recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Hələb döyüşü** — 1400-cü ildə Qaraqoyunlu və Cəlayiri ordusu ilə Məmlük ordusu arasında baş vermişdir.

Zəmin
-----

Qara Yusif , Əmir Teymurun Sivasla bağlı planlarından xəbərdar olur. Qara Yusif , Əmir Teymurun Sivası aldıqdan sonra cənuba doğru hərəkət edəcəyini anladı .Eyni təhlükə Sultan Əhməd üçün də keçərli idi. Teymur təhlükəsi iki hökmdarın yolunu yenidən kəsişdirdi. Qara Yusif və Sultan Əhməd sığınacaq kimi gördükləri Məmlük sultanlığına sığınmağa qərar verdi. Sultan Əhməd Bağdadın idarəsini Ferec adlı bir əmirə həvalə etdi. O, tez bütün ailə üzvlərini götürüb Mosula gəldi və Qara Yusifə qoşuldu. iki sultan, Onlar Hitə gəldilər, orada körpü tikdilər və ətrafdakıların sayı yeddi minə çatdı. Onlar yaxınlaşan əsgərlərlə birlikdə Fərat çayını keçərək Hələbə doğru yol aldılar.Qara Yusif və Sultan Əhməd yolda olarkən Məmlük Sultanı Fərəcdən sığınacaq istədilər. Hesabat vermək üçün səfirlik heyəti göndərdilər. Suriyaya gələndə Hələbin naibi Dəmirtaşa məktub yazaraq Hələbə girmək üçün icazə istəyib. Onlar tapıldı. Lakin onların çoxluğundan qorxan Dəmirtaş Hələbdə qalmağa qərar verib. Onları və Teymurun əleyhinə çıxan bu iki müttəfiq hakimiylə müttəfiq olmaq onu narahat edirdi. Əsl məqsədinin Hələbi ələ keçirmək olduğundan narahat idi.

Döyüş
-----

Dəmirtaş Hama hakimi Toxmax Xanıda yanına çağıraraq 17 iyul 1400 tarixində Qara Yusif və Sultan Əhmədin ordusuna hücum etdi.Dəmirtaş ağır məğlubiyətə uğradı.Məğlub olan Məmlük ordusu Hələbə doğru qaçarkən Qara Yusifin əlinə sayısız qənimət keçdi.Məmlük Əmirlərinin çoxu müttəfiq ordusuna əsir düşdü.Toxmax Xan yüz min dirhəm verərək sağ qurtula bildi.

İstinadlar
----------

1. ↑  Mustafa Yasin Kara Yusuf ve Dönemi s.49
2. ↑   Arayancan, Karakoyunlu Hükümdarlarından Cihanşah s.73
3. ↑   Yinanç, "Bayezid I", s. 380.
4. ↑  Yücel, "Timur’un Türkiye ve Yakın-Doğu İlişkilerine Dair Genel Gözlemler", s.292
5. ↑  Kazanasmaz Kara Yusuf ve zamanı,Atatürk üniversitesi Erzurum 2019 s.41
6. ↑  Armutlu, Sultan Ahmet Celâyir, 95;
7. ↑  Makrîzî, Kitâb es-Sulûk li-Ma’rifeti Duvel el-Mulûk, VI, 32
8. ↑  İbni Tagrıberdi, En-Nücûmu’z-Zâhire, 328;

Xarici keçidlər
---------------


* Qaraqoyunlular
* Qara Yusif
**Səda Fəttahoğlu** (26 sentyabr 1979, Trabzon – 27 sentyabr 2023, Bəyoğlu) — Türk aktrisası.

Həyatı
------

Fettahoğlu 26 sentyabr 1979-cu ildə Trabzonda doğulub. O, Trabzon Anadolu Liseyində və Bilkent Universiteti Səhnə Sənətləri Bölümündə təhsil almışdır. 1999-cu ildə başladığı aktyorluq karyerasını 2023-cü ildə vəfat edənə qədər davam etdirib. İngilis dilini mükəmməl bildiyi üçün xarici kino və televiziya filmlərində dublyaj işləri görüb. 2003-2004-cü illərdə "Elmavision" kanalında Can Gürzapla birlikdə "İyi Seyirlər" adlı teatr proqramını aparıb. Aktyorluq karyerasında əsasən serial və reklamlarda çəkilib. O, daha çox zamanının fenomeninə çevrilən "ATV" və "Kanal D"də yayımlanan "Çocuklar Duymasın" serialında Sultan obrazı ilə yadda qalıb. Eyni vaxtda o "Muhteşem Yüzyıl", "Sihirli Annem", "Dolunay", "Sular Durulmuyor" kimi seriallarda ekranlara çıxıb.

Ölümü
-----

Fettahoğlu 27 sentyabr 2023-cü ildə İstanbulun Beyoğlu rayonunda parkda depressiyaya düşdüyü üçün 44 yaşında özünü tapança ilə vuraraq intihar etdi. Onun cənazəsi Giresunun Tirebolu rayonundakı Domaçlı qəbiristanlığında dəfn edilib.
**Sənubər Eyyubova** — Quba Qızlar Seminariyasının direktoru, Stalin repressiyalarının qurbanı, BDU-nin prorektoru.

Həyatı və təhsili
-----------------

1905-ci ildə Qazax bölgəsinin Dağ Kəsəmən kəndində anadan olub. 1920-ci ildə ali təhsil almaq üçün Bakıya gəlir və 1924-cü ildə Sənubər daha 16 nəfər gənc qızla birlikdə Azərbaycan Ali Pedaqoji Qadın İnstitutunu bitirir.

Fəaliyyəti
----------

İnstitutu bitirdikdən sonra onu təyinatla Qubaya göndərirlər. Sənubər Əyyubova burada dörd il Quba Qızlar Seminariyasına rəhbərlik edir. Seminariyanı bitirən qızlar ölkənin müxtəlif yerlərinə müəllim işləməyə göndərilirdilər. Sənubər xanımın səyi ilə Qubada qadınlar klubu da açılır. Ailə qurduqdan sonra həyat yoldaşı ilə birlikdı Bakıya gəlir. Burada isə maarif komissarlığında şöbə müdiri olur. 1935-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix-coğrafiya fakültəsinin dekanı təyin edilir.

### Repressiya

1937-ci ilin yayında pedaqoji institutun tələbələri üçün Şuşada təkmilləşdirmə kursları təşkil edilir. Sənubər xanım da uşaqlarını götürüb Şuşaya gedir. Və bir neçə gündən sonra Sənubər xanım həbs olunur. Həyat yoldaşının da həbs olunduğunu həbsxanada öyrənir. Sənubər xanıma çoxlu işgəncələr versələr də, heç bir qondarma ittihamı ona qəbul etdirə bilmirdilər. SSRİ XDİK-nın 29 may 1938-ci il qərarına əsasən "xalq düşməninin arvadı" kimi Qazaxıstana sürgün olunur. Burada o Vətən Xainləri Qadınlarının Akmola Düşərgəsinə məhkum edilir.

1947-ci ildə sürügündən qayıdır. Bəraət alana qədər Kürdəmirdə, Şamaxıda baytar həkimi kimi işləyir. Övladlarının hər ikisinə ali təhsil verir. 1956-cı ildə bir çox günahsız repressiya olunmuş şəxslər kimi ona və ərinə də bəraət verilir. Bakıda yaşamaq hüququ bərpa edilir. Və o Bakıya qayıdaraq pedaqoji fəaliyyətinə davam edir. Bir müddər BDU-nin prorektoru vəzifəsində də çalışıb. 1967-ci ildə Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni ilə təltif edilib. 1970-ci ildə, 65 yaşında dünyasını dəyişib.

Ailəsi
------

Sarı Şəmistan Sənubər Eyyubovanın əmisi oğludur.

1928-ci ildə Qubanın prokuroru Mehdi Məhərrəmovla ailə qurub. Bakıya qayıtdıqdan sonra Mehdi Məhərrəmov Respublika prokurorunun müavini kimi fəaliyyət göstərir. Mehdi Məhərrəmov 1937-ci ildə həbs olunaraq güllələnir. Bu evlilikdən Alanqo adlı qızları və Çingiz adlı oğulları olub.

