci ildə 16 yaşı olarkən Çinin 20-ci qrossmeysteri oldu.

Harri Kasparov, Vladimir Kramnik və Boris Gelfand kimi Vang Hao beynəlxalq usta (IM) almadan qrossmeyster olmuşdu. Vanq üç qrossmeyster normalarını bu tədbirlərdə ödəmişdi:

• 2005-ci ildə Moskvada keçirilən Aeroflot Open turnirinin A2 Qrupu; (Rusiya 14-24 fevral) 9-dan 6.5 xal ilə

• 2005-ci ildə Dubayda keçirilən Dubai Open turniri, (BƏƏ 4–12 aprel); 9-dan 7 xal

• 2005-ci il Kuala Lumpurda keçirilən 2-ci Dato Arthur Tan MAS Open turniri, (Malayziya 19–26 avqust); 11 oyundan 10 xal. Wangın ən uğurlu turnir qalibiyyəti 2005-ci ilin aprelində Dubai Open turnirində qeydə alındı.

Şahmat karyerası
----------------

53 qrossmeyster və 30 beynəlxalq ustanı geridə qoyaraq 2731 performansı ilə birinci oldu. 2005-ci ilin avqustunda parlaq oyun ilə 11 oyundan 10 xal ilə 2-ci IGB Dato Arthur Tan Malaysia Open turnirində 2843 performansına nail oldu. Həmin ilin oktyabrında Beijing Zonal 3.3 turnirində ikinci yeri tutdu.

2007-ci ilin sentyabrında Manilada keçirilən Asiya Şəxsi Çempionatında Zhang Pengxiangdan sonra ikinci oldu.

2008-ci ilin yanvarında Visakhapatnamda keçirilən Komandalar arasında 15-ci Asiya Çempionatında üçüncü lövhədə (5/6) hesabı ilə çıxışına görə şəxsi qızıl medal qazandı. Milli komanda da həmçinin qızıl medala layiq görüldü. 2008-ci ilin martında o, 23-cü Reykjavik Open turnirində 7 xal ilə qalib gəldi. 2008-ci ilin sentyabrında Ningboda keçirilən 5-ci Rusiya Çin matçında 5 oyundan 3.5 xal ilə 2844 performansını göstərdi.

2009-cu ilin noyabrında Rusiyada keçirilən Xantı-Mansi Dünya Kubokunda o, üçüncü raunda qədər mübarizə apardı.

2010-cu ilin mayında Sarayevoda keçirilən 40-cı Bosna beynəlxalq turnirində Zahar Efimenko və Viktor Bologanı geridə qoyaraq birincilik əldə etdi. 2010-cu il 24 may- 4 iyun tarixlərində o, Çin Çempionatında iştirak edərək 11 oyundan 7.5 xal ilə 2004-cü il çempionu Bu Xiangzhi və Zhou Jianchao ilə taybreyk qarşılaşmasına çıxdı. Wang hər iki oyunçuya qalib gələrək ilk dəfə Çin Çempionu oldu.

2012-ci ilin avqustunda İsveçrədə keçirilən Biel festivalında altı qələbə, bir heç-heçə və üç məğlubiyyətlə turnirin qalibi oldu. Turnir qələbə üçün üç xal şərtilə oynanılırdı və bu nəticəyə əsasən Hao Maqnus Karlseni bir xal geridə qoydu. Norveçdə keçirilən turnirdə isə üç qalibiyyət, üç heç-heçə və üç məğlubiyyətlə yarışın yeddincisi oldu. Bu yarışda Maqnus Karlsen və Vişvanatan Anand üzərində qələbə qazandı.

