recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zaynulla Rasulev məscidi** və yaxud da **Zeynulla-İşan məscidi** (başq. Зәйнулла ишан исемендәге мәсет) — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasının Uçalı şəhərinin "Tsarskoe selo" səmtində yerləşən məscid.

Tarixi
------

Məscid 2009-cu ildə tikilmişdir O vaxta qədər Uçalı şəhərində bir məscid – Uçalı məscidi var idi. Uçalı şəhərinin əhalisinin əksəriyyəti başqırdlar olduğu üçün burada ikinci məscid də tikildi.

Məscid və onun ətrafı
Zaynulla Rasulev
Adını daşıdığı Zaynulla Rasulev başqırdların XIX əsrdə və XX əsrin əvvəllərində yaşamış dini lideri olmuşdur. O, cədidiyənin ən əhəmiyyətli nümayəndələrindən biri və ilk Cədidi mədrəsəsinin qurucusudur. 1859-cu ildə nəqşibəndi olmuş, 1869-1870-ci illərdə İstanbulda şeyx Əhməd Ziyaüddindən təlimat almışdır.

Eyni adda məscid 2016-cı ildə Dağıstanın Mahaçqala şəhərində də açılmışdır.

Forması
-------

Zeynulla-İşan məscidində üç minarə var. Əsas minarənin hündürlüyü 20 metr yüksəkliyindədir.

Həmçinin bax
------------

* Uçalı məscidi

İstinadlar
----------

1. ↑  В Учалах откроется мечеть имени Зайнуллы Расулева[*ölü keçid*]
2. ↑  Мечеть имени Зайнуллы Ишана Arxivləşdirilib 2016-04-16 at the Wayback Machine.  (rus.)

| ⛭Başqırdıstan Başqırdıstan məscidləri |
| --- |
| Ufa | Ər-Rəxim • Asiya • Qufran • Daniya • Dyomskaya rayonnaya • İxlas • Lalə-Tulpan • Mədinə • Mədinə (İyors) • Məscid (Naqayevo) • Məscid (Şakşa) • Munira • Pervaya sobornaya • Ramazan • Fatihə • Həmzə |  |
| Digər | Sobornaya (Salavat) • Sabornaya (Alekseyyevka) • Sufiya • Uçalı • Zaynulla Rasulev |
| *Kateqoriya • Başqırdıstanda İslam • Ölkələrinə görə məscidlər* |
**Pyemont Respublikası** (it. Repubblica Piemontese, *fr.* République piémontaise) — Birinci Fransa Respublikasına bağlı inqilab ordularının Pyemont torpaqlarında 1798 və 1799-cu illər arasında qurduğu "Qardaş Dövlətlər"-dən biri.

Quruluşu
--------

Pyemont, işğal edilməmişdən əvvəl Sardiniya Krallığının bir parçası idi. Sardiniya Krallığı 1796-cı ildə inqilab orduları ilə "Paris Müqaviləsini" imzaladı və nəticədə Savoy ve Nitsa Fransaya verildi.

1798-ci ildəki ikinci işğaldan sonra, Sardinya kralı Charles Emmanuel Romaya qaçdı. Bu dəfə isə, inqilabçılar müqavilə bağlamaqdan imtina etdilər və onlar 10 sentyabr 1798-ci ildə Pyemont Respublikasını qurdular, lakin bu dövlət beynəlxalq müstəvidə tanınmadı.

Hökumət direktoriya idarə üsulu ilə idarə olunurdu. Ölkə öz sikkələri üzərində azadlıq, bərabərlik və qardaşlıq mənasını verən fransız şüarını "*liberté, égalité, fraternité*" (*azərb*. azadlıq, bərabərlik, qardaşlıq‎) yazdırdı.

Süqutu
------

10 iyun 1799-cu ildə Pyemont Respublikası Avstriya-Rus qüvvələri tərəfindən işğal edildi. Pyemont torpaqları Sardinya Krallığının yenidən bir parçası olduğu elan edildi, ancaq Napoleon Bonaparta bağlı inqilab orduları Marenqo döyüşündən Şimali İtaliyaya girərək işğalı dayandırdılar. Pyemont Respublikası, Subalpin Respublikası olaraq təkrar quruldu.

İstinadlar
----------


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Fransa ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Başqırdıstan Dövlət Universitetinin Coğrafiya fakültəsi** (başq. Башҡорт дәүләт университеты География факультеты) — Başqırdıstan Dövlət Universitetinin fakültələrindən biri. Fakültənin dekanı Azamat Niqmatullindir.

Fəaliyyəti
----------

Başqırdıstan Dövlət Universitetinin binası
Fakültədə coğrafiya, geologiya, kartoqrafiya və geo-informasiya, hidrometeorologiya və turizm sahələri üzrə mütəxəssislər hazırlanır.

Hazırda bakalavr və magistr dərəcələri üzrə iki pilləli sistemə tədricən keçid uğurla həyata keçirilir ki, bu da məzunların yalnız Rusiya Federasiyasında deyil, xaricdə də işləməsinə imkan verəcəkdir.

Gənc alimlər
------------

Fakültənin gənc alimləri beynəlxalq, federal və regional konfranslarda, simpoziumlarda və olimpiadalarda fəal iştirak edirlər.

Məzunları
---------

Başqırdıstan Respublikası Təbii Sərvətlər Nazirliyi, Torpaqların Müdafiəsi və Torpaqların İdarəetməsi üzrə Dövlət Komitəsində, Hidrometeorologiya və Ətraf Mühitin Monitorinqi İdarəsində və başqa elmi-tədqiqat təşkilatlarında Başqırdıstan Dövlət Universitetinin Coğrafiya fakültəsinin çox sayda məzunlar fəaliyyət göstərir.

İstinadlar
----------

1. ↑  О географическом факультете Arxivləşdirilib 2017-10-31 at the Wayback Machine. geogr.msu.ru  (rus.)

Xarici keçidlər
---------------

* bashedu.ru/o-geograficheskom-fakultete — Başqırdıstan Dövlət Universitetinin Coğrafiya fakültəsinin rəsmi saytı
**Tamon məbədi** (多聞寺, *Tamon-ci*?) – Yaponiyanın Tokio şəhərinin Sumida rayonunda yerləşən, buddizmin Şinqon məktəbinə mənsub məbəd. Məbəd tanrı Bişamontenə həsr olunmuşdur.

Tarixi
------

Məbəd 957-961-ci illərdə təşkil olunsa da, Tanşo dövründə (1573-1593) hazırda yerləşdiyi yerə köçürülmüşdür. Məbədin qamışdan hazırlanmış dama malik orijinal darvazası 1718-ci ildə baş vermiş yanğın nəticəsində məhv olmuş və yenidən tikilmişdir.

Məbəd İkinci Dünya müharibəsi zamanı Tokionun hava bombardmanından salamat qalmış azsaylı tikililərdən biri olmuşdur. Məbəddə bu bombardmandan qurtula bilməyən bəzi strukturların fraqmentləri sərgilənir. Bunlardan biri Asakusa Beynəlxalq Teatrına aid olan bir polad parçası, digəri isə bombardman zamanı yanmış, 1991-ci ildə Nişi-Nipporidə kəşf edilmiş ağacın gövdəsidir. Məbəddə müharibə qurbanlarının xatirəsini yad etmək üçün Kannonun heykəli yerləşdirilmişdir.

Tanukilər
---------

Məbəd yapon folklorundakı mifik canlılar olan tanukilərlə assosiasiya olunur. Bu səbəbdən məbəd Tanuki məbədi kimi tanınır. Məbəddə bir çox tanuki heykəli yerləşir.

