recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sultan Murad türbəsi** – İstanbulda XVI əsrin sonlarında inşa edilən türbə.

Sultan III Murad, ölümünün ardından 19 şahzadəsiylə birlikdə Aya Sofyanın həyətinə dəfn olunmuş, ardından oğlu III Mehmedin əmriylə baş memar Davud ağa tərəfindən məzarı üzərində türbəsinin inşası başlamışdır. Ancaq cənazələr dəfn olunarkən edilən yanlış səbəbilə padşahın məzarının mərkəzdə yerləşməsi üçün yan tərəfə əlavə divar hörülmüş, beləliklə türbənin inşası uzanaraq 1599-cu ildə Əhməd ağa tərəfindən tamamlanmışdır.

Altıbucaqlı plan üzrə inşa olunan türbə Memar Sinan stilində inşa edilmişdir. Türbədə III Muradla yanaşı, xanımı Safiyə Sultan, 20 şahzadəsi, qızları Fatma, Fəxriyə, Mihrimah və Mehriban Sultanla birlikdə digər 20 qızı, Sultan III Mehmedin iki qızı və üç şahzadəsi, I Əhmədin oğlu Şahzadə Qasım və Sultan İbrahimin adı bilinməyən bir oğlu ilə iki qızı – ümumilikdə 54 nəfərin dəfn olunduğu qeyd edilsə də, bu gün türbədə cəmi 50 məzar yeri mövcuddur.

Mənbə
-----

* Ayvansarâyî, Hadîkatü’l-cevâmi‘, I, 6;
* Halûk Şehsuvaroğlu, Asırlar Boyunca İstanbul, İstanbul, ts. s. 152;
* Dilek Haskök, İstanbul’da Çinili Türbeler (mezuniyet tezi, 1965), İÜ Ed. Fak. s. 73-82;
* Gönül Öney, Türk Çini Sanatı, İstanbul 1976, s. 102;
* Tahsin Ömer Tahaoğlu, İstanbul’da Osmanlı Türbelerinin Tipolojisi (doktora tezi, 1988), İÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, s. 188-196;
* Hakkı Önkal, Osmanlı Hanedan Türbeleri, Ankara 1992, s. 178-183;
* Zarif Orgun, "Mimar Dalgıç Ahmet", Arkitekt, XI/3-4, İstanbul 1942, s. 59-62;
* Uğur Tanyeli, "Murad III Türbesi", DBİst.A, V, 503-504.
**1898-ci il avqustun 4-də Balaxanıda neft fontanı** ― rejissor Aleksandr Mişon tərəfindən 1898-ci ildə çəkilmiş qısametrajlı sənədli film. Film Azərbaycan kinosu tarixində çəkilmiş ilk filmlərdən biridir. Kinosüjetdə Balaxanı mədənlərinin birində neft quyusunun fontan vurması əks olunmuşdur.

Sujetdəki quyunun Balaxanı ərazindəki "21060" nömrəli quyu olduğu iddia olunur. Sözügedən quyu 1898-ci ilin noyabr ayında VI horizontdan sutkalıq 11 ton neft hasilatı ilə istismara verilmişdir və hələ də istismar olunur.

Kinosüjet "Canlı fotoşəkillər" kolleksiyası adı altında 1900-cü ildə Parisdə Ümumdünya sərgisində böyük uğurla nümayiş etdirilmişdir. Nümayiş etdirilən süjetlər arasında "Bibiheybətdə neft fontanı yanğını", Əlahəzrət Buxara əmirinin "Veliki knyaz Aleksey" paroxodunda yolasalma mərasimi, "Qafqaz rəqsi", "İlişdin" kinosüjetləri də var idi. Bunları izləyən Lümyer qardaşları onlardan bir neçəsini almış və öz kolleksiyalarına daxil etmişlər. Sonradan həmin kinosüjetlər Paris kinoarxivinə təhvil verilmiş və bu günə kimi orada qorunub saxlanılır. 2001-ci ildə Azərbaycan Dövlət Film Fondunun təşəbbüsü ilə bu kinosüjetlərdən ikisinin surətləri — "Bibiheybətdə neft fontanı yanğını" və "1898-ci il avqustun 4-də Balaxanıda neft fontanı" Bakıya gətirilmiş və hazırda Azərbaycan Dövlət Film Fondunda qorunub saxlanılır.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898–2002)). Bakı: 2003, səh.7.
2. ↑  "21060-cı: Balaxanıdakı yaşı yüzü keçən quyunun sirri – REPORTAJ + FOTO". Oxu.az. 10 noyabr 2022. 2023-08-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-03.

Xarici keçidlər
---------------

* 1898-ci il avqustun 4-də Balaxanıda neft fontanı  — YouTube

Mənbə
-----

* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 812.
* Aydın Kazımzadə. "Bu belə olub". [Azərbaycan kinosu — 110] //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 10–11.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycan filmlərinin siyahısı
* 1890-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Qərənfil Xəlilova** (Bakı) — redaktor.

Həyatı
------

Qərənfil Əli qızı Xəlilova 1957-ci ildə Bakıda anadan olub. 1975-ci ildə 70 saylı
orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirib. Həmin il Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə daxil olub, 1981-ci ildə ali təhsilini Fərqlənmə Diplomu ilə başa vurub. 1981-ci ildən 2005-ci ilədək Azərbaycan Dövlət Teleradio şirkətində maaşlı komsomol katibi, Radionun "Məktəb" redaksiyasında kiçik redaktor, redaktor, Televiziyanın "Xəbərlər" redaksiyasında müxbir, şərhçi, şöbə müdiri vəzifələrində çalışıb.

Bir sıra informativ, analitik, bədii-publisistik verilişlərin, sənədli filmlərin müəllifi
və aparıcısı kimi tanınıb.

Q. Xəlilova 2005-ci ildən 2013-cü ilədək İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətində Müəllif Proqramları şöbəsinin rəisi, Ədəbi-dram, Musiqi departamentlərində departament direktorunun müavini, "Carçıfilm" Yaradıcılıq Birliyinin direktoru olub. "Haqqım var ki, öyunum…" silsiləsindən 20-yədək tarixi filmin ("Fətəli xan Xoyski", "İsmayıl bəy Qaspralı", "Həsən bəy Zərdabi", "Xəlil bəy Xasməmmədov", "Əli bəy Hüseynzadə", "Əlimərdan bəy Topçubaşov", "Nəriman Nərimanov", "Ziyadxanov qardaşları", "Nuru paşa", 3 hissəli "İstiqlal yolları" və s.), bir sıra bədii, sənədli və verilişlərin ("Əsrlərdən gələn səslər", "Əllərin möcüzəsi","Həqiqət işığı", "Krım tatarları", "VİP", "Telelinza" və s.), 3 kinossenarinin ("Yanlış da bir naxışdır", "İstədiyin yar…","Ruhların harayı"), 5 mahnı klipinin (Xan Şuşinskinin "Qarabağ şikəstəsi", Fatma Mehrəliyevanın "Kəsmə şikəstə", Aşıq Zülfiyyənin "Dağlar", Aşıq Avdının "Layla de,
layla…." və Aşıq Kamandarın "Əsli və Kərəm" dastanından oxuduğu mahnılar) müəllifidir.

Qərənfil Xəlilovanın "Haqqım va ki, öyünüm… "silsilısindən "İsmayıl bəy Qaspralı" və "Ruhların harayı" filmləri beynəlxalq kinofestivallarda mükafatlara layiq görülüb.

Q. Xəlilovanın yaradıcılıq fəaliyyəti Respublika Jurnalistlər Birliyinin "Həsən bəy Zərdabi", Mətbuat Şurasının "Həsən bəy Zərdabi", Azadlıq Hərəkatçıları Təşkilatının, Türkdilli Xalqların Əməkdaşlıq Təşkilatının, KİV müstəqil həmkarlar təşkilatının, Bakı şəhər mədəniyyət şöbəsinin, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi nazirliyinin, "Cavad xan" fondunun və digər təşkilatların mükafatlarına layiq görülüb.

