**Raw** — Rəqəmsal kameranın , rəqəmsal kino kamerasının , habelə hərəkətsiz görüntü və ya film skanerinin fotomatrisindən elektrik siqnalları haqqında xam məlumatları ehtiva edən rəqəmsal şəkil fayl formatıdır .

Belə fayllar matrisin elektrik siqnalları haqqında birbaşa ADC -dən alınan məlumatları ehtiva edir, heç bir ümumi qəbul edilmiş spesifikasiyası (standart) yoxdur. Müxtəlif istehsalçıların matrisləri və ADC-lərinin texniki xüsusiyyətlərinə görə universal RAW standartı yoxdur və müxtəlif cihazlardan olan fayllar bir-birindən fərqlənir.

Xüsusiyyətləri
--------------

RAW faylları bəzən "rəqəmsal neqativlər" adlanır, çünki onlar analoq fotoqrafiya və kinoda neqativlərə oxşar rol oynayırlar. Həm fotoqrafik, həm də kino neqativləri son görüntü deyil, onu yaratmaq üçün bütün lazımi məlumatları ehtiva edir. Əksər tətbiqlərdə "inkişaf "adlanan RAW fayllarının çevrilməsi prosesi oxşar məna daşıyır , çünki foto materialların emalı ilə analoqu olaraq , gizli təsvirə daxil edilmiş məlumatları bu və ya digər şəkildə şərh etməyə imkan verir. Dönüşüm zamanı RAW faylının özü heç bir şəkildə dəyişmir, lakin göstərmə və çap üçün uyğun olan başqa bir fayl yaratmaq üçün mənbə kimi xidmət edir. Bununla belə, proses bu şəkildə əldə edilən fayllardan bərpa olunmayan məlumatın geri dönməz itkisi ilə nəticələnir. Bundan əlavə, RAW faylları monoxrom məlumat massivini xüsusi rəng məkanına çevirmək üçün konversiya zamanı debaerizasiyaya məruz qalır. Qrafik redaktorlarda baxmaq üçün uyğun olan son qrafik faylı "rəqəmsal neqativdən" "çap"dır, yaratma şərtləri, analoq foto çap prosesində olduğu kimi, konvertasiya zamanı dəyişdirilə bilər.. RAW faylının çevrilməsi həm TIFF və ya JPEG şəkillərini tez yaradan daxili kamera çeviricisi ilə , həm də xarici kompüterdə çəkilişdən sonra həyata keçirilə bilər. Birinci halda, orijinal RAW faylları yaddaş kartında saxlanmaya bilər , çünki onlar əlavə yer tutur.

Səviyyə alətindən (sağda) istifadə edərək vurğu və kölgə detalları bərpa edilməzdən əvvəl Raw fayl (solda)
Ağ balansı , ISO və Şəkil Stili üçün kameradaxili parametrlər daxili çeviricinin düzəlişlərindən başqa bir şey deyildir. Buna görə də, kompüterdə xarici konvertasiya zamanı bu parametrlərin əksəriyyəti görüntü keyfiyyətini itirmədən istənilən istiqamətdə dəyişdirilə bilər. Bu halda, Şəkil Üslubunu seçmək əvəzinə, parlaqlıq , kontrast , rəng doyma və kəskinləşdirmə birbaşa tənzimlənə bilər. Çəkiliş zamanı seçilmiş ağ balans parametrləri yalnız çevrilmə zamanı standart parametr kimi xidmət edir. çünki RAW faylları ələ keçirilən obyektlərin rəngini heç bir şəkildə şərh etmir. Faylın çevrilməsi zamanı çəkilişdən əvvəl seçilmiş rəng temperaturu heç bir məhdudiyyət olmadan istənilən istiqamətdə dəyişdirilə bilər. Bütün bunlar çəkiliş zamanı əhəmiyyətli səhvlər olduqda belə çox yüksək keyfiyyətli görüntü əldə etməyə imkan verir.

RAW fayllarının məzmunu
-----------------------

Raw faylı minimal emalından sonra fotohəssas matrisin hər bir elementindən rəqəmsallaşdırılmış məlumatları ehtiva edir. RAW fayllarının strukturu və məzmunu çox vaxt yalnız formatın xüsusi versiyasından istifadə edən avadanlıq istehsalçısına məlumdur. Bu spesifikasiyalar kommersiya dəyərinə malikdir və açıqlanmı. Buna görə də, standart oxuna bilən fayla çevirmək üçün adətən tərs mühəndislikdən istifadə etməklə yaradılmış xüsusi proqram və ya üçüncü tərəf proqramlarından istifadə edilməlidir. Ən məşhur RAW formatları ilə işləmək üçün uyğun olan ən məşhur çeviricilərdən biri Adobe Photoshop Lightroom adlanır.

