İohann Fyusli.Odissey Ssilada üzür
**Ssilla** ( q.yun. Σκύλλα q.yun. Σκύλλα, Latın transliterasiyasında **Ssilla**, *lat.* Scylla ) və **Xaribda** ( q.yun. Χάρυβδις q.yun. Χάρυβδις, **Xaribdida** transkripsiyası məqbuldur) - qədim yunan mifologiyasından dəniz bədheybətləri. Qədim yunan eposunda  Xaribda hər şeyi udan dərin dənizin təcəssümüdür (etimoloji cəhətdən Xaribda "burulğan" mənasını verən leksemə qayıdır, baxmayaraq ki, bu sözün başqa şərhləri də var). Odissey əsərində Xaribda dəniz tanrısı kimi təsvir edilmişdir.

Doksoqrafiya
------------

Ən qədim mifoloji nağıllarda Xaribda demək olar ki, heç bir rol oynamırdı; sonralar onun Poseydon və Geyanın qızı olduğu deyilirdi.

Müxtəlif mifoqrafiya mənbələrində Ssila hesab olunur:

* Forki və Hekatanın qızı;
* ya da Forbant  və Hekatenin [  ] qızı;
* Triton və Lamianın qızı (Lamiyanın qızı Stesixorun dediyinə görə  );
* Tifon və Yexidnanın qızı;
* Poseidon (Deim) və Kratayidanın qızı;
* Tritonun qızı;
* və ya Poseydon və ya Qayanın qızı  .
* Krateida çayının qızı  və Triena (və ya Forka); Homer anasını Hekate və Tritonun qızı olan pəri Kratayida adlandırır .
* Acusilaus və Apollonius'a görə, Forcus və Hecate'nin qızı Krateida  adlanır;
* Versiyaya görə, Tirenin qızı  ;
* Virgil canavar Ssilla ilə Nisanın qızı eyniləşdirir  .

Bəzi əfsanələrdə Ssilla bəzən gözəl bir qız kimi görünür: məsələn, Qlavk öz sevgisini axtarırdı, lakin sehrbaz Kirk özü Ali Baş Komandan tərəfindən əsir. Scylla çimməyə alışdı və qısqanclıqdan Kirk suyu dərmanlarla zəhərlədi və Scylla vəhşi heyvana çevrildi , onun gözəl bədəni şikəst edildi, aşağı hissəsi bir sıra it başlarına çevrildi.

Başqa bir rəvayətə görə, bu çevrilməni Amfitrit həyata keçirmiş, Ssillanın Poseydonun  sevimlisinə çevrildiyini öyrənərək, bu yolla (suyu zəhərləyərək) təhlükəli rəqibindən  xilas olmaq qərarına gəlmişdir.

Samoslu Dionysiusun "Epik Dövr"ə görə, Gerion öküzlərindən birinin Herakldan qaçırılması üçün Scylla ən son öldürüldü , lakin atası Forkis tərəfindən yenidən həyata qaytarıldı və cəsədini yandırdı.  .

Homerin təsviri
---------------

*Ssilla* qayası kəskin zirvəsi ilə səmaya qalxdı və əbədi olaraq qara buludlarla və qaranlıqla örtüldü; hamar səthi və sıldırım olması səbəbindən ona giriş mümkün deyildi. Onun ortasında, hətta ox üçün də əlçatmaz bir hündürlükdə, qərbə qaranlıq bir havalandırma ilə çevrilmiş bir mağara açıldı: bu mağarada dəhşətli Ssilla yaşayırdı. Davamlı hürən (Σκύλλα - "hürur"), canavar pirsinqli bir cığırla ətrafa xəbər verdi. On iki pəncə *Ssillanın* önündə hərəkət etdi, altı uzun çevik boyun tüklü çiyinlərdə yüksəldi və hər bir boyunda bir baş çıxdı; ağzında üç sıra düzülmüş iti dişlər tez-tez parıldayırdı. Mağaranın dərinliklərinə doğru irəliləyərək sinəsini çıxararaq bütün başı ilə yırtıcıların izinə düşdü, pəncələri ilə qayanın ətrafında dolaşdı və delfinləri, suitiləri və digər dəniz heyvanlarını tutdu. Gəmi mağaranın yanından keçəndə Scylla bütün ağızlarını açaraq gəmidən bir anda altı nəfəri qaçırdı. Homer Scylla-nı belə ifadələrlə təsvir edir  .

