**İzmir** — Türkiyənin ən böyük üçüncü şəhəri. İzmir ilinin mərkəzində yerləşir. 2017 TÜİK məlumatlarına görə, İzmirin əhalisi 4.279.677 nəfərdir.

Anadolu yarımadasının qərbində, Egey Dənizi bölgəsinin ortasında yer alan və İzmir körfəzi ətrafında yerləşən şəhər, hər il İzmir Beynəlxalq Sərgisini təşkil edən mühüm bir liman şəhəridir. Ərazisi olaraq ölkənin iyirmi üçüncü böyük ilidir. Qərbində Egey dənizi və Egey adaları, cənubunda Aydın, şimalında Balıkəsir, şərqində isə Manisa yerləşmişdir.

İzmirin qərbində dənizi, çimərlikləri və termal mərkəzləri ilə məşhur olan Qaraburun yarımadası uzanır. Qədim Dünya dövrünün ən məşhur şəhərləri arasında yerləşən Efes, Roma İmperiyası dövründə dünyanın ən böyük şəhərlərindən biri idi. Bütün İoniya mədəniyyətinin zənginliklərini özündə saxlayan Efes, sıx bədii tədbirlərlə də adını eşitdirirdi. Bu məqsədlə də bu şəhərə "*Gözəl İzmir*", "*Qədim İzmir*" və ya "*la Perle de l'Ionie*" (İoniyanın İncisi) adlanırdı.

İzmir, yaxtalar və gəmilərlə dolu uzun və dar bir körfəzin başında yer alır. Sahil boyunca palma, xurma palmaları və geniş prospektlər vardır. İzmir limanı, Türkiyənin ən böyük yeddinci limanıdır.

Etimologiyası
-------------

İzmir şəhərinin adının haradan gəldiyi barədə sübut olunmuş bir məlumat yoxdur. Ancaq, bir vaxt bugünkü İzmir zonasında yaşamış Erektidlərin Amazonlarla müharibə edib qalib gəldiyi; Liderləri Tesenin də, Amazon qadını Simirna ilə evlənir. Onların yaşadıqları yerə, Simirnanın adı verilir və İzmir Şəhərinin adının da Simirnadan gəldiyi ən çox qəbul olunan fikirdir.

Həmçinin regionda uzun illər hakimiyyətdə olan İonların ləhcəsində Smirna şəhərinin adı *Smurne*, Afina ləhcəsində isə *Smryna* yazılırdı. Yunanlar bu şəhərin adını *Smirni* formasında tələffüz edirdilər. Ancaq *Smyrna* sözü Yunanca deyil, Egey dənizi Bölgəsindəki bir sıra yaşayış adıdır və Anadolu mənşəlidir. E.ə. 2000 əvvəllərinə aid Kayseri Kültəpə yaşayış məskənində ələ keçən bəzi mətnlərində *Tismurna* adına da rast gəlinir.

Din
---

İzmirin tanınmış kilsələrindən Müqəddəs Polikarp kilsəsi və Müqəddəs Vukolos kilsəsini qeyd etmək olar.

İqtisadiyyat
------------

### Turizm

Egey dənizinin tam orta sahillərində yerləşən İzmir şəhəri Anadolu yarımadasının qərbində yerləşməklə, şərqdən Manisa, cənubdan Aydın, şimaldan Balıkesir şəhərləriyə qonşudur. Türkiyədə ən böyük turistik şəhərlərindən biri olan İzmir şəhərinə hava, quru və su yollarından səyyahət etmək mümkündür. İstanbuldan sonra ikinci böyük limana sahib olan İzmir, ilıq iqlimə malikdir,ilin üç yüz günü günəşli keçir. İzmirdə mədəniyyət turizmi, dini inanc turizmi, dəniz turizmi, sağlamlıq turizmi, eko turizm, velosiped turizmi çimərliklər, piknik sahələri, termal sular kimi turistik fəaliiyətlər yerinə yetirilir.

Kelsus Kitabxanası, Efes (Selçuk) İzmir
İzmirdə tarixi və turistik yerlərə Aqora, Perqam, Efes, Erifra, Menderes, Urla, Torbalı, Asansör, Foça qalası, Həvari Yuhənna bazilikası, İsa bəy məscidi, kilsələr, sinaqoqlar, məscidlər, su kəmərləri, körpülər, hamamlar, muzeylər və s. daxildir.

