recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Solidere şirkəti tərəfindən Beyrut sahillərinin və limanının inkişafı
**Daşınmaz əmlakın inkişafı** və ya **mülkiyyətin inkişafı** mövcud tikililərin təmiri və yenidən icarəyə verilməsindən tutmuş xam torpağın alınmasına və inkişaf etdirilmiş torpaq və ya torpaq sahələrinin başqalarına satılmasına qədər fəaliyyətləri əhatə edən biznes prosesidir. Əmlak inkişafetdiriciləri bütün bu fəaliyyətləri koordinasiya edən, ideyaları kağızdan daşınmaz əmlaka çevirən insanlar və şirkətlərdir. Daşınmaz əmlakın inkişafı konstruksiya və tikintidən fərqlidir, baxmayaraq ki, bir çox inkişafetdirici də tikinti prosesini idarə edir və ya konstruksiya ilə məşğul olur.

İnkişafetdiricilər torpaq alır, daşınmaz əmlak sövdələşmələrini maliyyələşdirir, layihələr tikir və ya sifariş verir, birgə müəssisələr vasitəsilə layihələr hazırlayır və inkişaf prosesini əvvəldən sona qədər yaradır, təsəvvür edir, nəzarət edir və təşkil edir. İnkişafetdiricilər çox vaxt daşınmaz əmlakın yaradılmasında və ya təmirində ən böyük riski götürür və böyük gəlir əldə edirlər. Tipik olaraq, inkişafetdiricilər torpaq alır, əmlakın marketinqini müəyyənləşdirir, tikinti proqramını və dizaynını hazırlayır, lazımi ictimai razılıq və maliyyələşdirməni əldə edir, strukturları tikir, icarəyə verir, idarə edir və son nəticədə satır.

Bəzən əmlak inkişatetdiriciləri prosesin yalnız bir hissəsini öz üzərinə götürürlər. Məsələn, bəzi inkişafetdiricilər bir əmlak alır və planları və icazələri ilə birlikdə əmlakı yüksək qiymətə inşaatçıya satmazdan əvvəl planları və icazələri təsdiqlədərlər. Alternativ olaraq, həm də inşaatçı olan bir inkişafetdirici, planlaşdırma və icazə təsdiqini ala bilməmək riskindən qaçınmaq və dərhal tikintiyə başlaya bilməsi üçün planları və icazələri olan bir əmlak ala bilər.

İnkişafetdiricilər bu prosesin hər bir addımında memarlar, şəhər planlaşdırıcıları, mühəndislər, tədqiqatçılar, müfəttişlər, podratçılar, hüquqşünaslar, lizinq agentləri və s. daxil olmaqla bir çox fərqli tərəfdaşla işləyirlər. Böyük Britaniyada Şəhər və Ölkə Planlaşdırılması kontekstində "inkişaf" 1990-cı il tarixli Şəhər və Ölkə Planlaşdırma Aktının s55-də müəyyən edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Frej, Anne B; Peiser, Richard B.* Professional Real Estate Development: The ULI Guide to the Business (2). Urban Land Institute. 2003. səh. 3. ISBN 0874208947. OCLC 778267123.
2. ↑  New York Times, March 16, 1963, "Personality Boom is Loud for Louis Lesser"
**Əhməd İsmayıl Həsən Yasin** (*ərəb.* الشیخ أحمد إسماعیل حسن یاسین‎; 28 iyun 1936, Jura[d], Fələstin – 22 mart 2004, Qəzzə) — fələstinli din xadimi və Həmasın qurucusu və ilk dini lideri.

Həyatı
------

Əhməd Yasın gəncliyində Qahirə Universitetinin ingilis dili fakültəsinin tələbəsi olub.

Ə. Yasin əvvəlcə 1967-ci ildə Altı Günlük Müharibədən sonra İsrailin işğal etdiyi İordan çayının qərb sahili və Qəzza zolağında yalnız tədris və xeyriyyəçiliklə məşğul olub.

Keçən əsrin 80-ci illərində fəal şəkildə İsrailə qarşı çıxan ən böyük Fələstin təşkilatlarından biri, nüfuzu ilə hətta fələstinlilərin özləri arasında heç də gözə çarpmayan Fələstin Azadlıq Təşkilatı (FAT) olub. Bəzilərini onun səmərəliliyinin aşağı olması, digərlərini — dindarlığının yetərsizliyi qane etmirdi, bir hissəsini də liderlərinin daima korrupsiyada ittiham edilməsi qəzəbləndirirdi.

Həmas isə onun tam əksi kimi görünürdü — əsasən ona görə ki, o, İslamı birinci yerə qoyurdu: Fələstin ərazilərinin azad edilməsi əhalinin islamlaşmasının nəticəsində olmalı idi.

1987-ci ildə Həmas-ı quran Yasin demişdi ki, Altı günlük müharibədən keçən 20 ildə vəziyyət dəyişib və "ilahi iradəsi"nin nəticəsi olan yeni reallıqlar meydana gəlib, odur ki, mənəvi təmizliyi və başqaları üçün qayğını birləşdirən xüsusi mübarizə növü tələb olunur ki, "təkcə vətən azad edilməsin, həm də ruh öz nicatını tapsın".

Terror olması
-------------

Əhməd Yasin 2004-cü il martın 22-də İsrailin hava hücumu nəticəsində öldürülüb. Səhər saatlarında namazdan qayıdarkən İsrail helikopteri Yasin və onun iki mühafizəçisinə raket zərbəsi endirib. Yasin və mühafizəçiləri yoldan keçən 9 nəfərlə birlikdə hadisə yerində dünyasını dəyişib. İddialara görə, hücumda Yasinin iki oğlu da daxil olmaqla ondan çox adam yaralanıb. Əbdüləziz Əl Rantisi Qəzza zolağında HƏMAS-ın yeni lideri olaraq Yasini əvəz etdi, lakin Rantisi də 2004-cü il aprelin 17-də İsrail tərəfindən öldürüldü.

Həmçinin bax
------------

* HƏMAS

İstinadlar
----------

1. 1 2  Sheikh. Ahmed Yassin // Encyclopædia Britannica (ing.).
2. ↑  Həmas necə yaranıb?

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Britannica (onlayn) · Notable Names Database |
| Şəcərə və nekropolistika | Find a Grave |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BNF: 14515305j · EGAXA: vtls001504017 · GND: 119049244 · GTAA: 172103 · ISNI: 0000 0001 1573 8989 · LCCN: n89239747 · NTA: 262595648 · VIAF: 70527209 · WorldCat VIAF: 70527209 |

 |
**Ansiklopediya** (*ing.* Uncyclopedia) — əyləncə məqsədi ilə qurulmuş və Vikipediyanın parodiyası sayılan online satirik ensiklopediya. Format olaraq Vikipediyaya çox bənzəsə də məqalələri oxuduqca əyləncə xarakterli olduğu anlaşılır. Ansiklopediya 5 yanvar 2005-ci ildə qurulmuşdur. Ansiklopediya müxtəlif dillərdə fəaliyyət göstərir və hər dildə öz adı vardır. Ən çox məqaləyə sahib İngilis Ansiklopediyadır (30.000 məqalə). İkinci 10.000 məqalə ilə portuqal Deskiklopediyadır.

Ansiklopediyanın loqosu Vikipediyanın loqosuna bənzəsə də, kartof formasındadır.

Müxtəlif dillərdə
-----------------

### İngilis — Ansiklopediya

İlk Ansiklopediyadır. 5 yanvar 2005-ci ildə qurulmuşdur. Ən çox məqaləyə sahib Ansiklopediyadır.

### Portuqal — Deskiklopediya

Avqust 2005-ci ildə qurulmuş olub 10.000 məqaləyə sahibdir.

