recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gənc Mehmed Paşa** (ö. 6 iyun 1768) — Osmanlı sultanı III Əhməd dönəmində müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmiş dövlət xadimi.

Atası Sultan Əhməd dönəmi sədrəzəmlərindən Nevşəhərli İbrahim Paşa idi. Atası Sultan Əhmədin qızlarından Fatma Sultanla evli olsa da, Mehmed Paşa onun öncəki evliliyindən dünyaya gəlmişdir.

21 fevral 1724-cü ildə keçirilən mərasimdə Sultan Əhmədin qızlarından Atikə Sultanla, əmisi oğlu Əli Paşa isə Ümmügülsüm Sultanla nigahlandı. Beləcə, həm özü və əmisi oğlu vəzirlik rütbəsinə yüksəldi, həm də atası Osmanlı sülaləsiylə olan qohumluq əlaqələrini gücləndirdi. Nigahın ardından heç bir dövlət vəzifəsinə gətirilməsə də, Amasiya əyalətinin gəlirləri ona bağlandı. 1730-cu ildə baş tutan Patrona Xəlil üsyanı əsnasında qaçaraq gizləndi və üsyanın yatırılmasının ardından 1732-ci ilin aprelində Saloniki, ardından Bursa əyalətinə təyin olunaraq paytaxtdan uzaqlaşdırıldı. Ancaq bu illərdə ağır xəstəliyə tutulmuş, bu səbəblə vəzifədən istehfa edərək İstanbula dönmüşdür. 1737-ci ildə xanımı Atikə Sultanın vəfatının ardından səhhəti daha da pisləşdi. Qalan ömrünü Anadolu hasarındakı köşkündə yatalaq olaraq keçirən Mehmed Paşa 6 iyun 1768-ci ildə burada vəfat etdi. Cənazəsi atasının Şahzadəbaşı məscidindəki məzarının yanına dəfn olundu.

Mənbə
-----

* Sicill-i Osmani IV cild, səh. 25

İstinadlar
----------
**Gəmiqaya** — Ordubad rayonu ərazisində, Tivi və Nəsirvaz kəndlərindən şimal-şərqində, Zəngəzur silsiləsinin suayırıcında yerləşən zirvə. Hündürlüyü 3725 metrdir. Sıldırım yamaclı, konusvarı formaya malik olan dağ qədim vulkanik süxurlardan əmələ gəlmişdir. Min illər boyu Naxçıvan əhalisinin iqtisadi həyatında mühüm əhəmiyyət kəsb edən Gəmiqaya yaylaqlarının ərazisi bir növ müqəddəsləşmiş, hətta burada təbii məbədlər meydana gəlmişdir. Adı Nuh əfsanəsi ilə bağlıdır. Yalçın, şiş qayalı, zirvəsi daim qarla, ağ buludlarla örtülü olan bu dağ uzaqdan mavi səma fonunda bir növ ümmana baş vurub üzən nəhəng gəmiyə bənzəyir. Görünür, belə zahiri oxşarlığa əsasən Kiçik Qafqazın ən yüksək zirvəsi olan Qapıcıq dağına (3904 m) xalq arasında Gəmiqaya adı.Qədim dünyanın müqəddəs panteonlarından sayılan Gəmiqaya özünün əzəmətli, fantastik görünüşü ilə insanı heyrətə gətirir. Burada e. ə.III-I minilliklərə aid qayaüstü rəsmlər–piktoqramlar (qədim yazılar) var (Gəmiqaya rəsmləri).

Həmçinin bax
------------

* Gəmiqaya (film, 1981)
* Gəmiqaya petroqlifləri

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-01-22.
Məhdud dövlət ilə səhv salmayın.
**Kiçik dövlət** və ya **kiçik hökumət** — ictimai siyasətin və ya özəl sektorun müəyyən sahələrində minimal dövlət müdaxiləsinin olduğu iqtisadi və siyasi sistemi təsvir etmək üçün əsasən yeni sağ konservativlərin və libertarianlar tərəfindən istifadə edilən termin. Bu, klassik liberalizm, o cümlədən konservatizm və libertarianizmin bəzi məktəblərində əhəmiyyətli bir mövzudur. Bunun əleyhdarları böyük dövləti dəstəkləyirlər.

Maarifçilik dövrünə aid klassik liberal düşüncədən formalaşmış kiçik dövlət anlayışı Avstraliya, Danimarka, Honkonq, Yeni Zelandiya, Birləşmiş Krallıq və Birləşmiş Ştatların konservativ partiyalarından populyar bir mövzudur. Buna baxmayaraq, dövlətin kiçildilməsi hədəfinə çatmaq üçün hansı siyasətin aparılması və necə aparılması tez-tez müzakirə edilir.

Həmçinin bax
------------

* Məhdud dövlət
* Minarxizm

İstinadlar
----------

1. ↑  *Madrik, Cefri G.* 1: Government and Change in America // The Case for Big Government. The Public Square. Prinston, Nyu-Jersey: Princeton University Press. 2009. səh. 10. ISBN 9781400834808. 2021-03-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-09. [...] there really is no example of small government among rich nations. The size of government grew across all the world's rich nations, particularly in the twentieth century, and the rate of economic growth only increased.
2. ↑  "Enlightenment | Definition, History, & Facts". britannica.com (ingilis). Encyclopedia Britannica. June 21, 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 9, 2020.

Xarici keçidlər
---------------

* Center for Small Government
* Report and video comparing small and big governments by the CPS Arxivləşdirilib 2017-04-01 at the Wayback Machine
**Qoruyucu divar** (*ing.* Firewall) — icazəsiz girişi bloklamaq üçün yaradılıb və yalnız icazəsi olanlara girişi təmin edir. Bu qurğu və ya qurğular sistemi girişə icazəni qaydalar və müxtəlif kriteriyalara əsasən verir.

Firewall-un iki əsas növü var:

- Vəziyyətə nəzarət edən təhlükəsizlik divarı (Stateful Inspection Firewall)
- Tətbiqetmə səviyyəsi təhlükəsizlik divarı (Application Layer Firewall)

Vəziyyətə nəzarət edən təhlükəsizlik divarı – məlumatı göndərildiyi yerdən daxil olacağı yerə qədər izləyir. Tətbiqetmə səviyyəsi təhlükəsizlik divarı isə yalnız daxil olan və çıxan məlumatın başlıq hissələrini yoxlayır və tətbiqetmə səviyyəsindəki protokolları məhdudlaşdıraraq təhlükəsizliyi təmin edir. Məsələn, HTTP protokolu vasitəsi ilə hər hansı bir Veb sayta girişin qadağan olunması. Bu iki növdən ən çox inkişaf edən və ən çox istifadə olunanı birincisidir. Ona görə ki, daha böyük şəbəkələrin, İnternet və daxili şəbəkədəki trafiklərinə nəzarət edir.

"Firewall nə üçün lazımdır?" sualına gəldikdə isə bunu qeyd etmək lazımdır ki, sizin kompüteriniz yalnız virus hücumlarına deyil, sizin şəxsi məlumatlarınızı ələ keçirə biləcək hücumlara da məruz qalırlar. Məhz bu hallarda Firewall-dan istifadə olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2011-07-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-07-09.

Xarici keçidlər
---------------

 Arxivləşdirilib 2013-10-03 at the Wayback Machine
**Qorxmazqala** (qum. Торкъали) — Rusiya Federasiyası, Dağıstan Respublikası, Xumtorqala rayonu ərazisində yerləşən kənd. İnzibati cəhətdən Xutorqala rayonunun və Qorxmazqala kənd sovetliyinin mərkəzidir.

Coğrafiya
---------

Kənd Xumtorqala rayonunun cənubunda, Şura-Ozen çayının sağ sahilində yerləşir. mahaçqala şəhərindən 10 km qərbdədir. Kənd yaxınlığından Qafqaz avtomaqistralı keçir. Kəndin qərbindən isə Şimali Qafqaz dəmiryolu xətti keçir

Qəsəbə torpaqları ilə həmsərhəddir: şimalda Tyube və Şamxal-Termen, şərqdə Zaqorodnı, cənub-şərqdə Leninkent və qərbdə Şanqoda-Şitlib.