2005-ci ildə "Gənclərin siyasi fəallığının artmasında teleinformasiyanın rolu" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. Siyasi elmlər üzrə Fəlsəfə doktorudur. Bakı Dövlət və Slavyan Universitetlərində pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olub, baş müəllim vəzifəsində çalışıb. Bir sıra elmi və publisistik məqalələrin müəllifidir.

Qərənfil Xəlilova 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə "Əməkdar jurnalist" Fəxri adına layiq görülüb.

Ailəlidir. İki övladı var.

Filmoqrafiya
------------

1. Azərbaycan palitrası (veriliş, 2005)
2. Dəbdən dəbə (veriliş, 2006)
3. Bu səs Qədirin səsidir (film, 2007)

İstinadlar
----------
**Dadav Moqamedov** (1863, Xumtorqala[d] – 1926, Xumtorqala[d]) — qumuq xalq şairi və ağac-kumuzda ifaçısı. Dağıstanın ilk xalq şairi. Metal və ağac üzrə usta. 1905-ci il kəndli hərəkatının fəal iştirakçısı; Vətəndaş Müharibəsi dövründə inqilabi partizan; Dağıstanda ilk kənd müxbiri. Milliyyətcə qumuqdur.

Bioqrafiya
----------

Gənc yaşlarından Magomedov xalq şairi-improvizatoru və agaç-kumuzda mahnı ifaçısı kimi tanınırdı. Üstəlik erkən yaşlarından nadir metal və ağac ustası kimi tanınmışdır. Mahnılarını inqilabı tərənmüm etməsi səbəbindən kəndlilər, xüsusilə də gənclər arasında məşhur idi. Dadav 1905-ci il inqilabı ərəfəsində kəndli hərəkatında fəal iştirak etmişdir. 1917-ci ildə Maqomedov inqilabçı döyüşçülərin önündə gedirdi. Üstəlik kənd məclisinin ilk sədri seçilmişdi. Bir vaxtlar Maqomedovun əsərləri yalnız şifahi olaraq deyil, həm də elan və inqilabi vərəqələr şəklində yayılmışdır. İnqilablar və vətəndaş müharibəsi dövründə onun şeirləri bolşevik mətbuatının "İşçi xalqı", "Al Bayrak" qəzetlərində, sovet dövründə "Yoldaş" qəzetinin səhifələrində nəşr olunurdu. Ağ Qvardiyaçıların onları axtarışı zamanı o, partizanlarla birlikdə dağlarda və meşələrdə gizlənir. 1920-ci ildən Qırmızı Ordunun zəfərindən və Dağıstanda Sovet hakimiyyətinin qurulmasından sonra, Dağıstan MSSR-da ilk kənd müxbiri olur. 20 il ərzində mahnılarında Dadav kasıbları mübarizəyə çağırır, reaksiya günlərində ağır əməyə gedən inqilabçıları tərifləyirdi. "Qırmızı şair" təxəllüsü ilə tanınırdı. Ağ Qvardiyanın Dağıstan ərazisində hökmranlıq etdiyi dövrdə əksinqilaba qarşı, kommunizmin qələbəsi uğrunda qəti mübarizə aparmaq üçün gizli bir təşviqata rəhbərlik edir. Mahnıları məzmun və dil baxımından onu çox sevən dağ kasıblarına yaxın idi. Kommunist Partiyasının üzvü olmadığı halda özünü tamamilə kommunizm yoluna həsr edir. 1930-cu illərdə Cəlaləddin Korkmasovun təşəbbüsü ilə nəşr olunmaq üçün nəzərdə tutulan şairin böyük şeirlər toplusu itirilir. 1935-ci ildə Yusup Qereev Dağıstan Yazıçılar Birliyinin rəhbərliyinə gəlir, Dadava Maqomedovun əlyazma şeirlər və mahnılar cildi ona təhvil verilir. Əlyazmanın oxunmasından ilham alan və Dadavın böyük oğlu Ömərlə dəfələrlə görüşdükdən sonra, Daqestanskaya Pravda qəzetinin səhifələrində Magomedovların ailə arxivi ilə tanış olduqdan sonra Yusup Qereev 6 yanvar 1935-ci ildə "İnqilabçı Kumtorkaladan bir müğənni" başlıqlı uzun bir məqalə dərc edir.

Fəxri adlar
-----------

DMSSR Xalq Komissarları Sovetinin 21 oktyabr 1925-ci il tarixli, 4423 saylı fərmanı əsasında Dadav Maqometova Dağıstanın Xalq Şairi yüksək adına layiq görüldüyünü təsdiq edən sertifikat təqdim edilir. Sertifikatı Dağıstan MSSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri Celal-ed-Dinom Korkmasov və Dağıstan ASSR Xalq Komissarları Sovetinin rəhbəri imzalamışdır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Первый народный поэт Дагестана". 2020-06-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-12.
2. ↑  "Юбилей дагестанского поэта Дадава Магомедова отметили в Махачкале". 2020-06-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-12.
"Ledi Qodiva" (1898), rəssam Con Kolyer
**Ledi Qodiva** (*ing.* Godiva, latınlaşmış qədim ingiliscə *Godgyfu*, *Godgifu* sözündən — "Tanrının bəxş etdiyi"; 980–1067) — Mersiya qrafı Leofrikin həyat yoldaşı olmuş anqlosakson qrafinyası. Əfsanəyə görə, ərinin öz təbəələri üzərinə qoyulan hədsiz sayda vergiləri azaltması üçün Böyük Britaniyada yerləşən Koventri şəhərinin küçələrini at üstündə çılpaq şəkildə gəzmişdir.

Əfsanə
------

Əfsanəyə görə, Qodiva Leofrikin həyat yoldaşı olub. Ledi Qodiva qrafın təbəələrinin vergilərin çoxluğundan əziyyət çəkdiyini görüb, ərini vergilərin sayını azaltmaq üçün razı salmağa çalışmışdır. Bir dəfə növbəti məclislərin birində hədsiz sərxoş olan Leofrik öz həyat yoldaşının Koventri şəhərinin küçələrini çılpaq keçəcəyi təqdirdə vergilərin sayını azaldacağını bildirir. O əmin idi ki, bu cür şərt Qodiva üçün qəbuledilməzdir. Amma Qodiva bu addımı atır. Onu çox sevən və hörmət bəsləyən şəhərin bütün sakinləri təyin olunmuş gündə evlərinin bütün qapı və pəncərələrini bağlamışdılar. Bu cür nəzərə çarpmayan şəkildə Qodiva bütün şəhərdən keçir.

Qraf Qodivanın fədakarlığına heyran qalır və söz verdiyi kimi vergiləri azaldır. Əfsanənin bəzi versiyalarına görə, şəhərin Tom adlı bir sakini (*Tom Peeping*) pəncərədən baxmaq istəyəndə gözləri o an kor olmuşdur.

Real personajlar
----------------

Koventrinin mərkəzində Ledi Qodivanın heykəli
Yəqin ki, bu hadisə real hadisələrlə az bağlıdır. Leofrik və Qodivanın həyatı təfsilatı ilə İngiltərədə qorunub saxlanılmış salnamələrdə təsvir edilmişdir. Məlumdur ki, 1040-ci ildə Leofrik benedikt monastırı tikdirmişdir. Leofrik monastır torpaqlarını bölərək bu torpaqları 24 kəndin himayəsinə vermişdir. Qodiva isə bu monastıra çoxlu sayda qızıl, gümüş və qiymətli daşlar hədiyyə bağışlamışdır. Qraf Leofrik və Ledi Qodiva bu monastırda dəfn olunmuşdur.

Sonralar XIII əsrdə kral I Eduard bu əfsanə haqda həqiqəti öyrənmək qərarına gəlir. Salnamələrin tədqiqatı nəticəsində, Koventridə həqiqətən də 1057-ci ildən başlayaraq vergilərin yığılmaması aydınlaşdırıldı. Amma bu müddətin 17 il olması əfsanədə təsvir edilən hadisələrin reallığına şübhə yaradır.

Əlavə
-----

Koventrinin keçmiş kafedral kilsəsinin yaxınlığında at üstündə saçları yana tökülmüş Ledi Qodivanın heykəli ucaldılıb.

