recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Andre Leon Mari Nikolas Ryo** (nid. André Léon Marie Nicolas Rieu; 1 oktyabr 1949[…], Maastrixt) — Niderland dirijoru və skripkaçı, mətbuatda İohann Ştrausun şərəfinə *Vals kralı* adlandırılmışdır.

Bioqrafiya
----------

O, Lyejdə, sonra Maastrixtdə təhsil alıb və 1977-ci ildə Brüssel Konservatoriyasını bitirib; Ryonun müəllimləri arasında, xüsusən də Andre Gertler və German Krebbels var idi O, atasının rəhbərliyi altında Limburq Simfonik Orkestrində ikinci skripkada ifa etmişdir.

Bir neçə musiqiçidən ibarət Maastrixt Salon Orkestrini quran Ryo onlarla birlikdə Hollandiya qocalar evlərində Vyana valslarını ifa etmişdir. 1987-ci ildə Ryonun rəhbərliyi altında əvvəlcə 12 ifaçının daxil olduğu İohan Ştraus Orkestri yarandı. 1992-ci ildə orkestr ilk diski olan "Milad bayramınız mübarək" (*ing.* Merry Christmas) buraxıldı; 1994-cü ildə Dmitri Şostakoviçin estrada orkestri üçün süitadan İkinci Valsın yazılması Ryo və onun yeni qrupunu bütün Hollandiyada məşhurlaşdırdı və ikinci albomu olan Strauss and Company (*ing.* Strauß & Co.), təxminən bir il milli Top100-dən ayrılmadı. Şostakoviçin valsının səs yazısı Stenli Kubrikin "Geniş bağlanmış gözlərlə" filminin musiqi partiturasında istifadə edilib.

Sonradan Ryo və onun orkestri bütün dünyada geniş qastrol səfərlərində olmuş, ildə yeddi albom (studiya və konsert) buraxmış və orkestrin tərkibini 50–55 musiqiçiyə çatdırmışdır. 2008-ci ilə qədər Ryonun albomları 27 milyon nüsxə satılmışdı .

Entoni Hopkinsin "Vals davam edir" (*ing.* And The Waltz Goes On) adlı valsı İohan Ştraus orkestrinin müşayiəti ilə Ryonun ifasında populyarlaşmışdır .

Tənqidi
-------

Şounun müxtəlif elementlərini özündə cəmləşdirən Ryonun estrada üslubu əhəmiyyətli dərəcədə tənqidlərə səbəb olur. Məşhur müğənni Tomas Quasthoff xüsusilə qeyd etmişdir ki, Ryonun ifası Stradivarinin "məzarında çevrilməsinə" səbəb olub və Hollandiyanın klassik musiqi radiostansiyalarından biri "Heç bir Ryo kimisi yoxdur — 100% zəmanət!" şüarından istifadə etmişdi. (*ing.* Guaranteed 100% Rieu-free!).

İstinadlar
----------

1. 1 2  André Rieu // Dutch Top 40.
2. 1 2  André Rieu // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. ↑  Paul Van Riessen. André Rieu: The King of Waltz Arxiv surəti 12 dekabr 2008 tarixindən Wayback Machine saytında // Reader’s Digest New Zealand.
4. ↑  André Rieu — And The Waltz Goes On (composed by: Anthony Hopkins)

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Twitter |
| Foto, video və audio | Apple Music · Last.fm · Spotify · YouTube |
| Tematik saytlar | AllMusic · Česko-Slovenská filmová databáze · Discogs · IMDb · MusicBrainz |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Brockhaus · Notable Names Database |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNE: XX4580286 · BNF: 135657611 · CiNii: DA12315177 · CONOR: 18970723 · GND: 119520966 · GTAA: 259239, 146223 · ISNI: 0000 0001 1470 295X · LCCN: no99080748 · NKC: xx0040285 · NLA: 42289262 · NLP: a0000002856725 · NSK: 000614336 · NTA: 071537112 · SUDOC: 052578968 · VIAF: 32165140 · WorldCat VIAF: 32165140 |

 |
**Vaqif İbrahimoğlu** (18 oktyabr 1949, Bakı, Mərdəkan — 12 may 2011, Bakı) — Azərbaycan novator teatr rejissoru.

Həyatı
------

Vaqif İbrahimoğlu 18 oktyabr 1949-cu ildə Bakı şəhərinin Mərdəkan qəsəbəsində anadan olmuşdur. 1967-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsinə daxil olmuş, 1972-ci ildə həmin institutu bitirmişdir. 1973-1976-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında aktyor kimi çalışmışdır. 1976-1979-cu illərdə Azərbaycan Teatr Cəmiyyətinin nəzdindəki Eksperimental Teatr Studiyasında, 1979-1982-ci illərdə Tədris Teatrında Bədii rəhbər, 1982-1989-cu illərdə isə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında baş rejissor vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir.

Azərbaycan Milli Akademik Dram Teatrında, Türkiyənin Ankara və Bursa teatrlarında, Estoniyanın Uqala Teatrında tamaşalar hazırlamışdır. 1989-cu ildən YUĞ Teatrının bədii rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır. 1992-ci ildə YUĞ Teatr-Studiyası dövlət statusu almışdır.

Vaqif İbrahimoğlu «YUĞ» teatrında 1989-cu ildən həyatının sonuna qədər 90-a yaxın tamaşaya quruluş vermişdi.

22 may 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi fəxri adı ilə təltif olunub. AzTXİ-nin təsis etdiyi «Qızıl Dərviş» mükafatı laureatı, ADMİU-nun dosenti idi. 2006-cı ildən Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüdü alırdı.

Vaqif İbrahimoğlu 12 may 2011-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

Xatirəsi
--------

2019-cu ilin martında Bakıda Vaqif İbrahimoğlunun xatirəsinə həsr olunmuş "Boş məkanın dolğunluğu" adlı eksperimental tamaşalar festivalı keçirilmişdir.

Filmoqrafiya
------------

1. Dantenin yubileyi (film, 1978)
2. Bağlı qapı (film, 1981)
3. Əlavə iz (film, 1981)
4. Qəm pəncərəsi (film, 1986)
5. Qurama (film, 1995)
6. Otel otağı (film, 1998)
7. Dağın nəvəsi (film, 2002)
8. Pəri qala (film, 2007)
9. Sahə (film, 2010)

İstinadlar
----------

1. ↑  Səfa, M. "Vaqif İbrahimoğlu kimi ustadım olub": Məmməd Səfa: "Sənət fərdi yanaşmanı, fərdi işi daha çox xoşlayır": [Əməkdar artistlə müsahibə] /müsahibəni apardı Xədicə Qiyas //Türküstan.- 2015.- 7-21 noyabr.- S.16.
2. ↑  "2010-2011-ci illərdə dünyasını dəyişən kino işçiləri". Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi. Dövlət Film Fondu. Kino-Bülleten. IV buraxılış. Bakı: Apostroff, 2011.
3. ↑  *CBC TV.* "Театральный фестиваль, как территория новаторства и эксперимента" (rus). Youtube.com. 04.03.2019. 2022-09-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-03-04.