Yaşayış məntəqəsi Dağıstanın dağ ətəyi zonasında yerləşir. Relyefi əsasən düzənlikdir. Kəndin cənub hissəsindən tədricən yüksək dağlar başlayır. Kənddən qərbdə Şura-Ozen çayının vadisinə doğru kiçik yüksəkliklər uzanır. Kəndin cənub-qərbində Dağıstan Respublikasının əsas görməli yerlərindən biri Sarıqum barxanı yerləşir. Ərazinin dəniz səviyyəsindən orta yüksəkliyi 61 metr təşkil edir. 

Hidroqrafik şəbəkə əsasən Şura-Ozen çayından ibarətdir. Kəndin şimalından Oktyabr İnqilabı adı verilən bir kanal keçir.

Kəndin iqlim yarı quru-dəniz tipidir. Onun iqliminə dəniz üzərində formalaş hava böyük təsir göstərir. Havanın orta illik termperaturu +12°С təşkil edir. İyul ayının orta temperaturu +25°С, yanvar ayının orta temperaturu isə −0,5°С təşkil edir. İl ərzində ərazi üzrə 350 mm yağıntı düşür. Ən çox yağıntı payız mövsümündə düşür.

Tarixi
------

Kənd 1970-ci ildə salınmışdır. Kəndin salınmasına səbəb 1970-ci ildə Kumtorqala kəndində baş verən zəlzələ olur. Zəlzələdən əhali yeni əraziyə köçürülür və Qorxmazqala kəndi salınır. Əvvəllər kənddə «Markovski» şərabçılıq zavodu fəaliyyət göstərirdi. 

1971-ci ildə Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasının ali Sovetinin iclasında çıxarılan qərara əsasən Kumtorqala kəndinin adı Dağıstanda sovet hakimyyətinin qurulmasında böyük rolu olan Cəlaləddin Qorxmazovun şərəfinə Qorxmazqala adlandırılmışdır.

Əhalisi
-------

Əhalisinin hamısını süni müsəlmanlar təşkil edir. Etnik baxımından əhalisinin böyük əksəriyyətini qumuqlar təşkil edir. 2002 siyahıyaalmaya görə etnik tərkib:

| Xalq | Say,  nəf. | Ümumi əhaliyə olan nisbəti, % |
| --- | --- | --- |
| qumuqlar | 7 033 | 91,1 % |
| darginlər | 386 | 5,0 % |
| avarlar | 215 | 2,8 % |
| digərləri | 88 | 1,1 % |
| ümumi | 7 722 | 100 % |

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  "База микроданных Всероссийской переписи населения 2010 года". 2014-06-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-04.
**Olqa Boznanska** (pol. Olga Boznańska, 15 aprel 1865, Krakov — 26 oktyabr 1940, Paris) — polşalı rəssam.

Həyatı və işi
-------------

Olqa Boznanska dəmir yolu mühəndisinin ailəsində anadan olmuşdur; atası polyak idi və anası bir fransız qadın idi. O, uşaqlıqdan rəsm çəkib, sənətşünaslardan Anton Piotrovski və
Kazimir Poxvalskiydən dərs alıb. 1886-cı ildən 1990-cı ilə kimi Münhendə yaşayıb. Boznanska əsasən portretləri, natamam həyatlarını, mənzərələrini və janr səhnələrini boyadı. 1890-cı illərdə təhsilini bitirdikdən sonra gənc sənətkar öz əsərlərini - Münhen, Varşava, Berlin, Vyana şəhərlərində nümayiş etdirməyə başladı. Vyana sərgisində "Rəssam Paul Naumens portreti" adlı rəsm üçün Boznanska qızıl medal qazandı. 1896-cı ildə Paris Gözəl Sənətlər Cəmiyyətinin mükafatını aldı. 1898-ci ildə Boznanska, Polşa rəssamları "İncəsənət" Birliyinə qatıldı. Eyni ildə Parisə getdi. 1900-cü ildə Londona yeni qalereyada sərgidə qızıl medal qazandı və Paris
Dünya Sərgisində mükafata layiq görüldü. Həmin il Boznanska uzun illərdir sıx əlaqədə olan sənətçi Jozef Çaykovski ilə ayrıldı. 1901-ci ildə Pittsburqda Boznanska əsərlərinin sərgisi keçirildi. 1907-ci ildə Karnegi Mellon Universiteti tərəfindən gümüş medal qazandı. 1912-ci ildə Boznanska, Klod Mone və Pyer-Ogüst Renuar ilə birlikdə, Pittsburqdakı bir sərgidə Fransanı təmsil edir. 1932-ci ildə sənətçi son dəfə Krakovda oldu. 1937-ci ildə Parisdəki Dünya Sərgisində, Qran-priyə layiq görüldü. 1938-ci il Venesiya Biennalesinin
iştirakçısıdır. Montmorensi qəbiristanlığında
basdırıldı.

Seçilmiş əsərləri
-----------------

"Yapon Çətirli Qadın" (1886)

"Nənənin ad günü" (1889)
"Rəssam Paul Naumens portreti" (1893)
"Qız" (1894)
Pani Digat portreti (1903)
Gənc qadın portreti» (1912)
"Bir Vaza ilə Həyat" (1918)
"Güllər" (1921)

Mükafatları
-----------

Fəxri Legion ordeni (1912)

Mənbə
-----

1. 
2. 

1. ↑  *Anguera J. E.* Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana (isp.). Editorial Espasa, 1905. Vol. apéndice 2. P. 477. ISBN 8423945723
2. ↑  .
**İrina Valerevna Krivko** (*belar.* Ірына Валер’еўна Крыўко; 30 iyul 1991, Senno[d], Vitebsk vilayəti) — Belarus biatlonçusu. 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında estafetdə çempion.

Bioqrafiyası
------------

İrina Krivko Vitebsk vilayətinin Senno şəhərində anadan olub. Beşinci sinifdə oxuyunda keçmiş biatlonçu, bədən tərbiyəsi müəllimi Valentina Gordetskanın diqqətini çəkmişdir.İrinanı idman məktəbinin məşqçisi Valeri Mixayloviç Lektorova göstərdilər. Tezliklə kiçik qardaşı Viktor da biatlonçu oldu. 2018-ci ildə Belarusiya millisinin servis işçisi Artyom Leşçenko ilə evləndi.

2009-cu ildə beynəlxalq yarışlarda debüt etdi və Kanadada Kenmor qəsəbəsində keçirilən yeniyetmələrin dünya çempionatında fərdi yarışda dördüncü yeri tutdu. Kanadalı biatlonçu Yolen Odduya təxminən 10 saniyə məğlub oldu. Sprintdə 14-cü, təqibdə isə səkkizinci oldu. Krivko, Nelya Nikalayeva və Daria Nesterşik ilə birlikdə rus komandasına uduzaraq estafetdə ikinci yeri tutaraq ilk medalını qazandı.

2010/2011-ci il mövsümündə Krivko *IBU Kuboku* mərhələlərində sprintdə 39-cu yeri tutaraq ilk yarışında ilk xallarını qazandı. Mərhələlərdəki ən yaxşı nəticəsi Avstriyanın Obertilliax qəsəbəsində oldu - 19-cu yer.

Yeniyetmələr arası dördüncü dünya çempionatında liderlərdən1:37 saniyə geridə qalaraq sprintdə 20-ci yeri tutdu.T əqib yarışında 3 3-cü oldu. Olqa Qaliçə cəmi 11 saniyə uduzdu.

2012-ci ildə Dünya Kubokunda debüt etdi - fərdi yarışda starta inamla başlasa da sona çatdıra bilmədi.

2017/2018 mövsümündə Dünya Kuboku mərhələsində kütləvi startda ikinci oldu. 2018 Olimpiadasında "qızıl" estafet yarışında da iştirak etdi. İrinaya "Fərdi cəsarətə görə" orden təqdim etdilər.

Cənubi Koreyanın Phençhan şəhərində keçirilən 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında İrina sprint və təqibdə 17-ci olsa da, estafetdə qızıl medal qazana bildi.