Əfsanəyə görə keçmişdə məbəd ərazisi yokayların məskəni, müxtəlif bədheybətlərin evi olmuşdur. Onlardan qurtulmağa qərar vermiş Bankay adlı bir keşiş məbəd qurmuş və tanukilərin yaşadığı qrotun girişini bağlamışdır. Qəzəblənmiş tanukilər keşişi incitməyə başlamış, nəhəng Onyudo cildinə bürünərək onun yuxularına girmişdirlər. Bankay kömək üçün Bişamontenə dua etmiş və Bişamonten tanukiləri dayandırmaq üçün bir nümayəndəlik göndərmişdir. Növbəti gün Bankay və kəndlilər darvazanın önündə ölmüş tanukilərlə qarşılaşmışdırlar. Onlara yazığı gələn keşiş tanukilər üçün məbəddə bir məzar hazırlamışdır. Bu məzar hələ də öz varlığı qoruyur.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------
***Dəmir qazan*** filmi rejissor Kənan MM tərəfindən 2017-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Azərbaycanda çəkilən ilk absurd komediyadır. Film Azəri Prodakşnda istehsal edilmişdir. Əsas rolları Pərvin Abıyeva, Elsevər Mehdizadə, Nofəl Şahlaroğlu, Vüsal Hacı Qədir ifa edirlər.

Məzmun
------

Dəmir və Qazan dostdurlar. Dəmir universitetdən qovulmuş kimya müəllimidir. Qazan isə qəssabdır və öz kiçik qəssabxanası var. Dəmir mafiya başçısına bahalı maddə söz verir və söz verdiyi vaxta maddəni təhvil verə bilmir. Dəmiri mafiya adamları incidir və buna görə də o dostu Qazandan kömək istəyir. Necəsə işə polis əməkdaşları qarışır. Polisin çantası ilə Dəmirin çantası dəyişik düşür. Dəmir vəziyyətdən çıxmaq istədikcə vəziyyət daha çox pisləşir. Sevda adında polis xanımın köməkliyi ilə dostlar vəziyyətdən çıxırlar.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Rejissor: Kənan MM  

Ssenarist: Ruslan Hüseynov, Elsevər Mehdizadə, Azər Səlimli  

Operator: Emin Hüseynov  

Prodüser: Rafael Bağıroğlu  

Rəssam: Aygün Mahmudova

Rollarda
--------

Pərvin Abıyeva — Leytenant Sevda Abıyeva   
 
Elsevər Mehdizadə — Qazan   

Nofəl Şahlaroğlu — Dəmir   
 Vüsal Hacı Qədir — Mətləb  

Nərgiz Əliyeva — Qırqovul  
 
Mətləb Səfərli — rəis Cahangirov  

Rauf Şahsuvarov — Mətləbin adamı   

Ramin Şıxəliyev — Qalxan   
 Nadir Məmmədov — polis   
 
Həsrət Həsrətov — Leytenant Şərbətov   
 
Azər Səlimli — Mətləbin adamı  
 Cavanşir Məhərrəmov — Mətləbin adamı   

Kənan MM — Sevdanın sevgilisi  

Rafael Bağıroğlu — Taksi   
 
Elməddin Novruzov — Mətləbin adamı   

Sonaxanım Əliyeva — Qaçış verən qız

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kənan MM: İndi deyə bilərəm ki, Azərbaycanda ilk absurd komediyanı mən çəkmişəm". 2018-02-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-26.
2. ↑  "Dəmir Qazan filmi kinoteatrlarda". 2019-06-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-26.
3. ↑  "Kənanın "Dəmir Qazan"ı bitdi". 2017-05-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-26.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

2017-ci ilin Azərbaycan filmləri  

2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçidlər
---------------
**Onlayn gündəlik** və ya **veb-gündəlik** — ümumdünya hörümçək torunda şəxsi veb-saytda və ya gündəlik-hostinq saytında dərc olunan şəxsi gündəlik və ya jurnal.

Tarixi
------

Onlayn gündəliklər ilkin internet səhifələrində iştirak edən insanların şəxsi profillərini əks etdirən "*24 saat kiberməkanda*" (1996) kitabının nəşri ilə tezliklə medianın diqqətini çəknişdir. Onlayn gündəliklərin ən erkən kitab uzunluğunda elmi müzakirəsi Filipp Lejennin "*Əziz ekran*" (*fr.* Cher écran) əsəridir.

İcmanın formalaşması
--------------------

Gündəlik yazanlar (bəzən eskriptisionistlər də adlanır) bir-birindən öyrənməyə başladığı zaman müxtəlif gündəlikləri və jurnalları birləşdirmək üçün bir neçə veb-üzüklər meydana gəlmişdir. Onlardan ən populyarı 1996-cı ilin iyulunda başlayan və 20 oktyabr 1998-ci il tarixinə 537 üzvü olan "Open Pages" idi. "Diarist.net" adlı icma veb-saytı yaradılmışdır və 1999–2004-cü illərdə rüblük olaraq "*The Diarist Awards*" mükafatına layiq görülmüşdür. Mövzuya görə gündəliklərin və jurnalların bir sıra siyahıları var idi. "Burbs" adlanan bu siyahılar insanlara bir-biri ilə müəyyən əlaqəsi olan saytları tapmağa imkan verirdi.

1998-ci ilin oktyabrında "Open Diary"nin işə salınması onlayn gündəliklərin icma olaraq birlikdə yerləşdirilə biləcəyi ilk veb-saytı təmin etmişdir. "Open Diary" şərhlər, fəaliyyət lentləri və yalnız dostlar üçün məzmun da daxil olmaqla onlayn gündəlik icmaları üçün vacib olacaq bir neçə funksiyanı yeniləmişdir.

Texnologiyalar
--------------

Bəzi erkən gündəliklər və jurnallar müxtəlif inkişaf etməkdə olan internet texnologiyalarını, o cümlədən erkən ədəbi bloqçuların "nakednovelist.com" saytındakı (1990-cı ildə yaradılmışdır) kimi interaktiv mesaj formatlarını, onlayn mağazalar, "RealAudio", "RealVideo", canlı veb-kameraları, poçt siyahılarını və gündəlik avtofotoları nümayiş etdirmişdir.

Həmçinin bax
------------

* Bloq
* LiveJournal

İstinadlar
----------

1. ↑  *Lejeune, Philippe.* "Cher écran": Journal personnel, ordinateur, Internet. Editions de Seuil. 2000. ISBN 978-2-02-041251-3.
2. ↑  The last archived version of the 'burbs listing shows 123 burbs as of 07 March 2002.
3. ↑  *Haenlein, M.* "Users of the world unite! The challenges and opportunities of Social Media". Business Horizons. 53. 2010: 59–68. doi:10.1016/j.bushor.2009.09.003.
4. ↑  "open pages: suburbs". 3 February 2005. Archived from the original on 3 February 2005.

Xarici keçidlər
---------------

* DMOZ-da Onlayn gündəlik

Şablon:Blog topics
**WQXR-FM** — Nyuark şəhərində yerləşən radio stansiyası (ABŞ). Saat 8.00-da 8 oktyabr 2009-cu ildə Univision nin WCAA, 96.3 FM tezlikinə keçərək WQXR-FM 105.9 FM-ə köçdü və Nyu-York İctimai Radio tərəfindən idarə olunan qeyri-kommersiya radio stansiyası oldu.

Tarixi
------

Radio stansiya 1936-cı ildə quruldu.

### New York Public Radio satışı və tezlik dəyişikliyi (2009-indiki)

New York Public Radio WQXR-ni 14 iyul 2009-cu ildə almışdır. Satış 2009-cu ilin ikinci yarısında bağlanmaq üçün planlaşdırıldı. 8 oktyabr 2009-cu il tarixində WCAA və WQXR tezlikləri satmışdır.

Frekans dəyişdirməsi Univision, New York Times Şirkəti və Nyu-York İctimai Radio arasında üçtərəfli sazişin bir hissəsidir.Univision, New York Times şirkətini Times ilə ticarət yayım lisenziyalarına 33,5 milyon dollar ödəyib. New York Public Radio, New York Times şirkətinə 105.9 FM lisenziyası, avadanlıq və WQXR çağırış məktubları, musiqi kitabxanası və veb sayt üçün 11.5 milyon dollar ödəmişdi. Müqavilənin nəticəsi olaraq, WQXR Nyu-York İctimai Radiosu tərəfindən idarə olunan qeyri-kommersiya ictimai radiostansiyasına çevrildi və indi bir il ərzində üç hava zəmanət sürücüsünü idarə edir.

