recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sancay Datt** (*ing.* Sanjay Dutt, hind संजय दत्त; d. 29.7.1959) — Hindistan kino aktyoru və prodüseri. Məşhur aktyorlar Nərgiz və Sunil Dattanın oğludur. Ən yaxşı kişi rolu və ən yaxşı komik kişi roluna görə Filmfare mükafatının sahibidir.

Həyatı
------

Sanjay Datt 29 iyul 1959-cu ildə Nərgiz və Sunil Datta kimi məşhur aktyorların ailəsində anadan olub.Priya və Namrata adlı 2 ozundən yaşca kicik bacısı var. 1981-ci ildə ilk filminin premyerasina az qalmış anası rehmete getmisdir.

Sanjay ilk dəfə 1986-cı ildə Riça Şarma ilə evlənib, bu evlilikdən onların Trişala adlı qızları olub. Riça 1996-cı ildə beynindəki şiş səbəbilə rəhmətə getmisdir, onun valideynləri əllərindən gələni etmişdilər ki, nəvələrinin qəyyumluğu atasına yox onlara verilsin. 1998-ci ildə Sanjay model Pe Pillai ilə evlənmişdir, lakin 2005-ci ildə onlar boşandılar. 11 fevral 2008-ci ildə Sanjay daha cox Manyata adı ilə məşhur olan Dilnavaz Şeyx ilə evlənmişdir. 21 oktyabr 2010-cu ildə cütluk Şahran və İkr adlı əkiz övlad sahibi oldu.

Karyera
-------

1981-ci ildə çəkilən "Rokki" filminin ssenarisi xüsusi olaraq Sanjay Dattın Premyerası üçün yazılmışdı, lakin film uğur qazanmadı. 1986-cı ildə Maheş Bxatt onu "Ad" adlı filmine çəkdi, bu film ona şöhrət və uğur gətirdi. Yeni rollar, yeni senarilər yarandı, bu dövrlərə 1991-ci ildə çəkilən "İzlənmə" və "Mənim Əzizim" filmləri daxildir.

2009-2010 cu illərdə Sanjay siyasətlə məşğul olmağa can atdı: sosial istiqamətlərə yönəlmiş "Samajvati partiyası"nın katibi oldu. Sonra siyasət ürəyincə olmadı və ondan uzaqlaşdı. 2012-ci ildə aktyor hindistanda irəliləyən Qarışıq döyüş növləri mədəniyyətinin investorlarından biri oldu.

1986 cı ildəki "Ad", 1991-ci ildəki "Mənim Əzizim", "İzlənmə", 1993-cü ildəki "Qəddar", 1999-cu ildəki "Gözəl", "Qondarma olmayan Hekayə, 2003-cü ildəki "Munna qardaş-Xoşbəxtlik satıcısı", 2006-cı ildəki "Munna qardaş 2", 2007 ci ildə "100 milyonun arxasında", 2009-cu ildəki "Uğurlar- Əyləncə başlayır" filmlərində yaratdığı rollar Sanjay Dattanın ən yaxşı və ən uğurlu rolları hesab olunur.

Filmoqrafiya
------------

| İl | Azərbaycanca adı | Orijinal adı | Rol |
| --- | --- | --- | --- |
| **1999** | Ləkə | hind (dev.) दाग / (lat.) Dāga | *Kapitan Karan Sinğ* |

İstinadlar
----------



|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Aktyor** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Qarnıyarıq.

**Qarnıyarıq yaşayış yeri** — Azərbaycan ərazisində arxeoloji abidə.

Ümumi məlumat
-------------

Qarnıyarıq yaşayış yeri Şahbuz rayonunun Kolanı kəndi yaxınlığında, Naxçıvançayın sol sahilində, dağ silsiləsinin çaya doğru uzanan hündür çıxıntısı üzərində yerləşir. Mədəni təbəqə uzun müddət təbii aşınmaya məruz qaldığından tamamilə dağılmışdır. Yerüstü materiallar çəhrayı və boz rəngli gil qab parçalarından, daşdan hazırlanmış əmək alətlərindən ibarətdir.

Yaşayış yerinin cənub tərəfində Kolanı nekropolu yerləşir. Nekropol iki terrasdan ibarət uzunsov, ensiz təpənin üzərində salınmışdır. Qəbirlər daş qutu tipli olub əsasən dördkünc, bəziləri isə oval formalıdır. Qəbirlər yanlarda iri sal daşlarla qurulmuşdur. Bəzi qəbirlərin divarları çay daşları və qaya parçaları ilə hörülmüşdür. Onların üzəri bir neçə iri sal daşla qapadılmışdır. Kolanı nekropolunun qəbirləri üçün, başlıca olaraq, kollektiv dəfnlər xarakterikdir. Lakin, bəzi qəbirlərdə insan skeletinə rast gəlinməmişdir. Kolanı nekropolundan aşkar olunan arxeoloji materiallar Xocalı-Gədəbəy mədəniyyəti üçün xarakterik olan xüsusiyyətlərə malikdir.

Mənbə
-----

* Vəli Baxşəli oğlu Baxşəliyev. Azərbaycan arxeologiyası (Ali məktəb tələbələri üçün vəsait). I cild. Bakı: Elm, 2007
**Qəssan Məsud** (Ərəbcə: غسّان مسعود; d. 20 sentyabr 1958, Dəməşq) — Suriyalı aktyor.

Həyatı
------

Evli və bir oğlan, bir də qız atası olan *Məsud*, Suriyada bir çox filmə çəkilmişdir. "Diplomasiyyoun" adlı oyun ona aiddir. 2005-ci ildə çəkilən Cənnətin krallığı (film, 2005) adlı filmdə Müsəlman orduların komandanı Səlahəddin Əyyubi olaraq rol alması onun aktyorluq karyerasında böyük rol oynayıb.

2006-ci ildə Türk kino tarixinin ən yüksək büdcəli filmi olan Qurdlar vadisi İraq adlı filmdə, 2007-ci ildə də Qərayib quldurları: Dünyanın sonu (film, 2007) adlı Amerikan istehsalı filmdə rol almışdır. Çalışmalarını hələ "*Damascus Music and Drama School*" və "*High İnstitution of Theatrical Arts*" adlı platformlarda sürdürməkdədir.
Qəssan Məsud, çox danışılan "Kəpənək" filmində də oynadı. Ayrıca "Ömər" serialında isə Əbu Bəkr rolunu oynamışdır.

Filmoqrafiya
------------

| İl | Film | Rolu |
| --- | --- | --- |
| 2005 | Cənnətin Krallığı | Səlahəddin Əyyubi |
| 2006 | Qurdlar vadisi İraq | Həssam əl-Sakun |
| 2006 | Müharibə | Lok Cud |
| 2007 | Qərayib quldurları: Dünyanın sonu (film, 2007) | kapitan Amand |
| 2008 | And | Salhavi |
| 2008 | Kəpənək | Mevlevi Dede |
| 2012 | Ömər ibn əl-Xəttab | Əbu Bəkr |

Xarici keçidlər
---------------

* Qəssan Məsud — IMDb səhifəsi
* Rəsmi saytı Arxivləşdirilib 2014-03-11 at the Wayback Machine


Vikianbarda Ghassan Massoud ilə əlaqəli mediafayllar var.