1678-ci ildə şəhərin sakinləri Ledi Qodivanın şərəfinə bu günə qədər də saxlanılan və hər il keçirilən festivalı qeyd etməyə başladılar.

Kinoda
------

1955-ci ildə amerikalı rejissor Artur Lyubin əfsanənin motivləri əsasında "Koventrili Ledi Qodiva" (*ing.* Lady Godiva of Coventry) filmini çəkir. Bu filmdə baş rolu 1950-ci illərdə populyar olan irland aktrisası Morin Oxara ifa etmişdir.

Xarici keçidlər
---------------

* Vikianbar Vikianbarda **Ledi Qodiva** ilə əlaqəli mediafayllar var.
**"Qoca Xottabıç"**  (*rus.* Старик Хоттабыч) — rejissor Gennadi Kazanskinin 1956-cı ildə çəkdiyi film.

Məzmun
------

12 yaşlı pioner şagird Volka Kostrikov Moskva çayından bir küp tapır. Evə gələrək küpü açır. Həmin küpün içərisindən Həsən Əbdürrəhman ibn Xottab (*Nikolay Volkov*) adlı cin çıxır. Həmin cinin artıq 3732 yaşı vardır. Və o, min illərdir ki, küpün içərisindədir. Ona görə bilmir ki, öz xilaskarına — Volkaya necə yaxşılıq etsin. Volka ondan coğrafiya dərsindən kömək etməyi xahiş edir. Lakin cinin coğrafi təfəkkürü geridə qalmışdır. Ona görə də müəllimi Volkaya deyir: Volka sən qədim dövrün coğrafi baxışlarını düzgün bilirsən. Daha sonra Xottabıç Volkaya saray, dəvə karvanları və s. hədiyyə etmək istəyir, lakin Volka bunların heç birini qəbul etmir. Bununla rejissor sovet pionerləri ruhunda tərbiyə olunan bir oğlan obrazını yaratmaq istəmişdir. Sonda Volka Xottabıçı sirkə aparır. Və sirkdə Xottabıç öz heyrətamiz illüziya nömrələrini göstərir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

* **Ssenari müəllifi** — Lazar Lagin
* **Rejissor** — Gennadi Kazanski
* **Operator** — Müzakir Şükürov
* **Səs operatoru** — Qriqori Elbert
* **Rəssam** — İsaak Kaplan, Bella Meneviç
* **Bəstəkar** — Nadejda Simonyan

### Rollarda

* Nikolay Volkov — *Xottabıç*
* Alyoşa Litvinov — *Volka Kostrikov*
* Olqa Çerkasova — *Varvara Stepanova*
* Maya Blinova — *Volkanın anası*
* Yefim Kopelyan — *Cəfər Əli Məhəmməd, Bakılı qazma ustası*
* Alekdandr Larikov — *həkim*

Filmi izlə
----------

Qoca Xottabıç filmi — azərbaycan dilində Arxivləşdirilib 2016-05-02 at the Wayback Machine

Qoca Xottabıç filmi — rus dilində

Qoca Xottabıç filmi — 10 ən yaxşı sovet filmimdən biri
***Aslan Bacanaq*** filmi rejissor Zəki Alasya tərəfindən 1977-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Komediya,
macəra, döyüş, musiqili film "Ərmanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Əsas rolları Zəki Alasya, Mətin Ağpınar, Gölgən Bəngü, Cavad Qurtuluş, Pərran Qutman ifa edirlər.

Məzmun
------

Məhəllə təzə köçən avtobus şoferi Səlim, yaşadığı yerin qoçusu Həlimin bacısını sevməyə başlayır. Bunun fonunda hadisələr maraqlı şəkildə cərəyan edir.

Film haqqında
-------------

* Film aktyor, rejissor Zəki Alasyanın quruluşçu rejissor kimi filmdə ilk işidir.

Filmin heyəti
-------------

**Ssenari müəllifi:** Ömür Buqay
**Quruluşçu rejissor:** Zəki Alasya
**Quruluşçu operator:** Qaya Ərərəz
**Quruluşçu rəssam:** İsmayıl Qalxan
**Montaj:** Mahmud Köhnəci, Kazım Çaxırman
**Rəng korreksiyası:** Türkər Vətən
**İşıq servisi:** İbrahim Sabuncu
**Rejissor asistenti:** Nurhan Soydaş
**Operator asistenti:** Ərdoğan Ərərəz
**İkinci rejissor:** Yaşar Sərinər
**Səs operatoru:** Nəcib Sarıcıoğlu

Rollarda
--------

Zəki Alasya — Səlim   

Mətin Ağpınar — Həlim   
 Gölgən Bəngü — Zeynəb   

İhsan Yücə — Satıcı Kərim   
 Cavad Qurtuluş — Bərbər Seyfi  
 Sami Həzinsəs — Bərbər köməkçisi Nəcdət   

Atilla Pəkdəmir — Müavin Nəzmi   

Haqqı Qvanç — Məhəllədə qalan   

Tuncər Nəcmioğlu — Çayxana sahibi Davud   

İbrahim Uğurlu — Qumar oynayan   

Kamal İsgəndər — Müavin Öggəş   

Ərəb Cəlal — Məhəllədə qalan   

Nübar Tərziyan — Həkim Hrant   

Bakı Tamər — Polis   

İbrahim Sabuncu — Qumar paylayan   

Abdi Algül — Neylon İsmayıl   

Nərmin Özsəs — Məhəllədə qalan  

Kənan Qaragöz — Topal Hüseyn   

Firuddin Çölgəçən — Məhəllədə qalan   
 Can Qoluqısa — Məhəllədə qalan  
 
Səlçuq Uluərgüvən — Fevzi  

İhsan Bayraqdar — Dolmuşdaki sərnişin  

Əli Gənçli — Rəssam   

Aytən Qoçaq — Dayanacaqdakı sərnişin  

Turgut Boralı — Raib əmi   

Yaşar Güclü — Məhəllədə qalan

Filmi səsləndirənlər
--------------------

Zafər Önən   

Rza Pekkutsal   

Ayşin Atav   

Ərol Kəsgin   

Timuçin Caymaz   

Səid Ərgənç   

Səlim Naşid  

Sacide Kəsgin  

Qəzənfər Özcan  

Ayton Sərd  

Ərxan Abir

İstinadlar
----------

1. ↑  "Aslan Bacanaq SinemaTürk-də". 2013-05-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-26.
2. 1 2  "Aslan Bacanaq Zəki Alasyanın filmi". 2015-11-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-01-26.

Həmçinin bax
------------

Türkiyə filmlərinin siyahısı  
 1977-ci ilin Türkiyə filmləri  
 1970-ci illərin Türkiyə filmləri
Aktivanlar və digər Hind-Avropa mənşəli olmayan tayfalar qara rəngdə verilmişdir.
**Akvitanlar** — e.ə. I əsrdə indiki Fransanın cənub-qərbində Pireneylər, Atlantik okeanı və Qaronna arasındakı regionda yaşamış tayfa. Romalılar bu bölgəni "*Gallia Aquitania*" adlandırdılar. Yuli Sezar və Strabon kimi klassik müəlliflər akvitanları Qalliyanın digər xalqlarından aydın şəkildə fərqləndirir və onların Pireney yarımadasındakı digərləri ilə oxşarlığını qeyd edirlər.

Romalılaşdırılma prosesi zamanı akvitanlar tədricən vulqar latın dilini və Roma sivilizasiyasını mənimsəmişdilər. Onların köhnə dili olan aktivan dili bask dilinin əcdadı və Qaskonda danışılan qaskon dilinin substratı idi.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Waldman, Carl; Mason, Catherine.* Encyclopedia of European Peoples (ingilis). Infobase Publishing. 2006. 38. ISBN 9781438129181. 2023-03-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-08-06. The Aquitani [...] lived in Gaul in the region between the Garonne River and the Pyrenees in present-day southwestern France [...].
2. ↑   Trask, L. *The History of Basque* Routledge: 1997 ISBN 0-415-13116-2

Xarici keçidlər
---------------

* - 51 complete works of authors from Classical Antiquity (Greek and Roman).
* - Julius Caesar text of De Bello Gallico (Gallic War).
* - Pliny the Elder text of Naturalis Historia (Natural History) - books 3-6 (Geography and Ethnography).
* - Strabo's text of De Geographica (The Geography).
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Yekaterina.

