**Nuriman rayonu** (başq. Нуриман районы) — Rusiya Federasiyası, Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. 
İnzibati mərkəzi Krasnaya Qorka kəndidir.

Coğrafiyası
-----------

Rayon Ufa çayının aşağı axınının sol sahilində, Ufa şəhərinin şimal-şərqində yerləşir. Başqırdıstan Respublikasının İqlin, Blaqoveşensk və Karaidel rayonları, cənub-şərqdə Çelyabinsk vilayəti ilə həmsərhəddir. Rayonun sahəsi 2 634 km²-dir.

Rayonun şimal hissəsi Ufa yaylasında, cənub hissəsi Pribelskaya təpəli düzənliyində yerləşir. Meşələr ərazinin 78% -ni (205,5 min ha) tutur. Rayonda küknar, şam, ağcaqayın, cökə, palıd ağacları ilə örtülü meşələr vardır. Hidroqrafik şəbəkə Ufa çayı tərəfindən meydana gətirilir. Torpaqları: boz meşə, açıq boz, tünd boz meşə. Rayonda dolomit, əhəng daşı, qum və çınqıl, kərpic gilinin yataqları müəyyən edilmişdir.

Tarixi
------

Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin qərarına əsasən kantonlara bölünmə ləğv edildikdə, rayon 20 avqust 1930-cu ildə qurulur.

Əhalisi
-------

Rusiya İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin proqnozuna görə:

2024 - 20,27 min nəfər.

2035 - 19,58 min nəfər.

Milli tərkib
2010-cu il Ümumrusiya siyahıyaalmasına görə: başqırdlar - 37,4 %, tatarlar - 28%, ruslar - 22,7%, marilər – 10,2 %, digər millətlərdən olanlar - 1,7%.

Yerli özünü idarəetmə
---------------------

Nuriman rayonu ərazisinə 12 kənd inzibati vahidliyinə ümumilikdə 52 yaşayış məntəqəsi daxildir.

İqtisadiyyat
------------

Nuriman rayonu meşə və kənd təsərrüfatı ürə ixtisaslaşmışdır. Kənd təsərrüfatı torpaqları 44,6 min hektar ərazini (rayonun 16,9% -i) əhatə edir. Bura 27,8 min hektar əkin sahələri, 6,8 min hektar biçənək və 10.0 min hektar otlaq sahələri daxildir. Kənd təsərrüfatı müəssisələrinin əsas sahələri: ətlik və südlük maldarlıq, donuzçuluq, taxılçılıq, kartofçuluq. Arıçılıq da inkişaf etdirilir.

Təhsil
------

Rayonda 35 ümumtəhsil məktəbi, o cümlədən 12 orta məktəb, musiqi məktəbi, lisey və peşə məktəbi, 25 kütləvi kitabxana, 33 klub müəssisəsi, mərkəzi rayon və 3 kənd xəstəxanası fəaliyyət göstərir. "Qırmızı açar" adlı qəzet nəşr olunur.

İstinadlar
----------

1. ↑  Численность населения муниципальных образований Республики Башкортостан. 2019. S. 62.
2. ↑  "Стратегия пространственного развития Российской Федерации на период до 2025 года (проект)" (PDF). 2018-12-18 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-06-24.
3. ↑  "Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан. Т.5" (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. 2013-03-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-08-20.

| ⛭ Başqırdıstan Respublikası |
| --- |
| Bayraq Başqırdıstan Respublikasının | **İnzibati mərkəz**: **Ufa**  | **Şəhərlər**: Aqidel| Baymak| Belebey| Beloretsk| Birsk| Blaqoveşensk| Davlekonovo| Dürtüli| İşimbay| Kumertau|Arxangel rayonu Mejqorye| Meleuz| Neftekamsk| Oktyabrskiy| Salavat| Sibay| Sterlitamak| Tuymazı| Uçalı| Yanaul

---

 | Başqırdıstan Respublikasının bayrağıBaşqırdıstan Respublikasının gerbi |
| **İnzibati-ərazi bölgüsü**: | **Rayonlar**: Əbyəlil| 
Əlşəy| 
Arxanqel| 
Askın| 
Avurğazı| 
Baymak| 
Bakalı| 
Baltas| 
Bələbəy| 
Balakatay| 
Beloret| 
Bişbülək| 
Birsk| 
Blaqovar| 
Blaqoveşensk| 
Buzdək| 
Boray| 
Böryən| 
Qafuri| 
Dövləkən| 
Duvan| 
Durtöylö| 
Yermekeyevo| 
Ziançurinski| 
Yılayır| 
İglin| 
İleş| 
İşembay| 
Kaltasin| 
Karaidel| 
Karmaskalı| 
Kıyğı| 
Krasnokama| 
Kuqərsen| 
Kuşnarenko| 
Köyörqəze| 
Mələuez| 
Məsetle| 
Mişkinski| 
Miəkə| 
Nuriman| 
Salavat| 
Sterlibaş| 
Sterlitamak| 
Təteşle| 
Tuymazı| 
Ufa| 
Uçalı| 
Fyodorovka| 
Xaybulla| 
Çekmaquşev| 
Çişmi| 
Şaran| 
Yanaul

---

 |
| **Məqalələr**: | Gerb | Himn | Tarix | Əhalisi | İnzibati-ərazi bölgüsü | Bayraq |