**Mis (I) bromid** - formulu CuBr olan qeyri-üzvi maddədir. İkili birləşmələr sinfinə aiddir və monovalent mis və bromid turşusunun duzu hesab edilə bilər.

Fiziki xassələri
----------------

Təmiz formada rəngsiz tetraedral mikrokristallardır. Kristal qəfəsi sfalerit tiplidir (kubik sinqoniya).İşıqda nəmli havada yavaş-yavaş oksidləşərək yaşılımtıl rəng alır. Suda, etanolda, efirdə həll olunmur. Kristalhidratlar əmələ gətirmir.

Alınması
--------

Mis(I) bromidi aşağıdakı üsullardan biri ilə almaq olar.
1. Mis (II) bromidin termiki parçalanması:

{\displaystyle {\mathsf {2CuBr\_{2}\ \xrightarrow {>500^{\circ }C} \ 2CuBr+Br\_{2}\uparrow }}}
{\displaystyle {\mathsf {2(CuBr\_{2}\cdot 4H\_{2}O)\ \xrightarrow {115-140^{\circ }C} \ 2CuBr+Br\_{2}\uparrow +8H\_{2}O}}}
{\displaystyle {\mathsf {2Cu\_{2}O+2HBr\ \longrightarrow \ 2CuBr\downarrow +H\_{2}O}}}

  

2. Mis (I) oksidin durulaşdırılmış bromid turşusu ilə reaksiyası:

{\displaystyle {\mathsf {2Cu\_{2}O+2HBr\ \longrightarrow \ 2CuBr\downarrow +H\_{2}O}}}
{\displaystyle {\mathsf {2CuSO\_{4}+2NaBr+SO\_{2}+2H\_{2}O\longrightarrow 2CuBr\downarrow +2H\_{2}SO\_{4}+Na\_{2}SO\_{4}}}}
3. Mis (I) oksidin durulaşdırılmış bromid turşusu ilə reaksiyası:

{\displaystyle {\mathsf {2CuSO\_{4}+2NaBr+SO\_{2}+2H\_{2}O\longrightarrow 2CuBr\downarrow +2H\_{2}SO\_{4}+Na\_{2}SO\_{4}}}}
{\displaystyle {\mathsf {2Cu+4HBr\longrightarrow 2H[CuBr\_{2}]+H\_{2}\uparrow }}}
{\displaystyle {\mathsf {H[CuBr\_{2}]\longrightarrow CuBr+HBr}}}
4. : {\displaystyle {\mathsf {CuSO\_{4}+4KBr+Cu\ \longrightarrow \ 2K[CuBr\_{2}]+K\_{2}SO\_{4}}}}

{\displaystyle {\mathsf {K[CuBr\_{2}]\ \longrightarrow \ CuBr+KBr}}}

Kimyəvi xassələri
-----------------

Həll olunan birləşmələrin əmələ gəlməsi.
1. Mis (I) bromid isti qatı sulfat turşusunda həll olunur:

{\displaystyle {\mathsf {2\ CuBr+4\ H\_{2}SO\_{4}\longrightarrow \ 2CuSO\_{4}+\ Br\_{2}\uparrow +\ 2SO\_{2}\uparrow +4\ H\_{2}O}}}

  

2. Kompleks birləşmə əmələ gətirdiyi üçün bromid turşusunun, kalium bromidin, kalium siyanidin, ammonyakın qatı məhlullarında həll olunur:

{\displaystyle {\mathsf {CuBr+MBr\longrightarrow \ M[CuBr\_{2}],\ (M=H,K)}}}
{\displaystyle {\mathsf {CuBr+2KCN\longrightarrow \ K[Cu(CN)\_{2}]+KBr}}}
{\displaystyle {\mathsf {CuBr+2(NH\_{3}\cdot H\_{2}O)\longrightarrow \ [Cu(NH\_{3})\_{2}]Br+2H\_{2}O}}}
### Digər reaksiyalar:

3. Mis (I) bromid nəmli havada işıqda yavaş-yavaş oksidləşir:

{\displaystyle {\mathsf {2CuBr\longrightarrow Cu\downarrow +CuBr\_{2}}}}
{\displaystyle {\mathsf {CuBr+S(CH\_{3})\_{2}\longrightarrow CuBr\cdot S(CH\_{3})\_{2}}}}
4. Lyuis əsasları ilə molekulyar adduktlar əmələ gətirir, məsələn, dimetil sulfidlə:

{\displaystyle {\mathsf {CuBr+MBr\longrightarrow \ M[CuBr\_{2}],\ (M=H,K)}}}
{\displaystyle {\mathsf {CuBr+2KCN\longrightarrow \ K[Cu(CN)\_{2}]+KBr}}}
{\displaystyle {\mathsf {CuBr+2(NH\_{3}\cdot H\_{2}O)\longrightarrow \ [Cu(NH\_{3})\_{2}]Br+2H\_{2}O}}}

Tətbiqi
-------

Mis (I) bromid kimya sənayesində üzvi sintez proseslərində istifadə olunur.

İstinadlar
----------

* Реми Г. "Курс неорганической химии" М, 1963
* M.K.Bağıyeva. Ümumi və qeyri-üzvi kimya praktikumu. Bakı-2012
* Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд. испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.

1. ↑  Copper(I) bromide (ing.).