Formatı
-------

Klassik musiqi yayımlayır. İnternet vasitəsilə də yayımlanır.

İstinadlar
----------

1. ↑   Arxivləşdirilib 2020-05-22 at the Wayback Machine "About WQXR-FM"
2. ↑  *Perez-Pena, Richard; Wakin, Waniel J.* "Times Co. Agrees To Sell WQXR Radio". The New York Times. July 14, 2009. October 24, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 31, 2009.
3. ↑  *Gillette, Felix.* "*The New York Times* Sells WQXR for $45 Million; WNYC Will Take Over Classical Music Station". The New York Observer. July 14, 2009. May 9, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 20, 2017.
**Avoqadro qanunu** (Avoqadro hipotezi) — 1811-ci ildə Amedeo Avoqadro tərəfindən kəşf olunan ideal qaz qanunudur. Qanuna əsasən bərabər temperatur və təzyiqdə bərabər qaz həcmləri eyni sayda molekul və ya zərrəcikdən təşkil olunub. Qanuna əsasən hidrogen və azot qazlarının eyni həcmləri eyni sayda molekuldan təşkil olunub.

Qanunun riyazi ifadəsi belədir:

{\displaystyle \qquad {{V} \over {n}}=a}.
-burada:

* *V* qazın həcmi.
* *n* qazda olan molların sayını göstərir.
* *a* sabit ədəddir.

Lakin yuxarıda qeyd olunan bərabərlik əhəmiyyətsizdir; o bütün homogen maddələr (homogen mayelər və bərk maddələrdə daxil olmaqla) üçün doğrudur. Bu bərabərlik Avoqadronun kəşfindən əvvəl də var idi.

Avoqadro qanunun məntiqi nəticəsi belədir: "İdeal qaz sabitinin qiyməti bütün qazlar üçün eynidir." Riyazi ifadəsi isə:

{\displaystyle {\frac {p\_{1}\cdot V\_{1}}{T\_{1}\cdot n\_{1}}}={\frac {p\_{2}\cdot V\_{2}}{T\_{2}\cdot n\_{2}}}=const}
-dır.
Burada:

* *p* qazın təzyiqidir.
* *T* isə qazın temperaturudur.

Bir mol ideal qaz standart təzyiq və temperatur şəraitində 22.4 litr (m3) həcmə malik olur. Bu həcm adətən ideal qazın molyar həcmi adlanır.

Bir molda olan molekulların sayı *Avoqadro ədədi* adlanır: təxminən 6.02 ×1023-ə bərabərdir.

Avoqadro qanunu, birləşmiş qaz qanunu ilə birgə ideal qaz qanunu yaradır.

Molyar həcm
-----------

1) Bütün ideal qazların 1 molunun eyni temperatur və təzyiqdə həcmləri bir-birinə bərabərdir.

Bu həcm 00C temperatur və 101325 H/m2 (700mm c. süt.) təzyiqdə 22,4136 dm3-dir.

{\displaystyle V\_{\rm {m}}={\frac {V}{n}}={\frac {RT}{P}}\approx {\frac {8.314{\text{ J}}{\text{ mol}}^{-1}{\text{ K}}^{-1}\times 273.15{\text{ K}}}{101.325{\text{ kPa}}}}\approx 22.41{\text{ dm}}^{3}{\text{ mol}}^{-1}=22.41{\text{ litres/mol}}}
2) Eyni temperatur və təzyiqdə 2 ideal qazın sıxlıqları onların kütlələri ilə düz mütənasibdir (p1 / p2 = m1 / m2)

Mənbə
-----

* Дикерсон Р. Грей Г. Хейт Дж. Основные законы химии: В 2-х томах. Пер. с англ.. — М. : Мир, 1982. — Т. 1. — С. 62—65, 295. — 652 с. : ил.
* Глинка Н. Л. Общая химия. — 22 изд. испр. — Л. : Химия, 1977. — С. 18—19. — 719 с.

Xarici keçidlər
---------------

* Avoqadronun işinin ingilis dilində tərcüməsi (eng)
**İsmayıl Söhbət oğlu Zülfüqarov** (16 yanvar 1959, Talıstan, İsmayıllı rayonu – 10 yanvar 2024) — Azərbaycan və Koreya alimi.

Həyatı
------

İsmayıl Zülfüqarov 1959-cu ildə İsmayıllı rayonunun Talıstan kəndində anadan olub. 1981-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsini bitirdikdən sonra AMEA-nın Bioloji Tədqiqatlar Elmi Mərkəzində akademik Cəlal Əliyevin rəhbərlik etdiyi Məhsuldarlıq Proseslərinin Molekulyar-Genetik Əsasları şöbəsində baş laborant kimi fəaliyyətə başlayıb. 1983-cü ildə AMEA-nın aspiranturasına daxil olub və 1988-ci ildə akademik Cəlal Əliyevin rəhbərliyi altında Tbilisi Dövlət Universitetinin Elmi Şurasında "Xloroplastların piqment-zülal komplekslərində piqmentlərin nativ formalarının orientasiyası və spektral xassələri" mövzusunda dissertasiya işini müdafiə edərək biologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsi alıb. 1984–2002-ci illərdə kiçik elmi işçi vəzifəsindən aparıcı elmi işçi vəzifəsinədək yüksəlib. 2008-ci ildən 2020-ci ilə qədər Cənubi Koreya Respublikasının Busan Dövlət Universitetində tədqiqatçı-professor kimi fəaliyyət göstərib. İsmayıl Zülfüqarov 2016-cı ildən ömrünün sonuna qədər AR ETN Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun "Proteomiks" beynəlxalq laboratoriyasına rəhbərlik edib. O, institutun nəzdində fəaliyyət göstərən ED 1.25 Dissertasiya şurasının Seminar Şurasının üzvü kimi fəaliyyət göstərib, UNESCO-nun Bioetika, elm və texnologiyaların etikası Azərbaycan Milli Komitəsinin sədr müavini olub.

İsmayıl Zülfüqarov 140-dan çox elmi əsərin müəllifidir. Bir sıra beynəlxalq konfrans və simpoziumlarda iştirak edib, "Web of Science"in məlumatına görə, son beş ildə nəşr olunmuş məqalələrinə 100 dəfə istinad olunub.

2024-cü il 10 yanvar tarixində vəfat edib.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6  .
2. ↑  ""Beyin axını": Azərbaycanı tərk edən alimlər - II HİSSƏ - ARAŞDIRMA". 2013-08-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-11-02.
3. 1 2 3 4  "Cənubi Koreya universitetinin professoru olan azərbaycanlı alim vəfat edib - FOTO". Oxu.Az (az.). 2024-01-10. İstifadə tarixi: 2024-01-10.
**5 Çirkin Qız** — 2023-cü ildə çəkilmiş Azərbaycan Film Akademiyası filmidir. Layihənin prodüseri və quruluşçu rejissoru Zaur Tahirsoydur. Layihə Azərbaycan Film Akademiyası Postmodern Aktyorluq Məktəbinin tədris proqramı çərçivəsində ərsəyə gətirilib. "5 Çirkin Qız" kinosunun ssenarisi Azərbaycanda ilk dəfə olaraq ChatGPT süni intellekt tərəfindən yazılıb.

Məzmunu
-------

Münasibət qurmaqda uğursuzluq yaşayan rəfiqələr bir gün ən uğursuz rəfiqələrinin ərə getdiyini görürlər. Bu hal onları çox narahat edir. Qarşı cinslə uğurlu münasibət qurmağın yolunu axtararkən yolları "Çirkin Qızlar Klubu"na düşür. Həmin klubda münasibət qurmağın uğurlu yollarını öyrənirlər. Tədris prosesində başlarına maraqlı hadisələr gəlir.

Filmin janrı
------------

Film Komediya janrındadır.