İstinadlar
----------

1. ↑   (ing.). 2006.
2. ↑  "КРИВКО Ирина Валерьевна". 2018-03-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-17.
3. ↑  "IBU DATACENTER". 2013-03-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-02-27.
4. ↑  "IBU DATACENTER". 2013-03-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-02-27.
5. ↑  "IBU DATACENTER". 2013-03-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-02-27.
6. ↑  "IBU DATACENTER". 2013-03-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-02-27.
7. ↑  "IBU DATACENTER". 2013-03-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-02-27.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Vkontakte.ru · Facebook |
| Foto, video və audio | Instagram |
| Tematik saytlar | biathlon.com.ua · IBU · Olympedia · Olympic Channel · TheSports.org · МОК |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
**İrina Petrovna Novinskaya** — nasir, tərcüməçi, 1988-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1959), Azərbaycan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi (1972).

Həyatı
------

İrina Novinskaya 1923-cü il iyunun 12-də Azərbaycanın Hacıqabul stansiyasında qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. Tbilisi şəhərində orta məktəbi bitirmişdir (1930–1941). Gürcüstan Bədaye Akademiyasının qrafika fakültəsinin ikinci kursunda ikən İkinci Dünya müharibəsi başladığından Sovet ordusu sıralarına könüllü daxil olmuş, topçular polkunda, xüsusi rabitə batalyonunda, hava hücumuna qarşı müdafiə ordu qərargahında hərbi xidmətdə olmuşdur (1942–1945). Tərxis olunduqdan sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir (1946–1951). "Molodyoj Azerbaydjana" qəzetinin əməkdaşı kimi jurnalistlik fəaliyyətinə başlamışdır. Sonra "Bakinskiy raboçiy" qəzeti redaksiyasında təbliğat və təşviqat şöbəsinin xüsusi müxbiri olmuşdur. Həmin vaxtdan ilk hekayələrini və Azərbaycan ədəbiyyatından tərcümələrini dövri mətbuatda çap etdirir. Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqı İdarə Heyətinin üzvü, Mətbuat Yeniliyi Agentliyinin müxbiri olmuşdur. Bakı şəhəri və Səbayel rayonu zəhmətkeş deputatları Sovetlərinin deputatı seçilmişdir (1971–1979). Səməd Vurğun adına Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrında direktor (1968–1979), "Gənclik" nəşriyyatında redaktor (1979–1987) olmuşdur. Xidmətlərinə görə "Azərbaycan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adı ilə (7 fevral 1972), II dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordeni (1985), beş medal və iki dəfə Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdir.

Əsərləri
--------

* Первые десять (сборник стихов). Баку: Азернешр, 1964, 107 стр.
* Адажио из "Лебединого" (сборник стихов). Баку: Гянджлик, 1981, 105 стр.
* На чужом пиру (повесть). Баку: Гянджлик, 1982, 84 стр.
* Её джинсовое счастье. Баку: Гянджлик, 1983, 183 стр. (совместно)
* Композиция на военную тему. Баку: Язычы, 1988 126 стр.

Tərcümələri
-----------

* С.Велиев. Жемчужный дождь. М.: Советский писатель, 1958, 309 стр.
* С.Велиев. Узлы. М.: Советский писатель, 1967, 381 стр.
* С.Велиев. Керченское утро. М.: Советский писатель, 1972.
* С.Велиев. Седьмая дочь Амины. М.: Советский писатель, 1974.
* А.Ахмедова. Этот странный жёлтый свет. М.: Советский писатель, 1987, 348 стр.
**Kieron Uilyamson *(*ing.* Kieron Williamson)*** Gənc rəssam. Dahi rəssamlıq qabiliyyəti sayəsində, "balaca Mone" adlandırılır və Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. 2009-cu ildə gənc rəssamın əsərlərindən ibarət ilk sərgi təşkil edilib və cəmi 25 dəqiqə ərzində 23 şəkil satılıb. Son beş ildə tablolarının satışından 2,3 milyon dollar qazanıb.

Bioqrafiya
----------

2002-ci il İngiltərədə, şərqi Norfolk qraflığında anadan olub. Kieron beş yaşında ailəsi ilə birgə cənub-qərbi İngiltərəyə səyahət edib, Kornuoll qraflığına baş çəkib və artıq bir ildən sonra o, dahi rəssamlıq qabiliyyəti sayəsində Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. 2009-cu ildə gənc impressionistin əsərlərindən ibarət ilk sərgi təşkil edilib və cəmi 25 dəqiqə ərzində 23 şəkil satılıb. Dolayısıyla, Kieron ilk 35 min dollarını qazanıb. Bir ildən sonra artıq 33 işin satıldığı ikinci sərgi baş tutub. Və bu dəfə gənc rəssam 200 min dollar varlanıb.
Kieron Uilyamsonun məşhurluğu, müvafiq şəkildə gəlirinin miqdarı artıb – növbəti sərgi artıq ona 600 min dollar gətirib. Onun tablolarını müxtəlif ölkələrdən, xüsusilə Yaponiya, Şimali Amerika və Avropa ölkələrindən pərəstişkarları əldə edib. Tanınmış kolleksiyaçılar öz kolleksiyalarını gənc rəssamın işləri ilə zənginləşdirib və bunu etməyə davam edirlər. Son beş ildə Kieron Uilyamson öz tablolarının satışından 2,3 milyon dollar qazanıb. Dolayısıyla, 11 yaşda o, milyonçu olub. Rəssam, futbol ulduzu olmağı arzulayır və tez-tez dostları ilə bu oyunu oynayır.

Kieron Williamson Limited
-------------------------

Hazırda gənc rəssam "Kieron Williamson Limited" şirkətinin sahibidir. Yaşı az olduğu üçün gənc rəssam hələlik şirkəti idarə etmək iqtidarında deyil, ona görə valideynləri ona bu işdə kömək edir. Gənc rəssam, bir həftə ərzində bir neçə şəkil yaradır və bu tablolar impressionist bilicilər tərəfindən əsl şedevr kimi qiymətləndirilir. Kieron nə qədər şəkil çəkirsə çəksin, alıcı tələbatını təmin edə bilmir. İnsanlar Uilyamsonun hələ çəkmədiyi şəkilləri almaq üçün növbəyə durur. Rəssamın özünün də dediyi kimi, növbədə duran alıcıların sayı 500-3000 arası dəyişir. Tablolar kifayət qədər böyük qiymətə (3500-30000 dollar) satılır.

İstinadlar
----------
**Alpine Hotel** — 1914-cü ildə Britaniyanın çay plantatorların evi kimi tikilmiş və Şri-Lankada yerləşən mehmanxanadır. Sonralar ziyarətçilər üçün otaqları icarəyə götürən *Dodampa Qamace* ailəsi tərəfindən alınmışdır. Hal-hazırda otel köhnə müstəmləkə gözəlliyini və onun arxitekturasını, keçmiş Britaniya Dövrünün neçə-neçə davamlı dəlillərini özündə saxlayır.

Oteldə 30 nömrə, restoran, bilyard zalı, bar və iki istirahət zalı və kofe mağazası fəaliyyət göstərir.

2006-ci ildə Alpine Mehmanxanası böyük miqyasda xidmət sahəsinin olmasına görə Mərkəzi Əyalətdə ən yaxşı yerinə yetirən antropometriya olan "Star Mükafatı"na layiq görülmüşdür.

Yerləşməsi
----------

Otel Nuvara Eliya Cıdır Kompleksinin önündə duran və Badulla istiqamətində yerləşən Magistral Yolda olan oteldir. Otel Nuvara Eliya şəhərindən kilometrlərlə uzaqda yerləşmişdir.

Xarici keçidlər
---------------

*

İstinadlar
----------

1. ↑  "Alpine receives award". Daily News. 14 October 2005. 4 March 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 August 2015.
2. ↑  "Alpine Hotel gets closer to the guests". The Nation. 31 December 2006. 4 March 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 August 2015.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Afad Qurbanov vaxtilə Azərbaycan dilində, onun dialektlərində saxlanmış, lakin qədim türk abidələrində və başqa türk dillərində mövcud olan qədim alb – (alp) cəsur, qoçaq (…alban) leksik ünsürlərdən bəhs etmişdir.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Dilçilik İnstitutunun şöbə müdiri, filologiya elmləri doktoru Mübariz Yusifov da Azərbaycan ərazisində oğuz tayfaları ilə bağlı yer adları haqqında danışarkən Tovuz, Ağstafa və s. adlarla yanaşı Alpoud yer adını belə izah edir: "Alpoud" yer adının birinci tərəfində "alp" sözü işlədilir. Mənaca bu söz böyük, qüdrətli, yenilməz anlayışı bildirir"

Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasında bir yerdə Alpan (Quba rayonu), üç yerdə Alpout (Qazax, Göyçay, Ucar rayonları) kəndlərinin olduğu qeyd edilir. Azərbaycan SSR-nin Bərdə, Qazax, Qasım İsmayılov, Göyçay, Laçın, Ucar rayonlarındakı Alpoud, İranda isə əhalisi azərbaycanlılardan ibarət olan Alpovut və Alfovut kəndlərinin adı ehtimal ki, Alpoutlarla əlaqədardır.