2014-cü ildə Şəmkir Beynəlxalq Şahmat Turnirində 9 oyundan 5 xal qazanaraq üçüncü yeri Etiyen Bakrotla paylaşdı. Vanq daha sonra Bilbaoda keçirilən SOCAR (Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti) komandasının tərkibində şahmat üzrə klub komandaları arasında Avropa Kuboku yarışında Azərbaycanı təmsil edib.
Məzmun
------

Filmin mövzusu Dağlıq Qarabağ həqiqətləri və Ermənistanın terror siyasətidir. Filmdə Ermənistan tərəfindən Azərbaycan Prezidentinə hazırlanmış terror aktının təşkilindən, ölkədə xaos yaratmaq niyyətindən bəhs edilir. Ermənistan xüsusi orqanlarının əli ilə Azərbaycan dövlətinə və onun başçısına qarşı terror aktı hazırlanır. Qarabağda azərbaycanlılara qarşı etnik təmizləmə əməliyyatlarına rəhbərlik edən beynəlxalq terrorçu Zorik Babayan (*Kazım Abdullayev*) Ermənistan dövləti tərəfindın Azərbaycanın dövlət başçısını öldürmək tapşırığı alır. Görülən operativ əməliyyatlara baxmayaraq Zorik Babayan Bakıya gəlməyə müvəffəq olur. Bundan əlavə, bir qrup satqın terrorçunun zərərsizləşdirilməsinə mane olmağa çalışır. General Əli Talıbova (*Elşən Rüstəmov*) terror aktının qarşısını almaq tapşırılır. Vətənə, dövlətə, insanlara sevgi aşılayan bu filmdə Natəvanla (*Sevinc Əlişova*) Əlinin məhəbbəti filmin melodram xəttinin əsasını təşkil edir.

Film haqqında
-------------

* Film 400 min dollara başa gəlib. Film Bakıfilm kinostudiyasının ən yaxşı siyasi-tarixi filmidir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** Vahid Mustafayev (Vahid Naxış kimi)
**Quruluşçu rejissor:** Məsud Abpərvər
**Quruluşçu operator:** Haşem Gerami
**Bəstəkar:** Arman Musapur
**Səs rejissoru:** Əsgər Abqun
**Baş prodüser:** Vahid Mustafayev
**Montaj edən:** Bəhram Abpərvər
**İkinci rejissor:** Əliqulu Səmədov, Naili Süleymanzadə
**Səhnələrə məsul:** Məryəm Mehdiniya
**Operator:** Hikmət Əsgərov
**İcraçı prodüser:** Rafiq Əliyev
### Rollarda

Elşən Rüstəmov — Əli Talıbov
Kazım Abdullayev — Zorik Babayan
Sevinc Əlişova — Natəvan
İlqar Musayev — Malik
Nazir Rüstəmov — Robert Köçəryan
Əlibala Ələsgərov — Serj Sarkisyan
Məzahir Süleymanov — Vladimir Mujaylo
Namis Şirməmmədov — Robik
Şahmar Qəribli — professor
Əliqulu Səmədov — Beydulla Fətəliyev
Telman Əliyev — polis rəisi Nurbalayev
Ramin Şıxəliyev — növbətçi polis nəfəri
Toğrul Rza — Abbas
Elxan Rza — Məmmədov
Zümrüd Qasımova — pozğun qadın
Məhərrəm Musayev — mitinqdə kişi
Novruz Qartal — erməni polis rəisi
Yalçın Səlimov — lift təmirçisi
Rauf Ağakişiyev — lift təmirçisi
Habil Hümbətov — gözətçi
Aliyə Mikayılova — Zorikin anası
Rahib Əliyev — Zorikin atası
Fazil Mürsəlbəyov — taksi sürücüsü
Qurban Səlimov — prezident
Bəxtiyar Quliyev — prezidentin köməkçisi
Arzu Şahverdiyev — icra başçısı
Sevda Həsənova — icra başçısının müavini
Vüqar Hüseynov — mühafizəçi
Urfat Quliyev — mühafizəçi
Elçin Qəyami — mühafizəçi
Ramin Qədimov — mühafizəçi
Nazim Qurbanov — mühafizəçi
Samir Əliyev — mühafizəçi

İstinadlar
----------

1. ↑  "SEÇİLƏN". Kinozal.az. 2013-03-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-04-24.