Həmçinin bax
------------

* Azərbaycanda Stalin repressiyaları
* Vətən Xainləri Qadınlarının Akmola Düşərgəsi

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4 5  *Hafiz Əhmədov.* ""Vətən xainləri"nin xanımları: Mir Cəfər Bağırov öz süd anasını da həbs etdirmişdi – SİYAHI, FOTOLAR (II YAZI)". azvision.az. 18 dekabr 2017. 19 mart 2019 tarixində arxivləşdirilib.
2. ↑  "Эюбова Санубар Насибовна (1905)" (*rus.* ). ru.openlist.wiki. 19 mart 2019 tarixində arxivləşdirilib.
**Osarsif** (*yun.* Ὀσαρσίφ) — Musa ilə eyniləşdirilən əfsanəvi Qədim Misir şəxsiyyəti. Onun hekayəsini Ptolemey dövrünün Misir tarixçisi Manefon özünün "*Aegyptiaca*" əsərində (e.ə. III əsrin birinci yarısı) nəql etmişdir. Manefonun əsəri qorunub-saxlanılmamışdır, lakin b.e. I əsrində yaşamış yəhudi tarixçisi İosif ondan geniş sitatlar gətirir.

Hekayədə Osarsifin Ramzesin oğlu və əsl adı Sefos (Seti) olan Ramzesin atası olan Amenhotep adlı firona qarşı cüzamlılar və digər natəmiz insanlar ordusuna rəhbərlik edən misirli kahin kimi təsvir edilir. Firon ölkədən qovulur və cüzamlılar ordusu hiksoslarla ittifaqda Misiri viran edir, tanrılara qarşı bir çox qurbanlar edir. Sonra Amenhotep qayıdıb onları qovur. Hekayənin sonuna doğru Osarsif adını dəyişərək Musa qoyur.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Against Apion* 1:26
2. ↑  *Safrai, Shmuel.* The Jewish People in the First Century: Historical Geography, Political History, Social, Cultural and Religious Life and Institutions. Uitgeverij Van Gorcum. 1974. səh. 1113. ISBN 978-90-232-1436-6.
**Pol Tomas Anderson** (*ing.* Paul Thomas Anderson; {{DVTY}} şablonu boşdur ) — amerikalı film rejissoru. Anderson müasir Amerika kinosunun ən görkəmli rejissorlarından biridir.

Həyatı
------

Pol Tomas Anderson 26 iyun 1970-ci ildə Los-Ancelesin Studio City bölgəsində dünyaya gəlib. Onun atası Erni Anderson Amerika Yayım Şirkətində çalışan aktyor idi. Pol dörd qardaş-bacısı ilə birlikdə San Fernando vadisində böyüyüb. Onun atasının ilk evliliyindən dünyaya gəlmiş beş ögey qardaş-bacısı var. Onun anası ilə olan münasibəti yaxşı deyildi. Pol daha çox atasına yaxın idi. Atası onu yazıçı və ya rejissor kimi karyera qurmaqda dəstək olmuşdur.

Karyerası
---------

Anderson Nyu-York Universitetinin Film Məktəbində oxuyub. Bu müddətdə öz filmlərini çəkərək daha çox öyrənməyin mümkün olduğunu düşünərək məktəbi tərk etmişdir. O, ilk olaraq qısametrajlı filmlər və kliplər çəkərək öz üslubunu və istedadını inkişaf etdirdi. 

O, rejissorluq karyerasına 1996-cı ildə lentə aldığı "*Çətin səkkizlik*" adlı ilk bədii filmi ilə başlayıb. Filmin uğuru Andersona daha böyük imkanlar təqdim etdi. O, 1997-ci ildə çəkdiyi "*Boogie Nights*" filmi ilə sıçrayış etdi. Bu film 1970-ci illərdəki pornoqrafiya sənayesi haqqındadır və Andersonun hekayə bacarıqlarını nümayiş etdirdiyi şah əsərdir. "*Boogie Nights*" ən yaxşı orijinal ssenari nominasiyasında "Oskara" namizədlik əldə etmişdir. 

Andersonun növbəti böyük layihəsi 1999-cu ildə çəkilmiş "*Maqnoliya*" filmi oldu. "*Maqnoliya*" Berlin Beynəlxalq Film Festivalında "Qızıl Ayı" qazandı və üç "Oskar" mükafatına namizəd oldu. 

Onun rejissorluq karyerasının ən diqqətəlayiq əsərlərindən biri də 2007-ci ildə Deniel Dey-Lüisin baş rolda olduğu "*Qan töküləcək*" filmidir. Neft kəşfçisinin hekayəsindən bəhs edən bu film, acgözlük və korrupsiya haqqındadır. Bu film Andersona "Ən Yaxşı Rejissor" nominasiyasında "Oskar" nominasiyası qazandırdı.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Ehrlich, David.* "Paul Thomas Anderson Movies Ranked from Worst to Best". IndieWire. December 21, 2017. August 18, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 7, 2018.
2. ↑  *Silman, Anna.* "Paul Thomas Anderson and Maya Rudolph Are the Greatest Celebrity Couple". The Cut. New York Media, LLC. February 7, 2018. August 6, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 7, 2018.
Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti {2014)

**Gülyaz Məmmədova** (1 may 1970, Böyük Dəhnə, Şəki rayonu) — xanəndə. Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2014). Azərbaycanlı xanəndə Azərbaycanın və Özbəkistanın Xalq artisti Gülyanaq Məmmədovanın bacısı.

Həyatı
------

Məmmədova Gülyaz Zakir qızı 1 may 1970-ci ildə Şəki rayonunun Böyük Dəhnə kəndində anadan olub. 1977–1987-ci illərdə Böyük Dəhnə 1 saylı orta məktəbdə oxuyub. 1988–1992-ci illərdə Azərbaycan Milli Konservatoriyası nəzdində Musiqi Kollecində (keçmiş A. Zeynallı adına Musiqi texnikumu) təhsil almışdır. 2002-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində "solo oxuma" xanəndəlik fakültəsində təhsil almışdır. 1991-ci ildən 2014-cü il mart ayının 1-dək R. Behbudov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı teatrında solist vəzifəsində çalışmışdır. 1992-ci ildən Milli Opera və Balet Teatrının solistidir. 1996-cı ildən Azərbaycan Milli Konservatoriyası nəzdində Musiq kollecində pedaqoq kimi fəaliyyət göstərir.

Hazırda Azərbaycan Milli Konservatoriyası nəzdində Musiqi Kollecində (keçmiş Asəf Zeynallı) və Bakı Humanitar Kollecində dərs deyir.

Üzeyir Hacıbəylinin "Leyli və Məcnun"operasında Leyli, tərəf-müqabilləri Azərbaycanın Respublikasının Xalq artisti, Şöhrət ordenli, proferssor Mənsum İbrahimov (1993-cü il 23 iyun), Xalq artisti Baba Mahmudoğlu, Zahid Quliyev, Əməkdar artist Səbuhi İbayev (2001-ci il sentyabr), İlkin Əhmədov və digərləri olub. Ümumiyyətlə Gülyaz Məmmədova bu günə kimi 105 dəfə Leyli rolunu oynayıb. Bunun ardınca Zülfüqar Hacıbəylinin "Aşıq Qərib" operasında Şahsənəm, Üzeyir Hacıbəylinin "Arşın mal alan" operasında Telli, Şəfiqə Axundovanın "Gəlin qayası" operasında Gülbahar, Ramiz Mustafayevin "Vaqif" operasında Xanəndə qız, Üzeyir Hacıbəylinin "Koroğlu" operasında Xanəndə qız, Vasif Adıgözəlovun "Natəvan"operasında Xanəndə qız, Niyazinin "Rast" baletində Xanəndə obrazlarını yaradıb.

2012-ci il may ayınınn 28–30-da Azərbaycanın Gürcüstandakı səfirliyinin dəvəti ilə Tbilisidə və Kutasidə konsert proqramları ilə çıxış edib.

