recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kanin Nos** — Rusiyanın Nenets Muxtar Dairəsi ərazisində, Ağ dəniz ilə Barens dənizi arasında yerləşən burun. Sahilləri sıldırımlıdır. burada hündürlük 15-20 m arasında dəyişir. Kanin yarımadasının şimal-qərb nöqtəsini təkil edir. Ərazi tundra bitkiləri ilə örtülüdür. Maralçılıq inkişaf etmişdir.

Mereostansiya və mayak
----------------------

Burunda 1915-ci ildə Hidrometeoloji stansiya quraşdırılmışdır. Eyni adlı mayakda 1915-ci ildə inşa edilmişdir və bu gündə fəaliyyət göstərir.

İqlim
-----

Orta illik temperatur −0,5° C təkil edir. Ən soyuq ay fevral, ən isti ay isə avqustdur. 

* Orta illik temperatur — −0,5 °C
* Küləyin orta sürəti — 7,4 м/с
* Havanın rütubəti — 87 %

İstinadlar
----------

1. ↑  "Kanin Nos meteostansiyasının 100 ili tamam olur". 2018-08-30 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-16.
2. ↑  "Канинский маяк". 2012-02-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 мая 2011.
3. ↑  "КАНИНСКИЙ МАЯК". 2020-01-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-16.
Elmi adı - *Rhodotus palmatus* (Bul, Fr.) Maire  

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu / Natonal IUCN Status: "Az öyrənilənlər"kateqoriyasına aiddir – DD. Nadir, relikt növdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Ksilotrof göbələkdir. Papaqcıq 3-5 sm diametrindədir, ekssentrik, kənarı zolaqlı, içəri qatlanmış, səthi torcuqvari-qırışıqlı, bir qədər həlməşik qatlı, ilk dövrdə parlaq mərcanvari-qırmızı, sonra ayaqcıqdan –solğunlaşandır. Lövhələr ayaqcığa qovuşan, bəzən ayaqcığa doğru azacıq sürüşən, qalın çəngəlvari anastomozlara malik, ağımtıl, sonradan papaqcıq rəngində olur. Ayaqcıq açıq-çəhrayı, ekssentrik, 1-3 x 0,3-0,7sm, düz və ya əyilmiş, yuxarı hissəsi dilikli, aşağısı hamar və ya zolaqlıdır. Ləti çəhrayıdır. Yeməli deyil .

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Ksilotrofdur çürümüş, enliyarpaq ağacların gövdələrində yay aylarında, əsasən avqust ayında rast gəlinir.

Yayılması
---------

Gədəbəy ətrafı meşəsi əraisidir.

Sayı və tendensiyası
--------------------

Populyasiyasıyanın ehtiyatı hal-hazırda azdır.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Naməlumdur.

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Populyasiyanın vəsiyyətinə nəzarət vacibdir. Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər aparılmır.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  Index Fungorum (ing.).
3. ↑
4. ↑  Васильева Л.Н. 1973
5. ↑  Sadıqov A.S. 2003
6. ↑  Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı Nadir və nəsli kəsilməkdə olan növlər. 2-ci nəşr. Bakı-2013
**Kalka döyüşü** - (müasir Kalçik çayı), Kalmius çayının sol qolu Donetsk (Ukrayna) vilayəti). 31 may(6 iyun) 1223-cü ildə birləşmiş rus-qıpçaq qoşunları ilə monqol-tatar ordusu arasında, Cebe və Sabutayın yürüşü çərçivəsində baş verən döyüş.

Döyüş ərəfəsi
-------------

Gürcü, sonra isə alan-yas və Şimali Qafqaz qıpçaq qoşunlarını darmadağın edəndən sonra, Sabutay bahadur və Cebe noyonun başçılığı altında monqol-tatar ordusunun iki tüməni(20 min süvari) 1223-cü ildə Krıma sonra isə qıpçaq çöllərinə soxuldular. Qıpçaq xanı Kötən xan rus knyazlarından kömək dilədi. Kiyevdəki knyaz şurasında düşməni qarşılamaq qərarı verildi. Apreldə rus və qıpçaq qoşunu, şırımlı yerində(*Zaporojye*) Dnepri keçərək, rəqibi, avanqardını geri oturdaraq, geri çəkilməyə məcbur etdi. İlk uğur rusları və qıpçaqları ruhlandırdı, və onlar şərqə hərəkət etdilər. 9 gündən sonra Kalka çayında rus-qıpçaq qoşunu(40 min rus və 20 min qıpçaq) monqol-tatarların əsas qüvvəsi ilə qarşılaşdı.

Döyüşün gedişi
--------------

Rus knyazlarının şurasında ziddiyətlər yarandı. Kiyevli Mstislav monqol-tatarları Kalkanın sağ tərəfində qarşılamağı təklif etdi. Başqa knyazlar monqolların qüvvəsini dəyərləndirməyərək, dərhal Kalkanın sol tərəfinə keçməyi və rəqibə hucum etməyi təkid edirdilər. Ziddiyətlər qoşunların vahid planla hərəkətinə əngəl oldu. Kiyevli Mstislavın qoşunu Kalkanın sağ tərəfində möhkəmləndirilmiş düşərgə saldılar. Qaliç knyazı Udaloy(Cəsur)Mstislavın, Volın knyazı Danilin və qıpşaqların qoşunları Kalkanın o biri tərəfinə keçdilər. Yarun xanın və knyaz Danilin başçılığı ilə müttəfiqlərin avanqardı monqollarla döyüşə girdilər. Rusların dirənişinə baxmayaraq, qıpçaqlar təzyiqə dözmədi və qaçmağa başladı və qaçaraq arxada duran rus alaylarının cərgələrinə çaşqınlıq saldılar. Qıpçaqların yedəyində gələrək monqollar Qaliç-Volın qoşunlarına hucum etdilər. Döyüş qaydasına düzülə bilməyən ruslar döyülməyə başladı. Cəsur Mstislavın və başqa rus knyazlarının qaçan dəstələrinin yedəyində monqollar qoşunlarının bir hissəsi ilə, Kiyevli Mstislavın düşərgəsini mühasirəyə aldılar. Üç gün ruslar müqavimət göstərdilər. Ancaq monqolların onlara aman verməsi vədi müabilində təslim oldular. Monqollar bundan istifadə edərək rus əsirlərinin demək olar hamısını qırdılar. Rus-qıpçak qoşunları darmadağın edildi. Ancaq tək Kiyevli Mstislav 10 min adam itirdi. Monqolların itkiləri dəfələrlə az idi. Rusların məğlubiyəti feodal pərakəndəliyin, rəqibin qüvvələrinin yetərincə dəyərləndirilməməsinin və qıpçaqların etibarsızlığının nəticəsi idi. Monqolların qələbəsi, sayca rəqibdən üç dəfə az olmağına baxmayaraq, sərt nizam-intizamla və dəmir iradə ilə idarə olunan ordunun üstünlüyünün parlaq nümunəsi idi.

Mənbə
-----

* Советская военная энциклопедия Москва 1980 Военное издательство министерства обороны СССР T.4 səh. 48

Qeydlər
-------
**Devid Benatar** — (ingiliscə *David Benatar*) cənubi afrikalı filosof və yazıçı, Keyptaun universitetinin professoru. *"Better Never to Have Been: The Harm of Coming into Existence"* əsərindən sonra məşhurluq qazanmışdır. O, bu əsərində antinatalizm mövqeyindən çıxış edərək irəli sürür ki, doğulmaq hər mövcud insan üçün zərərdir, və nəticədə duyğulu varlıqların dünyaya gəlişi bir çox mənəvi problemlərlə doludur.

