**1389-1392-ci illər Litva vətəndaş müharibəsi** - əmiuşaqları: Polşa kralı və Böyük Litva knyazlığı hersoqu Yaqaylo və Şahzadə Vitovt arasında hakimiyyət uğrunda gedən ikinci müharibədir. Onların ilk qarşıdurması barışıqla başa çatsa da, əsas ziddiyyətlər aradan qaldırılmadı. Yadviqa ilə nikahından sonra Yaqaylo 1386-cı ildə II Vladislav adı ilə Polşa taxtına çıxdı və yerinə qardaşı Skirqaylonu hersoqluğun qubernatoru təyin etdi. Skirqaylonun əhali arasında populyar olmamasından istifadə edən, Vitovt Litva taxtı uğrunda mübarizəni davam etdirmək qərarına gəldi. Böyük Vilnüs hersoqluğunun paytaxtını ələ keçirmək üçün uğursuz cəhddən sonra Vitovt Tevton ordeninin cəngavərləri ilə ittifaqa girdi. Orden Litvanın yeganə düşməni idi, lakin öz maraqlarına görə bir çox Litva knyazları, xüsusən Vitovt və Yaqaylo onunla müttəfiqlik münasibətləri qurmağa can atırdılar.

Qarşıdurmada qalib müəyyən edilmədiyindən, bu da tərəfləri güzəştə getməyə vadar etdi. 1392-ci ildə bağlanmış Ostrov müqaviləsinin şərtlərinə görə Vitovt Yaqaylonu Litvanın ali hökmdarı kimi tanıdı və özü də Böyük Litva knyazlığının hersoqu oldu.

Arxa fon
--------

Vitovt və Yaqaylo arasındakı qarşıdurmanın tarixi 1377-ci ilə dayanır. Otuz ildən çox kiçik qardaşı Keystut ilə birlikdə Litvanı idarə edən Böyük hersoq Olgerdin ölümündən sonra, Keystut və oğlu Vitovt və Yaqaylonu Litvanın Böyük hersoqları kimi tanısalar da, Yaqaylo hakimiyyəti heç kimlə bölüşmək fikrində deyildi. 1380-ci ildə Tevton ordeni ilə gizli danışıqlara başlandı. 31 may 1380-ci ildə Yaqaylo və Tevton ordeninin Böyük magistrı Vinrix fon Kniprod, Keystut əleyhinə yönəlmiş gizli Dovidişkovski müqaviləsini bağladılar. Müqavilənin bağlanma səbəbləri tam aydın deyildi: bəzi tarixçilər hesab edirlər ki, müqavilənin bağlanması təşəbbüsü Yaqaylonun anası Ulyana Tverskayadan və ya onun müşaviri Vaidila tərəfindən gəlib. Digərləri isə qeyd edirlər ki, Keystut təxminən 80 yaşında idi və o, qətiyyətlə xristianlığı qəbul etmirdi, Yaqaylo isə otuz yaşına çatmışdı, o isə ölkəni modernləşdirməyin yollarını axtarırdı.

Keystut və Vitovt öncə uğur qazansalar da, Yaqaylonun ordenlə sui-qəsdindən xəbər tutan Keystut Vilnaya hücum edərək, şəhəri tutub, Yaqaylonun özünü də ələ keçirdi. Məhkumla yumşaq rəftar edildi: Keystut qardaşı oğlundan onun Böyük hersoq kimi yazılı şəkildə tanınmasını tələb etdi və sonra ata-baba torpaqlarını (Krevo və Vitebsk) qaytararaq onu azad etdi. Gediminidlərin qalanları da Keystuta and içdilər. Qocalmış şahzadə Velau, Tapiau və digər şəhərlərin ətrafını viran qoyaraq səlibçilərə qarşı uğurlu mübarizəyə başladı. Ordenin əks hücumu Vitovt tərəfindən dəf edildi.

Növbəti mərhələdə uğur Yaqaylonun tərəfində oldu. Bir çox Gediminidlər öz vəziyyətlərindən narazı idilər. İlk üsyanı Novqorod-Severski knyazı Koribut (vəftiz olunmuş Dmitri) qaldırdı. Keystut kiçik bir dəstə ilə ona qarşı yürüş etdi, lakin məğlub oldu. Bu zaman Vilnanın özündə Böyük knyaz və oğlunun (Vytautas o vaxt Trokidə hökmranlıq edirdi) yoxluğundan istifadə edən Yaqaylo tərəfdarlarının üsyanı baş qaldırdı. Tacir Qanulun başçılıq etdiyi üsyançılar Vilna qarnizonunu darmadağın etdilər. 12 iyun 1382-ci ildə Yaqaylo paytaxta daxil oldu. İyulun 6-da o, Brajuol ordeni ilə barışıq bağladı və tezliklə Trokini mühasirəyə aldı və şəhəri təslim olmağa məcbur etdi. Yaqaylonun qardaşı Skirqaylo Olqerdoviç Trokidə qubernator olaraq qaldı. Keystut buna baxmayaraq təslim olmadı. Tezliklə o, ona hərbi yardım göstərməyə razılaşan Samogitiyalıları qazanmağı bacardı.

### Müharibələr arasında (1384-1389)

Əsas hadisələr
--------------

### Birinci mərhələ (1389—1390)

### İkinci mərhələ (1391—1392)

Müharibənin sonu
----------------

Nəticəsi
--------

İstinadlar
----------

1. ↑   (ing.) *Kiaupa Z. Kiaupienė J. Kunevičius A*. The History of Lithuania Before 1795 (English ed.). — Vilnius: Lithuanian Institute of History, 2000. — pp. 124—126. — ISBN 9986-810-13-2.
2. ↑   (ing.) *Koncius J. B*. Vytautas the Great, Grand Duke of Lithuania. — Miami: Franklin Press, 1964. — pp. 21-23.
3. ↑   (ing.) *Jakštas J*. Lithuania to World War I // *Albertas Gerutis*. Lithuania: 700 Years. translated by Algirdas Budreckis — 6th ed. — New York: Manyland Books, 1984. — pp. 57-58. — ISBN 0-87141-028-1.

Ədəbiyyat
---------