Xarici keçidlər
---------------

* YouTube-da filmi izlə  (az.)
* TVSeansda filmi izlə  (az.)
**Azərbaycanda həndbol** — Azərbaycandakı idman növlərindən biri

Azərbaycanda həndbol idman növünə xüsusi maraq vardır. Sovet dönəmində Azərbaycan həndbolu SSRİ məkanında daim 2-3-cü pillələrdə olmuşdur. Həndbolçular Rəfiqə Şabanova və Lüdmila Şubina SSRİ komandasının sıralarında Olimpiya çempionu titulu qazanmışlar.

Ölkə müstəqillik əldə etdikdən sonra da həndbolçuların uğurları çox olmuşdur. 2002-ci ildə Bakıda Avropa Həndbol Federasiyasının təşkil etdiyi "Çağırış kuboku" turniri təşkil edilmiş və yarışda Azərbaycan milli komandası turnirin qalibi olmuşdur.

2008-ci ildə Azərbaycanın qadınlardan ibarət həndbol yığması Monteneqroda təşkil olunan Dünya Çempionatının seçmə qrup mərhələsində Bolqarıstan üzərində qələbə qazanmış, ikinci görüşdə İtaliyanı üstələmişdir.

2010-cu ildə Makedoniyada keçirilmiş qadın həndbolçular arasında dünya çempionatının seçmə mərhələsində çıxış etmiş idmançılar qrupda 2-ci yeri tutmuşlar.

Ölkədə kişi həndbol komandası da fəaliyyət göstərir. Lakin qadınlardan ibarət komandadan fərqli olaraq bu komanda hələlik heç bir ciddi uğur əldə etməyib.

Mənbə
-----

* Həndbol. azerbaijans.com  (az.)
* Həndbol. handball.az  (az.)

| ⛭Azərbaycan Azərbaycanda idman növləri |
| --- |
| Basketbol  • Bədii gimnastika  • Cüdo  • Futbol  • Həndbol  • Kikboksinq  • Voleybol  • Tennis  • Stolüstü tennis  • Şahmat  • Otüstü xokkey |
**Komrat Dövlət Universiteti** (qaq. Komrat Devlet Universiteti) — Moldovanın Qaqauziya muxtar ərazinin paytaxtı olan Komrat şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

Tarixi
------

Komrat Dövlət Universiteti 1991-ci ildə yaradılmışdır.

Tədris
------

Burada bütün tələbələr Qaqauziyanın rəsmi dili olan qaqauz dilini öyrənməli olsa da, dərslərin əksəriyyəti rus dilində keçirilir. Amma "Qaqauz dili və ədəbiyyatı" fənni qaqauz dilində keçilir və əlavə olaraq, kurs sənədləri və dissertasiyalar bu dildə yazılır.

Rektorları
----------

Keçmiş rektoru Mihail Daradur
* Dionis Tanasoqlu
* İvan Kristioqlo
* Mihail Daradur
* Zineyda Arikova
* Serghei Zaharia

Azərbaycan Tədris Mərkəzi
-------------------------

Azərbaycan Tədris Mərkəzi 2008-ci ildə Azərbaycanın Moldova səfirliyinin təşəbbüsü ilə açılmışdır. Bu vaxta qədər isə bu Universitetdə 2007-ci ildə Azərbaycan tədris otağının yaradılmışdır. Səfirlik otağa kompüter dəsti, Azərbaycanın dövlət rəmzlərini, ümummilli lider Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin portretlərini, müxtəlif ədəbiyyat hədiyyə etmişdir.