**Müqəddəs Yekaterina burnu** və ya **Sent-Katerins-Poynt** (*ing.* St. Catherine's Point) — Böyük Britanianın Vayt adasının ən ucqar cənub nöqtəsi. Nayton kəndindən bir qədər aralıda yerləşir.

Burundan bir qədər aralıda *Pepperpot* daş mayakı yerləşir. Mayak 1323-cü ildə inşa edilmişdir. Bu mayak Böyük Britaniya ərazisində Roma imperiyası dönəmində inşaedilmiş Duvr mayakı ilə birlikdə ölkənin ən qədim hazırda mğövcudluğunu qoruyan mayakıdır. belə rəvayət edilir ki, mayakı inşa edən de Qodeton monastır üçün nəzərdə tutulan şərabıl itirilməsinə görə özünü günahkar hesab edirdi. Ona günahını yumaq məqsədi ilə mayak inşa etməyi həvalə edirlər. Mayakda yandırılan od gəmiləri sahilə yaxınlaşmaları barədə xəbərdarlıq etməli idi. Burun yaxınlığında kiçik kilsə də vardır. Burada tunc dövrünə aid kurqan belə vardır. 1920-ci idlə kurqanda arxeoloji qazıntılar aparılmışdır. Mayakın yenilənməsinə 1785-ci ildə başlanılmışdır. Mayakın yeri hər zaman duman olduğundan bu funksiyaya yararlı deyildir. Ancaq meteoloji məqsədlər üşün istifadə edilir.

Burunda hazırda müasir Müqəddəs Yekaterina mayakıda mövcuddur.

Mənbə
-----

* Weather station information at Met Office
* St. Catherine's Lighthouse
* Photos and information on St. Catherine's Lighthouse

İstinadlar
----------

1. ↑  "xəritə". 2015-03-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-14.
2. ↑  "BBC h2g2 - The Pepper Pot". 2004-12-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-14.
3. ↑  J. C. Medland, "Shipwrecks of the Wight". Coach House Publications ltd, 2004
**Möcüzə** (*ing.* Wonder) — 2017-ci ildə çəkilmiş Amerikan komediya-dram filmi olan Wonder rejissor Stiven Çboski, ssenari-müəllifi Cek Torn, Stiv Konrad və Çboski olmaqla yazıçı R. C. Palasio 2012-ci ildə çap edilmiş eyni adlı romanı əsasında çəkilmişdir. Filmin əsas aktyor heyəti Culiya Roberts, Ouen Vilson, Ceykob Tramble, Mendi Patinkin və Devid Diqs olmuşdur. Treacher Collins sindromlu bir uşağın cəmiyyətə uyğunlaşmasından bəhs edən bu film, 17 noyabr 2017-ci ildə Lionsgate şirkəti tərəfindən Amerika Birləşmiş Ştatlarında çəkilmişdir. Film tənqidçilər və tamaşaçılar tərəfindən müsbət rəylər qəbul etmişdir. Filmin büdcəsi 20 milyon dollar təşkil etməklə filmdən 305 milyon dollar gəlir əldə edilmişdir. Film 90-cı Oskar Mükafatlarında ən yaxşı saç düzümü və makyaj nominasiyası üzrə namizədliyini təqdim etmişdir.

Məzmun
------

Ouqust "Oqi" Pulman Nyu-Yorkda, yuxarı Manhettenda, Şimal Çay Yüksəkliyində anası İzabel, atası Neyt, böyük bacısı Oliviya və iti Deysi ilə yaşayan 10 yaşlı oğlandır. Onda nadir görünən tibbi üz deformasiyası olduğundan 27 müxtəlif əməliyyat keçirmişdir. Ouqi evdə təhsil alsa da, 5-ci sinfə çatanda valideynləri qərara gəlirlər ki, onu özəl məktəbə göndərsinlər. Təhsil ilindən əvvəl Ouqi Cənab Tuşman ilə və ona məktəbi gəzdirəcək olan üç şagirdlə (Vill (Noh Cup), Culiyan Albans (Brays Qayser, and Karlotte Kodi (Elle MakKinnon)) görüşür. Məktəb başlayan zaman Ouqi ilkin olaraq bütün uşaqlar tərəfindən mənfi qarşılanır, lakin tezliklə Cek ilə yaxın dost olur.
  
Hellouinə görə Ouqi kabus kostyumu geyinərək məktəbə gedən zaman o əmin idi ki, onun kostyumu onun anonimliyini ələ verməyəcək. Otağa girən zaman dostu Cekin onu tanımadığını və digərləri ilə birlikdə onun haqqında danışaraq güldüklərini görür. Ouqi çox pis olur və anasını bacısı Viya ilə olan ana-qız gününü tərk edib onu məktəbdən götürməyə məcbur edir. Viyanın bu hadisəyə üzülməyinə baxmayaraq qardaşı Ouqini onunla şirniyyat toplamağa razı salmağı bacarır.  
Filmin sonunda məktəb ilinin bitməsi ilə əlaqədar təşkil olunmuş tədbirdə Ouqi alqışlarla Henri Vord Biçir Medalı ilə təltif olunur və İzabelin onu "Möcüzə" adlandırması ilə film sonlanır.

Musiqi
------

Bi Miller film üçün 3 avqust 2017-ci ildə işiq üzü görmüş "Brand New Eyes" mahnısını bəstələmişdir. "Möcüzə" kitabının müəllifi R. C. Palasio ən çox satılan bu kitabını yazarkən Natali Mörçantın 1995-ci il tarixli "Tigerlily" albomunun "Möcüzə" mahnısından ilhamlanmışdır. Sözügedən mahnı filmin arxa fon musiqisi kimi də duyulmaqdadır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  "Film releases". Variety Insight. October 21, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 10, 2017.
2. ↑  IMDb (ing.). 1990.
3. ↑  .
4. ↑  "WONDER". Lionsgate Press. 2017-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-07-26.
5. ↑  "Will 'Justice League' Perform Like 'Wonder Woman' or 'Suicide Squad' at the Box Office?". TheWrap. November 14, 2017. November 15, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: November 21, 2018.
6. ↑  "Wonder (2017)". Box Office Mojo. November 25, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: October 1, 2018.
Məzmun
------

Əyləncəli verilişdə dəvət olunan qonaqlar maraqlı mövzularda əhvalatlar və xatirələrini danışırlar.

Veriliş haqqında
----------------

Veriliş həftəiçi hər gün efirdə olur.

Verilişin heyəti
----------------

### Veriliş üzərində işləyənlər

**Layihənin rəhbəri və prodüseri:** Şahin Əhədov
**Rejissor:** Asif Cabbarov
**Operatorlar:** Ruslan Məmmədov, Məmməd Vəliyev, Orxan Cəfərov, Nicat Tağıyev, Azər Nağıyev
**Rəssam:** Natiq Mirzəyev
**Səs rejissorları:** Asif İsmayılov, Fərhad Məhərrəmov
**Texniklər:** Elşən Mahmudov, Riyad Qədirov (Riad Qədirov kimi)
**İşıqçılar:** Elçin Qasımov, Nailə Quliyeva
**Dekorçular:** Azər Səlimov, Renat Musalov, Təbiət Bayramov
**Studiya rəisi:** Bəxtiyar Quliyev
**Montaj:** Səbinə Yaqubova, Marina İsmayılova
**ANS qrafika:** Zaur Rəcəbov (Zaur G.Rəcəbov kimi), Seymur Əlibəyov
**Baş operator:** Azər Qarayev
**Aparıcılar:** Arif Quliyev, Şamil Süleymanov, Şərqiyyə Hüseynova
**Baş redaktor:** Vaqif Əlixanlı, Kamran Qasımov
**Baş prodüser:** Ələkbər Kazımovski, Şahin Əhədov
**Prodüser:** Şahin Əhədov
**Məzarınıza tüpürüm 2** (*ing.* I Spit on Your Grave 2) — Amerika istehsalı olan kriminal/triller janrlı filmdir. Bu film 1978-ci ildə nümayiş olunan "*Qadının günü* (və yaxud "Məzarınıza tüpürüm") filminin motivləri əsasındadır və eyni zamanda 2010-cu ildə nümayiş olunmuş "Məzarınıza tüpürüm" filminin davamıdır.

