recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Adelaida** (*ing.* Adelaide) — Avstraliya İttifaqında şəhər. Cənubi Avstraliyanın paytaxtı və ən böyük şəhəri.

Tarixi
------

Adelaida (Adelaide) – 1836-cı ildə britaniyalılar tərəfindən ilk Avropa yaşayış yeri olaraq qurulmadan əvvəl ərazidə Avstraliya aborigenləri yaşayırdı. Müstəmləkə dövründə ilk xəritə çıxarma işlərini başlayan general William Light tərəfindən məskunlaşma sahəsi olaraq seçilmişdir. Şəhər İngiltərə kralı IV Uilyamın arvadı Adelaidanın şərəfinə adlandırılmışdır. 1840-cı ildə Avstraliyanın ilk bələdiyyəsi olaraq hüquqi vəsiqə qazanmış, 1919-cu ildə böyük şəhər bələdiyyəsi statusuna yüksəlmişdir.

İqtisadiyyatı
-------------

Adelaida iri maşınqayırma sənayesi mərkəzidir. Sent- Vinsent körfəzi sahilində liman şəhəridir. Mühüm nəqliyyat qovşağı və aeroportu, neft emalı, kimya, metallurgiya, toxuculuq, yeyinti sənayesi müəssisələri var. Adelaida Avstraliyanın "*şərabçılıq paytaxtı*" hesab olunur. Şəhərdən qərbdə ölkənin məşhur çimərlikləri yerləşir.

Adelaida Avstraliyanın üç böyük şirkətinə ev sahibliyi edir: Telstra, BHP Billiton ve National Australia Bank. Avstraliya Ticarət Şurası, Avstraliya Həmkarlar İttifaqları, Avstraliya Fond Birjasında fəaliyyət göstərən şirkətlərin əksəriyyəti Adeliada da var.

Mədəniyyət müəssisələri
-----------------------

Şəhərin ilkin görünüşü (mərkəzdə saxlanılmışdır) hər iki sahil boyunca uzanan yaşıl meydançalarla fərqlənirdi. Magistratlar (neoyunan üslubu, 1847–50), Parlament (1850-ci illər; 1883–1939-cu illərdə yenidən qurulmuşdur), Xəzinədarlıq (1858–76), Bələdiyyə (1863–66), Poçt (1867–72), Ali məhkəmə (1869) binaları (neorenessans üslubu), Müqəddəs Fransisk Ksaven kilsəsi (ispan qotika üslubu, 1856–89), Müqəddəs Pyotr kilsəsi (neoqotik üslub, 1869) var.

Cənubi Avstraliya Kral Cəmiyyəti (1853), İncəsənət və Təhsil Kolleci (1861), universitet (1874), Elder Konservatoriyası (1898), Kral Zoologiya Cəmiyyəti (1878), Astronomiya Cəmiyyəti (1892) və s. elmi cəmiyyətlər, universitet kitabxanası (1876), Cənubi Avstraliya İncəsənət Qalereyası (1881), simfonik orkestr (1936) fəaliyyət göstərir. Adelaida ildə 2 dəfə incəsənət festivalı keçirilir (1960-cı ildən).

Həmçinin bax
------------

* Avstraliya İttifaqı
* Cənubi Avstraliya


Vikianbarda ***Adelaida*** ilə əlaqəli mediafayllar var.

İstinadlar
----------

1. ↑  archINFORM (alm.). 1994.
2. ↑  Greater Adelaide. // *QuickStats* Australian Bureau of Statistics.
3. ↑  Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 85. ISBN 978-9952-441-02-4.
**Bədii obraz** — gerçəkliyin yalnız incəsənətə məxsus spesifik inikas və idrak üsulunu səciyyələndirən estetik kateqoriya. Bədii əsərdə yaradıcılıqla təcəssüm etdirilən hər şey (insan surətləri, xalq, müharibə, təbiət obrazları və s.) bədii obraz adlandırılır. Bədiiliyin əsas meyarlarından biri, gerçəkliyi estetik ideal mövqeyindən əks etdirməyin forması olan bədii obraz bədii ümumiləşdirmənin nəticəsi kimi meydana çıxır. Bədii obraz fərdi, keçici, təsadüfi hallarda dəyişməz və əbədi mövcud olan ümumi mahiyyətin təzahürünü əks etdirən obrazlı təfəkkürün əsasında dayanır. Ədəbiyyat və incəsənətdə bədii obraz ümumiliyin fərdi, həm də konkret təzahür forması kimi reallaşır. Onun üçün fərdiləşdirmə, tipikləşdirmə mühüm şərtdir. Bədii obraz sənətin idraki funksiyası ilə bağlı olub, gerçəkliklə sənətkar arasında özünəməxsus dialoqdur, sənətkar fantaziyası, duyum, ilham və s. subyektiv amillərlə də bilavasitə əlaqədardır.

Bədii obraz yaradılması üç mərhələni (sənətkar — əsər -oxucu; musiqidə dinləyici, teatrda və təsviri sənətdə tamaşaçı və s.) birləşdirir. Bədii obraz təcəssümün formasından asılı olaraq, təsviri, əyani və s. olur. O, insanların mənəvi həyatına, hisslərinə, ağlına güclü təsir göstərir. Bədii obraz bir çox hallarda daha geniş anlayış və hadisələri ifadə edə bilər; məsələn, müasir povest və romanların janr təbiətindəki dəyişikliklər bədii obraza münasibətin dəyişməsi ilə bağlıdır. Bu baxımdan bədii modelləşdirmə bədii obrazın yeni, mükəmməl tipidir; məsələn, Kamal Tahirin "Dövlət ana", Qarsia Markesin "Tənhalığın yüz ili" romanlarında bədii obraz xalqın tarixinin bədii modeli səviyyəsində ifadə olunmuşdur.

Mövlud Süleymanlının "Köç" romanında xalqın taleyi bir tayfanın obrazı çərçivəsində düşünülmüş, İsa Hüseynovun "İdeal" və Yusif Səmədoğlunun "Qətl günü" əsərləri bir neçə xətli olmaqla, keçmişin və indinin, təbiətin və cəmiyyətin müxtəlif məkan və zaman əlaqəsində verilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Abdullayev K.* Sənətkar - əsər - oxucu. Bakı. 1985.
2. ↑  *Vəliyev K.* Sözün sehri. Bakı. 1987.
3. ↑  *Vəliyev İ.* Ədəbiyyatda insan konsepsiyası. Bakı. 1999.

Ədəbiyyat
---------

*Алибекова Г.* Грани художественности. Б. 1981.
**Alessandro Heinrich Rütten** (d. 4 oktyabr 1996, Haynsberq, Şimali Reyn-Vestfaliya, Almaniya) və ya səhnə adı ilə **Sandro Nikolas** — Amerikan-Yunan əsilli Almaniya müğənnisi. O, Kipri Rotterdamda keçirilən 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcək.

Həyatı və musiqi karyerası
--------------------------

Sandro Nikolas 1996-cı ilin oktyabr ayında Almaniyada dünyaya gəlmişdir. Onun atası milliyətcə amerikan, anası isə yunandır. O, alman, ingilis və yunan dilində səlis danışa bilir. Kiçik yaşlarından gitarada ifa etməyi öyrənən Sandro 15 yaşından mahnı bəstələməyə başlamışdır.

2018-ci ildə gənc ifaçı Almaniyanın *The Voice* səs yarışmasında iştirak edərək, yarımfinal mərhələsinədək yüksələ bilmişdir. 2019-cu ildə isə o Soçidə keçirilən *Yeni Dalğa* musiqi festivalında Amerika Birləşmiş Ştatlarını təmsil etmişdir. İfaçı *Sandro Nikolas* psevdonimi ilə ilk dəfə həmin festivalda çıxış etmişdir.