2012-ci ildə rəsmi dəvətlə 7 dəfə Türkmənistanda qastrol səfərində olub.

2012-ci il iyun ayının 7-dən 16-a kimi NAYO təşkilatı-Norveç-Azərbaycan gənclər təşkilatının dəvəti ilə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti Sahib Paşazadənin rəhbərlik etdiyi muğam ansamblı ilə Norveçin paytaxtı Oslo şəhərində keçirilən Saqane beynəlxalq festivalında iştirak edib.

O, 20 iyun 2011-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv qəbul edilmişdir.

Mükafatları
-----------

* Azərbaycan Respublikasının xalq artisti — 18.12.2014

1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülüb. 9 may 2012-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

Həmçinin bax
------------

* Gülyanaq Məmmədova

İstinadlar
----------

1. ↑  "YAP-a yeni üzvlər qəbul edildi". 2020-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-06-01.
2. ↑  "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". President.az (az.). president.az. 18 dekabr 2014, 19:00. 2017-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-24.
**Nazaret Gürcü yazıları** — 1955–1960-cı illərdə, arxeoloq Belarmino Baqatinin rəhbərlik etdiyi arxeoloji qazıntılar nəticəsində, Nazaretdə tapılan divar yazıları.

Yazılar Nazaret şəhərinin kilsəsi altında yerlaşən köhnə kilsənin qalıntılarında tapılıb. Arxeoloji üsulla təsdiqlənmişdir ki yazılar 427-ci ildən gec olmayaraq yazılmışdır, çünki 427-ci ildə çıxarılan fərman ilə köhnə kilsənin döşəmə rəsmində istifadə edilən xaçlar sonradan qadağan edilmişdir.

Tarixi mənbələrə görə, Gürcü yazıları Nazaret Kilsəsində 330–427 illər ərzində yazıla bilərdi. Nazaret kilsəsinin Gürcü yazıları Zaza Aleksidze tərəfindən araşdırılmışdır.

Bu gün Nazaret kilsəsinin yazıları divardan çıxarılmış və dünyanın müxtəlif muzeylərində saxlanılır.

Ədəbiyyat
---------

* Gürcüstanın ənənəvi mədəniyyətinin tarixi, Tbilisi, 2017.
* Z. Aleksidze, "Luvr, Sina dağı, Nazaret: Epiqrafik Etud", Tbilisi, 2000.
* B. Bagatti, Excavations in Nazareth. I: From the Beginning till the XII Century (SBF. Collectio Maior 17), Jerusalem 1969

İstinadlar
----------

1. ↑  "Yana Tchekhanovets, Early Georgian Pilgrimage to the Holy Land". 2020-06-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-07.
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu məqalə **Almatı şəhəri** haqqındadır. **Digər mənalar** üçün **Almatı (dəqiqləşdirmə)** səhifəsinə baxın.* |


**Almatı** (*qaz.* Алматы; 1921-ci ilədək — *Vernı*, orta əsrlərdə — *Almatu*) — Qazaxıstanın ən böyük şəhəri və 1927-1997-ci illərdə ölkənin paytaxtı. Əhalisi 2 milyon nəfərdir).

Qazaxıstanın cənub şərqində yerləşən Almatı şəhəri, 1854-cü ildə Rusların şərqdə sərhəd qalası olaraq qurduqları şəhərdir və 2020-ci il 1 sentyabr statistikasına əsasən 1.955.080 nəfər əhalisi ilə Orta Asyanın ən inkişaf etmiş beynəlmiləl şəhəridir. Bir çox ticarət mərkəzi, restoranları, otelleri və kazinoları ilə varlı həyat tərzi ilə seçilir. Öncəki adı Alma Ata olan şəhər Alatau Dağları platosunda yerləşir. Bütün Qazaxıstanda olduğu kimi, Almatıda da ana dil qazaxca və ruscadır. Qazaxıstanın 1991-ci ildə Sovet İttifaqından müstəqillik əldə etməsindən sonra, Almatı şəhəri Qərb bazarlarına açılıb, çox sürətli inkişaf etmişdir. Almatı köhnə paytaxt olmasına baxmayaraq (indiki paytaxt Astana şəhəridir), hələ də ölkənin mədəni, iqtisadi və ticarət mərkəzi olaraq qalır.

Təbiəti
-------

Almatı şəhəri qış turizmi üçün ideal yerdir. Çimbulak qış turizm mərkəzi dəniz səviyyəsindən 3163 metr yuxarıda yerləşir. Çimbulak turizm mərkəzinin yanında yerləşən Böyük Almatı Gölü görməli yerlərdən biridir. Bundan başqa Almatıda təxminən 16 milyondan artıq ağac var.

Muzeylər və abidələr
--------------------

Mərkəzi Muzeydə Qazaxıstan tarixi ilə bağlı eksponatlar mövcuddur. Panfilov Parkında, II. Dünya Müharibəsində həlak olanların xatirəsinə yanar alov və abidə görməyə dəyər, qüdrətli abidələrdir

Yol planlaması
--------------

**Almatının** mərkəzində çox düzgün yol planlaması var. Bütün küçələr paralel və perpendikulyar şəkildə salınmışdır. Küçənin bir tərəfində binalar tək nömrəli, qarşı tərəfdə da cüt nömrəlidir. Bir ünvanı izah etməyin ən asan yolu, gediləcək yer üzrə kəsişən küçələrin adlarını söyləməkdir. Almatı Qazaxıstanın ən böyük şəhəridir.

Qalereya
--------

* Şəhərə girişŞəhərə giriş
* Şəhər parkıŞəhər parkı
* Mahatma Qandinin heykəliMahatma Qandinin heykəli

İstinadlar
----------

1. ↑  .

Həmçinin bax
------------


Vikianbarda Almatı ilə əlaqəli mediafayllar var.

| ⛭Qazaxıstanın inzibati bölgüsü |
| --- |
| Vilayətlər | 
* Aqmola
* Aqtöbe
* Almatı
* Atırau
* Şərqi Qazaxıstan
* Karağandı
* Qostanay
* Qızılorda
* Cambul
* Mangistau
* Şimali Qazaxıstan
* Pavlodar
* Türkistan
* Qərbi Qazaxıstan

 | Coat of arms of Kazakhstan |
| Respublika tabeli şəhərlər | 
* Almatı
* Astana
* Baykonur

 |
| Regionlar | 
* Şərqi Qazaxıstan
* Qərbi Qazaxıstan
* Şimali Qazaxıstan
* Mərkəzi Qazaxıstan
* Cənubi Qazaxıstan

 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Qazaxıstan ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Faiq Ramazan oğlu Zöhrabov** (16 iyul 1939 – 5 iyun 2009, Bakı) — Teatr rejissoru, aktyor.

Həyatı
------

Faiq Zöhrabov 1939-cü il iyul ayının 16-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1957-1960-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında rəqqas kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1963-1968-ci illərdə o, Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun rejissorluq fakültəsində təhsil almışdır.

İnstitututu bitirdikdən sonra, həmin təhsil ocağında "Aktyor sənəti" kafedrasında müəllim kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1965-1972-ci illlərdə F.Zöhrabov Bakı Pioner və Məktəblilər Parkının direktoru işləmişdir.

1972-1975-ci illərdə o, Aktyor evinin direktoru, 1975-1977-ci illərdə Səyyahçılar və ekskursiya bürosunun direktoru işləmişdir.

1968-1985-ci illərdə F.Zöhrabov İncəsənət İnstitutunda aktyor sənətindən dərs demişdir.

1985-88-ci illərdə o, Dağıstan Dövlət Ləzgi Musiqili Dram Teatrına dəvət olunmuş və orada 4 il baş rejissor vəzifəsində çalışmışdır. Bu dövrdə rejissor A.P.Çexovun "Elçilik", A.Şirvanzadənin "Nakam qız", Q.Lezqinsovun "Dağlar oğlu", N.Hikmətin "Bayramın birinci günü", Ü.Hacıbəyovun "O olmasın, bu olsun" və s. dramaturqların əsərlərinə quruluş vermişdir.