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | AllMovie · Česko-Slovenská filmová databáze · Danish Film Database · IMDb · Rotten Tomatoes |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
| Normativ yoxlama | BNF: 165846333 · GND: 1146934580 · ISNI: 0000 0003 6778 3508 · VIAF: 233072927 · WorldCat VIAF: 233072927 |
**Rezerfordun atom modeli**, 1911-ci ildə Ernest Rezerford tərəfindən irəli sürülmüş fiziki model.+2 yüklü alfa zərrəcikləri (+2) qızıl təbəqənin üzərinə, arxasına film çəkilmiş şəkildə yerləşdirilir. {\displaystyle He^{+2}} ) və şüaların lövhəyə dəydikdən sonra yolları çəkilir.Rezerford öz təcrübəsi ilə atomun diametrini çox kiçik bir sapma ilə hesabladı (22 min alfa hissəciklərindən biri kənara çıxdı).) Kənarlaşmanın səbəbi çox güman ki, o zaman daha həssas ölçmə metodunun mövcud olmamasıdır.Rezerfordun atom modeli Günəş sisteminə bənzədilir. Plakaya göndərilən şüaların çoxu birbaşa boşqabdan keçirdi. Onun protonlarla dolu bir nüvəsi var və onun ətrafında fırlanan elektronlar planetlərə bənzədilir.Təcrübə nəticəsində aşağıdakı nəticələr əldə edilmişdir:

Atomda böyük dəliklər var.Şüaların kiçik bir hissəsinin sındığı, çox kiçik hissəsinin isə əks olunduğu müşahidə edilmişdir. Buradan aşağıdakılar öyrənildi: atomdakı + (müsbət) yüklər nüvə adlanan kiçik həcmdə toplanır.O, atom kütləsinin böyük hissəsinin nüvədə cəmləşdiyini bildirdi.Atomda nüvənin ətrafında müsbət yüklü hissəciklər qədər elektron var və elektronlar atom həcminin böyük hissəsini tutur.
Peşmanlıq alleqoriyası (1616) Kornelis Kornelits. van Haarlem, Strasburq muzeyi
 *Orestin peşmanlığı* (1862), Uilyam-Adolf Buqro
**Peşmanlıq** — keçmişdə etdiyi əməllərindən təəssüflənən bir insanın özü üçün utancverici, təhqiredici və ya yanlış hesab etdiyi emosiya. Peşmanlıq günah hissi ilə sıx bağlıdır . İnsanlar üzr istəmək, vurduqları zərəri aradan qaldırmaq və ya özlərinə cəza verməklə peşmançılıqlarını ifadə edə bilərlər.

Peşmanlıq hissi keçirə bilməyən şəxsə tez-tez DSM IV-TR- də təsvir edilən *antisosial şəxsiyyət pozğunluğu* diaqnozu qoyulur.

Psixopatiya
-----------

Psixopatlar daha çox sosial və əxlaqi normalara açıq-aşkar etinasızlıqları ilə tanınırlar. Psixopatlara xas olan şəxsi münasibətlər zorakılıq, istismar və pozğunluq ilə xarakterizə olunur. Psixopatlar günahkarlıq və ya empatiya hiss edə bilmirlər, qorxu və ağrıya anormal reaksiya verirlər; digər duyğuları da standart normaları ilə müqayisədə səthidir. Psixopatlar ümumi sosial və əxlaqi normaları qəbul etmirlər, çünki digər insanları geridə saxlayan təqsir, peşmançılıq və ya qisas qorxusu kimi emosiyaların onlara təsiri yoxdur. 

İnsan cəmiyyətləri peşmanlıq hissinə dəyər verirlər; əksinə, peşmançılıq hiss etmədiyini göstərən bir insan çox vaxt mənfi aspektdə qəbul edilir. Peşmanlığın pis işlərə uyğun cavab olması fikri geniş yayılmışdır. Peşmanlıq insanın tutulması və ya zərər çəkməsi ilə nəticələnən cinayətə görə real və ya xəyali peşmançılıqdan yarana bilər .

Bağışlanma
----------

Üzr istəmək üçün peşmanlıq hissi lazımdır və peşmançılıq hissi nə qədər güclü olarsa, üzrxahlıq da bir o qədər təsirli olur. Effektiv üzrxahlıq mənfi nəticələri azaldır və bağışlama ilə bağlı idrak və davranış dəyişikliklərini təşviq edir. Peşmanlıq, insanın öz mənfi davranışlarına görə psixoloji əzab çəkdiyini göstərə bilər, bu da qurbanın empatiyasına səbəb ola bilər və sonra o, bağışlanma ifadə edə bilər. Ceyms Devis və Qreq Qold tərəfindən aparılan araşdırmada 170 nəfər universitet tələbəsi şəxsiyyətlərarası münasibətlərdə bağışlanma ilə bağlı anketləri doldururlar. Devis və Qoldun əldə etdiyi nəticələr göstərir ki, qurban üzr istəməyi peşmançılıq kimi qəbul etdikdə, onlar mənfi davranışın bir daha baş verməyəcəyinə inanırlar və günahkarı daha çox bağışlamağa hazır olurlar .

Hüquqi aspekt
-------------

Hüquqi kontekstdə cinayətkarın peşmançılığı Qərb ədliyyə sistemləri tərəfindən hökm, şərti azadetmə dinləmələri və s. zamanı qiymətləndirilir. Əvvəllər qüvvədə olan 1960-cı il RSFSR Cinayət Məcəlləsinə görə "Səmimi peşmanlıq", cəzanı yüngülləşdirən hallardan biri, habelə cinayətkarın girov müqabilində azad edilməsi ilə cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi üçün əsaslardan biri idi. 1996-cı ildən Rusiya Federasiyasının mövcud Cinayət Məcəlləsində "fəal peşmanlıq" anlayışından istifadə olunur.

*

İstinadlar
----------

1. ↑  remorse Arxivləşdirilib 2022-02-26 at the Wayback Machine, Cambridge Dictionary.
2. ↑  Хоуэллс, 2023
3. ↑
4. ↑  
*Mənbə:*
Vikipediyada bu soyadlı müxtəlif adamlar haqqında məqalələr var, bax: Ağayev.

**Kamal Ağayev** (*azərb.* Ağayev Kamal Əlibala oğlu‎; 15 iyul 1930, Ucar rayonu – 27 noyabr 2006, Bakı) — Azərbaycan Kommunist Partiyası Cəbrayıl Rayon və Qubadlı Rayon Komitəsinin birinci katibi, Ucar Rayon Zəhmətkeş Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri.

Həyatı
------

Ağayev Kamal Əlibala oğlu 15 iyul 1930-cu ildə Azərbaycan SSR Ucar rayonunun Qarabörk kəndində anadan olmuşdur. 1947-ci ildə orta məktəbi bitirərək Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakultəsinə daxil olmuşdur. 1952-ci ildə Universiteti müvəffəqiyyətlə bitirmiş və Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinə işə dəvət olunmuşdur.

1954-cü ilə kimi DTK-də müxtəlif vəzifələrdə işləmiş, atasının ölümü ilə əlaqədar həmin ildə öz ərizəsi ilə DTK-dən istefa vermişdir. Doğma rayonuna qayıdan Kamal Ağayev 1961-ci ilə kimi Ucarda müxtəlif vəzifələrdə (rayon komsomol komitəsinin 1-ci katibi, Rayon icrayyə Komitəsinin sədri, Rayon Partiya Komitəsinin 3-cü katibi) işləmişdir.

1961–63-cü illərdə Moskvada Ali Partiya məktəbində təhsil aldıqdan sonra Qubadlı Rayon Partiya Komitəsinin 1-ci katibi seçilmiş və 1970-ci ilə kimi həmin vəzifədə işləmişdir. 1970–80-ci illərdə Cəbrayıl RPK-nin 1-ci katibi işləmişdir. 1980-ci ildən 2002-ci ilə kimi Bakı şəhərində bir sıra məsul vəzifələrdə (Ət-süd sənaye nazirliyində şöbə müdiri,"Bakmoloko" İB-də Baş direktor müavini, Respublika Kolxoz Bazarlarının Baş Direktoru, "Azərittifaq" Sənaye Birliyinin sədrinin müşaviri və s.).

2002-ci ildə təqaüdə çıxmış, 2004-cü ildə Azərbaycan Respublikası Przidentinin sərəncamı ilə fəxri təqaüdə layiq görülmüşdür.

Azərpaycan parlamentinin 4 dəfə dalbadal (6,7,8 və 9-cu çağırış)deputatı seçilmişdir. İşlədiyi dövrdə bir sıra dövlət mükafatları ilə, o cümlədən, 3 dəfə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni, fəxri fərman və medallarla təltif edilmişdir.

27 noyabr 2006-cı ildə Bakı şəhərində vəfat etmiş, Ucar rayonu Qarabörk kəndində dəfn edilmişdir.

Mənbə
-----

* Камал Әлибала оғлу Ағајев // Азәрбајҹан ССР Али Советинин депутатлары. Доггузунҹу чағырыш. Бакы: Азәрбајҹан Дөвләт Нәшријјаты. 1976. С. 24.