Benatar Asimmetriyası
---------------------

Devid Benatar hesab edir ki, nə qədər ki zərər yetirilməsi etik cəhətdən yanlış hərəkətdir, onda ona qarşı mübarizə aparmaq lazımdır, və beləliklə də yeni həyatların yaranmasına qarşı etik bir vacibiyyət olmalıdır, çünki yeni bir canlının dünyaya gəlməsi ( istənilən növ canlı ) öz-özlüyündə elə həmin canlıya zərər verir. Benatarın fikrincə istənilən duyğulu varlıqların mövcudluğu, onun həyat şəraiti daimi yaxşılaşsa belə, əzaba məhkumdur. Benatarın arqumentlərindən biri demoqrafik etika ilə bağlı olan "Benatar asimmetriyası"-dır və aşağıdakı tezislərə əsaslanır:

Əzabın mövcudluğu — qəzəb

Zövqün mövcudluğu — fayda

Əzabın yoxluğu — fayda, bu fayda kimsə tərəfindən yoxlanılmasa belə

Zövqün yoxluğu pis deyil, əgər bu zövqün yoxluğundan zərər çəkən kimsə yoxdusa.

Bu tezislər belə izah edilir ki, fərdin mövcudluğu özündə həm əzabı, həm də zövqü birləşdirir. Həmçinin fərdin yoxluğu neqativ nəticələrə səbəb olmur və bütün əzablardan qaçmağa imkan yaradır. Mövcud olmayan subyekt fayda əldə etmir, çünki onun fayda əldə etməyə ehtiyacı qalmır. Devid Benatara görə istənilən əzab dünyaya gəlmənin zərərini etiraf etmək üçün kifayətdi.

1. A ssenarisi (X mövcuddur)

* Əzabın mövcudluğu (pisdir)
* Əzabının yoxluğu (yaxşıdır)

1. B ssenarisi (X heç bir zaman mövcud olmayıb)

* Zövqün mövcudluğu (yaxşıdır)
* Zövqün yoxluğu (pis deyil)

Biblioqrafiyası
---------------

**Müəllif**

* Benatar, David (2001). Ethics for Everyday. McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-240889-8.
* Benatar, David (2006). Better Never to Have Been: The Harm of Coming into Existence. Clarendon Press. ISBN 978-0-19-929642-2.
* Benatar, David (2012). The Second Sexism: Discrimination Against Men and Boys. John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-67451-2.
* Benatar, David; Wasserman, David (2015). Debating Procreation: Is It Wrong to Reproduce?. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-027311-8.
* Archard, David; Benatar, David (2016). Procreation and Parenthood: The Ethics of Bearing and Rearing Children. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-874815-1.
* Benatar, David (2017). The Human Predicament: A Candid Guide to Life’s Biggest Questions. Oxford University Press. ISBN 9780190633813.

**Redaktor**

* Benatar, David, ed. (2006). Cutting to the core: exploring the ethics of contested surgeries. Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-7425-5001-8.
* Ethics for Everyday. New York: McGraw-Hill, 2002.
* Life, Death & Meaning : Key Philosophical Readings on the Big Questions (2004)

Mənbə
-----

ru.wikipedia.org/wiki/Бенатар,\_Дэвид
**Quba mahalı** — Quba xanlığında mahal. İndiki Quba, Xaçmaz və Qusar rayonlarının böyük hissəsini əhatə edirdi.

Xanlığın ən böyük mahalı Quba mahalı idi. Quba mahalı çox iri olduğuna görə iki naib tərəfindən idarə olunurdu. Sırt və Tip mahallarını əhatə edirdi. Quba mahalında dağlıq kəndlərin sakinləri torpaq əkinçilik üçün o qədər yararlı olmadığına görə arpadan savayı heç nə əkmirdilər. Bu kəndlərdə maldarlıq və arıçılıq əsas məşğuliyyət sahəsi idi. Quba mahalının düzənlik hissəsində taxılın bütün növləri əkilirdi. Digər mahallardan fərqli olaraq Quba mahalında əhalidən alınan vergilərdə güzəştlər tətbiq edilirdi.

Kəndlər
-------

Tanınmışları
------------

İstinadlar
----------

Mustafazadə Tofiq. Quba xanlığı. Bakı, Elm; 2005, 480 səh.. + 1 xəritə.

Xarici keçidlər
---------------

Həmçinin bax
------------

| ⛭Quba xanlığının mahalları |
| --- |
| Mahallar | Quba mahalı  • Rustov mahalı  • Müşkür mahalı  • Şabran mahalı  • Sədan mahalı  • Bərmək mahalı  • Xınalıq mahalı  • Buduq mahalı |
**Xvar dərəsi döyüşü** - Əşrəh Hotakinin Damğan döyüşündə məğlub olduqdan sonra geri çəkilərkən qurduğu uğur pusqu nəticəsində baş vermiş döyüş nəzərdə tutulur. Əşrəf xan qoşununun bunun üçün yetərli sayda olmasına baxmayaraq, pusqu qurmuş və sonda məğlub olmuşdur.

Döyüş
-----

Əşrəf xan odlu silahları və tüfəngçiləri yüksəklikdə gizli formada yerləşdirmiş və pusqudan sağ çıxa bilənləri öldürə bilsin deyə irəlidə xeyli sayda süvari qüvvə saxlamışdı. 

Nadir xanın casusları Əşrəf xanın bu fəaliyyəti barədə ona məlumat vermişdilər Nadir xan həmin əraziyə yaxınlaşarkən komandanlığı şəxsən öz üzərinə aldı və əfqan qüvvələrin ətrafından dolanaraq öz planları ilə özlərini tələyə saldı. İlk öncə tüfəngçilər güclü artilleriya atəşi ilə hücuma keçdilər. Səfəvilərin hücumundan sonra puştunlar öz silahlarını ataraq döyüş meydanından qaçdılar.

Nəticə
------

Bu döyüşün nəticəsində Nadir xan İranın mərkəz vilayətlərinə daxil ola bildi. Paytaxt İsfahana gedən yol açıldı. Lakin Nadir xan daha üstün maddi texniki təminat imkanlarına görə bir qədər uzun yol seçdi. Nadirin bu seçimi məğlub edilmiş əfqanlar arasındaböyük təəccüblə qarşılandı. Onlar Nadir İsfahana yaxınlaşana qədər ona heç bir maneə törədə bilmədilər.

Həmçinin bax
------------

* Damğan döyüşü
* İsfahanın azad edilməsi
* Nadir şah
* Zərğan döyüşü

İstinadlar
----------

1. ↑  *Michael Axworthy.* The Sword of Persia: Nader Shah, from Tribal Warrior to Conquering Tyrant Hardcover. I.B. Tauris. 2006. 348. ISBN 1-85043-706-8.
**Taleh Məhəmməd oğlu Ziyadov** — "Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı" QSC-nin Baş direktoru.

Həyatı
------

Taleh Ziyadov Azərbaycan Diplomatik Akademiyasının elmi işçisi və professoru olub. O, ABŞ-də, Vaşinqton dairəsində yerləşən Corctaun Universitetinin Diplomatim Xidmət məktəbində magistr təhsili və Kembric Universiteti (Böyük Britaniya) doktorluq dərəcəsi üzrə təhsil alıb.

O bir sıra elmi araşdırmaların müəllifidir. Araşdırmalar əsasən Xəzər regionu və zəngin təbii sərvətlərə malik ölkələrdə nəqliyyat, logistika və energetika məsələlərini əhatə edir.

Onun "Analysis of Current Events", "Central Asia-Caucasus Institute Analyst", "Eurasia Daily Monitor", "Turkish Policy Quarterly", "International Negotiation Journal", və "the Moscow Times" kimi nüfuzlu qəzet və jurnallarda araşdırmaları dərc olunub. O, Johns Hopkins Universiteti tərəfindən 2007-ci ildə dərc edilən Yeni İpək yolu: Böyük Mərkəzi Asiyada Nəqliyyat və Ticarət kitabında Azərbaycanın Qərb-Şərq və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərində Azərbaycanın rolu barədə fəsli yazıb.