1988-ci ildən F.Zöhrabov ADMİU-nun "Səda" Tədris Teatrının direktoru və Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Musiqili teatr" kafedrasının dosenti olmuşdur. 2000-ci ilə kimi pedaqoq kimi fəaliyyət göstərdiyi illər ərzində bir çox rejissorların, aktyorların yetişməsində müstəsna xidmətləri olub.

1999-cu ildən sənətçi Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında quruluşçu rejissor kimi fəaliyyətini davam etdirir.

Burada F.Zöhrabov "Dəli dünya", "Bankir adaxlı", "Məhəbbət oyunu", "Talelər qovuşanda", "Aldın payını, çağır dayını" və s. kimi bir-birindən maraqlı tamaşalar hazırlamışdır.

5 iyun, 2009-cu ildə Bakıda ürək çatışmazlığından vəfat etmişdir.

Filmoqrafiya
------------

1. Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi (film, 1996)
**Kərbəla şəhəri** (*ərəb.* كربلاء‎) — İraqın ən böyük şəhərlərindən biri. 1987-ci ildə aparılmış rəsmi siyahıya əsasən əhalisi 296.705 nəfərdir. Müsəlman Şiə və Ələvi məzhəblərinə görə, Məkkə,Mədinə, Qüds və Nəcəfdən sonrakı ən müqəddəs şəhərdir. Kərbəla döyüşü (Kərbəla Hadisəsi) burada cərəyan etmişdir.

Dini turizm
-----------

Kərbəla Nəcəflə yanaşı, şiə müsəlmanları üçün inkişaf edən bir turizm məkanı hesab olunur və Səddam Hüseynin hakimiyyətinin devrilməsindən sonra inkişaf edən şəhər turizm sənayesidir. Bəzi dini turizm məkanları daxildir:

* Əl Abbas məscidi
* İmam Hüseyn məscidi

Qalereya
--------

Haqqında
--------

Kərbəla İraqın bir şəhəridir. Bağdadın 100 km cənub-qərbdə yerləşir.

Etimologiya
-----------

**Kərbəla** sözünün mənşəyi ilə əlaqədar olaraq bir çox iddia ortaya atılmışdır. Bir!xgh,xz,z,nx, çox tarix öncəsi Assur dilində (**ca** Akad) ""karb"" və ""əla"" (yaxın): Sözlərindən Allah törəməsinə inanır.

Bundan başqa, Farsca **kaar** və **bolo** (çalışmaq) sözlərindən bitdiyinə (daha yüksək) inananlar da var.

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  "GeoHive: Global Statistics". 2015-04-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-06-29.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Coğrafiya** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Kürd əmirlikləri** — XVI–XIX əsrlərdə, Osmanlı və İran imperiyaları arasında davamlı müharibələr dövründə mövcud olmuş bir neçə yarımmüstəqil dövlətlər. Kürd əmirlikləri demək olar ki, həmişə parçalanmış və bir-biri ilə rəqabət içində olmuşdur. Kürdüstan əyaləti, Diyarbəkir əyaləti böyük və kiçik kürd əmirliklərinin mərkəzi idi, lakin Diyarbəkirdən kənarda başqa kürd əmirlikləri də mövcud idi.

Tarixi
------

Erkən müasir dövrdə güclü Osmanlı və İran imperiyalarının arasında qalmış, 1639-cu ildə Səfəvi şahı Şeyx Səfi ilə Osmanlı sultanı IV Murad arasında sərhədlərin demarkasiya edilməsi faktiki olaraq Kürdüstanı iki imperiya arasında bölmüşdür. Osmanlı və İran hökmdarlarının mərkəzləşdirilmiş siyasətlərinə baxmayaraq, Türkiyədə Botan, Hakkari, Bəhdinən, Soran, Baban, İranda isə Ərdəlan kimi müstəqil və yarımmüstəqil kürd əmirlikləri, knyazlıqlar mövcud olmuşdur. Bu əmirliklərin bəziləri hətta öz pullarını belə buraxırdılar. Kürd əmirlikləri Türkiyədə 1837–1852-ci illərdə, İranda isə 1860-cı ildə ləğv olunmuşdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  KurdishGlobe- Kurdish Nationalism in Mam u Zin of Ahmad-î Khânî -- (Part XII) Arxivləşdirilib 2012-03-25 at the Wayback Machine
2. ↑  *Kurdish notables and the Ottoman state: evolving identities, competing ...*, səh. 49, Google kitablar By Hakan Özoğlu
3. ↑  "The Formation of Ottoman Kurdistan: Social, Economic and Political Developments in Ottoman Kurdistan before the Nineteenth Century (1514–1800) (Chapter 2) - The Political Economy of the Kurds of Turkey". Cambridge Core. 2017-12-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-02.
4. ↑  *Oruc, Kərəm.* "XVI əsr kürd əmirlikləri". Diplomat (az.). 9 (9). yanvar 2004. səh. 2.
**Ryuho Okava** (大川 隆法, *Okava Ryuho*?, 7 iyul 1956, Kavaşima[d], Oe rayonu[d], Tokuşima prefekturası – 2 mart 2023, Minato, Tokio) – Yaponiya dini və siyasi lideri. "Xoşbəxt elm" kultunun lideri və CEO-su olmuşdur. O, iddia edirdi ki, istənilən yaşayan və ölü şəxsin ruhunu çağırmaq bacarığına malikdir.

Həyatı
------

Okava 1956-cı ildə doğulmuşdur. O, Tokio Universitetindən məzun olmuşdur. Kultunu qurmazdan öncə bir neçə şirkətdə işləmişdir. 1986-cı ildə ruhlarla danışdığını iddia edərək "Xoşbəxt elm" kultunu qurmuşdur. Onun iddiasına əsasən ruhlar ona missiyasının "bəşəriyyəti xoşbəxtliyə aparmaq olduğunu" demişdirlər. Kult onun ruhlarla danışmaq bacarığına, ruh reinkarnasiyasına və qlobal utopiyanın inşasına inanmışdır. Kult iddia edir ki, onların 110-dan çox ölkədə üzvü var.

Okava mübahisəli şəxsiyyət olmuşdur. O, "tanrıdan mesajlar" aldığını, eləcə də, məşhur şəxslərin ruhları ilə danışdığını iddia edirdi. Ruhların ona danışdıqları əsasında kitablar nəşr etdirmişdir. Kitablarında İsanın "qoruyucu ruhları", ABŞ-nin keçmiş prezidenti Donald Tramp, Freddi Merkyuri və Rusiya prezidenti Vladimir Putin ilə söhbət etdiyini iddia etmişdir. Okavanın oğlu Hiroşi 2020-ci ildə verdiyi bir müsahibədə atasının yalan dediyini, "etdiklərinin məntiqsiz olduğunu" demişdir.

Okava 2009-cu ildə kultun Xoşbəxtliyin Realizasiyası Partiyası adlı siyasi filialını qurmuşdur. Onun partiyası dini təlimə əsaslanan kiçik hökuməti, LGBTQ icmasının hüquqlarının məhdudlaşdırılmasını və Çinin çəpərləmə siyasətini dəstəkləmişdir.

### Ölümü

27 fevral 2023-cü ildə halı qəflətən pisləşmiş və Tokiodakı bir xəstəxanaya aparılmışdır. Bütün cəhdlərə baxmayaraq 2 mart 2023-cü ildə 66 yaşında ölmüşdür. Ölüm səbəbi naməlumdur.