### İstinadlar
**Qaracaəhməd qəbiristanlığı** — Türkiyənin ən böyük məzarlığı. İstanbul ilinin Üsküdar ilçəsində yerləşir. Qaraca Əhməd Sultan dərgahının da içində olduğu qəbiristanlığın ərazisi 750 hektardır və İstanbulun ən köhnə qəbiristanlığıdır.

Məlumat
-------

İlk olaraq İstanbulun ərəblər tərəfindən hücum edilməsi əsnasında şəhid olan əsgərlərin bura basdırıldığı sanılmaqdadır.Qəbiristanlıq adını, İstanbula Hacı Bəktaş Vəli tərəfindən İslam dinini yaymaq üzrə göndərilən Qaraca Əhməddən götürür.
Qaracaəhməd Qəbiristanlığı 1917, 1940, 1956 və 1974 tarixlərində olmaq üzrə dörd dəfə müsadirə edilmişdir. Bu müsadirələrdə, xüsusilə 1974-də Qarayollarının müsadirəsi əsnasında ciddi şəkildə təhrif olmuşdur. Cəmi dəfn sayı keçmişdə qeyd tutulmadığı üçün qəti olaraq bilinməməkdə amma milyonlarla ifadə edilməkdədir.

Türk siyasət və mədəniyyət həyatının əhəmiyyətli bir çox şəxsiyyətlərinin məzarlarını saxlamaqdadır. Şahidələr və qəbirlər dəyişik növlərdəki başlıqlarıyla əhəmiyyətli bir sənət xüsusiyyəti ifadə edər. Şahidələrin üzərindəki kitabələr əgər bir xəttatın əliylə hazırlanmışsa sənət dəyəri daşımaqdadır. Başlıqlar məzarda yatan adamın cinsiyyəti, peşəsi, rütbəsi, ictimai mövqeyi, ailəsi, fəlsəfi və dünyagörüşü
, ölüm şəkli və yaşadığı dövrlə əlaqədar məlumatlar verər. Bu xüsusiyyəti ilə şahidələr birinci dərəcədən sənəd xüsusiyyəti daşımaqdadır. Ayrıca şahidə və qəbirlərin üzərində olan dəyişik motivlər daş işçiliyinin şah əsərləri qəbul edilməkdədir. Çiçək və meyvə motivləri, dəyişik bitki betimlemeleri ən sıx istifadə edilən motivlər olmuşdur.Qəbiristanlıq böyük təxribata uğramış və baha biçilə bilməz bir çox qiymətli şahidə məhv edilmişdir. Xüsusilə yeni gömü sahəsi əldə etmək üçün edilən təxribatlarda saysız qiymətli şahidə və qəbir yox edilmişdir. Qəbiristanlıqda bir çox məşhur yatmaqdadır. Ancaq böyük qisiminin məzarları günümüzə çatmamışdır.

Dəfn edilmiş tanınmışlar
------------------------

* Nihal Atsız
* Osman Zeki Üngör
* Arif Mardin
* Cem Karaca
* Firudin bəy Daryal
* Əli bəy Hüseynzadə

İstinadlar
----------

1. ↑  "Program kapsamında, anma toplantısı öncesinde Ali Bey Hüseyinzade'nin Üsküdardaki Karacaahmet Mezarlığındaki kabri ziyaret edildi". 2014-05-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-10-15.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Kərki (dəqiqləşdirmə).

**Kərki** — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Sədərək rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd. Azərbaycanın Ermənistan ərazisindəki 3 eksklav ərazisindən biri. 1990-cı ilin yanvarında Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub.

Toponimikası
------------

Oykonim kərki tayfasının adı ilə bağlıdır. Mənbələrdə kərkilərin Azərbaycana erkən orta əsrlərdə qıpçaqların tərkibində gəldiyi göstərilir. XIX əsrin əvvəllərində qazaxlı tayfasının tərkibində kərkibaşlı adlı tirənin olması haqqında məlumat verilir. Türkmənlərin ersarı tayfasının bir qolu da kərki adlanırdı. Kərki tayfaları Türkiyə, Özbəkistan ərazisində də qeydə alınmışdır. Türkmənistan ərazisində Kərki adlı şəhər, rayon, qəsəbə və Kərkidağ adlı dağ mövcuddur.

Tarixi
------

Kərki kəndi 1990-ci ildə ermənilər tərəfindən işğal edilib. Ermənistan hökuməti kəndə Tiqranaşen adını verib. Bundan sonra kəndin didərgin düşmüş əhalisini məskunlaşdırmaq üçün Kəngərli rayonunda yeni kənd salınıb. Məcburi köçkünlər Yeni Kərki kəndində məskunlaşıb.

1990–1993-cü illərdəki müharibə tarixə Sədərək döyüşləri kimi düşdü. 12–14 km-lik döyüş zolağı olan Sədərəkin Kərki kəndi Naxçıvanın ermənilər tərəfindən işğal olunmuş yeganə kəndidir. Kənd ərazisindəki şəhidlikdə, keçən əsrin əvvəllərində burada gedən döyüşlərdə şəhid düşmüş türk əsgərinin türbəsi var.

Coğrafiyası və iqlimi
---------------------

Kənd Arpaçayın sahilində, düzənlik ərazidə yerləşir. Kəndin ərazisindən Ermənistanın cənubu ilə şimalını birləşdirən M-2 magistral yolu keçir.

Əhalisi
-------

Kəndin azərbaycanlı əhalisi 986 nəfərdir (2019-cu il). İşğaldan sonra bura ermənilər köçərək azərbaycanlıların evlərini zəbt ediblər. 2011-ci ildə kənddə 151 erməni yaşayırdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  Kərki // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. I cild. Bakı: Şərq-Qərb. 2007. 304. ISBN 978-9952-34-155-3.
2. ↑  "Sədərək döyüşləri". 2012-10-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-11-18.
3. ↑  Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-01.10.2020.  Arxivləşdirilib 2019-10-19 at the Wayback Machine

Həmçinin bax
------------

* Yeni Kərki

| ⛭Sədərək rayonunun yaşayış məntəqələri |
| --- |
| Qəsəbələr | Heydərabad |  |
| Kəndlər | Dəmirçi • Qaraağac • Kərki • Sədərək |

|  |  |
| --- | --- |
| Sədərək rayonu | *Sədərək rayonu ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Darvin** — Avstraliyanın şimalın­da şəhər

Ümumi məlumat
-------------

1869-cu ildə indiki Darvinin yerində salınmış Palmerston məskəninin sürətli inkişafı 1880-ci illərin əvvəllərində başlamışdır (Palmerstondan cənubda yerləşən Payn-Krik şəhərinin yaxınlığında qızıl yataqları aşkarlandı). 1911-ci ildə Ç.Darvinin şərəfinə Darvin adlandırılmışdır. İkinci dünya müharibəsi zamanı Yaponiya aviasiyasının bombardmanı nəticəsində böyük dağıntılara məruz qalmışdı. 1959-cu ildə şəhər statusunu almışdır. 1974-cü ilin dekabrında Treysi qasırğası nəticəsində Darvindəki tikililərin təqribən 70%-i dağılmışdı.

Ç.Darvin Universiteti (2003; Darvinin şimalında Kasyuarayna şəhərətrafında yerləşir), Şimal Ərazisi Kitabxanası (1950), Şimal Ərazisi incəsənət muzeyi və qalereyası (1969), akvarium var. 1991-ci ildən iki ildə bir dəfə Avstraliya və qonşu ölkələrin idmançılarının iştirakı ilə Arafur oyunları; həmçinin kriket, Avropa və Avstraliya futbolu, avtomobil və atçılıq idmanı üzrə müxtəlif yarışlar keçirilir.

Şəhərin iqtisadiyyatında xidmət sferası üstünlük təşkil edir (işləyənlərin təqribən 90%-i, əsasən ticarət və turizmsahəsində).

Darvində və şəhərətrafında çoxsaylı parklar, bağlar və çimərliklər yerləşir. Avstraliya ordusunun hərbi bazası (o cümlədən sülhməramlı əməliyyatlar həyata keçirən əsgər kontingenti) Darvin rayonundadır. Ya­xınlığında qızıl, boksit, manqan filizi hasi­ latı var. Timor dənizinin şelfində neft və qaz çıxarılır. Dənizdən şərq­də Kakadu Milli Par­kı yerləşir.

