**Rammstein** — Alman rok qrupudur. NDH (Neue Deutsche Härte-Yeni Alman Sərtliyi) Metal musiqi topluluğuna daxildir. Janrları industrial metal tərzindədir. Əksəriyyəti Almanca mahnılardan təşkil olunsa da İngiliscə, İspanca, Rusca və Fransızca mahnıları da vardır. 1994-cü ildə qurulan qrup dünya üzrə 15 milyon albom satmışdır. Rammstein ABŞ daxil olmaqla bir çox ölkələrdə mükafatlar qazanmış, səhnə şoularıyla məşhurlaşmışdır. Yarandığı andan etibarən qrupun üzvlərinin sayı dəyişməmişdir. Qrup öz adını Ramstein hava qəzasından götürür. Və qarışıqlığa yol açmaması üçün "m" hərfi əlavə edilir.

Rammstein bu günə qədər 6 ədəd albom yayınlamışdır: Herzeleid (1995), Sehnsucht (1997), Mutter (2001), Reise, Reise (2004), Rosenrot (2005), Liebe Ist Für Alle Da (2009). Altı studiya albomuyla yanaşı üç canlı konsert albomları da vardır.

Rammstein, Stokholm, İsveçdə «Feuer frei!» mahnısını ifa edərkən. 18 noyabr 2004-cü il.

Qrup tarixi
-----------

#### Quruluş (1994 və öncəsi)

1994-cü ildə gitarist Rixard Kruspe o zamanki qrupu olan "Orgasm Death Gimmicks"-dən sıxılır və ağlına yeni bir fikir gəlir. Bol distortionlı, sərt, monoton gitara riffləri ilə musiqi ifa edən, həyəcanlı, sərt, bəzən hüznlü hətta çox vaxt da darıxdırıcı musiqilər yaratmaq. Berlin Divarı yıxıldıqdan sonra evinə yəni Schwerinə dönən Rixard bu fikri əvvəl yoldaşı Kristof Şnayder-lə paylaşır və daha sonra Oliver Ridel-i da qrupa daxil edir. Vokal üçün də o zamanki qrupu "First Arsch"-da baraban çalan Till Lindeman-la razılaşdıqdan Rammstein xəyalları qismən həyata keçməyə başlar. Qrup Berlində edilən Metro Beat Musiqi Mükafatları üçün bir neçə musiqi parçası yazır və yarışmada qalib gəlir. Mükafat olaraq da daha peşəkar bir studiyada yeralma imkanı qazanırlar. Studiyaya girmədən əvvəl "Feeling B" qrupunun gitaristi Paul heyətə daxil edilir. Heç də melodik olmayan sərt Rammstein tərzinin dəyişməsinin lazım olduğunu düşünən birlik, daha əvvəl Paulun da birlikdə çalışdığı Kristian Lorenz-ə təklif göndərir. Daha klassik bir musiqi anlayışına sahib olan Flake bu təklifə isti baxmır. Lakin qrup böyük təkidlər nəticəsində (Paulun da ev yoldaşı və daha əvvəl eyni qrupda olmasının üstünlüklərindən faydalanaraq) Flake-i razı salmağı bacarır. Əslində Flake bu gün belə ifa edilən musiqini çox sevmir. Qrupda xoşuna gələn şeyi bir reportajında ​​belə ifadə edir:

Onlar sevmədiyim musiqini ifa edirlər. Mən isə klaviaturamla onların musiqisinə təcavüz edirəm. Bu çox xoşuma gəlir.

"Flake"in də iştirakıyla bu günə qədər heç dəyişməyən Rammstein heyəti tamamlanar. Trend Renzorun liderliyində sənaye musiqi daha yeni doğulmuş qəbul edilərkən (hətta adı belə hələ tam qoyulmamışkən) dünya bu tərzin əfsanəsiylə tanış olar. Lakin qrup reportajlarında industrial musiqi ifa etmədiklərini, hər kəsin bu janra istədiyi adı qoya biləcəklərini bildirmişdi.