T. Ziyadov daha əvvəl, ABŞ-də Kolumbiya dairəsində Vaşinqtonda yerləşən ABŞ-Azərbaycan Ticarət Palatasının icraçı direktorunun müavini vəzifəsində və ADA-da dekanın akademik məsələlər üzrə köməkçisi vəzifəsində çalışıb.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Czech National Authority Database.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2019-04-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-03-18.
**Xücənd** (tac. *Хуҷанд*) — Tacikistanda şəhər. Xücənd şəhəri Suğd vilayətinin mərkəzidir. 1939–1992-ci illərdə rəsmi olaraq **Leninabad** adlanırdı. Düşənbədən sonra Tacikistanın ikinci ən iri şəhəridir. Xücənd Sırdərya çayının sahilində, Fərqanə dərəsinin ağzında yerləşir. Əhalisini 2014-cü ildə 170 min sakin təşkil edirdi.

Tarixi
------

Qədim tarixçilərin yazılarına əsasən, e.ə. 329-cu ildə Makedoniyalı İsgəndər burada yunan şəhərciyi saldı. Şəhərciyin adı İsgəndəriyyə Esxati, yəni "Uzaq İsgəndəriyyə" idi. Yunanlar buranı skiflərə qarşı bir bastion kimi istifadə edirdilər. Makedoniya padşahlığının dağılışından sonra bu ərazi Yunan-Baxtər dövlətinin tərkibində idi. VIII əsrdə Xücənd ərəblər tərəfindən bərbad olunmuşdur. Sonralar monqol hücumları ilə qarşılaşmışdır. Orta əsrlərin sonunda Xücənd Xuqənd xanlığının tərkibinə girdi. 1866 Rusiya burada müvəkkilliyini təsis etdi, xanlığın muxtariyyatı ləğv olundu. 1929-cu ildə Tacikistan SSR-nın əmələ gəlməsi ilə onun tərkibinə girdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  Prevas, John. (2004). *Envy of the Gods: Alexander the Great's Ill-Fated Journey across Asia*, p. 121. Da Capo Press, Cambridge, Massachusetts ISBN 0-306-81268-1.
**Taliya Flora-Karaviya**, (*yun.* Θάλεια Φλωρά-Καραβία) — yunan sənətçisi və Münhen Məktəbinin üzvü idi. Döyüş əsgərlərinin ən yaxşı eskizləri ilə tanındı. O, çox sayda rəsm və akvarelin müəllifidir.

Həyatı
------

1871-ci ildə Siatista şəhərində, Qərbi Makedoniyanın Osmanlı bölgəsində, rahib ailəsində anadan olub. 1874-cü ildə atası ailəsini Konstantinopola köçürdü. 1883-1888-ci illərdə Zappeion Qızlar Məktəbində təqaüdlə təhsil almışdır. Burda təhsilini bitirdikdən sonra o, bir il müəllim işləmişdir. Afina İncəsənət Məktəbində rəssamlıq şöbəsinə yazılmağa çalışdı, lakin qadın olduğu üçün qəbul edilmədi. 1895-ci ildə rəssamlıq oxumaq üçün Münhenə köçdü və orada Georgios Jakobides (1853–1932) və Nikolaos Gyzis (1842–1901) ilə birlikdə çalışdı. Daha sonra təhsilini Parisdə davam etdirmiŞdi.
O, bu sənəti professional şəkildə tətbiq etmək üçün Konstontinopola geri dönür. 1907-ci ildə Misirin İsgəndəriyyə şəhərinə köçdü və orada 30 il yaşadı. Burada Yunanıstanın "Efimeris" qəzetinin naşiri Nikos Karavyasla evləndi. İskəndəriyədə, şəhərin Yunan koloniyasında əhəmiyyətli dərəcədə tanınmış rəssamlıq məktəbini yaratmış və idarə etmişdir.
1912-13-ci illərdə Balkan müharibələri zamanı Yunanıstan qoşunlarını ərinin idarə etdiyi "Alexandrian" qəzetinin müxbiri kimi izləməyə qərar verdi.
Onun təsvirləri qoşunların, qaçqınların və zərərçəkmişlərin həyatını , impressionist tərzdə qeyd etmişdir. 1939-cu ildə həyat yoldaşı ilə birlikdə Yunanıstana döndü. 1940-cı ildə Yunanıstan-İtaliya müharibəsinin başlanğıcı ilə yenidən döyüşə getdi və bu döyüşün səhnələrini çəkdi. Talia Flora-Karavia 1960-cı ildə Afinada vəfat etmişdir.

Karyera
-------

Taliya Flora 1898-ci ildə əsərlərini nümayiş etdirməyə başladı və 1905-ci ildə Yunanıstanda və digər ölkələrdəki solo və qrup sərgilərində, 1900-cu ildə Parisdə "Parnassus", 1901 və 1902-ci illərdə İstanbulda, 1903-cü ildə Afinada sərgilərdə nümayiş edildi. Thalia Flora-Karavia'nın əsərləri portretlər, landşaftlar, xalça lifləri, səhnə janrları və kitab şəkilləri daxil olmaqla müxtəlif mövzulardan ibarətdir.
Afina Müharibə Müzeyində, Taliya Floranın sulu boya və pastellərlə təsvir etdiyi, Balkan müharibəsi və 1921-ci il Yunan müharibəsinə həsr olunmuş əsərləri saxlanılır.
1957-ci ildə onun müharibə eskizləri 70-dən çox sənətçidən satın alınmış və İoanninin Bələdiyyə Sənət Qalereyasına təqdim edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Thalia Flora-Karavia (ing.). 2008.
2. 1 2 3 4 5 6  .
3. ↑  Greek // *(unspecified title)*.
4. ↑  Α. Χαραλαμπίδης Μακεδονικά τόμ.ΙΗ΄ «Άγνωστα έργα της Θ. Φλωρά-Καραβία στη Θεσσαλονίκη», Θεσσαλονίκη 1978
5. ↑  Μ. Σκλάβου-Μαυροειδή-Γ. Τσαρούχη, Οι Έλληνες Ζωγράφοι «Θάλεια Φλωρά-Καραβία» τόm. Α΄, Αθήνα 1974, όπου και η σχετική βιβλιογραφία
6. ↑  Α. Χαραλαμπίδης,Μακεδονικά, τ ΙΔ΄ (Θεσσαλονίκη 1974) «Σχέδια της Θάλειας Φλωρά-Καραβία από τον πόλεμο 1912—1913»

Xarici keçidlər
---------------

* Thalia Flora-Karavia 1871–1960
**«Yerdəniz hekayələri»** (ゲド戦記, *Qedo senki*?) — Qoro Miyazaki tərəfindən Ursula K. Le Guinin kitabları əsasında çəkdiyi tammetrajlı anime film. 29 iyul 2006-cı ildə ekranlara çıxan film yazıçının «Yerdəniz» silsiləsindəki «Uzaq sahil» kitabının məzmunü əsasında çəkilib.

«Yerdəniz hekayələri» Hayao Miyazakinin oğlu Qoronun rejissor kimi ilk əsəridir.