Görməli yerlər
--------------

Bu şəhərdə qısa müddət ərzində çoxlu təəssüratlar əldə etmək, dünyanın başqa ölkəsində çox çətin tapılan vəhşi təbiəti ilə tanış olmaq olar. Kakadu parkında (Ümumdünya YUNESKO irsinə daxildir) nadir təbiət landşaftında vəhşi heyvanların, floranın, materikin quş təmsilçisinin gözəl kolleksiyası cəmlənib, parkda Şimal Sahəsinin ("Territory Wildlife Park") vəhşi heyvanları, Avstraliyanın faunasının digər nümayəndələri ilə yanaşı əfsanəvi, nəhəng Avstraliya balığı "barramandi" ilə də tanış olmaq olar. Darvinin ətrafında gözəl Liçfild parkları, Katerin dərələri yerləşir.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Avstraliya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |



1. ↑  Australian Statistical Geography Standard 2021. Australian Bureau of Statistics, 2021.
2. ↑  .
**Keçəl** – başında tük olmayan və ya saçı tökülmüş adam.

Keçmişde keçəllik çox yayılmış xəstəlik olmuşdur. Bu antisanitariya vəziyyətindi olan ailələrdə başın tez-tez yuyulmaması, qırxılmaması, bit-sirkə düşməsi üzündən törəyirdi. Kirli, uzun dırnaqlarla başı qaşımaq, başda çirkdən qatmaq bağlamaq halları başın dərisində iltihablı yaralar əmələ gətirirdi.

Xalq təbabətində bu xəstəliyin müalicəsi üçün müxtəlif bitkilərin çiçəklərindən, meyvə qabıqlarından istifadə edilir. Məsələn, gəndəlaşın yetişmiş meyvələrini əzib yaraların üstünə qoymaq olar.

İt soğanı, zanbaq şəklində başında bənövşəyi çiçəkləri olan bitkilər bu xəstəliyin dərmanı hesab olunurdu. Onun köklərini əzib yumurta ağına qatıqdan sonra başdakı yaralara yaxırlar. Pəlpətöun bitkisinin bitkisinin şirəsini çıxara və ya sirkəyə qatmaqla alınan məhlulla yaralıların qanını və irini təmizləyərmişlər.

Yaralar sağaldıqdan sonra yara düşən dəriyə bir də tük gəlmədiyindən başda keçəllik qalarmış. Belə adamlra xalq arasında "keçəl" deyirlər.

Xalq yaradıcılığı qaynaqlarında keçəllərlə əlaqədar əhvalatlar, nağıllar, dastan boyları, oyunlar çoxdur. Şifahi ədəbiyyatda keçəl hiyləgərliyin, bicliyin rəmzi qəhrəmanı kimi təsir edilir. Hikmətli atalar sözlərində deyilir ki, "Keçəli Allah da aldada blməz". "Koroğlu" dastanında keçəl Həmzəyə həsr edilmiş boyda keçəllərin fəndgirliyi çox gözəl ifadə edilmişdir.

Məlum olduğu xalq arasında keçəlləri ağıllı, zirək və çox bilmiş adlandırırlar.

Başa yara düşmə, irinlimə olan iltihabın, lazımsız sinir "tullantılarının" bədəndən xaric edilməsinə şərait yaradır, beyində sinir törəmələrini gücləndirir.

Başın dazlanmasını keçəlliklə eyniləşdirmək olmaz. Dazlanma saçın bir çox səbəblərdən tökülməsi ilə əlaqədardır.yutube:Jisooxies-hi
**Ölkəm** — 1928-ci ildə Asəf Zeynallının Cəfər Cabbarlının "Sevimli ölkəm" şeirinə bəstələdiyi romans.

Yazılma tarixi
--------------

Cəfər Cabbarlı 1919-cu ildə 20 yaşı olarkən "Ölkəm" adlı şeiri yazıb. Şeir "Azərbaycan" qəzetinin 1 yanvar 1919-cu ildə çapdan çıxmış 92-ci buraxılışında «Sevimli ölkəm» adı ilə oxuculara təqdim olunub. O zaman şeir altı bənddən ibarət idi. Ancaq sovet ittifaqı dövründə, Asəf Zeynallı bu şeirə musiqi bəstələyəndə onun iki bəndi istifadə olunmadı. Buna səbəb bu iki bənddə sovet ideologiyasına zidd sətirlərin mövcudluğu idi.

Asəf Zeynallı isə Cəfər Cabbarlının bu şeirinə 1928-ci ildə 19 yaşında "Ölkəm" romansını bəstələyib. Bununla da Azərbaycan musiqi tarixində klassik Avropa romansının ilk nümunəsi meydana gəlir. Romans yalnız 1931-ci ildə ifa olundu. Milan Opera Teatrında öz 4 illik təhsilini bitirmiş 33 yaşlı Bülbül "Ölkəm" əsəri ilə tanış olur. Deyilənə görə, əvvəlcə Bülbülü Asəf Zeynallı özü royalda müşayiət edirmiş. 1956-cı ildə Vladimir Kozlovun müşayiəti ilə Bülbülənin ifası lentə yazılır. Təəssüflər olsun ki, Bülübüln simfonik orkestrin müşayiəti ilə etdiyi bu ifa sonradan tapılmayıb.

1956-cı ilə qədər "Ölkəm" romansının bir neçə ifası yazılıb. Qızıl fondda romansın 1955-ci ildə yazılmış nümunəsi var. İfaçılar Rauf Atakişiyev və romansın ilk qadın ifaçısı Sona Aslanova olub. Rauf Atakişiyev Bülbüldən fərqli olaraq, romansı Avropa ahənginə uyğun ifa etmişdir. Bu ifada bir dənə də olsun milli not yox idi. Ancaq Rauf Atakişiyevin səs imkanlarının sayəsində, ifa çox maraqlı alındı. Sona Aslanova isə bu romansı ifa etmiş ilk qadın oldu. 

Romansı 1957-ci ildə opera müğənnisi Firəngiz Əhmədova, 1958-ci ildə Mobil Əhmədov, 1963-cü ildə Lütfiyar İmanov, 1972-ci ildə Rauf Adıgözəlov və Fidan Qasımova, 1975-ci ildə Yaşar Səfərov, 1980-ci ildə Xuraman Qasımova, 1987-ci ildə isə Gülağa Məmmədov ifa edib.

Sözləri
-------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Şiş ucları buludlarla döyüşən,

Dağlarında buzları var ölkəmin.
Göy otlardan ipək paltar geyinən
Tarlaları, düzləri var ölkəmin.
Verimli torpağı, geniş çölləri,
Çalışqan ərləri, igid elləri,
Böyük dənizlər, dəmir yolları,
Keçidləri, rizləri var ölkəmin.
Göllərində ördəkləri üzərlər,
Çöllərində maralları gəzərlər,
Güllərindən gəlinlər tac bəzərlər,
Ceyran gözlü qızları var ölkəmin.
Coşğun Xəzər oynar ayaqlarında,
İşıq saçan nefti torpaqlarında,
Tarixlərin qızıl yarpaqlarında
Dadlı-dadlı sözləri var ölkəmin. | "|

Həmçinin bax
------------

* Sənsiz
* Sevgili canan

İstinadlar
----------

1. ↑  *Cavid Qədir.* "Son əsərini xəstəxana divarına yazan dahi: Asəf Zeynallı". 525.az. 27 oktyabr 2018. 27 oktyabr 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 yanvar 2020.
2. ↑  *Aliyə Haqverdi.* "Bir mahnının tarixçəsi: "Ölkəm"". kayzen.az. 21 yanvar 2014. 25 yanvar 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 yanvar 2020.

Xarici keçidlər
---------------

* Asəf Zeynallı - Ölkəm romansı
* Bir mahnının tarixçəsi - "Ölkəm" / İctimai TV
* Bülbül - Ölkəm
* Coldunya - Ölkəm
Viskonsin Universiteti — (ing. University of Wisconsin–Madison) ABŞ-ın Viskonsin ştatının Madison şəhərində yerləşən ictimai tədqiqat universitetidir. Viskonsin Universitetinin flaqman kampusu (İngilis dili)Rus, həm də Amerika Universitetləri Assosiasiyasının qurucu üzvü. 1848-ci ildə yaradılmışdır.