* Alpout (Bərdə) — Azərbaycanın Bərdə rayonunda kənd.
* Alpout (Qazax) — Azərbaycanın Qazax rayonunda kənd.
* Alpout (Ucar) — Azərbaycanın Ucar rayonunda kənd.
* Alpout (Göyçay) — Azərbaycanın Göyçay rayonunda kənd.
* Alpout (Goranboy) — Azərbaycanın Goranboy rayonunda kənd.
* Alpout (Laçın) — Azərbaycanın Laçın rayonunda kənd.
* Alpout (Ağsu, Bico) — Azərbaycanın indiki Ağsu rayonu Bico kəndinin ərazisində, Bicoya yaxın yerdə kənd olmuşdur. Hal hazırda mövcud deyil.
* Alpout (Bicar)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Elm və həyat" jurnalı, 1989, No 7
2. ↑  Azərbaycan gəncləri" qəzeti, 28 oktyabr 1989
3. ↑  ASE, I cild, səh. 275–276

|  |  |
| --- | --- |
| Disambiguation icon | **Alpout** sözü bir çox mənada istifadə olunur.Lazımi mənanı dəqiqləşdirmək üçün bu səhifədəki siyahıdan istifadə edin.  |
**Rəcəb İvedik 2** (*türk.* Recep İvedik 2) — Türkiyə istehsalı Rəcəb İvedik filminin davamı olan komediya filmi. Filmin rejissoru Toqan Gökbakardır.

Məzmun
------

Rəcəbin tək tanışı, yaşlı və vaxtını PlayStation oynayaraq keçirən nənəsidir. Nənəsi Rəcəbin yaşadığı sərxoş, boş və avara həyatı buraxıb iş tapmasını, evlənməsini və prestij qazanmağını istəyir. Rəcəb nənəsinin istəkləri üçün özünə iş axtarmağa başlayır. Rəcəb İvedik hər işə gedir, getdiyi işlərdə də hər şeyi bir-birinə qarışdırır. Əmisi oğlu Hakanın yaxın adamları çox olduğu üçün sahib olduğu iş yerində ona yeni bir iş verir. Rəcəb, bir tərəfdən iş yerində cürbəcür macəralar yaşayarkən, bir tərəfdən də işi öyrənir.

Rollarda
--------

| Rolu canlandıran | Obraz | Qeydlər |
| --- | --- | --- |
| Şahan Gökbakar | Rəcəb İvedik |  |
| Gülşən Özbakan | Pakizə İvedik |  |
| Efe Babacan | Hakan İvedik |  |
| Çağrı Büyüksayar | Əli Kərəm |  |
| Asiya Dinçsoy | Yakuza |  |
| Zeynəb Çamcı | Zeynəb |  |
| Aysan Sümercan | Yoqa Müəllimi |  |
| Füsun Öztoprak |  |  |
| Müjdə Uzman |  |  |
| Gülşah Şahin |  |  |
| Esin Gündoğdu |  |  |
| Oya Salman |
|  |
| Yıldıray Yıldızoğlu |  |  |
| Məltəm İpəkçi |  |  |
| Ayfer Çalqıcı |  |  |
| Erkan Baltacı |  |  |
| Begüm Önər |  |  |
| Ayşə Özkök |  |  |
| Elif Burcu Barut |  |  |
| Mitoi Luis |  |  |
| Hiroşi Nakama |  |  |
| Fevzi Gökce |  |  |
| Affan Gürəl |  |  |
|

Rəylər
------

Film homofobik olduğu üçün Rəcəb İvedik rolu 2009 Hormonlu Pomidor mükafatına, qadın haqqları və cinsiyyət pozuntuları olduğu üçün 2008-ci ildə isə Qızıl Bamya-ya laiq görülmüşdür. 33,4 lirə gəlir qazanan film Türkiyədə 4,4 milyon insan tərəfindən izlənilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .

Xarici keçidlər
---------------

* *Recep İvedik 2* — IMDb səhifəsi

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AllMovie · AlloCiné · Česko-Slovenská filmová databáze · FilmAffinity · IMDb |
**Altay şəhəri** (uyğ. قۇمۇل, *Altay shehiri;* *çin.* 阿勒泰市, Pinyin: Ālètài) — Çinin Sintszyan-Uyğur Muxtar rayonunun İli-Qazax Muxtar dairəsində yerləşən bir şəhərdir.

Tarixi
------

Verilən digər adlar: Chenghwasze, Altay-Sharasume, Cheng-hua-sze, Sharasume, A-lo-t'ai-chen, Chenghwa, A-shan, A-lo-t'ai, Tulta, Ch'eng-hua, Çenxua, Ç'eng-hua-ssu, A-lo-t'ai-hsien, T'u-lo-t'a, A-le-t'ai, Ch'eng-hua-hsien, A-erh- t'ai, Shara-Sumu və Altay.

Kobdan Hebei-Amban-ın Altay bölgələrindəki köçərilərə nəzarət etməkdə çətinlik çəkdiyindən, 20-ci əsrin əvvəllərində başında müstəqil bir amban ilə yeni bir bölgə yaratmaq təklifi ilə Pekinə üz tutdu. Təklif qəbul edildi və 1908-ci ildə yeni qubernatorun iqamətgahı olaraq Cungar monastırı Şara-sume (Çin. 承 化寺 p p all all all all all p p) yerində bir qala inşa edildi. Monastır və qala ətrafında tədricən bir qəsəbə böyüdü. Chenghua County (承 化 县) 1921-ci ildə yaranmışdır. 1953-cü ildə Atai County (阿泰 у), 1954-cü ildə Altay County (阿勒泰 县) adlandırıldı. 17 noyabr 1984-cü ildə Altay County bir şəhər mahalına çevrildi [1].

2011-ci ilin dekabr ayında Beitun kəndi şəhər rayonundan ayrıldı və Sincan Uyğur Muxtar Vilayətinin hökumətinə tabe oldu, alt rayon səviyyəsində bir şəhər oldu.

Yerləşdiyi bölgə
----------------

Qərbdə Burçin rayonu, şimalda Monqolustan, şərq və cənubda Burultokay rayonu ilə həmsərhəddir.

Burada Çemur Çek qəbirlərə rast gəlinir. Mütəxəssislərin fikrincə, burada ucaldılmış daş heykəllər və sarkofaqlar, eramızın VI əsrində yaşamış Göytürk xaqanına aiddir.

### İqtisadiyyatı

Yerli əhali heyvandarlıq, maldarlıq, at, qoyun yetişdirməklə məşğuldur. Bitkiçilik buğda, qarğıdalı, şəkər çuğunduru, düyü, kətandan ibarətdir.

Əvvəlcə maşınqayırma ilə yanaşı dəri, yun, pambıq, şəkər, heyvan məhsullarının emalı, taxıl və qida sənayesi ilə əlaqəli olan elektrik sənayesi inkişaf etmişdir. Altay meşə ehtiyatları ilə zəngindir, meşələr arıq, Sibir larch və s.