### Yapon — Ansaikuropediya

Ansaikuropediya (*yap.* アンサイクロペディア) üçüncü ən böyük Ansiklopediyadır və 2005-ci ilin dekabrında açılmışdır.

### İspan — İnsiklopediya

2006-cı ilin fevralında açılmışdır.

### İtalyan — Nonsiklopediya

2005-ci ilin 3 noyabrda yaradılmışdır və 9.000 məqaləyə sahibdir.

### Türk — Yansiklopedi

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda Ansiklopediya ilə əlaqəli mediafayllar var.

* Ansiklopediya



1. ↑  Alexa Internet (ing.). 1996.
İrlandiyada dolmen
**Dolmen**(bret. taol maen — daş masa) — meqalit kateqoriyalı qədim dəfn və kult tikilisi.

Ümumi məlumat
-------------

Dolmenlər daşların şaquli vəiyyədə yerə basdırılması nəticəsində yaranmış.hər tərəfi bağlı düzbucaq qəbirlərdir. Onların üstü sal daşla örtülür.Dolmenləin qurulmasında 10 ton ağırlığı olan nəhəng daşlardan istifadə edilmişdir.Bu qəbirlər tək,ikimərtəbəli və koridorla birləşən qəbirlər sırası şəklində olur.Belə abidələrə Avopa, İran, Hindistan,Yaponiya, Koreya, Krım, Qara dəniz sahilləri və Azərbaycanda rast gəlmək olur.

Azərbaycanda dolmenlər
----------------------

Fransız alim Jak de Morqan Lənkəran rayonunun Körükdi kəndi yaxınlığında ikimərtəbəli dolmenlər aşkarlamış və ilk dəfə onların tarixi və dini mahiyyəti barədə məlumat vermişdir. Xocalıda da dolmenlər üzə çıxarılmışdır.

Dolmenlərin yaradılması üçün əsas olmuş axirət dünyası ideyası və ruhun ölməzliyinə inam ənənəvi olaraq zamanəmizə qədər gəlib çıxmışdır. Buna misal olaraq Şamaxıdakı "Dədəgünəş" pirini ziyarət edənlərin balaca daşlardan evlər tikməsini göstərmək olar. Guya bu evlər xəstələrin öləndən sonra axirət dünyasında yaşamasına xidmət edəcəkmiş.

Qalereya
--------

* QafqazQafqaz
* QafqazQafqaz
* Cənubi KoreyaCənubi Koreya
* Böyük BritaniyaBöyük Britaniya
* NiderlandNiderland
* İrlandiyaİrlandiya
* İspaniyaİspaniya
* BelçikaBelçika
**İmkanların yetkinliyi modeli** *(Capability Maturity Model - CMM)* — Karnegi Mellon Universitetinin (ABŞ) nəzdində Software Engineering Institute tərəfindən işlənib hazırlanıb və müəssisələrdə proqram təminatının işlənib hazırlanması proseslərinin yetişkənliyi modelini təsvir edir. Bu model çərçivəsində hər hansı şirkətin belə bir imkana hansı səviyyədə hazır olması, daha dəqiqi, şirkətin beş səviyyədən hansında olması müəyyənləşdirilir: 

1. *Başlanğıc* (Initial). Bu ən ibtidai səviyyədə şirkət proqram təminatı işləyib hazırlamaq imkanına malikdir. Fəqət şirkətin tam başa düşülmüş prosesi yoxdur və məhsulun keyfiyyəti tamamilə gəlişdiricilərin fərdi bacarıqları ilə müəyyənləşir. Bir nəfər təşəbbüs göstərir və komanda onun göstərişləri ilə hərəkət edir. Bir layihənin uğuru başqasının uğurlu olacağına zəmanət vermir. Layihənin sonunda xərclər, iş qrafiki, keyfiyyət haqqında məlumatlar qeydə alınmır. 

2. *Təkrarlanabilən* (Repeatable). Proses müəyyən dərəcədə izlənilir. Xərclər və planlar haqqında qeydlər aparılır. Hər bir layihənin funksionallığı yazılı şəkildə təsvir olunur. 

3. *Müəyyənləşmiş* (Defined). Ayrı-ayrı şəxslərdən asılı olmayan qabaqcadan müəyyənləşdirilmiş və sənədləşdirilmiş iş prosesinə malik olur. Başqa sözlə, standartlar razılaşdırılır və icraçılar onları yerinə yetirir. Belə qurumlar qabaqlar yerinə yetirmiş layihələrə bənzər layihəyə tələb olunacaq xərcləri yetərincə inamla qabaqcadan deyə bilir. 

4. *İdarəolunan* (Managed). İşin icra müddətini və dəyərini qabaqcadan dəqiq deyə bilir. Toplanmış ölçmələrin verilənlər bazası var, ancaq yeni texnologiyaların və paradiqmaların meydana çıxması zamanı dəyişikliklər yoxdur.

5. *Optimallaşdırılmış* (Optimizing). Yeni, mütərəqqi metod və alətlərin daim fəaliyyətdə olan axtarışı və mənimsənilməsi proseduru var.

Ədəbiyyat
---------

İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

Xarici keçidlər
---------------

CMM
**Platforma** (*ing.* The Platform) — 2019-cu ildə çəkilmiş İspaniya filmi.

Mövzusu
-------

Qorenq könüllü olaraq platformaya daxil olur, siqareti atıb həbsxanadan diplom almağı düşünür, lakin sistemin necə işlədiyini bilmir. Yuxudan duranda otaq yoldaşından sistemin nə olduğunu və necə işlədiyini öyrənir.

"Delik" adlanan həbsxanada yerləri hər 30 gündən bir təsadüfi dəyişdirilən məhbuslar 1-ci mərtəbədən 333-cü mərtəbəyə kimi iki nəfərlik otaqlarda saxlanılır. Bundan əlavə, məhbuslara əşya seçmək hüququ verilir. Qorenq Servantesin Don Kixotu seçdi.

Həbsxanaya girməzdən əvvəl hər kəsdən sevimli yeməkləri və özləri ilə gətirmək istədikləri şeylər barədə soruşurlar. İnsanların sevimli yeməkləri platformanın menyusuna əlavə edilir və insanlar özləri ilə istədikləri əşyanı götürərək həbsxanaya daxil olurlar. Otaqların ortasında boşluq var və gündə bir dəfə bu boşluqdan yemək enir. Üst mərtəbədə olanlar istədiklərini yeyə bilsələr də, siz aşağı düşdükcə yemək qalıqları aşağı mərtəbələrə endirilir. Hər kəs özü üçün kifayət qədər yeyirsə, platformadan kifayət qədər yemək verilir, amma hər kəs özünə lazım olduğundan daha çox yediyi üçün aşağı mərtəbədəki insanlara yemək yoxdur. 30 gündən sonra köçürülən məhbuslar əvvəlki mərtəbədən daha çox yeməyə həvəslənirdilər

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-12-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-07.
**NGC 6550**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. **Sbc** tipli  qalaktikadır. Fransız astronomu Eduard Stefan tərəfindən 1882-ci ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 6550: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 6526 |
NGC 6527 |
NGC 6528 |
NGC 6529 |
NGC 6530 |
NGC 6531 |
NGC 6532 |
NGC 6533 |
NGC 6534 |
NGC 6535 |
NGC 6536 |
NGC 6537 |
NGC 6538 |
NGC 6539 |
NGC 6540 |
NGC 6541 |
NGC 6542 |
NGC 6543 |
NGC 6544 |
NGC 6545 |
NGC 6546 |
NGC 6547 |
NGC 6548 |
NGC 6549 |
**NGC 6550** |
NGC 6551 |
NGC 6552 |
NGC 6553 |
NGC 6554 |
NGC 6555 |
NGC 6556 |
NGC 6557 |
NGC 6558 |
NGC 6559 |
NGC 6560 |
NGC 6561 |
NGC 6562 |
NGC 6563 |
NGC 6564 |
NGC 6565 |
NGC 6566 |
NGC 6567 |
NGC 6568 |
NGC 6569 |
NGC 6570 |
NGC 6571 |
NGC 6572 |
NGC 6573 |
NGC 6574 |
NGC 6575



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**"Sakit məskən"** — rus rəssamı İsaak Levitanın (1860-1900) 1890-cı ildə çəkdiyi mənzərə. Moskvadakı Dövlət Tretyakov Qalereyasında saxlanılır (inv. Ж-584 ). Ölçüsü - 87,5x108 sm-dir .