1888-ci ildə tikilmiş sinif binalarından biri

Universitet 20 məktəbə bölünür ki, 2009-cu ilin payızına olan məlumata görə, bakalavr pilləsində 28 690 tələbə, magistratura və doktorantura pilləsində isə 9 116 tələbə təhsil alırdı. Universitetin professor-müəllim heyəti 2017 işçidən ibarətdir.

Universitet 135 bakalavr proqramı, 151 magistr proqramı və 107 doktorantura proqramı təklif edir. Universitet kök hüceyrə tədqiqatında qabaqcıldır[2].

Müəllimlər və tədqiqatçılar
---------------------------

* Gen Amdahl
* Artur Robinson
* Con Armstronq
* David Vudvord
* Rostovtsev, Mixail İvanoviç
* Peter Mulder
* Aldo Leopold

İstinadlar
----------

Xarici kecidlər
---------------

Həvçinin bax
------------
**İsa Rüstəm oğlu Hümmətov** (21 mart 1931, Bayburt – 11 noyabr 1990, Bakı) — Azərbaycan nasiri, 1963-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1958), Əmək veteranı (1988).

Həyatı
------

İsa Hümmətov 1931-ci il martın 21-də Qərbi Azərbaycanın Vedi rayonunun Bayburt kəndində anadan olmuşdur. Burada ibtidai məktəbi bitirib İrəvanda pedaqoji texnikumda, sonra isə APİ-nin dil və ədəbiyyat fakültəsində təhsil almışdır (1949-1954). Əmək fəaliyyətinə "Azərbaycan müəllimi" qəzeti redaksiyasında başlamışdır. Əvvəlcə müxbir, sonra şöbə müdiri işləmişdir (1954-1960). Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Şirkətində redaktor, "Abşeron" qəzeti redaksiyasında məsul katib, "Maarif" nəşriyyatında və Azərnəşrdə redaktor (1961-1978), "Yazıçı" nəşriyyatında böyük redaktor işləmişdir (1978-1990). "Moruqlu budaq" adlı ilk hekayəsi 1958-ci ildə "Azərbaycan pioneri" qəzetində çap olunmuşdur. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin nəşriyyat üzrə ilk təşkilat katibi olmuşdur. "Beşilliyin qalibi" diplomu və döş nişanı ilə təltif edilmişdır. 1990-cı il noyabrın 11-də Bakıda vəfat etmişdir.

Əsərləri
--------

* 1. Ətirli çiçəklər. Bakı: Azərnəşr, 1959, 161 səh.
* 2. Atanın həsrəti. Bakı: Azərnəşr, 1960, 162 səh.
* 3. Nənə, əlini mənə ver. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1964, 44 səh.
* 4. Ehtiyat qapıçı. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1966, 121 səh.
* 5. Nazilə. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1968, 94 səh.
* 6. Muğanın fəxri. Bakı: Azərnəşr, 1969, 64 səh.
* 7. Günəşi qabaqlayanlar. Bakı: Azərnəşr, 1971, 74 səh.
* 8. Mövlud ayı. Bakı: Azərnəşr, 1971, 48 səh.
* 9. Həyatımın mənası. Bakı: Azərnəşr, 1973, 111 səh.
* 10.Araz çağlayan yerdə. Bakı: Azərnəşr, 1976, 48 səh.
* 11 Baba yadigarı. Bakı: Gənclik, 1977, 161 səh.
* 12.Dünyanın bəzəyi. Bakı: Gənclik, 1979, 182 səh.
* 13.İki məhəbbət. Bakı: Yazıçı, 1981, 222 səh.
* 14.Çinar əfsanəsi. Bakı: Gənclik, 1983, 157 səh.
* 15.Şeytanın qurbanları. Bakı: Yazıçı, 1987, 280 səh.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Şahverdiyev, Akif.* Azərbaycan mətbuatı tarixi (PDF). Bakı: Təhsil nəşriyyatı. 2006. səh. 91.
**Gün batımından əvvəl** (*ing.* Before Sunset) — Riçard Linkleyterin rejissorluğu ilə 2004-cü ildə çəkilmiş romantik dram filmi. Baş rollarda İtan Houk və Cüli Delpi çəkilmişdir. Bu "*Əvvəl*" trilogiyasının ikinci filmidir. Filmdə Cessi və Selin doqquz ildən sonra Parisdə yenidən bir araya gəlirlər.

Məzmun
------

İndi uğurlu yazıçı olan Cessi, Selin ilə münasibəti haqqında yazdığı romanını tanıtmaq üçün Avropada kitab turundadır. Parisdəki kitab mağazasında olarkən o, burada Selin ilə rastlaşır. Onlar yenidən münasibət qururlar və birlikdə vaxt keçirməyə qərar verirlər. 

Onlar Paris küçələrində gəzərkən, son doqquz ildəki yaşadıqlarını, arzularını və peşmanlıqlarını bölüşərək dərin söhbətlər aparırlar.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------


Vikisitatda ***Gün batımından əvvəl*** ilə əlaqədar sitatlar var.

* *Gün batımından əvvəl* — Internet Movie Database saytında.

* *Gün batımından əvvəl* Box Office Mojo-da
* Gün batımından əvvəl Rotten Tomatoes saytında  (ing.)
* *Gün batımından əvvəl* Metacritic-də
* An interview with Richard Linklater, Ethan Hawke & Julie Delpy by *Los Angeles Times*
* *The Before Trilogy: Time Regained* an essay by Dennis Lim at the Criterion Collection
**Bernard Herrmann** (*ing.* Bernard Herrmann) — ABŞ bəstəkarı, "Oskar", BAFTA və Qremmi mükafatları laureatı, bir çox kinofilmlərin musiqisinin müəllifi.

Həyatı
------

Bernard Herrmann 29 iyun 1911-ci ildə Nyu-Yorkda anadan olmuşdur.

Bernard Herrmann 1930–1940-cı illərdə "Dünyanın müharibəsi" və "Vətəndaş Keyn" radio tamaşalarında Orson Uellslə əməkdaşlıq etmişdir. O, Alfred Hiçkokun 1955–1964-cü illər arasında çəkilmiş bütün filmlərinə musiqi tərtibatı vermişdir. Onun şah əsəri Hiçkokun "Psixo" filminə yazdığı musiqi hesab olunur. Uzunmüddətli əməkdaşlıqdan sonra Hiçkokla aralarında inciklik yarananır və bəstəkar Fransua Trüffo, Brayan De Palma kimi rejissorlarla işləməyə başlayır. Onun kinoda son işi 1976-cı ildə rejissor Martin Skorsezenin "Taksi sürücüsü" filminə yazdığı musiqi olur.

Bernard Herrmann 1975-ci ildə Los-Ancelesdə vəfat etmişdir.

Herrmannın yaradıcılığı o qədər yüksək səviyyədə olmuşdur ki, təkcə Ancelo Badalamenti və "The Beatles" qrupuna yox, eləcə də müasir filmlərə öz təsirini göstərdi. Məsələn, Kventin Tarantinonun "Billi öldürmək" filmi buna misal ola bilər.

Filmoqrafiya
------------

1. Vətəndaş Keyn (film, 1941) / Citizen Kane
2. Ceyn Eyr (film, 1943) / Jane Eyre
3. Psixo (film, 1960) / Psycho
4. Quşlar (film, 1963) / The Birds
5. Marni (film, 1964) / Marnie

Mükafatlar və nominasiyalar
---------------------------

| İl | Mükafat | Kateqoriya | Nominasiya | Nəticə |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1975 | 2-ci Saturn mükafatı | Ən yaxşı musiqi | Bernard Herrmann | Qazandı |

İstinadlar
----------

1. ↑  "Bernard Herrmann". 2016-03-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-07-23.
2. ↑  "Bernard Herrmann - IMDb". 2022-08-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-07-23.
3. ↑   Arxivləşdirilib 2015-09-30 at the Wayback Machine Saturn Mükafatı: 1975 (IMDb)
**İslamçı Böyük Şərq Basqınçılar Cəbhəsi** (türkcə *İslami Büyükdoğu Akıncılar Cephesi*, qısaldılmış **İBDA-C**) — Türkiyədə islamçı silahlı təşkilat. Qrupun özünü elan etdiyi məqsəd Türkiyəni parçalamaq və Böyük Ali dövləti yaratmaqdır (*türk.* Başyücelik Devleti ). Bu, Yaxın Şərqdə sünni İslam federativ dövləti ideyasıdır. Onlar şiə, ələvi, xristian və yəhudi maraqlarına qarşı xüsusilə düşməndirlər. İBDA-C terror aktları törətmək istəyi ilə yanaşı, hökumətini "qanunsuz" hesab etdiyi Türkiyəyə dini hakimiyyəti qaytarmaq istəyən yeni doğulmuş radikalizmlə islam tərəfdarı mirasını davam etdirir.