##### Raw fayllarda sənaye standartı məlumatları da var.

* kameranı müəyyən edən metadata ;
* çəkiliş şəraitinin texniki təsviri ilə metadata;
* kameradaxili çeviricidə çəkiliş zamanı təyin edilmiş çevirmə parametrləri;
* rəqəmsal kameralar əlavə olaraq redaktə çərçivəsinin və çəkilişlərinin nömrələri , həmçinin panoramik başlığın mövqeyi haqqında məlumatları qeyd edir;

2015-ci ildən etibarən Android Lolipop-un buraxılması ilə RAW formatında çəkiliş smartfonlarda da mümkün oldu .2015-ci ildən etibarən Android Lolipop-un buraxılması ilə RAW formatında çəkiliş smartfonlarda da mümkün oldu .
Fotoqrafiyada RAW təsviri rəqəmsal SLR-lərdə , güzgüsüz kameralarda və bəzi psevdo-refleks kameralarda mövcuddur. Bununla belə, bəzi kameralar bu cür faylları sənədsiz debug rejimində və ya dəyişdirilmiş proqram təminatı ilə yarada bilər. Android 5 Lolipop-un buraxılması ilə RAW formatında çəkiliş smartfonlarda da mümkündür.

DNG-də standartlaşdırma
-----------------------

Adobe həmçinin DNG (Rəqəmsal Mənfi) formatını həm "mənfi" (kameradan alınan xam məlumat), həm də "müsbət" (son görüntü) çevirmə parametrlərinin təsviri ilə saxlanması üçün ümumi standartlaşdırılmış format kimi təklif etmişdir. Leica , Pentax , Hasselblad , Sigma , Samsung , Ricoh yeni kameralarına öz Raw faylları ilə yanaşı DNG dəstəyini də daxil etdilər, lakin əksər istehsalçılar yalnız öz Raw formatlarından istifadə etməyə davam edirlər. Adobe həmçinin Raw fayllarını yeni formata çevirmək üçün bir yardım proqramı buraxdı , o, 560-dan çox kameranı dəstəkləyir (2015-ci ilin yayında) və siyahı artmaqda davam edir. DNG formatının xüsusiyyəti kamera və onun parametrləri haqqında əsas məlumatları təsvir etmək üçün fayla daxil edilməli olan metadatadı.

Format xüsusiyyətləri
---------------------

#### Üstünlükləri

* Siqnalın rəqəmsal təsvirində bitlərin sayının çox olması səbəbindən daha çox yarımton, qüsurların görünmədən (məsələn, posterizasiya) şəkillərin daha çox korreksiyasına imkan verir.
* Xam rəng gamutuna kamera tərəfindən qəbul edilən bütün rənglər daxildir. Kameraların adətən JPG kimi saxlandıqda sensor məlumatlarını çevirdiyi sRGB rəng gamutunda tək bir saf spektral rəng yoxdur.
* Çəkilişdən sonra bəzi ekspozisiya korreksiyası imkanı .
* Ağ balansı , kontrast, doyma, parlaqlıq və səs-küy səviyyələrini fotoşəkil çəkərkən müvafiq parametrlər qurulmuş kimi eyni və ya daha yaxşı keyfiyyətlə düzəltmək imkanı .
* İnterpolyasiya olunmayan çərçivədə linzaların qüsurlarını (vinyetləmə, xromatik aberrasiyalar) düzəltmək bacarığı.
* Snapshot saxlanarkən heç bir transformasiya təhrifləri təqdim edilmir
* Dönüşüm daha yaxşı ola bilər, çünki o, görüntünü tez emal etməli olan nisbətən zəif kamera prosessoru tərəfindən deyil, vaxt məhdudiyyəti olmayan güclü kompüter prosessoru tərəfindən həyata keçirilir.
* Qeyri-standart spektral diapazonda (məsələn, ultrabənövşəyi və ya infraqırmızı işıqda) çəkiliş zamanı istədiyiniz bədii effekti əldə edə və yüksək keyfiyyətli şəkil əldə edə bilərsiniz.