Mərkəz müxtəlif texnika ilə, kitablarla, şəkillərlə təchiz edilmişdir. Burada Azərbaycanın tarixini, folklorunu, dilini və ədəbiyyatını öyrənmək üçün kifayət qədər kitab və bukletlər var. Azərbaycan mədəniyyətini, memarlığını tanıtmaq üçün Mərkəzdə müxtəlif vidio-audio materiallar və şəkillər mövcuddur. Azərbaycan milli bayramlarını tanıtmaq üçün Mərkəzdə Novruz bayramını təşkil edilmişdir.

Dəfələrlə Azərbaycan Tədris Mərkəzinin təşəbbüsü ilə Azərbaycanın Moldovadakı səfiri İsfəndiyar Vahabzadənin Komrat Dövlət Universitetində dərs verməsi təşkil edilmiş və bu da Azərbaycan xalqını buranın tələbələrinə daha dərindən tanıtmağa yardımçı olmuşdur.

Universitetdə Azərbaycanlı tələbələr də təhsil alırlar. Gələcəkdə belə tələbələrin sayının artdırılması planlaşdırılır. Həmçinin gələcəkdə Azərbaycan dilini öyrənmək istəyən tələbələr üçün burada Azərbaycan dilinin tədrisi də planlaşdırılmışdır.

Xarici əlaqələri
----------------

Qafqaz Universitetlər Birliyinin üzvüdür.

Şəkilləri
---------

* Universitetin binasıUniversitetin binası
* Universitetin binasıUniversitetin binası

Həmçinin bax
------------


|  |  |
| --- | --- |
| П: | "Universitet" portalı |

İstinadlar
----------

1. 1 2  "Buro 24/7 səyahət: Moldova". 2014-10-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-09-13.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Азербайджанский центр / Azərbaycan Tədris Mərkəzi Arxivləşdirilib 2016-04-12 at the Wayback Machine. kdu.md,  (az.)  (rus.)
3. 1 2  SƏFİRLİK QAQAUZİYA İLƏ MÜNASİBƏTLƏRİ İNKİŞAF ETDİRİR Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine. 12.09.2007, azertag.az  (az.)
4. ↑  Tüm Uyeler Arxivləşdirilib 2019-02-15 at the Wayback Machine. kunib.com

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Komrat Dövlət Universiteti ilə əlaqəli mediafayllar var.

* kdu.md — Komrat Dövlət Universitetinin rəsmi saytı
Anton Vayno
**Anton Vayno** (est. Anton Vaino, *rus.* Анто́н Эдуа́рдович Ва́йно; d. 17 fevral 1972, Tallin, Estoniya SSR, SSRİ) — Rusiya prezidenti Administrasiyasının rəhbəri (12 avqust 2016-cı ildən).

Həyatı
------

17 fevral 1972-ci ildə Estoniya SSR-in paytaxtı Tallində anadan olmuşdur.

1996-cı ildə Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunu bitirmişdir.

Rusiyanın Yaponiyadakı səfirliyində, Xarici İşlər Nazirliyində işləmişdir.

2003-cü ildə Rusiya Prezident Administrasiyasına keçmiş və protokol xidməti İdarəsinə təyin olunmuşdur. O, bu idarədə müxtəlif vəzifələr tutmuşdur.

Putin prezident postunu Dmitri Medvedyevə ötürdüyü dövrdə baş nazir postuna keçəndə Anton Vayno Hökumət Aparatına təyin olunub, daha sonra aparat rəhbərinin müavini, baş nazirin protokol xidmətinin rəhbəri olmuşdur.