İqlimi
------

Şəhərin sərt Kontinental iqlimi vardır.

| Altay şəhərinin iqlim cədvəli

(1961-1990) |
| --- |
| Aylar | Yanvar | Fevral | Mart | Aprel | May | İyun | İyul | Avqust | Sentyabr | Oktyabr | Noyabr | Dekabr |
| Havanın ortalama ən yüksək dərəcsi | -0.9 | -8.1 | 0.4 | 13.6 | 21.7 | 26.7 | 28.2 | 26.9 | 21.2 | 11.6 | 0.5 | -7.8 |
| Havanın ortalama mənfi dərəcəsi | -21.8 | -20.7 | -11.0 | 1.7 | 8.7 | 13.4 | 15.2 | 13.4 | 8.0 | 0.8 | -9.5 | -18.7 |
| Ortalama Yağış miqdarı | 11.5 | 9.7 | 8.7 | 10.9 | 18.1 | 14.2 | 22.0 | 13.6 | 15.4 | 16.6 | 19.0 | 15.6 |
| Ortalama yağışlı günləri | 2.9 | 2.7 | 2.4 | 2.5 | 3.6 | 3.2 | 4.1 | 2.9 | 3.1 | 3.5 | 4.3 | 4.2 |
| *Mənbə: Hong-Kong Gözlemevi Arxivləşdirilib 2008-01-27 at the Wayback Machine* |

İstinadlar
----------

1. ↑  "Altay, China Page". 2008-08-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-21.
2. ↑  Duvarları taş veya tuğladan, üstü taş bir kapakla örtülü mezar. *Güncel Türkçe Sözlük*
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Ceyn Eyr.

**Ceyn Eyr** (*ing.* Jane Eyre) — 16 oktyabr 1847-ci ildə İngiltərənin "Smith, Elder & Co." nəşriyyatı tərəfindən nəşr olunmuş əsərdir. Bu əsər Şarlotta Brontenin ilk çapdan çıxmış romanıdır.

Süjet
-----

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlıq:** ***Yazının davamı əsərin məzmunu haqqında məlumat ehtiva edir.***
Ceyn Eyrin valideynləri dünyadan köçdükdən sonra dayısı Cənab Rid onu öz himayəsi altında alır, lakin bir müddət sonra Cənab Rid dünyadan köçür və dayısının həyat yoldaşı olan Sara Ridin himayəsi altına keçir. Ceyn Eyr 10 yaşında olan zəif bir uşaqdır. Evdə yaşayanlardan hamısının ondan xoşları gəlmirdi. Bu səbəbdən evdə yaşayanlar onu pansion məktəbə göndərməyə qərar verirlər. Ceyn Eyr evi birdəfəlik tərk edərək, məktəbə gedir. O, bir xidmətçi tərəfindən qarşılanır. Ceyn Eyr buranı öz evinə bənzədir. Məktəbdə 80-a yaxın qız vardır. Burada uşaqlarnan çox pis rəftar edirdilər, lakin xoşbəxtlikdən məktəbin direktoru olan Miller mülayim xanım olduğundan, Ceyn Eyr yaxşı təhsil ala bilir. Məktəbdə oxuyan zaman ətrafda Taun xəstəliyi yayılmağa başlayır. Bir çox insanlar, o cümlədən məktəbin direktoru xəstəlikdən vəfat edir. Ceyn Eyr burada 8 il təhsil alır. Təhsilini bitirdikdən sonra 2 il müəllim olaraq çalışır.

Ceyn Eyr 2 il müəllim olaraq çalışdıqdan sonra Edvard Roçester ailəsində mürəbbiyə kimi işləməyə başlayır. Zaman keçdikcə Ceyn Eyr Roçesterin bəraətini qazanmağa başlayır. Onlar arasında sevgi münasibətləri yaranır. Roçester Ceyn Eyr ilə evlənməyə hazırlaşır, lakin evlənən zaman bir adam vəkili ilə bərabər peyda olur. Məlum olur ki, həmin adam Roçesterin arvadının qardaşıdır. Roçesterin arvadı ruhi xəstədir. Bu səbəbdən Roçester hamıdan onu gizlətməyə çalışır. Ceyn Eyr bu hadisədən sonra Edvard Roçesterə mənfi münasibətlə yanaşmağa başlayır. Bir müddət sonra Ceyn Eyr evi tərk edir. Ceyn Eyr neçə gün ac-susuz qalır. Axırda bir evə çatır. Bu evdə yaşayan Diana, Meri və Sent Con Rivers ona həm maddi, həm də mənəvi cəhətdən dəstək olurlar. Sent Con Rivers Ceyn Eyr haqqında məlumatlar əldə edir. Məlum olur ki, dayısı ona miras qoymuşdur. Bir müddət sonra Ceyn Eyr bu mirası özü ilə bərabər, evdə yaşayan şəxslər arasında öz razılığı ilə bölür.

Sent Con Rivers Ceyn Eyrə evlənmək təklif edir, lakin bu zaman Ceyn Eyr Edvard Roçersin onu səslədiyini hiss edir. Bu səbəbdən Ceyn Eyr tez bir zamanda Roçesterin evinə geri dönür. Geri döndükdən sonra öyrənir ki, Roçesterin ruhi xəstə olan həyat yoldaşı evi yandıran zaman Roçester ağır zədə almışdır. Həmçinin, Roçesterin həyat yoldaşı evin damından düşərək, dünyadan köçmüşdür. Roçester görmə qabiliyyətini itirmişdir. Ceyn Eyr bura gələn zaman Roçester onu səsindən tanıyır və bundan şad olur. Ceyn Eyr Roçesterlə onunla birlikdə qalmağa qərar verir. 2 il keçdikdən sonra Roçesterin gözləri açılır. Bundan sonra onlar artıq firavan həyat yaşamağa başlayırlar. Diana və Meri ailə həyatı qururlar. Sent Con Rivers isə Hindistana yola düşür.

Xəbərdarlıq **Xəbərdarlığın sonu.**

İstinadlar
----------

1. ↑  WorldCat (çd.). 1971.

Xarici keçidlər
---------------

* Romanın teksti gutenberg.org
* Ceyn Eyr brontesisters.ru
* Ceyn Eyrin bütün filmləri womenclub.ru
**Kvint Fabi Maksim Kunktator** *( Kunktator lat. astagəl, ləng, ehtiyatlanan)* - II Pun müharibəsi zamanı Hannibalın ordusuna qarşı vuruşan diktator. Hannibalın ordusunu həlledici döyüşdə məğlub etmək cəhdləri bir neçə dəfə romalılar üçün faciyəvi məğlubiyətlə bitdiyinə görə, Kvint Fabi çox ehtiyatlı taktika seçmişdir, o Hannibalı kiçik toqquşmalarla yormağı düşünürdü. Ancaq bu siyasət Romada narazılıqla qarşılandı, çünki müharibənin uzanması, senatın fikrinə görə Romaya baha başa gəlirdi. Nəticədə Kvint Fabinin səlahiyətləri yeni seçilmiş konsullara Terrensi Varrona və Emili Pavelə verilir. Onların Hannibalı həlledici döyüşdə məğlub etmək niyyəti romalılar üçün çox baha başa gəlir. Kann yaxınlığında (Kanna döyüşü) Hannibal Roma ordusunu mühasirəyə salır və demək olar ki tamamilə məhv edir. Bundan sonra romalılar məcburən ehtiyatlı taktika variantına qayıdırlar.

İstinad
-------

* История Древнего Мира. Расцвет Древних Обществ. Издательство восточной литературы, Москва, 1989.
**Bamsı Beyrək**, Baybörənin Oğlu Bamsı Beyrək – gənc oğuz qəhrəmanlarından biri. «Kitabi Dədə Qorqud»da əsas personaj kimi iki boyun təsvir etdiyi hadisələrin iştirakçısıdır. Baybörəbəyin oğlu, Salur Qazanın inaqıdır. Dədə Qorqud ona ad qoymazdan əvvəl Bamsı ləqəbi daşıyırdı. Qəhrəmanlıq göstərəndən sonra Dədə Qorqud ona Beyrək adı verir.

**Bəy Böyrək, Bay Bura, Bəy Birye, Beğ Beyreg, Bəy Beyrək, Bay Börek, Bağ Böğrek** kimi adlarla bilinməkdədir. Bamsı ilə Banu beşik kərtməsidir. Bir-birlərini tanımadan böyüyərlər. Bir gün ovda olarkən qarşılaşılar, aralarında bir mübahisə çıxar və güləşə tutuşurlar. Ancaq ikisi də gücdə bərabər olduğu üçün bir-birlərini məğlub edə bilməz. Bamsı Beyrəyin əsir düşməsi nəticəsində illərlə ayrı qalarlar. Bu müddətdə Banıçiçək məcbur olaraq ərə getmək məcburiyyətində qalar. Beyrək əsir qaldığı sarayın bəyinin qızı tərəfindən qurtarılır. Türk mədəniyyətində qadınların da kişilərlə bərabər görülməkdədir. Atının adı Dengiboz və ya Bengiboz şəklində keçər. Atı da soylu və sadiqdir, illərcə özünü gözləyər.