Məzmun
------

Keyt model olmaq niyyətindədir. Bunun üçün fotosessiyalar, müsahibələr və s. kimi yerlərdə olmağa çalışır. Gələcək üçün çoxlu xəyalları var. Lakin həyatda heçdə hər şey insanın istədiyi kimi olmur. Xüsusəndə bəzi vəhşi insanların yaşadığı dünyada yaşayırsınızsa.

Bir gün Keyt firmanın təyin etdiyi bir iş üçün deyilən yerə çəkilişlər üçün gedir. Hər şey olduqca normal görünsədə heç də belə deyil. Getdiyi maşının sürücüləri onu qaçırdaraq başına olmazın oyunlarını açırlar.

İndi Keytin yeganə məqsədi həmin adamların əlindən qaçmaq və onlara elədiklərinin əvəzini onlara bir-bir qaytarmaqdır. Bunun üçün lap həddini aşmalı olsa belə, Keytin qısası dəhşətli olacaq.

Rollarda
--------

| **Ad** | **Rol** |
| --- | --- |
| Cemma Dalender | Keyt |
| Yavor Baharov | Qeorqi |
| Coe Absolom | İvan |
| Aleksandar Aleksiev | Nikolay |
| Meri Stokli | Ena |
| Valentina Pelka | Dimov |
| Georgi Zlaterev | Dedektiv Kiril |
| Piter Silverleaf | Valko |
| Ivan Ivanov | Pedestrian |
| Krasimir Ortakçiyev | Polis |

Hasilat
-------

Film yalnız bir kinoteatrda nümayiş etdirildi və bir həftə ərzində 809 ABŞ dolları qazana bildi.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------

* *I Spit on Your Grave 2* — Internet Movie Database saytında.
Məzmun
------

Film meşəbəyinin (*Həsən Məmmədov*) başına gələn, qoca palıdın şahidi olduğu hadisələrdən bəhs edir. Burada göstərilir ki, xeyirxah işlər və əməllər fəal həyat mövqeyi olmadan görülə bilməz.

Təbiətin vurğunu olan meşəbəyi qoca palıdın məhv edilməsinə qarşı çıxır. Nəticədə ədalət qalib gəlir.

Film haqqında
-------------

* Film Mərkəzi Televiziyanın (Moskva) sifarişi ilə çəkilmişdir.
* Film 2-ci kateqoriyaya aid edilmişdir.
* Film İsi Məlikzadənin "Dədə palıd" povesti əsasında çəkilmişdir.
* Film rus dilində lentə alındığına görə, Azərbaycan Televiziyası tərəfindən dublyaj olunmuşdur. Dublyaj zamanı aktyor Həsən Turabovun ifa etdiyi Nurcabbar obrazı səhvən Nurcəfər kimi səsləndirilmişdir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifi:** İsi Məlikzadə
**Quruluşçu rejissor:** Fikrət Əliyev, Hüseyn Mehdiyev
**Quruluşçu operator:** Fəraməz Məmmədov
**Quruluşçu rəssam:** Fikrət Əhədov
**Bəstəkar:** Eldar Rüstəmov
**Səs operatoru:** Akif Nuriyev
**Rejissor:** Əşrəf Mamayev
**Operator:** Nizami Abbasov
**Geyim rəssamı:** Səyyad Bayramov
**Qrim rəssamı:** Firuzə İsmayılova
**Montaj edən:** S. Qədimova
**Rejissor assistenti:** Mirzəbala Məlikov, S. Mirzəyev, Maarif Məhərrəmbəyli
**Operator assistenti:** İ. İbrahimov, Tərlan Babayev (T. Babayev kimi)
**Montaj üzrə assistent:** S. Babayeva
**İnzibatçı:** Vladimir Dudniçenko, Liliya Zöhrabova
**Quraşdırılmış səhnələrin operatoru:** Vaqif Bağırov
**Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı:** Mirzə Rəfiyev
**İşıq ustası:** Malik Nəsirov
**İfa edir:** Vokal-İnstrumental Ansambl
**Ansambl rəhbəri:** Rafiq Babayev
**Dirijor:** Rafiq Babayev
**Redaktor:** Əhmədağa Qurbanov, Çingiz Qaryağdı
**Filmin direktoru:** Əli Məmmədov
### Rollarda

Həsən Məmmədov — Bağır
Həsənağa Turabov — Nurcabbar
Xalidə Quliyeva — Nazlı
Rasim Balayev — İdrisov
Cahangir Novruzov — Namaz
Gülşən Qurbanova — Sona
Afaq Quliyeva — Leyli

Sponsor
-------

Mərkəzi Televiziya (Moskva)

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid
------------

Filmi izlə
Mursi qadın və kişi
**Mursilər** — Efiopiyada yaşayan etnik qrup. Mursilər mursi dilində danışırlar. Dinləri animizmidir. Əsasən şimali-şərqi Efiopiyada məskunlaşıblar.

Afrikanən şərqində - Efiopiya ərazisində yerləşən Maqo qoruğunda planaetin ən qorxunc və aqressiv etnik qrupu - Mursi qəbiləsi yaşayır. Neqroid irqinin təxmini sayı 6000 nəfərə çatan əyriayaq, xəstə görkəmli bu mutantları özləri ilə daim dəyənək və ölkə ərazisinə qeyri-leqal yolla keçirilmiş Kalaşnikov avtomatı gəzdirirlər. Onlar səhər tezdən qəbul etdikləri içkilərin təsirindən günorta vaxtlarında idarəolunmaz və təhlükəli məxluqlara çevirililər.

Adətləri
--------

Efiopiyada mursilər kimi tanınan etnik qrupda yetkinlik yaşına çatmış qadınlar, kiçik yaşda deşərək genişlətdikləri alt dodaqlarına kiçik boşqab taxırlar. Kişilər, saçlarını ülgüclə taraş etməyi çox xoşlayırlar. Qulaqlarını deşib qab, göbələk şəklində bəzənmələr, bədənlərini bu cür ənənələrə alət edirlər. Bədən boyama, azadlığın ifadəsidir. Kol tikanlarını bədənlərinə batıraraq etdikləri döymələr daha maraqlıdır. Uşaqlar, meyvə və müxtəlif bitkilərdən düzəltdikləri əşyalarla özlərini bəzəyirlər.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Nərgiz Kazımlı.* "Tükürpədən adət-ənənə" (az.). faktxeber.com. 28-01-2013 15:19. 2013-01-31 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-05-23.

Ədəbiyyat
---------

* "Eybəcərləşdikcə gözəlləşən Mursilər", "ATV maqazin" jurnalı, May, 2014. səh.26-27

Xarici keçidlər
---------------

* Mursi Online


Vikianbarda Mursilər ilə əlaqəli mediafayllar var.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Etnik qrup** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin*. |
**Labirintdə qaçış: Alovlu sınaq** (həmçinin qısaca Alovlu sınaq kimi də tanınır) 2015-ci ildən kinoteatrlarda nümayiş olunan ABŞ istehsal olan distopik elmi-fantastik döyüş trilleridir. Ceyms Daşnerin "Labirintdə qaçış: Alovlu sınaq" adlı Labirint kitab seriyasının ikinci kitabından uyğunlaşdırılmış bu film həmçinin 2014-cü ildə çəkilmiş "Labirint qaçışçısı" filminin davamıdır və "Labirint" film seriyasının ikinci filmidir. Rejissoru Ues Ball olan filmin, ssenarisi T.S. Nowlin tərəfindən yazılmışdır və filmin əsas aktyor heyəti birinci filmdəki ilə eyni olsa da (Dylan O'Brien, Thomas Brodie-Sangster, Ki Hong Lee, Kaya Scodelario və Patricia Clarkson), Rosa Salazar, Jacob Lofland, Giancarlo Esposito, Aidan Gillen, Barry Pepper, Lili Taylor və Alan Tudyk bu filmin köməkçi aktyor heyətini təşkil edir.