Xarici keçidlər
---------------

* Həsənağa Turabov erməni qadınını necə susdurdu?
* "Yuğ"un gələcək aqibəti - Vaqif İbrahimoğlu yenə "Yuğ"da "yaşayacaqmı?"
*
Şablon:Siuuu

**Qazağı** - ən qədim Azərbaycan rəqslərindən biri. 

Adından göründüyü kimi rəqs Qazax zonasında yaranmışdır. Fərz olunur ki, Qazağı döyüşçü rəqsidir. Onu yürüşə və hərbə gedəndə ifa edərmişlər. Rəqs nikbinlik və qəhrəmanlıq pafosu ilə yanaşı incəlik və təmkinliklərlə zəngindir. Olduqca yeyin hərəkətli, coşqun, texniki baxımdan mürəkkəb elementlərlə zəngin və solist intonasiyalı rəqsdir. Rəqs ifa olunarkən sərrast hərəkətlər və daxili qüvvənin əzəməti tələb olunur. Çox versiyalara malikdir və müxtəlif alətlərdə səslənə bilir. Lakin 1936-cı ildə bəstəkar Üzeyir Hacıbəyov mahnı və rəqs ansamblı yaradarkən bir sıra mütəxəssislərin köməyi ilə bu rəqsi xoreoqrafik yönümündə işləyərək nota salınmışdır.Səhnə tamaşası kimi quruluşunda "Qazağı" onu böyük məharətlə oynamağı bacaran bir dəstə kişi tərəfindən ifa olunur. Rəqsdə düzümü rəngarəng və texniki cəhətdən mürəkkəb hərəkətlər çoxdur. Məişətdə, el şənliklərində bu rəqs solo qaydasında ifa olunur. Kişi rəqslərinin çoxunda olduğu kimi, hökmən sərrast hərəkətlər, daxili qüvvənin əzəməti tələb olunur və oynayanlardan hər biri öz qabiliyyətini, rəqsdə nəyə qadir olduğunu göstərməyə çalışır. 


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Rəqs ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Hüseynzadə Mirzəli Mirzəhüseyn oğlu** (31 dekabr 1939, Astraxanbazar rayonu – 15 mart 2002) — publisist, şair, nasir. 1980-ci ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Respublika Ziyalılar Cəmiyyətinin üzvü .

Həyatı
------

Mirzəli Hüseynzadə 1939-cu il dekabrın 31-də Azərbaycan SSR-in Astraxanbazar (indiki Cəlilabad) rayonunun Qaralı kəndində anadan olmuşdur. Cəlilabad şəhərindəki Nizami adına məktəbdə orta təhsil almışdır. BDU-nun filologiya fakültəsini bitirmişdir.

Fəaliyyəti
----------

İlk şeirləri "Yeni gün "(keçmiş "Taxılçı ") qəzetində çap olunmuşdur. O, bir müddət Cəlilabad şəhərində mədəniyyət şöbəsinin, rayon təhsil işçiləri evinin müdiri, kənd təsərrüfati işçiləri həmkarlar ittifaqı komitəsinin sədri vəzifələrində işləmişdir. Baki şəhərinə köçdükden sonra Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında, Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verlişləri Komitəsində redaktor," Nəsimi "("Azərbaycan dünyası") qəzetində şöbə müdiri vəzifəsində çalışmışdır. SSRİ Yazıçılar İttifaqının, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, "Qızıl Qələm ", mükafatı laureatı idi. Şeirləri "Ədəbiyyat ", "Azərbaycan müəllimi ", "Baki "qəzetlərində , "Azərbaycan ", "Ulduz ", "Kirpi "jurnallarinda çap olunmuşdur.

Kitabları
---------

* Sevgi illəri, B. Gənclik, 1978, 3.000 nüs.
* Göytəpə, B. Yazıçı, 1978, 4.500 nüs.
* Güldən ləçəyi, qardan çiçəyi, B. Yazıçı, 1981, 7.000 nüs.
* Nigaranam, B. Yazıçı, 1983, 5.000 nüs.
* Sənsiz darıxırıq, torpaq, B. Gənclik, 1983, 10.000 nüs.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-30.
**Əmiraslan Əlixan oğlu İsgəndərov** (1976) — Bakıda sələfi qrupunun rəhbəri.

1999-cu ildən 2003-cü ilə qədər o, Əfqanıstan təlim düşərgələrində iştirak edib və gənc qadın mücahidlərin fəaliyyətə cəlb edilməsini həyata keçirib. Həbs olunduğu zaman trotil, qumbara və detonatorlar ələ keçirilib.

Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi mətbuata açıqlamasında İsgəndərovun "anti-Azərbaycan kampaniyası apardığını" iddia edib. Qurumun açıqlamlarına görə o etnik azlıqların nümayəndələri arasında kin və Azərbaycana nifrət aşılayırdı. O ölkə ərazisində "Camaat" və ya ordu yaratmaq cəhdində ittiham edilirdi .

Mühakimə
--------

Qapalı keçirilən prosesdən sonra Ağır Cinayətlərə Dair İşlər üzrə Azərbaycan Məhkəməsi İsgəndərov və qruplaşmasının daha 5 iştirakçısı — Əlirza Məcid oğlu Babayev (1965-ci il təvəllüdlü), Zaur Əliyeviç Əliyev (1984-cü il təvəllüdlü), Abdulla Məhəmmədoviç Məhəmmədov (1986-cı il təvəllüdlü), Sumqayıt şəhəri Hidayət Pirivey (d. 1971) və Rizvan Əbdülqədirov. İsgəndərov və Babayevin hər biri 28.214.2.1 maddəsi ilə qanunsuz partlayıcı maddə və döyüş sursatı saxlama maddəsi ilə 14 il, Abdulla və Əlivey isə 228.2.1 maddəsi ilə 5 il, Abdulqədirov isə 228.1 maddəsi ilə 3 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.

İstinadlar
----------

1. 1 2  [tt\_news]=4587 The Two Faces of Salafism in Azerbaijan. Terrorism Focus Volume: 4 Issue: 40, December 7, 2007, By: Anar Valiyev
2. ↑  "EurasiaNet Eurasia Insight - Watching for Wahhabis: The Religious Factor in Azerbaijan s Parliamentary Election Campaign". 2005-09-23 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
3. ↑
4. ↑  "Minister of National Security of Azerbaijan Republic : The fight against terrorism that challenged the international community, the world's most influential and powerful states, today is also very crucial for Azerbaijan, and prevention of subversive and terrorist and other kind of destructive activities creating a serious threat the national interests of our country, material and spiritual values of the society is one of the most important tasks". 2010-11-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-01-09.
5. ↑  ANS TV, Baku. March 17, 2005
6. 1 2  ""Al-Gaeda" supporters attempting to commit terror acts in the territory of the Azerbaijan arrested".
7. ↑  "Azerbaijan: Watching for Wahabis | Women Living Under Muslim Laws". 2011-02-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-01-09.
Ərdəbil şəhərində təcili yardım maşını zəhərlənən qız tələbələrini xəstəxanaya aparır
İranda qız məktəblərində zəncirvari zəhərlənmə çoxlu sayda İran məktəbinin şagirdlərinin şübhəli şəkildə zəhərləndiyi bir sıra qəsdən və ardıcıl hadisələrdir.

Bu hadisə 2022-ci il noyabrın 30-da Qumdakı qızlar liseyində başladı. O vaxtdan bəri Qum şəhərinin 60 məktəbində yüzlərlə şagird zəhərlənib, onların əksəriyyəti qızların birinci və ikinci orta məktəbi idi. Bu hadisələr təkcə Qumla məhdudlaşmır və onun əhatə dairəsi İranın digər şəhərlərinə, o cümlədən Borucerd, Sari, Ərdəbil, Tehran, Fərdis, Xuzistan və Neyşabur da çəkilib.

