**"Stalinin ölümü"** (*ing.* The Death of Stalin) — 2017-ci ildə Armando İanuççinin rejissorluğu ilə çəkilmiş Böyük Britaniya-Fransa filmidir. Filmdə 1953-cü ildə İosif Stalinin ölümündən sonra SSRİ-də başlamış hakimiyyət uğrunda mübarizədən bəhs edilir. Film *"Stalinin ölümü"* (*fr.* La mort de Staline) adlı fransız dilli qrafik romana əsaslanmışdır.

Film, 20 oktyabr 2017-ci ildə *"eOne Films"* tərəfindən Böyük Britaniyada, 9 mart 2018-ci ildə *"IFC Films"* tərəfindən ABŞ-da çıxarılmışdır. *"Stalinin ölümü"* 2017 Toronto Beynəlxalq Film Festivalının platforma hissəsində nümayiş etdirilmişdir.

Qadağalar
---------

### Rusiyada qadağan edilməsi

Filmə qapalı baxış keçirən Rusiya Mədəniyyət Nazirliyi yanında ictimai şura "Stalinin ölümü" satirik filminin heç bir tarixi və mədəni dəyər daşımadığı, əksinə SSRİ simvolikasını — himn, orden, medallar — təhqir etdiyini əsas gətirərək, Mədəniyyət Naziri Vladimir Medinskiyə filmin ölkədə yayımlanmasına icazə verməmək üçün müraciət ünvanlamışlar. Bundan sonra filmin Rusiya Federasiyasında yaymlanması qadağan edilmişdir.

### Azərbaycanda qadağan edilməsi və yayımlanması

Həmçinin bax: Azərbaycanda Stalin repressiyaları və Azərbaycanda senzura
*"Stalinin ölümü"*nün Rudiyada qadağan edilməsindən sonra, filmin Rusiya, MDB ölkələri və Baltikyanı ölkələrdə eksklüziv yayım hüququna malik olan "*Volqa*" (*rus.* Вольга) şirkəti "Stalinin ölümü" filmini satışdan çıxarmağa məcbur olmuşdur. Azərbaycan distribütorları, Rusiya Mədəniyyət Nazirliyinin verdiyi qərarla faktiki olaraq, filmin həm də Azərbaycanda yayımlanmasının qadağan edildiyini bildirirlər. "CinemaPlus" kinoteatrlar şəbəkəsinin "28 Cinema" kinoteatrının əməkdaşları bildirirlər ki, *"Rusiya şirkəti filmin Azərbaycanda, eləcə də digər MDB ölkələrində eksklüziv yayım hüququnu əldə etdiyinə görə , biz filmi ancaq həmin şirkətdən ala bilərdik."* Nizami Kino Mərkəzinin direktoru Leyli Mirzoyeva isə deyir ki, "RF Mədəniyyət Nazirliyinin *"Stalinin ölümü" filminin yayımına qoyduğu qadağa, onun Azərbaycan da daxil olmaqla, bütün MBD ərazisində yayımının qarşısının alınmasına gətirib çıxarmışdır."* 10 fevral 2018-ci ildə "CinemaPlus" kinoteatrlar şəbəkəsi 15 fevraldan "Stalinin ölümü" filminin Azərbaycanda yayımına başlayacağı haqqında Instagram heabında elan yaymışdır. Lakin, 15 fevral 2018-ci ildə filmin Azərbaycanda nümayişi yenidən təxirə salınmışdır.

Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin Kinematoqrafiya şöbəsinin əməkdaşı Aynur Nalbənd bildirib ki, *"Stalinin ölümü"* filmi ilə bağlı nazirliyə müraciət olunmayıb: *"Distribütorlar özləri də bilirlər ki, bu filmlə bağlı müəyyən problemlər var. Əvvəlcə* "Stalinin ölümü"*nün bir sıra xarici ölkələrdə yayımlanmasına icazə verilsə də, sonradan filmin ərizə forması geri çağırıldı və bununla bağlı cinayət işi açıldı. Belə qənaətə gəldilər ki, ekspertlər o filmə baxmalı və yenidən rəy verməlidirlər. Bunu bildikləri üçün bizə həmin filmlə bağlı heç bir sənəd təqdim etməyiblər. Yəni film Azərbaycanda qeydiyyatdan keçməyib. Bu da o deməkdir ki, "Stalinin ölümü" filminin ölkəmizdə nümayişinə razılıq verilməyib".*