Süjet xətti
-----------

Tomas, Tereza, Minho və digər "qleyderlər" labirintin öhdəsindən gəlsələr də, arxayınlaşmamalıdırlar. Sağ qalmaq yarışını təşkil etmiş gizli təşkilat, yeniyetmələr üçün bu dəfə yeni, daha təhlükəli sınaqlar hazırlayıb. Bu səfər onlar ucsuz-bucaqsız səhraya düşüb, müalicəsi olmayan xəstəliyin qurbanları ilə görüşəcəklər. Çılğın xasiyyətə malik bu insanlar ipə-sapa yatmayan, olduqca təhlükəli davranışları ilə seçilir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  .
2. 1 2  .
3. 1 2 3  film-dienst (alm.). 1947. ISSN 0720-0781
4. ↑  film-dienst (alm.). 1947. ISSN 0720-0781
5. 1 2  .
6. 1 2  .
7. 1 2  IMDb (ing.). 1990.
8. ↑  .
***Bakı hazırdır!*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Əbdül Həsənov tərəfindən 1940-cı ildə çəkilmişdir. Bakı kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə 1940-cı ilin payız günlərinin birində hava hücumundan müdafiə məşqlərindən bəhs olunur.

Məzmun
------

Filmdə 1940-cı ilin payız günlərinin birində hava hücumundan müdafiə məşqlərindən bəhs olunur. Burada hava həyəcanı siqnalı verilərkən zəhmətkeşlərin nə etməli olduqlarından danışılır. Ümumi yoxlanış zamanı Bakı zəhmətkeşlərinin hərbi hava hücumundan müdafiəyə yaxşı hazırlaşdıqları qeyd edilir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Rejissor: Əbdül Həsənov  

Operator: Muxtar Dadaşov, Vladimir Yeremeyev, Fyodor Novitski

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 39

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 56; 67.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1940-cı ilin Azərbaycan filmləri  

1940-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Aleksey süsəni** (*lat.* Iris alexeenkoi) — bitkilər aləminin qulançarçiçəklilər dəstəsinin süsənkimilər fəsiləsinin süsən cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Kritik təhlükə həddində olanlar" kateqoriyasına aiddir – CR B2b (iii,iv, v) c (ii, iii). Azərbaycanın nadir, Qafqazın endemik növüdür.

Qısa morfoloji təsviri
----------------------

Çoxillik bitkidir, kökümsovun yoğun, qısadır, gövdə bir təpə çiçəklidir, çox qısa, bəzən inkişaf etməyəndir, yarpaqlar yaşıl, bozumtul qalxanvari 4-7 (10) mm enindədir. Təpə yarpaqları yaşıl, göyümtül, təpə hissəsi pərdəli, çiçəkdən qısadır, çiçəkyanlığının borucuğu 5 dəfə yumurtalıqdan uzundur, çiçəkyanlığı bənövşəyi, xarici tərəfi (3,5) 4,5 -5,5 sm uzunluğundadır. Təpə hissəsi dairəvidir; çiçək yanlığının daxili tərəfi yumurtavari və ya uzunsovdur. Sütuncuğun kənarı çiçəkyanlığının xarici kənarından qısadır, ağımtıl, bənövşəyi, uzununa zolaqlıdır. Tozcuğu mavidir, qutucuq 5 sm uzunluğunda, uzunsov –yumurtavari, üçtillidir.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
-----------------------------------------------

Çiçəkləmə, meyvə əmələ gətirmə dövrü aprel-may aylarının birinci ongünlüyünə təsadüf edir.Mezokserofit, işıqsevəndir. Kökümsovlarla və toxumla çoxalır. Kolluqlarda, oltu yamaclarda qruplaşmalar əmələ gətirir. Düzənliklərdə və aşağı dağ qurşağında yayılmışdır. Dekorativ bitkidir.

Yayılması
---------

Kür düzənliyi, Bozqır yaylası. Sayı və tendensiyası: Mənfi antropogen təsirlər növün itmə təhlükəsini yaradır.

Məhdudlaşdırıcı amillər
-----------------------

Antropogen amillər (dekorativ bitki kimi hali tərəfindən intensiv yığılması, otarılma, tapdalanma).

Mühafizə tədbirləri
-------------------

Yayıldığı sahələrin, təbii populyasiyalarının mühafizə olunması üçün xüsusi tədbirlər aparılmır, antropogen təsiri azaltmaq məqsədilə yayılma yerlərində yasaqlıqların təşkili, yeni yayılma yerlərinin axtarılması, toxumlarının toxum bankında saxlanılması vacibdir.

İstinadlar
----------

Həmçinin bax
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Taksoneyniləşdirmələri | 
* Wikidata: Q15570168
* Wikispecies: Iris alexeenkoi
* EoL: 5866389
* GBIF: 5298990
* GRIN: 428483
* iNaturalist: 1236575
* IPNI: 438341-1
* NCBI: 995782
* Plant List: kew-321549
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:438341-1
* Tropicos: 16602565
* WCSP: 321549
* WFO: wfo-0000783059

 |
**"Sadə ədədlərin tənhalığı"** (it. La solitudine dei numeri primi) — rejissor Saverio Kostandzonun filmi.

Məzmun
------

Sadə ədədlər yalnız birə və özlərinə bölünürlər. Onlar tək rəqəmlər sırasında olub digərləri tərəfindən anlaşılmazdırlar. Alisa və Mattiya — hər ikisi "sadə ədədlərdir" və hər ikisi uşaqlıqda faciə yaşayıblar: Alisa xizək sürərkən başına gələn hadisə nəticəsində ayağından zədə almış, Mattiya isə əkiz bacısını itirmişdir. Yeniyetməlik dövründə məktəb dəhlizində tanış olan iki gənc bir-birinin acısını hiss edir. Zaman keçdikcə onların həyat yolları özünəməxsus dostluqla kəsişir. Bu kəsişmə fizika bölməsi üzrə universiteti bitirən Mattiyanın xaricdə iş təklifini qəbul etməsinədək davam edir. Uzun müddət bir-birindən ayrı qalan iki gənci baş verən hadisələr yenidən üzləşdirir. Bu dəfə Alisa və Mattiya bu vaxta qədər etiraf etmədiklərini dilə gətirməyə və özləri haqqında suala cavab verməyə məcbur olacaqlar: iki sadə ədəd birlikdə olmaq üçün yol tapacaqlarmı?

"Sadə ədədlərin tənhalığı" filmi yalnızlıq, sevgi və keçmişin nəticələrindən bəhs edən təsiredici fikir ifadəsidir.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifləri:** Saverio Kostandzo, Paolo Cordano
**Rejissor:** Saverio Kostandzo
**Operator:** Fabio Çinketti
**Bəstəkar:** Mayk Patton
**Prodüserlər:** Filipp Kryuze, Mario Caynani, Enn-Dominik Tüsseint
### Rollarda

İzabella Rossellini
Alba Rauvoke
Filippo Timi
Luka Marinelli
Maurisio Donadoni
**𐕍** (səslənməsi /q'/, transkripsiyası **Q̇**, **q̇**) — Alban əlifbasının 30-cu hərfi. Matenadaran MS 7117 əlyazmasında hərfin adı *erm.* Կա́ռ (Kár̄) kimi verilmişdir. Tədqiqatçılar Jost Gippert və Wolfgang Schulze'nin fikrincə bu hərfin əsl adı "Q'ar" olmalıdır, çünki diakritik işarə açıq-aşkar erməni əlifbasında olmayan səsi bildirir və bu, udlaqlaşmış fonemin göstəricisidir. Bundan əlavə, tərkibində bu hərf olan Qafqaz alban sözlərinin udi ekvivalentlərində q hərfinə çevrilmişdir. Qorxu mənasına gələn alb. 𐕍𐕞𐕡 (q̇üw) və udi q'ı̆, iyirmi mənasına gələn alb. 𐕍𐕈 (q̇å) və udi qo, sümük mənasındakı alb. 𐕆𐕞𐕡𐕍𐔴𐕎 (hüwq̇en) və udi ŭq'ĕn sözləri bu qanunauyğunluğun sübutudur. Erməni tədqiqatçı Aşot Abramyan isə səhvən bu hərfi Y hərfi ilə eyniləşdirirdi.