Qrup adını 1988-ci ildə Almaniyanın Ramstein qəsəbəsi yaxınlarında Ramstein adlı Amerikan Hava Əsasında reallaşan faciəvi qəza üçün yazdığı mahnıdan alır. Nümayiş uçuşu edən reaktivlərdən ikisi bir-biriylə toqquşması və birinin tamaşaçıların üzərinə düşməsi nəticəsində 80-dən çox insan həyatını itirir. Rammstein tam altı il sonra sətirlərində bu hadisəni təkrar canlandırır. Albomları çıxmadan əvvəl verdikləri kiçik konsertlərdə parça o qədər seviləir ki, qrupa bu adı verilir. Ayrıca qrupun qaranlıq tərəfini də bu mahnının yaxşı əks etdirdiyini düşünürlər. Lakin o qəza üzərindən bir reklam təəssüratı verəcəyi narahatlığını daşıyan qrup, adına bir "m" əlavə, söz mənası qüvvətlicə çarpan daş olan (ayrıca Berlin divarının inşası əsnasında idarə və təhlükəsizlik üçün istifadə edilən daşların da adı olan) Rammstein olaraq dəyişdirir.

#### Herzeleid (1995–97)

1994-cü ildə 5 parçadan ibarət olan (Hallo Hallo, Weisses Fleisch, Rammstein, Schwarzes Glas, Seemann) bir demo qeydi hazırlayan qrup bu qeydlə prodüserlərin diqqətini cəlb edə bilir. Bəzi yarışmalarda da dərəcələr alan Rammstein bir çox çətinliyə baxmayaraq 1995-ci ildə də Motor Music / PolyGram (Universal) ilə kontrakta imza atmağı bacarır və 1995-ci ilin martında ilk Rammstein albomu Herzeleid İsveçli qrup Clawfingerin də prodüseri olan Jacob Hellner və Carl-Michael Herlöffson-la birlikdə, Stockholm Polar Studioda yazılır. 17 Avqust 1995-ci ildə ilk single "Du Riechst So Gut" və 24 sentyabr 1995-ci ildə də albom nəşr olunar. Albom qapağındakı şəkilləri üzündən qrup Neonazi olmaqla günahlandırılar. Tək səbəb bu deyil əslində. Vokalist Till Lindemannın R hərflərinin üzərinə basa basa söyləməsi (ki bu həddindən artıq sağçıların danışıqlarında görülürdi. Adolf Hitler də R hərfinin üzərinə basa basa danışardı) və konsertlərində nümayiş edən neonazilerin üçün də "Kimsəyə konsertimizə gəlməyin deyə bilmərik." demələri bir anda bütün diqqətləri qrupun üzərinə çəkiər. Qrup üzvləri bu sualla hər qarşılaşdıqlarında nazi tərəfdarı olmadıqlarını nə qədər söyləsələr də, insanları bu gün belə bu mövzuda tam olaraq razı sala bilməmişlər. Zamanla qrup bu tənqidlərə öyrəşir və çox da əhəmiyyətsiz hesab etməyə başlayır (Musiqiləri Columbine qırğınını reallaşdıran uşağa ilham verməklə belə günahlandırılmışdı). 14 oktyabr 1995-ci ildə Project Pitchfork ilə birgə 15 konsertlik bir turneyə çıxan Rammstein böyük maraq görür. Daha sonra 27-29 noyabrda Clawfingerin alt qrupu olaraq Varşava və Praqada konsert verən qrup, 2 dekabr 1995-ci ildə Almaniyada tək başına 17 konsertlik ilk turnesine başladı. 1996-cı ildə konsertlərini davam etdirən Rammstein 27 mart 1996-da Londonda MTV Hanging Out proqramına, 2 May 1996-cı ildə da Hong Kongda Polygram Dünya Qurultayına çıxaraq özünü dünyaya tanıtdı.

Amerikalı rejissor David Lynchin böyük pərəstişkarı olan qrup videolarını çəkməsi üçün Lynchə albomlarını göndərirlər. Albomdan çox təsirləndiyini söyləyən Lynch, zamanı olmadığı üçün təklifi nəzakətlə geri çevirir. Ancaq hər filminin soundtrack albomuna girəcək parçaları şəxsən özü seçən Lynch, Rammsteinin iki parçasını (Rammstein, Heirate Mich) "Lost Highway" filmində və soundtrek albomunda istifadə etməyə qərar verir. Soundtrek albomu üçün Rammstein parçasına da bir video çəkilir və Amerika daxil olmaqla dünyadakı bütün musiqi kanallarında göstərilməyə başlayır. David Lynch-in bu seçimi, dünyanı qucaqlamaq üzrə olan Rammstein fırtınasına sürət verir.