Ata adı ilə adlandırma «Bəybörə oğlı Bamsı Beyrək» antroponimində də müşahidə olunur. Burada ata adi ilə oğul adı arasında zahiri səslənmə oxşarlığını yaradan «b» cingiltili samitidirsə, onların arasında semantık tutum yaxınlığını yaradan «börü» (qurd, canavar) leksik vahididir. «Baybörə» antroponiminin «bay» və «börə» (börü) leksik vahidi əsasında formalaşmasını sübut etməyə ehtiyac yoxdur. «Beyrək» antroponiminin isə «börü» leksik vahidindən yaranması S.Əlizadə tərəfindən qeyd olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0) Arxivləşdirilib 2022-03-21 at the Wayback Machine - "Beyrek Han"
2. ↑  S.Əlizаdə. «Кitаbi-Dədə Qоrqуd» аntrоpоnimiyаsının еtimоlоъi əsаslаrı. Аzərbаycаn оnоmаstiкаsı prоblеmləri, III, Bакı, 1986, s.29

Həmçinin bax
------------

* Kitabi-Dədə Qorqud

| ⛭Kitabi-Dədə Qorqud |
| --- |
| Boylar | Dirsə xan oğlu Buğacın boyu • Salur Qazanın evinin yağmalandığı boy • Bayburanın oğlu Bamsı Beyrək boyu • Qazan bəyin oğlu Uruz bəyin dustaq olduğu boy • Duxa Qoca oğlu Dəli Domrulun boyu • Qanlı Qoca oğlu Qanturalı boyu • Qazılıq Qoca oğlu Yeynəyin boyu • Basat Təpəgözü öldürdüyü boy • Bəkil oğlu Əmranın boyu • Uşun Qoca oğlu Səgrəyin boyu • Salur Qazan dustaq olub oğlu Uruz çıxardığı boy • İç Oğuza Dış Oğuz asi olub Beyrək öldüyü boy |  |
| Personajlar | Dədə Qorqud • Alp Ərən • Bamsı Beyrək • Banu Çiçək • Basat • Bayandur xan • Baybican bəg • Burla xatun • Dəli Domrul • Qaraca çoban • Qazan xan • Selcan xatun • Uruz bəy • Təpəgöz • Əzrayıl |
| Yerlər | Ərzurum • Diyarbakır • Trabzon • Bayburt • Gürcüstan • Ala dağ • Kazılık dağı • Karaçuk • Aygır gölü • Dəmir Qapı • Bərdə • Amıt suyu • Şökli • Aglagan gölü • Cızıklar gölü • Göyçə gölü • Düzmürd • Şüregün • Dere-şam • Meçaver çayı • Ak Hisar • Ak Saz • Axaltsixe |
**Rafael Qualatsi** (it. Raphael Gualazzi; 11 noyabr 1981, Urbino[d], Marke) — italyan pianoçu və müğənni.

Həyatı
------

Rafael Qualatsi 11 noyabr 1981-ci ildə İtaliyanın Urbino şəhərində dünyaya gəlib. O,"Anonima Sound" qrupunun qurucularından biri olan Velio Qualatsinin oğludur.

Karyera
-------

2011-ci ildə Qualatsi "Follia d'amore" mahnısı ilə Sanremo Festivalında debüt edərək, "Gənclər" kateqoriyasının qalibi olur və 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində ta 1997-ci ildən iştirak etməyən İtaliyanın təmsilçisi təyin olunur. 10, 12 və 14 may 2011-ci il tarixlərində Almaniyanın Düsseldorf şəhərində keçirilən bu beynəlxalq tədbirdə ifaçı "Follia d'amore" mahnısının italyan və ingilis versiyası olan "Madness of Love" ilə yalnız Azərbaycan qaliblərindən geri qalaraq 189 balla ikinci yeri qazanır.
Müğənni 2013-cü ildə yenidən Sanremo Festivalına qatılır və bu dəfə o müəllifi özü olduğu "Sai (ci basta un sogno)" mahnısını təqdim edir. Finalda mahnı 5-ci yerə layiq görülür. 2014-cü ildə Rafael Sanremo Festivalında "The Bloody Beetroots"la birlikdə "Liberi o no" və "Tanto ci sei" mahnıları ilə iştirak edir. Onlar "Liberi o no" mahnısı ilə finalda ikinci yerə yüksəlirlər. 2020-ci ildə isə dördüncü dəfə Sanremo Festivalında çıxış edərək müğənni "Carioca" mahnısı ilə 11-ci yerdə qərarlaşır.

Albomlar
--------

* 2005 – *Love Outside the Window*
* 2011 – *Reality and Fantasy*
* 2013 – *Happy Mistake*
* 2016 – *Love Life Peace*
* 2020 – *Ho un piano*
* 2022 – *Bar del sole*

İstinadlar
----------
**İnadkar qonşu** (*ing.* **"Importunate Neighbour"**, və ya *ing.* **"Parable of the Friend at Night"**) britaniyalı rəssam Vilyam Holman Hant tərəfindən 1895-ci ildə çəkilmişdir və hazırda rəsm Avstraliyada yerləşən Viktoriya milli qalereyasında sərgilənir.

Əsərin təsviri
--------------

Rəsmdəki adam köhnə bir qapını yumruqlayır. Özündən bezmiş, yorulmuş bir vəziyyətdə qapının açılmağını gözləyir. Gecə yarısıdı və gedəcək bir yerinin olmadığı görünür. Ayaqları çılpaq, əynində isə sadəcə bir entari ( gecə paltarı ) var. Bəlkə də uzun bir yol gəlmiş, sığınmaq üçün bir evə ehtiyacı var idi. Ancaq qapını aça bilmir, çünki qapının dəstəyi yoxdur. Onun gözləməkdən başqa çarəsi yoxdur.

Əsər haqqında
-------------

Rəsmin sol tərəfində bir ana ilə balaca köpək balası qabdan su içirlər. Qapının bir tərəfində təmiz bir skamya, digər tərəfində isə süpürgə təsvir olunub. Köpəklərin belə su içməsi adamın çarəsizliyini daha da artırır. Adam bəlli ki yorğundur, bəlkə dincəlməyə ehtiyacı var, amma yandakı skamyaya oturmur. O, içəri girmək istəyir və qapı açılmır, çünki qapi ancaq içəridən açıla bilər. Dəvətsiz bir qonaq içəriyə girə bilməz. Bu qapı insanın ürəyidir və nə qədər istəyirsinizsə istəyin, ondan irəliyə gedə bilmərsiniz.
Başqa bir qapı da bağçanın içərisində yerləşib. O qapı hər zaman açıqdır, istəyən hər kəs girə bilər bəlkə də. Ancaq içəriyə doğru uzanan yol bir az dardır, ağaclarla əhatəlidir. Yoldan içəriyə doğru baxdıqda orada köpəklər görünür və üzlərində təhdid siması var. Yoldan içəriyə doğru irəliləmək bir az cəsarət istəyir, amma yolda qarşılaşacaqlarını gözə ala bilən hər kəs içəriyə doğru addımlaya bilər. Bağçadakı taxta skamyaya isə hər kəs otura bilər, ancaq içəri hər kəs girə bilməz.

İstinadlar
----------

1. ↑  "The Gospel of Luke" Arxivləşdirilib 2022-04-07 at the Wayback Machine, Eerdmans, 1997, (İngiliscə)
2. ↑  "The Gospel of Luke": A commentary on the Greek text Arxivləşdirilib 2022-04-07 at the Wayback Machine, Eerdmans, 1978, (İngiliscə)

Xarici keçidlər
---------------
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Bərdəi.

  

**Sədallah əl-Bərdəi** (XIV əsrin sonu—XV əsrin əvvəlləri) - mənşəcə Azərbaycan türklərindən olan tanınmış dilçi alim və şair.