2019-cu ilin noyabr ayında Kiprin CyBC telekanalı Sandronun Kipri Niderlandın Rotterdam şəhərində keçirilən 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcəyini təsdiqləmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Cyprus: Sandro will represent Cyprus at Eurovision 2020". wiwibloggs. 29 noyabr 2019. 2019-11-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 noyabr 2019.

|
|  |
|
| Əvvəlki:**Tamta  "Replay"** | **Kipr Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində** **2020** | Sonrakı:**—** |

Xarici keçidlər
---------------
**Bədiilik** — estetik kateqoriya; ədəbiyyat və incəsənət əsərlərinin əsas spesifik xüsusiyyəti; sənətdə gözəllik meyarı, yaradıcı əmək məhsulunun keyfiyyət və elementlərinin məcmusu. Bədiiliyin əsas prinsipini tarixilik, yəni cəmiyyətin ayrı-ayrı inkişaf dövrlərinin bədii funksiyalarının həmin dövrün konkret vəzifə və tələbləri ilə dialektik üzvi bağlılığı təşkil edir. Bədiiliyin zəruri amili və şərti bədii istedaddır. Bədiilik üç əsas aspektin vəhdəti kimi dərk edilməlidir: yaradıcı şəxsiyyət və yaradıcılıq prosesi; bədii əsər və onun vahid bədii sistemi; qavrayış prosesi. Bədiilikdə əsərin zamanla, dövrlə əlaqəsi, onun dərin ictimai-fəlsəfi dəyəri mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bədiilik bu və ya başqa məzmundan irəli gələn əsas bədii ifadə vasitələrinin uyğunluğu, daxilən təşkil olunması deməkdir. Bu, müəllifin istedadından və yaradıcılıq təcrübəsindən, sənətkarlığından, bədii əsərin məzmunundakı ideya gerçəkliyinin nə dərəcədə əhəmiyyətli olmasından asılıdır. Bədiiliyin mühüm şərtlərindən biri də əsərin kamil bədii dildə olmasıdır.

Holland rəssaamı Van Qoqun "insanları sevmək qədər bədii heç bir şey yoxdur" sözləri bədiilik meyarının emosional-psixoloji tərifini təşkil edir. Geniş mənada bədiilik sənətşünaslıq kateqoriyası olub, ictimai şüurun başqa növlərindən fərqli olaraq həyatın obrazlı — bədii inikasını verən sənətin ümumi növ əlamətini bildirir. Bədiilikdən kənar sənət yoxdur. Dar mənada bədiilik kamillikdir, əsərə obyektiv surətdə xas olan yüksək estetik keyfiyyəti, müəllifin yaradıcılıq niyyətini, əsərdəki bədii ideyanı, bədii həqiqəti oxucuya, dinləyiciyə, tamaşaçıya olduğu kimi çatdıra bilmək sənətkarlığıdır.

Ədəbiyyat
---------

* *Abdullayev K.* Müəllif - əsər - oxucu. Bakı. 1985.
* *Алибекова Г.* Грани художественности. Баку. 1981.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Tofiq Əhmədov.

**Əhmədov Tofiq Əli oğlu** (10 aprel 1938, Zəngilan rayonu – 8 avqust 1981) — Bakı Zərgərlik Zavodunun Direktoru, SSRİ zərgərlik zavodları şurasının sədri.

Həyatı
------

Tofiq Əhmədov 10.04.1938 ci ildə Zəngilan (Pirçivan) rayonunda anadan olmuşdur. Orta məktəbi orada bitirib 1955 ci ildə Bakı şəhərində Neft-Kimya (AZİ)  institutunda axşam şöbəsində oxuyaraq eyni zamanda Leytinant Şmid zavodunda fəhlə işləmişdir. Təhsili başa vurduqdan sonra Sumqayıt şəhərinə Neft və Kimya Sənayesinin Avtomatlaşdırılması ETİ na təyinatla mühəndis kimi göndərilmiş və  pillə-pillə vəzifəsi artaraq 1965 ci ildə Bakı şəhərində Kalinin adına  maşınqayırma zavoduna direktor təyin edilmişdir.

1971 ci ildə, Ulu Öndər Heydər Əliyevin zərgər dəqiqliyi və daxili intiusiyası ilə seçdiyi kadrlardan biri də Tofiq Əhmədov idi.1971 ci ildən 1981 ilə kimi(ömrünün sonuna qədər) Bakı Zərgərlik zavodunda direktor işləmişdir. 

Fəaliyyətinə verilən qiymətlər içində  iki dəfə "Qırmızı Əmək Bayrağı"ordeni,"cihazqayırma,, əlaçısı"nişanı və digər medal və nişanlarla təltif edilməsi,SSRİ  zərgərlik zavodları şurasının sədri (respublikaların sayına uyğun 14 zavod) təyin edilməsi,bir neçə çağırış Bakı Şəhər Sovetinə deputat seçilməsi nəzərə çarpır.

Zərgərlik fabrikinin böyük zavoda çevrilməsi, Avropa ölkələrindən olan İtalya ilə əməkdaşlıq H. Əliyevin köməyi və T. Əhmədovun əməyi nəticəsində mümkün olmuşdur.

T. Əhmədov 8.08.1981 ci ildə  qısa sürən xəstəlik nəticəsində (kəskin qara ciyər-böyrək çatışmamazlığı) dünyasını xəstəxanada dəyişmişdir.

Həyat yoldaşı Gülarə xanım, üç qız övladı və nəvələri var.

İstinadlar
----------
**Bədii detal,** bədii təfərrüat — bədii yaradıcılıqda istifadə olunan real ifadə və təsvir vasitəsi. Təkcə təsviri xarakter daşımır, həm də bədii obrazın ideya və məzmununun açılmasına xidmət edir. Mənzərə və portret yaradılmasında, hadisə, hərəkət və nitqin təqdimində əsas ünsürdür. Yerinə görə bədii ümumiləşdirmə, tamamlama, dolğunlaşdırma, aşkarlama mahiyyəti daşıya bilir. Bəzən bədii detalın həddən artıq şişirdilməsi onun mövzu və məzmunla əlaqəsini zəiflədir. Mövzunun bədii həlli bədii detalın seçilməsindən və işlədilməsindən, ifadə sərrastlığından, təfərrüatların dəqiqliyindən və tutumluluğundan çox asılıdır. Realist bədii nəsrdə bədii detal xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. 

Mirzə Fətəli Axundzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Əbdürrəhim Bəy Haqverdiyev, Cəfər Cabbarlı və başqalarının əsərlərində orijinal bədii detallar çoxdur. Məsələn, Cəlil Məmmədquluzadənin "Danabaş kəndinin əhvalatları" povestində Xudayar bəyin burnunun əyriliyinin təsviri portret səciyyəli bədii detaldır.

Ədəbiyyat
---------

* *Vəliyev K.* Sözün sehri. Bakı. 1987.
**Con De Robek** — britaniyalı admiral

Həyatı
------

Con De Robek İrlandiyada yerləşən Kilder qraflığında anadan olmuşdur. Onun əcdadları İrlandiyaya İsveçdən köçmüşlər. 1875-ci ildə Con De Robek Böyük Britaniya hərbi dəniz qüvvələrində hərbi xidmətə başlamışdır. Birinci dünya müharibəsi başlayan vaxt De Robek 9-cu Kreyser Eskadrasının Admiralı idi. 1915-ci ildə Dardanel əməliyyatı zamanı Admiral Sekvil Kardenin yerinə müttəfiqlərin admiralı Con De Robek təyin olunmuşdur. De Robekin admirallığı altında müttəfiqlərin flotu uğursuz əməliyyat keçirmiş və 5 gəmi itirmişdir. Daha sonra De Robek Aralıq dənizi flotunun komandiri seçilmişdir. 1917-ci ildə o hərbi dəniz qüvvələrinin HDQ 2-ci eskadrasının komandiri təyin olunmuşdur. Müharibədən sonra De Robek İstanbulda xidmət etmişdir. 1921-ci ildə Bani Ordeni ilə təltif olunmuşdur. 1922-ci ildə Atlantik flotunun komandiri təyin edilmişdir.

Ordenləri
---------

1921-Bani Ordeni.