İBDA-C-nin 2003-cü ilin noyabrında və 2008-ci ilin iyulunda İstanbulda diplomatik, işgüzar və dini maraqlara qarşı hücumları kimi əksər ekspertlərin imkanlarından kənarda olduğuna inandığı hücumlar da iştirak etməsi iddiası tarixi var. Beləliklə, onun Birləşmiş Ştatlar hökuməti ilə təyinatı rəsmi "Təyin edilmiş xarici terror təşkilatları" deyil "Digər terrorçu qruplar" olaraq qalmaqdadır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Great East Islamic Raiders–Front (IBDA-C)". Fas.org.
2. ↑  "U.S. Department of State, Foreign Terrorist Organizations Arxivləşdirilib 2011-04-09 at the Wayback Machine". www.state.gov.
Leon Skotun fonavtoqrafı
------------------------

25 mart 1857-ci ildə Fransa hökuməti Leon Skotta fonoavtoqraf adlı ixtira etdiyi cihaz üçün patent verdi. Cihaz akustik konus və iynə ilə birləşdirilən titrəmə membranından ibarət idi. İynə his və ya kağızla örtülmüş əl ilə fırlanan şüşə silindrin səthi ilə təmasda idi. Konusdan keçən səs titrəmələri membranı titrədərək vibrasiyaları iynəyə ötürdü, bu da hisdə izlər çəkdi. Cihaz səs vibrasiyasını göstərməyə imkan verirdi, lakin onları təkrarlamaq üçün bir yol təklif etmədi.

Fonoavtoqraf

Aleksandr Bellin fonoavtoqrofu
------------------------------

Karyerasının əvvəlində telefonun ixtiraçısı Aleksandr Bell natiqlik müəllimi və loqoped, eyni zamanda kar müəllimi idi. Nümayişləri üçün Alexander Bellə əyani tədris vəsaitləri lazım idi. 1873-cü ilin sonunda o, artıq fonoavtoqrafla sınaq keçirməyə çalışırdı. Bir gün o, dostu aurist həkim Clarence Blake-ə insan qulağının işini təqlid edən mexaniki bir cihaz yaratacağını söylədi[1]. Dedi ki, təcrübə üçün əsl qulaq götürə bilərsiniz. Bir neçə gün sonra Alexander Bell insan qulağının müxtəlif hissələri olan bir bağlama aldı: çəkic sümükcüyü, anvil və ölü bir xəstədən götürülmüş membran. Bu hədiyyələrdən və doğaçlama vasitələrdən Aleksandr tələbələrə insanın eşitmə işini nümayiş etdirməli olan fonoavtoqraf düzəltdi. Membrana dəyən bütün səslər naxışlar çəkərək qələmi hərəkətə gətirir.

1874-cü ilin yayında Alexander Bell Kanadada atasına baş çəkdi və onun ideyasının nə olduğunu Melvil Bellə izah etməyə çalışdı. Melvil Bellin gündəliyində qısa bir qeyd çıxdı: "Elektrikli nitqi?".

Elmin inkişafına töhfə
----------------------

Sonradan, fonoavtoqraf və multipleks teleqrafla aparılmış təcrübələrdən Alexander Bellin ağlına telefonun yaradılmasına səbəb olan səsi naqillər üzərindən ötürmək ideyası gəldi.

Sonralar fonoqraf və qrammofonun yaradılması üçün fonoavtoqrafın dizaynı əsas götürüldü.

Ədəbiyyat
---------

* Əliquliyev R.M. Salmanova P.M. İnformasiya cəmiyyəti: maraqlı xronoloji faktlar. Bakı: "İnformasiya Texnologiyaları" nəşriyyatı, 2013, 169 səh.
**Eskellər**—Bulqarların qolu.Bəzi mənbələrdə "on ox budun" kimi xatırlanır.Qərbi Göytürk xaqanlığının Nuşibi boyuna mənsub idilər.

Tarix
-----

İbn Fədlan 921—922-ci illərdə Volqada olarkən eskellərin adını qeyd etmişdi..

Ola bilsin ki, İbn Fədlan tərəfindən qeyd edilən başqa tayfalar (esqel, sivan) bulqar deyildi, belə ki, əks tədqirdə onların xüsusi etnik adı olan tayfa kimi ayırmağın mənası yox idi.

982-ci ildə farsdilli "Coğrafiya"da işkillər haqqında bilgi var. Orda qeyd olunur ki, bulqarlar bir-biriləriylə savaşırdılar..

X əsrin birinci yarısında formalaşan dövlətin tərkibinə başqırdlar, peçeneqlər və oğuzlar daxil idi. Onlarla Volqa Bulqariyasından bilavasitə yaxınlıqda görüşü İbn Fədlan təsvir edir.

Gərdizi «Zeyn əl-əxbar» adlı əsərində (XI əsrin ortaları) eskellərin yurdu haqqında məlumat verir..

Konstantin Baqryanarodnı «Türk-madyarları» savartoyaskala (savart və eskel) adlandırır. .

İstinadlar
----------

1. ↑  Книга Ахмеда Ибн Фадлана о его путешествии на Волгу в 921—922 гг. Харьков, 1956, C. 139, 141.
2. ↑  Togan Z.V. Tr. Risala: Ibn Fadlan’s Reisebericht. Leipzig, 1939, 223.
3. ↑  Заходер Б. Н. Каспийский свод сведений о Восточной Европе. М. 1962, C. 132.
4. ↑  Артамонов М. И. История хазар//Л. Изд-во Гос. Эрмитажа, 1962, C. 131.
5. ↑  Минорский В. Худуд-ал-алем. Hudud al-alam, translated and explained by V. Minorsky, London, 1937 (англ. перевод и комментарий В. Минорского), C. 162
6. ↑  Бартольд В. В. Сочинения. Т.8. М. 1973, C. 37, 58; Martinez, 1982, C. 159: eskel/ezgel)
7. ↑  Вашари И. О рунических системах письма Восточной Европы//Altaica. II, 1998, C. 37
**Neodim oksid** (Nd2O3) neodim əlvan metalının havada qızdırılması yolu ilə əldə edilir ki, həmin hava bunun hesabına çox tez qızır və qeyri-metallarla – azot, halogenlər, kükürd, hidrogen və digərləri ilə reaksiyaya daxil olur.
Xarici görünüşü – mavi, refrakter toz.
Elementin bütün tərkib hissələrindən ən çox onun oksidi əhəmiyyət kəsb edir, hansı ki bir sıra fiziki-kimyəvi xüsusiyyətli üstünlüklərə malikdir:
-ərimə temperaturu – 2200° C;
-qaynama temperaturu – 3300° C;
-suda və orta güclü mineral turşularda həll olunur;
-asan higroskopik material;
-soyuq su, alkalilər və ammonium hidratla reaksiyaya daxil olmur.
Onun təmizliyi 99%, 99,9%, 99,99%, 99,999% təşkil edir.

İstifadə
--------

Neodim oksidin yaxşı xüsusiyyətlərinə görə, tətbiq sahəsi kifayət qədər genişdir. Hər şeydən çox keramika və şüşəəritmədə istifadə olunur. Neodim şüşəsi onun şüşə ərintilərinə daxil edilməsi yolu ilə əldə edilir. Belə şüşələr lazer və kosmik cihazlarda, yarımkeçirici lazerlərdə və inertial termoatom sintezi üçün multişüa sistemlərində istifadə olunur.
Neodim oksid dielektrik olaraq çox az genişlənmə əmsalı ilə istifadə olunur.
Onun istifadəsinə hətta gündəlik həyatda da rast gəlmək olar. Bunlar işıq lampaları və avtomobilin arxa görüntü güzgüləridir.
Sənayeyə gəldikdə isə, elementin oksidi çox əhəmiyyətə malikdir və aşağıdakılar üçün istifadə edilir:
-xüsusi ərintilərin və poladların ərintiləri;
-güclü maqnitlərin istehsalı.
Müasir sənayedə həm neodimin, həm də onun oksidinin çox geniş istifadə olunduğunu söyləmək artıq olmazdı.
Maddənin demək olar ki, praktiki olaraq bu günə məlum olan istənilən nəqliyyat vasitəsilə nəql edilə biləcəyinə baxmayaraq, onun nəqli üçün bütün tələblərə ciddi riayət edilməlidir. Etibarlı qablaşdırma və rütubətin daxilə keçməsinin qarşısının alınması tələb olunur.