2012-ci ildə yenidən Putinlə Kremlə qayıtmış və Prezident Administrasiyasının rəhbərinin müavini təyin edilmişdir. 12 avqust 2016-cı ildə Administrasiyasının rəhbəri vəzifəsinə təyin olunana qədər həmin vəzifədə işləmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Karl Vayno

İstinadlar
----------

1. ↑ . S. 7.
2. ↑  .
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  Kremlin yeni boz kardinalı kimdir?.. Arxivləşdirilib 2023-07-24 at the Wayback Machine qafqazinfo.az, 12.08.2016  (az.)
**İhram** (ərəb. إحرام‎‎ — *həsr etmək*) — həcc ziyarətini həyata keçirən zəvvarın xüsusi mənəvi paklıq vəziyyətidir. Bunun üçün qüsl almaq (bədəni tamamilə yumaq), xüsusi geyim geyinmək və ihramın qaydalarına riayət etmək tələb olunur.

Mümkün hərəkətlər
-----------------

İhram vəziyyətində ticarətlə və digər dünyəvi işlər məşğul olmaq; cinsi əlaqəyə girmək, kəbinə girmək, əzəblərşək və kimisə incitmək; canlılara ziyan vurmaq (heyvanları və həşəratları öldürmək, otu və ya yarpaqları qopartmaq və s.) üz qırmaq, baş qırxdırmaq, dırnaq kəsmək, ətirdən istifadə etmək, zinət əşyaları taxmaq və siqaret çəkmək qadağandır. Qadınlar qüsl aldıqdan sonra enli ağ paltar geyinir, başlarını ötrürlər (yalnız sifət, əl və ayağın daban hissəsi görünə bilər). Kişilər iki sadə ağ örtük geyinirlər: biri baldırdan qıça qədər olan hissəni ötrür, digəri isə sağ çiyinin üzərinə atılır. Bu geyimlər zəvvarların niyyətlərinin paklığını və onların allah qarşısında bərabər olmasına işarədir. Zəvvarlar ihram geyimlərini Kəbədən 4 kilometr aralıda yerləşən mikat adlı yerdə geyinirlər. Müasir dövrümüzdə zəvvarların əksəriyyti ihram geyimini artıq təyyarə enişə başlayanda geyinirlər.

Ədəbiyyat
---------

* *Али-заде, А. А.* Ихрам Arxivləşdirilib 2014-08-13 at the Wayback Machine // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — 400 с. — (Золотой фонд исламской мысли). — 3000 экз. — ISBN 5-98443-025-8.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Bayramlı.

**Bayramlı** — Azərbaycan Respublikasının Şirvan şəhərinin inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 sentyabr 2004-cü il tarixli, 727-IIQ saylı Qərarı ilə Əli Bayramlı şəhər inzibati ərazi vahidi tərkibində faktik mövcud olan ərazi vahidi Bayramlı qəsəbəsi adlandırılmış və şəhərin ərazi vahidləri siyahısına daxil edilmişdir. Bayramlı qəsəbəsi Əli Bayramlı şəhər inzibati ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu qəsəbə mərkəz olmaqla, Bayramlı qəsəbə inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.

Şirvan şəhərinin Bayramlı qəsəbəsi şəhərin əsas hissəsindən fərqli olaraq Kür çayının sağ sahilində yerləşir. Ərazisi 120 ha, əhalisi 2552 nəfərdir. Qəsəbədə əhali əsasən fərdi təsərrüfatla məşğuldur. Qəsəbədə 477 fərdi təsərrüfat, 4 ədəd iki mərtəbəli, 1 ədəd bir mərtəbəli, 2 uyğunlaşdırılmış yaşayış binası vardır ki, bunlarda da 86 ailə məskunlaşmışdır. Bayramlı qəsəbə İcra Nümayəndəliyi M.Ə.Sabir küçəsi 1 ünvanında yerləşir.

Tarixi
------

Kür çayının daşması nəticəsində baş vermiş təbii fəlakət zamanı 2010-cu ilin mayında Azərbaycanın Şirvan şəhərinin Bayramlı qəsəbəsi ərazisində Kürün səviyyəsi durmadan artmışdır. Bayramlı qəsəbəsi əhalisinin bir qismi suyun əhatəsində qalmışdır. Əhalinin evakuasiyası üçün yalnız bir yol - Kürün üzərində olan dəmir yolu körpüsü qalmışdır. Bayramlı qəsəbəsində 510 ev su altında qalmışdır. Həmin ərazidən 510 ailə, təxminən 3000 nəfər sakin evakuasiya olunub.