Yaranma tarixi
--------------

1980-ci illərin əvvəllərində Hayao Miyazaki Ursulla Le Quinə onun əsərlərini ekranizasiya etmək təklifi ilə müraciət etdi, lakin Miyazaki o zamanlar o qədər də məşhur olmadığından Le Quin onun təklifini imtina etdi. Sonradan rəfiqəsi ona Qonşum Totoronu nümayiş etdirdi və Le Quin Miyazakinin Kurosava və Fellini səviyyəsində dahi olduğunu və onun pərəstişkarı olduğunu söylədi. Bir neçə il sonra Le Quin tərcüməçi Masako Şimidzu Miyazakini tanıdığını bildikdə ona «Yerdəniz» onu hələ də maraqlandırırsa, o, bunu müzakirə etməyə razı olduğunu söylədi. Görüşdükdə Miyazaki rejissorluğu buraxdığını və işi bundan öncə heç bir film çəkməmiş oğluna buraxacağını bəyan etdi. Le Quin bunu bildikdə narahat oldu, lakin ona heç bir mərhələnin Hayaonun icazəsiz olmayacağı inandırıldı. Buna baxmayaraq, sonradan məlum oldu, ki Hayao özü layihədə iştirak etmirdi. Yazıçı üçün xüsusi qapalı nümayişdən sonra Qoro Miyazaki filmin onun xoşuna gəldiyini soruşduqda o, «Hə. Bu mənim kitabım deyl, sizin filminizdir. Film yaxşıdır» deyə cavab verdi.

Maraqlı faktlar
---------------

* Anime 63-cü Venesiya Film Festivalında konkursdan kənar proqramda nümayiş olunmuşdu. Film bitdikdən sonra tamaşaçılar 6 dəqiqədən çox əl çaldılar.
* Yaponiyada film 70 million dollardan çox gəlir gətirdi.
* «Nyu-York, mən səni sevirəm» filmində Orlando Blumun qəhrəmanı Devid xarici filmlərə musiqa bəstələyən bəstəkardır və onun növbəti sifarişi məhz «Yerdəniz hekayələri»dir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Rus dilində". 2007-06-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-09-18.
2. 1 2  «Культура» radiosu Arxivləşdirilib 2007-09-28 at the Wayback Machine.
**Şərəflə sülh** (*ing.* Peace with Honor) — ABŞ Prezidenti Riçard Niksonun 23 yanvar 1973-cü ildə Vyetnam müharibəsini bitirəcək Paris sülh sazişini təsvir etmək üçün çıxışında istifadə etdiyi ifadə. Bu ifadə Niksonun 1968-ci ildə seçki kampaniyası zamanı verdiyi vədin fərqli bir variantıdır. O bu zaman demişdir: "Mən sizə söz verirəm ki, Vyetnamdakı müharibəni şərəflə bitirəcəyik". Razılaşmada atəşkəsin dörd gün sonra baş tutacağı qeyd edilmişdir. Plana görə, atəşkəsdən sonra altmış gün ərzində Şimali Vyetnam hakimiyyəti bütün ABŞ müharibə məhbuslarını azad edəcək və bütün ABŞ qoşunları Cənubi Vyetnamdan çıxacaqdılar. 29 mart 1973-cü ildə sonuncu ABŞ əsgəri Vyetnamı tərk etmişdir. 30 aprel 1975-ci ildə Sayqon Şimali Vyetnam qoşunlarının əlinə keçmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Nixon TV ad". 2008-09-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-05-29.
2. ↑  Gilbert Morales, Critical Perspectives on the Vietnam War, p. 120-125, 2005, ISBN 1-4042-0063-0, ISBN 978-1-4042-0063-0
Yaponiya parlamenti 1947-ci il 3 mayda ölkənin yeni konstitusiyasını qəbul etdi. Konstitusiyaya görə monarxiya rejimi saxlanılırdı. Lakin imperator əvvəlki mütləq hakimiyyətindən məhrum edilirdi. Ali hakimiyyət ümumi səsvermə yolu ilə seçilən iki palatlı parlamentə məxsus oldu. Konstitusiyanın 9-cu maddəsində deyilirdi ki, "yapon xalqı beynəlxalq mübahisələrin həllində bir vasitə kimi millətin suveren hüququ olan müharibədən, həmçinin təhdid etməkdən və silahlı qüvvə tətbiqindən həmişəlik imtina edir". Ümumiyyətlə, konstitusiya o vaxta qədər qəbul olunmuş qanunları əhatə etməklə ölkədə demokratik və qeyri-militarist təməllərin bərqərar olmasını bir daha təsbit etdi.

Yaponiya Konstitusiyasına görə imperator xalqın birliyinin və dövlətin rəmzidir, hakimiyyət xalqın əlindədir. Konstitusiyada göstərilən hallar xaricində İmperatorun hökumətlə bağlı səlahiyyəti yoxdur. İcra səlahiyyəti bütövlükdə Parlament tərəfindən formalaşdırılan və onun qarşısında məsuliyyət daşıyan Nazirlər Kabinetinə aiddir.

Konstitusiya 99 maddədən ibarətdir.

Konstitusiyaya düzəlişlər
-------------------------

Konstitusiyaya düzəliş etmək üçün, onun lehinə Parlamentin hər iki palatasının üzvlərinin 2/3 hissəsi səs verməlidir və xüsusi referendumun əksər elektoratı tərəfindən bu düzəliş təqdir edilməlidir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Asiya və Afrika ölkələrinin çağdaş tarixi: 1945-2000-ci illər: dərs vəsaiti/ R. İ. İsmayılov, N. Ç. Axundova. I kitab: Uzaq, Cənub-Şərqi, Cənubi və Mərkəzi Asiya ölkələri. Bakı, 2010. s.16
2. ↑  Ə.M.Həsənov, A.İ.Vəliyev Dünya ölkələrinin müasir siyasi sistemləri. Bakı, "Zərdabi LTD", 2013. s..592-598  Arxivləşdirilib 2022-03-03 at the Wayback Machine
**Železničná spoločnosť Slovensko** — Slovakiyada sərnişin daşıma ilə məşğul olan dəmiryol operatoru. Şirkətin qərargahı Bratislavada yerləşir.

"Železničná spoločnosť Slovensko" çirkətinə aid olan lopotipə sahib teplovoz

Tarixi
------

1993-cü ilin 1 mayında Slovakiyada Slovakiya Dəmir Yolları təsis edilmişdir. Ona qədər "Çexslovakiya Dəmir Yolları" dövlət müəssisəsinin balansında olmuşdur (çex. Československé státní drahy). 1996-cı ilədək şirkət ölkədə dəmir yolu nəqliyyatında de-fakto monopoliyaya sahib idi.

2002-ci ildə bu sahə iki hissəyə bölünmüşdür: dəmir yolu infrastrukturu həminatı Slovakiya Dəmir Yolları şirkətində qalmış və nəqliyyat idarəçiliyi isə ""Železničná spoločnosť, a. s."" şirkətinə verilmişdir. 2005-ci ildə yenidən bölünmə həyata keçirilmişdir: *"Železničná spoločnosť Slovensko, a. s."* (ZSSK) sərnişin daşıma sahəsində,*"Železničná spoločnosť Cargo Slovakia, a. s."* (ZSSK Cargo / ZSCS) isə yük daşıma sahəsində təmərküzləşmişdir.

2011-ci ildə "Železničná spoločnosť Slovensko" şirkəri ölkədə dəmiryolu ilə sərnişin daşımada özünün inhisarçı mövqeyini itirir. RegioJet şirkəti Bratislava — Dunaysk-Streda — Komaro marşrutu üzrə nəql üçün müqavilə əldə etmişdir.

Lokomativ parkı
---------------

Şirkətin lokomotiv deposu Jilina və Koşise şəhərlərində yerləşir. Lokomativ deposuna 37 ədəd 380 və 499.3 seriyalı Elektrik vaqonları daxildir. Yüksək kateqoriyalı standartlara cavab verən vaqonlar kondisioner, 230V elektrik yuvaları, həmçinin Wi-Fi ilə təchiz olunmuşdur. Vakum sanitar qovşağına sahibdir. .