Ədəbiyyat
---------

1. Химическая энциклопедия / Редкол.: Кнунянц И.Л. и др.. — М.: Советская энциклопедия, 1992. — Т. 3. — 639 с. — ISBN 5-82270-039-8.
2. Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 2-е изд. испр. — М.-Л.: Химия, 1966. — Т. 1. — 1072 с.
3. Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд. испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
4. CRC Handbook of Chemistry and Physics. — 89th Edition. — Taylor and Francis Group, LLC, 2008–2009.
5. Химия и технология редких и рассеянных элементов, ч. II / Под ред. К. А. Большакова. — М.: Высш. школа, 1976. — 360 с.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Neodymium oxide (ing.).
**Rəqəmsal özünümüdafiə** — rəqəmsal təhlükəsizliyi təmin etmək üçün internet istifadəçiləri tərəfindən özünümüdafiə strategiyalarından istifadə edilməsi. Burada məxfi şəxsi elektron məlumatların qorunması nəzərdə tutulmuşdur. İnternet təhlükəsizliyi proqramı qoruyucu divar qurmaqla, həmçinin kompüterləri zərərli proqram, viruslar, troyan atları, soxulcan proqramlar və casus proqramlar üçün skan etməklə ilkin müdafiəni təmin edir. Bununla belə, ən çox risk altında olan məlumatlara doğum tarixləri, telefon nömrələri, bank hesabı, təhsil məlumatları, cinsiyyət, dini mənsubiyyətlər, e-poçt ünvanları və parollar kimi şəxsi məlumatlar daxildir. Bu məlumatlar adətən sosial şəbəkələrdə açıq şəkildə aşkarlanır, internet istifadəçilərini sosial mühəndislik və internet cinayətlərinə qarşı həssas edir. Mobil cihazlar, xüsusən də Wi-Fi çıxışı olanlar bu məlumatın təsadüfən paylaşılmasına imkan verir.

Kompüter təhlükəsizliyi
-----------------------

Bu məzmunda kompüter təhlükəsizliyi internet təhlükəsizliyi proqramına xitab edir. Şəxsi məlumatın davamlı formada təhlükəsizliyini qorumaq zərərli proqram təminatında davam edən inkişaflar şəxsi məlumatlara müdaxilə edə və ya onları kopyalaya bilməsin deyə virus və casus proqramların təriflərinin tez-tez yenilənməsini tələb edir.

Parol gücü
----------

Parol istifadəçi adlarını müşayiət edən məcburi təhlükəsizlik tədbiridir. Ailə üzvlərinin adları, ev heyvanlarının adları və ya doğum tarixləri kimi parolların yaradılması üçün şəxsi məlumatlardan istifadə məxfi məlumat üçün riski artırır, uzun mürəkkəb parollardan daha asan sındırılır. Odur ki,parolun möhkəmliyi şəxsi məlumatların qorunması üçün əsas strategiyadır.

"Microsoft"a görə ideal parol ən azı 14 simvol uzunluğunda olmalı, hərflər, durğu işarələri, simvollar və rəqəmlərdən ibarət olmalıdır. Burada mürəkkəblik böyük hərflərin daxil edilməsi ilə artırılır.

Həmçinin bax
------------

* Kiberözünümüdafiə
* Təxəllüs

İstinadlar
----------

1. ↑  "Components of Security",
2. ↑  "Protect yourself in the online, social network community", Creston News Advertiser, 11 Feb 2011.  Arxivləşdirilib iyul 12, 2014, at the Wayback Machine
3. ↑  "Secure your computer", © Commonwealth of Australia 2010 and © Stay Smart Online.  Arxivləşdirilib 2011-02-15 at the Wayback Machine
4. ↑  "Create Strong Passwords", Microsoft Safety and Security Center. "Strong Passwords | Microsoft Security". Microsoft. 2011-02-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-13.
**Robevi ailəsinin evi** və ya sadəcə **Robevi evi** ― Şimali Makedoniyanın Oxrid şəhərində məşhur və tarixi bina. İndiki tikili 1863–1864-cü illərdə Debar yaxınlığındakı Qari kəndindən olan Todor Petkov tərəfindən tikilmişdir. Ev bu gün qorunan mədəniyyət abidəsidir və Mədəniyyət Abidələrini Qoruma İnstitutuna və Milli Muzeyə aiddir.

Tarix
-----

 Ənənəvi Oorid memarlığının başqa bir nümunəsi olan Kanevce ailəsinin evi
Ənənəvi Osmanlı ev memarlığında tikilmiş iİlk Robevi evinin binası mərmər daş üzərindəki yazıda da qeyd olunduğu kimi 15 aprel 1827-ci ildə bitmişdir. Binanı tikən Oxridli məşhur tacir ailəsi evdə 35 il yaşamış, 1861–1862-ci illər arasında isə Ohriddən olan məşhur bir cinayətkar Ustref Beq binanı yandırmışdır.

İki il sonra, 1863–1864-cü illər arasında ev yenidən tikildi. Tikili iki hissəyə bölündü: Konstantin Robev evin sol hissəsində, qardaşı Atanas Robev isə sağ hissəsində yaşayırdı. Evin əsas inşaatçısı evi sıfırdan inşa edən Todor Petkov idi. Ailə 1900-cü ilə, Bitolaya köçüb evdən yazlıq olaraq istifadə edənə qədər yeni tikilən evdə yaşayırdı.

Ev 1913-cü ildən 1919-cu ilədək Balkan müharibələri və Birinci Dünya müharibəsi dövründə serb əsgərləri üçün sığınacaq idi. Onlar evdən çıxdıqdan sonra bəzi ziyanlar tapıldı. Belə ki, oymaların bir hissəsi Serbiyanın Niş şəhərinə aparılmışdı. Ev İkinci Dünya müharibəsi bitdikdən bəri Şimali Makedoniyanın mədəni-tarixi muzeyi olaraq qorunur. Bu ecazkar binanın son yenidənqurma işləri 1990-cı illərdə aparılmışdır. Hal-hazırda evin birinci mərtəbəsi müasir Makedoniyanın arxeoloji tapıntıları üçün ekspozisiya sahəsi kimi xidmət edir, ikinci mərtəbə Robevi ailəsinə həsr olunmuş bir xatirə mərtəbəsidir, üçüncü və ya yuxarı mərtəbə isə yaşayış yeri kimi fəaliyyət göstərir.

Muzey
-----

 Üçüncü mərtəbədəki tavan
Ev üç mərtəbədən ibarət qorunan mədəniyyət abid qoyulur. İkinci və üçüncü mərtəbələrdə qədim dövrlərə və orta əsrlərə aid arxeoloji əşyalar sərgilənir.

Evin yuxarı hissəsi Oxrid oyma məktəbi tərəfindən hazırlanmış əşyalar və Oxriddən və mahaldan olan məşhur sənətkarların əsərləri üçün sərgi sahəsi kimi xidmət edir.

Trivia
------

Robevi evində sərgilənən "tanrıça İsidanın gövdəsi" 10 dinarlıq banknota yazılmışdır. İsidanın gövdəsi eramızdan əvvəl II əsrə aid edilə bilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  such as a creation from the famous zoograph Dicho

Xarici keçidlər
---------------

* Robevi evi
**Sarievlərin gəlirli binası** — Rostov vilsyəti Rostov-na-Donu şəhərinin ərazisində yerləşən tarixi bina. Tikili gəlirli bina olaraq inşa edilmişdir. Bina modern stilinə sahibdir. Rostov-na-Donu şəhəri, Bolşoy Sadovnaya küçəsi ev 94 ünvanında yerləşir. Binanın inşasına 1902-ci ildı başlanılmışsır elə həmin ildəcə tikinti işləri bitir. Tikilinin layihə müəllifi А. F. Nidermeyer olmuşdur. Bina olqa və Yelena Sarievna bacılsrıns məxsus olmuşdur. Hal-hazırda bina qəzalı vəziyyətdədir. Binanın digər adı **Emeltanovun gəlirli binası** kimi tanınır.