İstinadlar
----------

1. 1 2  Yaponca Vikipediya (yap.). 2001.
2. 1 2  【速報】幸福の科学･創始者で総裁の大川隆法氏（66）が死去　都内の自宅で倒れる.
3. 1 2 3 4 5  "Cult leader who claimed to 'channel spirits' of Jesus, Trump and Freddie Mercury dies". New York Post (ingiliscə). İstifadə tarixi: 11 oktyabr 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* ryuho-okawa.com — Ryuho Okavanın rəsmi saytı

|  |  |
| --- | --- |
|  Bu şablona bax   Foto, video və audio | Apple Music |
| Tematik saytlar | Anime News Network · IMDb |
| Lüğətlər və ensiklopediyalar | Prabook |
| Şəcərə və nekropolistika | WikiTree |
| 

| Normativ yoxlama |
| --- |
| BAV: ADV10127619 · BNF: 150864362 · CiNii: DA02935153 · CONOR: 223530595 · GND: 122638042 · ISNI: 0000 0000 8175 7670 · LCCN: n89142670 · NDL: 00168214 · NKC: jo2015868057 · NLA: 35922571 · NSK: 000304611 · NTA: 078219140 · NUKAT: n01093704 · PTBNP: 1542286 · SUDOC: 063868369 · VIAF: 110077581 · WorldCat VIAF: 110077581 |

 |
**Mentalitet** (latın dilindən *mens* və ya *mentis* - ruh, ruh (daha dar mənada - ağıl)) -Zehniyyət bir insanın və ya qrupun mədəniyyətə, dəyərlərə, fəlsəfəyə, düşüncə çərçivəsinə, dünyagörüşünə və xasiyyətinə dair müəyyən edilmiş münasibətlər toplusudur. Bu, insanın dünyagörüşündən və ya həyatın mənası ilə bağlı inanclarından da yarana bilər.

Bu termin tarix elmində yaranıb, lakin indi psixologiya və sosiologiyada tez-tez istifadə olunur. Zehniyyət anlayışı müəyyən bir qrup insanları xarakterizə edən münasibətləri, qiymətləndirmələri, dəyərləri, davranış normaları və əxlaqı, zehniyyəti, dini mənsubiyyəti və digər bir çox nüansları əhatə edir.

Anlayışın tənqidi
-----------------

> 
> Mentalitet - yalan elmi anlayışdır. Onun heç bir toxunula bilən xüsusiyyəti mövcud deyil. <...>Dəyərlər mövcuddur. Dəyərlər mədəniyyəti qurur. Hər ölkədə mədəniyyət fərqlidir. Mənim fikrim ondan ibarət deyil ki, bütün insanlar eynidir, halbuki çox ümumi şey var. Mentalitet anlayışı ona görə pisdir ki, o dəyişməz, tanrı verdiyi və ya keçmişin tarixi tərəfindən qurulmuş bir şey kimi hiss olunur, <...>
> 
> 
> *Orijinal mətn*  (rus.)  
> 
> Менталитет - это лженаучное понятие. Никаких его признаков, которые можно позщупать, не существует.<...> Существуют ценности. Ценности образуют культуру. Культура во всех странах разная. Моя мысль состоит не в том, что все люди одинаковые, хотя у них много общего. Понятие менталитета плохо тем, что он воспринимается как нечто неизменное, данное богом или сформированное предыдущей историей, <...>
> 
> 
> — Yekaterina Şulman (siyasətşunas)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2022-03-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-08-27.
**Florensiya** (*isp.* Florencia) — Kaketa departamentinin inzibati mərkəzi, Kolumbiyanın cənub-qərbində yerləşən, şəhər və bələdiyyədir.

Tarixi
------

Şəhər 25 dekabr 1902-ci ildə Doroteo De Pupiales tərəfindən qurulmuşdur. 1912-ci ildə Florensiyaya bir bələdiyyə statusu verildi və eyni ildə şəhər şurasına ilk seçkilər keçirildi. 1950-ci il martın 14-də Florensiya, Kaketa departamentinin inzibati mərkəzi seçildi.

Coğrafi mövqeyi
---------------

Şəhər departamentin şimali-qərb hissəsində yerləşir, Aça çayının sol sahilində, şərq Kordilyer sıra dağlarının ətəklərində yerləşir. Mütləq hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 561 metr yüksəklikdədir.

Əhalisi
-------

2012-ci ildə siyahıyaalınma zamanı şəhər əhalisinin sayı 163 323 nəfər idi.
Şəhər əhalisinin illər üzrə say artımı:

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| 143 871 | 146 307 | 149 031 | 151 778 | 154 595 | 157 450 | 160 383 | 163 323 |

Ağ və mestizolar irq olaraq şəhər əhalisinin 95,9%-ni, zəncilər 3,3%-ni, hindular isə 0,8%-ni təşkil edir. 5 il ərzində əhalinin arasında savadlılıq səviyyəsi 91,3%-ni təşkil etmişdir.
2005-ci il məlumatlarına görə, Florensiyanın əhalisi yaşlarına görə bölünmüşdü: 44,87%-i 20 yaşdan aşağı sakinlər, 30,96%-i 20 və 39 yaş arası, 17,07%-i 40 ildən 59 yaşa qədər olanlar və 7,11%-i 60 yaşdan yuxarı olanlar.

Həmçinin bax
------------

* Kolumbiyanın inzibati bölgüsü
* Boqota
* Tunxa
* Monteriya
* Kibdo
* Manisales
* İnirida
* San Xose del Quavyare

İstinadlar
----------

1. ↑  "Florencia, Colombia Page" (ingilis). Fallingrain Global Gazetteer. 2013-05-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-05-28.
2. ↑  "Proyecciones de Población departamentales y municipales por área 2005 - 2020" (ispan). Departamento Administrativo Nacional de Estadística. 2013-06-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-06-05.
3. ↑  "Perfil Municipal de Florencia - Censo 2005" (PDF) (ispan). Departamento Administrativo Nacional de Estadística. 2013-05-29 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2013-05-29.
**Xanlıq Şükür** (1872, Şuşa – 1927, Şuşa, DQMV) — XIX–XX əsr Azərbaycan xanəndəsi, Qarabağ muğam məktəbinin nümayəndəsi.

Həyatı
------

Xanlıq Şükür 1872-ci ildə Şuşada yoxsul kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Çox gənc yaşlarında valideynləri vəfat etmiş, babası Rövşənin himayəsində böyümüşdür. İbtidai təhsil ala bilmiş, erkən çağlardan oxumağa həvəs göstərmişdir.

Şükürün xanəndə kimi inkişafında Xurşidbanu Natəvanın böyük rolu olmuşdur. Belə ki, o, Şükürün ifasını bəyənmiş və onun saraya gətirilməsini əmr etmişdir. Xanlıq Şükür Natəvanın yaratdığı və rəhbərlik etdiyi "Məclisi-üns" ədəbi məclislərində iştirak etmiş, şairlərin oxuduğu şeirləri dinləmiş və Hacı Hüsü, Məşədi İsi, Həsənçə, Sadıqcan kimi musiqiçilərdən muğamın incəliklərini öyrənmişdir. Xanlıq Şükürün ilk müəllimi Hacı Hüsü olmuşdur. Hacı Hüsü Xanlıq Şükürə Şərq muğamlarını, Azərbaycan xalq mahnı və təsniflərini öyrətmiş, onun xanəndə kimi formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.

Gənc yaşlarından xan sarayında yaşadığı üçün Şuşa əhalisi Şükürə "Xanlıq Şükür" deyə müraciət etmişdir. O, xan sarayında, əsasən, "Zəminxarə", "Segah", "Hicaz", "Şüştər" muğamlarını ifa etmişdir.

1897-ci ildə Xurşidbanu Natəvanın vəfatından sonra Şükür İrəvan şəhərinə köçmüş və orada uzun illər xanəndəlik etmişdir. Burada o, erməni xalq mahnılarını və Sayat Novanın bəstələrini özünəməxsus formada ifa etmişdir.

Xanlıq Şükür o, 1910-cu il may ayının 14-də Bakı şəhərində və 1913-cü il avqust ayının 7-də Şuşada Üzeyir Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun" operasında İbn Səlam rolunu oynamışdır. Başqa klassik xanəndələr kimi Xanlıq Şükür də el şənliklərində mütəmadi olaraq çıxış etmişdir. Onun ifasında "Şur" muğamı xüsusilə bəyənilmişdir.

Xanlıq Şükür 1927-ci ildə Şuşada vəfat etmişdir.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3 4  *Фиридун Шушински.* Ханлыг Шүкүр // Азәрбајҹан халг мусигичиләри. Бакы: Јазычы. 1985. С. 169–170.
2. ↑  *Firidun Şuşinski.* Xanlıq Şükür // Azərbaycanın musiqi xəzinəsi. Bakı: Vətənoğlu. 2015. S. 413–414. ISBN 978-9952-8283-8-2.
**Ankara müqaviləsi (1926)** — 5 iyun 1926-cı ildə Türkiyə və İraq arasındakı siyasi sərhədləri müəyyən etmək və qonşuluq əlaqələrini tənzimləmək üçün Ankarada imzalanıb.