Süjeti bir neçə monastırla əlaqəli rəssamın təəssüratlarını birləşdirən kətan 1890-cı ildə Levitanın Yuxarı Volqaya səfərindən sonra tamamlandı. 1891-ci ildə rəsm Səyahət İncəsənət Sərgiləri Birliyinin ("Peredvijniki") Sankt-Peterburqda, sonra isə Moskvada keçirilən 19-cu sərgisində nümayiş etdirildi. "Sakit məskən" sərgiyə gələnlər arasında böyük uğur qazandı və sənətşünaslar tərəfindən yüksək qiymət aldı, bu da nəhayət Levitanın Rusiyanın aparıcı mənzərə rəssamlarından biri kimi tanınmasını təsdiqlədi .

1891-ci ildə kətan şəxsi kolleksiyalardan biri üçün alındı. İnqilabdan sonra rəsmin izi itdi və dirijor Nikolay Qolovanovun şəxsi kolleksiyasında "tapılan" 1960-cı ilə qədər onun yeri naməlum qaldı. 1970-ci ildə "Sakit məskən" rəsm əsəri Dövlət Tretyakov Qalereyasına verildi  .

Sənətşünas Vladimir Stasovun fikrincə, "Sakit məskən" Levitanın "axşam günəşinin tonlarının gözəlliyi və poeziyası baxımından" ən yaxşı tablosudur. Sənətşünas Aleksey Fedorov-Davydov "Sakit məskən" əsərini Levitanın "əhvali-ruhiyyə mənzərələri" silsiləsinə istinad edərək qeyd etdi ki, bu rəsm onun "Volqada çoxillik fəaliyyətinin bir növ son mərhələsi idi" və "nəinki buna qarşı deyil. Levitanın əvvəlki işi, lakin təbii olaraq ondan çıxır". Sənətşünas Faina Maltseva yazırdı ki, rəssamın "Sakit məskən"də yaratdığı obraz "məzmununa görə çoxşaxəlidir", ruhda "dinclik hissi, sakit lirik kədər və yayın gözəlliyinə həvəsli heyranlıq yaradır" .

1. 1 2  Каталог ГТГ, т. 4, кн. 1, 2001
**NGC 657**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Kassiopeya bürcü istiqamətində yerləşir. **OCL** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1831-ci ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 657: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 633 |
NGC 634 |
NGC 635 |
NGC 636 |
NGC 637 |
NGC 638 |
NGC 639 |
NGC 640 |
NGC 641 |
NGC 642 |
NGC 643 |
NGC 644 |
NGC 645 |
NGC 646 |
NGC 647 |
NGC 648 |
NGC 649 |
NGC 650 |
NGC 651 |
NGC 652 |
NGC 653 |
NGC 654 |
NGC 655 |
NGC 656 |
**NGC 657** |
NGC 658 |
NGC 659 |
NGC 660 |
NGC 661 |
NGC 662 |
NGC 663 |
NGC 664 |
NGC 665 |
NGC 666 |
NGC 667 |
NGC 668 |
NGC 669 |
NGC 670 |
NGC 671 |
NGC 672 |
NGC 673 |
NGC 674 |
NGC 675 |
NGC 676 |
NGC 677 |
NGC 678 |
NGC 679 |
NGC 680 |
NGC 681 |
NGC 682



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Qazi ibn Feysəl ibn Hüseyn** (*ərəb.* غازي ابن فيصل‎ *Ġāzī bin Fayṣal*; d. 21.3.1912, Məkkə, Hicaz, Osmanlı İmperiyası - 4.4.1939, Bağdad, İraq) — Haşimilər sülaləsindən İraqın ikinci kralı. İraq ordusunun feldmarşalı, donanma admiralı və İraq Hərbi Hava Qüvvələrinin marşalı.

Həyatı
------

Qazi, İraqın birinci kralı I Feysəl ibn Hüseynin oğlu idi. O, atası türklərə qarşı döyüşlərdə olarkən, babası Hüseyn ibn Əli ilə birlikdə qalırdı. Buna görə də, o, utancaq və təcrübəsiz bir gənc kimi böyüdü.

1924-ci ildə Əli ibn Hüseyn əl-Haşiminin rəhbərliyi altında Haşimilər sülaləsi ilə birlikdə Hicazdan Bağdada köçdü və o vəliəhd elan edildi. Sandhurstdakı İngiltərə Krallığı Hərbi məktəbində və Bağdad Hərb Akademiyasında təhsil aldı. 1933-cü ildə atası Feysəl ibn Hüseynin ölümündən sonra hakimiyyətə gəldi. O atası kimi müstəqil siyasət yeritməyə çalışırdı.

1936-cı ilin oktyabrında "Əl-Axani" təşkilatının lideri Hikmət Süleymaninin dəstəyi və general Bəkir Sidqinin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən dövlət çevrilişini dəstəklədi. Eyni zamanda İngiltərənin mühafizəsi altındakı Küveyt üzərində İraqın haqqı olduğunu müdafiə etdi.

Hicazın sonuncu Haşimi kralı, əmisi Əli ibn Hüseyn əl-Haşiminin qızı Aliyə Sultan ilə evləndi və bu evlilikdən bir oğlu dünyaya gəldi. 1939-cu ildə avtomobil qəzasında dünyasını dəyişdi. Yerinə oğlu Feysəl ibn Qazi keçdi.

Həmçinin bax
------------

* Haşimilər
* Feysəl ibn Hüseyn əl-Haşimi
* Feysəl ibn Qazi əl-Haşimi

İstinadlar
----------

1. ↑  "IRAQ – Resurgence in the Shiite World – Part 8 – Jordan & The Hashemite Factors" Arxivləşdirilib 2012-07-09 at Archive.today APS Diplomat Redrawing the Islamic Map. 2005.
**Qars Mühasirəsi** - Krım müharibəsinin son böyük miqyaslı hərbi hərəkatıdır. 1855-ci ilin iyun ayında Sivastopoldakı qüvvələrin üzərindəki təzyiqi yüngülləşdirmək üçün İmperator II Aleksandr və General Muravyovun rəhbərliyindəki Rus qoşunları Anadoluya üz tutmağa qərar verdilər. 25,000 əsgərdən ibarət güclü bir korpusla Şərqi Anadolunun ən mühüm qalalarından Qarsa doğru ani bir hücuma keçdi. İlk təcavüz İngilis general Uilyam Fenvick Villiams komandanlığı altındakı Osmanlı qarnizonu tərəfindən geri oturduldu. Ruslar noyabr ayına qədər şəhəri mühasirədə saxladılar. Hücum xəbərinin duyulması ilə Osmanlı Komandanlarından olan Ömər Paşa Sivastapoldakı Osmanlı qoşunlarını geri çəkməklə Qarsdakı Rus qoşunlarının mühasirəni aradan qaldırmaq təklifini irəli sürdü. 6 sentyabrda Ömər Paşa 45,000 əsgəriylə birlikdə Suxumiyə çəkildi. Ancaq Muravyov bunun üzərinə Qarsa üçüncü dəfə hücum təşkil etdi və Osmanlı qüvvələri rusları geri oturdular. Osmanlılar 700-800 itki verərkən Rus ordusu 3000-6000 arası ölü, yaralı və əsir verdi.