Xidmət və gəlir
---------------

1 fevral 2012-ci il tarixində biletləri daxili nəqliyyatda bütün qatarlara internet bağlantısı olan cib telefonu vasitəsilə təqdim etdildi. Biletləri qatarların yola düşməsindən 15 dəqiqə öncəyə qədər almaq mükündür. 2009-cu ilə nisbətən şirkət 2010-cu ilə stasionar bilet satışında 66,96 %, onlayn satışda isə 62,21 % artmış əldə etmişdir. 2017-ci il göstəriciləriə görə şirkətin pul dövriyyəsi 380 019 000 €, xalis gəliri isə 4 045 000 € təşkil etmişdir. Elə həmin ilin məlumatına görə şirkətdə 5952 nəfər işləyir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Slovak rail ZSSK". 2007-10-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-04-10.
2. ↑  "ZSSK Cargo". 2021-10-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-04-10.
3. ↑  "Slovak passenger market starts to open". Railway Gazette (ingilis). 2011-01-27. 2013-01-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-11-14.
4. ↑  "Dislokace hnacích vozidel a řídicích vozů ZSSK" (çex). 2008. 2012-04-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-11-14.
**Xorvatiya radiosu** (xorv. Hrvatski radio) — Xorvatiyanın dövlət radiosu.

Haqqında
--------

Xorvatiya radiosu 15 may 1926-cı ildə İvo Stern rəhbərliyi altında yayımına başlayan Zaqreb radio stansiyasının varisidir. Əvvəlcə bu radio stansiyası xüsusi bir müəssisə idi, lakin 1940-cı il mayın 1-də milliləşdirildi. İkinci Dünya müharibəsi dövründə *"Hrvatski krugoval"* radiostansiyası tamamilə Xorvatiya Müstəqil Dövlətinin səlahiyyətlilərinin ixtiyarına verildi və təbliğat aparatı idi. Müharibədən sonra yenidən doğulmuş Zaqreb radiostansiyası Cənub-Şərqi Avropanın ilk böyük ictimai radio stansiyası idi. Hal-hazırda Xorvatiya Radio Yayımları Şirkətinin (əvvəllər Zaqreb Radio və Televiziya) Radio və Televiziya hissəsidir.

Xor Radio radiosunda üç radio stansiyası mövcuddur: HR 1 (əsasən musiqi radio stansiyası), HR 2 (əyləncə proqramlarına vurğu, çox sayda şou) və HR 3 (təhsil yayımları və klassik konsertlər).

Ədəbiyyat
---------

* Marko Sapunar: Osnove znanosti o novinarstvu, četvrto izdanje, Zagreb, Vlastita naklada, 2004

Xarici keçidlər
---------------

* Rəsmi saytı  (xorv.)
**Hasəki Mehmed Paşa** (ö. iyun 1661) — Sultan İbrahim və IV Mehmed səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

Həyatı
------

Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əndərunda təlim-tərbiyə edildikdən sonra yüksələrək çuxadar, 1648-ci ildə isə silahdar oldu. 1650-ci ilin iyulunda vəzir rütbəsilə Şam bəylərbəyi, ardından beşinci vəzir olaraq İstanbul boğazının mühafizəsi ilə vəzifələndirildi. 9 sentyabr 1652-ci ildə Misir bəylərbəyi təyin edildi və 1656-cı ilin mayında vəzifədən alınaraq yenidən Şam bəylərbəyliyinə gətirildi. Ancaq həmin ilin sentyabrında bu vəzifəsindən də azad edilərək bir ay sonra Bağdad, 1659-cu ilin sentyabrında isə Hələb bəylərbəyi təyin edildi. Bu vəzifədə ikən sikkənin dəyərinin azaltması səbəbilə əhali ayaqlandı və 1661-ci ilin iyununda üsyançılar tərəfindən qətlə yetirildi.

O, ilk olaraq IV Muradın qızı Gevherhan Sultanla evləndi. Ölümündən bir neçə il sonra Turhan Sultanın qızı Aişə Sultanla evləndi.

Mənbə
-----

* Sicill-i Osmani IV, səh. 29
**Lui Şevrole** (Louis Chevrolet; 25 dekabr 1878, La-Şo-de-Fon – 6 iyun 1941, Detroyt, Miçiqan) — Chevrolet Motor Car şirkətinin banisi.

Həyatı
------

Lui Şevrole 1878-ci ildə İsveçrənin La Şo-de-Fo qəsəbəsində doğulub. Mürəkkəb mexanizmlərə meylliliyi o, öz saatsaz atasından irsən almışdır. Lui uşaqlıqda həmişə əşyaların necə işlədiyini öyrənmək və işinin yaxşılaşdırılması üçün o, həmişə müxtəlif əşyaları sökərdi. İkinci həvəsi – sürəti – o, 11 yaşında velosipedlərin təmiri üzrə emalatxanada işləyəndə aşkar etdi. Başqaları kimi, Luinin də təpədən aşağı sürətlə enəndə keçirdiyi o həyəcan, onun qəlbində həmişəlik dərin bir iz saxladı. Lakin çoxumuzdan fərqli olaraq, bundan sonra o, velosipedlərin daha böyük sürət yaratması üzərində fikirləşməyə başladı. Lui velosiped yarışları ilə məşğul olmağa başladı: o velosiped düzəldir və yarışlarda iştirak edirdi. O, yarışlarda qazandığı bütün pul mükafatlarını 6 bacı və qardaşlarının saxlanılmasına sərf edirdi.

Super-ulduz yarışcı 1901-ci ildə Lui Nyu-Yorka köçdü və avtomobillərin istehsalı üzrə ən iri şirkət olan Dion-Butonda mühəndis-mexanik vəzifəsinə düzəldi. Luinin avtomobillərə qarşı sevgisi tezliklə 2 forma aldı – onları yaratmaq və onlarla yarışlarda iştirak etmək.

1905-ci ildə o, öz ilk vacib yarışında qalib gəldi və bir mili 52.8 saniyəyə qət etməklə yeni rekordu müəyyən etdi. Bu ildən başlayaraq Luinin həyatında Amerikadakı yarışmalarında 15 illik ardıcıl qalibiyyət dövrü başladı. Bunun sayəsində, Lui yarış trekinin dünya super-ulduzuna çevrildi.

1911-ci ildə Lui Nyu-Cersidə "General Company" (sonrada "General Motors"-a çevrilmiş) sahibi Billi Dürantla birlikdə, öz şöhrətindən yeni avtomobilin yaradılması üçün istifadə etmək qərarına gəldi və "Chevrolet Motor Car Company" yaratdı.

3 noyabr 1911-ci il tarixi "Chevrolet Motor Car Company" şirkətinin ad gününə çevrildi.

Şirkətin inkişafı
-----------------

Artıq Lui Şevrole məhz uzun müddət arzu etdiyi avtomobilləri istehsal etmək imkanını aldı.

Lui o zaman mövcud olan avtomobillərdən daha texnoloji və daha etibarlı avtomobilləri yaratmaq istəyirdi. Lakin bununla bərabər, o, avtomobillərinin əksər insanlar üçün əlverişli qiymətə olmasını istəyirdi.

Chevrolet brendi çox böyük uğur əldə etmişdir – Chevrolet hətta Ford şirkətinin T modelinin əlində olan liderliyi almağa müvəffəq oldu. İndiki zamanımızda əksəriyyətimiz Lui Şevroleni yarışçı kimi artıq xatırlamır, lakin onun şirkəti bütün dünyada məşhurlaşdı. Chevrolet komandasında hamımız köklərimizlə fəxr edirik və hər zaman Lui Şevrolenin ən yaxşı qiymətə ən yaxşı avtomobillər yaratmaq prinsiplərini qoruyub saxlayacayıq.

Şəkilləri
---------

* Louis Chevrolet 1909 Louis Chevrolet 1909
* Louis Chevrolet 1900Louis Chevrolet 1900

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  Louis Joseph Chevrolet // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* Louis Chevrolet // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
**Xose Mariya İqlesias** (*isp.* José María Iglesias; 5 yanvar 1823, Mexiko – 17 dekabr 1891, Mexiko) — Meksika hərbi və dövlət xadimi. O, 26 oktyabr 1876-cı ildən 28 noyabr 1876-cı ilə qədər Meksika Prezidenti olmuşdur.

