**Zviad Konstantinoviç Qamsaxurdiya** (*gürc.* ზვიად კონსტანტინეს ძე გამსახურდია; 31 mart 1939, Tbilisi – 31 dekabr 1993[…], Dzveli Xibula[d]) — Gürcüstan siyasətçisi, dissidenti, alimi və yazıçısı. O, Gürcüstan SSR Ali Sovetinin sədri (1990–1991) və Gürcüstanın 1-ci Prezidenti (14 aprel 1991 – 6 yanvar 1992) olmuşdur.

Postsovet respublikalardan olan Gürcüstan Respublikasının demokratik yolla seçilmiş 1-ci prezidenti olan Zviad Qamsaxurdiya daim Rusiyanı onun hökumətinə qarşı sui-qəsddə ittiham edirdi. O, Gürcüstanın inkişaf etdirilməsi üçün xarici dövlətlərdən kömək ala bilməmiş və Qamsaxurdiya hökuməti tərəfindən tanınan Çeçenistanın dövlət başçısı Cövhər Dudayevin simasında özünə etibarlı müttəfiq tapmışdır.

O, Gürcüstanı dəhşətli və qanlı vətəndaş müharibəsinə aparan dövlət çevrilişinin qurbanı oldu. Zviad Qamsaxurdiya Abxaziya ilə Gürcüstan arasında mövcud fikir ayrılıqlarının kökündə dayanır. O həmçinin, digər Qafqaz ölkələri ilə yaxın əlaqələr qurmuşdur.

Erkən həyatı
------------

Zviad Qamsaxurdiya 31 mart 1939-cu ildə Gürcüstan Respublikasının paytaxtı Tbilisi şəhərində anadan olmuşdur. O, əslən Zuqdididən, milliyətcə meqrel olan zadəgan gürcü ailəsində anadan olmuşdu. Onun atası akademik Konstantin Qamsaxurdiya XX əsrin aparıcı Gürcüstan yazıçılarından biri və keçmiş Gürcüstan Demokratik Respublikasının diplomatı olmuşdur. Zviad filologiya kursları almış, sonradan tərcüməçi və ədəbiyyatşünas kimi karyerasına başlamışdır.

Dissidentliyi
-------------

### İlkin dövrü

İosif Stalinin gürcüstanlı olmasına baxmayaraq və ya elə məhz buna görə, sovet hakimiyyəti 1950-ci illərdə xüsusilə Gürcüstana qarşı qəddar siyasət aparırdı. Hökumət Nikita Xruşşovun hakimiyyəti dövründə Gürcüstan mədəniyyətinin təbliğini məhdudlaşdırmağa çalışırdı. Qamsaxurdiya 1955-ci ildə "Qorqasaliani" adlında yeraltı gənclər qrupu yaratmışdır. Qrup tarixi Gürcüstan kralı I Vaxtanq Qorqasalinin şərəfinə adlandırılmışdır. Bu qrup insan haqlarının pozulması ilə bağlı məlumatlar yaymağa çalışmışdır. Qamsaxurdiya 1956-cı ildə Tbilisi şəhərində SSRİ hakimiyyətinin Gürcüstan SSR-də apardığı ruslaşdırma siyasətinə qarşı təşkil edilən aksiya zamanı həbs edilmişdir. O, 1958-ci ildə antisovet materialları yaydığına görə yenidən həbs edilmişdir. Qamsaxurdiya 6 ay müddətinə Tbilisidə psixiatriya xəstəxanasına yerləşdirilmiş və ona "dekompensasiya ilə psixopatiya" diaqnozu qoyulmuşdur. Beləliklə, o, SSRİ-nin psixiatriyadan siyasi məqsədlər üçün istifadə edildiyi siyasətinin çoxsaylı qurbanlarından biri olmuşdur.

### İnsan hüquqları aktivizmi

### Azadlıq hərəkatı

Prezidentliyi
-------------

### İlk illəri

### Müxalifətin güclənməsi

### Çevriliş

 *Əsas məqalə: Gürcüstanda hərbi çevriliş (1991–1992)*

Sürgün
------

Vətəndaş müharibəsi
-------------------

 *Əsas məqalə: Gürcüstan vətəndaş müharibəsi*

Vəfatı
------

### Nəzəriyyələr

### Dəfni

### İrsi

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Zvijad Gamsahurdia // Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (xorv.). 2009.
2. 1 2  Swiad Gamsachurdia // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag

| ⛭Gürcüstan prezidentləri |
| --- |
| Gürcüstan Demokratik RespublikasıBaş Nazir | Gürcüstan Demokratik RespublikasıGürcüstan Demokratik Respublikası
* Noe Ramişvili
* Noy Jordaniya
 |
| Gürcüstan SSRİnqilab Komitəsi Rəhbərləri | Gürcüstan Sovet Sosialist RespublikasıGürcüstan Sovet Sosialist Respublikası
* Filipp Maxaradze
* Polikarp Mdivani
 |
| Gürcüstan SSRGürcüstan Kommunist Partiyası birinci katibləri | Gürcüstan Sovet Sosialist RespublikasıGürcüstan Sovet Sosialist Respublikası
* Vissarion Lominadze
* Lavrenti Kartvelişvili
* Levan Qoqoberidze
* Samson Mamuliya
* Lavrenti Beriya
* Kandid Çarkviani
* Akaki Mqeladze
* Aleksandr Mirtsxulava
* Vasil Mjavanadze
* Eduard Şevardnadze
* Cumber Patiaşvili
* Givi Qumbaridze
* Avtandil Margiani
* Cimi Mikeladze
 |
| Gürcüstanprezidentləri | Standard of the PresidentStandard of the President
* Zviad Qamsaxurdiya (1991—1993)
* Eduard Şevardnadze (1995—2003)
* *Nino Burcanadze*\* (2004)
* Mixeil Saakaşvili (2004—2013)
* Georgi Marqvelaşvili (2013—2018)
* Salome Zurabişvili (2018—)
 |
| \* dövlət başçısı səlahiyyətlərini yerinə yetirən |