**İlya Çavçavadze adına Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanası** (*gürc.* საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა ) — Tbilisi şəhərində yerləşən Gürcüstanın aparıcı dövlət mədəniyyət, təhsil və elmi informasiya qurumu. Kitabxana 2000-ci ildən gürcü şairi İlya Çavçavadzenin adını daşıyır. Şəhərin mərkəzində Lado Qudiaşvili küçəsindəki üç binada - keçmiş Gürcüstan İrsi Torpaq Bankının binasında, keçmiş Volqa-Kama Bankının Tiflis filialının binasında və keçmiş Dövlət Bankının binasında; dördüncü bina S.Tsintsadze küçəsindəki Saburtaloda yerləşir. 2012-ci ildə Avlabar mətbəəsinin muzeyi binası (Kaspi küçəsi, 7) kitabxanaya verilmişdir.

Tarixi
------

Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanasının fasadı
Əhalinin bütün təbəqələri üçün əlçatan olan kitabxana, 1846-cı ildə, General-Qubernatorluğun binasında Tiflis Xalq Kitabxanası yaradıldıqdan sonra mümkün oldu.

1848-ci ildə görkəmli ictimai xadim Dmitri Kipianinin təşəbbüsü ilə yaradılan "Şəxsi əlaqəli kitabxana" kolleksiyası yeni yaradılan kitabxananın fonduna daxil oldu. 1852-ci ildə kitabxanaya Qafqazda çap olunan bütün nəşrlərin iki pulsuz nüsxəsini almaq hüququ verildi.

1859-cu ilə qədər Tiflis Xalq Kitabxanasının fondu 19 dildə 13.260 nüsxə nəşrdən ibarət idi. Kitab kolleksiyası böyüdükcə, General-Qubernatorluğun binası artıq tələblərə cavab verə bilmədi və 1851-ci ildə kitabxana üçün yeni bir bina inşa edildi.

1868-ci ildə Tiflis Xalq Kitabxanası ilə Qafqaz Muzeyi birləşdirildi və 1913-cü ildə kitabxana Qafqaz Muzeyinin Elmi Kitabxanasına çevrildi.

1914-cü ildə Qafqaz Muzeyi üçün yeni binanın inşası ilə əlaqədar olaraq kitabxana bağlandı və kitab kolleksiyası qutulara yığılıb on il zirzəmilərdə saxlanıldı. Hazırda Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanası memar Anatoli Kalqin (1875-1943) və rəssam Henrik Qrinevski tərəfindən 1913-1916-cı illərdə tikilmiş keçmiş Zadəgan Bankının binasında yerləşir. Binanın interyerləri oymaçı İlya Mamatsaşvili tərəfindən hazırlanmışdır..

Yeni dövr
---------

Muzey girişində Şota Rustavelinin heykəli
30 may 1923-cü ildə Tiflis Xalq Kitabxanası və Parlament Kitabxanasının bazasında Gürcüstan Dövlət Xalq Kitabxanası yaradıldı. 1937-ci ildə kitabxana gürcülər arasında savadlılığın təbliği cəmiyyətinin kitabxanası kitab kolleksiyalarına daxil oldu. Cəmiyyət 1880-ci ildən 1927-ci ilə qədər fəaliyyət göstərirmişdi. Cəmiyyətin kitab fondu ilə kitabxana milli çap materiallarının ən zəngin kolleksiyasına malik mədəni-maarif qurumuna çevrildi. 1957-ci ildə kitabxana beynəlxalq kitab mübadiləsi şəbəkəsinə qoşuldu. Kitabxana 1989-cu ildə ilk fərdi kompüter aldı və 1990 -cı ildə rəqəmsal kataloqlar yaradıldı.

1955-1990-cı illərdə Dövlət Respublika Kitabxanası kimi fəaliyyət göstərən kitabxana 1990-cı ildə Gürcüstanın Milli Kitabxanası adını aldı. Kitabxana 1991-ci ildən Beynəlxalq Kitabxana Dərnəkləri və Təşkilatları Federasiyasının (IFLA) üzvüdür.

25 dekabr 1996-cı ildə kitabxana Gürcüstan Parlamentinin inzibati nəzarətinə keçdi və Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanası adlandırıldı. 2000-ci ildə kitabxanaya gürcü ədəbiyyat və ictimai xadimi İlya Çavçavadzenin adı verildi. Müəssisə indiki şəkildə İlya Çavçavadze adına Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanası adlandırıldı.

2015-ci ildə kitabxana binasında Ömər Sereteli adlı bir mühafizəçinin bəstəkar Ludviko Einaudinin "Giorni Dispari" adlı əsərini royalda ifa edərək çəkilmiş videosu beynəlxalq diqqəti cəlb etdi..

2017-ci ildə kitabxana David Kakabadzenin "Terentiy Qraneli" əsərini əldə etdi. 2017-ci ilin noyabr ayında kitabxananın bazasında Qafqazın ən böyük Kitab Muzeyi açıldı..

Polyak kitabxanası
------------------

2018-ci ilin noyabr ayında Milli Parlament Kitabxanasının binasında Polşa Kitabxanası açıldı. Açılış, Polşa əməliyyatı zamanı Sovet Ordusu tərəfindən güllələnən Henrik Grinevskinin ölümünün 80-ci ildönümündə baş tutdu. Polşa kitabları İncəsənət və Ədəbiyyat Salonunun əsas binasında sərgilənir.

Direktorları
------------

* Adolf Berger (1857-1867)
* Qustav Radde (1868-1903)
* Qethem Georgi Nikolaeviç (1923-1930)
* Sandro Euli (1931-1936)
* Sandro Euli-Kuridze (1944-1962)
* Akaki Jidziquri (1984-1991)
* Nodar Suleiskiri (1991-1992)
* Akaki Jidziquri (1992-1997)
* Aleksandr Kartozia (1997-1998)
* Levan Berdzenişvili (1998-2004)
* Georgi Kekelidze (2012 -ci ildən)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Тифлисский журнал". 2019-04-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-13.
2. ↑  *James Armstrong.* "Security guard secretly filmed playing beautiful piano composition" (ingilis). 2015-04-20. 2018-09-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-13.
3. ↑  *Oliver Wheaton.* "Security guard is secretly filmed playing the piano beautifully" (ingilis). Metro. 2015-04-18. 2018-12-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-13.
4. ↑  "Парламентская библиотека Грузии приобрела работу Давида Какабадзе «Терентий Гранели»". Новости-Грузия. 2017-08-16. İstifadə tarixi: 2018-11-13.[*ölü keçid*]
5. ↑  "В грузинской столице открылся крупнейший в регионе Музей книг". Вестник Кавказа. 2017-11-18. 2018-11-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-13.
6. ↑  "ეროვნული ბიბლიოთეკის გენერალურ დირექტორად გიორგი კეკელიძე დაინიშნა" (gürcü). 2012-03-04. 2015-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-13.

Ədəbiyyat
---------

Xarici keçidlər
---------------