Bəziləri, o cümlədən İran rəsmiləri bunun Məhsa Əmininin ölümü ilə əlaqədar güclənən məcburi hicaba qarşı etirazların "intiqamı" ola biləcəyini ehtimal edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "İranda məktəbli qızların zəhərlənməsi ilə bağlı qalmaqal böyüyür". 2023-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-05.
2. ↑  *Hamid Məlikoğlu.* "Ərdəbil vilayətində daha 48 məktəb şagirdi zəhərlənib". 2023-03-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-05.
3. ↑  *Hamid Məlikoğlu.* "Ərdəbildə 7 qız məktəbinin şagirdləri zəhərlənib". 2023-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-05.
4. ↑  *Hamid Məlikoğlu.* "İran Azərbaycanında qız məktəblərində zəhərlənmə halları davam edir". 2023-03-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-05.
5. ↑  *Deepa Parent.* "Iranian officials to investigate 'revenge' poisoning of schoolgirls". 2023-03-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-03-05.
**ARNDT-AYSTERT REAKSİYASI** — karbon turşusunun. ən yüksək homoloq və ya onun törəməsinə çevrilməsi. Ardıcıl üç mərhələdə həyata keçirilir: turşunun hallogenhidridin alınması, diazoketon əldə etmək, diazoketonun o ya da onun törəməsinə yenidən çevrilməsi (Volf çevrilməsi):

və ya

Burada X ümumiyyətlə C1, daha az Br; Y = OH, OR ', NR'R ". Arndt — Eystert reaksiyası
Alifatik, alisiklik, aromatik və heterotsiklik karbin turşularına tətbiq olunur. Alifatik CH2N2 əvəzinə diazo birləşmələri 1037–51.jpg- əvəzlənmiş karbon turşuları və ya onların törəmələrinə gətirib çıxarır. Diazoketon hidrogen halogenidin aralıq birləşmə- diazonium halogeniidindən (F-la) ayrılması nəticəsində əmələ gəlir, bu da N2-dən ayrılaraq yan məhsul — xlorometil keton (II) əmələ gətirir (Nirenşteyn reaksiyası):

Arndt-Eistert reaction with ketene intermediate.
Reaksiyadan ayrılmış hidrogenhalogenid CH2N2 və ya trietilamin birləşməsi ilə əlaqələnir.
Arndt — Eystert reaksiyası, reduksiyaedici maddələrlə əlaqəli olmadığından, karbon turşusunun zəncirinin uzadılmasının digər metodlarından üstündür. Bunun sayəsində qalıq birləşmə, məsələn, nitro qrupu olan birləşmələr üçün istifadə edilə bilər. Arndt — Eystert reaksiyasının hər üç mərhələsindəki ümumi çıxım ümumiyyətlə 50–80% -dir. Metod hazırlıq məqsədləri üçün istifadə olunur.

Diazoketonların sintezi metodu 1927–28-ci illərdə F. Arndt, (Volf birləşməsindən stifadə edərək) bütövlükdə1935-ci ildə F. Arndt və B. Eistert tərəfindən hazırlanmışdır.

Homologation of N-boc-phenylalanine

Mənbə
-----

1. Кнунянц И. Л. [и др.], "Успехи химии", 1958, т. 27, в. 12, с. 1361–436;
2. Фридман А. Л. [и др.], там же, 1972, т. 41, в. 4, с. 722–57. Е. М. Рохлин.
3. О. А. Реутов, А. Л. Курц, К. П. Бутин Органическая химия в 4-х частях, Изд.: "БИНОМ. Лабораторя знаний", М. 2004.
4. Ли Дж. Дж. Именные реакции. Механизмы органических реакций, Изд.: "БИНОМ. Лабораторя знаний", М. 2006.
5. Химическая энциклопедия в 5 томах, Изд.: "Советская энциклопедия", 1988.
6. П. Сайкс, Механизмы реакций в органической химии, Изд.: "Химия", 1991.
7. Начала химии. Современный курс для поступающих в вузы. Н. Е. Кузьменко, В. В. Еремин, В. А. Попков. Изд. "Экзамен", 2006.
8. Вацуро К.В. Мищенко Г. Л. Именные реакции в органической химии. — М.: "Химия", 1976. — 528 с. — 11 000 экз.
**OSS/BSS** — telekommunikasiya sahəsində əməliyyatlara dəstək sisteminə və biznesə dəstək sisteminə aid edilən termin. Bu fərqləndirmə şəbəkə əməliyyatlarının saxlanılması və bu şəbəkənin ətrafında qurulduğu biznes arasında narahatlıqların ayrılmasını vurğulayır. Rabitə xidməti təminatçıları öz OSS/BSS ilə geniş çeşidli xidmət və funksiyaları dəstəkləyir. BSS ilk növbədə sifarişin tutulması, müştərilərlə əlaqələrin idarə edilməsi və telekommunikasiya fakturasından ibarətdir. Bundan başqa, OSS sifarişlərin idarə edilməsi, şəbəkə inventarının idarə edilməsi və şəbəkə əməliyyatlarını əhatə edir.

Tarixi
------

Əvvəllər OSS və BSS daha aydın şəkildə ayrı-ayrı qurumlar idi, lakin OSS/BSS (və ya bəzən BSS/OSS) termini ən azı 2000-ci ildən istifadə olunur. Məsələn, sifarişi tutan BSS ilə onu yerinə yetirən OSS arasındakı interfeys olduqca sadə ola bilər. İndiki dövrdə daha mürəkkəb, fərqləndirilmiş məhsul və xidmətlərin təklif edilməsi ilə ikisi arasında daha sıx əlaqə tələb olunur. Məsələn, sifarişin işlənməsi müştərinin artıq sahib olduğu xidmətlər, istifadə etdiyi şəbəkə və hazırda mövcud resurslar haqqında məlumat tələb edə bilər.

Azərbaycanda "Aztelekom" MMC müştəri təcrübələrinin yüksəldilməsi, həllərin çevikliyinin təmin edilməsi və bazara daha aktual xidmətlərin təqdim edilməsi məqsədilə 2022-ci ilin dekabr ayında "Suntech SA" Global OSS/BSS provayder şirkəti ilə müqavilə imzalamışdır. Müqavilə şərtlərinə əsasən, "Suntech SA" şirkəti "Aztelekom" MMC üçün BSS/OSS proqram təminatı yaratmalıdır. Şirkət tərəfindən yaradılacaq BSS mövcud bilinq sistemini əvəz etməklə yanaşı, xidmət məntəqələri və çağrı mərkəzləri vasitəsilə daha operativ xidmətlərin təmin edilməsinə şərait yaratmalıdır. OSS sistemi vasitəsilə əhatə dairəsinin genişləndirilməsi, planlaşdırma, layihələndirmə, avadanlıq və digər inventar sistemin idarə edilməsinin daha çevik forma almağı, sahələrdə aparılacaq təmir və bərpa işlərinin məhsuldarlığının artmağı nəzərdə tutulmuşdur.

VoIP-də istifadə
----------------

Bu sahədə xidmət təminatçılarının inteqrasiya olunmuş OSS/BSS sistemi üçün daha çox tələbləri var. Nümunələrə e-ticarət, özünüidarəetmə, real vaxt hesabatı və saxtakarlığın qarşısının alınması daxildir.

İstinadlar
----------

1. ↑   Arxivləşdirilib 2023-03-29 at the Wayback Machine OSSLine: The Definition of OSS/BSS. Dec 2010
2. ↑  "The Evolving World of BSS and OSS". 2022-01-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-10-19.
3. ↑   Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine Ericsson at OSS-BSS World Summit, London, 2010
4. ↑   Arxivləşdirilib 2021-09-22 at the Wayback Machine Aradial OSS-BSS at WISPA summit 2019
5. ↑  ""Aztelekom" MMC biznes və əməliyyatlara dəstək sistemlərini müasirləşdirir - AZƏRTAC – Zəif görənlər üçün". 2023-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-10-19.
**Looj** — iRobot tərəfindən hazırlanmış və satılan yerli robotu təmizləyən yağış kanalı. Looj avtonom bir robot deyildi, əksinə, ön tərəfində elektrik qazma qurğusu quraşdırılmış oyuncaq tankdan sonra naxışlanmış uzaqdan idarə olunan robot.