Mənbə
-----


Vikianbarda ***Con De Robek*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

Con De Robek
**Tоfiq Əfəndiyеv**-yazıçı, İlyas Əfəndiyevin qardaşı

Tоfiq Mir Məhəmməd əfəndi оğlu 31 mаrt 1922-ci ildə Qаryаgində (Hаzırкı Füzuli şəhərində) dünyаyа gəlmişdi. Оrtа məкtəbi bitirəndən sоnrа Qаryаgin Pedoqoji Tехniкumunа dахil оlmuşdu. Tехniкumu tаmаmlаyаndаn sоnrа müхtəlif məкtəblərdə müəllim işləmişdi. (1941-1948). Sоnrа "Аzərbаycаn müəllimi" qəzеtində хüsusi müхbir vəzifəsində çаlışmışdı. (1948-1951). Аzərbаycаn Dövlət Pedoqoji Хаrici Dillər Institutunun ingilis dili şöbəsində təhsilini dаvаm еtdirmişdi (1951-1955). Bir müddət Bакı şəhəri 7 nömrəli məкtəbdə müəllim (1955-1959), Аzərbаycаn Dövlət Tеlе-Rаdiо Vеrilişləri Коmitəsində ədəbi-drаm vеrilişləri bаş rеdакsiyаsındа bаş rеdакtоr işləmiş, sоnrа yаzıçı кimi bütün qüvvəsini ədəbi fəаliyyətə həsr еtmişdi.

Tоfiq Əfəndiyеvin əsərləri: Аğ çiçəкlər (hекаyələr və оçеrкlər), Bакı, 1962, Dаğ yоlu (rоmаn), Bакı, 1965, Cənub mеhi (rоmаn), Bакı, 1969, Prокurоr (rоmаn), Bакı, 1976, Münаqişə (rоmаn), Bакı, 1980, Qаrа qаpılаr (rоmаn), Bакı, 1984.
**Haliç** (pol. Halicz) — Beşat dağlarının Polşa hissəsinin 3-cü, Qərbi Beşad dağlarının isə ən hündür zirvəsi. Haliç Tarnisa qrupunun şərqində, Bukovski və Rozsıpanes arasında yerləşir. Zirvənin hündürlüyü 1333 metr təşkil edir.

Adının etimalogiyası
--------------------

Adının mənası dəqiq olaraq bilinmir. Bir fərziyəyə görə zirvənin adı ukrayncadan tərcümədə «top» mənasını verir. Bəzən isə «Qaliç» soyad olması qeyd edilir. Ukraynada İvano-Frankovsk şəhərindən bir qədər aralıda Qaliş adlı şəhər yerləşir. Şəhərlə dağın adının eyni kökdən törəməsi ehtimal edilir.

Təsviri
-------

Dağ turistlər arasında olduqca populyardır. Buradan Polşa və Ukraynaya gözəl mənzərə açılır. Aydın hava şəraitində buradan Qorqan dağını görmək olar. Burada Polşa üçün nadir sayılan çoxlu sayda bitki növünə rast gəlinir:Dağlıq öküzotu (Arnica montana), Akonit (Aconitum bucovinense), Orobanche alba Stephan və Carex bigelowii.

### Tarixi

İkinci Dünya müharibəsinin başlanğıcında buradan Polşa zabitlərini Macarıstana aparan bir marşrut keçirdi. Qədim dövrdə zirvədə üç ölkənin sərhədləri kəsişirdi: Polşa, Macarıstan və Kiyev Rus dövləti. Haliç ətrafında maldarlıq olduqca yaxşı inkişaf etmişdir. Xüsusi ilə XIX əsrdə özünün pik dönəmini yaşayırdı. Macarıstan ovalığından ətli mal-qara yetişdirmək üçün ən uyğun olan böyük buynuz idxal edilmişdir. Reç Pospolita dirçəldikdən sonra, Macarıstanın bölgə ilə ticarətində maneə meydana gəldi. Bundan sonra mal-qara yetişdirilməsi az sərfəli oldu və tədricən itdi.

Turizm
------

Haliçdən keçən piyada keçidi Beşadda ən populyar yol sayılır. Burada müxtəlif mürəkkəbliyə sahib yollar vardır.

İstinadlar
----------

1. ↑  "The Polish Carpathians P100m". www.peaklist.org. 2019-04-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-06.
2. ↑  "Halicz - szczyt w Bieszczadach o wysokości 1 333 m" (polyak). www.polskie-gory.pl. 2018-04-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-06.
3. ↑  *Piotr Szechyński.* "Halicz - na czerwonym szlaku / Twoje Bieszczady". www.twojebieszczady.net. 2018-04-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-04-06.

Ədəbiyyat
---------

*Bieszczady i Góry Sanocko-Turczańskie. Mapa turystyczna. Skala 1:75 000. Wydanie trzecie*. Warszawa: PPWK SA. ISBN 83-7329-436-8.
Bu adın digər istifadə formaları üçün bax: Hallavar.

**Hallavar** — Azərbaycan Respublikasının Oğuz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Toponimikası
------------

Yerli məlumata görə, oykonim "hündür yer" mənasındadır. "Hallavar"ın tayfa adından yaranmış etnotoponim olduğu ehtimal edilir. Tiflisdə Hallavar adlı məhəllə var. Kəndin adındakı "alaçıq, yeri, otlaq yeri" mənası daşıyan "var" sözü Şotavar (Qax), Qızılavar, Mahmudavar (Masallı), Horavar (Yardımlı), Əmirvar (Daşkəsən) və s. toponimlərdə iştirak edir. Əkinçiliklə əlaqədar yaranmış şifahi xalq ədəbiyyatının bir növü "holavarlar"dır. Əkinçilər "holar" çəkib birlikdə oxuyar, kotan sürərdilər. "Hallavar"ı "holavar"ın dəyişilmiş variantı kimi qəbul etsək, bu toponim "bir yerdə olan, toplu olan el, oba" mənasını verir.

Tarixi
------

Coğrafiyası və iqlimi
---------------------

Kənd Baş Qafqaz silsiləsinin ətəyində, Alazan-Əyriçay çökəkliyində, rayon mərkəzindən 8 km cənub-şərqdə, Qumlaq kəndinin qərbində, Xalxalçayın sol sahilindən 1 km aralıda, dəniz səviyyəsindən 485 m. yüksəklikdə yerləşir.

Əhalisi
-------

Əhalinin sayı 92 nəfərdir (1 yanvar 2017-ci il).

İqtisadiyyatı
-------------

Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyətini əkinçilik, bağçılıq və tərəvəzçiliklə təçkil edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Hallavar (Oğuz) // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. I cild. Bakı: Şərq-Qərb. 2007. 304. ISBN 978-9952-34-155-3.

Həmçinin bax
------------

| ⛭Oğuz rayonunun yaşayış məntəqələri |
| --- |
| Şəhərlər | Oğuz |  |
| Qəsəbələr | Bədəldərə |
| Kəndlər | Abdallı • Baş Daşağıl • Bayan • Bucaq • Calut • Çaldaş • Çayqovuşan • Dəymədağlı • Dəymədərə • Ərmənət • Filfilli • Hallavar • Xaçmaz • Xaçmazqışlaq • Xalxal • Xalxalqışlaq • Kərimli • Qarabaldır • Qarabulaq • Qumlaq • Mollalı • Muxas • Padar • Sincan • Şirvanlı • Tayıflı • Tərkeş • Top • Yaqublu • Yemişanlı • Yenikənd • Zərrab |
| Ləğv olunmuş kəndlər | Böyük Söyüdlü • Oğuzqışlaq |

|  |  |
| --- | --- |
| Oğuz rayonu | *Oğuz rayonu ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Boman İrani** (2 dekabr 1959, Bombey) — Daha çox "Don.Mafiya başçısı" (2011), "Yeni iliniz mübarək!" (2014), "Pikey" (2014), "Aşiqlər" (2015), "Qardaş Munna: Xoşbəxtlik satıcısı" (2003), Mən sənin yanındayam (2004), "Yaxın dostlar" (2008) filmlərində komediya rolları ilə tanınıb. "Don.Mafiya başçısı 2" filmindəki komediya rolu ilə yadda qalmışdır. Aktyorluq karyerasına teatrdan başlayan Boman, 14 yaşında teatr tamaşalarında oynamağa başlayıb. Sonra isə reklam çarxlarında çəkilməyə başlayıb. Bollivudda İrani 2000-ci ildə "Sevgi ehtirası" filmində Şahrux Xanla birlikdə çəkilib. Yalnız 2003-cü ildə rejissor Rackumar Hiraninin "Qardaş Munna: Xoşbəxtlik satıcısı" filmindən sonra məşhurlaşıb. Bu roluna görə ən yaxşı komediya aktyoru nominasiyasında Filmfare Awards mükafatına namizəd olsa da, aktyor Sancay Datta məğlub olub. Buna baxmayaraq aktyorun işi Screen Weekly Award ilə qiymətləndirilib. Arda-arda "Vir və Zara" (2004), "Don.Mafiya başçısı" (2011), "Qardaş Munna: Xoşbəxtlik satıcısı" (2003), "Yaxın dostlar" (2008) kimi uğurlu filmlərə çəkilən Boman "Mən səninləyəm!" filminə görə Filmfare mükafatı qazanıb. 2009-cu ildə rejissor Rackumar Hiraninin "3 dəli" filmində ən yaxşı ikinci dərəcəli kişi roluna görə Filmfare Awards mükafatına layiq görülüb.