Həyatı
------

Xose Mariya İqlesias Mexikoda yerləşən Qriqorian Kollecində təhsil almışdır. O, eyni şəhərin şəhər şurasının müşaviri idi və 1848-ci ildə Quadalupe-İdalqo müqaviləsinə qarşı çıxmışdır. 1857-ci ildə Ayutla planının həyata keçirilməsindən sonra müxtəlif siyasi vəzifə tutmuşdur. O, Ali Ədalət Məhkəməsinin hakimi idi və İslahat müharibəsi zamanı mətbuatda liberal mövqeyi müdafiə etmişdir. İqlesias həmçinin, 1860-cı ildə gəlirlərin baş inzibatçısı və 1861-ci ildə maliyyə katibinin baş məmuru olmuşdur. Bundan əlavə, o, Fransanın müdaxiləsi zamanı Benito Xuaresin kabinetinin bir hissəsi olmuşdur. İqlesias 1868-ci ildə daxili işlər naziri olmuş və Sebastyan Lerdo de Texada 1876-cı ildə yenidən prezident seçilməyə çalışdığı dövrdə Ali Ədalət Məhkəməsinin sədri idi. İqlesias Quanaxuatoda öz hökumətini təşkil etmiş, lakin Tustepek planını dəstəkləyən qüvvələrin, yəni Porfirio Diasın ardıcıllarının irəliləməsindən əvvəl sürgünə qaçmalı olmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  José María Iglesias // SNAC (ing.). 2010.
2. ↑  Biblioteca Digital UANL, Nuevo León, México, 1933  (isp.)
3. ↑  Instituto Nacional de Estudios Históricos de México, San Ángel, México, D.F (INEHRM)  (isp.)
4. ↑  Gobernates de México, Panorama Editorial, 1985  (isp.)
5. ↑  Gobernates de México, Editorial Universo, México, 1988  (isp.)
6. ↑  Diccionario Porrúa de Historia, Biografía y Geografía de México, Porrúa, México, 1971  (isp.)
7. ↑  Resumen Histórico de los Gobernanes de México, Escorpio, S.A. de C.V. México, 1989  (isp.)

Əlavə ədəbiyyat
---------------

* (isp.) García Puron, Manuel, *México y sus gobernantes*, v. 2. Mexico City: Joaquín Porrúa, 1984.
* (isp.) Orozco Linares, Fernando, *Gobernantes de México*. Mexico City: Panorama Editorial, 1985, ISBN 968-38-0260-5.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbar Vikianbarda **Xose Mariya İqlesias** ilə əlaqəli mediafayllar var.
* (isp.) Short biography
**Luis Alvis di Lima və Silva** (*port.* Luís Alves de Lima e Silva, Duque de Caxias; 25 avqust 1803, Duki-de-Kaşias[d] – 7 may 1880, Rio-de-Janeyro, Braziliya imperiyası) - Hersoq Kaşias (25 avqust 1803 - 7 may 1880) — Braziliya marşalı.

Bioqrafiyası
------------

1851-ci ildə Braziliya ordusunun ali komandanı olaraq diktator Rosasa qarşı uğurlu əməliyyatlar keçirmişdir. 1857 və 1861-62 ci illərdə hərbi nazir və Kabinet başçısı, 1867-ci ildən isə Paraqvay müharibəsində Braziliya, Argentina və Uruqvayın ümumi ordu komandanı təyin edilir. 1869-ci ildə Paraqvayın paytaxtı Asunson zəbt edilir. Braziliya imperatoru II Pedro göstərişi ilə xəstəlik bəhanəsi ilə öz postunu Luis Filip Qaston di Orleansa təhvil verir. 1875 - 78 ci illərdə yenidən hərbi nazir və kabinet başçısı vəzifəsində calışır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* Luís Alves de Lima e Silva Caxias // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.

Mənbə
-----

* Árbol genealógico de Luis Alves de Lima e Silva, en Rodovid.
* Discurso del coronel Lima e Silva en la apertura de la Asamblea Legislativa de la Provincia de Maranhão, el 3 de mayo de 1840. Arxivləşdirilib 2016-03-03 at the Wayback Machine
* Kabinet başçısı, Hərbi nazir Luis Alvis di Lima və Silva. Arxivləşdirilib 2016-03-03 at the Wayback Machine
**Luici Dallapikkola** (3 fevral 1904[…] – 19 fevral 1975[…], Florensiya) — italyan bəstəkarı, pianoçu

Həyatı
------

Fortepiano (1924) və kompozisiya (1931) sinifləri üzrə Florensiya konservatoriyasını bitirmişdir. Həmin konservatoriyada dərs demişdir (1934–67 illərdə fortepiano sinfi üzrə professor).

Fəaliyyəti
----------

Yaradıcılıq yolunun başlanğıcında neoklassisizmə yaxın olmuşdur. 1930-cu illərin ortalarından onun bəstəkarlıq texnikasının əsasını dodekafoniya təşkil etmişdir. Melodiya, diatonika ("Marsia" baleti; 1948, Venesiya) və tonallıqdan tamamilə imtina etmədən Dallapikkola özünün "lirik dodekafoniya" üslubunu yaratmışdır. Sapfo, Alkey və Anakreontun şeirlərinə səs və instrumental ansambl üçün yazdığı "Yunan şeirləri" bütünlüklə dodekafoniya əsəridir (1945). Antifaşist ruhlu triptix ("Məhbəs mahnıları" kantatası, 1941;1949 ildə radio ilə səslənmiş birpərdəli "Məhbus" operası 1950 ildə Florensiyada tamaşaya qoyulmuşdur; "Qurtuluş nəğmələri" kantatası, 1955) və əvvəllər yazdığı musiqidən mövzuların daxil olduğu "Uliss" operası (Homerin "Odisseya" əsəri üzrə öz librettosu, 1968, Berlin) bəstəkarın ən məşhur əsərləridir. Musiqi tənqidçisi kimi də çıxış etmişdir. K.Monteverdinin "Ulissin vətənə qayıtması" operasının (1942) və M.P. Musorqskinin "Sərgidən şəkillər" fortepiano silsiləsinin (1940) redaksiyalarını həyata keçirmişdir.

Mənbə
-----

* Dallapikkola // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — VI cild. Bakı, 2009. — Səh.: 264.

İstinadlar
----------



1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
2. 1 2 3 4  Luigi Dallapiccola // Istrapedia (xorv.).
3. 1 2  Archivio Storico Ricordi. 1808.
**BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1165 saylı qətnaməsi** — 1998-ci il aprelin 30-da Ruanda Beynəlxalq Cinayət Tribunalının (RBCT) yerinin müəyyən edilməsi ilə bağlı öhdəliyi ifadə edən 955 (1994) saylı qətnamənin xatırlandığı, RBCT-də III Palatanın yaradılmasını nəzərdə tutan, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən qurumun 3877-ci iclasında yekdilliklə qəbul edilmiş qərar.

Sənəddə Təhlükəsizlik Şurası xatırladıb ki, 955 saylı qətnamə RBCT-də məhkəmə palatalarının və hakimlərin sayının artırılmasına icazə verir. Qətnamə Ruandada beynəlxalq humanitar hüququn pozulmasına görə məsuliyyət daşıyanların mühakimə olunmasının sülh və barışığa töhfə verəcəyini təsdiqləyib. Sənədə görə mühakimə olunmağı gözləyən çox insan olduğu üçün Ruanda məhkəmə sisteminin gücləndirilməsinə ehtiyac da var idi.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinin VII Fəslinə əsasən fəaliyyət göstərən Təhlükəsizlik Şurası RBCT-də üçüncü məhkəmə palatası yaratdı və məhkəmə palatalarına seçkilərin 24 may 2003-cü ildə, yəni cari hakimlərin səlahiyyət müddətinin başa çatacağı tarixdə keçiriləcəyini bildirdi. Hakimlər seçkilərdən sonra mümkün qədər tez öz səlahiyyətlərinin icrasına başlamalı idilər. RBCT-də əlavə səmərəlilik təşviq edildi və Baş katib Kofi Annandan Tribunalın səmərəli fəaliyyətini asanlaşdırmaq üçün tədbirlər görməsi xahiş olundu.