Müqavilənin imzalanması zamanı siyasi vəziyyət
----------------------------------------------

Lozanna müqaviləsindən sonra Türkiyənin qarşılaşdığı problemlərdən biri, İraq sərhədidir və Mosul problemidir. İngiltərə və Türkiyə arasındakı təhlükəyə sülh qoyan Mosul problemi çətin həll edilə bildi. Mosul Mudros müqaviləsi imzalanması zamanı Osmanlı dövlətinə bağlı idi. Əsrlər boyu Türk hökmranlığı altında qalmış olan Mosul vilayətinin Milli Paktında yer parçaları kimi qeyd edilmişdir. Müqavilənin imzalanmasından bir neçə gün sonra İngiltərə Mudros müqaviləsinin 7-ci maddəsinə əsasən, Mosulu işğal etdi. Milli Mübarizənin çətin vaxtlarında, Türkiyə Böyük Millət Məclisi bu bölgə ilə maraqlanmadı.

Türkiyə Lozanna konfransında Mosul və Kərkükün Böyük Britaniyadan geri alınmasını tələb etdi. Amma Böyük Britaniya bu bölgənin gələcəyini Millətlər Liqasının qərarına buraxmaq lazım olduğunu müdafiə etdi.

Britaniya ilə ilk görüş 1924-cü ildə İstanbulda Haliç konfransında Mosul problemini həll etmək üçün keçirilmişdir. Bu danışıqlarda heç bir nəticə əldə edilə bilmədi, çünki İngiltərə Hakkari və Mosul Vilayətini də tələb edirdi. Haliç konfransının uğursuzluğundan sonra İngiltərə, bəzi hadisələri onların istəklərini qəbul etməyə məcbur etmək üçün Türkiyə hökumətinə ultimatum verdi. Ultimatumda onlar iradəsi qəbul edilmədikləri təqdirdə hərbi təşəbbüslərə cəlb olunacağını açıqladılar. Türkiyə ultimatumda sərhədlərini və müstəqilliyini qorumaq üçün hər cür tədbir görəcəyini açıqladı. Bu son qərar qarşısında Britaniya hökuməti hər hansı bir hərəkətə cəsarət etmədi. Digər tərəfdən, Şeyx Said üsyanı səbəbiylə zəruri hərbi əməliyyatlar keçirilə bilməzdi.

1926-cı ildə Mosul problemi Millətlər Liqasına aparıldı. Məsələ burada həll edilə bilmədiyi üçün Ədliyyə Məhkəməsinə göndərildi. Burada da müsbət nəticə yoxdur. Nəhayət, bu mövzuda İngiltərəninn Ankara ilə apardığı danışıqlar razılaşma ilə sona çatdı. Nəticədə 5 iyun 1926-cı ildə Ankarada bir müqavilə imzalanıb. 7 iyun 1926-cı ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisi tərəfindən qəbul edildi və təsdiq edildi.

Həmçinin bax
------------

Ankara müqaviləsi (1921)

İstinadlar
----------

1. ↑  "Ankara müqaviləsi- Sülh müqavilələri". visiontv.az. 11 İyun 2023 04:22:43 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 iyun 2023.
**Yupiter məbədi** (xorv. Jupiterov hram) — Xorvatiyanın Split şəhərində qədim Roma tanrısı Yupiterə həsr olunmuş məbəd. Diokletina sarayının qərbində, imperiya kompleksinin mərkəzi meydanında yerləşir. Məbəd 295–305-ci illər arasında, sarayın inşası zamanı tikilmişdir və ehtimal ki, 6-cı əsrdə Vəftizçi İohanın Vəftizxanasına çevrimişdir. Məbədin girişinin qarşısında Misirdən İmperator Diokletian tərəfindən gətirilən on iki sfiksdən biri yerləşir. Şotlandiya memarı Robert Adam bu məbədi Avropanın ən gözəl abidələrindən biri hesab edirdi.

Təsviri
-------

Yupiter məbədi 295-305 arasında Diokletina sarayı ilə birlikdə inşa edilib. Məbəd ali Roma tanrısı və Diokletinanın "ilahi atası" Yupiterə həsr olunmuşdu. Məbəd sarayın qərb, dini hissəsində yerləşir. İmperator 305-ci ildə gözlənilmədən taxtdan imtina etdi və sarayın tikintisinin dayandırılması ilə əlaqədar məbədin hissələri də yarımçıq qaldı.

Məbədin qarşısında, girişin üstündə Victoriya, Triton, Helios, Herakl, Yupiter və Apollon kimi tanrıları və müxtəlif qəhrəmanları təsvir edən relyeflər yerləşdirilmişdir. Qapılar, xüsusilə məbədin sütun və tağları bəzədilmişdir.

Məbədin daxilində Splitin iki yepiskopunun: İvan Ravenna və Lovrenin qalıqlarını ehtiva edən sarkofaq yerləşdirilmişdir. Bundan əlavə, burada İvan Meştroviçin hazırladığı vəftizçi Müqəddəs Conun böyük bir tunc heykəli də var. XVI əsrdən etibarən vəftizxananın qarşısında Yakob Selembriyenin İntibah sarkofaqı yerləşdirilmişdir.

XI əsrdə məbədin üstündə Roman tərzində zəng qülləsi inşa edilir. Qədim abidələrin və binaların təmizlənməsi üçün mübahisə edən klassistlərin istəklərinə uyğun olaraq 1840-cı ildə Diokletia sarayının dəmir darvazası sökülür.

Antik dövr və Orta əsrlər boyu məbəd Müqəddəs Yəhyaya həsr edilmiş vəftizxanaya çevrildi, sərdabə isə Müqəddəs Tomasa həsr olundu.

1907-ci ildə Məbədin qərb və cənub tərəfindəki bir neçə ev söküldü, buna görə də şimal-qərb küncündə olanlar istisna olmaqla, məbəd borulardan azad edildi.

Qalereya
--------

* Məbədin girişiMəbədin girişi
* Girişin önündəki sfinksGirişin önündəki sfinks
* Müqəddəs Conun tunc heykəliMüqəddəs Conun tunc heykəli
* Lovrenin sarkofaqıLovrenin sarkofaqı

Həmçinin bax
------------

* Diklotiana sarayı
* Qədim Roma memarlığı

İstinadlar
----------

1. ↑  "SPLIT CULTURE • Portal o kulturi u Splitu". Splitculture.hr. 2011-01-01. 2015-09-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-02-28.
2. ↑  "Sve splitske sfinge | splitski.portal". Split.com.hr. 2014-03-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-02-28.
3. ↑  "Hramovi - Jupiterov hram". Split.hr. 2010-02-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-02-28.
4. ↑  "Koliko Palača ima hramova? • infozona.hr - Više od informacije!". Infozona.hr. 2014-05-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-02-28.
5. ↑  "Cro Film". Crofilm.hr. 2016-03-02 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-02-28.
6. 1 2  "Godišnjak zaštite spomenika kulture Hrvatske" (PDF). Min-kulture.hr. 2015-04-17 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-02-28.
**Dağıntı Axınından Dağılmış Evlərin Memorial Parkı** (土石流被災家屋保存公園, *Dosekiryu Hisay Kaoku Hozen Koen*?) – Yaponiyanın Naqasaki prefekturasının Minamişimabara şəhərində yerləşən memorial park. 1991-ci ildə Unzen vulkanının püskürməsi hadisəsinə həsr olunmuşdur.

Tarixi
------

1991-ci ilin iyununda Minamişimabara şəhərinin yaxınlığında yerləşən Unzen vulkanı püskürmüş və piroklastik axına səbəb olmuşdur. Nəticədə, 43 nəfər ölmüş və şəhərdəki bir çox tikili dağıntıların altında qalmışdır.