Rammstein səhnədə ilk işıq nümayişini Gert Hof məsuliyyətində Berlin Arenada ildönümü konsertində istifadə edər. Bu konsertdə ayrıca "Moby və Bobo" və "Berlin Universitet Orkestri" da iştirak edir. İşıqla mükəmməl uyğunlaşma təmin edən Rammstein musiqisi, daha sonrakı konsertlərində alov və işıqla inanılmaz hala gələcəkdi.

### Sehnsucht və Live Aus Berlin (1997–2000)

Yeni albomları Sehnsucht noyabr 1996-cı ildə tamamlanır və albomun ilk sinqlı "Engel" 1 aprel 1997-ci ildə nəşr olunur. Siyahılara 12-ci yerdən daxil olan, Bobo-nun da vokalıyla yoldaşlıq etdiyi musiqi parçası iyun ayında 250.000 satış rəqəmini aşıb üçüncülüyə çatır. Daha sonra 21 iyul 1997-ci ildə ikinci single-ı Du Hast nəşr olunar və Avqust ayında siyahılarda beşinci sıraya yerləşər. İkinci Rammstein albomu Sehnsucht isə 22 avqust 1997-də nəşr olunar. Albom yalnız iki həftə sonunda siyahılarda 1-ci yerdə qərarlaşır. Bu şəkildə Herzeleid albomu və Sehnsucht albomundan nəşr olunan iki mahnı- "Engel" və "Du Hast" ilə birlikdə "Almaniya Top 20 siyahısı"nda eyni anda dörd Rammstein əsəri yer alır. 15 noyabr 1997-ci ildə ilk Avropa turnesine çıxan qrup 8 ölkədə cəmi 10 konsert verir.

Konsert performansları dildən dilə gəzən və bir əfsanə halına gələn qrup 14 Avqust 1998-ci ildə ən yaxşı canlı performans budağında Comet mükafatı qazanar. Daha sonra 22 Avqustu 23ünə bağlayan gecə unudulmaz bir Rammstein konserti reallaşar. Berlin Wuhlheidedə Danzig, Nina Hagen, Joachim Witt və Alyaskanın alt qrup olaraq səhnəyə aldığı 17.000 'dən çox Rammstein pərəstişkarının şahid olduğu bu unudulmaz konsert ayrıca peşəkar olaraq qeydə alınır. Daha sonra 30 Avqust 1999-cu ildə konsert qeydi albom olaraq nəşr edilir və iki həftə içində birinci yerə yüksəlir. Konsertin çəkilişi isə 13 sentyabr 1999-VHS formatında 26 noyabrda da DVD formatında nəşr olunar.

Rammstein 22 Sentyabr 1998-ci ildə Korn, Ice Cube, Orgy, və Limp Bizkit-lə iştirak etdiyi "Family Values" ​​turuna qatılaraq Amerikada da müəyyən bir fanat kütləsi qazanır. 12 noyabr 1998-ci ildə isə Rammstein ən yaxşı Rok Performansı branşında "MTV Avropa Musiqi Mükafatları"nda namizəd göstərilir. Fevral 1999-da 42. Grammy mükafatlarında Ən yaxşı Metal Performansı branşında namizəd göstərilən qrup Aprel 1999-cu ildə Ən Müvəffəqiyyətli Alman Qrup branşında "Echo" mükafatına layiq görülür.

### Mutter (2001-2002)

2 Aprel 2001-ci ildə qrup fəaliyətə keçir və 3-cü studiya albomu Mutter-i buraxırlar. Bu albomdan çıxan üçüncü mahnı "Ich Will" üçün qrup 8 noyabr 2001-ci ildə "MTV Avropa Musiqi Mükafatları"nda inanılmaz bir canlı performans həyata keçirir. Oktyabr 2002-ci ildə isə Rammstein "xXx" filminin dərhal girişində "Feuer Frei" parçasıyla yer alır.