İstinadlar
----------

*
**NGC 6600**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. **S0** tipli  qalaktikadır. Alman astronomu Albert Mart tərəfindən 1864-cü ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. 1 2  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 6600: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 6576 |
NGC 6577 |
NGC 6578 |
NGC 6579 |
NGC 6580 |
NGC 6581 |
NGC 6582 |
NGC 6583 |
NGC 6584 |
NGC 6585 |
NGC 6586 |
NGC 6587 |
NGC 6588 |
NGC 6589 |
NGC 6590 |
NGC 6591 |
NGC 6592 |
NGC 6593 |
NGC 6594 |
NGC 6595 |
NGC 6596 |
NGC 6597 |
NGC 6598 |
NGC 6599 |
**NGC 6600** |
NGC 6601 |
NGC 6602 |
NGC 6603 |
NGC 6604 |
NGC 6605 |
NGC 6606 |
NGC 6607 |
NGC 6608 |
NGC 6609 |
NGC 6610 |
NGC 6611 |
NGC 6612 |
NGC 6613 |
NGC 6614 |
NGC 6615 |
NGC 6616 |
NGC 6617 |
NGC 6618 |
NGC 6619 |
NGC 6620 |
NGC 6621 |
NGC 6622 |
NGC 6623 |
NGC 6624 |
NGC 6625



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Dəniz şeytanı**, **Fənər balığı** (*lat.* Lophius piscatorius) — Tilovlukimilər dəstəsinə aid yırtıcı balıq növü. Bu tür adlandırılması onun çirkin görünüşü ilə əlaqəlidir. 
Dəniz şeytanı Atlantik okeanının şimal şərqində, Mərakeş sahillərindən başlayaraq Norveç və cənubi İslandiya sahilləri boyu, eləcə də Aralıq və Qara dəniz sularında, 20 –1000 m dərinliklərdə rast gəlinir.
1-1,5 m olan Dəniz şeytanının uzunluğu bəzən 2 m-ə qədər çatır. Maksimal çəkisi isə 57,7 kq-dır. Bədəni pulsuzddur, dəri örtüyü kəələ kötür çoxlu sayda sümüklü çıxınılara malikdir. Böyük başa və müvafiq olaraqböyük ağız boşluğuna malikdir. Ağızın alt çənəsi iti uclu qarmağabənzər dişlərlə təmin edilmişdir. Gözləri xırdadır. Qəlsəmə yarığı iki kiçik dəlikdən ibarətdir.

Həyat tərzi
-----------

### Çoxalması

Kürütökmə dövrü qışda və yazdadır. Adətən kürütökmə 180 m dərinlikdə baş berir. Kürü zolağı 9m uzunluğa 90 sm enə malik olur. Kürüdən yeni çıxmış körpələr 5-6 sm olurlar.

### Qidalanması

Dəniz şeytanının bığcıq tilovu
Əsas yemi balıqdır. Sürünmək və hətta ələbənzər döş üzgəcləri hesabına tulanmaq qabiliyyətli Dəniz şeytanı dənizin dibində məskunlaşir. O, öz şikarını uzun bığcığından asılmış fənər kimi işıq saçan tilovu vasitəsilə ovlayır. Bu zaman bığcığın işığına yığışan balıqları bir göz qırpımında udaraq ovlayır.

Əhəmiyyəti
----------

Təssərufat əhəmyyətlidir və yemək üçün yararlıdır. Sümüksüz ağ ətlidir. Fransız məbəxində "Dəniz şeytanı" çoxseviləndi. İspanyada *isp.* "Rape", İtaliyada isə it. "coda di Rana Pescatrice veya coda di rospo" adı ilə, restoranların menyularına daxildir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.

* Bent J. Muus, Jørgen G. Nielsen; Preben Dahlström und Bente Olesen Nyström (Illustrationen): Die Meeresfische Europas. In Nordsee, Ostsee und Atlantik. (Originaltitel: Havfisk og fiskeri i Nordvesteuropa 1998, übersetzt von Matthias Stehmann), Franckh-Kosmos, Stuttgart 1999, ISBN 3-440-07804-3.
**Manana Sergeyevna Caparidze** (*gürc.* მანანა ჯაფარიძე) və ya sadəcə **Manana** — gürcü əsilli Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2009).

Həyatı
------

Manana Caparidze 1978-ci il dekabrın 28-də Gürcüstanın paytaxtı Tbilisi şəhərində anadan olub. Anasının nənəsi azərbaycanlı olmuşdur. İlk dəfə səhnəyə 5 yaşında çıxıb. Gürcüstanda populyar olan "Toliya" və "Çiora "uşaq kollektivlərinin solisti kimi çıxış edib. Orta məktəblə paralel vokal sinifi üzrə Tbilisi İncəsənət Gimnaziyasını bitirib.

1995–2000-ci illərdə Almaniya Müasir İncəsənət, Caz və Şou-biznes Akademiyasının Tbilisi filialının vokal şöbəsində təhsil alıb. 1996-cı ildə Gürcüstanın Borjomi şəhərində keçirilən "Büllur şam ağacı" gənc ifaçılar müsabiqəsinin qalibi, 1997-ci ildə Moskvada "Büllur not" beynəlxalq gənc ifaçılar müsabiqəsinin laureatı olub.

1998-ci ilin axırında Manana Bakıya gəlib. Burda onun müğənnilik fəaliyyəti başlayır. 2000-ci ilin əvvəlində Manananın "Sənə verdim ürəyimi" adlı ilk albomu işığ üzü görür. Manana azərbaycanca, rusca, gürcücə, ingiliscə mahnılar ifa edir.

1999-cu ildə Alma-Atada "Asiyanın Səsi" festivalında "Qran-pri"yə layiq görülüb. Həmin il Ukraynada "Slavyanskiy bazar" festivalının qalibi olub. Praqada keçirilən "UNIVERSTALENT — 2000" festivalının laureatı, 2000-ci ildə Şanxayda keçirilən "GOLDEN VOICE OF ASIA" müsabiqəsinin "Qran-pri" sahibi seçilib. 2001-ci il Moskvada "Şire kruq" televiziya musiqi müsabiqəsinin qalibi olub.

Manana Azərbaycanda iki dəfə solo-konsert verib. Birinci konsert 2000-ci ilin mart ayında, Heydər Əliyev adına sarayda keçirilib, ikinci konsert isə 2002-ci ildə, "Şəhriyar" adına konsert salonunda olub. Manana bir neçə Avropa ölkələrindədə konsert programmı ilə çıxış edib. 2004-cü ildə Manananın rəsmi saytı açılib — www.manana.ws.

Müğənni 2008-ci ilin əvvəlində ailə həyatı qurdu və noyabrın 10-da qız uşağını dünyaya gətirdi.

2015-ci ildən "The Voice" müsabiqəsinin Azərbaycan versiyası olan "Səs Azərbaycan" yarışmasının münsifidir.