Təsvir
------

Looj 2,25 düym (5,7 sm) hündürlüyündə və 3,25 düym (8,3 sm) enində robot idi və yarpaqlar və şam iynələri kimi onların içərisində ilişib qalmış zibilləri təmizləmək üçün əksər kanalların içərisinə yerləşdirilirdi. Yan tərəfində tıxacın içərisində hərəkət etməyə imkan verən uzun addımlar və ön tərəfə bərkidilmiş burgu var idi. 500 rpm-də çevik qapaqları döndərən burgu, onu yan tərəfə havaya fırlatmaqla tıxacın içindəki zibilləri yerindən çıxardı və çıxardı. Cihazın həmçinin robotu daşımaq və idarə etmək üçün istifadə edilən çıxarıla bilən tutacağı/pultu var idi.

İlk Looj modelləri, doldurulması üçün çıxarılmalı olan daxili 7,2 V NiCad təkrar doldurulan batareya ilə təchiz edilmişdir. Sonrakı modellər bunun əvəzinə Li-ion təkrar doldurulan batareyadan istifadə edir.

Looj 2017-ci ildə dayandırıldı.

Kritik qəbul
------------

Looj buraxılmazdan əvvəl rəyçilər tərəfindən müsbət qarşılandı. Crunch Gear dedi: "Pilləkəninizi evin bir küncünə yerləşdirsəniz və oluklarınız kifayət qədər genişdirsə, bir neçə dəqiqə ərzində evin iki tərəfini asanlıqla təmizləyə bilərsiniz.""

Looj 2008-ci ildə CES İnnovasiyaların Ən Yaxşısı Mükafatını qazandı: Məişət Avadanlıqları.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Hey, Jeff Vande.* "Is iRobot's Dominance Coming to an End?". The Motley Fool. 7 July 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 October 2018.
2. ↑  *John Biggs.* "Review: iRobot Looj". AolTech/TechCrunch. 15 April 2010. 8 July 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 February 2011.
3. ↑  "2008 Innovations Honorees: Home Appliances". Consumer Electronics Show. 13 December 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 February 2011.

Xarici keçidlər
---------------

* Looj product page
**Fedor İvanoviç Samoxin** (12 fevral 1918 – 17 iyul 1992, Bişkek) Sovet Nasiri, jurnalist, publisist, tərcüməçi, SSRİ Yazıçılar Birliyinin üzvü (1958). "Kənd" və "leytenant" nəsrinin nümayəndələrindən biri. Qırğızıstanın ən qədim rus yazıçısı, əsərləri Respublika xalqının həyatını, tarixini və müasirliyini əks etdirir.

Böyük Vətən müharibəsi haqqında bir sıra bədii əsərlərin müəllifi, onların arasında daha çox məşhur olan Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Çolponbay Tuleberdiyevin igidliyi haqqında "Çolponbay" povesti olub. Bədii ədəbiyyat sahəsində xidmətlərinə və Qırğız sovet ədəbiyyatının təbliğində və inkişafında fəal iştirakına görə Qırğızıstan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin üç Fəxri fərmanına layiq görülmüşdür.

Onların arasında Böyük Britaniya Milli Kitabxanası, Harvard Universiteti Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Estoniya Milli Kitabxanası və s. var.

İstinadlar
----------

1. ↑  Botoyarov K. Sovet Qırğızının yazıçıları (biobibliographic Handbook) / Red.Rıspayeva B. — Frunze: Adabiyat, 1989. - P. 441. - 651 p. — 12 000 nüsxə. — ISBN 5-660-00084-3
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2020-08-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-28.
**Meri Kerri Kennedi** (8 sentyabr, 1959-cu il) Amerikalı insan hüquqları müdafiəçisi və yazıçı. Robert F. Kennedi və Ethel Skakelin yeddinci uşağı və üçüncü qızıdır. O, insan hüquqları müdafiə edən - **Robert F. Kennedi Insan Hüquqları** təşkilatının prezidentidir.

Həyatı
------

Mary Kerri Kennedi 1959-cu ildə Vaşinqton şəhərində anadan olmuşdur. Doğumundan üç gün sonra atası, qardaşının prezidentlik kampaniyasını aparmaq üçün Senat Raketlər Komitəsinin baş məsləhətçisi vəzifəsindən istefa etmişdir. Atası 1968-ci ildə öldürülmüşdür. Putney Məktəbi və Brown Universitetinin məzunudur və Boston College Hüquq Fakültəsindən Juris Doktorunu qazanmışdır.
9 iyun 1990-cı ildə Endryu Kuomo ilə 30 yaşında Vaşinqton, DC-dəki Həvari Matta Katedralində evlənmişdir.Üç qızları var: əkizlər, Kara Etel' Kennedi-Kuomo və Merayya Matilda Kennedi-Kuomo (1995) və Mikaela Andrea Kennedi-Kuomo (1997). Kennedi və Kuomo 2005-ci ildə boşanmışdır.

Fəaliyyəti
----------

1981-ci ildən bəri, Kennedi insan haqları fəalı olaraq çalışmış, El Salvador, Qəzzə, Haiti, Kenya, Şimali İrlandiya və Cənubi Koreya kimi yerlərə nümayəndə heyətlərinə rəhbərlik etmişdir.Çin, İndoneziya, Vyetnam, Hindistan, Sudan və Pakistan kimi səbəblərlə də məşğul olmuşdur.

1988-ci ildə Kennedi Robert F. Kennedi İnsan Hüquqları Mərkəzinin (indiki Robert F. Kennedi İnsan Hüquqları) prezidenti vəzifəsində çalışmağa başlamışdır. 1995-ci ilə qədər Robert F. Kennedi Memorialının İcraçı Direktoru olmuşdur. İtaliyanın Florensiya şəhərində yerləşən Robert F. Kennedi Avropa Vəqfinin Fəxri Prezidentidir.

Kennedi, Beynəlxalq Amnistiya Liderlik Şurasının sədridir və yazıları **The Boston Globe**, **The Chicago Sun-Times** ve **The New York Times'**da yayımlanmıştır. Kolumbiya Universitetindəki Davamlı İnvestisiya üzrə Kolumbiya Mərkəzinin Məsləhət Şurasında da çalışır.

Kennedi ayrıca çıxışlar və təqdimatlar edərək ölkəsini gəzir və dinləyicilərini ayağa qalxmağa və insan haqlarının pozulmasına qarşı mübarizə aparmağa çağırır. 2017-ci ildə Kennedi, "bərabər ədalət yolunda yaşamağa sadiq qalması nəticəsində dünyadakı icmalara təsirli səylərinə görə" Kolumbiyanın Boqota şəhərində keçirilmiş Dünya Nobel Sülh Mükafatları Zirvəsindən Sosial Aktivlik Medalını almışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Lundy D. R.* Mary Kerry Kennedy // The Peerage (ing.).
2. ↑  Robert F. Kennedi İnsan Hüquqlarının təqdimatı Arxivləşdirilib fevral 18, 2015, at the Wayback Machine
**Rəqəmsal zəka** — Rəqəmsal dünyada insanların problemlərə qarşı durmaq və adaptasiya etməsi üçün sosial, emosional və idraki bacarıqlarının cəmidir.

DQ mərhələ və sahələri
----------------------

Rəqəmsal zəka hər biri 8 sahədən ibarət olan 3 mərhələni əhatə edir. Rəqəmsal vətəndaşlıq (Digital Citizenship)
Rəqəmsal kreativlik (Digital Creativity)
Rəqəmsal rəqabətlik (Digital Competitiveness)

Rəqəmsal vətəndaşlıq
--------------------

Rəqəmsal texnologiyaların və medianın effektiv, təhlükəsiz və məsuliyyətlə istifadəsi bacarıqlarıdır.