Yaradıcı heyət
--------------

**Quruluşçu rejissor:** Zaur Tahirsoy
**Ssenari müəllifi:** ChatGPT
**Operator:** Maqa Hüseyn, Oktay Abbaslı
**Montaj:** Azflix Pro
### Aktyor heyəti

**Azərbaycan Film Akademiyası aktyor və aktrisa heyəti:**
Nərmin Bağırlı
Tamilla Həsənova
Ləman Pərvizli
Günel Məmmədli
Firəngiz Babayeva
Gülnar Hüseyn

Çəkiliş yerləri
---------------

• Filmin çəkilişi Azərbaycan Film Akademiyasında aparılıb.

Həmçinin bax
------------

• Azərbaycan Film Akademiyası, Zaur Tahirsoy, Sayrışan işıqlar, Terapiya Otağı, Postmodern Aktyorluq Məktəbi

İstinadlar
----------
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Elçin Zeynalov (dəqiqləşdirmə).

**Elçin Zeynalov** (*Elçin Hidayət oğlu Zeynalov*; 1 aprel 1948, Kirovabad) — Azərbaycanın sərbəst güləş üzrə məşqçisi, SSRİ əməkdar məşqçisi və əməkdar idman ustası, Azərbaycan Respublikasının əməkdar bədən tərbiyəsi və idman xadimi. Olimpiya çempionu Toğrul Əsgərovun şəxsi məşqçisi.

Həyat və fəaliyyəti
-------------------

Elçin Zeynalov 1 aprel 1948-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olub.

1968-ci ildə Kirov adına *Bədən Tərbiyəsi İnstitutu*nun qiyabi şöbəsinə daxil olub. Hal-hazırda sərbəst güləş idman növü üzrə məşqçilik fəaliyyətini davam etdirən Gəncə şəhər yığma komandasının baş məşqçisi vəzifəsində çalışır. Bir çox yetirməsi Dünya, Avropa çempionatlarının, Dünya Kubokunun qalibi və mükafatçılarıdır. Bunlardan *Abil İbrahimov*, *Rza Xəlilov*, Vüsal Həsənov və Rəhim Əliyevi misal göstərmək olar. Elçin Zeynalovun yetirməsi Toğrul Əsgərov 2012-ci ildə London Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazanıb, 2016-cı il Rio de-Janeyro Olimpiya Oyunlarında gümüş medala yiyələnib.

Güləşin inkişafındakı xidmətlərinə görə *Elçin Zeynalov* 1973-cü ildə SSRİ idman ustası, 1989-cu ildə *əməkdar məşqçi* adlarına layiq görülüb.

Mükafatları
-----------

* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 dekabr 2008-ci il Sərəncamı ilə *"Əməkdar bədən tərbiyəsi və idman xadimi"* fəxri adı
* 31 avqust 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni
* 29 iyun 2015-ci il tarixli Sərəncamı ilə *"Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu"*
* 1 sentyabr 2016-cı il tarixli Sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunub.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Olimpiya çempionunun şəxsi məşqçisi 65 illik yubileyini qeyd edir". 2018-10-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-17.
2. 1 2 3 4  "Elçin Zeynalov 70 illik yubileyini qeyd edir". 2018-04-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-17.

Xarici keçidlər
---------------

* Gəncədə Elçin Zeynalovun 70 illik yubileyi qeyd edilib
* Elçin Zeynalov: Bir gümüş və bir bürünc medal tarixi nəticədir
Vikipediyada bu adlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Lüdmila Tukan.

**Lüdmila Tukan** (*rum.* Ludmila Tukan 21 iyun 1982, Çadır-Lunqa, Qaqauziya) — Qaqauz müğənnisi, bəstəkar mahnılarının ifaçısıdır. 2013 Türkviziya Mahnı Müsabiqəsinin iştirakçısı.

Bioqrafiyası
------------

Lüdmila Tukan 21 iyun 1982-ci ildə Moldova Respublikası, Qaqauziyanın Çadır-Lunqa şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlığını və gəncliyini Qaqauziyanın Bağırçı kəndində keçirmişdir. Müğənni kimi karyerasına 1998-ci ildə başlayır.

2008-ci ildə "Qagauziyanın gümüş səsi" yarışmasında Lüdmila ilk qran-prini qazanır. Üç ilə yaxın, o, popular pop üslubunda doğma qaqauz dilində, eləcə də rus və moldavan dillərində mahnılardan ibarət olan "Sana, mamu" ("Sənə, ana") adlı ilk albomunun qurulması üzərində işləmişdir. Müğənni ilk diskini sevimli anasına həsr edir.

2011-ci il müğənni üçün karyerasında bir dönüş nöqtəsi olur. Türkmənistanda keçirilən Aşqabad beynəlxalq musiqi festivalına dəvət alır. Elə həmin il Lüdmila Yaltada keçirilən "Şərq Bazarı" festivalında iştirak edir və "Umut incə" mahnısını ifa edir. Finala çıxaraq xüsusi mükafat alır. Müəllifn mahnısı üçün Türkiyədə klip çəkmək imkanı əldə edir. Video məşhur "Kɪsmet mi bu osa mɪ zeet" mahnısına çəkilir (qismət mi bu və ya ağrı). Növbəti mərhələ Odessada keçirilən GRAND PRIX musiqi yarışması olur və burada müğənni öz kateqoriyasında birinci yeri qazanır. Ailəsinin və radio dinləyicilərinin müsbət rəylərindən ilhamlanan Ludmila işini davam etdirməyə qərar verir. Üstəlik daha parlaq çalarlarda fəaliyyətə başlayır. 2012-ci ildə məşhur Moldov bəstəkarı Mirça Qutsu ilə birlikdə "İsti yay, əyləncəli günlər …" albomu üzərində işləyirlər. Qaqauz şairləri (Todur Zanet, Todur Marinoğlu) ilə bir araya gələn müğənni vətənpərvərlik mövzusunda mahnı ifa etməyə başlayır və ikinci albomdan bir il sonra "Bendä var bir Vatan" ("Məndə bir vətən var") kolleksiyası işıq üzü görür.

Lüdmila mahnılarına bir neçə klipin də çəkir. Müğənni xatirələrini təsvir etdiyi və atasına duyğulu sözlər söylədiyi "Boban elləri" klipi populyarlaşır.

Lüdmila Tukan 2013 Türkviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edir.

Ailəsi
------

Lüdmila Tukan ailəlidir, iki qızı var — Karina və Marqarita. Böyük qızı musiqi və vokal üzrə təhsil alır, ən kiçiyi rəssamlıq dərsləri alır. 2013-cü ildə Lüdmila və ailəsi Çadır-Lunqaya köçür. Müğənni karyerasını davam etdirir və yeni mahnılar yazır.

Mənbə
-----

* Люда Тукан: "Музыка-это воздух, которым я дышу"
* Людмила Тукан вывела Гагаузию в финал "Восточного базара – 2011"
* Людмила Тукан получила "Гран-при" украинского фестиваля
* Гагаузская певица Людмила Тукан отметила свой юбилей сольным концертом

İstinadlar
----------
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: İbrahimli.

**Fikriyyə İbrahim qızı İbrahimli** (6 iyun 1955, Naxçıvan) — kliniki farmakoloq.

Həyatı
------

6 iyun 1955-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasında anadan olub. Fikriyyə İbrahimli 1978-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetini bitirmişdir. 1993-cü ildə tibb elmləri doktoru, 1996-cı ildə profüssor, 1978–1981 Naxşıvan şəhəri psixonevroloji dispanserində həkim-ordinator,, 1982–1987-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin nəzdindəki elmi tədqiqat mərkəzində elmi işçi işləmişdir.
1988-ci ildən həmin mərkəzin pataloji proseslərin modelləşdirilməsi və onların eksperimental terapiyası çöbəsinin müdiri, 1996-cı ildən isə eyni zamanda Tibb İnstitutunun klinki farmologiya kafedrasının professorudur.