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. 1 2  Boman Irani // filmportal.de. 2005.
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Tofiq Əhmədov.

**Tofiq Əhmədov** (1947, Dəvəçi rayonu) — dağ-mühəndis geofiziki (1969-cu il), geologiya-mineralogiya elmlər doktoru (2007-ci il), professor (2008-ci il).

Həyatı
------

1947-ci ildə Dəvəçi (indiki Şabran) rayonunun Güləmli kən­dində anadan olmuşdur. 1964-cü ildə Dəvəçi rayon orta məktəbini gümüş medalla bitirərək, M. Əziz­bəyov adına Neft və Kimya institutuna daxil olub. 1969-cu ildə bu ins­ti­tu­tun geologi-kəşfiyyat fakultəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş və təyinatla institutda saxlanılıb, institutun aspiranturasına daxil olub. 1975-ci ildə dissertasiyanı müdafiə edib, geologiya-mineralogiya elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

Təhsili və elmi dərəcəsi
------------------------

dağ-mühəndis geofiziki (1969-cu il), geologiya-mineralogiya elmlər doktoru (2007-ci il), professor (2008-ci il).

Tədqiqat sahəsi
---------------

Seysmik kəşfiyyat məlumatlarının emalı və interpretasiyası, seysmik inversiya.

Əmək fəaliyyəti
---------------

1973 — 75-ci illərdə "Geofiziki kəşfiyyat üsulları" kafedrasında mühəndis, böyük mühəndis vəzifələrində çalışmışdır. 1976 — 77-ci illərdə "Geofiziki kəşfiyyat üsulları" kafedrasının baş elmi işçisi vəzifəsində çalışıb. Bu illər ərzində əvəzçiliklə mühazirələr oxumuş, laboratoriya dərsləri aparmışdır. 1977 — 78-ci illərdə Moskvada, M. Torez adına Xarici Dillər institutunda fransız dili kurslarında oxumuşdur. 1978 — 82-ci illərdə Əlcəzairdə, Milli Karbohidrogenlər institutunda "Geofizika" kafedrasının professoru və kafedra müdiri vəzifələrində çalışıb. 1982 — 83-cü illərdə yenidən M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya institutunun "Geofiziki kəşfiyyat üsulları" kafedrasının baş elmi işçisi vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1983-cü ildə "Geofiziki kəşfiyyat üsulları" kafedrasının dosenti seçilib. 2008-ci ildə ADNSU-nun "Geofizika" kafedrasının professoru vəzifəsinə seçilmiş və hal-hazırda bu vəzifədə çalışır.
**Sabircan Qunaqbayev** (başq. Sabircan Ğabdulla uğlı Qunaqbayev, Сабирҗан Габдулла улы Кунакбаев; 29 dekabr 1901, Ulukulevo[d], Ufa qəzası[d], Ufa quberniyası, Rusiya imperiyası – 3 iyul 1996, Ufa, Başqırdıstan, RSFSR[d]) — seleksiyaçı alim. Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

Bioqrafiyası
------------

1901-ci ildə Rusiya imperiyası, Ufa quberniyası, Ufa qəzası Olokul kəndində böyük tatar əsilli kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Ailənin üç qız və altı oğlan uşağı var idi. Dörd il ibtidai zemstvo məktəbində oxumuşdur. Məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra Ufa şəhərində bir mədrəsəyə daxil olur.

Hakimiyyə mədrəsəsində oxuyur. 1927-ci ildə K. A. Timiryazev adına Moskva Kənd Təsərrüfatı Akademiyasını bitirmişdir.

1927–1927-ci illərdə Başqırd Xalq Əkinçilik Komissarlığında işləmişdir. 1932–1955-ci illərdə isə Çişmi seçim stansiyasında fəaliyyət göstərir.

1956–1958-ci illərdə Başqırd Elmi Tədqiqat Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda elmi işlər üzrə direktor müavini olur.

1958-ci ildən Başqırd Elmi Tədqiqat Əkinçilik və Sahə Bitkiləri Seleksiyası İnstitutunun qış bitkilərinin seleksiya və ilkin toxum istehsalı laboratoriyasının müdiri işləyir

Sabircan Qunaqbayev Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikasında damazlıq elmi məktəbini qurur.

3 iyul 1996-cı ildə Ufa şəhərində 94 yaşında dünyasını dəyişir.

Elmi dərəcələri
---------------

Kənd təsərrüfatı elmləri namizədi (1950),

RSFSR-nin əməkdar aqronomu (1957),

BMSSR-nin əməkdar elm xadimi (1963),

Başqırdıstan Respublikası Elmlər Akademiyasının fəxri akademiki (1991).

Mükafatlar
----------

Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1987);

Lenin ordeni (1987);

"Oktyabr inqilabı" ordeni (1981);

"Şərəf nişanı" ordeni (1966).

Naliyyətləri
------------

Onun tərəfindən Çulpan adlı qısa saplı qış çovdarı; "Çişminskaya" və "Demskaya" qarabaşaq yarması,"Lutescens-9" payızlıq buğdası və "Bashkirskoye-1" qış triticale növləri seleksiya yolu ilə alınmışdır. Cəmi 19 sortun seleksiya yolu ilkə alınması qeyd edilir.

Xatirəsi
--------

Başqırdıstan Respublikası Elmlər Akademiyası onun adını daşıyan bir mükafat təsis etmişdir.

2010-cu ildə Başqırd Elmi Tədqiqat Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda "Qunaqbayevin xatirəsinə" çovdar çeşidi yetişdirilir.
.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Зерновое хозяйство России — Теоретический и научно-практический журнал". 2013-10-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-04.

Ədəbiyyat
---------

* С. Кунакбаев Мал золотник, да дорог //Наука в СССР, АН СССР. 1983, № 5;
* С. Кунакбаев "Селекция короткостебельных сортов озимой ржи" // Вестник сельскохозяйственной науки. 1984, № 2;
* С. Кунакбаев "Рождение сортотипа культурной ржи" (Secale cereale var vulgare Korn.).
**Halifaks** (*ing.* Halifax) — Kanadanın Yeni Şotlandiya əyalətinin paytaxtı. 1996-cı ildə ətrafındakı kiçik şəhərlərlə birləşərək Halifaks regional bələdiyyəsini (*ing.* Halifax Regional Münicipalıty və ya qısaca HRM) əmələ gətirmiş və bu tarixdən etibarən şəhər bu statusla tanınmışdır. 2014-cü ildəki siyahıalmaya görə şəhər əhalisi 414.400 nəfərdir və Kanadanın Atlantik əyalətlərinin ən böyük şəhəridir.

Şəhərin şüari "Dənizdən sərvət" (*lat.* "E Mari Merces") şəklindədir.

Tarixi
------

Avropalılar bu ərazidə ilk dəfə Halifaks yarımadasında məskunlaşmışdırlar. Şəhər kimi 1749-cu ildə tanınmışdır. Şəhər adını buradakı koloniyaya başçılıq etməyə təyin olunan Qraf Halifaksdan almışdır.

Şəhərin qurulması Ata Le Lutr müharibəsinin ilk illəri ilə üst-üstə düşür.

İqlim
-----

Şəhərin iqliminə ən çox Atlantik okeanı təsir göstərir. İqlim Orta Kanadadakı iqlimə nisbətən daha yumşaqdır. Şəhərin mərkəzi hissələrində temperatur -15 °C ilə 35 °C arasında dəyişir. Sahil zonasında qış daha yumşaq, yay daha sərin keçir.