Rəqəmsal kreativlik
-------------------

İdeaların reallaşması üçün yeni məzmun, texnoji həllər və biliklər yaradaraq rəqəmsal ekosistemin bir hissəsi olmaq bacarıqları.

Rəqəmsal rəqabətlik
-------------------

Qlobal problemlərin həlli üçün rəqəmsal texnologiya və medianın istifadəsi isə yeni, innovativ həllər yaratmaq bacarıqları.

İstinadlar
----------

1. ↑  "What is DQ (Digital Intelligence)?". 2021-10-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-02-22.
**Misir—İran münasibətləri**  — İran və Misir arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər. İki ölkə arasındakı münasibətlər vaxtaşırı gərginliyin artması ilə seçilir. Buna baxmayaraq İran və Misir İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və D-8 üzvlüyünü paylaşırlar. 2011-ci il Misirdəki inqilabdan sonra İran ölkəyə təxminən 30 ildən sonra ilk səfirini təyin edir.

Tarix
-----

1939-cu ildə Misir ilə İran arasındakı diplomatik münasibətlər səfirliklər səviyyəsində qurulur. Yusif Zulfikar Paşa Misirin Tehrandakı ilk səfiri təyin edilir. Elə həmin il Misir kralı I Fərruxun bacısı Şahzadə Favziyə, sonradan son Şahənşah olan İranın vəliəhdi Məhəmməd Rza Pəhləvi ilə evlənir.

İki ölkə arasındakı güclü əlaqələr 1980-ci ildə, İran İslam İnqilabının qələbəsindən və İsrailin Misir tərəfindən tanınmasından qısa müddət sonra kəsilir. Nəticədə Misir İranda səfirliyi olmayan yeganə ərəb ölkəsi olur. Ölkələr arasında mübahisələrdə soyuqluq yaradan səbəblər: Misirin 1979-cu ildə İsrail ilə Camp David Sazişini imzalaması, İran-İraq müharibəsi (1980-1988) dövründə Misirin İraqa verdiyi dəstək, İranın Misir Prezidenti Ənvər Sadatın qatilinin tərif və qəhrəmanlığı təbliğ etməsi, Misirin ABŞ və əksər Qərbi Avropa ölkələri ilə sıx əlaqəsi.
2007-ci ildən bəri İran və Misir arasında, əsasən ticarət və diplomatik səylər səbəbindən münasibətlərdə bir qədər istiləşmə baş verir. Ümumiyyətlə 2012-ci ilin fevralında prezident Hüsnü Mübarəkin istefasına səbəb olan Misirdə baş verən inqilab qədər İranla Misir arasında münasibətlərdə nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşma olmur. Elə həmin ilin aprelində İran Misirə səfir təyin edir. Avqust ayında Misirin yeni prezidenti Məhəmməd Mursi İrana səfər edir və ölkələr arasında ikitərəfli diplomatik münasibətləri bərpa etmək qərarı verilir. Uzun illər ərzində ilk dəfə olaraq Misirin İrana səfiri təyin edilir. Ölkələr arasındakı münasibətlər durmadan inkişaf etsə də, həll olunmamış bir çox problem var. Bu problemlərin çoxu Səudiyyə Ərəbistanı və Qərb ölkələri kimi üçüncü ölkələrlə münasibətlərlə əlaqədardır.

ikitərəfli səfərlər
-------------------

2011-ci ildə Misirdə baş verən inqilabdan və təxminən 30 illik fasilədən sonra səfirlərin təyin edilməsindən sonra Misir prezidenti Məhəmməd Mursi, İran İslam İnqilabından sonra ilk tarixi səfərini İrana edir. 30 avqust 2012-ci ildə Qoşulmama Hərəkatının zirvə görüşündə Mursi sədrliyi İrana təhvil verir. İran Prezidenti Mahmud Əhmədinejad da öz növbəsində 5 fevral 2013-cü ildə Misirə rəsmi səfər edir və bu İran İslam İnqilabının zəfərindən sonra Misirə səfər edən ilk İran prezidenti olur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Iran appoints ambassador to Egypt, first in 30 years Arxivləşdirilib 2012-09-26 at the Wayback Machine Reuters. April 19, 2011
2. ↑  official says Cairo may open embassy in Iran soon, reports Iranian media[*ölü keçid*] Egypt Independent, August 28, 2012
3. ↑  "Egypt's Morsi to make historic trip to Tehran". 2013-06-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-21.
4. ↑  "Iran's president begins historic Egypt visit". 2013-02-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-11-21.
Kalaşa-mun ilə səhv salmayın.**Vayqali** ( *Kalaṣa-alâ*</link> ), **Nuristani Kalaşa** adı ilə də tanınır,  Əfqanıstanın Nuristan əyalətindəki Vayqal vadisində təxminən 10 000 nuristanlının danışdığı dildir. Öz adı "*Kalaṣa-ala "* qısaca: 'Kalaşa dili'dir. "Vayali" adı ise Vayqal Vadisinin yuxarı hissəsinin Vay xalqının ləhcəsinə aiddir, mərkəzi Vayqal şəhərindədir və bu ləhcə də öz növbəsində aşağı vadidə yaşayan Çima-Nişeyi xalqının ləhcəsindən fərqlidir. 'Kalaşa' sözü isə cənub Nuristan dillərində danışanların hamısının özünə doğma hesab etdiyimiz bir etnonimidir.

Kalaṣa-alâ Hind-Avropa dil ailəsinə aiddir və Hind-İran qolunun cənub Nuristan qrupuna daxildir. O, öz növbəsində Zemiyaki  və Treqami ilə sıx bağlıdır, sonuncu ilə leksik oxşarlıq təxminən 76% - 80% təşkil edir. 

O, adını Pakistanın cənubundakı Çitral rayonunda danışan Kalaşa-mun dili ilə bölüşür, lakin bu iki dil Hind-İran dillərinin müxtəlif qollarına aiddir. Vayali dilində danışanlara bəzən "Qırmızı Kalaşa", Pakistanda isə bu dildə danışanlara isə "Qara Kalaşa" deyilir.  Dilçi alim Riçard Stranda görə Çitrallı Kalaşalar görünür ki, tarixi naməlum bir vaxtda cənub Çitral bölgəsinə qədər öz təsirini genişləndirmiş Nuristani Kalaşaların adını qəbul ediblər.

1. ↑  Halfmann, Jakob. "Terminological Proposals for the Nuristani languages". In: *Himalayan Linguistics* , 2021. [DOI: ];  Arxivləşdirilib 2023-05-25 at the Wayback Machine
2. ↑  *Grünberg, A.L.* Zemiaki jazyk/dialekt // Edelman, D.I. (redaktor). Jazyki mira: Dardskie i nuristanskie jazyki. Moscow: Indrik. 1999. səh. 123. ISBN 585759085X.
3. ↑  Waigali Arxivləşdirilib 2018-10-04 at the Wayback Machine at *Ethnologue* (18th ed. 2015) (subscription required)
4. ↑  Acta orientalia: ediderunt societates orientales Batava, Danica, Norvegica (ingilis). E.J. Brill. 2006. 2023-05-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-09-30.
**Alay pavilyonu** — Topqapı sarayının bayır divarlarında sultanların yürüşləri izləmək üçün tikildirdiyi malikanə. Alay malikanəsinin yerləşdiyi yerdə 16-cı əsrdə taxta malikanə olub. Köşkün hazırkı binası II. Mahmud tərəfindən tikilmişdir. Gülhanə parkından geniş enişlə daxil olmaq mümkün olan malikanə dairəvi sultan zalı, divan və üç otaqdan ibarətdir. Köşkün yeddi pəncərəsi var. Pəncərə tağlarının üzərindəki on dörd sətirlik kitabə Keçəcizadə İzzət Molla tərəfindən yazılmışdır.