Faciəni yad etmək üçün dağıntıların altında qalmış bəzi evlər qorunub saxlanmasına və memorial parkın yaradılmasına qərar verilmişdir. Parkın yaradılması barədə qərar 24 mart 1999-cu ildə verilmiş və park 1 aprel 1999-cu ildə yaradılmışdır.

Xüsusiyyətlər
-------------

Memorial parka 11 tikili daxildir: onlardan 3-ü çadır strukturunun içərisində, qalanları çöldədir. Evlərdən ancaq birinin yeri əvvəlki yerindən fərqlidir. Evlər orta hesabla yerin 2,7 metr dərinliyinə batmışdır. Parkın ümumi sahəsi 6187,44 m2, çadır strukturunun sahəsi isə 1207,27 m2 təşkil edir. Parkın məqsədi ziyarətçilərə vulkan püskürmələrinin dəhşətini və fəsadlarını çatdırmaqdır.

İstinadlar
----------

1. 1 2 3  "Memorial Park of Houses Destroyed by Debris Flows". Atlas Obscura (ingiliscə). 10 oktyabr 2023. 16 oktyabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2023.

Xarici keçidlər
---------------

* nagasaki-tabinet.com/guide/583 — Dağıntı Axınından Dağılmış Evlərin Memorial Parkının rəsmi saytı
**Badaxos sülh müqaviləsi** (1801) — Portuqaliyanın Fransa və İspaniyaya qarşı müharibədə məğlub olması nəticəsində 1801-ci il 6 dekabrda İspaniyanın Badaxos şəhərində bağlanmış sülh müqaviləsi.

Haqqında
--------

Müharibəyə səbəb I Napoleon Bonapartın Böyük Britaniya ilə münasibətləri kəsmək tələbinin Portuqaliya tərəfindən rədd edilməsi idi. Badaxos sülh müqaviləsi İspaniya-Portuqaliya (11 maddə) və Fransa-Portuqaliya (6 maddə) sülh və dostluq müqavilələrindən ibarətdir. Portuqaliya öz portlarını Böyük Britaniya donanması üçün bağlamağı, müttəfiqlərin donanmaları üçün açmağı, Fransaya Qvineyanın bir hissəsini verməyi, Fransa ilə onun üçün əlverişli olan ticarət müqaviləsini bağlamağı və ona 20 milyon frank məbləğində təzminat ödəməyi, İspaniya ilə müttəfiq ittifaqını bərpa etməyi və Badaxos şəhərinə iddialardan əl çəkməyi öhdəsinə götürürdü. İspaniya işğal etdiyi Alenteju və Alqarvi əyalətlərini (ətrafı ilə birlikdə Olivensa qalası və Qvadiana çayının sağsahil torpaqları istisna olmaqla) Portuqaliyaya qaytarırdı. Trafalqar vuruşmasında (1805) Fransa-İspaniya donanması ingilislər tərəfindən darmadağın edildikdən sonra Portuqaliya Badaxos sülh müqaviləsinin şərtlərini pozdu və öz portlarını Böyük Britaniya ölkələri üçün açdı.

Mənbə
-----

* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. III cild. Bakı,2011. səh. 11.
**Uçimura Kanzo Memorial Daş Kilsəsi** (石の教会・内村鑑三記念堂?) və ya qısaca **Daş Kilsə** – Yaponiyanın Naqano prefekturasının Karuizava qəsəbəsində yerləşən tikili. Yapon xristian evangelist lideri Uçimura Kanzoya həsr olunmuşdur.

Tarixi
------

Daş Kilsə Yaponiyada qeyri-kilsə hərəkatının qurucusu olmuş xristian evangelist Uçumura Kanzonun xatirəsinə 1988-ci ildə tikilmişdir. O, dinin tikililərə əhəmiyyət verməməli olduğunu və dua etdiyin istənilən yerin kilsə olduğunu müdafiə edirdi. Kanzonun ideaologiyasından təsirlənən ABŞ memarı Kendrik Benqs Kelloqq onun fəlsəfəsini əks etdirmək üçün Yaponiyada bu cür tikili tikdirmək qərarına gəlmişdir.

Xüsusiyyətlər
-------------

Daş Kilsə adlandırılmasına baxmayaraq tikili əsl kilsə deyil. Sekulyar kapelladan və Uçimura Kanzoya həsr olunmuş memorial zaldan ibarətdir. Kilsənin memarlıq quruluşu daş tağlardan və şüşə panellərdən ibarətdir: şüşə qadını, daş kişini simvolizə edir. Memarlıq quruluşu səbəbilə qeyri-adi görünüşə malikdir. Burada tez-tez toy mərasimləri keçirilir.

İstinadlar
----------

Xarici keçidlər
---------------
**Çəhrayı** — rəng çalarlarından biridir.

Ümumi məlumat
-------------

Hex dəyəri "#FFCBDB", RGB dəyəri "255, 203, 219"ve CMYK dəyəri "0, 63, 52, 0" dır.

Rənglər insan həyatında
-----------------------

Çəhrayı rəngi sevənlər həyatları boyu xəyallar aləmində yaşayırlar. Ülvi məhəbbət tapmaq arzusunda olub, öz güclərinə həddən artıq güvənirlər. Sərt reallıqla qarşılaşdıqda özlərini itirirlər. Rahatlığı xoşlayırlar. Ətrafdakıları tez-tez pis vəziyyətdə qoyurlar, çünki öhdəsindən gələ bilməyəcəkləri vədlər verirlər. Ancaq xoşagəlməz hadisələrdən sonra sakitləşmələri uzun sürmür, dərhal özlərini ələ ala bilirlər. Aktiv həyat tərzini xoşlamırlar, təbiətə səyahət, idman onlar üçün deyil. Çəhrayı rəngi sevən insan daxilən həmişə uşaq olur və bu vəziyyət qoca yaşlarına qədər davam edir.

İstinadlar
----------

1. ↑  Rənglər haqqımızda nə deyir?[*ölü keçid*]

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Veb rəngləri** | Qara | Gümüşü | Boz | Ağ | Qırmızı | Çəhrayı | Tünd qırmızı | Bənövşəyi | Açıq bənövşəyi | Yaşıl | Açıq yaşıl | Zeytun | Sarı | Narıncı | Göy | Tünd göy | Firuzə | Mavi |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
| Yazılış | black | silver | gray | white | red | pink | maroon | purple | fuchsia | green | lime | olive | yellow | orange | blue | navy | teal | aqua |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Rəng** ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.* |
**Fraser Kemp** (1 sentyabr 1958-ci ildə anadan olub) 1997-2010- cu illərdə Houghton və Vaşinqton Şərqi üçün Parlament üzvü (MP) olmuş və əvvəllər İşçi Partiyasının tam ştatlı əməkdaşı olan Britaniya İşçi Partiyasının siyasətçisidir.

Təhsil və karyera dövrləri
--------------------------

Vaşinqton, Tyne and Wear- da Biddick İbtidai Məktəbində və Vaşinqton Məktəbində oxuyub.

Kemp 1975-ci ildə dövlət qulluğunda işə başlayıb və Mülki və İctimai Xidmətlər Assosiasiyasında və İşçi Partiyasının Dördüncü Maddə fraksiyasında fəal olub. 1981-ci ildə Leyboristlər Partiyasında tam ştatlı işləməyə başladı.

Leicesterdə partiya təşkilatçısı təyin edildi,1984-cü ilə qədər o, 1986-cı ildə West Midlands-da Regional Təşkilatçı təyin edilməzdən əvvəl Şərqi Midlenddə Regional Təşkilatçı köməkçisi idi.

O, 1990-cı ildə Mid Staffordshire təkrar seçkilərində Leyboristlər Partiyasına tarixin ən böyük iki dəyişməsinə cavabdeh olan seçki agenti kimi məşhurlaşdı,əsasən Anket Vergisi məsələsində mübarizə apardı və daha da böyük yelləncək oldu.Tony Blair Leyboristlər Partiyasının lideri olduqdan çox keçmədən,1994-cü ildə Dadli Uest aralıq seçkiləri .