İqtisadiyyat
------------

Halifaks şərqi Kanadanın ən əhəmiyyətli iqtisadi mərkəzlərindən biridir. Halifaksda bir çox şirkətin binası yerləşir. Yeni Şotlandiya əyalətinin paytaxtı olduğundan şəhərdə hökumət qurumlarının binası vardır.

Şəhər iqtisadiyyatının əsasını mədəncilik, əkinçilik, odunculuq, balıqçılıq, təbii qaz çıxartmaq təşkil edir.

Təhsil
------

Şəhərdə Dalhouzi Universiteti, Sent Meri Universiteti, Mount Sent Vinsent Universiteti, Kinqs Kolleci Universiteti, Atlantika Teologiya Məktəbi, NSCAD Universiteti və Sent-Anna Universiteti yerləşir. Şəhər şərqi Kanadanın universitet mərkəzlərindən biridir.

Qardaş şəhərlər
---------------

* Böyük Britaniya **Liverpul**, İngiltərə, Böyük Britaniya
* Yaponiya **Hakodate**, Yaponiya
* Meksika **Kampeçe**, Meksika
* ABŞ **Norfolk**, ABŞ

Qalereya
--------

* 
* 
* 
* 
*

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Halifaks*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* halifax.ca — Halifaks rəsmi saytı
* Tarixi abidələriArxivləşdirilib 2012-04-30 at the Wayback Machine
**Rapallo** (it. Rapallo) — Genuvanın cənub-şərqində, Liguriya sahilində, Portofino ilə Çiavari arasındakı Liguriya dənizinin Tigullio Körfəzi suları kənarında bir kurort şəhəridir (1957-ci ildən). Əhali: 30.4 min (2007) nəfər.

 Rapallo axşam görüntüsü
Rapallo, 964-cü ildən bəri Genuya Respublikasının tərkibində bir dəniz kəndi kimi tanınırdı. XVI əsrdə dəniz sahilindəki adalara pirat basqınlarını dəf etmək üçün ilk istehkamlar tikildi. Yerli Gervasius və Protasius kilsəsi XII əsrdə əsası qoyuldu və daha sonra tikildi. Rapallonun yanında Montallegro adlı Katolik ziyarətgahı var.

Rapallonun lüks otelləri olan bir kurort şəhəri kimi inkişafı Romadan Nitsaya dəmir yolu tikilməsindən sonra başladı (1868). Xüsusilə "gözəl dövr" zamanı populyar idi. Görkəmli yazıçılar (Mopassan, Nitsşe, Ezra Paund) və diplomatlar, eyni zamanda ən yüksək aristokratiyanın nümayəndələri arasında Rapallo məşhur idi. Məhz Rapalloda Nitsşe "Zərdüştəni belə deyirdi" risaləsi üzərində işləməyə başladı. 1910-cu ildən bəri, İngilis yazıçı Maks Birbom, Rapalloda bir ədəbi salon açdı.

1917-ci ildə Antanta Ali Şurasının yaradılmasına qərar verən "Antan ölkələri konfransı" keçirildi. 1920-ci ildə İtaliya ilə Yuqoslaviya Rapalloda ərazi mübahisələrinin həllinə dair razılığa gəldilər və iki il sonra burada RSFSR ilə Almaniya arasında diplomatik münasibətlər quruldu.

İstinadlar
----------

1. ↑  Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011. Italian National Institute of Statistics.
2. ↑  Popolazione Residente al 1° Gennaio 2018. Italian National Institute of Statistics.

Xarici keçidlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Tematik saytlar | Open Directory Project |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Böyük katalan · Böyük norveç · Britannica (onlayn) |
| Normativ yoxlama | GND: 4119974-1 · NKC: ge821822 · VIAF: 152436715 · WorldCat VIAF: 152436715 |
**Köyçəqız gölü** (*türk.* Köyceğiz Gölü) — Türkiyənin Muğla ili ərazisində yerləşən göl. Gölün sahəsi 5200 ha-dır. Eyni adlı şəhərin şimal sahillərinə yaxın ərazidə qərarlaşır. Türkiyənin sahil ərazisinə yaxın yerləşən ən böyük göldür. Gölü Aralıq dənizi ilə dar və ensiz olan «Dalyan» adlı bir axar birləşdirir. Kanalın keçdiyi ərazidə eyni adlı bir qəsəbə və bir tarixi şəhərin qalıqları vardır (Kaunos). Kanal İztuzu tısbağalar sahili ərazisindən dənizə qovuşur. Kanal 1,5 metr dərinliyə sahibdir.

Gölün yerləşdiyi ərazi əsrarəngiz görkəmə sahib olmasından turistləri bura cəlb edir. Hazırda göl və kanal xüsusi qorunan Köyçəqız-Dalyan rayonuna daxildir.

Coğrafiyası
-----------

Göl Namnam və Yuvarlakçay adlı iki əsas çayla qidalanır. Bundan əlavə bura dağlardan çoxlu sayda adsız axarlar tökülür. Gölün suyu axarlı olmasına baxmayaraq rektonik çat ərazisində yerləşdiyindən bura kükürlü su axır. Qar və çay sularının şirin olmasına baxmayaraq kükürd ona turşuluk verir. Gölün dərinliyi 20 - 60 metr arasında dəyişir. Göl balıqlarla doludur.

Gölün şimal-şərq və cənub-şərq sahilləri düzənlikdən ibarətdir. Digər sahilləri isə hündür təpələrdir. Onun sahilində yerləşən ən hündür zirvə Öləməz (937 m) dağıdır. O gölün cənub-qərbində, Bozburun-Təpəsi isə (556 m) cənubda yerləşir. Gölün özündə 5 yaşayışı olmayan ada vardır. Həbsxana adası ilk əvvəllər hərbi məqsədlər sonradan isə türmə kimi istifadə edilmişdir. Hazırda isə heç bir məqsədlə istifadə edilmir və burada yaşayış yoxdur.

Geologiya
---------

Köyçəqız gölü 7500 il öncə meydana gəlmişdir. Bu dönəmlərdə regionda güçlü zəlzələlər baş vermişdir. Gölün cənubunda dərin tektonik çatlar vardır. 
Kaunos qəsəbəsi haqqında hələ Strabon (b.e.ə 64/63 — b.e 23/24) belə məlumat vermişdir. O zaman indiki göl ərazisi (2000 il öncə) sahildən 2–3 km aralıda olmuşdur. Hələ o zamanlarda gölün olması qeyd edilir. Dalyan çayı isə balıq ovunda istifadə olunmuşdur.

Qorunması
---------

XX və XXI əsrlərdə Köyçəqiz gölü bütün bölgənin ekoloji cəhətdən əhəmiyyətli bir sahəsi halına gəldi. Çimərlikləri və "Dalyan" adlanan dar bir kanal ilə Köyçeqiz-Dalyan adlı xüsusi mühafizə olunan təbiət ətrazisinə çevrildi.

Göl sahillərində Muğlaya xas endemik Turkish sweetgum adlı ağac növü yayılmışdır. Göldə 2011-ci ildə elmə hələ məlum olamyan Knopowitschia byblisia və K. caunosi balıq növləri aşkar edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Ahnelt, H. (2011). *Two new sympatric Knipowitschia species Teleostei: Gobiidae) from an eastern Mediterranean coastal lake - examples of different dispersal patterns?* Zootaxa 3114: 22-30.
**Mahmud Xalxali** (?-?)—XIV əsr Azərbaycan dövlət xadimi.

Həyatı
------

Əmir Teymurun Səmərqəndə qayıtması ilə Azərbaycanda xalq azadlıq hərəkatı və hakimiyyət uğrunda mübarizə şiddətləndi. Əmir Teymurun işğal etdiyi ərazilərdən əmirlərinə qarşı əsasən, Sultan Əhməd Cəlayır və onun Əlincə qalasındakı əmirləri, Mahmud Xalxalinin idarə etdiyi feodal qrupu, Təbrizin yerli əmirləri, Marağa hakimi Əmir Yadigarşah və Qara Yusifin başçılığı ilə qaraqoyunlular mübarizə aparırdı. Bu dövrdə Təbriz və ümumiyyətlə, Azərbaycan uğrunda mübarizədə iştirak edən qüvvələri iki hissəyə – xarici və yerli qüvvələrə bölmək olar. Xarici qüvvələrin (Təbriz əmirləri, Sultan Əhməd və Əmir Altun, Mahmud Xalxali, Marağa hakimi Yadigar şah) mübarizəsində Azərbaycanın müstəqilliyini təmin etmək cəhdləri mühüm yer tuturdu.
Göstərilən dövrdə Təbriz feodal ara müharibələrinin və xarici işğalçı yürüşlərin meydanına çevrilmişdi.