1926-cı ildə Atatürkün əmri ilə Gözəl Sənətlər Birliyinə ayrılan malikanə bir müddət Eminönü İcma Mərkəzinin oyun salonu kimi istifadə edilmişdir. 1938-ci ildə Topkapı Sarayı Müdirliyinə bağlı olan malikanə daha sonra ciddi təmirə məruz qalıb. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən Əhməd Həmdi Tanpınar Ədəbiyyat Muzeyi Kitabxanası olaraq yenidən təşkil edilmiş və 12 noyabr 2011-ci ildə açılmışdır.

Qalereya
--------

* Yürüş köşkünün xarici görünüşüYürüş köşkünün xarici görünüşü
* Parkdan yürüş köşküParkdan yürüş köşkü
* Yürüş köşkü DaxiliYürüş köşkü Daxili
* Yürüş köşkünün xarici görünüşüYürüş köşkünün xarici görünüşü
* Yürüş köşkünün interyeriYürüş köşkünün interyeri
* Yürüş köşkü Divar rəsmYürüş köşkü Divar rəsm
* Yürüş köşkü Aşağı mərtəbəYürüş köşkü Aşağı mərtəbə

İstinadlar
----------

1. ↑  "Tanpınar museum and library: Shrine for Turkish literature". Hürriyet Daily News. 2014-02-21. İstifadə tarixi: 2014-02-23.
**Robert Piri** (6 may 1856[…], Kresson[d], Pensilvaniya – 20 fevral 1920[…], Vaşinqton) — Amerika səyyahı, tədqiqatçısı

Həyatı
------

Şimal qütb tədqiqatçıları içərisində inadkarlığına və cəsurluğuna görə Robert Piriyə bərabər ikinci bir tədqiqatçı tapmaq çox çətindir. Ömrünün 23 ilini şimal qütbünə həsr etmiş Piri hər dəfə məcburi geri qayıtmasına baxmayaraq qütbü fəth etmək inamını itirməmişdir.

О, Qrenlandiyanın şimalından iki dəfə keçməklə onun müstəqil ada olmasını müəyyənləşdirmişdir. 1898-ci ildə şimal qütbünə ilk ekspedisiya Kanada Arktika arxipelaqının Qrant torpağından başlayır. Dörd dəfə qütbü fəth etməyə çalışan Piri ekspedisiyaların birində ayaq barmaqlarının yeddisi donduğundan özü tərəfindən kəsilmişdir. Kəskin iqlim şəraiti qarşıya qoyduğu məqsədin yarımçıq qalmasına səbəb olmuşdur.

1905-ci ildə о, "Ruzvelt" gəmisində yenidən şimal qütbünə yola düşür. Qrant torpağının şimal hissəsindəki Şeridan burnunda qışladıqdan sonra yazda yoluna davam edir. Lakin sınmış buzlar onun irəliləməsinə mane olur. Buna baxmayaraq heç kimin çata bilmədiyi 87006/ şimal enliyinə çatmağa müvəffəq olur. Bundan sonra ekspedisiya heyəti vətənə qayıdır.

1908-ci ildə Piri yenidən "Ruzvelt" gəmisində ekspedisiyaya çıxır. Heyət 21 nəfərdən ibarət olsa da, о, belə qərara alır ki, qütbü ancaq eskimosların köməyinə əsaslanmaqla bir neçə eskimosu ekspedisiyaya cəlb edir. Irəlidə eskimoslar ərzaq məhslları üçün anbarlar düzəltməklə 500 şaxtada irəliləyirdilər. Qütbə yaxınlaşdığını hiss edən Piri sonuncu yürüşə dörd nəfər eskimos və bir nəfər özü ilə ekspedisiyalarda daim iştirak edən zənci Xensonu götürür. Nəhayət 1909-cu il 6 aprel tarixində şimal qütbü fəth edilir. Bu münasibətlə о yazır:

"Nəhayət şimal qutbu fəth edildi. Mənim 20 illik arzum həqiqətə çevrildi."

Şimal qütbü fəth edildikdən sonra Piri orada 30 saat qalmaqla bir daha qütbə çatdığını dəqiqləşdirməklə geri qayıdır.

Robert Piri 1920-ci ildə 64 yaşında vəfat etmişdir.

Adını əbədiləşdirmək üçün Qrenlandiyanın şimalında yarımada, Kanada arxipelaqının şimalında boğaza Pirinin adı verilmişdir. O usaqlara nağıl da söyləyirdi

Mənbə
-----

* *Карпов Г. В.* Роберт Пири. — М.: Географгиз, 1956. — 40 с. — (Замечательные географы и путешественники).
* Engstfeld, Axel — *Minik The Lost Eskimo* (PBS: The American Experience series, 2008)  la

Həmçinin bax
------------

* Frityof Nansen

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  Robert Peary // Encyclopædia Britannica (ing.).
3. 1 2 3 4 5  Find a Grave (ing.). 1996.
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #118739778 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.

Vikianbarda Robert Piri ilə əlaqəli mediafayllar var.
**Skype Technologies S.A.R.L** (həmçinin Skype Software SARL, Skype Communications SARL, Skype Inc. və Skype Limited kimi tanınır) baş qərargahı Lüksemburq və Palo Alto, Kaliforniya, ABŞ-da yerləşən və əsas biznesi istehsal və marketinq olan telekommunikasiya şirkətidir. O, video telefoniya (video chat) və ani mesajlaşma kompüter proqramı Skype və müxtəlif əlaqəli VoIP internet telefoniya xidmətlərini təmin edir. Microsoft şirkəti 2011-ci ildə alıb və o vaxtdan bəri törəmə müəssisə kimi fəaliyyət göstərir və 2016-cı ildən etibarən Microsoft Office Məhsul Qrupunun bir hissəsi kimi fəaliyyət göstərir. Şirkət Amerika məhdud məsuliyyətli şirkətinə bərabər olan Société à responsabilité limitée və ya SARL-dir.

Skype, IP üzərindən səs (VoIP) xidməti kimi, ilk dəfə 2003-cü ildə kompüterdən kompüterə pulsuz zənglər və ya kompüterdən telefonlara aşağı sürətli zənglər etmək üçün buraxıldı. Skype-ın stasionar telefonlara/mobil telefonlara zəng etməsi (əvvəllər SkypeOut adlanırdı), Skype (əvvəllər SkypeIn adlanır və indi Skype Nömrəsi adlanır) və Skype-ın gəlirinin böyük hissəsini təşkil edən səsli mesajlaşma kimi pullu xidmətlər üçün dəstək var idi.

eBay 2005-ci ilin sentyabrında və 2009-cu ilin aprelində Skype Technologies S.A.-nı aldı və daha sonra 2010-cu ildə ilkin kütləvi təklif (IPO) həyata keçirməyi planlaşdırdığını açıqladı. 2009-cu ilin sentyabrında Silver Lake, Andreessen Horowitz və Kanada Pensiya Planı İnvestisiya Şurası (CPP İnvestisiya Şurası) eBay-dən Skype-ın 65%-nin satın alındığını elan etdilər. Skype 2011-ci ilin mayında Microsoft tərəfindən 8,5 milyard dollara alınıb.