İstinadlar
----------


**Bu məqalə özündə Qafqaz albancasında mətn ehtiva edir**. Texniki dəstək olmasa qutular, sual işarələri və ya başqa işarələr görə bilərsiz.

1. ↑  J. Gippert, W. Schulze, Z. Aleksidze, J.-P. Mahé — The Caucasian Albanian Palimpsests of Mount Sinai, Brepols Publishers, ISBN 978-2-503-53116-8, 2008; 1-ci cild, səh. II-4–8
2. ↑  Aşot Qareqinoviç Abramyan — Дешифровка надписей Кавказских агван Arxivləşdirilib 2023-07-03 at the Wayback Machine (Qafqaz albanlarının yazısının deşifri), Mitk, 1964, səh. 31-32
***Bakı İşçi Teatrının 15 illiyi*** qısametrajlı sənədli filmi rejissorlar Seyfulla Bədəlov və Vladimir Yeremeyev tərəfindən 1936-cı ildə çəkilmişdir. Azərfilmdə istehsal edilmişdir. Film Bakı İşçi Teatrının yubileyinə həsr olunmuşdur.

Məzmun
------

Film Bakı İşçi Teatrının yubileyinə həsr olunmuşdur.

Kinooçerkdə teatrın bədii rəhbəri, rejissorları, görkəmli artistləri göstərildikdən sonra həmin sənətkarların quruluşunda və artistlərin ifasında tamaşaya qoyulmuş əsərlərdən-"Əsilzadələr", "Od Gəlini", "Tufan", "Dönüş" və "Konsert"dən səhnələr göstərilmişdir.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Rejissor: Seyfulla Bədəlov, Vladimir Yeremeyev  

Operator: Seyfulla Bədəlov, Vladimir Yeremeyev

İstinadlar
----------

1. 1 2  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 28

Mənbə
-----

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 53; 57.

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1936-cı ilin Azərbaycan filmləri  

1930-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Mənəvi Kunq-Fu** (*ing.* Spiritual Kung-Fu, çincə:拳精 — Yuan Tszin) — 1978-ci ildə çəkilən Honkonq filmlərindən biridir. Filmin adı müxtəlif adlarla, o cümlədən, "Kabus", "Astral Kunq-Fu" və "Kabusların Kunq-Fusu" kimi adlarla tanınır.

Məzmun
------

Yi Lenq Şaolin məbədində adi gözətçilərdən biridir. Bir gün məbəddən gizli olan bir kitab oğurlanılır. Onu oğurlayan şəxs isə məşhur qəddar döyüşçü olur. Həmin adam Kunq-Funun bütün klanlarının rəhbəri olmaq niyyətindədir. Yi Lanq isə hələdə öz vəzifəsini görür. Bir gün Lanq 5 kabusla qarşılaşır.Birinci dəfədə onlardan qorxur. Lakin sonra onlarla dost olmağa başlayır. Kabuslar ona Kunq-Funun 5 əsas texnikasını öyrədirlər: Əjdaha, İlan, Durna, Pələng və Bəbir. Yi Lanq texnikaları öyrəndikdən sonra bunlardan döyüşlərdə istifadə etməyə başlayır.

Rollarda
--------

| **Ad** | **Rol** | **Qeydlər** |
| --- | --- | --- |
| Ceki Çan | Yi Lenq | Şaolin gözətçilərindən biridir |
| Ceyms Tien | Luk Çhin |  |
| Din Şi Tyan |  |  |
| Honq Hsyu |  |  |
| Kenq Penq |  |  |
| Li Run Çen |  |  |
| Tanq Çun Li |  |  |
| Tai Li Ven |  |  |
| Çi-ping Çan |  |  |
| Din Şek | rolu yoxdur | Şaolin tələbələrindən biridir |
| Çinq Vonq | rolu yoxdur | Lukun adamı |
| Yuan Byao | rolu yoxdur | 5 heyvan stilinin ustası (titrdə göstərilməyib) |

Xarici keçidlər
---------------

* *Mənəvi Kunq-Fu* — Internet Movie Database saytında.

* "Mənəvi Kunq-Fu" hkcinemagic.com saytında
* "Mənəvi Kunq-Fu" hkmdb.com saytında
**"Mən Kubayam"** (*rus.* Я — Куба; *isp.* Soy Cuba) — rejissor Mixail Kalatozovun 2 seriyalı filmi.

Məzmun
------

Film bir neçə novelladan ibarətdir. Hər bir hekayədə Kuba adasındakı inqilabi hadisələr zamanı insanların taleyi haqqında söhbət açılır.

Gülərüz meyvə satıcısı qonşu qız Mariyaya aşiq olur. Lakin sonra öyrənir ki, o, Betti ləqəbli fahişədir. Betti bir tikə çörək üçün bədənini varlı Amerika turistlərinə satır.

Qoca kəndli Pedro sahibkardan öyrənir ki, torpaq "Yunayted Frut" Amerika şirkətinə satılıb. Bundan sonra o, böyük zəhmət hesabına yetişdirdiyi şəkər qamışı sahəsini yandırır.

Havana Universitetinin tələbələri Syerra-Maestra dağlarındakı Fidel Kastronun partizan dəstələri haqqında həqiqi məlumatlar çap edirlər. Bu dağlar Kubanın cənub-şərqində yerləşir. Polis universitetin ərazisinə keçir, nümayişçiləri qovur və fəalları öldürür.

Kəndli Maryano əlinə silah alıb dağlara üz tutmaq istəmir. Lakin hava hücumundan və oğlunun ölümündən sonra ilk döyüşdəcə, tüfəng əldə edir və üsyançılara qoşulur.

Film haqqında
-------------

* Urusevskinin bu filmdəki operator işi kino incəsənətinin inkişafında xüsusi rol oynayır. Çoxsaylı beynəlxalq mükafatların laureatı olmuş operatorlar Şon Bobbitt və Ben Seresin onu nəhəng sənətkar hesab edirlər.

Filmin heyəti
-------------

### Film üzərində işləyənlər

**Ssenari müəllifləri :** Yevgeni Yevtuşenko, Enrike Pineda Barnet
**Quruluşçu rejissor :** Mixail Kalatozov
**Quruluşçu operator :** Sergey Urusevski
**Quruluşçu rəssam :** Yevgeni Svidetelev
**Bəstəkar :** Karlos Farinyas
### Rollarda

Serxio Korriyeri – Alberto
Salvador Vud
Xose Qalyardo – Pedro
Raul Qarsiya – Enrike
Lus Mariya Kolyaso – Mariya-Betti
Jan Buis – Cim
Alberto Morqan
Siliya Rodriges – Qloriya
Fausto Mirabal
Roberto Qarsiya York
Mariya De Las Mersedes Dies
Barbara Dominges
İsis Del Monte
Luisa Mariya Himenes
Mario Qonsales
Toni Lopes
Ektor Kastanyeda
Rosendo Lamadris
Roberto Vilyar
Roberto Kabrera
Alfredo Avila
Xose Espinosa
İsabel Moreno
Manuel Mora

Çəkilişə köməklik edən qurumlar
-------------------------------

Kuba üsyançı ordusu
Kuba xalq polisi
Kuba Daxili İşlər Nazirliyi təşkilatı
Kuba Elmlər Akademiyası

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  IMDb (ing.). 1990.
2. ↑  "TOP CINEMATOGRAPHERS REVEAL THEIR FAVOURITE MOVIE MOMENTS — Sean Bobbitt" (ingilis). Empire. 2015-09-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-08-16.  (#apostrophe\_markup)
3. ↑  "TOP CINEMATOGRAPHERS REVEAL THEIR FAVOURITE MOVIE MOMENTS — Ben Seresin" (ingilis). Empire. 2015-09-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-08-16.  (#apostrophe\_markup)

Xarici keçidlər
---------------

* *I Am Cuba* — Internet Movie Database saytında.