Həmçinin bax
------------

* Ruanda soyqırımı

İstinadlar
----------

1. ↑  *Klip, André; Sluiter, Göran.* Annotated leading cases of International Criminal Tribunals: The International Criminal Tribunal for Rwanda 2000–2001. Intersentia nv. 2003. səh. 242. ISBN 978-90-5095-319-1.
2. ↑  *van den Herik, Larissa J.* The contribution of the Rwanda Tribunal to the development of international law. Martinus Nijhoff Publishers. 2005. səh. 62. ISBN 978-90-04-14580-1.
**Kipeport** (*rus.* Киперорт) — Fin körfəzinin şimal sahilində yerləşən yarımada. İnzibati cəhətdən Kalininqrad vilayətinin Vıborq rayonu ərazisinə daxildir. Üstəlik Karel bərzəxinin qərb hissəsini təşkil edir. Hazırda yarımadanın bir hissəsi yasaqlıq elan edilmişdir.

Coğrafiya
---------

Şimal-şimal-qərb istiqamətdə uzanır. 18 km məsafədə uzanır. Şimal-şərqdən Klyuçevskays buxtası və cənub-qərbdən Berkezund boğazı ilə əhatələnir. Yarımadanın son ucunda Bolşoe gölü yerləşir. Uzunluğu 1,2 km, eni 200 metr təşkil edir. Yarımadanın ən ucqar şimal nöqtəsi Letnıy burnudur.

Tarixi
------

Yarımada Vıborq körfəzini təbii qalaya çevirir. Körfəz dəfələrlə qanlı döyüşlərə şahidlik etmişdir.

Adı
---

Rus-İsveç müharibəsi zamanı yarımada *Kiperort burnu* olaraq adlandırılır. Bu isə *isv.* Kyperort sözündən törəmişdir.

1917-ci ildə Böyük Finlandiya Knyazlığı müstəqil olduqdan sonra ərazi **Koyvisto** (fin Koivisto) adlandırılır. 1944-cü ildə isə yarımada SSRİ tərəfindən işğal edilir. 1948-ci ildə yarımadanın adı Kiperort yarımadası olaraq adlandırılır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Тилипман А. Топонимический справочник Карельского перешейка". 2013-11-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-07-06.

Mənbə
-----

* Vıborq yasaqlığı Arxivləşdirilib 2007-10-25 at the Wayback Machine
Kinq Pauer Stadionunun içi
**Kinq Pauer stadionu** — İngilis futbol klubu "Lester Siti" klubunun matçlarını oynadığı stadiondur. Stadionun açılışı 2002-ci ilə təsadüf etdi. Hamısı kreslolu stadionun tutumu 32,500-dür. Hər oturacaqdan *"It offers"* maneəsiz bir şəkildə sahə görülə bilər. İngiltərənin ən böyük 19 - cu stadionudur. Lester'in stadionu 2018- ci il Dünya Kubokunu təşkil etmək istəyən İngiltərə üçün ev sahibliyi müraciəti edilmişdir. Seçilsəydi Dünya Kuboku matçları üçün kreslo tutumu 50,000 nəfərə çıxarılması gözlənilirdi, ancaq tələb dekabr 2009-cu ildərədd edildi.

Xarici keçidlər
---------------

* **The Walkers Stadium** (rəsmi veb saytı) Arxivləşdirilib 2019-05-08 at the Wayback Machine

| ⛭Lester Siti Futbol Klubu |
| --- |
| Ümumi | 
* Qadınlar
* Akademiya
* Oyunçular
* Baş məqçilər
* Tarix
* Mövsümlər
* Statistika
* İndiki mövsüm
* Avropa

 |
| Stadion | 
* Viktoriya Park
* Filbert Street
* Kinq Pauer Stadionu

 |
| Derbilər | 
* Nottinghem Forest derbisi
* Derbi Kauntri derbisi
* M69 derbisi

 |
| Musiqi | 
* When You're Smiling

 |
**Laisizm** və ya **laiklik** (*fr.* laïcité sözündən) — dövlətin dininə və dilinə baxmayaraq ictimai sahədə hər kəsə eyni hüqüqların verilməsində daha fəal rol oynadığı siyasət və prinsiplər.

Türkiyədə
---------

 *Əsas məqalə: Türkiyədə laisizm*
Türkiyə Respublikası milli dövlət kimi qurulmuşdur. Başqa sözlə, cəmiyyət öz müqəddəratını həll etmək səlahiyyətinə malikdir. Millətin tərifi nə irqdir, nə də ümmət. Millət öz hüquqlarını düşüncə əsasında nizamlayan cəmiyyətdir. Bu baxımdan millətin qeyd-şərtsiz suverenliyi dövlətin "laik" olması deməkdir. Bəzi dairələr Türkiyə qanunlarında sekulyarizmin heç bir tərifinin olmadığını iddia edirlər. Halbuki, Konstitusiyanın 24-cü maddəsində sekulyarizm rasionalist fəlsəfənin təhlilinə uyğun olaraq müəyyən edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2023-01-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-01-20.
2. ↑  "Modernist türkçülük və təriqətlər". 2023-01-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-01-20.
3. ↑  *Kuru, Ahmet T.* Secularism and State Policies toward Religion. Cambridge University Press. 2009. doi:10.1017/CBO9780511815096.
4. ↑  "Türkiye Büyük Millet Meclisi, TC. Anayasası, Madde 24" (türk). 16 oktyabr 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 yanvar 2023.
**Kinorhyncha** (*lat.* Kinorhyncha) — heyvanlar aləminə aid heyvan tipi. Çox kiçik ölçülərə malikdir və dənizlərdə lil çökmüş yerlərdə yaşayır. 130 növü məlumdur.

Xarici quruluşu
---------------

Uzunluğu 0,18–1 mm-ə qədər olan xırda qurdabənzər orqanizmlərdir. Bədən kiçik baş şöbəsindən, qısa boyun və uzun gövdədən ibarətdir. Bədəndə kirpikcuklər yoxdur və bərk xitin lövhələrdən ibarət zirehlə örtülmüşdür. Bu lövhələr bir-birinin ardınca düzülərək tacı xatırladır və bunun nəticəsində qurdun bədəni müəyyən dərəcədə buğumlu xarakter alır. O, 13 hissədən ( baş, boyun və 11 buğumdan və ya gövdə zonitlərindən) ibarətdir. Kutikuladan ibarət, bədən örtüyünün alt hissəsi sinsitial hipodermadan ibarətdir. Ümumi dəri-əzələ kisəsi yoxdur və əzələlər müəyyən funksiya daşıyan ayrı-ayrı əzələ dəstəsindən ibarətdir. Sinir sistemi udlaqətrafı sinir həlqəsi və uzununa yerləşən qarın sinir sütunundan ibarətdir, bədənin buğumlaşması özünün sinir sütununda onunla göstərir ki, qanqlioz hüceyrələr onun üzərində zonitlərə müvafiq kiçik yığınlar şəklində toplanmışlar. Bağırsaq (ön qütbdə ağız, arxada isə anal dəliyi yerləşir) düz borudan ibarətdir. İfrazat sistemi hər biri içərisində bir titrək alov olan bir cüt qısa, şaxələnməmiş protonefridilərdən ibarətdir. Cinsi sistem kinorinxlər ayrıcinslidir. Cinsi vəzlər cütdür və bunların cinsi axarları bədənin arxasındakı buğumda xaricə açılır. Bunlarda elə sürfələr vardır ki, onlarda zonitlərin sayı tam olmur. Heyvanın böyüməsi vaxtaşırı qabıqdəyişmə ilə müşayiət olunur. Belə ki, köhnə kutikula atılır və yeni zirehlə əvəz olunur. Kinorinxlərin ümumi quruluş planı onların ilk bədənboşluğu qurdlara aid olmasını sübut edir. Dəri örtüyünün kutikullaşmasına, qabıqdəyişmə yolu ilə böyüməsinə və udlağın quruluşuna görə kinorinxlər nematodları xatırladır, lakin bəzi əlamətlərinə görə qarnıkirpiklilərə oxşayır. Bundan başqa bəzi tədqiqatçılar kinorinxlərin tikanbaşlılarla, habelə tükqurdların və priapulidlərin sürfələri ilə müəyyən oxşarlığını qeyd edirlər.

