**Şaken Aymanov** (Tam adı: **Şaken Kenjetayeviç Aymanov** (*qaz.* Шәкен Кенжетайұлы Айманов); 2 (15) fevral 1914, Bayanaul[d], Bozqır general-qubernatorluğu – 23 dekabr 1970, Moskva) — Qazaxıstan-sovet aktyoru, teatr və kino rejissoru. SSRİ xalq artisti (1959). Qazaxıstan kinosunun atası hesab edilirdi.

Həyatı və fəaliyyəti
--------------------

15 fevral 1914-cu ildə Pavlodar vilayətinin Bayanaul kəndində anadan olmuşdur. Ailəsi kəndli maldar idi.

Şakenin əsl adı **Şahkərim**dir (*qaz.* Шаһкерім).

1928-ci ildə orta məktəbi bitirmişdir. 1931-1933-cü illərdə Semipalatinsk şəhərində yerləşən Qazaxıstan Pedaqoji Texnikumunda təhsil almışdır.

1933-cü ildən Qazaxıstan Dram Teatrında aktyor, rejissor, 1947-1951-ci illərdə baş rejissor işləmişdir.

1940-cı ildən kino sahəsində aktyor və rejissor kimi fəaliyyət göstərmişdir. Uzun müddət "Qazaxfilm" kinostudiyasının bədii rəhbəri olmuşdur.

1940-cı ildən Sov.İKP-nın üzvü idi.

Qazaxıstan SSR Ali Sovetinin 4 və 7-ci çağırışlarında deputat seçilmişdir.

O, 1963-cü ildə keçirilən III Moskva Beynəlxalq Film Festivalında münsiflər heyətinin üzvü olmuşdur.

23 dekabr 1970-ci ildə Moskva şəhərində vəfat etmişdir. Almatı şəhərindəki Mərkəzi qəbiristanlıqda dəfn edilmişdir.

Mükafatları
-----------

Şaken Aymanov SSRİ-nin və Qazaxıstan SSR-nin bir sıra dövlət mükafatları ilə təltif edilmişdir. Onlardan bəziləri bunlardır:

* SSRİ "Əmək igidliyinə görə" medalı (1940);
* SSRİ "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (1946);
* Qazaxıstan Sovet Sosialist Respublikası Qazaxıstan SSR xalq artisti (1947);
* SSRİ SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1952);
* SSRİ Üçüncü dərəcəli Stalin mükafatı (1952);
* SSRİ SSRİ xalq artisti (1959);
* SSRİ Lenin ordeni (1967);
* SSRİ 2 dəfə "Şərəf nişanı" ordeni;
* SSRİ "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı.

Tamaşalardakı rolları
---------------------

* M. Auezovun "Koblandı" tamaşasında *"Koblandı"*;
* M. Qorkinin "Həyatın dibində" tamaşasında *"Satin"*;
* A. N. Ostrovskinin "Tufan" tamaşasında *"Tixon"*;
* U. Şekspirin "Şıltaq qızın yumşalması" tamaşasında *"Petruççio"*.

Filmoqrafiya
------------

"Abayın mahnısı" (1946), "Cambul" (1953) və başqa filmlərə cəkilmişdir.

"Məhəbbət poeması" (1954), "Çöllər qızı" (1955), "Biz burada yaşayırıq" (1957), "Atamanın aqibəti" (1970) və digər filmlərin rejissorudur.

Xatirəsi
--------

1974-cü ildə çəkilmiş "Şəkər Aymanov" sənədli filmi Şaken Aymanovun yaradıcılığına həsr olunmuşdur.

"Qazaxfilm" kinostudiyası 1984-cü ildən Şaken Aymanovun adını daşıyır. "Qazaxıfilm" kinostudiyasının ərazisində onun mərmər büstü qoyulub. Film studiyasında Aymanovun muzey kabineti yaradılıb.

Alma-Ata şəhərində Şaken Aymanov adına küçə var.

Yaşadığı evə onun xatirə lövhəsi vurulmuşdur.

Pavlodarda onun adına kinostudiya var.

Alma-Ata şəhərində 2003-cü ildən 2014-cü ilədək illik "Şaken ulduzları" (*qaz.* Шәкен Жұлдыздары) adlı animasiya filmləri festivalı keçirilmişdir.

Şaken Aymanovun 100 illik yubileyi münasibətilə üzərində 2014-cü il yazılmış poçt markası miniatür filateliya məhsulu kimi 12 yanvar 2015-ci ildə Qazaxıstan poçtu tərəfindən dövriyyəyə buraxılmışdır.

Ailəsi
------

Qardaşı — Kauken Kenjetayev (1916—2008), müğənni, Kazak Opera və Balet Teatrının direktoru, Qazaxıstan SSR-nin xalq artisti (1959);

Oğlu — Murat Aymanov (1939—1993);

Qızı — Mayra Aymanov (1938—1993), opera müğənnisi, Asanali Aşimovun həyat yoldaşı idi.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  AYMANOV Şaken Kenjetayeviç Arxivləşdirilib 2022-08-13 at the Wayback Machine. ensiklopediya.gov.az  (az.)
2. ↑  Kazakh festival awards Iranian films. presstv.ir
3. ↑  Faces of history: Shaken Aimanov. caspionet.kz
4. ↑  "Рекомендательный библиографический указатель/Национальная библиотека РК". «Voxpopuli.kz». 2017-02-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 февраля 2017.
5. ↑  Жолдасбекұлы М. Салғараұлы Қ. Сейдімбек А. Айманов Шәкен // Елтұтқа. Ел тарихының әйгілі тұлғалары. — Астана: KÜL TEGIN, 2001. — С. 335-336. — 358 с. — ISBN 9965-441-26-X.
6. ↑  "3rd Moscow International Film Festival (1963)". 2014-03-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-03-29.
7. ↑  Архивная служба Павлодарской области :: Календарь памятных дат[*ölü keçid*]
8. ↑  miniature sheet of 1[*ölü keçid*]
9. ↑  "KZ002.15". 2022-05-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-09.

Xarici keçidlər
---------------

* Şaken Aymanov — IMDb səhifəsi