2010-cu ildən etibarən Skype 27 dildə mövcud idi və hər ay orta hesabla 100 milyondan çox aktiv olmaqla, dünya üzrə 660 milyon istifadəçisi var idi. O, öz sərhədləri daxilində telekommunikasiya sistemlərinə nəzarət etmək istəyən hökumətlərin siyasi narahatlıqları fonunda vaxtaşırı öz əqli mülkiyyəti ilə bağlı problemlərlə üzləşib.
**Arkadi Qukasyan** (*erm.* Արկադի Ղուկասյան; 22 iyun 1957, Stepanakert) — Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının ikinci prezidenti. 8 sentyabr 1997-ci ildə prezident seçilib və 2002-ci ildə yenidən seçilib, onun prezidentlik müddəti 7 sentyabr 2007-ci il tarixində başa çatdı.

Həyatı
------

Arkadi Qukasyan 1957-ci ildə Xankəndi şəhərində anadan olmuşdur. 1979-cu ildə İrəvan Dövlət Universitetinin dilçilik fakültəsini bitirmişdir. İşçi karyerasına 1981-ci ildə baş redaktor müavini vəzifəsinə başladığı, "Sovet Dağlıq Qarabağ" qəzetinin müxbiri kimi başlayıb.

1991-ci ildə Qukasyan Dağlıq Qarabağ Respublikasının ilk parlamentinə seçildi. 1992-ci ilin sentyabr ayında Dövlət Müdafiə Komitəsinin sədri təyin olundu və ATƏT-in Azərbaycanla görüşləri zamanı Dağlıq Qarabağın nümayəndə heyətlərinə rəhbərlik etdi.

1993-cü ildən Dağlıq Qarabağın Təhlükəsizlik Şurasına üzv olmuşdur. 1993-cü il iyulun 23-də Dağlıq Qarabağ Respublikasının ilk xarici işlər naziri olmuşdur.

2000-ci ildə sui-qəsd cəhdindən sağ çıxdı. Yaxın vaxtlarda müdafiə naziri vəzifəsini yerinə yetirən Samvel Babayana hücum təşkil etməkdə günahlandırıldı və 14 il həbs cəzasına məhkum edildi.

2023-cü il oktyabrın 3-də o, DQR-in digər keçmiş rəhbərləri ilə birlikdə Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti tərəfindən saxlanılaraq Bakıya aparılıb..

İstinadlar
----------

1. ↑  "BBC NEWS | Europe | Country profiles | Regions and territories: Nagorno-Karabakh". 2018-12-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-01.
2. ↑  "Азербайджан задержал спикера парламента и экс-руководителей Нагорного Карабаха". ТАСС (rus). 2023-10-03. İstifadə tarixi: 2023-10-03.
**Butrinti** (*lat.* Buthrotum) — Albaniyanın cənubunda qədim şəhər.

Tarixi
------

Teatrın xarabalıqları
Əsasını e.ə. 7-ci əsrin sonu – 6 əsrin əvvəllərində illiriyalıların şəhər yerində Kerkiradan gəlmələr qoymuşlar. E.ə. 168-ci ildə romalılar tərəfindən tutulmuşdur. 15-ci əsrdə sakinləri tərəfindən tərk edilmişdir. Butrintidə arxeoloji qazıntılar 1927-ci ildən başlamışdır. Antik dövrdən akropolun (e.ə. 7–4-cü əsrlər), Şir və Skey qapılı şimal istehkamlarının (e.ə. 5–4 əsrlər), şəhərin şəhər hissəsinin (e.ə. 3 əsr) divarları; teatrı olan ticarət meydanı (e.ə. 3-cü əsrin sonu, kərpic skenaeramızın 2-ci əsri), Yuniya Rufina bulağı (e.ə. 4-cü əsr – eramızın 1-ci əsri, divar naxışlarının qalıqları), həmçinin portikin, pritaneyin, stoyanın, antlı (çıxıntılı) məbədin (mozaikalı döşəmə) və Minerva məbədinin (hamısı e.ə. 3-cü əsr), Eskulap məbədinin, nimfeyin, bir neçə termin, gimnasinin, (həndəsi ornamentli mozaikalar), peristili olan evin (hamısı eramızın 1–2-ci əsrləri), akvedukun (təqr. e.ə. 10 il), üçləçək planlı sarayın (eramızın 4-ci əsri, döşəmə mozaikaları) və Aşağı şəhərdə bir çox digər yaşayış və ictimai binaların xarabalıqları saxlanılmışdır. Baptisteri (6 əsr; 4 əsr termləri əsasında), T-şəkilli planı olan Məryəm ana bazilikası (6 əsr; rekonstruksiyası 9–10 və 13-cü əsrlər), 13–14-cü əsrlərə aid bir neçə kilsənin xarabalıqları, Venesiya qalası (15əsrin ortaları) orta əsr abidələrindəndir. Akropolda 3 nefli bazilikanın özülü (6 əsr) və qala (13–15 əsrlər, 19 əsrin əvvəli; Arxeologiya muzeyi, antik heykəl təraşlıq kolleksiyası) saxlanılmışdır. Arxeoloji qoruq olan Butrinti Ümumdünya irsi siyahısına salınmışdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Butrinti// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 133.

Xarici keçidlər
---------------

* GCatholic with incumbent bio links

| ⛭Albaniyada yerləşən UNESCO-nun ümumdünya irsi obyektləri |
| --- |
|  | Butrinti  • Karpat dağlarının və Avropanın digər bölgələrinin qədim və ibtidai fıstıq meşələri zonasının Berat və Qirokastranın tarixi mərkəzləri  • Qaşi çayı və Rraysö hissələri  • Oxrid bölgəsinin təbii və mədəni irsi |  |
| **Commons page Vikianbar kateqoriyası** •
**Category Kateqoriya** |
**Tükcüklü yağıotu** (*lat.* Epilobium hirsutum) — yağıotu cinsinə aid bitki növü.

Hündürlüyü 50-150 sm, gövdəsi düz, çox budaqlanmış, aşağı hissədə az tilli, yuxarı hissədə dəyirmidir, uzun bizvari tüklərlə örtülü olan çoxillik ot bitkisidir. Payızda uzun, qalın, pulcuğabənzər yarpaqları olan lətli budaqlar əmələ gətirən qalın kökümsovu vardır.

Yarpaq
------

Yarpaqları (təpə yarpaqlarından başqa) qarşı-qarşıya düzülmüşdür, oturaqdır, uzunsov və ya uzunsov neştərvaridir, gövdənin həcmini artırandır, sivri dişlidir, dişcikləri qabağa əyilmişdir, hər iki tərəfdən uzun nazik tüklərlə örtülmüş və uzunluğu 3-12 sm, eni isə 1-3 smdir.

Çiçək
-----

Çiçəkləri təkdir, yuxarı yarpaqların qoltuğunda yerləşmişdir. Tac enli qıfşəkillidir, alqırmızı rəngdədir, iridir; ləçəkləri dəyirmi əksinə yumurtaşəkilli olub, iki bölümlüdür, uzunluğu 10-18 mm-dir, eni də eyni ölçüdədir.

Meyvə
-----

Qutucuq qismən tüklüdür, uzunluğu 4-8 (10) sm, eni 2 mm-ə qədərdir. Toxumları qonur rəngli olub, üzərində sıx məməciklər yerləşmiş, təpə hissədə dəyirmi, aşağıya doğru isə daralmış formadadır, uzunluğu 2,5 mm, eni 0,5 mm-dir.

Çiçəkləməsi
-----------

İyun-sentyabr.

Meyvə verməsi
-------------

İyul-oktyabr.

Azərbaycanda yayılması
----------------------

Azərbaycanın bütün rayonlarında. Ovalıqdan orta dağ qurşağına qədər.

Yaşayış mühiti
--------------

Bataqlıqlarda, çayların, arxların sahilində rast gəlinir.