Din
---

Qəsəbədə "İmam Hüseyn" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Respublikasının bəzi şəhər və rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 sentyabr 2004-cü il tarixli, 727-IIQ saylı Qərarı". 2021-09-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-21.
2. ↑  "Qəsəbələr". AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI ŞİRVAN ŞƏHƏR İCRA HAKİMİYYƏTİ. 2023-06-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-12-26.
3. ↑  BAYRAMLI QƏSƏBƏSİ ƏRAZİSİNDƏKİ BƏNDİ BƏRPA ETMƏK MÜMKÜN OLUB **mediaforum.az** saytı[*ölü keçid*]
4. ↑  "Azərbaycanın Şirvan şəhərinin Bayramlı qəsəbəsi əhalisinin bir qismi Kürün əhatəsində qalıb. **apa.az** saytı". 2010-05-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-01-05.
5. ↑  Kür Sabirabadın mərkəzini basdı; Şirvanın Bayramlı qəsəbəsində isə 3000 nəfər sakin evakuasiya olundu[*ölü keçid*]
6. ↑  MÜSƏLMAN DİNİ İCMALAR - 2010-cu ildə qeydiyyatdan keçənlər Arxivləşdirilib 2019-02-12 at the Wayback Machine. scwra.gov.az  (az.)

Həmçinin bax
------------

| ⛭Şirvan şəhərinin yaşayış məntəqələri |
| --- |
| Qəsəbələr | Bayramlı • Çılpaqlı • Hacıqəhrəmanlı |


|  |  |
| --- | --- |
| Şirvan | *Şirvan şəhəri ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Məsum Əkbər oğlu Abbasov** (10 noyabr 1937, Yuxarı Əndəmic, Ordubad rayonu – 2019, Bakı) — Azərbaycan SSR dövlət xadimi, Azərbaycan SSR Tikinti Nazirinin müavini (1982–1987), SSRİ Əmək Veteranı (1988) və Əməkdar İnşaat Xadimi (1989).

Həyatı
------

Məsum Abbasov 1937-ci ilin 10 noyabr tarixində, Ordubad rayonunun Əndəmic kəndində anadan olub. 1957-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutuna daxil olub. 1962-ci ildə universiteti "İnşaat Mühəndisi" ixtisası ilə başa vurub. Həmin ildə, Məsum Abbasov Azərbaycan SSR Tikinti Nazirliyində (MinStroy) çalışmağa başlayıb və növbəti illərdə inşaat üzrə inspektor, baş inspektor və şöbə rəisi vəzifələrində xidmət edib. 1963-cü ildən bəri, Tikinti Nazirliyinin Həmkərlar İttifaqının üzvü olub.

1982-ci ildə, Məsum Abbasov Azərbaycan SSR Statistika Nazirliyinin rəhbərlər üçün xüsusi kursunu bitirdikdən sonra, Azərbaycan SSR Tikinti Nazirinin müavini və inşaat üzrə dövlət nəzarət-reviziya komissiyasının rəhbəri vəzifəsinə təyin edilib. 1988-ci ilin 30 dekabr tarixində, dövlət xidmətinə görə "Əmək Veteranı" medalı ilə təltif edilib. 1989-cu ildə, SSRİ "Əməkdar İnşaat Xadimi" fəxri adına layiq görülüb.

1988–1991-ci illər arasında, Bakı şəhər Xalq Deputatları Sovetinin İcraiyyə Komitəsində, Baş İstehsalat Kommunal Təsərrüfatı İdarəsinin rəisi vəzifəsində çalışıb. 1991–1997-ci illərdə, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti, Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsində çalışıb. 1997-ci ildə karyerasını başa vurub və təqaüdə çıxıb.