Həyatı
------

Orta əsrlər Şərqinin tanınmış dilçi və şairi Sədəddin Sədallah əl-Bərdəi müasir Qarabağ ərazisində yerləşən Bərdə şəhərində anadan olub. 

V əsrdən etibarən Qafqaz Albaniyasının paytaxtı olmuş və sonralar da Azərbaycanın mədəni və ticarət mərkəzi kimi öz əhəmiyyətini itirməmiş bu məşhur şəhərdən bütün Yaxın Şərqdə məşhur olmuş bir çox tanınmış alimlər çıxmışdır ki,onlardan da biri Sədallah Bərdəidir.

Bərdəinin həyat tarixçəsi barədə məlumat o qədər kasaddır ki, hətta onun hansı illərdə yaşadığı da indiyəcən müəyyənləşdirilməyib. Dövrümüzə qədər gəlib çatmış nisbətən daha qədim əlyazmalarına əsaslanan alimlər təqribi şəkildə əl-Bərdəinin XIV əsrin sonu - XV əsrin əvvəllərində yaşadığını göstərirlər. 

Əl-Bərdəinin iki əsəri məlumdur. Bunlardan biri görkəmli dilçi İzzəddin Zəncaninin "Ət-Təsrif" əsərinə, o birisi isə bütün dövrlərin ölməz dilçisi əz-Zəməxşərinin "Əl-Ənmüzəc finnəhv" ("Nümunəvi qrammatika") əsərinə yazılmış şərhdir. Sədallah əl-Bərdəinin əz-Zəməxşərinin adı çəkilən əsərinə verdiyi "hədaiq əddanain fi şərhi risalət əl-lamatəl-hənaiq" adlı şərhi ona şöhrət gətirmişdir. 

Bərdəi öz şərhinin əvvəlində yazırdı: ***" Dünyanın heç bir yerində tayı-bərabərincə əsər yazılmamış və tərifinə dillərin aciz qaldığı "Əl-Ənmüzəc" adlı məşhur risaləni gördükdən sonra mən onun üzündən niqabı qaldırmaq, onun ruhunu və gizli sirlərini açmaq, onun xəzinəsində gizlədilmiş ləl-cəvahiratı nümayiş etdirmək, buradakı incə eyhamlara izah vermək, onun özünə bərabər bir hünər göstərmək fikrinə düşdüm."*** 

Əl-Bərdəinin yaradıcılıqından bəhs edən əsərində dilçi alimlərdən N. Ağayeva yazır: *"Onun şərhləri nəzəri səciyyəsinə, prinsipinə və təyinatına görə buna bənzər əsərlər arasında müstəsna əhəmiyyət daşıyır. Belə ki, o, şərh əsnasında məntiq, ədəbiyyatşünaslıq, semantika və leksika kimi elm sahələrinin başlıca ehkamlarına əsaslanmışdır."*

Görünür, əl-Bərdəinin şərhlərinin uzun əsrlər boyunca bütün Qafqazda qeyri-adi kütləvilik qazanması da elə bununla bağlıdır.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan şairlərinin siyahısı
**"Səda Əl Şəbəb (dərgi)"** — tələbə dərgisi.

Məlumat
-------

Səda Əl Şəbəb adı ilə çap edilmiş tələbə dərgisi ərəbcə ara-sıra müxtəlif məktəblər tərəfindən yayımlanıb. Vaxtilə şəhərin bir məktəbinin çıxardığı "Səda Əl Şəbəb"in ilk sayı 1949-cu il aprelin 23-üdə nəşr edilib. Dərgi 9x23 ölçüsündə, 24 səhifədən ibarət idi. Üzərində mətbəə adı qeyd edilməyən dərginin Bağdadda çap edilməsi ehtimal olunur. Jurnalın 1950-ci il may sayı "Əl İxlas" adıyla işıq üzü görsə də, birinci səhifəsində sonradan ayrıca kağıza çap edilmiş "Səda Əl Şəbəb" adı yapışdırılıb. Buna səbəb dərginin təsisçisi haqqında adının olduğu kimi qalmalı olması ilə əlaqədardır. Jurnalın bu sayı 40 səhifədən ibarət olub Bağdadda "Əl Ərəbiyyə" mətbəssində işıq üzü görüb. 

Bu nömrədə Kərküklü şair Hicri Dədənin türk dilində mənzuməsinə də yer ayrılıb. Dərginin 1952-ci il fevral sayı də Bağdadda dərc edilib. 1958-ci ilin yanvar sayı müəllimlər Məhəmməd Əl Şeyxlə Mahmud Əl Ubeydinin nəzarəti altında hazırlanaraq Kərkükdə "Şimal" mətbəəsində çap edilib. Kərkük Qərbiyyə orta məktəbinin "Səda Əl Şəbəb" adı ilə çap etdirdiyi dərginin ilk sayı 1950-ci il yanvarın 1-i, ikinci sayı 1950-ci il dekabrın 18-i, üçüncü sayı 1950-ci il dekabrın 24-ü, dördüncü sayı 1952-ci il yanvarın 6-sı Bağdadda "ƏL Nəcah" mətbəəsində işıq üzü görüb. Dərginin 1955-ci il aprel, 1957-ci il mart, 1958-ci il mart tarixli nömrələri müəllim Sinan Saidin nəzarəti ilə Bağdadda "Əsəd" mətbəəsində dərc edilib. Beləliklə, 11 sayından sonra "Səda Əl Şəbəb"ın digər saylarının çap edilməsi ehtimal olunmur.

Həmçinin bax
------------

* İraqda qətlə yetirilmiş əcnəbi jurnalistlərinin siyahısı

İstinadlar
----------

1. ↑  *Dr. Şəmsəddin Kuzəçi.* İraq mətbuat tarixi (1869-2019). Bakı: "CBS". səh. 52. ISBN 978-9952-516-66-1..
**Səd ibn Ubadə** (güm. 580-ci illər, Mədinə – 636 və ya 635, Hövran, *ərəb.* ‎) — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri, 7-ci əsrin islam siyasəti xadimi, Mədinədəki Xəzrəc qəbiləsinin başçılarından biri.

Bioqrafiya
----------

Onun tam adı Sad ibn Ubad ibn Dulaim ibn Haris ibn Numan ibn Əbu Həzeym əl-Ənsari əl-Səidi əl-Xəzrəcdir. Səid şəcərəsinin başçısı idi. Akabedə ikinci beyyət zamanı İslamı qəbul edir. O, Məhəmməd peyğəmbərin Məkkədən Mədinəyə köçməsinin təşəbbüskarlarından olub. Qureyşlilər bundan xəbər tutur və Akabedən qayıdarkən onun izinə düşərək Məkkəyə gətirirlər. Orada ona işgəncə verilir, lakin Cübeyr ibn Mutim və Haris ibn Hərbin sayəsində Mədinəyə qayıtmağı bacarır. Səd varlı bir insan idi və var-dövlətini gənc müsəlman cəmiyyətinin ehtiyaclarına xərcləyirdi. Mədinənin yazmağı bacaran azsaylı sakinlərindən biri olmuşdur.

Müsəlmanların Mədinəyə köçürülməsindən sonra Səd müsəlman dövlətinin möhkəmlənməsində fəal iştirak edir. Bədr, Uhud, Xəndək, Xeybər döyüşlərində, eləcə də Məkkənin fəthində iştirak etmişdir. Oxatmada dəqiqliyi ilə seçilmiş və ənsarların əsas bayraqdarı olmuşdur.