Tarixi
------

Bina XX əsrin əvvəllərində inşa tarixi tikili. Bina modern stilinə sahibdir. Bu bina şəRostov-na-Donu şəhərinə xas olmayan işləmələrə sahibdir. Binanın birinci və ikinci mərtəbəsində yerləşən pəncərələrinin kənarları dekorativ işləmələrlə işlənmişdir. Bu binanın özəlliyi XX əsrində baş qaldırmış kombinələşdirilmiş konstruktiv sxem əsasında işlənmişdir. Uzun zaman binanın birinci mərtəbəsində Maksim Qorki adına kitabxana yerləşirdi. İkinci mərtəbə isə yaşayış mənzilləri olaraq istifadə edilirdi. Sonradan binanın birinci mərtəbədində qlsa müddət ərzidə çoxlu sayda ticari obyektlər bir-birini əvəz etmişdir. Ancaq onlar arasında ən yadda qalanı "Şokolodnisa" kafesi yerləşirdi. "Şokolodnisa" adı ilə bütün Rostov-na-Donu şəhərində məşhur idi.

### Çağdaş dövr

Hal-hazırda bina qəzalı vəziyyətdədir. Binanın fasadında çoxlu sayda çatlar vardır. Üstəlik tarixi görkəmi itmişdir. Zəngin binanın mərmər pillələri dağılmışdır. Hazırda təmirə ehtiyacı vardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Админ.* "Доходный дом О. и Е.Сариевых". voopiik-don.ru. 2016-04-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-10.
2. ↑  "В Ростове огородили дом Сариевых на Садовой — пешеходам приходится идти по проезжей части". www.donnews.ru. 2018-05-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-01-10.
**Nina Qriqoryevna Fişeva** (27 sentyabr 1930, Bakı – 29 avqust 2010, Bakı) 1958–2009-cu illərdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Kino-Foto Sənədləri Arxivinin rəisi olub.

Bu arxiv ilk dəfə Dövlət Oktyabr İnqilabı Arxivinin Fotosənədlər Şöbəsi adı altında 1930-cu ildə yaradılmışdır. 1943-cü ildə Azərbaycan Mərkəzi Dövlət Kino və Foto Sənədləri Arxivinə çevrildi.

Arxivdə Azərbaycan tarixinin ən mühüm siyasi və mədəni hadisələrini əks etdirən 22 mindən çox film və 400 mindən çox fotosənəd var ki, onlardan ən qədimi 1858-ci ilə aiddir.

Hazırda arxivlərdə qorunub saxlanılan sənədlər müxtəlif yollarla əldə edilmişdir. Bəzilərini Fişeva Moskva, Daşkənd, Tbilisi, Minsk və keçmiş Sovet İttifaqının digər şəhərlərinə etdiyi səfərlərdən gətirib; bəziləri müxtəlif təşkilatlar və qurumlar tərəfindən hədiyyə kimi verildi. İnternet resursları fondu doldurmaq üçün yeni vasitədir, onun sayəsində Arxivlər çoxlu diqqətəlayiq köhnə fotoşəkilləri, məsələn, Köhnə Bakının rəngli fotoşəkillərini əldə ediblər.

Yuliya Qermanoviçin hədiyyə etdiyi unikal fotoşəkillərdən ibarət kolleksiyalar Arxivin xüsusi sərvətləri sırasındadır. Bu fotoşəkillərdə 20-ci əsrin əvvələrinə aid Bakının bazarları, çayxanaları, məktəblərini özündə əks etdirən orijinal təsvirlər əks olunmuşdur.

1981-ci ildə Nina Fişeva Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi adına layiq görülüb. O, həmçinin Azərbaycan Ali Sovetinin iki diplomu ilə təltif olunub. Fişeva Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvü olub.

2007-ci ildə Azərbaycanda arxiv işinin inkişafında xidmətlərinə görə Prezident təqaüdünə layiq görülüb.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. ↑
3. ↑
4. ↑
Severino Di Giovanni
**Ekspropriativ anarxizm** (*isp.* anarquismo expropiador) — Argentina və İspaniyada bəzi anarxist qrupları tərəfindən həyata keçirilən və oğurluq, soyğunçuluq, fırıldaqçılıq və valyuta saxtakarlığını ehtiva edən təcrübəyə verilən addır. Həyata keçirilən quldurluqlar "burjuaziyaya qarşı zəbt" adlanırdı. Bu hərəkat 1920–1935-ci illər arasında zirvəyə çatdı və onun ən məşhur praktikantları arasında Buenaventura Durruti, Fransisko Askaso, Severino Di Ciovanni, Miquel Arkangel Roşinya və Lusio Urtubia var idi. Fransız qeyri-leqalizmindən onunla fərqlənirdi ki, o, həyat tərzi kimi deyil, inqilabi fəaliyyətləri maliyyələşdirmək, anarxist təbliğatını dəstəkləmək və anarxist məhbusların azad edilməsini təmin etmək kimi siyasi məqsədlərə nail olmaq məqsədi daşıyırdı.

Nümunələr
---------

Miquel Arkangel Roşinya və Andres Vazkez Paredes Argentinada olarkən Buenaventura Durruti və Los Solidarios ilə əməkdaşlıq etmişdilər; lakin sonra onlar Sakko və Vanzettinin edamına cavab olaraq Birləşmiş Ştatların maraqlarına qarşı bir sıra bombalı hücumlar təşkil etdilər. Bu kampaniyada məşhur italyan qulduru Severino Di Ciovanni də iştirak etdi. Onlar Antonio Moretti və Visente Moretti ilə birlikdə 1927-ci ilin oktyabrında Buenos-Ayresdəki Rouson xəstəxanasına qarət təşkil etdilər və 141.000 peso məbləğində pul ələ keçirdilər. Tarixçi Osvaldo Bayerin sözlərinə görə, Roşinya bu pulu Argentina valyutasının saxtalaşdırılmasını maliyyələşdirmək üçün istifadə etdi.

Moretti qardaşları və Durruti tərəfindən məsləhət görülən üç katalon qarətçi Montevideoda Kambio Messinanı soymağa qərar verdi. Ancaq bu soyğunda üç nəfər həyatını itirdi və cəmi 4000 peso ələ keçirildi. Nəhayət onlar həbs olundular, lakin tezliklə həbsdən qaçmağa nail oldular. Di Ciovanni, qismən quldurluq və anarxist təbliğat yolu ilə maliyyələşdirdiyi Kulmine adlı jurnal nəşr etməyə başladı. Anarxist-sindikalist nəşr olan "La Protesta" Di Ciovanni və qrupunu sərt şəkildə tənqid etməyə, onu casusluqda və polis agenti olmaqda ittiham etməyə başladı. Roşinya isə bu ərəfələrdə hələ də qarət etməyə davam edirdi, lakin onun əsas məqsədi anarxist məhbuslara kömək etmək idi.

20. Əsrin əvvəllərində fəaliyyət göstərən Rewolucyjni Mściciele (*İnqilabçı Qisasçılar*) və Chernoe Znamia (*Qara Bayraq*) kimi qruplar öz fəaliyyətlərini maliyyələşdirmək üçün quldurluqdan istifadə edirdilər.

Lucio Urtubia, müsadirəçi anarxizm təcrübəsi ilə məşhur olan ispan anarxist idi. Onu Robin Hudla müqayisə etdilər.

İstinadlar
----------

1. ↑  El anarquismo expropiador El uso de la violencia en beneficio de la Idea by Federico Millenaar
2. 1 2  Osvaldo Bayer, *Los anarquistas expropiadores y otros ensayos*. Booklet, Buenos Aires, 2008, p. 65.
3. ↑  Anarquismo en la Argentina Di Giovanni, el expropiador by Federico Millenaar
4. ↑  Osvaldo Bayer, *Los anarquistas expropiadores y otros ensayos*. Booklet, Buenos Aires, 2008, p. 69.
5. ↑  Rewolucyjni Mściciele śmierć z browningiem w ręku. Poznań: Bractwo Trojka. 2010. ISBN 9788392666264.