Albomlar
--------

* 2000 — Sənə verdim ürəyimi
* 2001 — Dözməm bu ayrılığa
* 2003 — Sevırəm səni
* 2004 — Bizim sevgimiz (Eldar Mansurovun mahnıları)
* 2004 — Orientasian (İngilis CD)
* 2005 — Səndən ayrı
* 2009 — Bəxt Ulduzum

Kliplər
-------

* 2001 — Bu nə cür məhəbbətdir
* 2003 — Yol
* 2004 — Neyləyim
* 2005 — Səndən ayrı
* 2006 — Sevgimizin günləri
* 2007 — Sənsiz
* 2008 — Qəlbimin arzusu
* 2013 — Tənha Payız
* 2014 — Gözlərin danışsın
* 2015 — This is my time
* 2017 — Sarı gəlin

Filmoqrafiya
------------

* Yanmış körpülər (film, 2007)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycanlı məşhurların boy fərqi- - 1.92, 1.50...+Fotolar". 2023-08-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-19.
2. ↑  Azərbaycanlı məşhurların boyu neçə santimetrdir? - SİYAHI
3. ↑  *ARB TV.* "Manana - "Mənim nənəm azərbaycanlıdır"" (az.). Youtube.com. 27.12.2016. 2016-12-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-12-30.

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi sayt

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Sosial şəbəkələrdə | Facebook · Twitter |
| Foto, video və audio | Instagram · YouTube |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
**Asterusiya** (*yun.* Αστερούσια Όρη) və ya Kofinas (*yun.* Κόφινας) — Yunanıstanın Krit adasında alçaq dağ silsiləsi. Dağ silsiləsi adanın cənubunda, Mesara düzənliyindən cənubda yerləşir. Silsilə bir başa Liviya dənizi sahillərinə çıxır. Silsilə Matala kəndindən şərqdə, İraklion inzibati vahidinin ərazisindədir. Asterusiya dağlarının ən yüksək zirvəsi Kofinasdır. Kofinasın dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 1231 metrdir. Dağlar bir çox dərələrlə parçalanmışdır. Bunlardan ən böyüyünü adı *Asterusiyadır*. Silsilədən şərqdə, dəniz sahilində *Aqios Nikitas* çimərliyi yerlışir. Asterusiyanın qərb hissəsi Qərbi Asterusiya adlanır. Uzunluğu 27 km-dir. Aqifaraqodan Kokino-Pirqosa kimi uzanır.

Asterusiya dağları zonası quraq və qızmar iqlimi ilə diqqəti cəlb edir. Yay ayları demək olar ki, quraq keçir. Yağıntıların illik miqdarı 600–800 mm-dir. Əsasən qış aylarında, yağış halında düşür. Yağışlı mövsümdə silsilənin dik yamaclarında müvvəqəti axımlar, şəlalələr formalaşır. Yağışlı mövsümdən sonra qısa müddətə ot örtüyü meydana gəlir. Qar nadir hallarda düşür. Qar örtüyü bir neçə gün davam edir.

Dağlar «Natura 2000» - qorunan ərazilər şəbəkəsinə daxildir. Asterusiya GR4310004 kodu ilə qorunur. Ərazi həm ekoloji həm də, arxeoloji əhəmiyyətə malikdir. Asterusiya silsiləsində rast gəlinən fauna və flora nümunələri: toğlugötürən (*Gypaetus barbatus*), ağbaş kərkəs (*Gyps fulvus*), berqut (*Aquila chrysaetos*), qırğı qartal (*Aquila fasciata*), şahin (*Falco peregrinus*) yayda — Eleonora qızılquşu (*Falco eleonorae*). Yerli əhali toğlugötürənə "kokkalas" deyir. Məhs onun yaşadığı ərazilərdə çoxlu sümüklər rast gəlmək mümkündür. Toğlugötürən müxtəlif heyvan sümüklərinin iliyi ilə qidalanır.

Ərazidə qədim krit mədəniyyətinə aid çoxlu arxeloji abidələr mövcuddur. Tapıntılar əsasən minoy svilizasiyasına aid olunur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Греция. Справочная карта. Масштаб 1:1000000. Главный редактор Я. А. Топчиян.М. Роскартография. 2001. Страны мира. Европа. 2000
2. ↑  "N2K GR4310004 dataforms". natura2000.eea.europa.eu. 2014-12-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-23.
3. ↑  "Dytika Asterousia (Apo Agiofarango Eos Kokkino Pyrgo)". Protected Planet. 2019-06-23 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-23.
4. ↑  
"Όρος Κόφινας" (yunan). Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. 2016-04-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-07-07.
**Astorgosuchus bugtiensis** — çağdaş əsl timsahlara yaxın olan Crocodyloidea yarımfəsiləsinə daxil olan növ. Astorgosuchus bugtiensis çağdaş Pakistan ərazisində, oliqosen-miosen çöküntülərində tapılmışdır. Bəlkə də əsl timsahlara keçid edən timsah soyunun ən böyük nümayəndəsidir.

Etimologiya və təsnifat
-----------------------

Bu növ əvvəlcə 1909-cu ildə kəllə şəklinə görə çağdaş Crocodylus ilə oxşarlığı səbəbiylə Crocodylus bugtiensis kimi təsvir edilmişdir. Bununla belə, 2019-cu ildə qalıqların tədqiqi xarici burun dəliklərinin yerdəyişməsi və alt çənənin simfizinin əmələ gəlməsində iştirakı kimi əlamətlərin Astorgosuchusun ya Crocodylus cinsinin nümayəndəsi, ya da əsl timsah sinfinin nümayəndəsi olaraq qəbul edilməsinə imkan vermədiyini göstərdi. Astorgosuchus bugtiensisin ən yaxın qohumu, ehtimal ki, "Asiatosuchus germanicus"-dur.

Ölçülər
-------

Astorgosuchus bugtiensis yetkinlərinin kəllə uzunluğu 80 sm-dən çox idi və ümumi uzunluğu isə 7–8 metrə çatırdı. Böyük fərdlərin uzunluğu 10–11 metrə çatması ehtimal edilir.

Qidalanması
-----------

Pakistanda oliqosen-miosen dövrünə aid olan çox sayda kərgədan qalıq qalıqlarında nəhəng timsahların diş isləri aşkarlanmışdır. Astorgosuchus ehtimal ki, Indricotheriumu ovlamaq üçün kifayət qədər böyük olması, bu heyvanların sümüklərindəki diş izləri ilə təsdiqlənir. Astorgosuchusun kütləli kəlləsi və sərtləşmiş alt çənəsi də onun əsasən meqafaunadan bəsləndiyini göstərir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Jeremy E. Martin, Pierre-Olivier Antoine, Vincent Perrier, Jean-Loup Welcomme, Gregoire Metais. A large crocodyloid from the Oligocene of the Bugti Hills, Pakistan // Journal of Vertebrate Paleontology. — 2019–11-01. — Т. 0, вып. 0. — С. e1671427. — ISBN 0272-4634. — doi:10.1080/02724634.2019.1671427.
2. ↑  Donald R. Prothero. Rhinoceros Giants: The Paleobiology of Indricotheres. — Indiana University Press, 2013–05-09. — 135 p. — ISBN 0253008263.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Taksonomiya | EOL · GBIF |
**NGC 6648**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. **\*2** tipli  qalaktikadır. Rus astronomu Vilhelm Struv tərəfindən 1825-ci ildə 24.38 sm (9.6 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS
* 

* WikiSky-da NGC 6648: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 6624 |
NGC 6625 |
NGC 6626 |
NGC 6627 |
NGC 6628 |
NGC 6629 |
NGC 6630 |
NGC 6631 |
NGC 6632 |
NGC 6633 |
NGC 6634 |
NGC 6635 |
NGC 6636 |
NGC 6637 |
NGC 6638 |
NGC 6639 |
NGC 6640 |
NGC 6641 |
NGC 6642 |
NGC 6643 |
NGC 6644 |
NGC 6645 |
NGC 6646 |
NGC 6647 |
**NGC 6648** |
NGC 6649 |
NGC 6650 |
NGC 6651 |
NGC 6652 |
NGC 6653 |
NGC 6654 |
NGC 6655 |
NGC 6656 |
NGC 6657 |
NGC 6658 |
NGC 6659 |
NGC 6660 |
NGC 6661 |
NGC 6662 |
NGC 6663 |
NGC 6664 |
NGC 6665 |
NGC 6666 |
NGC 6667 |
NGC 6668 |
NGC 6669 |
NGC 6670 |
NGC 6671 |
NGC 6672 |
NGC 6673