Məhəmməd peyğəmbərin vəfatından sonra ənsarlar onu xəlifəliyə namizəd göstərir, lakin sonda bu məclisdə ilk xəlifə olaraq Əbu Bəkr əs-Siddiq seçilir. Bundan sonra Səd Suriyaya gedir və 635-ci ildə orada dünyasını dəyişir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Али-заде А.* Сад ибн Убада (rus.). // *Исламский энциклопедический словарь* Москва: Ансар, 2007. С. 669. ISBN 978-5-98443-025-8

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | VIAF: 298142367 · WorldCat VIAF: 298142367 |
Los Angelesdə ictimai nəqliyyatın böyüməsi böyük miqyasda dekovil ilə olmuşdur.
**Yüngül relsli sistem**, **Yüngül dəmir yolu** və ya **Müasir dekovil**, daha yüksək həcmlərdə işləyən şəhər tramvay sistemidir. Dekovil, 40 ilə 60 sm arasındakı relslərdə hərəkət edə bilmək üçün hazırlanmış və maşın, heyvan və ya insan gücü ilə hərəkət etdirilə bilən vaqonlardır. 1875-ci ildə Paul Decauville tərəfindən Fransada qurulan şirkət tərəfindən istehsal edilən bu vasitələr zaman keçdikcə bu ad (dekovil) ilə məşhurlaşdı. Yüngül relsli sistemlərdə istifadə olunan vaqonlar adi tramvaylara nisbətən daha sürətli olsalar da, metro vaqonlarına nisbətən daha yüngüldürlər. Son zamanlarda, ağır dəmir yolu sistemləri ilə qarşılaşdırıldıqda, nisbətən ucuz və artan etibarlılığına görə bu sistemlərə daha çox üstünlük verilir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2016-02-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-07.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-10-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-07.
FN Minimi, NATO ölkələrində ən çox istifadə olunan 5.56x45mm NATO çapında yüngül pulemyot
Bundeswehr tərəfindən istifadə olunan MG4
Bren
**Yüngül pulemyot** bir əsgər üçün köməkçiyə ehtiyac olmadan daşımaq və istifadə etmək üçün hazırlanmış bir silahdır. Ümumiyyətlə cəbhə bölgələrində piyada dəstəyi üçün istifadə olunur. Yüngül pulemyotlar normal silah və ya taktiki vasitə kimi də təsvir edilə bilər.

İlk yüngül pulemyot, Birinci Dünya müharibəsi əsnasında ingilislərin piyada əsgərlərə dəstək məqsədilə istehsal etdikləri Lewis pulemyotu idi. Müharibənin sona çatması ilə müəyyən kiçik zonalarda və modern piyada dəstələrinin təcili olaraq ehtiyac duyduğu ərazilərdə istifadə olunmağa başlandı. Yüngül pulemyotlar hərəkət halında və ya belə söykənərək istifadə edilə bilinsə də, bu çox da lazım olmadı. Adətən ayrıc dəstəyi ilə üzü üstə vəziyyətdə istifadə olunurdu. Brengun və ya BAR kimi yüngül pulemyotlarda bir bəslənmə darağı vardı. MG 34 və s. pulemyotlar həm daraq, həm də mayonla qidalanırdı. Müasir yüngül pulemyotlar daha kiçik çaplı və daha çox güllə atma prinsipi əsasında hazırlanmışdır. Rusiya istehsalı olan RPK kimi bəzi yüngül pulemyotlar, daha uzun bir darağı AK-47 standart piyada silahına birləşdirərək və istiliyə qarşı daha qalın bir lülə montaj edilərək yaradılmışdır.
|   2015 Avropa Oyunları |
| --- |
| **Yüngül atletika** |
| 100 m. |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| 200 m. |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| 400 m. |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| 800 m. |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| 1500 m. |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| 3000 m. |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| 5000 m. |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| 3000 m. maneəli |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| 100 m. sədli |  |  |  | **Qadınlar** |
| 110 m. sədli |  | **Kişilər** |  |  |
| 400 m. sədli |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| 4 x 100 m. estafet |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| 4 x 400 m. estafet |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| Hündürlüyə tullanma |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| Şüvüllə tullanma |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| Uzunluğa tullanma |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| Üçtəkanla tullanma |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| Nüvə itələmə |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| Lövhə atma |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| Çəkic atma |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |
| Nizə atma |  | **Kişilər** |  | **Qadınlar** |

Yüngül atletika 2015 Avropa Oyunlarında — 21, 22 iyun tarixlərində Bakının Olimpiya Stadionunda keçirildi. Yarışlarda idmançılar 1 dəst medal uğrunda yarışdılar.

Yarışlarda çıxış edən idmançılar qarışıq komanda növündə mübarizə apardılar. Ümumi olaraq Azərbaycan paytaxtına - atlet gəlmişdir. Onlar Avropanın 13 ölkəsini təmsil edirdilər.

İştirakçı atletlər arasında ən məşhuru Azərbaycanı təmsil edən Hayle İbrahimovdur.

Yüngül atletika yarışları 2015 Avropa Oyunları çərçivəsində Bakıda yeni inşa olunan Bakı Olimpiya Stadionunda keçirildi. Bu arena 2015-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Arena 68 700 nəfər üçün nəzərdə tutulub.

Yarışların qalibi adını Slovakiyanı təmsil edən atletlər yiyələndilər. Gümüş medalı Avstriya atletləri qazandılar. Bürünc medalı isə İsrail atletləri qazandılar.

Medal sıralanması
-----------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Sıra** | **Ölkə** |   **Qızıl** |   **Gümüş** |   **Bürünc** | **Cəmi** |
| 1 | Slovakiya Slovakiya **(SVK)** | 1 | 0 | 0 | **1** |
| 2 | Avstriya Avstriya **(AUT)** | 0 | 1 | 0 | **1** |
| 3 | İsrail İsrail **(ISR)** | 0 | 0 | 1 | **1** |
| **-** | **Cəmi** | **1** | **1** | **1** | **3** |

Medalçılar
----------

### Qarışıq

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Yarış** |   **Qızıl** |   **Gümüş** |   **Bürünc** |
| Komanda |  |  |  |

İştirakçılar
------------

İstinadlar
----------
**Anri Fayol** (29 iyul 1841[…], Konstantinopol – 19 noyabr 1925[…]) — fransız menecment nəzəriyyəçisi, ali inzibati idarəetmə üzrə mütəxəssis, personalın menecmetində inzibatçılıq məktəbi və ya inzibatçılıq nəzəriyyəsi adlandırılan yanaşmanın yaradıcısı.

İlk dəfə olaraq menecmentin mütəşəkkil surətdə öyrədilməsi problemini qoymuşdur. Hesab etmişdir ki, menecmentin funksiyalarına planlaşdırma, idarəetmə, koordinasiya və nəzarət aiddir. Onun tərəfindən kəşf edilmiş inzibati idarəetmə prinsiplərinin universal olduğunu, yəni, yanız iqtisadiyyatda deyil, həm də hökumət orqanları və təşkilatlarında, orduda, donanmada və digər sahələrdə tətbiq oluna bilməsini iddia etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  Henri Fayol // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. ↑  Böyük İqtisadi Ensiklopediya II hissə

Xarici keçidlər
---------------

* Fiche de lecture d'Administration industrielle et générale
**Jorj Ejen Osman** (*fr.* Georges Eugène Haussmann), **baron Osman** kimi tanınan (*baron Haussmann*), (27 mart 1809, Paris — 11 yanvar 1891) — fransız dövlət xadimi, Sena departamentinin şurasının sədri (1853—1870), İncəsənət akademiyasının üzvü (1867), Parisin müasir görünüşünü təyin edib.

Bioqrafiya
----------

Osman, 27 mart 1809-cu ildə Parisdə alman mənşəli protestant bir ailədə anadan olub (almanca soyadı *Xausman* kimi səslənir və türk osmanlılarla əlaqəli deyil).

Bir çox yaşayış məntəqələrini yenidən qurdu, bir çox köhnə (orta əsrlər) evləri söküb və daha sonra məşhur hala gələn bulvarları restavrasiya edirdi. Ümumilikdə, Osmanın rəhbərliyi altında Parisdəki daşınmaz əmlakın təxminən 60% -i yenidən təşkil edilmişdir.

Osman 1891-ci il 11 yanvar Parisdə vəfat etmişdir. Per Laşez qəbiristanlığında dəfn edildi. Paris mərkəzində yerləşən bulvarlardan biri onun adını daşıyır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
3. ↑  *Moiroux J.* Le cimetière du Père-Lachaise (fr.). Paris: 1908. P. 189.
4. ↑  *Bauer P.* Deux siècles d'histoire au Père Lachaise (fr.). Versailles: 2006. P. 408. ISBN 978-2-914611-48-0

Ədəbiyyat
---------

* David Jordan: Die Neuerschaffung von Paris. Baron G. E. Haussmann und seine Stadt. Fischer, Frankfurt/Main 1996, ISBN 3-10-037714-1.