Fəaliyyəti
----------

Fikriyyə İbrahimlinin əsas tədqiqatları limfologiya sahəsinə-müxtəlif patoloji proseslər zamanı limfa sistemində baş verən posuntular və onların aradan qaldırılması, terapiyası yollarının öyrənilməsinə həsr olunmuşdur. 1 monoqrafiyanın, 4 tədris vəsaitinin, 100-dən artıq elmi məqalənin, 7 müəlliflik şəhadətnaməsinin müəllifidir.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

1995-ci il parlament seçkilərində Fikriyyə İbrahimli Azərbaycan Demokratik İstiqlal Partiyasının poporsional seçki üzrə vahid namizədlər siyahısında 1-ci sırada olmuşdur. ADİP proporsional seçkilərdə 106 782 (ümumi səslərin 3%-ni) toplayaraq 8%-lik səs həddini keçə bilməmiş, Fikriyyə İbrahimli isə deputat seçilə bilməmişdir.

Xarici keçidlər
---------------

* BİOTƏNZİMLƏYİCİ TƏBABƏT ÜZRƏ KURSLAR. Arxivləşdirilib 2019-08-30 at the Wayback Machine
* İBRAHİMLİ Fikriyyə İbrahim qız

İstinadlar
----------

1. ↑  Naxçıvan Ensiklopediyası Bakı şəhəri 2002 — s.207
2. ↑  *modern.az.* ""Bir səsvermə, üç bülleten": Azərbaycanın 29 il əvvəlki tarixi seçimi - FOTO". modern.az (az.). İstifadə tarixi: 2024-01-05.
3. ↑  Dieter Nohlen, Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) *Elections in Asia: A data handbook, Volume I*, p357 ISBN 0-19-924958-X
**Aqil Kəngərli** (tam adı:*Cəfərov Aqil Abbas oğlu*, **d.**1 sentyabr, 1972. Göyçay) — azərbaycanlı jurnalist, yazıçı, tarixçi-şair, "Qızıl qələm" mükafatı laureatı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü. İraq-Türkmən Yazarlar Birliyinin və Türkiyənin Avrasiya Sanat Kültür və Ədəbiyyat Dərnəyinin (ASKED) üzvüdür. "Qızıl qələm", "Həsən bəy Zərdabi", "Xəmsə" , "Xalqın nüfuzlu ziyalısı", "Vicdanlı qələm" və. s. diplom və fəxri fərmanlarla təltif olunub.

Həyatı
------

1972-ci il sentyabrın 1-də Göyçay şəhərində anadan olub. Valideynləri 1949–cu ildə Qərbi Azərbaycanın Dərələyəz və Vedibasar mahallarından deportasiya olunub. Aqil Kəngərli 1989-cu ildə Göyçay şəhəri 7 nömrəli orta məktəbi bitirmiş, əmək fəaliyyətinə 1989-cu ildə kitabxana işçisi kimi başlamışdır. 1995–ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Kitabxanaçılıq-informasiya fakültəsini biblioqraf ixtisası üzrə, 2002-ci ildə isə Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunu tarix müəllimi ixtisası üzrə bitirmişdir.

1996-1997-ci illərdə DİN Daxili Qoşunlarında hərbi xidmətdə olmuşdur. 2001-ci ildən pedaqoji sahədə çalışır.

Hazırda Göyçay şəhəri 7 nömrəli tam orta məktəbdə Tərbiyə İşləri üzrə direktor müavini vəzifəsində çalışır.

Bir sıra kitablarda A.Kəngərlinin şeirləri verilmiş, adı "XX-XXI əsrin yaradıcı və ziyalı insanları" toplusuna, "Avrasiya şairləri antologiyasına" və "Şirvan ziyalıları" kitabına salınmışdır. Bir neçə şeirinə mahnılar bəstələnmişdir.

Ədəbi və dini fəaliyyətinə görə 2004-cü ildə Cərcis Peyğəmbər (ə) adına fəxri diploma layiq görülüb.

Ailəlidir, 3 övladı var.

Yaradıcılığı
------------

1991-ci ildən mətbuatda yazılarla çıxış etmişdir. 1991-ci ildən 2005-ci ilə qədər "Azərbaycan" nəşriyyatında fasilələrlə "Press-əks səda", "Xalq", "Hürriyyət", "Millət", "Hünər", "Azad yeni fikir", "Sabaha inam" və başqa qəzetlərdə müxbir, şöbə müdürü və redaktor işləmişdir. Hazırda "Məktəb Press" qəzetinin əməkdaşıdır.

Dövrü mətbuatda çap olunmuş 800-dən artıq məqalənin və "Bir Allahın eşqinə" (2004), "Tanrı yolunda" (2005), "Yaxın və uzaq tarix" (2009), "Məni çağır yuxuna"(2013) və "Mixaylonun silahdaşı-Partizan Qədir" (2014) və "Vaxtsız getdi gəncliyim" adlı 6 kitabın müəllifidir.

Kitabları
---------

İstinadlar
----------

1. ↑  "Tarixçi alim Aqil Kəngərlinin GünAz TV mətbuat mərkəzinə Müsahibəsi". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-11.
**Azərbaycan** — ilk dəfə Yay Olimpiya Oyunlarında 1952-ci ildə SSRİ Komandasının tərkibində iştirak etdi. Finlandiyanın Helsinki şəhərində keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında Azərbaycan 5 idmançı ilə təmsil olundu. Azərbaycan 1952 Yay Olimpiya Oyunlarında 1 gümüş medal qazandı. Həmin gümüş medalı Rəşid Məmmədbəyov qazandı.

Medal cədvəli
-------------

| İl | İdmançı sayı |  |  |  | Cəmi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Finlandiya 1952 Helsinki | 1 |  | 1 |  | 1 |
| Avstraliya 1956 Melburn | 2 |  | 2 |  | 2 |
| İtaliya 1960 Roma | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 |
| Yaponiya 1964 Tokio | 2 |  | 2 |  | 2 |
| Meksika 1968 Mexiko | 2 | 1 | 1 |  | 2 |
| Almaniya 1972 Münhen | 1 | 1 |  |  | 1 |
| Kanada 1976 Monreal | 3 | 2 | 1 |  | 3 |
| SSRİ 1980 Moskva | 4 | 1 | 3 |  | 4 |
| Cənubi Koreya 1988 Seul | 18 | 3 | 1 | 2 | **6** |

İdman növləri üzrə medal cədvəli
--------------------------------

| Sıra | İdman |  |  |  | Cəmi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Güləş | 0 | 1 | 0 | 1 |
|  |  Yüngül atletika | 0 | 2 | 0 | 2 |
|  |  Su polosu | 0 | 1 | 0 | 1 |
| - | **Cəmi** |  |  |  |  |

Medalçılar
----------

| Medal | İdmançı | İl | İdman | Yarış |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |

Rekordlar
---------

### 2 qat mükafatçılar

| Sıra | İdmançı | İdman |  |  |  | Cəmi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan Yay Olimpiya Oyunlarında
**Buxa Noyon Babay** — Buryat mifologiyasının personajlarından biridir.

Bəzi əfsanələrə görə Boxo Muya (Qərb tanrısı Zayan Saqan Tenqrinin oğlu) Boxo Teli (şərq tanrısı Xamxir Boqdo Tenqrinin oğlu) ilə dava salmış, nəticədə hər ikisi dünyaya düşərək öküzə çevrilmişlər. Boxo Muya boz öküz Buxa Noyon Babaya, Boxo teli isə bəzəkli öküz Tarlan Exen Buxaya çevrilmişdi. Onlar dünyada bir birlərini izləyərək Baykal gölünün ətrafında Tayji xanın mülkündə, bir-birilərilə buynuzlaşmağa başlamışlar. Tayji xanın qızı onları qovmuş, ancaq Buxa Noyon Babayın baxışından və ya böyürməsindən hamilə qalmışdır. Bulaqatların əfsanəsinə görə bu hamiləlikdən bir oğlan olmuş, Buxa Noyon Babay onu öz oğlu kimi qəbul edərək uca dağda yerləşən dəmir beşikdə yedirdərək saxlamışdır. Uşağı olmayan iki şaman qadın Asıxan və Xosıxan Buxa Noyon Babaya xüsusi qurbanvermə mərasimi təşkil edərək, bu uşağı ondan almış və ona Bulaqat Buxa Doroqxo Olokson (Öküz altından tapılmış Bulaqat) adı vermişlər. Bulaqat tayfası onun nəslindən əmələ gəlmişdir.