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**NGC 6659**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. **\*Grp** tipli  qalaktikadır. İngilis astronomu Con Herşel tərəfindən 1830-cu ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 6659: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 6635 |
NGC 6636 |
NGC 6637 |
NGC 6638 |
NGC 6639 |
NGC 6640 |
NGC 6641 |
NGC 6642 |
NGC 6643 |
NGC 6644 |
NGC 6645 |
NGC 6646 |
NGC 6647 |
NGC 6648 |
NGC 6649 |
NGC 6650 |
NGC 6651 |
NGC 6652 |
NGC 6653 |
NGC 6654 |
NGC 6655 |
NGC 6656 |
NGC 6657 |
NGC 6658 |
**NGC 6659** |
NGC 6660 |
NGC 6661 |
NGC 6662 |
NGC 6663 |
NGC 6664 |
NGC 6665 |
NGC 6666 |
NGC 6667 |
NGC 6668 |
NGC 6669 |
NGC 6670 |
NGC 6671 |
NGC 6672 |
NGC 6673 |
NGC 6674 |
NGC 6675 |
NGC 6676 |
NGC 6677 |
NGC 6678 |
NGC 6679 |
NGC 6680 |
NGC 6681 |
NGC 6682 |
NGC 6683 |
NGC 6684



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Nəzarət sistemi** — İdarəetmə sistemi birbaşa və ya dolayı yolla digər cihazların və ya sistemlərin davranışını idarə edən, idarə edən cihaz və ya cihazlar qrupudur. Sənaye məhsulları üçün sənaye nəzarət sistemi istifadə olunur.

Nəzarət sistemi variasiya və birləşməyə görə əsas qrupa bölünür: məntiqi və ya ardıcıl idarəetmələr və ya Əlaqə və ya xətti idarəetmələr. Xətti idarəetmə proqramlarından istifadə edərək məntiqin strukturunu sadələşdirən qeyri-səlis məntiq də var. Bəzi qurğular və ya sistemlər mahiyyətcə (təbiətinə görə) idarəolunmazdır.

Nümayişi
--------

"İdarəetmə sistemi" təhlükəsizlik maneələri mövcud olduğu müddətcə, məsələn, hidravlik presdə hərəkət etməsinə (açılmağa/bağlanmağa) mane olan məntiqi idarəetmədən başqa, əl ilə açılan və ya bağlanan idarələrə də tətbiq oluna bilər.

Avtomatik kaskad idarəetmə sistemi müəyyən bir işi yerinə yetirmək üçün müvafiq ardıcıllıqla bir sıra mexaniki aktuatorları işə salır. Müxtəlif elektrik və pnevmatik çeviricilər, məsələn, karton qutunu qatlaya və yapışdıra, məhsulu içəriyə qoya və sonra avtomatik qablaşdırma maşını ilə qablaşdıra bilər. Belə işlərin görülməsi üçün proqramlaşdırıla bilən məntiqi nəzarətçilərdən (PLC) istifadə olunur. Ancaq bunlar başqa texnologiyalardır.
Xətti (geri əlaqə) sistemlərdə təyinat nöqtəsi və ya istinad dəyəri əsasında dəyişəni tənzimləmək üçün sensorlar, idarəetmə alqoritmləri və aktuatorlardan ibarət idarəetmə dövrəsi təşkil edilir. Məsələn, tərkibində mineral yağ olan təzyiqli qazanda ölçülmüş təzyiq ölçüsü referans dəyərdən aşağı düşdükdə, idarəetmə sistemi tələb olunan təzyiqi təmin etmək üçün boru sistemi ilə qazana qoşulmuş nasosu işə salır və yağı qazana vurur.

### Məntiqi nəzarət

PLC və ya mikroprosessor sənaye və xüsusi təyinatlı məntiqi idarəetmə sistemlərində idarəetmə elementi kimi istifadə olunur.

Məntiqi idarəedicilər, açar, fotosel, təzyiq açarı və s. müxtəlif hadisələri yerinə yetirmək üçün dövrəni işə sala və ya söndürə bilər. PLC proqramı nərdivan məntiqi kimi müxtəlif yollarla yazıla bilər.

Lift, qabyuyan, paltaryuyan və s. Yerlərdə start-stop əməliyyatlarını yerinə yetirən idarəetmə sistemi var.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Kuphaldt, Tony R.* "Chapter 6 LADDER LOGIC". Lessons In Electric Circuits -- Volume IV. 12 September 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 September 2010.
2. ↑  *Brady, Ian.* "Programmable logic controllers - benefits and applications" (PDF). PLCs. 2 February 2014 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 December 2011.
**Sapporo Pivə Muzeyi** (サッポロビール博物館, *Sapporo Biru Hakubutsukan*?) – Yaponiyanın Hokkaydo prefekturasının Sapporo şəhərində yerləşən muzey. Yaponiyada pivəyə həsr olunmuş yeganə muzey olmaqla yanaşı, *"Sapporo Breweries"* pivə şirkətinin tarixini işıqlandırır.

Tarixi
------

Muzeyin yerləşdiyi bina 1890-cı ildə tikilmiş və 1905–65-ci illərdə pivə zavodu kimi istifadə olunmuşdur. 1987-ci ildə binada pivə muzeyi açılmışdır.

Xüsusiyyətlər
-------------

Muzey Yaponiyanın pivənin tarixinə və pivə istehsalına həsr olunmuşdur. Ziyarətçilər müxtəlif pivə nümunələrinin dadlarına baxa bilərlər. Muzeyin yaxınlığında Sapporo Pivə Bağı yerləşir. Bu struktura pivə zalları və restoranlar daxildir.

İstinadlar
----------

1. ↑  GeoNames (ing.). 2005.
2. 1 2 3 4 5 6  "Dedicated to Brew: Sapporo Beer Museum". Nippon.com (ingiliscə). 1 avqust 2019.  (#archive\_missing\_date) tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 noyabr 2022.
3. ↑  "Sapporo Beer Museum". Japan Guide (ingiliscə). 5 oktyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 noyabr 2022.

Xarici keçidlər
---------------

* apporobeer.jp/brewery/s\_museum/ — Sapporo Pivə Muzeyinin rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Normativ yoxlama | NDL: 01031962 · VIAF: 125840784 · WorldCat VIAF: 125840784 |
**Uzunsifət suiti**, və ya **Boz suiti** (*lat.* Halichoerus grypus) — Bioloji növ olaraq Əsl suitilər fəsiləsinə aiddir.