Həyat tərzi
-----------

Bunlar cəmi 100 növdən ibarət, xırda dəniz qurdları qrupudur. Dib həyat tərzi keçirirlər. Onlara yosunların üzərində, dəniz lili və qumunda rast gəlinir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Integrated Taxonomic Information System (ing.). 2006.
2. ↑  *ZQ Z. Sørensen M. V.* Phylum Kinorhyncha (ing.). // *Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013)* / Z. Zhang 2013. Vol. 3703, Iss. 1. P. 63–66. doi:10.11646/ZOOTAXA.3703.1.13 PMID:26146682
3. ↑  B.İ.Ağayev, Z.A.Zeynalova "Onurğasızlar Zoologiyası". Bakı, "Təhsil", 2008, 568səh
4. ↑  V.A.Dogel "Onurğasızlar zoologiyası". Bakı, "Maarif", 1988, 288 səh.

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q5182
* Wikispecies: Kinorhyncha
* ADW: Kinorhyncha
* AFD: Kinorhyncha
* BOLD: 392666
* EoL: 1526
* Fossilworks: 67128
* GBIF: 5959089
* iNaturalist: 151832
* IRMNG: 169
* ITIS: 59467
* NCBI: 51516
* NZOR: 7f2327b6-12b3-441d-9b1b-38c8ebd57deb
* uBio: 230478
* WoRMS: 101060

 |
**Laissez-faire** (*azərb.* buraxın etsinlər‎) — iqtisadiyyati sistem, harda ki, dövlət iqtisadiyyata müdaxilə etməməlidir. Adam Smit qanununu mənimsəmişdir.

Dövlətin müdaxiləsi xüsusi sektorun çıxara bilmədiyi və ya edə bilmədiyi mövzularda olmalıdır; müdafiə etmə, təhlükəsizlik, ədalət kimi. Əgər dövlət çox vergi alsa, vergilər istehsalı qısacağından ötəri ölkə durğunluqla qarşı-qarşıya qala bilər. Bu müdaxilə həm iç həm də xarici iqtisadiyyat üçün etibarlıdır. Əgər dövlət vergilərlə bir malın idxalatını azaltsa bu, içəridə o malın istehsalının təkəlləşməsini artırmaqdadır. Beynəlxalq əmək bölgüsündən faydalanmaq üçün məhsulların ölkələr arasında sərbəstcə mübadilə edilməsi lazımdır.

Həmçinin bax
------------

* Pələng iqtisadiyyatı

İstinadlar
----------

1. ↑  Gaspard, Toufick. *A Political Economy of Lebanon 1948–2002: The Limits of Laissez-faire*. Boston: Brill, 2004. Print
2. ↑  Journal Oeconomique Arxivləşdirilib 2020-04-30 at the Wayback Machine 1751, Article by the French minister of finance.
3. ↑  M. d'Argenson, "Lettre au sujet de la dissertation sur le commerce du marquis de Belloni', Avril 1751, *Journal Oeconomique* p.111 Arxivləşdirilib 2016-06-17 at the Wayback Machine. See A. Oncken, *Die Maxime Laissez faire et laissez passer, ihr Ursprung, ihr Werden*, 1866
**Oklahoma hücumu** (*ing.* Oklahoma City bombing) - Amerika Birləşmiş Ştatlarının Oklahoma ştatının mərkəzi Oklahoma Siti şəhərində 1995-ci ilin 19 aprel tarixində, yerli vaxtla saat 09:02-də gercəkləşdirilmiş terror aktı. Partlayıcı maddələrlə yüklənmiş yük maşının Alfred Murrah federal binasının qarşısında partladılması nəticəsində, üçü doğulmamış körpə olmaqla 168 nəfər həlak olmuş, 680-dan çox şəxs müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri almışdır.

Terror hücumunun hədəfi olan Alfred Murrah binasının partlayışdan 7 saniyə sonra 1/3-lik hissəsi dağılmışdır. *Oklahoma hücumu* 11 sentyabr terror aktlarına qədər Amerika Birləşmiş Ştatları tarixi ərzində baş vemriş ən dəhşətli terror hadisəsi olaraq tanınmışdır. Hadisə ABŞ ordusunun ehtiyatda olan hərbiçisi Timoti MakVeikq və onun köməkçisi Terri Nikolas tərəfindən törədilmişdir.

Partlayışdan sonra 90 dəqiqə ərzində MakVeik Oklahoma şossesinin patrul işçisi Çarli Hencer tərəfindən avtomobili nömrə nişanı olmadan idarə etdiyi üçün saxlanılıb və qanunsuz silah saxladığına görə həbs edilib. Məhkəmə sübutları tez bir zamanda MakVeik və Nikolsu hücumla əlaqələndirib; Nikols həbs olunub və bir neçə gün ərzində hər ikisinə qarşı ittiham irəli sürülüb. Maykl və Lori Fortierin sonradan cinayət ortağı olduqları müəyyən edilib. Körfəz müharibəsinin veteranı və ABŞ milis hərəkatına rəğbət bəsləyən MakVeiq binanın qarşısında saxladığı partlayıcılarla dolu icarəyə götürdüyü "Ryder" yük maşını partladıb. Nikols bombanın hazırlanmasına kömək etmişdi. ABŞ federal hökumətini bəyənməməsi və 1992-ci ildə Yaqut Silsiləsi hadisəsinin və 1993-cü ildə Vako mühasirəsinin idarə edilməsindən narazı olması ilə motivasiya olan MakVeiqin hücumu Texas ştatında, Vakoda, Devid şöbəsinin filialında mühasirəni bitirən yanğının ikinci ildönümünə təsadüf etdi.

"OKBOMB" kimi tanınan rəsmi FTB araşdırması 28.000 müsahibə, 3.5 tonluq (3.200 kq) sübut və təxminən bir milyard məlumatı əhatə edirdi. FTB MakVeiqin evinə basqın edərkən, telefon kitabçasında tək bir telefon nömrəsi tapdı. FTB nömrəni bir ailənin olduğu bir evə qədər izlədi. FTB ev sahibi ilə müsahibə apardı və ev sahibinin bir neçə saatlıq məsafədə yerləşən ferma ilə telefon nömrəsini paylaşdığını, orada MakVeiqin bombardman üçün ləvazimat aldığını aşkar etdi. Bombaçılar 1997-ci ildə mühakimə olundu və həbs edildi. Ölümə məhkum edilən MakVeiq 2001-ci il iyunun 11-də ABŞ-nin İndiana ştatının Terre Haute şəhərindəki federal cəzaçəkmə müəssisəsində öldürücü inyeksiya ilə edam edildi. Nikols 2004-cü ildə ömürlük həbs cəzasına məhkum edildi. Maykl və Lori Fortier MakVeiq və Nikols əleyhinə ifadə verdilər; Maykl Fortier ABŞ hökumətini xəbərdar etmədiyi üçün 12 il həbs cəzasına məhkum edildi və Lori ifadəsi müqabilində ittihamdan toxunulmazlıq aldı.

Arxa plan
---------