Ardından qrup daxili problemlərlə məşğul olmağa başlayır. Dağılma qərarının eşiyinə gələn qrup 1 il ayrı qalma qərarı alar, çünki Rammstein-in digər qruplardan fərqli bir tərəfi də üzvlərin iş yoldaşı olmamalarıdır. Bir ilin sonunda qrup təkrar bir yerə gəlir, qrup daxildə olan soyuqluqları aradan götürür. Onsuz da qrup ortada olmayanda da qrup üzvləri yaxşı yoldaş idi. Məsələn, Oliver bir reportajında ​​belə deyir:

"Əslində, mən hər zaman tətildə olduğumu düşünürəm. Sevdiyim, etmək istədiyim işi etmək istədiyim kəslərlə və istədiyim mühitdə edirəm."

### Reise, Reise (2003–2005)

Maraqla gözlənilən dördüncü studiya albomları olan Reise, Reise-nı 27 Sentyabr 2004-də yayımlayırlar. İlk single "Mein Teil" ehtiva etdiyi gerçək adamyeyən hekayəsiylə bir dəfə daha bütün diqqətlərin Rammstein-in üzərinə çəkilməsinə səbəb olur. İkinci single Amerikada isə Rammstein o günə qədər heç etmədiyi bir şeyi edir və siyasi bir mahnı yazır. Paul Landers bu mövzuyla əlaqədar bir reportajında ​​belə deyir:

"Biz qəti bir mesajı olan bir qrup deyilik, lakin burda bir istisna etmək məcburiyyətindəydik, çünki biz albomu hazırlayarkən Amerika bizi çox narahat etməyə başlamışdı."

Daha sonra nəşr digər təklilər "Ohne Dich" və "Keine Lust" ilə yenə səs gətirən qrup Reise, Reise albomu ilə beynəlxalq ən yaxşı Rok qrupu branşında "Echo" mükafatını qazanır.

### Rosenrot (2005–2006)

Qrup sıradakı albomun müjdəsini verir. 28 Oktyabr 2005-ci ildə çıxaracaqları albomun adı Rosenrot olur. Bu qədər qısa bir zaman sonra yeni albomun çıxmasının səbəbi isə parçaların onsuzda hazır olmasıdır. Reise, Reise albomunun işləri əsnasında ortaya o qədər çox parça çıxır ki, qrup alboma girməyən parçaların itməsini istəmir və bunlarla birlikdə 4 yeni parça daha hazırlayaraq, əvvəl adının Reise, Reise olaraq eşitdirildiyi, lakin daha sonra dəyişdirildiyi Rosenrot albomunu çıxarmağa qərar verir. 3 Noyabr 2005-ci ildə ən yaxşı Alman Qrup Mükafatını "MTV Musiqi Mükafatları"nda alan qrup ayrıca "Grammy Mükafatları"na ikinci dəfə Ən Yaxşı Metal Performansı branşında "Mein Teil" ilə namizəd göstərilir. Yenə dərhal ardından 12 Mart 2006-cı ildə Ən Yaxşı Rock / Alternative kateqoriyasında bir dəfə daha "Echo" mükafatı qazanırlar.

Dünya miqyasında 10 milyondan çox kopiya satan Rammstein, industrial metal-ın vacibli özəllikərini tam olaraq yerinə yetirdiyi üçün hər zaman dinləyicisinə lazım olan atmosferi, enerjini və tərzlərindəki ürəkliliyi çatdırır. Industrial metal, təcrübi və elektron bir infrastruktura sahib industrial musiqi tərzinin əksinə elektro gitara, sıx bir musiqi və iti riffləri ehtiva edir. Metal musiqinin aqressiv quruluşunu, qaranlıq mahnı sözlərini əks etdirməyi də laqeyd yanaşmır. Əslində qrup mahnı sözlərinin şərh haqqında çox çətinliklər görmüşdür. Paul-un də ifadə etdiyi kimi: Amerika çıxmaq şərtiylə, digər mahnılarında heç bir zaman qəti bir şeyi ifadə olunmur; daha naməlum olan bəzi şeylər isə insanlara öz düşüncələrini tətbiq etməsinə imkan vermir; qəti bir fikir ortaya qoyduğunuz zaman, xəyallar üçün kafi boşluq qalmır.

Bu gün industrial musiqinin ən güclü adı Rammstein-dir. Əslində bunun səbəbləri əslində çox da konkret deyil. İlk baxışda konkret görünən tək səbəb tamamilə orijinal, fərqli olmalarıdır. Ən böyük fərqləri isə Alman olmalarıdır. Bəlkə də heç bir musiqi növünə yaraşmayan almanca dili, Rammstein-in musiqisinin sanki təməl daşlarından biridir. Alman olmaları musiqilərinin qaranlıq istiqamətinə də yer alır. Alman vətəndaşlarının kimsəsizlik problemi son bir əsrdir hər cür Alman sənət axınını formalaşdıran bir faktordur. Rammstein üzvlərinin də bu atmosferdən nəsibini alması əsərlərinin tünd və aqressiv istiqamətini, sərt və soyuq tərəflərini digər qruplardan daha iti hala gətirir. Amerikan qruplarının hirsli səhnə şoularının yanında Rammsteinin səhnə şoularının daha gerçək dayanması bəlkə də bunun bir nəticəsi kimi deyə bilərik.

### Liebe Ist Für Alle Da (2007-ci ildən)

Qrup, albom işlərinə 2007-ci ildə başlayır və 16 Oktyabr 2009-cu ildən satışa çıxarılır. Albom üçün "Pussy" adlı unikallığı çıxardılar. Bu mahnıya çəkdikləri klipdə qrup üzvlərinin qadınlar ilə açıq bir şəkildə cinsi əlaqəyə girdikləri görülür. Ancaq klip yalnız internetdə yayımlanır, televiziyada deyil. Albomun ikinci mahnısı "Ich Tu Dir Weh" mahnı sözlərinin qadına şiddət tətbiqə təşviq etdiyi səbəbiylə Almaniyada keçici bir müddətə senzuraya məruz qalır. Hal-hazırda bu qadağan təxirə alınmışdır.

Mübahisələr
-----------

Rammstein musiqisiylə birlikdə bir çox da qınaq obyekti olmuşdur. Qrup 1999-cu ilin iyununda maye çıxaran bir dildonu canlı performanslarında istifadə ediyi üçün Amerikada bir gün həbs cəzası almışdır. Almaniyada isə qrup militarizmi və neonasizmə yaxın dayandıqları üçün tənqid edilmişdir. Qrup bunu rədd edərək "Links 2 3 4" mahnısını yazmışlar. Bu mahnı ilə ictimai demokrat siyasətçi Oskar Lafontaine-ə ismarış göndərmişdilər.

Qrup 1999-cu ildə Columbine məktəbindəki qırğın ilə əlaqələndirilmişdir. Qırğını reallaşdıran iki şagirdin də Rammstein pərəstişkarı olduğu ortaya çıxır. Rammstein günahlandırmalar üzündən şiddətə qarşı olduqlarını ifadə edir.

Belarus Dövlət Başçısı tərəfindən Xalq Düşməni olaraq adlandırılmışdır. Lakin bu Rammstein-in Minsk konsertinə təsir göstərmir. Rammstein-in videoları da başqa bir müzakirə mövzusudur. Almaniyada yaşanan adamyeyənlik iddiasına ismarış göndərən "Mein Teil" (Mənim Parçam) klipi reaksiyaya səbəb olur. Hadisəyə görə bir alman adamyeyən qəzetə "18-30 yaş arasında yeyiləcək insan axtarılır" deyə elan verir. Ardından bu hadisə gerçək olur və böyük əks-səda oyandırır. Rammstein də bu hadisəni mahnısında izah edər. Hadisənin qəhrəmanı Rammstein-ə şəxsiyyət haqqları üzündən iddia açaraq pul qazanır. Qrupun "Mann gegen Mann" (Adam adama qarşı) klipi də çılpaqlıq üzündən senzuralanmış və Almaniyada saat 10-dan sonra yayınlanmasına icazə verilmişdir.

Albomları
---------

### Studiya albomları

* Herzeleid (1995)
* Sehnsucht (1997)
* Mutter (2001)
* Reise, Reise (2004)
* Rosenrot (2005)
* Liebe Ist Für Alle Da (2009)
* Rammstein (2019)
* Zeit (2022)

### Konsert albomları

* Live aus Berlin – 1999
* Lichtspielhaus – 2003
* Völkerball – 2006
* Rammstein in Amerika – 2015
* Rammstein: Paris – 2017

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı Almanca
* Rəsmi saytı İngiliscə