Təbriz şəhərinin ələ keçirilməsi bütün Azərbaycanı tutmaq üçün əsas olduğundan şəhər uğrunda mübarizə olduqca ciddi şəkil almışdı. Təbriz 22 dəfə hücuma məruz şalmışdı, bunlardan 14-ü yerli, 8-i isə xarici feodallar tərəfindən edilmiş, 18 hücumun nəticəsində şəhərdə hakimiyyət bir feodaldan digərinin ixtiyarına keçmişdi. Nəhayət, Təbriz 1392-ci ildə ikinci dəfə İrana və Cənubi Qafqaza hücum edən Əmir Teymurun qoşunları tərəfindən tutulmuşdu.

Azərbaycanın digər bir tanınmış feodalı Əmir Vəli də Əmir Teymura qarşı mübarizə aparırdı. Tarixçi Zeynəddin Qəzvini yazır: "Əmir Vəli Təbrizə çatan kimi Mahmud Xalxalinin yanına adam göndərib onu özü ilə müttəfiq etdi".

Mahmud Xalxali sonra Əmir Teymurla birləşmişdi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Zeynəddin bin Həmdullah Qəzvini, Zeyle-tarixe-qozide, Bakı, "Elm", 1990, səh.49.

Həmçinin bax
------------

Xarici keçidlər
---------------
Sent-Lüsiya
**Sent Lüsiya** (*ing.* Saint Lucia [ˌseɪnt ˈluːʃɪə]) — Vest-İndiya, Sent-Vinsent və Martinika adaları arasında eyni adlı adada yerləşən ada dövləti.

Tarixi
------

Sent-Lüsiya Kolumb tərəfindən 13 dekabr 1502-ci ildə kəşf edilib. 1605-ci ilnən 1638-ci illər arası ingilislər orada yaşayış məskənləri salmaq istəsələr də, yerli əhalinin ciddi müqavimətinə rast gəliblər.

Onlarla müqavilə bağladıqdan sonra fransızlar 1650-ci ildə orada məskunlaşıblar. 1814-ci ildə Paris sülh müqaviləsinə görə ərazi Böyük Britaniyanın nəzarətinə keçir. 22 fevral 1979-cu ildə Sent-Lüsiya müstəqillik əldə edir.

Siyasi quruluşu
---------------

Sent-Lüsiya BMT-nin üzvüdür, dövlət başçısı Böyük Britaniyanın kraliçası II Elizabetdir. Onu ölkədə kraliça tərəfindən təyin edilən general-qubernator təmsil edir. Qanunverici orqan ikipalatalı parlamentdir. Yuxarı palata - Senat (11 senator). Aşağı palata - Nümayəndələr Palatası - (17 deputat).

Ölkə 11 icmaya bölünür. Onların hər birində şəhər və kənd şuraları fəaliyyət göstərir.

İqtisadiyyat
------------

Sent-Lüsiyanın iqtisadiyyatı turizm, kənd təsərrüfatı və ofşor biznesi üzərində qurulubdur. 2010-cu ildə ölkədə 358 million kVt-saat elektrik enerji istehsal olunub.Sent-Lüsiya Karib reqionunun aparıcı banan istehsalçılarından biridir,kokos palması,manqo,şəkər qamışı,kakao,sitrus meyvələri becərilir.

Əhalisi
-------

Əhalisi 160,9 min nəfərdir. Etnik tərkibi: zəncilər 75,5 %, mulatlar 19 %, hindular 2,4%, digəriləri 3,1 % ,(2010-cu ilin iyulunun qiym.). Dini katoliklər 67,5 %, adventistlər 8,5 %, pyatidesyatniklər 5,7 %, anqlikanlar 2 %, yevangelistlər 2 %, digər xristianlar 5,1 %, ateistlər 4,5 %

Rəsmi dil - ingilis dili, həmçinin yerli patua dili.

Ölkənin tanınmış adamı 1992-ci ildə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı almış yerli şair və dramaturq Derek Uolkottdur.

Paytaxt Kastri şəhərinin görünüşü.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda ***Sent-Lüsiya*** ilə əlaqəli mediafayllar var.  

* Saint Lucia: CIA World Fact Book Arxivləşdirilib 2016-01-30 at the Wayback Machine (ing.)
* Government of Saint Lucia (ing.)
* Saint Lucia newspapers (ing.)

| ⛭Latın Amerikasının subregionaları |
| --- |
| Mərkəzi Amerika | Meksika • Nikaraqua • Honduras • Beliz • Qvatemala • Panama • Kosta-Rika • Salvador |
| Vest-Hind | Kuba • Dominikan Respublikası • Haiti • Baham adaları • Yamayka • Dominika • Trinidad və Tobaqo • Qrenada • Barbados • Sent-Lüsiya • Antiqua və Barbuda • Sent-Vinsent və Qrenadin • Sent-Kits və Nevis |
| Cənubi Amerikanın mərkəzi və şimal-şərqi | Qayana • Surinam • Braziliya |
| La-Plata hövzəsi | Argentina • Paraqvay • Uruqvay |
| And ölkələri | Peru • Kolumbiya • Boliviya • Çili • Ekvador • Venesuela |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Sent-Lüsiya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
Qırmızı bölgələr Finlandiyadan Sovetlər Birliyinə Davam müharibəsindən sonra verildi. Porkkala 1956-cı ildə Finlandiyaya geri verildi.
**Moskva Atəşkəs Müqaviləsi**, Finlandiya ilə digər tərəfdən SSRİ və Birləşmiş Krallıq ilə 19 sentyabr 1944-cü ildə imzalanmışdır. Müqavilə ilə Davam müharibəsi başa çatmışdır.

Müqavilə şərtləri və sonrası
----------------------------

1940-cı ildə Moskva sülh müqaviləsi ilə Finlandiya Karelia və Salla bölgələrini və Fin körfəzində bir çox digər adaları SSRİ-yə vermişdi. Yeni atəşkəs ilə 1940-cı il müqaviləsinə sadiq qalındı, ayrıca olaraq Petsamo bölgəsini Sovetlərə vermiş Finlandiya Porkkala bölgəsini də Sovet İttifaqına 50 il müddətinə verdi. (Bölgənin idarəsi 1956-cı ildə Finlandiyaya buraxıldı).

Finlandiya Sovet İttifaqına müharibə təzminatı olaraq 6 il müddətinə 300.000.000 dollar ödəyəcəkdi. Atəşkəsdən sonra 1944–1945-ci illər arasında Lapland müharibəsi adlanan Finlandiyada qalmış Üçüncü Reyx əsgərləri ilə müharibə baş verdi

İstinadlar
----------
**Robert R. "Bob" Akri** (1 oktyabr 1918, Çikaqo, İllinoys – 25 iyul 2013) — amerikalı caz pianoçusu.

Həyatı
------

1 oktyabr 1918-ci ildə ABŞ-nin Çikaqo ştatında anadan olmuşdur. Bob Akri təhsilini Çikaqonun "Austin High" məktəbində almışdır. Austin High məktəbində olarkən, "Dare Qarrovay Radio Şousundakı NBC orkestrində" karyerasına başladı. Rudolf Qanz və Fred Euyinq ilə birlikdə oxuyurdu. O həmçinin Dr.Karel Cirak
və Bill Russo ilə birlikdə kompozisiyanı öyrəndi. Karyerası ərzində də o, ABC və NBC Radio orkestrində, eləcə də "Mister Kellinin Çikaqo gecə klubunun orkestrı"nda da ifa edirdi. O musiqi üzrə bakalavr təhsili alıb. Bob Akri 70 yaşında ikən "Rusevelt" universitetindən ilk dəfə musiqi dərəcəsi qazanmışdır. O öz karyerasının sonlarında Kontinental Plaza Hotelinin "Kantina Room"dakı qrupuna rəhbərlik etmişdir. Məşhur cazz pianoçusu Bob Akri 25 iyul 2012-ci ildə (94 yaşında) ABŞ-də vəfat etmişdir.