Exiritlərin əfsanəsinə görə Tayji xanın qızı əkiz oğlanları dünyaya gətirmişdi. Bu oğullardan biri Baykal gölü ətrafında yaşayırdı. Bulaqat böyüyüyb Baykal gölünün ətrafına getdikdə orada əkiz qardaşı ilə qarşılaşmışdır. Şaman qadın Asıxan Buxa Noyon Babayın bu oğlunu da ələ keçirərək adını Exirit qoymuş və exiritlər tayfası ondan törəmişdir.

Boz öküz Buxa Noyon Babayla bəzəkli öküz Tarlan Exen Buxanın mübarizəsi haqqında olan əfsanə folklorçular tərəfindən iki nəslin mücadilıəsi, və ya gecə ilə gündüzün mücadiləsi şəkildə izah edilir. Son halda Buxa Noyon Babay gündüzü, onun rəqibi Tarlan Exen Buxa gecəni təmsil edir. Buryatların şaman panteonunda Buxa Noyon Babay Esege Malan Tenqrinin oğludur. Onun oğulları olan edzenlər bir sıra məkanın sahibləridir. Buxa Noyon Babaya ibadət xüsusi məknalrda həyata keçirilirdi. Buryatiyada dövrümüzə onun adı ilə adlanmış iki dağ (bunlardan biri Tunkin, ikincisi isə Zakamenski rayonunda yerləşir) qalmışdır. Lamaizmin yayılması ilə o, Rinçin-xam adı ilə onların panteonuna daxil edildi. Pravoslavlıq bölgəyə gəldikdən sonra Buxa Noyon Babay Müqəddəs Pafnuti ilə eyniləşdirilmişdir. XX əsrədək Buxa Noyon Babay hər üç dində (lamaizm, şamanizm və pravoslavlıqda) ibadət obyekti olaraq qalmağa davam edirdi. O, həmçinin Şimali Monqolustanda da tanınırdı.

Mənbə
-----

* Buxa Noyon Babay. Dünya xalqlarının mifləri. Ensiklopediya  (rus.)
**Leyləklər** (*lat.* Ciconiidae) — heyvanlar aləminin xordalılar tipinin quşlar sinfinin leyləkkimilər dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.

Leyləklər fəsiləsi yalnız tropik və subtropik zonalarda yox, mülayim zonalarda da yayılmışdır. Avropada onun yalnız iki növü ağ leylək (*Ciconia ciconia*) və qara leylək (*Ciconia nigra*) növləri yuvalayır. Leyləklərin digər iki nümayəndəsi *Mycteria ibis* və *Leptoptilos crumeniferus* nadir hallarda köç edirlər.

Leyləklər sakit və ehtiyatla tərpənən quşlardır. Onlar bir-biri ilə dimdiyini şaqqıldatmaqla "danışırlar".

Leyləklər aprelin əvvəlində 3-5 ağ yumurta qoyurlar. Yumurtadan çıxan balalar payıza qədər böyüyürlər.

Ailə 6 cinsdən və onunla əlaqəli yaşayan 19 növdən ibarətdir. Onlar dayaz sularda yaşayan uzunboyunlu, qalın dimdik quşlardır. Qohumları dünyanın daha mülayim yerlərində və qarğalardan daha quru yerlərdə yaşayırlar. Evstaki boruları olduğu üçün səsləri yoxdur. Bəzi növləri köçəri olurlar. Əsasən qurbağalar, balıqlar, həşəratlar, qurdlar və ya kiçik quşlar və məməlilərlə qidalanırlar. Növün yayılması birdən çox olur. Coğrafiyası çox genişdir. Adətən isti havadan istifadə edərək çevrələrdə uçurlar. Nəsli kəsilmək təhlükəsi altında olmasalar da, insanların səhv inşası və bataqlıqların quruması nəticəsində dünyada onların sayı getdikcə azalmaqdadır.

Cinsləri
--------

* *Mycteria*
* *Anastomus*
* *Leptoptilos*
* Leylək (*Ciconia*)
* *Ephippiorhynchus*
* *Jabiru*

İstinadlar
----------

1. ↑  IOC World Bird List Version 6.3. 2016. doi:10.14344/IOC.ML.6.3
2. ↑  IOC World Bird List Version 6.4. 2016. doi:10.14344/IOC.ML.6.4

Xarici keçidlər
---------------

* filin.vn saytında fotoşəkillər Arxivləşdirilib 2007-05-25 at the Wayback Machine
* Leylək xalq mədəniyyətində  (rus.)

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q28507
* Wikispecies: Ciconiidae
* ADW: Ciconiiformes
* AFD: Ciconiidae
* BOLD: 1445
* EoL: 8009
* EPPO: 1CICOF
* Fauna Europaea: 10743
* Fauna Europaea (new): 7fd95bea-f809-4e9e-a954-d2a869565f37
* Fossilworks: 39634
* GBIF: 9289
* iNaturalist: 4730
* IRMNG: 101599
* ITIS: 174895
* NBN: NBNSYS0000159695
* NCBI: 8926
* WoRMS: 148750

 |
**Novella Cəfəroğlu** və ya **Novella Cəfərova** (3 mart 1941, Naxçıvan) — hüquq müdafiəçisi və Dilarə Əliyeva adına Azərbaycan Qadın Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyətinin sədri.

Həyatı
------

Novella Cəfəroğlu 1941-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasında anadan olmuşdur. 1958-ci ildə orta məktəbi, 1963-cü ildə isə universiteti bitirmişdir. O, Azərbaycan Dövlət Universitetinin kimya fakültəsi üzrə ali təhsilini tamamlamışdır. Universiteti bitirdikdən sonra kimyaçı mühəndis kimi mərkəzi regional laboratoriyada işləməyə başlamışdır.

Cənub Geoloji ekspedisiyası, Baş Geoloji idarə, Azərbaycan Əlvan Metallurgiya Elmi-tədqiqat laboratoriyası kimi qurumlarda müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1986-ci ildən isə Bakı Dövlət Universitetində işləməyə başlamışdır.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

1989-cu ildə yaradılan Dilarə Əliyeva adına Azərbaycan Qadın Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyətinin 1993-ci ildə sədri seçilmişdir. Həmin cəmiyyətin aktiv fəallarından olan Novella xanım həmçinin Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatının üzvü də olmuşdur. 2007-ci ildə Avropa Şurasının insan hüquqları üzrə eksperti seçilmişdir. 2014-cü ildən etibarən insan hüquqları üzrə işləyən qrup və Cənubi Qafqaz İnsan Hüquqları Müdafiə Şəbəkəsinə üzv seçilmiş, Cənubi Qafqaz Qadınlar Konqresinin təsisastıçısı olmuşdur. Novella xanım həmçinin Cənubi Qafqaz "Qafqazda birgə işləmək" Şəbəkəsinin həmsədri də olmuşdur. 2016-cı ildən etibarən Açıq Hökumət Platformasına qoşulmuşdur.

Xüsusən insan hüquqları sahəsində fəaliyyət göstərmişdir. 500-dən artıq layihənin kordinatoru olmuş, elmi məqalələr və kitablar çap etdirmişdir.

### Partiya fəaliyyəti

Novella Cəfəroğlu Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının üzvü olmuşdur. 2000-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası daxilindəki bölünmə zamanı Mirmahmud Mirəlioğlu liderliyindəki klassiklər qanadında fəaliyyət göstərməyə başladı. Klassiklər qanadında narazı olan qüvvələr Elçibəy-Rəsulzadə fraksiyası yaratmışdır. Bu fraksiyaya Arzu Səmədbəyli, İsa Bağırov, Novella Cəfəroğlu, Oqtay Qasımov, Qubad İbadoğlu başda olmaq üzərə ümumi 22 nəfər daxil idi. Fraksiya daha sonra Müsavat Partiyasına birləşmişdir.

Mükafatları
-----------

Novella xanım Açıq Cəmiyyət inkişafına görə 1998-ci ildə Avropa Şurası və ABŞ-nin Beynəlxalq Marşall mükafatı ilə təltif edilmişdir. Bundan əlavə olaraq,o, ABŞ Dövlət Departamentinin 2007-ci il Beynəlxalq Cəsur Qadın mükafatını da qazanmışdır.

2021-ci ildə Azərbaycan Respublikasının ictimai həyatında səmərəli fəaliyyətlərinə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Novella Jafarova – Society for Protection of Women Rights named after Dilara Aliyeva". 2018-07-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-14.
2. ↑  "Azərbaycan qadınlarının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". 2021-03-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-03-06.
**Çayarası** (*ing.* Entre-Rios) — Cənubi Amerikanın Daxili düzənliklərində, Argentinanın şimal şərqində təbii vilayət.

Əhalisi
-------

Əhalisi 1,235,994 nəfərdir. (2011)

Coğrafiyası
-----------

Parana və Uruqvay çayları arasında (*27° və 34° c.e.-ləri arası*) yerləşir. Səthi alçaq (*hündürlüyü 50 –110 m*) allüvial düzənliklərdən ibarətdir; şimal hissəsini göl və bataqlıqlar, mərkəzini və cənubunu səthi çay dərələri ilə parçalanmış düzənliklər və xırda təpəliklər tutur.

İqlimi subtropik, rütubətlidir. Yayı isti (yanvarın orta temperaturu 24 –27 °C), qışı yumşaqdır (iyulun orta tempraturu 10 –17 °C), soyuq cənub qərb küləkləri (pampero) zamanı –5 °C-yədək düşür. Ya ğıntının ortaillik miqdarı 1000 –1700 *mm*-dir. Çayarasının qərb hissəsində Parana çayında tez-tez fəlakətli daşqınlar olur. Torpaq örtüyünü, əsasən, hidromorf torpaqlar təşkil edir. Parana və Uruqvayın geniş çaybasarlarında bataqlıq və çəmənliklərlə növbələşən həmişəyaşıl ağac növlərindən ibarət qalereya meşələri, qalan ərazilərdə kolluqlar, sıx və hündürdənli bitkilər yayılmışdır. Əhalinin sıx məskunlaşdığı yerlərdə antropogen landşaftlar (*mal-qara üçün otlaqlar, düyü, çay, tütün plantasiyaları, şam və evkaliptdən ibarə süni meşəsalma sahələri və s*.) üstünlük təşkil edir. 20-ci əsrin əvvəlində bataqlıqların böyük hissəsi qurudulmuşdur. Qalan su-bataqlıq sahələrində bir çox nadir heyvan növləri (*uzunquyruq susamuru, bataqlıq maralı, Amerika timsahı*) məskunlaşmışdır. Çayarasında, əsasən, Parana və Uruqvayın çaybasarların da 10-dan çox qorunan kiçik təbii ərazi (*El-Palmar, Pre-Delta milli parkları*) var. Argentinanın qorunan ən iri ərazilərindən biri – İberiya əyalət təbiət qoruğu Ramsar konvensiyası çərçivəsində qorunan beynəlxalq əhəmiyyətli su-bataqlıq sahələrinə daxil edilmişdir.

Qalereya
--------

* Entre-Riosun sahə qubernatorluğuEntre-Riosun sahə qubernatorluğu
* Xusto de Urkuios Dördüncü San Jose Argentinalı ilk prezidentiXusto de Urkuios Dördüncü San Jose Argentinalı ilk prezidenti
* Uruqvay çayında qayıqlarUruqvay çayında qayıqlar

Həmçinin bax
------------

* Argentina

İstinadlar
----------

1. 1 2  **Çayarası**// Büssel – Çimli-podzol torpaqlar / baş red. M.K. Kərimov. — Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. — Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi, 2014. — 25 cilddə. — V  cild. — Səhifələrin sayı:  592. — Səh.: 466. — 25 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-10-9.

Xarici keçidlər
---------------

* Entre-Rios rəsmi internet səhifəsi
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Aydın Kərimov.

**Aydın Məmməd oğlu Kərimov** (1 iyul 1956, Mahmudkənd, Noraşen rayonu) — Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvü, Azərbaycan Respublikası ədliyyə nazirinin birinci müavini, Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Ali Məclisinin sədr müavini, Əlincə Cəmiyyətinin sədr müavini.

Həyatı
------

Aydın Məmməd oğlu Kərimov 1 iyul 1956-cı il tarixində Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Şərur rayonunun Mahmudkənd kəndində doğulmuşdur. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Tarix-ədəbiyyat və Samara Dövlət Universitetinin Hüquq fakültələrində ali təhsilini almışdır. Bir müddət hüquqşünas olaraq fəaliyyət göstərmişdir.

Evlidir, 3 övladı var.

İctimai-siyasi fəaliyyəti
-------------------------

Aydın Kərimov Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin üzvü olmuşdur. 1991-ci ildə o, Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Ali Məclisinin sədr müavini seçilmişdir. O, həmçinin, Azərbaycan Xalq Cəbhəsi nizamnaməsinin və proqramının həmmüəlliflərindəndir.

Aydın Kərimov 29 iyul 1992-ci il tarixində Azərbaycan Prezidenti Əbülfəz Elçibəyin 47 nömrəli fərmanı ilə Azərbaycan Respublikası ədliyyə nazirinin birinci müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur. O, 16 avqust 1993-cü il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərini icra edən Azərbaycan Ali Sovetinin sədri Heydər Əliyevin 495 nömrəli sərəncamı ilə bu vəzifədən azad edilmişdir.

Aydın Kərimov 1992-ci il tarixində Azərbaycan Xalq Cəbhəsi və Əlincə Xeyriyyə Cəmiyyəti üzvü olaraq xalq deputatları seçkiləri üzrə Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Seçki Komissiyası üzvlüyünə namizəd göstərilmiş və seçilmişdir.

Aydın Kərimov Əlincə Cəmiyyətinin sədr müavini olmuşdur. O, 1992-ci ildən Müstəqil "Qanun" jurnalının baş redaktoru, 1994-cü ildən isə Müstəqil Elmi-Praktik Hüquq Mərkəzinin (MEPHM) prezidentidir. O, həmçinin Türkiyə Respublikasında dərc olunan "Türk yurdu" jurnalının Azərbaycandakı təmsilçisidir.

Aydın Kərimov 2010-cu illərdə Azərbaycan Respublikasının Ombudsman Aparatı Ekspertlər Şurasının sədri vəzifəsində çalışmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  Кәримов Ајдын Мәммәд оғлу // Азәрбајҹанда ким кимдир? (Сорғу-мәлумат китабы). Тәртибчи-мүәллифләр: Тејмур Әһмәдов, Тарыјел Ҹаһанҝир. Бакы: "Азәрбајҹан Енсиклопедијасы" НПБ. 1999. С. 262. ISBN 5-89600-253-x.
2. ↑  "A.M.Kərimov haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI". E-qanun.az. 2022-05-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-16.
3. ↑  "A. M. Kərimov haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI". E-qanun.az. 2017-02-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-16.
4. ↑  "Azərbaycan Respublikası xalq deputatları seçkiləri üzrə Mərkəzi seçki komissiyasının tərkibində dəyişiklik edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI ALİ SOVETİ MİLLİ ŞURASININ QƏRARI". E-qanun.az. 2022-03-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-16.
5. ↑  "OMBUDSMAN RƏBİYYƏT ASLANOVA OLACAQ". Musavat.com. 2022-05-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-16.
**Arpağ** — türk və altay mifologiyasında və xalq kültürlerinde əfsun mənasını verir. Sirrli söz, mistik dua, sehr deməkdir. **Arbağ (Arba)** və ya **Arvağ (Arva)** olaraq da deyilər. Yenə eyni kökdən törəyən **Arvas, Arbaş, Arbış, Arbuz** sözləri də eyni mənaları ehtiva edir. Arbağçı deyilən efsuncular tərəfindən oxunur. Xəstələrə yaxşılaşdırmaq, pislikləri və pis ruhları savuşturmak üçün edilən dua. Məsələn ilanın zehrinin təsirini yox etmək və ya ilan, əqrəb kimi heyvanların sokmasını qarşısını almaq üçün edilən və oxunan arpağlar vardır. Bu arpağlar nəticəsində ilanın və ya əqrəbin soxmadığı inancı Anadoluda bu gün belə geniş yayılmışdır. Arbamak və ya Arvamak (əfsun etmək) feli Anadoluda xalq ağzında istifadə davam etməkdədir. Göz boyamaq (göz rəngləmək), gözbağı etmək, sehr etmək deməkdir. Bir sıra sehrli sözlər və dualarla obyektlərin və insan həyatının təbii axışını təsir məqsədlər.