* Mən Kubayam Rotten Tomatoes saytında  (ing.)
* *Mən Kubayam* AllMovie saytında
* *Soy Cuba, O Mamute Siberiano* — Internet Movie Database saytında.

* *From Russia with Love*, an article by Richard Gott from *The Guardian* November 2005
Məzmun
------

Bəzən elə olur ki, vəzifə insana xoşbəxtlik gətirmir. Əksinə insanın əlindən ən müqəddəs saydığı amilləri alıb aparır. Lakin bu amilləri qoruyub saxlamaq çox çətindir və bir çox fədakarlıqlar tələb edir...

Sahiblə (*Rəfael Dadaşov*) Nurcahan (*Amaliya Pənahova*) aralarındakı yaş fərqinə baxmayaraq xoşbəxt ömür-gün yoldaşıdırlar. Nurcahan 40 yaşında və tezliklə səhnəylə vidalaşmağa məcbur olan balerinadır. Sahibin şəhərin sədri seçilməyi ona sanki bir təskinlik verir. Lakin tezliklə vaxtilə Sahibə yardım edən şəxslər indi ondan çox böyük xahişlər edirlər. Sahib isə öz vicdanına qarşı gələ bilmir və bu dələduzların xahişlərini rədd edir. Beləliklə bu paxıl, mərdiməzar və aravuranlar Sahiblə Nurcahanın ailə həyatına zərbə endirməyə çalışırlar. Və nəticədə onların xoşbəxt ailə həyatı dağılır. Nurcahan Sahibi və şəhəri tərk etməyə məcbur olur...

Film-tamaşa haqqında
--------------------

* Film-tamaşa İlyas Əfəndiyevin əsərinin motivləri əsasında ekranlaşdırılmışdır.

Film-tamaşanın heyəti
---------------------

### Film-tamaşa üzərində işləyənlər

**Əsərin müəllifi:** İlyas Əfəndiyev
**Quruluşçu rejissor:** Amaliya Pənahova
**Televiziya rejissoru:** Məhərrəm Bədirzadə
**Quruluşçu operator:** Eldar Abbasbəyli
**Operator:** İzzət Əzizov, Elxan Nəbiyev
**Rəssam:** Rafiq Əbdülrəhimov
**Musiqi tərtibatçısı:** İsmayıl Dadaşov
**Səs rejissoru:** Vaqif Quliyev
**Videoyazı mühəndisi:** Asim Babayev, Manaf Quliyev, Tofiq İbrahimov, Zoya Teymurova
**Rejissor assistenti:** Mirzə Ağayev
**Musiqilərindən istifadə edilən bəstəkar:** Rauf Əliyev ("Qaladan tapılan mücrü" filmindən), Xəyyam Mirzəzadə ("Bağ mövsümü" filmindən), Polad Bülbüloğlu ("Ürək...Ürək..." filmindən), Pol Moria-Simpatiya (Paul Mauriat — Sympathy) (titrlərdə yoxdur)
**Repertuarından istifadə edilən müəllif:** Maykl Cekson, Modern Tokinq (titrlərdə yoxdur)
### Rollarda

Amaliya Pənahova — Nurcahan
Rəfael Dadaşov — Sahib
Hamlet Qurbanov — Tahir
Zülfiyyə Cəfərova — Ayqız
Abbas Qəhrəmanov — Xansu
Məcnun Hacıbəyov — Əlimurad
Gülşən Qurbanova — Gözəl
Rafiq Əzimov — Səxavət
Nübar Novruzova — Natəvan
Mirzə Ağayev — Ceyranzadə
İftixar Piriyev — diskotekadakı müştəri
Nəcəf Həsənzadə — limandakı sərxoş
Rüstəm Əliyev — limandakı sərxoş
Firuz Xudaverdiyev — limandakı sərxoş
Rasim Şükürov
Tofiq Dadaşov
Gülcənnət İbrahimova

Xarici keçidlər
---------------

* Filmi izlə
**Axundov Mirəli Abdulla oğlu** — BDU-nun biologiya fakültəsinin ilk məzunlarından, biologiya elmləri doktoru, professor, Əməkdar elm xadimi.

Həyatı
------

Mirəli Axundov 1937-ci ildə Respublikamızda ilk dəfə olaraq genetika kafedrası təşkil etmiş və ömrünün son illərinədək həmin kafedraya rəhbərlik etmişdir. Respublikamızda biologiya elmi biliklərinin yayılmasında Mirəli Axundovun xidmətləri əvəzsizdir. O, Respublikamızda yeganə olan təkamül-təlimi tədris muzeyinin yaradıcısıdır. Onun təşəbbüskarlığı ilə yaradılan muzeyin əsas məqsədi – üzvi aləmin təkamülünün real bir proses olduğunu nümayiş etdirməkdir. Muzeydə təkamülü sübut edən embrioloji və paleontoloji dəlillərə, müqayisəli-anatomiya dəlilərinə və digər materiallara istinad edilir.

Kitabları
---------

* "İnsan genetikasına səyahət" Bakı 1975

Ədəbiyyat
---------

* Əli Hüseynov, Məcnun Babayev. "Məşhur biologiya alimləri", Bakı, "Maarif", 2002. səh.131

Xarici keçidlər
---------------

* BDU muzeyləri – keçmişlə bu gün arasında körpü kimi
* Şəki Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi  Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine
***Bakı. Müharibə illəri*** qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor İsrafil Səfərov tərəfindən 1985-ci ildə çəkilmişdir. Azərbaycan Televiziyası və SSRİ Dövlət Teleradio Şirkətinin istehsalıdır. Film II Dünya müharibəsi illərində Bakı neftçilərinin və əhalisinin arxa cəbhədə Qələbənin yaxınlaşması üçün gördükləri böyük hünərdən, onların ağır əməyindən danışır.

Məzmun
------

Film II Dünya müharibəsi illərində Bakı neftçilərinin və əhalisinin arxa cəbhədə Qələbənin yaxınlaşması üçün gördükləri böyük hünərdən, onların ağır əməyindən danışır.

Filmin üzərində işləyənlər
--------------------------

Ssenari müəllifi: Maqsud İbrahimbəyov  

Rejissor: İsrafil Səfərov  

Operator: Ələkbər Muradov

İstinadlar
----------

1. ↑  Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu — 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 244

Xarici keçidlər
---------------

* Nə üçün "Molotov kokteyli" Yusif Məmmədəliyevin ixtirası olsa da, Molotovun adını daşıyır?

Həmçinin bax
------------

Azərbaycan filmlərinin siyahısı  

1985-ci ilin Azərbaycan filmləri  

1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
**Mardaani** (tərcüməsi: **Mərd**) 2014-cü ildə Pradeep Sarkarın rejissorluğu və Aditya Çopranın prodüserliyi ilə çəkilmiş olan Hind dilli döyüş triller filmidir. Filmdə baş rolda Rani Mukerji, ikinci planda isə Jisshu Sengupta, Tahir Rac Bhasin və Saanand Verma oynayır. Filmin hekayəsi Hindistan mafiyası tərəfindən oğurlanmış yeniyetmə qızın işinə olan marağı nəticəsində insan alverinin sirlərini açmağa nail olan polis qadın Şivani Şivaci Roy ətrafında cərəyan edir.

22 avqust 2014-cü ildə kinoteatrlarda nümayiş etdirilən film, Mukerjinin ifası üçün təriflər alaraq müsbət rəylər əldə etmiş və kommersiya müvəffəqiyyəti olaraq meydana çıxmışdır. Bunun ardınca 2019-cu ildə Mardaani 2 adlı davam filmi təqdim edilmişdir. Mardaani 2-nin müvəffəqiyyətindən sonra isə istehsalçı 2019-cu ilin dekabrında Mardaani seriyasının mümkün üçüncü hissəsini elan etmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  "Mardaani (2014) – Pradeep Sarkar". AllMovie. 2022-12-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-12-26.
3. ↑  "Rani gets YRF's boldest film 'Mardaani'". MNS India. 1 February 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 January 2014.
4. ↑  "Rani Mukerji in Mardaani, Yash Raj Films' boldest movie ever". NDTV. 25 February 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 January 2014.