Akri 2001 və 2004-cü illərdə 2 instrumental musiqi albomunu buraxdı. 2004-cü ildə özünün albomunda çıxan "Sleep Away" , Windows 7 üçün nümunə bir musiqi olaraq seçildi.

Diskoqrafiya
------------

2001; Timeless- Musiqisi Bob Akrinindir.   

2004; Sleep Away- (Corci Mraz, Ed Siqpen, Lyu Solof , Frank Uess və Dayen Delin)

İstinadlar
----------

1. 1 2  .
2. ↑  "Robert R. Acri's Obituary on Chicago Tribune". Chicago Tribune. July 28, 2013. December 13, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: February 27, 2018.

Xarici Keçidlər
---------------

* Biography
**Moskva (Moskva)** — Rusiyanın futbol klubu

1997-ci yerdə yaradılan "Moskva" 2001-ci ildən yüksək liqada oynayırdı. Sözügedən kollektiv 2002-ci ilədək "Torpedo-ZİL", 2003-2004-cü illərdə "Torpedo-Metallurq", son 6 ildə isə "Moskva" adlanırdı. Azərbaycan milli komandasının sabiq müdafiəçisi Emin Ağayev "Torpedo-ZİL" adlanan dövrdə bu komandanın şərəfini qoruyub. Yığmamızda oynamaqdan imtina edən soydaşımız Aleksandr Səmədov isə ötən mövsüm bitdikdən sonra "Moskva"nı digər paytaxt klubu "Dinamo"ya dəyişib. Moskvanın eyniadlı təmsilçisinin ən böyük uğuru 2007-ci ildə ölkə çempionatında 4-cü yer, kubokun finalçısı və UEFA kubokunda mübarizə aparmaq olub. Yeni 2010 mövsümü öncəsi ciddi maliyyə problemləri ilə üzləşən rəhbərlik çıxış yolunu çempionatdan imtina etməkdə görüb. Rusiya Peşəkar Futbol Liqası da "Moskva"nın yeni çempionata buraxılmayacağını rəsmən bəyan edib. Reqlamentə görə, paytaxt komandasını birinci divizion təmsilçisi "Alaniya" əvəzləyəcək. Azərbaycanlı hücumçu Nazim Süleymanovun 1995-ci ildə heyətində ölkə çempionu olduğu Vladiqafqaz klubu uzun illər Premyer Liqada mübarizə aparıb.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Moskva" "öldü"...[*ölü keçid*]
**Atrabank** - Azərbaycanda fəaliyyət göstərmiş kommersiya bankı.

Tarixçə
-------

**Atrabank** Açıq Səhmdar Cəmiyyəti 1992-ci ilin dekabr ayında yaradılmışdır. Əvvəl "ATRA" Səhmdar Kommersiya Bankı kimi fəaliyyət göstərmişdir. 29.08.2005-ci il tarixdən isə "ATRABANK" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti kimi öz fəaliyyətini davam etdirmişdir.

Artıq 15 ildir ki, Atrabank Azərbaycanın bank bazarında öz mövqeyini möhkəm saxlayır. Bu vaxt ərzində Bank daimi inkişaf edir və həmişə müasir tələblərə tamamilə cavab verən bir maliyyə struktur olaraq öz müştərilərinin zövq və etibarını doğruldur.

Bankın müştəriləri həm fiziki şəxslər, həm də özəl şirkətlərdir. İldən ilə artan müştərilərin sayı Bankın əsas iş prinsiplərinə qüvənir. Bankla Müştəri arasında qarşılıqlı etibar, kommersiya sirri və korporativ məlumatların yüksək dərəcəli saxlanması, hər müştəriyə fərdi yanaşma, xidmətlərin geniş çeşidi, göstərilən xidmətlərin və əməkdaşların yüksək səviyyəsi – bunların hamısı, əlbəttə, müştəri üçün çox vacib və etibar yaradan amillərdir.

"ATRABANK" ASC Azərbaycan Respublikasının Ticarət-Sənaye Palatasının, Azərbaycan Respublikasının Banklar Assosiasiyasının, VISA İnternational Beynəlxalq Ödəmə Sisteminin, SWIFT Ümumdünya banklararası maliyyə telekommunikasiyalar cəmiyyətinin üzvüdür.

"ATRABANK" ASC-nin kapitalında mühüm iştirak payına malik olan səhmdarların siyahısı və onların iştirak payları aşağıda göstərilir: 

* Nəbiyev Elmixan Nəbi oğlu - 18,7%;
* Nəbiyev Pərvin Elmixan oğlu - 19,7%;
* Nəbiyeva Xuraman Qurban qızı - 13,3%.

Bankın minoritar səhmdarların sayı 21 nəfər təşkil edir. Onların bankın kapitalında ümumi payı 4,59%-dir.

Bankın son maliyyə ili üzrə auditini həyata keçirən kənar auditor haqqında məlumat, onun seçilməsi qaydası və meyarı:

Bank 1998-ci ildən kənar audit tərəfindən audit olunur:

* 1. "KPMG" - 1998-ci ildən 2002-ci ilə qədər;
* 2. "Deloitte & Touche" MMC - 2002-ci ildən 2006-cı ilə qədər;
* 3. "Baker Tilly" Az. MMC - 2007-ci il üzrə; 4. "RSM Kapital Karden" MMC - bağlanmış müqaviləyə əsasən 2008-ci il üzrə audit aparacaq.

Xarici auditin seçilməsi bankda Audit Komitəsi yaranana qədər İdarə Heyəti tərəfindən həyata keçirilirdi.
Audit Komitəsi yarandıqdan sonra Komitənin təklifinə uyğun audit seçilir. Seçimdə əsas məqsədlərdən biri onun dünya miqyasında tanınması və tutduğu yer nəzərə alınır. Bundan başqa, ona çəkilən xərc də nəzərə alınır. Belə ki, Audit Komitəsinin xarici auditlərlə apardıqları danışıqlar analiz edilir və yuxarıda göstərilən şərtlər daxilində xarici audit seçilir.

Bank fəaliyyətinin əsas istiqamətləri kənd təsərrüfatı sahəsi, tekstil və neft sənayelərinin inkişafına yönəldilib.

Hal-hazırda bankın Bakıda 5, Azərbaycanın bölgələrində isə 3 filialı fəaliyyət göstərir.

Xarici Keçidlər
---------------

* Arxivləşdirilib 2008-09-19 at the Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bank ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Sen-Tomas** — ABŞ-nin Vircin adaları, Karib dənizində yerləşən Amerika Birləşmiş Ştatlarının birləşməmiş ərazisi. Ada, ərazinin paytaxtı — Şarlotta Amaliya limanı. Əhalisi (2010-cu ilin siyahıya alınması üzrə) 51 634 nəfərdir. ABŞ Vircin adalarının ümumi əhalisinin 48,5%. Ərazisi — 80,91 km².

Tarixi
------

Ada əvvəlcə təxminən 1500 il əvvəl Siboney qəbiləsinin hindilər tərəfindən məskunlaşmışdı. Onları avaraki qəbiləsi və sonra kariblər əvəz etdi. Sen-Tomas Amerikaya ikinci səfəri zamanı 1493-cü ildə Xristofor Kolumb tərəfindən aşkar edildi. Tezliklə adada olan hindilər Avropalıların gətirdiyi xəstəliklərdən öldülər və adanın bir yarım əsrdə quldurları tərəfindən istifadə edildi.

1917-ci ildə, Sen-Tomas Sen Con, Santa Kruz və kiçik olan adaları ilə birlikdə ABŞ Danimarkadan 25 milyon dollar almışdı.

İnzibati bölgüsü
----------------

Sen-Tomas daxil olan rayonlar (mötərzədə 2010-cu ilə olan əhalinin sayı):

1. Şarlotta Amaliya (&&&&&&&&&&018481.&&&&&018.481)
2. Nortsayd (&&&&&&&&&&010049.&&&&&010.049)
3. Tutu (&&&&&&&&&&&06867.&&&&&06.867)
4. İst-End (&&&&&&&&&&&08403.&&&&&08.403)
5. Sautsayd (&&&&&&&&&&&05411.&&&&&05.411)
6. Vest-End (&&&&&&&&&&&02241.&&&&&02.241)
7. Uoter-Aylend (&&&&&&&&&&&&0182.&&&&&0182).