Etimologiya
-----------

(Ar) kökündən törəmişdir. Arbamak felindən törədilmişdir. Çaşdırmaq mənası vardır. Kökte araya girmək məzmunu tapılar. Cadu edən adam, ruhlarla və ya fövqəltəbii güclərlə insanların və təbii proseslərin arasına girməkdədir. Ər kökü isə çatmaq (çatmaq) mənasını saxlayar ki, gizli məlumatlara və varlıqlara çatmaq deməkdir. Tungusca Ar; etmək, çalışmaq mənalarına gəldiyi kimi, qorxu, kötüruh görmək kimi mənalarda daşıyır. Monqol Ar kökü yol, üsul məzmunu saxlayar.

Mənbə
-----

* Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)  (türk.)

Xarici Keçidlər
---------------

* İlancı Hacı[*ölü keçid*]  (türk.)
* Uğur Dündar və İlancı Hacı  (türk.)
**Məlikballı Qurban** (1790, Məlikballı – 1865) — XIX əsr Azərbaycan şairi və aşığı.

Həyatı
------

Məlikballı Qurban XIX əsrdə indiki Ucar rayonunun Məlikballı kəndində yaşamışdır. Mədrəsə təhsili almışdır. Aşıq şeiri üslubunda şeirlər yazmışdır. S. Mümtaz "El şairləri" kitabında Məlikballı Qurbanın qoşma, müxəmməs, təcnis və s. formalı şeirlərini vermişdir. F. Qasımzadə onu həm xalq şeiri, həm də klassik üslubda yazan sənətkar kimi təhlil etmişdir. XIX əsrdə xalq şeiri üslubunda yazıb-yaradan şairlər sırasında daha çox təhlil olunur. Şeirləri "Azərbaycan aşıqları və el şairləri" kitabında və digər toplularda verilmişdir. Onun məşhur "Vücudnamə"si aşıqlar arasında geniş yayılmışdır.

Əsasən aşıq poeziyası səpgisində şerlər qoşmuşdur. Klassik üslubda müxəmməs, qəzəl, müstəzadları da var, şeirlərində məhəbbət və gözəlliyin tərənnümu ilə yanaşı dövrandan şikayət motivləri də mühüm yer tutur.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Qurban Məlikballı". 2023-03-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-06-13.
2. ↑  *Azərbaycan Aşıqlar Birliyi.* "Ustad nəfəsli saz-söz ərməğanı" (PDF) (az.). "Zərdabi Nəşr" MMC nəşriyyatı. 2020. Archived from the original on 2023-06-16. İstifadə tarixi: 17 iyun 2023.
3. ↑  "Ozan-aşıq ensiklopediyası". 2 cilddə, Aşıqlar Birliyi, "Gənclik" nəşriyyatı, II cild, Bakı, 2020, s. 69.
4. ↑  "El şairləri" kitabında (toplayanı S. Mümtaz) h-1–2, B. 1935

Vikimənbədə ***Müəllif:Məlikballı Qurban*** ilə əlaqəli məlumatlar var.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  ***Musiqiçi** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Karolina Andreyevna Sevastyanova** (d. 25 aprel 1995; Kiyev, Ukrayna) — Rusiyanı təmsil edən bədii gimnast. Karolina Sevastyanova, Rusiyanı 2012 London Olimpiadasında təmsil edib və qızıl medal qazanıb.

Karyerası
---------

Soldan sağa: Bliznyuk, Donskova, Makarenko, Nazarenko və Sevastyanova
Karolina Sevastyanova 2012-ci ildə Rusiya bayrağı altında Birləşmiş Krallığın paytaxtı London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Anastasiya Bliznyuk, Ulyana Donskova, Kseniya Dudkina, Alina Makarenko və Anastasiya Nazarenko ilə birgə finalda 57.000 xal toplayaq 1-ci yeri tutdu və Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazandı.

İstinadlar
----------



| ⛭Bədii gimnastika üzrə Olimpiya çempionları (Qrup turniri) |
| --- |
| 
* **1996:** İspaniya Baldo, Kabanillas, Ximenez, Qurendez, Lamarka, Martinez
* **2000:** Rusiya Belova, Şalamova, Lavrova, Netesova, Şimanskaya, Zilber
* **2004:** Rusiya
* **2008:** Rusiya
* **2012:** Rusiya
* **2016:** Rusiya
* **2020:** Bolqarıstan
 |  |
**Vilyamsberq** (*ing.* Williamsburg) — Virciniya ştatında (ABŞ) müstəqil şəhər (yəni heç bir mahalın bir hissəsi deyil). Universitet şəhəri.

1634-cü ildə, Virciniya yarımadası boyunca 6 mil uzunluğunda bir palisade tikildi və bu, onun cənubundakı köçkünlər üçün həyatı daha təhlükəsiz etdi. Sarayı müdafiə etmək üçün sarayın ortasındakı təpədə Orta əkin adlı qəsəbə quruldu.

1676-cı ildə Virciniya koloniyasında yenidən müstəmləkəçilərlə hindular arasında toqquşmalar başladı. Qubernator Berkli köçkünləri qorumaqdan imtina etdi və Nathaniel Bacon komandirliyində öz milislərini təşkil etdilər. Hindistanlıları məğlub etdikdən sonra Bekon Berkliyə üsyan etdi və milisləri koloniyanın paytaxtı Ceymstaunu yandırdı. Ceymstaunun yandırılması ilə əlaqədar olaraq, koloniyanın paytaxtı müvəqqəti olaraq Orta Bitki kəndinin yerləşdiyi bir neçə on kilometr məsafədə yerləşən bir təpəyə köçürüldü. Ceymstaundan fərqli olaraq sahəni çox sağlam tapdı və Ceymstaunun bərpasından sonra, 1693-cü ildə Vilyam və Meri kolleci quruldu. 1698-ci ildə Kapitoliya təsadüfən baş verən yanğından yenidən yandı və paytaxtın daimi olaraq Orta əkin sahəsinə köçürülməsinə qərar verildi. Yaşayış məntəqəsi inkişaf etməyə başladı və 1699-cu ildə Kral III Williamın adını daşıyan Vilyamsberq şəhəri oldu.

1773-cü ildə, Amerika koloniyalarında ilk Şərqi Dövlət Xəstəxanası olaraq bilinən şəhərdə ilk dövlət ruhi xəstəxanası meydana çıxdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Getty Research Institute* Getty Thesaurus of Geographic Names (ing.). LA: Getty Research Institute, 1997.
2. ↑  *United States. Bureau of the Census* 2016 U.S. Gazetteer Files (ing.). Washington, D.C.: U.S. Census Bureau, 2016.
3. ↑  2020 United States Census. / red. ABŞ əhalinin siyahıya alınması bürosu
4. ↑  Вильямсбург (Виргиния) // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.