Boz suitiləri arealı — Şimali Atlantik okean, Şimali Amerika sahillərindən Yeni İngiltərə, Labrador yarımadası və cənubi Qrenlandiya sahilləri boyunca yerləşirlər. Avropada Norveç, İslandiya və Kola yarımadası sahilləri boyunca yerləşir. Baltik dənizində boz suitinin — *Halichoerus grypus macrorhynchus* yarımnövü yaşayır. Boz suitilərin ümumi sayı 120–170 min baş, Baltik yarımnövünün sayı isə 7–8 min baş təşkil edir

Yetkin erkəklər 2,5 metr (təsadüfü halda 3 m), dişilər isə 1,7–2 m uzunluğa malik olur. Çəkiləri isə erkəklərdə 300 kq, dişilərdə 100–150 kq olur. Sifəti uzusov olur. Rəngləri isə boz, qonur və təsadüfü halda qara olur. Yetkinlik yaşına erkəklər 6–7, dişilər isə 3–5 yaşında çatır. Hamiləlik dövrü 11–11,5 ay müddətində baş verir. Yeni doğulan bala ağ rəngdə olur. Bir necə həftədən sonra dişilər artıq çütləşməyə hazır olur. Onlar əsasən qalıqlarla qidalanır. Gün ərzində 5 kq balıq yeyir Holland alimləri 2003–2013 illər ərzində apardığı araşdırmalar nəticəsində 721 delfin üzərində boz suitinin izləri aşkarlanmışdır. Məlum olur ki onların dişlədiyi delfinlərin ¼ ölüb. Mardisk F. Leopold bunu suitilərin mədəsindən tapılan delfin qalıqları ilə sübut etmişdir.

Beynəlxalq qoruma hüququ boz suitilərin tükənmə təhlükəsini aşağı qiymətləndirsə də (**LC**), Rusiya, ABŞ (Men ştatı və Massaçusets) kimi dövlətlərdə xüsusi qoruma hüququna malikdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
2. ↑  Mammal Species of the World (ing.): A Taxonomic and Geographic Reference. / D. E. Wilson, D. M. Reeder 3 Baltimore: JHU Press, 2005. 35, 2142 p. ISBN 978-0-8018-8221-0
3. ↑  "Halichoerus grypus macrorhynchus". 2010-01-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-08-10.
4. ↑  "Rusiyanın qırmızı kibabı. Boz suiti". 2020-08-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-04-22.
5. ↑  "IUCN. Halichoerus grypus". 2012-05-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-08-10.
6. ↑  "Rusiya yırtıcı heyvanları. Halichoerus grypus". 2012-01-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-08-10.
7. ↑  "Gray seals haul out to New England waters again - The Boston Globe". 2010-01-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-08-10.

Mənbə
-----

* Rusiyanın onurğalı heyvanları: Boz suiti Arxivləşdirilib 2018-10-08 at the Wayback Machine
* Grey Seal Conservation Society
* SCS: Grey Seal (Halichoerus grypus) Arxivləşdirilib 2008-01-22 at the Wayback Machine
**Tornabenia atlantica** (*lat.* Tornabenia atlantica) — bitkilər aləminin dalamazçiçəklilər dəstəsinin bağayarpağıkimilər fəsiləsinin tornabenia cinsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU D2. Nadir növdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Tallomu kollvaridir, tünd-boz rəngdə, KOH təsirindən rəngini dəyişmir. Lövhəcikləri ensizdir, enliliyi 0,6-1,5 mm-ə qədərdir, yuxarı hissəsi xovlu-kirpikcikli, şaxələnmiş, qıraqları fibrilsizdir. Apotesilərin diamteri 1–3 mm, diski çılpaq, yastı, qara rənglidir, qırağı qalın, boz rənglidir. Ağaclarda, daş üzərində olan torpaqda və qayalarda bitir.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Kolavri həyati formaya malik, mezofit, işıqsevən növdür, sporla çoxalır.

Yayılması
---------

Ağdaş rayonu (Türyançay qəsəbəsi yaxınlığında), Qəbələ rayonu (Svalan kəndi yaxınlığında), Quba rayonu (Qonaqkənd yaxınlığında), Abşeron yarımadası (şüvələn qəsəbəsi, Bakı buxtası, Biləcəri stansiyası yaxınlığında), Lənkəranın dağlıq hissəsi (Lerik, Şonaçola kəndi yaxınlığında), Xaçmaz rayonu (Yalama meşəsi).

Sayı və tendensiyası
--------------------

Populyasiyanın təbii bərpası azalır, ətraf mühitin mənfi təsirlərinə həssaslıq müşahidə olunur.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Meşələrin qırılması, heyvanların sistemsiz otarılması və tapdalanma, atmosferin çirklənməsidir.

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Mühafizəsi üçün yayılam yerlərində yasaqləqların təşkilidir.

Sinonimi
--------

* Anaptychia intricate

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı  Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri II nəşr, Bakı-2013
2. 1 2 3 4 5 6 7  "Arxivlənmiş surət". 2021-01-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-12-27.
3. ↑  Бархалов Ш.О. 1969
4. 1 2 3 4 5  Tərtibçinin məlumatı.

Həmçinin bax
------------
Bayram kurniki Курник
**Kurnik-**Rus mətbəxinin piroq çeşidlərindən olun, piroqların şahı hesab edilir.

Haqqında
--------

Kurnik-toyuqlu, göbələkli, yumurtalı və düyülü
Əsasən, toyuq, xoruz, ördək, qoyun əti, mal əti, qoz və kartofdan hazırlanır.Onu əsasən bayramlarda, tədbirlərdə milli yemək kimi təqdim edirlər.Toy kurniklərini iri ölçüdə hazırlayırdılar. Əsasən toylarda iki kurnik hazırlayırlar ki, biri gəlin üçün, biri isə bəy üçün. Piroqu gəlin və bəyin başının üstündə fırlayırdılar. Tökülən dənli bitkilər cütlüklər üçün var-dövlət hesab edilir.

Hazırlanması
------------

Kurniki çox vaxt toyuqdan hazırlayırlar. Digər dillərdə kurniki kazaki adlandırırlar.Onu hazırlayan zaman laylı xəmir, və şəkərli xəmirdən istifadə edirlər. Bəzən hazır içlikdən istifadə edərək blinçiklər hazırlayırlar. Onun içərisinə sıyıq da əlavə edirlər. Sıyıqların növləri isə yulaflı, qarabaşaqlı ola bilər. Giləmeyvələr, kələm, ətin müxtəlif növləri, göbələklər içlik ola bilər. Əsasən çox miqdarda içlikdən istifadə edirlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  ↑ Практическая энциклопедия русской кухни, 2011, с. 54.

Ədəbiyyat
---------

* Ильиных Н. В. Ройтенберг И. Г. Практическая энциклопедия русской кухни. — М.: Астрель: Издательский дом «Аркаим», 2011. — 208 с. — ISBN 978-5-271-35113-6.

Həmçinin bax
------------

* Rusiya mətbəxi
**Ayağı açıqrəngli birəcik** (*lat.* Phyllotreta nemorum) — Bu birəciyin rəngi qaradır, lakin göy və yaşıl parıltı da verir.

Quruluşu
--------

Bu birəciyin rəngi qaradır, lakin göy və yaşıl parıltı da verir. Hər qanadın üstündən sarı xətt keçir. Bədənin uzunluğu 2,5-3,5 mm-dir. Bu cinsin növləri dal ayaqları üzərində tullanırlar.

Yayılması
---------

Azərbaycanda az yayılmışdır. Bu növə respublikanın Quba-Xaçmaz, Gəncə-Daşkəsən, Şirvan və Lənkəran-Astara zonalaraında rast gəlmək olar.

Nəsilvermə və İnkişafı
----------------------

Uzunsov və açıq sarı rəngli yumurtalarının uzunluğu 0,3-0,4 mm, eni 0,1-0,2 mm-dir. Sürfələrin inkişafı 15-30, pupların inkişafı 6-15 gün davam edir. Yumurtaqoyma prosesi qurtardıqdan sonra yetkin fərdlər ölür. Yenicə çıxmış böcəklər müxtəlif xaççiçəkli bitkiləri zədələyir, yayın axırında isə qışlamaya keçirlər.

Zərər vurması
-------------

Onlar kütləvi inkişaf dövründə kənd təsərrüfatı bitkilərinə böyük zərər verirlər. Kələmin, şalğamın cücərtilərini yeyir, yenicə əkilmiş şitilləri zədələyirlər. Çox vaxt turnepsi və turpu 2-3 dəfə yenidən əkmək lazım gəlir.