#### Mənfi cəhətləri

* Format bir çox uyğun olmayan növlərlə təmsil olunur.
* Əvvəlcədən çevrilmə olmadan redaktə etməyin mümkünsüzlüyü.
* İstehlakçı cihazlarında və kompüterlərdə əvvəlcədən konvertasiya edilmədən fayllara baxmaqla bağlı müəyyən çətinliklər.
* Veb və ya çap formatlarına çevirmək üçün vaxt lazımdır .
* JPEG kimi saxlandığından daha böyük fayl ölçüsü .
* Yaddaş kartının tutumu daha az ola bilər.
* Davamlı olaraq JPEG formatında çəkiliş edərkən Raw formatında yazmaq imkanı olan əksər kameralar ardıcıl olaraq bir neçə onlarla kadr çəkə və ya yaddaş kartı dolu olana qədər davamlı olaraq çəkə bilər. Faylların sayı yaddaş buferindən asılıdır və bir qayda olaraq, təxminən 20–30 kadr təşkil edir. RAW formatında maksimum partlayış uzunluğu daha kiçikdir: Nikon D5200 üçün altıdan ən yüksək səviyyəli kameralar üçün on və ya iyirmi kadra qədər.
* Artıqlıq. Tez-tez Raw faylında fayl ölçüsünü artıran önizləmə üçün kifayət qədər böyük jpeg şəklidə olur.

Proqram dəstəyi
---------------

Format eyni ada malik olsa da, rəqəmsal foto avadanlıqlarının aparıcı istehsalçılarının hər biri istehsalçılara öz texnologiyalarını optimallaşdırmağa imkan verən Raw formatı üçün öz spesifikasiyasına malikdir. İstehsalçılar adətən Raw fayllarını yalnız öz məhsullarından emal edən kameraları olan öz proqramlarını daxil edirlər.

ISV-lər bütün təchizatçıların formatlarını dəstəkləməyə çalışırlar.

Raw çeviricilər
---------------

Raw Converter, matrisdəki xam məlumatlardan son qrafik faylları yaratmağa imkan verən proqramdır. Yaxşı bir obyektiv kimi, xam çevirici də DSLR-nin vacib hissəsidir. Raw fayllarından alınan fotoşəkillərin keyfiyyəti çeviricidən asılıdır: fərqlər həm şəkilləri avtomatik rejimdə emal edərkən, həm də onları əl ilə tənzimləyərkən aşkar edilir.

#### Sərbəst paylanır

* dcraw — və mənbə koduna əsaslanan proqramlar UFRaw , Faststone , GIMP üçün plaginvə bir çox başqaları.
* Bacarıqlı Rawer
* digiKam
* Rawstudio
* libraw
* XnView
* Raw Therapee
* qaranlıq masa
* RPP (yalnız Mac OS X)
* Photivo
* Raw.pics.io (onlayn, brauzerdə işləyir)

#### Mülkiyyət

* Adobe Kamera Raw populyar Adobe Photoshop qrafik redaktoru üçün plagindir.
* Adobe DNG Converter
* ACDSee
* Adobe Photoshop Lightroom , Pixmantec-in əvvəlki Rawshooter üçün mənbə koduna əsaslanır.
* Apple Aperture (yalnız Mac OS X)
* Corel AfterShot Pro (Əvvəlki Bibble)
* BreezeBrowser
* Birini çək — Birinci Mərhələ
* Leaf Capture — Leaf
* Phocus — Hasselblad
* DxO
* RawShooter
* Silkypix Developer Studio

#### Kamera istehsalçıları tərəfindən təmin edilir (adətən paketə daxildir)

* Canon Digital Photo Professional
* SilkyPix tərəfindən Fujifilm Raw File Converter EX
* Konica Minolta Dimage Viewer
* Nikon Capture NX
* Olympus Master, Olympus Viewer
* Pentax Digital Camera Utility
* Sony Image Data Converter SR
* Samsung xammal çevirici

İstinadlar
----------

1. ↑  "Raw Sözü Nə Deməkdir Və Oxunuşu". 2023-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-18.  (#first\_missing\_last)
2. ↑  "Raw nədir və nə işə yarayır ?". 2017-04-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-18.
3. ↑  *www.jasonpomerleau.com, Jason Pomerleau-; Reichmann, Michael.* "Understanding RAW Files Explained". Luminous Landscape. 2 mart 2011. 2023-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-18.
4. ↑  "4. RAW, TIFF и JPG - в чём разница? - Разумно о фото - статьи - ФотоФорум.ру". www.photoforum.ru. 2023-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-18.
5. ↑  "JPEG, TIFF и RAW: в чем разница? | КомпьютерПресс". compress.ru (rus). 2023-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-18.
6. ↑  "Переработка сырья". www.foto-video.ru. 2023-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-18.
7. ↑  "Panasonic LX3 Barrel Distortion Controversy". The Online Photographer. 2023-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-18.
8. ↑  Xam upload  (#bare\_url\_missing\_title).
9. ↑  *Orus, Alper.* "RAW vs JPEG : Hangi Dosya Biçimini Ne Zaman Kullanmalı?". Fotopedi (türk). 31 yanvar 2021. 2021-05-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-18.
10. ↑  "RAW Fayl (nədir və necə açılır)". az.eyewated.com. 2023-08-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-18.