Təhsil
------

İzmirin tanınmış ali təhsil müəssisələrindən Egey Universiteti, Doqquz Sentyabr Universiteti, İzmir Yüksək Texnologiya İnstitutu, İzmir İqtisadiyyat Universiteti, Yaşar Universiteti, İzmir Katib Çələbi Universiteti, Bakırçay Universiteti, İzmir Demokratiya Universiteti və İzmir Tınaztəpə Universitetini qeyd etmək olar.

İdman
-----

* 1971 Aralıq dənizi Oyunları
* İslam Ölkələri İdman Oyunları
* 2005 Yay Universiada Oyunları
* İzmir Atatürk stadionu
* Altay İK
* Göztəpə İK
* Qarşıyaxa İK
* Bucaspor
* Arkas VK

Nəqliyyat
---------

* Adnan Menderes Hava Limanı
* İzmir metropoliteni
* İZBAN
* İzmir tramvayı

Qardaş şəhərlər
---------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Tampa, Florida, ABŞ - 3 fevral 1990
* Lonq Biç, ABŞ - 5 mart 2004
* Bremen, Almaniya - 19 oktyabr 1993
* Bakı, Azərbaycan - 4 sentyabr 1985
* Qırcaəli, Bolqarıstan - 28 yanvar 2009
* Mostar, Bosniya və Herseqovina - 25 iyul 1996
* Keyptaun, Cənubi Afrika Respublikası - 2014
* Plzen, Çexiya - 3 iyul 1987
* Çendu, Çin - 2019
* Tyantszin, Çin - 11 dekabr 1990
* Uhan, Çin - 2009
* Xiamen, Çin - 2012
* Odense, Danimarka - 20 mart 1991
* Split, Xorvatiya - 20 may 1996
* Bombey, Hindistan - 13 mart 1997
 | * Surabaya, İndoneziya - 12 sentyabr 1996
* Ankona, İtaliya - 11 aprel 2005
* Turin, İtaliya - 2012
* Tel-Əviv, İsrail - 3 iyul 1996
* Çimkənd, Qazaxıstan - 17 dekabr 2004
* Nikosiya, Şimali Kipr Türk Respublikası - 2019
* Famaqusta, Şimali Kipr Türk Respublikası - 27 oktyabr 1994
* Bişkek, Qırğızıstan - 4 iyun 1991
* Havana, Kuba - 21 noyabr 1995
* Belsı, Moldova - 20 may 1996
* Konstansa, Rumıniya - 9 fevral 1995
* Volqoqrad, Rusiya - 2006
* Türkmənabad, Türkmənistan - 12 noyabr 1993
* Sus, Tunis - 5 iyul 2002
* Buxara, Özbəkistan - 3 iyul 1992
 |

Şəkillər
--------

* Alsancak Dəmiryolu StansiyasıAlsancak Dəmiryolu Stansiyası
* AsansörAsansör
* Atatürk abidəsiAtatürk abidəsi
* Atatürk maskasıAtatürk maskası
* Basmane Dəmiryolu StansiyasıBasmane Dəmiryolu Stansiyası
* Hisar məscidiHisar məscidi
* İzmir saat qülləsiİzmir saat qülləsi
* KadifekaleKadifekale
* KemeraltıKemeraltı
* Konak məscidiKonak məscidi
* Kültür ParkKültür Park
* Smirna aqorasıSmirna aqorası

Həmçinin bax
------------

* İzmirin işğalı
* Menemen qırğını
* İzmirin qurtuluşu
* Menemen hadisəsi
* İzmirCon
* Yeni Asır (qəzet)
* Qumru

İstinadlar
----------

1. ↑  .
2. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2021-08-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-13.
3. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-07-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-13.
4. ↑  "Arxivlənmiş surət". 2018-07-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-13.

Xarici keçidlər
---------------


Vikianbarda İzmir ilə əlaqəli mediafayllar var.

* İzmir böyükşəhər bələdiyyəsi
* İzmir qubernatorluğu