**Kobani işi** (*türk.* Kobani Davası) — Xalqların Demokratik Partiyasının (HDP) siyasətçilərinin 2014-cü ilin oktyabrında Kobani etirazları zamanı 37 nəfərin ölümünə səbəb olmaqda və "dövlətin birliyini və ərazi bütövlüyünü" pozmaqda ittiham olunduğu hüquqi prosedur. Etirazlar HDP-nin Kobanini mühasirəyə alan İslam Dövlətinə (İD) qarşı Türkiyə hökumətindən dəstək tələb etməsi ilə başlamışdır. Türkiyə hökuməti və prokuroru HDP-nin belə tələbləri terror təşkilatı kimi gördüyü Kürdüstan Fəhlə Partiyasının (PKK) sifarişi əsasında irəli sürdüyünü iddia etmişdir. Etirazlarla bağlı istintaq 2014-cü ildə başlasa da, ittiham aktı 2020-ci ilin dekabrında təqdim edilmiş və məhkəmə prosesi 2021-ci ilin aprelində başlamışdır.

Zəmin
-----

2014-cü ilin oktyabrında Türkiyənin kürdlərin çoxluq təşkil etdiyi bölgələrdə İD-nin Suriyanın əsasən kürdlərin yaşadığı Kobani şəhərini mühasirəyə almasına qarşı etirazlar başlamışdır. Suriyadan Türkiyəyə 200 minə yaxın qaçqın daxil olmuşdur. Türkiyə hökumətinin mühasirəyə yanaşması ilə kifayətlənməyən HDP Kobanidə baş verəcək qırğına qarşı etirazlara çağırmışdır. Etirazlar Hürr Dava Partiyasının əks etirazları ilə qarşılanmışdır. HDP Türkiyə Böyük Millət Məclisində etiraz aksiyalarının araşdırılmasını tələb etsə də, onların tələbləri təmin edilməmişdir.

İstintaq
--------

Hüquqi araşdırma 2014-cü ildə başlamışdır, lakin HDP-nin keçmiş həmsədrləri Səlahəddin Dəmirtaş və Fiqan Yüksəkdağ yalnız 2019-cu ildə dindirilmişdir. 2021-ci ilin sentyabr ayında Qars bələdiyyə sədri Ayxan Bilgən və ya millət vəkilləri Sırri Sürəyyə Öndər və Ayla Akat Ata kimi bir neçə HDP siyasətçisinə qarşı həbs qətimkan tədbiri seçilmişdir. Həmin ilin oktyabrında istintaq BDP-nin həbsdə olan sabiq millət vəkilləri Səbahət Tuncəl, Aysəl Tuğluq və Gültan Kışanakla bağlı yeniliklərlə genişlənmişdir. İttihamnamə 30 dekabr 2021-ci ildə Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin Dəmirtaşın 22 dekabr 2021-ci ildə azadlığa buraxılmasına qərar verməsindən sonra təqdim edilmişdir. 2022-ci ilin aprelində prokurorluq Kobani etirazlarının maliyyə aspektləri ilə bağlı istintaqı genişləndirdi və HDP siyasətçilərinin etirazlardan zərər çəkən insanlara maliyyə dəstəyi verdiyinə görə həbsə order vermişdir.

### İttiham aktı

30 dekabr 2020-ci ildə ittiham tərəfi HDP-nin 108 siyasətçisinə qarşı ittiham irəli sürdüyü 3500 səhifədən çox iddianaməni Ankara məhkəməsinə təqdim etmişdir. 7 yanvar 2021-ci ildə məhkəmə ittiham aktını qəbul etmişdir. Həmin ay və bu iddianaməyə əsaslanaraq Milliyyətçi Hərəkat Partiyasından (MHP) Dövlət Baxçalı HDP-nin bağlanmasını tələb etmişdir. Digər tanınmış müttəhimlər (yuxarıda qeyd olunanlarla yanaşı) Əhməd Türk, Əminə Ayna, Ərtoğrul Kürkcü, Gülsər İldırım, Yurdusev Özsökmənlər və Hatip Diclədir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kobanî davası: Boş salonda beş dakikalık duruşma". Bianet.
2. ↑  "Kobani Davası Haberleri - Son Dakika Kobani Davası Haber Başlıkları". Sabah. İstifadə tarixi: 2022-04-15.
3. 1 2 3  "Kobani Protests in Turkey" (PDF). Amnesty International. 2015. 2021-10-07 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 15 April 2022.
4. ↑  *Demirtas, Selahattin.* "The plot hatched against the HDP over Kobane". Gazete Duvar. 2020-10-20. İstifadə tarixi: 2022-04-15.
5. 1 2 3 4 5  "The revival of the Kobane case". Gazete Duvar. 2021-05-20. İstifadə tarixi: 2022-04-15.
6. 1 2 3  "Kobanê investigation: HDP's Tuncel, Tuğluk remanded in custody 'again'". Bianet. 13 October 2020.
7. ↑  "Kobani operation: Detention warrant against 82 people in 7 provinces". Bianet. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 15 April 2022.
8. ↑  "Kobani Investigation: Arrested politician Kışanak arrested again: 'She might flee abroad'". Bianet. 19 October 2020. İstifadə tarixi: 2020-10-19.
9. 1 2  *Molu, Benan.* "An analysis of the new indictment against Demirtaş in light of the Grand Chamber judgment - Expression Interrupted". www.expressioninterrupted.com. İstifadə tarixi: 2022-04-15.
10. ↑  "Top Europe rights court orders immediate release of Kurdish politician Selahattin Demirtaş". Gazete Duvar. 2020-12-22. İstifadə tarixi: 2022-04-15.
11. ↑  "Kobanî investigation | Detentions of 48 people extended for four days". Bianet. 15 April 2022.
12. ↑  "Turkish court accepts new indictment against former Kurdish leader -media". Reuters (ingilis). Reuters. 2021-01-07. İstifadə tarixi: 2022-04-15.
13. ↑  *Freely, Maureen.* "Selahattin Demirtaş: the trial of the man who wanted to be Turkey's president". OpenDemocracy (ingilis). İstifadə tarixi: 2022-04-15.
14. ↑  "Nationalist party leader calls on high court to file closure case against HDP - Turkey News". Hürriyet Daily News (ingilis). İstifadə tarixi: 2022-04-20.
15. ↑  "Selahattin Demirtaş: Erdoğan, Bahçeli and Soylu sit in the judge's seat". Bianet. 18 May 2021. İstifadə tarixi: 15 April 2022.