Kemp daha sonra Londonda,Millbank Tower-də partiya qərargahına göndərildi və 1994-cü ildə Baş Seçki Koordinatoru oldu. O,1996-cı ildə böyüdüyü seçki dairəsi Houghton və Vaşinqton İst üçün Leyborist namizədi seçilənə qədər bu vəzifəni tutdu.

2001-ci ildə Kemp,i *The Chair* viktorina şousunun aparıcısı olmaq üçün uğursuz sınaqdan keçdi.

Parlament karyerası
-------------------

2001-ci ildə Kemp Hökumət \*Qamçısının Ofisinə kiçik "qamçı kimi təyin edildi,lakin 2004-cü ildə onun himayəsi altında olan Tom Watson ilə birlikdə Leyboristlərin Liberal Demokratlar üzərində Birmingem Hodge Hill və Hartlepool üzərindəki qələbələrini planlaşdıraraq əlavə seçki xidmətinə geri çağırıldı.Kemp, 2010-cu il ümumi seçkilərində,dairəsi sərhəd dəyişikliklərində yoxa çıxanda təqaüdə çıxdı.

Şəxsi həyatı
------------

Kemp 1989-cu ildə Patricia Mary Byrne ilə evləndi və onların iki oğlu və bir qızı var.

Keçidlər
--------

* Guardian Unlimited Politics - Aristoteldən soruşun: Fraser Kemp millət vəkili
* TheyWorkForYou.com - Fraser Kemp millət vəkili
* Millət vəkili ayağa qalxsın
* BBC Siyasəti
* Hansard 1803–2005: contributions in Parliament by Fraser Kemp
**Vasif Əsgərov** (*azərb.* Əsgərov Vasif Fətulla oğlu‎; 1929, Naxçıvan) — həkim, tibb elmləri doktoru, professor.

Həyatı
------

Əsgərov Vasif Fətulla oğlu 15 aprel 1929-cu ildə Naxçıvan şəhərində anadan olub.

### Təhsili

1952-ci ildə N.İ.Piroqov adına 2-ci Moskava Tibb İnstitutunu bitirib. 1956-ci ildə həmin institutun aspiranturasını bitirib.

Fəaliyyəti
----------

### Elmi fəaliyyəti

1959-ci ildə Azərbaycan Tibb Universitetində çalışır; 1969-ci ildən Azərbaycan Tibb Universiteti uşaq-yolxucu xəstəlikləri kafedrasının müdiri olub. Tədqiqatları, əsasən diri virus vaksinlərinin (qızılca, poliomielit və təbii çiçək əleyhinə), qızılca infeksiyasının uşaq orqanizminin qeyri-spesifik və postvaksional immunoloji reaktivliyinə təsirinə və s. məsələlərə həsr edilmişdir. 250-dən çox elmi əsərin, tədris-metodiki vəsaitin müəllifidir. Virusoloqların 2-ci Ümumdünya (Budapeşt, 1971),pediatr-infeksionistlərin Ümumdünya (Filippin,1999) konqreslərində və s.qurultay və konfanslarda məruzə etmişdir.

Təltif və mükafatları
---------------------

### Sovet İttifaqı dövründə

1970 — SSRİ SSRİ  səhiyyə əlaçısı

### Müstəqillik dövründə

2000 — Azərbaycan Azərbaycan  "Tərəqqi" medalı

2009 — Azərbaycan Azərbaycan  Azərbaycan Respublikasının əməkdar həkimi

Kitabları
---------

"Yolxucu xəstəliklər"(Bakı.1993)

Mənbə
-----

* Naxçıvan Ensiklopediyası. Bakı. 2002. səh. 153-154. ISBN 5-8066-1468-9.

İstinadlar
----------

1. ↑  "Azərbaycan Tibb Universiteti müəllimlərinin təltif edilməsi haqqında". 2020-09-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-05-20.
2. ↑  Azərbaycan Respublikasının səhiyyə işçilərinə fəxri adların verilməsi haqqında
Vikipediyada bu ad-soyadlı digər şəxslər haqqında da məqalələr var; bax: Vəli Quliyev.

**Vəli Nəcəfqulu oğlu Quliyev** (24 iyun 1952, Cahangirbəyli, Zəngilan rayonu) — Zəngilan Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı (1998–2011), Zəngilan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısının sabiq müavini (1996–1998).

Həyatı
------

Vəli Quliyev 1952-ci ilin iyun ayının 24-də Zəngilan rayonunun Cahangirbəyli kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti və Dövlət İdarəçilik Akademiyasında təhsil almışdır.

Ailəlidir, 3 övladı var.

Siyasi fəaliyyəti
-----------------

Vəli Quliyev 1996–1998-ci illərdə Zəngilan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısının müavini vəzifəsini tutmuşdur.

Azərbaycan Prezidentinin 26 avqust 1998-ci il tarixli sərəncamı ilə Vəli Nəcəfqulu oğlu Quliyev Zəngilan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir. Azərbaycan Prezidentinin 26 aprel 2011 tarixli sərəncamı ilə vəzifəsindən azad edilmişdir.

İstinadlar
----------

1. ↑  *Sobulu, Əli.* Rusiya işğalları və Zəngilan. Bakı: Avropa. 2013. səh. 433. ISBN 978-9952-8032-5-9.
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-12-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-02-12.
3. ↑
**Hüseynzadə Məcid Əzizoviç** (1916–2006) — texnika elmləri doktoru, professor.

Həyatı
------

Hüseynzadə Məcid Əzizoviç 1916-cı ildə Cənubi Azərbaycanın (İran) Ərdəbil şəhərində anadan olmuşdur. 1941-ci ildə mexanika ixtisası üzrə ADU-nin fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir. 1941–1942-ci illərdə kənd məktəbində müəllim işləmişdir. Böyük Vətən Müharibəsinin iştirakçısıdır. 1945–1946-cı illərdə ADU-nin nəzəri mexanika kabinetində laborant işləmişdir. 1950–1952-ci illərdə M.V.Lomonosov adına MDU-də aspirant olmuşdur. 1952–1989-cu illərdə akad. İ.M.Qubkin adına Moskva Neft kimya və qaz sənayesi institutunda Nəzəri mexanika kafedrasının dosenti, Ali riyaziyyat kafedrasının rəhbəri işləmişdir. 1950-cı ildə "Keçirici cismin axıb dövrələməsi" mövzusunda namizədlik, 1962-ci ildə isə "Layın qeyri-bircinsliyinin, onun tavanının və dabanının keçiriciliyinin mayenin layda hərəkətinə təsiri" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir.

Elmi fəaliyyəti
---------------

Hüseynzadə M.Ə. neftmədən mexanikası və neft və qazın boru kəməri ilə nəqli məsələlərinin riyazi modelləşdirilməsi elmi məktəbinin yaradıcısı, tanınmış alimdir.

Elmi tədqiqatların sahəsi: zəifkeçirici aralıqlı (arakəsməli) məhsuldar laylardan ibarət çoxlaylı sistemlərdə, həmçinin keçiriciliyinə görə qeyri-bircins laylarda mayenin süzülməsi; neft və qazın magistral boru kəmərlərində müəyyənləşməmiş hərəkəti məsələləri; hidrozərbə nəzəriyyəsi.

Hüseynzadə M.Ə. 200-dən artıq elmi məqalənin, 15 monoqrafiyanın müəllifidir. O, 3 elmlər doktoru və 17 elmlər namizədi hazırlamışdır.

O, Rusiya EA fəxri üzvüdür. Hüseynzadə M.Ə. "RF Fəxri neftçisi", "RF Qaz sənayesinin fəxri işçisi", "Rusiya Yanacaq Enerji Nazirliyinin Əməkdar İşçisi", "Azərbaycan və RF əməkdar elm və texnika xadimi", "Rusiya ali təhsilinin fəxri işçisi" adlarına layiq görülmüşdü. "Şərəf Nişanı", "Xalqlar Dostluğu", "II dərəcəli Böyük Vətən Müharibəsi" ordenləri və medallarla mükafatlanmışdır. "SSRİ Ali məktəbinin işində əla müvəffəqiyyətlərə görə", "RF sənayesi əlaçısı" nişanları ilə təltif edilmişdir.

İstinadlar
----------