Ədəbiyyat
---------

1. Səfərova İ.M. Quba-Xaçmaz bölgəsində kələmin zərərvericiləri və başlıca zərərvericilərə qarşı kompleks mübarizə tədbirləri, Gəncə, 2006, s. 76-77.

Xarici keçidlər
---------------

Ayağı açıqrəngli birəcik-Phyllotreta nemorum

İstinadlar
----------

1. ↑  Səfərova İ.M. Quba-Xaçmaz bölgəsində kələmin zərərvericiləri və başlıca zərərvericilərə qarşı kompleks mübarizə tədbirləri, Gəncə, 2006, s. 76-77.
İlk **Şükran Günü** yeməyi, Jan Leon Jerom Ferris tərəfindən çəkilən şəkil. 1912-1915 arası.
**Şükran günü** (Thanksgiving Day), ABŞ-də və Kanadada müxtəlif günlərdə qeyd olunan milli bayramdır. Kanadada oktyabr ayının ikinci bazar günü, ABŞda isə noyabr ayının dördüncü cümə axşamı günü qeyd olunur. Bayramın mənşəyi qırmızıdərililər və ilk koloniyaçıların ortaq təşkil etdikləri bir məhsul yeməyi olsa da, bayram bu ölkələrdə qırmızıdərili ünsürlərdən ayrılaraq yalnız ailə və tanrıya adanan bir məna kəsb etmişdir. Hind toyuğu bugünün ənənəvi yeməyidir.

Tarixi
------

Plimutda Şükran günü 1621-ci ildə Amerika qitəsinə ilk ayaq basan bir neçə ingilis koloniyaçının ev heyvanı ovlamağa getməsi ilə başladı. Bir gün o qədər çox heyvan tutdular ki, təxminən 50 adam olan qrupa bir həftə kifayət etdi. Əfsanəyə görə bunlar hind toyuğu idi, lakin ovlanması daha asan olan qaz və ördək olması ehtimalı daha yüksəkdir. Bu hadisədən sonra təxminən 90 nəfərlik bir yerli "Wampanoag" qrupu düşərgəyə gəldi. İngilis mühacirlər əvvəl narahat olsalar da qruplar qaynaşdı və bir neçə gün davam edən bir mərasim təşkil edildi. Qırmızıdərililər özləri ilə hədiyyə olaraq maral əti gətirmişdilər. Plimutda hələ ki bir neçə bina var idi. Açıq sahədə nizamsız bir şəkildə reallaşan mərasimdə maral əti və ev heyvanları ilə yanaşı dəniz məhsulları, tərəvəz və pivə də var idi. Dil maneəsi səbəbiylə bir-birini çox da yaxşı anlamayan bu iki qrup aralarında oyunlar və müsabiqələr təşkil etdilər. Bu hadisə iki tərəf arasında kral Filip döyüşünə qədər davam edəcək bir sülhün təməlini qoydu. 1675-1676-cı illər arasında baş verən döyüşlərdə yüzlərlə koloniyaçı və minlərlə hindi həlak oldu. Plimutda məskunlaşan ilk koloniyaçıların üçdə birindən çoxu İngiltərədəki Puritan kilsəsinin radikal bir qoluna mənsub idilər. Vətənlərindəki dini təzyiq və zülmlərdən qaçaraq əvvəlcə Hollandiyaya, sonra isə Amerikaya gəlmişdilər. Səyahətləri dini məzmunlu olduğuna görə, bu ilk koloniyaçılara sonradan (1800-cü illərdə) "Pilgrim" (hacı, zəvvar) və ya "Pilgrim Fathers" (hacı/zəvvar atalar) deyilməyə başladı. Plimutun ilk qubernatoru Uilyam Bredforda aid bir sənəddə Hollandiyadan gələn mühacirlərdən "müqəddəs" deyə bəhs edilir. 1863-cü ildə prezident Abraham Linkoln Şükran gününün milli bayram olmasını təklif etdi, lakin bu təklif Konqresdə 1941-ci ildə qəbul edildi və hər il noyabr ayının son cümə axşamı Şükran günü, milli bayram kimi qeyd edilir. Qırmızıdərililər arasında isə Şükran günü "Yas günü" kimi qeyd edilir.

Qaynaqlar
---------

* İngiliscə vikipediya

Həmçinin bax
------------

* Şanıdər
**Ulduz dinamikası** astrofizikanın qarşılıqlı cazibə qüvvəsinə tabe olan ulduzların toplu hərəkətlərini statistik şəkildə təsvir edən bölməsidir. Göy mexanikasından əsas fərq cismin sayıdır {\displaystyle N\gg 10.}

 İki bədən potensialında sınaq gövdəsinin azması
 Əsasən statik potensialın faza fəzasında (x, mv) kvazi dövri hərəkətdə olan N-hissəciklər
Tipik qalaktikalarda milyonlarla makroskopik cazibə qüvvəsi cisimləri və saysız-hesabsız neytrinolar və bəlkə də digər qaranlıq mikroskopik cisimlər var. Üstəlik, hər bir ulduz ümumi qravitasiya sahəsinə az-çox bərabər töhfə versə də, səma mexanikasında kütləvi cismin çəkisi istənilən peyk orbitində üstünlük təşkil edir.

Əlavə oxu
---------

* *Qalaktik nüvələrin dinamikası və təkamülü*, D. Merritt (2013). Princeton Universiteti Nəşriyyatı .
* *Qalaktik dinamika* , J. Binney və S. Tremaine (2008). Princeton University Press.
* *Qravitasiya N-Bədən Simulyasiyaları: Alətlər və Alqoritmlər*, S. Aarseth (2003). Cambridge University Press.
* *Ulduz Dinamikasının Prinsipləri*, S. Chandrasekhar (1960). Dover.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Murdin, Paul.* Stellar Dynamics // Encyclopedia of Astronomy and Astrophysics. Nature Publishing Group. 2001. 1. ISBN 978-0750304405.
**NGC 6731**, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Lira bürcü istiqamətində yerləşir. **\*Grp** tipli  qalaktikadır. Alman astronomu Gerhard Lohse tərəfindən 1886-cı ildə 39.37 sm (15.5 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
2. ↑  "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
3. ↑  "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).

Xarici keçidlər
---------------

* SEDS[*ölü keçid*]
* 

* WikiSky-da NGC 6731: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər

NGC obyektləri

 Kateqoriya:NGC obyektləri  


---

NGC 6707 |
NGC 6708 |
NGC 6709 |
NGC 6710 |
NGC 6711 |
NGC 6712 |
NGC 6713 |
NGC 6714 |
NGC 6715 |
NGC 6716 |
NGC 6717 |
NGC 6718 |
NGC 6719 |
NGC 6720 |
NGC 6721 |
NGC 6722 |
NGC 6723 |
NGC 6724 |
NGC 6725 |
NGC 6726 |
NGC 6727 |
NGC 6728 |
NGC 6729 |
NGC 6730 |
**NGC 6731** |
NGC 6732 |
NGC 6733 |
NGC 6734 |
NGC 6735 |
NGC 6736 |
NGC 6737 |
NGC 6738 |
NGC 6739 |
NGC 6740 |
NGC 6741 |
NGC 6742 |
NGC 6743 |
NGC 6744 |
NGC 6745 |
NGC 6746 |
NGC 6747 |
NGC 6748 |
NGC 6749 |
NGC 6750 |
NGC 6751 |
NGC 6752 |
NGC 6753 |
NGC 6754 |
NGC 6755 |
NGC 6756



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qalaktika ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |