**Gəlirlilik səviyyəsi**,**ROI** (от *ing.* return on investment) və ya **ROR** (*ing.* rate of return) — biznesə qoyulan investisiyaların məbləği nəzərə alınmaqla, biznesin gəlirlilik və ya mənfəətsizlik səviyyəsini əks etdirən maliyyə əmsalı. ROI adətən faizlə, daha az tez-tez isə fraksiya şəklində ifadə edilir. Bu göstəricinin də aşağıdakı adları ola bilər: qoyulmuş kapitalın gəlirliliyi, investisiyanın qaytarılması, gəlirlilik, qoyulmuş kapitalın gəlirliyi, gəlir dərəcəsi.

ROI mənfəət və ya zərər məbləğinin investisiya məbləğinə nisbətidir. Mənfəət dəyəri faiz gəliri, mühasibat mənfəəti/zərəri, idarəetmə uçotu üzrə mənfəət/zərər və ya xalis mənfəət/zərər ola bilər. İnvestisiya məbləğinin dəyəri aktivlər, kapital, biznesin əsas məbləği və pulla ifadə edilən digər investisiyalar ola bilər.

Aktivə sahiblik dövrü üçün gəlirlilik HPR, ROI
----------------------------------------------

İnvestisiyaların effektivliyini qiymətləndirməyin sadə yolu investisiya aktivinin saxlanması dövründə əldə edilən ümumi mənfəətin qoyulan investisiyanın dəyərinə nisbətinin hesablanmasıdır. Bu göstərici aktivin saxlandığı dövr üçün gəlirlilik adlanır. O, nəzərdən keçirilən dövrün sonuna investisiyanın həcminin nə qədər artdığını ifadə edir.

{\displaystyle HPR\_{n}=ROI\_{H}\ =\ {\frac {\sum \_{t=1}^{n}{\pi \_{t}}}{P\_{0}}}},

burada {\displaystyle \pi \_{t}} — aktivin saxlanma müddətinin hər ilində əldə edilən mənfəət; {\displaystyle {P\_{0}}} — ilkin investisiya.

**HPR** = ((Dövrün sonunda investisiyanın dəyəri) + (İnvestisiya aktivinin saxlandığı dövr ərzində əldə edilmiş hər hansı gəlir, məsələn, dividendlər) - (Götürülmüş investisiyanın məbləği)) / (Yatırılan investisiyanın məbləği)

{\displaystyle ROI\_{H}=HPR\_{n}\ =\ {\frac {Income+(P\_{n+1}-P\_{n})}{P\_{n}}}}

Müxtəlif dövrlər üçün qoyulmuş investisiyaların müqayisəsini sadələşdirmək üçün aktivin saxlandığı dövr üçün gəlirlilik dərəcəsi illik əsasda (il üçün yenidən hesablanır) yenidən hesablanır. Saxlama dövrü üçün gəliri illik əsasda əldə etmək üçün onu saxlama dövrünün müddətinə bölmək lazımdır, sonra saxlama dövrünün dəyəri düsturun məxrəcində görünür. İnvestisiya gəliri belə hesablanır.

{\displaystyle ROI\_{A}\ =\ {\frac {\sum \_{t=1}^{n}{\pi \_{t}}}{P\_{0}n}}}.

Mənfəət {\displaystyle \pi \_{t}} və investisiya gəliri {\displaystyle P\_{0}} üzrə holdinq dövrü üçün alınan ödənişlər arasında fərq qoymamaq üçün saxlama dövrü üzrə gəlirin hesablanmasını sadələşdirmək üçün bu düstur ödəniş axını göstəricisindən istifadə etməklə çevrilə bilər.

{\displaystyle ROI\_{A}\ =\ {\frac {\sum \_{t=1}^{n}{CF\_{t}-P\_{0}}}{P\_{0}n}}}.

Bu düsturda güman edilir ki, {\displaystyle CF\_{t}} ödəniş axınları arasında {\displaystyle P\_{0}} investisiyası qaytarılacaq. Məsələn, ödəniş axınlarına aid olan istiqrazı üzrə kupon ödənişlərinə əlavə olaraq, istiqrazın nominal dəyərinə bərabər olan məbləğ geri alındıqda ödəniləcək ki, bu da istiqraz üçün ödəniş axınıdır. t dövrü, yəni {\displaystyle CF\_{t}=P\_{0}}. İnvestisiya gəliri hesablanarkən investisiyanın gəlirliliyi olan bu ödəniş nəzərə alınmır.

Ödəmə müddəti bir il olan istiqrazlara investisiyanın gəlirliliyinin hesablanması düsturu belədir:

{\displaystyle r\_{arith}={\frac {P\_{t+1}-P\_{t}}{P\_{t}}}+{\frac {C}{P\_{t}}}},

burada {\displaystyle P\_{t+1}} — {\displaystyle t+1} vaxtında istiqrazın qiyməti (hesablaşma dövrünün sonu),

{\displaystyle P\_{t}} istiqrazın {\displaystyle t} anındakı qiymətidir (ilkin investisiya {\displaystyle P\_{0}}),

{\displaystyle C} — istiqraz üzrə kupon ödənişləri.

Ədəbiyyat
---------

* *Майкл Эдлесон.* Усреднение ценности. Простая и надежная стратегия повышения доходности инвестиций на фондовом рынке. М.: Альпина Паблишер. 2021 [Edleson Michael E. Bernstein William J.Value Averaging: The Safe and Easy Strategy for Higher Investment Returns]. ISBN 978-5-9614-7515-9.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | GND: 4049628-4 · Microsoft: 169549615 |