İstinadlar
----------

1. ↑  2020 United States Census. / red. ABŞ əhalinin siyahıya alınması bürosu
2. ↑  "paradisepointtramway.com: The Leading Paradise Point Tramway Site on the Net". 2013-03-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-02-26.
**Atrek** və ya **Ətrak** *(ərəb اترک -türklər‎; farsça -Seləha, Suləha)* — İranda və Türkmənistanda çay.

Adının etimoloqiyası
--------------------

Ərəb saitsiz əlifbasına görə türkləri bildirən söz bəzən t[ə]rak bəzən isə [ə]trak kimi tələffüz olunurdu. Misal üçün Terek çayını və tərəkəmələri göstərmək olar. Ətrak çayı Ərəb Xilafəti dövründə bir müddət şərqdə türklərin ölkəsi ilə sərhəd hesab olunurdu.

Coğrafiyası
-----------

Uzunluğu — 669 km, hövzəsinin dağ hissəsinin sahəsi — 27 300 km², orta su məsrəfi Qızıl-Ətrakda — 9,2 m³/s. 19 əsrin sonundan suyu Xəzər dənizinə ancaq daşqın vaxtı çatır, başqa vaxt münbit oazislərin suvarılmasına sərf olunur. Vaxtı ilə əsas qolu, sağda, Sumbar çayı idi, o da suvarma üçün istifadə olunur və ancaq daşqın vaxtı Ətraka çatır. Güclü dayazlaşmasına görə, nərə balıqlarının kürütökməsi 20 əsrin ortalarından tamamilə kəsilmişdir. Beləliklə Ətrak Xəzər dənizinə tökülən yeganə çaydır ki nərəkimilərin reproduksiyası tamamilə kəsilmişdir.

Gidroqrafiyası
--------------

İran ərazisində Ətrak çayı, Nişapur dağları ilə Kopetdağı ayıraraq dar dağ vadisindən axır. Sonra vadisi genişlənir. Əvvəllər Xəzər dənizinə tökülərkən, indi ilin əksər hissəsi susuz olan bataqlıqlı delta yaradırdı. Qidalanması əsasən qar, yağış və bulaqlardır. Daşqınlar yazda və yayın ilk yarısında, sonra yayın axırında və payız-qışda.

Coğrafiyası
-----------

Ətrak çayı Kopetdağın Həzarməsçed dağlarında başlanğıcını götürür və Xəzər dənizinin Həsən-qulu körfəzinə tökülür; aşağı axarında 19 əsrin axırından Rusiya ilə İranın sərhədidir. Yazda çay daşır, və onun gətirdiyi lil ətraf ərazini münbitləşdirir; Ətrakın sahillərində 16-17 əsrlərdə Türkmənistanın əsas xalqı olan türkmənlərin bir qolu yomudlar oturaqlaşıb.

1. ↑  Кучан-Мәшһәд вадиси // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә ]. VI ҹилд: Куба—Мисир. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1982. С. 33.
Bədəxşan,Əfqanıstan
Kalaş,Pakistan
Abbotabad,Pakistan
**Şalvar-qamiz** — qadınlar tərəfindən geyilən və bəzi bölgələrdə, Cənubi Asiyada, eləcə də Orta Asiyada kişilər tərəfindən geyilən ənənəvi birləşmə paltarıdır.

Şalvarlar, beldə atipik olaraq geniş, lakin əyri bir dibə qədər dar olan şalvarlardır. Belləri və ya elastik bir kəmərlə tutulur, bu da onların bel ətrafında ləkələnməsinə səbəb olur. Şalvar geniş və çantalı ola bilər, ya da qərəzdə olduqca dar ola bilər. Şalvarlar ənənəvi olaraq Şərqi Avropa, Qərbi Asiya, Orta Asiya və Cənubi Asiyanı əhatə edən geniş bir bölgədə geyindilər. Kameez uzun bir köynək və ya tunikdir. Yan tikişlər bel xəttinin altında açıq qalmışdır. Kameez ümumiyyətlə düz və düz kəsilir; yaşlı kameez ənənəvi kəsiklərdən istifadə edir; müasir kameezlərin Avropadan ilhamlanmış dəstləri daha çoxdur. Kameez Avropa tərzində yaxası, Mandarin yaxası ola bilər və ya yaxası ola bilməz; ikinci vəziyyətdə, qadın paltarı kimi dizaynı bir kurta bənzəyir. Qarışıq geyim bəzən salwar kurta, salwar kostyum və ya Punjabi kostyumu adlanır.

Şalvar və kameez 13-cü əsrdə şimalda müsəlmanların gəlişindən sonra Cənubi Asiyaya daxil oldu: əvvəlcə müsəlman qadınlar tərəfindən geyilən, istifadəsi tədricən yayılaraq bölgə tərzinə çevrildi, xüsusən də tarixi Pəncab bölgəsində. Salwar- kameez Pakistanın geniş geyilən və milli geyimidir. Bundan əlavə, Əfqanıstandakı kişilər və qadınlar və bəzi kişilər, Hindistanın Pəncab bölgəsində, bütün Hindistanda və ümumiyyətlə Cənubi Asiyada qadınlar tərəfindən qəbul edilmişdir.

Bəzi bölgələrdə qadınlar şalvar-kamiz taxdıqda, ümumiyyətlə baş və ya boyun ətrafında dupatta adlanan uzun bir eşarp və ya şal taxırlar. Cənubi Asiyada dupatta təvazökarlıq göstərmək üçün istifadə olunur: Müsəlman qadınlar üçün dupatta daha az sərtdir çador və ya burqa alternativi (hicab və purdah); Sikh və Hindu qadınları üçün dupatta, bir məbəddə və ya ağsaqqalların yanında olduğu kimi baş örtüldükdə faydalıdır. Cənubi Asiyanın hər yerində müasir geyim variantları inkişaf etmişdir, şalvarlar beldən aşağı aşağı geyilmiş, kamees qısa uzunluğundadır, daha yüksək hissələrə, aşağı boyun və arxa xətlərə, kəsilmiş qolları və ya qolları olmadan.

Istinadlar
----------
**Nekrofobiya** (*yun.* nekros - *cəsəd* fobos - qorxu) — cəsədi görməkdən və ya ölüm haqqında düşünməkdən yaranan obsesif və həddindən artıq qorxudur. Fobiyası olan insan həm başqa insanlara hücum edib öldürmək istəyinin olması, həm də haram hesab etdiyi cinsi instinktləri təmin etmək "cəzasını" çəkir.

Xəstə hər zaman bu fobiyanı hiss edə bilər. Bir şey onun qorxusuna səbəb olduqda, ölmüş bir heyvana yaxınlıq hissi və ya sevilən birinin dəfn mərasimində olmaq hissi yaşaya bilər. Bu fobiya insan ölümün şahidi olduqda və ya uşaq ikən dəfn mərasimində iştirak etmək məcburiyyətində qaldıqda inkişaf edə bilər.
Bundan əlavə, fobiyası olan insan meyiti görə bilmir və özünü itirir. 

Bu fobiya ümumiyyətlə insanlar tərəfindən nəzərə alınmır və bəzi insanlar hətta bu fobiyaya sahib olanlara nifrət edirlər. Axı onlar elə bilirlər ki, bir gün biz də onlardan olacağıq və biz öləndən sonra meyitlərimizdən qorxacaqlar və bu onlara bezdirici gəlir.

Simptomları
-----------

* Nəfəs darlığı
* Sürətli nəfəs
* Nizamsız ürək döyüntüsü
* Tərləmə
* Titrəmə
* Narahatlıq hissi
* Psixoloji qeyri-sabitlik
* Ümumi qorxu

Həmçinin bax
------------

* Fobiyaların siyahısı
*

İstinadlar
----------

1. ↑  *Woods, Timothy J.* "Death in Contemporary Western Culture". Islam and Christian-Muslim Relations. 18 (3). July 2007: 333–343. doi:10.1080/09596410701396071.