"CinemaPlus"un direktoru Cəfər Axundzadə Meydan TV-yə deyib ki, onlar filmin Azərbaycanda nümayişi üçün bütün qanuni imkanlardan istifadə ediblər. Filmin Azərbaycanda nümayişi üçün müqaviləsi var, bütün sənədlər toplanıb yayım icazəsi alınması üçün nazirliyə təqdim edilib. Amma icazə verilmədi:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin Kinematoqrafiya şöbəsinə icazənin verilməməsinin səbəbini soruşdum. Mənə dedilər ki, filmdə Böyük Vətən Müharibəsinin iştirakçıları, marşal Jukov bir az ələ salınıb, hər nə olsa da bu, bizim tariximizdir. Çünki 300 min azərbaycanlı həlak olub. Ona görə film onların ruhuna və ailələrinə təhqirdir. Bax, bunun üçün icazə verilmədi. Halbuki, film absurd komediyadır. Nədənsə, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin Kinematoqrafiya şöbəsi bunu çox ciddiyə aldı. Digər tərəfdən Jukov və Stalin barədə tənqidi filmlər çəkilib, bunlar məlumdur. Düzdür, bütün dünyada yayım vəsiqəsini müvafiq nazirlik verir və bu, olmalıdır. Yəqin ki, bəzi qaydaları gözləmək lazımdır.* Cəfər Axundzadə*"CinemaPlus"*un direktoru | "|

11 mart 2018-ci ildən "ParkCinema" kinoteatrlar şəbəkəsi Azərbaycanda *"Stalinin ölümü"* filminin nümayişinə başlamışdır. 13 mart 2018-ci ildə "CinemaPlus" kinoteatrlar şəbəkəsinin *"Stalinin ölümü"* filmini yayımlayacağı haqqında xəbər verilir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "THE DEATH OF STALIN". British Board of Film Classification. 2018-07-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2018.
2. 1 2  Box Office Mojo (ing.). 1999.
3. ↑  *Hipes, Patrick.* "Armando Iannucci's 'The Death Of Stalin' Acquired By IFC Films – Berlin". Deadline (ingilis). 2017-02-11. 2022-06-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2018.
4. ↑  *Evans, Greg.* "'Death Of Stalin' Author Says Trumpian Comedies Must Wait For Final Tweet – NY Comic-Con". Deadline. October 5, 2017. June 11, 2022 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2018.  (#invalid\_param\_val)
5. 1 2 3  "«Смерть Сталина» запретили и в Азербайджане". haqqin.az. 28 Января 2018. 2018-02-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2018.
6. ↑  "Скандальная черная комедия «Смерть Сталина» стартует в сети #CinemaPlus с 15 февраля". Instagram. İstifadə tarixi: 11 fevral 2018.
7. ↑  "Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi *Stalinin ölümü* komediyasını Azərbaycanda qadağa edib". meydan.az. Meydan TV. 16 fevral 2018. 2018-02-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 fevral 2018.
8. ↑  *Yunus, Büllurə.* "Bakı da "Stalinin ölümü"nə icazə vermədi — Nazirlik". axar.az. 2018.01.30. 2018-03-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 fevral 2018.
9. ↑  "Stalinin ölümü". parkcinema.az. ParkCinema. 11 mart 2018. 2020-11-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 mart 2018.
10. ↑  "Скандальный фильм "Смерть Сталина" в #ParkCinema всё же будет, уже завтра!😎✌️". Instagram. 10 mart 2018. İstifadə tarixi: 13 mart 2018.
11. ↑  ""CinemaPlus" "Stalinin ölümü"nü göstərəcək". oxu.az. 13 Mar 2018. İstifadə tarixi: 14 mart 2018.

Xarici keçidlər
---------------

* *Stalinin ölümü* — Internet Movie Database saytında.