2019-cu ilin 2 noyabr tarixində, Bakı şəhərində vəfat edib. Evli olub, iki qızı və üç nəvəsi var.

İstinadlar
----------
**1 qəpiklik sikkə** — Azərbaycanda işlədilən qəpik sikkələrindən biri. 2006-cı ildən dövriyyədədir. Bu sikkə Azərbaycanın digər sikkələri ilə müqayisədə ən aşağı nominal dəyərə malikdir.

Mövzusu
-------

Hazırda dövriyyədə olan 1 qəpiklik sikkələr mədəniyyət mövzusuna həsr olunmuşdur.

Təsviri
-------

Dövriyyədə olan 1 qəpiklik sikkələr mislə örtülmüş qırmızı rəngdədir. Yan tərəfləri individual üsulla hazırlanmışdır.

Ölçüsü və kütləsi
-----------------

2006-cı ildə dövriyyəyə buraxılmış 1 qəpiklik sikkələrin ölçüsi isə 16,25 mm, kütləsi isə 2,8 qramdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Dövriyyədə olan sikkələr Arxivləşdirilib 2014-11-10 at the Wayback Machine. cbar.az  (az.)

Xarici keçidlər
---------------

* cbar.az — Azərbaycan Mərkəzi Bankının rəsmi saytı
* Pul. preslib.az  (az.)

| ⛭Azərbaycan valyutası |
| --- |
|  | Mövzular | 
* Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı
* Azərbaycan manatı

 |  |
| Sikkələr | 
* 1
* 3
* 5
* 10
* 20
* 50

 |
| Əsginaslar | 
* 1
* 5
* 10
* 20
* 50
* 100
* 200
* 250
* 500
* 1000
* 10000
* 50000

 |
| Xatirə sikkələri | 
* 5
* 50
* 100
* 500
* 1000

 |
**Səbuhi Zəhmət oğlu Şahverdiyev** (10 avqust 1972, Naxçıvan) — Naxçıvan Muxtar Respublikasının keçmiş prokuroru, II dərəcəli dövlət ədliyyə müşaviri. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Futbol Federasiyasının keçmiş rəhbəri.

Həyatı
------

Səbuhi Zəhmət oğlu Şahverdiyev 1972-ci il avqust ayının 10-da Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1994-cü ildə Naxçıvan Dövlət Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsini, 2001-ci ildə isə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirmişdir.

II dərəcəli dövlət ədliyyə müşaviri ali xüsusi rütbəsindədir.

Ailəlidir, iki övladı var.

Fəaliyyəti
----------

1996-cı ildən 2001-ci ilin sentyabr ayınadək Naxçıvan Muxtar Respublikası Daxili işlər orqanlarında müxtəlif məsul vəzifələrdə işləmiş, 2001-ci ilin sentyabr ayından Naxçıvan Muxtar Respublikası prokurorunun müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 7 may 2018-ci il tarixli Fərmanı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının prokuroru vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 31 yanvar 2023-cü ildə Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə vəzifəsindən azad edilmişdir.

Səbuhi Şahverdiyev 21 iyul 2004-cü il tarixində keçirilmiş Naxçıvan Muxtar Respublikası Futbol Federasiyasının növbədənkənar üçüncü konfransında federasiyanın rəhbəri seçilmişdir. O bu vəzifəni 2019-cu ilədək daşımışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  NAXÇIVAN NİYƏ FUTBOLDA DA ÖNƏ ÇIXMIR? (ARAŞDIRMA) [*ölü keçid*]. futbolpress.az, 02.01.2012  (az.)
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-08-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-01-25.
3. ↑  "- S. Z. Şahverdiyevin Naxçıvan Muxtar Respublikasının prokuroru vəzifəsindən azad edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2023-02-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-01-31.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-02-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-02-01.