Təsərrüfat əhəmiyyəti
---------------------

Balverən bitkidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Linnaeus C.* Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 347.
2. ↑  Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
3. ↑  Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
4. ↑  Eldar Şükürov.İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı,Bakı 2016

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q161366
* Wikispecies: Epilobium hirsutum
* APDB: 17409
* APNI: 190054
* ARKive: epilobium-hirsutum
* BioLib: 40162
* BOLD: 121715
* EoL: 582985
* EPPO: EPIHI
* EUNIS: 176536
* FoAO2: Epilobium hirsutum
* FoC: 200015085
* FoIO: EPIHIR
* GBIF: 3189172
* GRIN: 417511
* iNaturalist: 84517
* IPA: 5585
* IPNI: 611919-1
* IRMNG: 10701294
* ITIS: 27305
* IUCN: 164347
* MichiganFlora: 1749
* NBN: NBNSYS0000003536
* NCBI: 210355
* NSWFlora: Epilobium~hirsutum
* NZOR: 1c687f7f-c0cd-4619-a87e-b79b6311e2e6
* PalDat: Epilobium\_hirsutum
* PFI: 3375
* Plant List: kew-2790521
* PLANTS: EPHI
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:611919-1
* SANBI: 2198-3
* Tropicos: 23200135
* VASCAN: 6776
* VicFlora: 3f305290-410b-434e-8cb9-e64b0b7bd7f3
* WisFlora: 3525
* WoI: 100
* WFO: wfo-0000669196

 |
**Türkmənistan Kommunist Partiyası** (türkm. Türkmenistanyñ Kommunistik Partiýasy) — Türkmənistanda siyasi partiya. Rəsmi qeydiyyatdan keçməyib.

1992-ci ildən bəri Kommunist Partiyasının bərpası üzrə Təşkilat Komitəsi fəaliyyət göstərir. Birləşmiş Partiya Serdar Rəhimovun (Türkmənistanın Pakistandakı keçmiş səfiri) rəhbərliyi altında kommunist qruplar əsasında yaradıldı .

Hüquqi vəziyyəti
----------------

16 dekabr 1991-ci ildə Türkmənistan Kommunist Partiyasının qurultayı, 450 səslə mütləq səs çoxluğu ilə TKP-nin ləğv edilməsinin və başqa bir siyasi təşkilat - Türkmənistan Demokratik Partiyası əsasında qurulmasının lehinə danışdı.

Yenidən yarandığı andan qanunsuz bir vəziyyətdə çalışır. Bununla birlikdə, TKP, ölkədə rəsmi qeydiyyatdan keçməyə cəhd göstərən yeganə (prezident yanlısı Demokratik Partiya və Türkmənistan Sənayeçi və Sahibkarlar Partiyası) partiyasıdır. 1994-cü ildə Türkmənistan kommunistləri Türkmənistan Kommunist Partiyasının qeydiyyatı üçün Türkmənistan Ədliyyə Nazirliyinə müraciət etdilər. 1996-cı ilin oktyabr ayının əvvəlində qeydiyyatdan imtina etdiklərini şifahi şəkildə qəbul etdilər. Yenidən qurulduqdan sonra TKP Təşkilat Komitəsi 1997-ci ilin sentyabrında Türkmənistan Ədliyyə Nazirliyinə və Türkmənistan Prezidenti yanında Dövlət Demokratiya və İnsan Haqları İnstitutuna qeydiyyatla bağlı təşkilat komitəsinin üzvlərinə məsləhət verilməsi xahişi ilə bir məktub göndərdi. partiyanın. Məktuba cavab heç vaxt alınmadı.

1997-ci ildə TKP, Türkmənistanın Rus İcması, Türkmənistan Sosial Demokrat Partiyası və digər qruplarla birlikdə müxalif ODOT dərnəyinin bir hissəsi oldu .

1998-ci ildə partiyanın təsis qurultayı keçirildi.

2002-ci ildə bir sıra müxalifət etirazlarından sonra Türkmənistan hakimiyyəti Rəhimovu 2002-ci ilin noyabrında Saparmurat Niyazova qarşı sui-qəsdin hazırlanmasında iştirak etməkdə günahlandırdı və 2002-ci ilin dekabrında onu 25 il həbs cəzasına məhkum etdi. Rəhimovun gələcək taleyi barədə etibarlı bir məlumat yoxdur.

Siyasi mövqeyi
--------------

TKP, Türkmənistanda parlamentli bir respublikanın bərpası (1925, 1926, 1938 və 1978-ci illər Konstitusiyaları modelinə uyğun olaraq) və Türkmənistan Ali Sovetinə seçkilərin keçirilməsi, ölkədə tam orta təhsilin bərpasıdır. 10-11 siniflərin həcmi, yüksək keyfiyyətli pulsuz səhiyyə sistemi, MDB ölkələri ilə sərhədləri keçmək üçün vizasız rejim, bütün siyasi məhbusların həbsdən azad edilməsi, yeni hökumət dövründə adlandırılan yaşayış məntəqələrinin geri qaytarılması və həftənin günlərinin və aylarının adları.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Свободу лидеру коммунистов Туркменистана Сердару Рахимову!". 2011-11-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-19.
2. 1 2  День за днём. 18 декабря 1991 года Arxivləşdirilib 2016-10-11 at the Wayback Machine // Ельцин Центр
3. ↑  "Ограничения деятельности общественных организаций". 2017-01-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-19.
4. ↑  "Туркменистан на старте президентской гонки". 2013-10-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-19.
5. ↑  Коммунистическая партия Туркменистана призывает провести 9 мая митинги с требованием отставки президента Ниязова[*ölü keçid*]
**Caddebostan** — İstanbulun Kadıköy səmtində, Çiftehavuzlar ilə Erenköy arasında yerləşən məhəllə. İstanbulun ən məşhur məhəllələrindən biridir və Bağdat küçəsi və CKM (Caddebostan Mədəniyyət Mərkəzi) kimi məkanlara ev sahibliyi edir. Bölgədə məşhur brend mağazaları və Türkiyədə nadir rast gəlinən velosiped yolu var.

* Məhəllənin mənzərəsiMəhəllənin mənzərəsi
* Caddebostan Mədəniyyət MərkəziCaddebostan Mədəniyyət Mərkəzi

Tarixi
------

Osmanlı İmperiyası dövründə, Bostancıdan Göztəpəyə qədər olan bölgə tarla və ağaclarla dolu olduğundan yeniçəri fərariləri və digər cinayətkarlar üçün sığınacaq yeri idi. Bu səbəbdən bölgə "Cadugər bağı" adlanırdı. 1826-cı ildə Yeniçəri korpusu ləğv edildikdən sonra oradakı bağların ləğv edilməsi qərara alındı. Daha sonra rayonun adı dəyişərək "Caddebostan" olub.

Diqqət çəkən məkanları
----------------------

* **Raqıp Paşa malikanəsi** — xalq arasında pərili malikanə kimi də tanınır.
* **Qalib Paşa Məscidi**
* **Qalib Paşa Məscidi Fəvvarəsi**
* **Sabiha xanım malikanəsi**
* **Təvhidə xanım malikanəsi**
* **Caddebostan sahili** — yayda yerli əhalinin tez-tez ziyarət etdiyi sahil.
* **Caddebostan çimərliyi** - İstanbulun tarixi çimərliklərindən biri.
* **Bar küçəsi**
* **Caddebostan Mədəniyyət Mərkəzi**
* **Bağdad küçəsi**

İstinadlar
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  ihttps://en.wikipedia.org/wiki/Rag%C4%B1p\_Pasha\_Mansion
6. ↑
7. ↑
8. ↑