Xaribdanın isə Homerdə fərdiliyi yoxdur: bu, sadəcə olaraq, adı çəkilən qayaların ikincisinin altına gündə üç dəfə dəniz suyunu hopduran və hopduran gözəgörünməz su ilahəsi tərəfindən pozulmuş dəniz burulğanıdır .

Odissey və yoldaşları Ssilla və Xaribda arasındakı dar boğazdan keçəndə, sonuncu acgözlüklə duzlu nəmi uddu. Xaribdadab ölüm qaçılmaz olaraq hər kəsi təhdid etdiyini hesablayır, Ssilla isə pəncələri ilə yalnız altı nəfəri tuta bilirdi, Odissey isə Skillanın yediyi altı yoldaşını itirərək dəhşətli boğazdan qaçır  .

Daha sonra, Hyperion öküzlərinin küfrlə döyülməsinin cəzası olaraq, Zevsin əmri ilə tufan Odisseyin gəmisini parçaladı və yoldaşlarının cəsədlərini dənizin o tayına səpələdi, Odisseyin özü də dirəkdən yapışmağı bacardı. yenə külək tərəfindən Charibdisə aparıldı. Ölümün yaxınlaşdığını görən gəminin qalıqları burulğana düşdüyü anda suya enən əncir ağacının budaqlarından tutdu və Charybdis "arzu olunan logları" geri atana qədər bu vəziyyətdə asdı. Sonra qollarını və ayaqlarını açıb bütün ağırlığı ilə gəminin atılmış qalıqlarının üzərinə yıxıldı və onları yəhərləyib burulğandan çıxdı  .

Giginə görə it aşağıda, qadın yuxarıdadır . Onun 6 iti dünyaya gəldi və Odisseyin 6 yoldaşını yedi  .

Odissey kimi o da Fetisin  köməyi sayəsində yoldaşları ilə birlikdə Charybdis və Jason -un yanından sevinclə keçdi; Scylla və Charybdis arasında da səyahət edən Aeneas, təhlükəli yerdən döngə ilə yan keçməyə üstünlük verdi  .

Vergili digər bədheybətlər arasında Tartarusun astanasında yaşayan bir neçə Tartaradan bəhs edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т.2. С.583
2. ↑  Мифы народов мира. М. 1991-92. В 2 т. Т.2. С.445, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М. 2001. В 3 т. Т.3. С.251-252
3. ↑  Гесиод. Великие Эои, фр.262 М.-У.
4. ↑  Комментарий Д. О. Торшилова в кн. Гигин. Мифы. СПб, 2000. С.154
5. ↑  Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М. 2001. В 3 т. Т.3. С.251-252
6. ↑  Схолии к Гомеру. Одиссея XII 73; Псевдо-Вергилий. Скопа 66; Овидий. Метаморфозы XIII 749
7. ↑  Аполлоний Родосский. Аргонавтика IV 818
8. ↑  Комментарий В. Н. Ярхо 39 к Палефату
9. ↑  Вергилий. Буколики VI 74-75; Проперций. Элегии IV 4, 39-40
10. ↑  Овидий. Метаморфозы XIV 1-74; Гигин. Мифы 199
11. ↑  Нонн. Деяния Диониса XLII 407
12. ↑  Цец. Комментарий к «Александре» Ликофрона 45 // Комментарий Д. О. Торшилова в кн. Гигин. Мифы. СПб, 2000. С.240
13. ↑  Ликофрон. Александра 47, 652; Гигин. Мифы. Введение 39
14. ↑  Ликофрон. Александра 49 и комм.; Комментарий Д. О. Торшилова в кн. Гигин. Мифы. СПб, 2000. С.154
15. ↑  Гомер. Одиссея XII 85-100, 245—259, 430
16. ↑  Гомер. Одиссея XII 245; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 9, 25; Э VII 20-21
17. ↑  Гомер. Одиссея XII 101—110, 234—242, 428—443; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 9, 25; Э VII 21.23
18. ↑  Гигин. Мифы 151
19. ↑  Гигин. Мифы 125
20. ↑  Аполлоний Родосский. Аргонавтика IV 781
21. ↑  Вергилий. Энеида III 554—569